diff options
| -rw-r--r-- | .gitattributes | 3 | ||||
| -rw-r--r-- | 37828-8.txt | 4574 | ||||
| -rw-r--r-- | 37828-8.zip | bin | 0 -> 49787 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h.zip | bin | 0 -> 197796 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/37828-h.htm | 6871 | ||||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/back.jpg | bin | 0 -> 32924 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/book.png | bin | 0 -> 218 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/card.png | bin | 0 -> 249 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 67433 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/external.png | bin | 0 -> 172 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/spine.jpg | bin | 0 -> 6545 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 37828-h/images/titlepage.gif | bin | 0 -> 24415 bytes | |||
| -rw-r--r-- | LICENSE.txt | 11 | ||||
| -rw-r--r-- | README.md | 2 |
14 files changed, 11461 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes new file mode 100644 index 0000000..6833f05 --- /dev/null +++ b/.gitattributes @@ -0,0 +1,3 @@ +* text=auto +*.txt text +*.md text diff --git a/37828-8.txt b/37828-8.txt new file mode 100644 index 0000000..5325d62 --- /dev/null +++ b/37828-8.txt @@ -0,0 +1,4574 @@ +The Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Ridders + +Author: Aristofanes + +Translator: Hendrik Clemens Muller + +Release Date: October 23, 2011 [EBook #37828] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project +Gutenberg. + + + + + + + + + DE RIDDERS + Van + Aristofanes + + Vertaald door + DR. H. C. MULLER + + + + + + + +INHOUD VAN HET STUK. + + +Dit stuk is geschreven tegen Kléon, den volksleider der Atheners. Hij +wordt voorgesteld als een pasgekochte Paphlagonische slaaf, in het +huis van den heer Volk (Démos), door wien hij boven de anderen wordt +voorgetrokken. Zijn twee medeslaven smeden nu tegen hem samen, +en halen, volgens de woorden van een orakel, den worstverkooper +Agorákritos over, tegen hem op te treden, en voortaan over het +Atheensche volk te heerschen. In den vorm van een koor verschijnen nu +ook de Atheensche ridders (vertegenwoordigers van den ridderstand), en +smaden Kléon, die zich tracht te verdedigen door ze bij den raad (der +vijfhonderd) aan te klagen van eene samenzwering tegen den staat. Er +heeft een scheldpartij en een gevecht tusschen den leêrlooier en den +worsthandelaar plaats, en de dichter maakt van de gelegenheid gebruik +om zijn hart tegenover het publiek uit te storten, om de voorvaderen te +prijzen, en door een lofgedicht op de paarden tevens den ridderstand +in de hoogte te steken. De strijd der twee tegenstanders in den raad +eindigt met een overwinning van den beulingventer, die het van Kléon +telkens in onbeschaamdheid wint. Terwijl het koor zich hierover +verheugt, wil de razende Kléon thans zijn heer Volk (Démos) zelf +laten beslissen. De knorrige oude heer verschijnt, en bepaalt dat +de wedstrijd op de Pnyx (den Heuvel) zal plaats vinden, waartoe het +ridderkoor een opwekkend lied zingt.--Nadat de heer Volk (Démos) op +de steenen zitplaatsen der Pnyx plaats heeft genomen, vangt de tweede, +de ernstige strijd aan. Beide volksvrienden krijgen nu beurtelings het +woord, en bespreken den oorlog en de staatkundige gebeurtenissen van +den dag. De een tracht den ander in flikflooierij van meester Volk +en bespottelijke dreigementen te overvleugelen. Kléon wil zich door +orakelspreuken redden. De worstenman heeft ze ook. Zij zullen gehaald +worden, Démos zal ze aanhooren en dan beslissen; na welk tooneel het +koor den naderenden val van Kléon voorspelt.--In de volgende tooneelen +wint het de worsthandelaar in uitlegging der spreuken. Kléon geeft +zich nog niet gewonnen, hij stelt voor heer Volk om de beurt ten eten +te geven. Wie dat het best doet, zal overwinnaar zijn. Een koorlied, +dat dit tooneel besluit, schildert op dichterlijke wijze het ware +karakter van den veranderlijken heer Démos. + +Thans verschijnen beiden met manden vol eten. Kléon schijnt het +door fijnere spijzen te winnen, maar de beulingventer weet zich +door list en overmoed den zege te verschaffen. Eindelijk geeft +Kléon zich gewonnen, het orakel had hem reeds lang geleden zijn val +voorspeld, en treurig en moedeloos zinkt hij in elkaar. Agorákritos, +de worsthandelaar, gaat met heer Volk weg, ten einde hem door zijn +kunst te verjongen. Na een tusschenzang van het koor, komen beiden +geheel veranderd terug, Agorákritos als een edel vaderlander, Démos +een flinke Marathonstrijder, in plaats van een zwakke grijsaard, +zooals vroeger. De eerste wordt in zijn nieuw ambt bevestigd, Kléon +veroordeeld om aan de poorten der stad te gaan schreeuwen tegen +badmeesters en lichte vrouwen. + + + +De Ridders is opgevoerd te Athene, in Februari 424 v. C. De dichter +ontving voor dit stuk den eersten prijs, en overwon zijne twee +mededingers, waaronder den talentvollen blijspelschrijver Kratinos. + + + + + + + +PERSONEN. + + +Slaven van Volk (Démos). + Eerste Anonymus (Nikias) + Tweede Anonymus (Demosthenes) +Een Paphlagoniër (Kléon). +Agorákritos, worsthandelaar. +Koor van Ridders. +Volk (Démos), een oude heer. +Stille Personen: Slaven (aan het einde van het stuk). + + + +De eerste acteur (Aristofanes zelf) speelt voor den worsthandelaar. + +De tweede acteur speelt voor Nikias, later voor den Paphlagoniër. + +De derde acteur speelt voor Demosthenes, later voor Volk. + + + +Het stuk speelt te Athene, vóór het huis van Volk. + + + + + + + +EERSTE TOONEEL. + + +Men ziet het huis van den ouden Volk, daarvóór een slaaf (Nikias), +die pijnlijk heen en weer loopt. + +Eerste Slaaf (Nikias), daarna Tweede Slaaf (Demosthenes). + + + +Eerste Slaaf. + + Tarátaratá, o wat een rampen, tátaratá! + Die nieuwgekochte beroerde Paphlagoniër + "Verderven hem de goden met z'n wanbeheer!" + Want sedert hij hier in het huis gedrongen is + Wordt ieder slaaf door hem geranseld, eeuwigdoor. + +(De tweede slaaf komt te voorschijn) + +Tweede Slaaf. + + Die allerberoerdste Paphlagoniër, weg met hem + En met z'n streken. + +Eerste Slaaf. + + Hoe maak jij het, ellendige? + +Tweede Slaaf. + + Slecht, evenals jij. + +Eerste Slaaf. + + Kom dan maar hier, dan zullen wij + "Een duetje samen fluiten, Olympos nagebootst." + + +Samen (fluitende). + + Tu-tu, tu-tu, tu-tu, tu-tu, tutu, tutu! + +Tweede Slaaf. + + Vergeefs het klagen! Doen we niet beter en zoeken eerst + Een uitkomst voor ons beiden, zonder weegeklaag? + +Eerste Slaaf. + + Wat moet er gebeuren? + + + +Tweede Slaaf. + + Jij moet 't zeggen. + +Eerste Slaaf. + + Neen, zeg jij 't! + Ik wil niet vechten. + +Tweede Slaaf. + + Bij Apol, ik evenmin. + +Eerste Slaaf. + + "Kunt gij niet raden wat mijn plicht te zeggen is?" + +Tweede Slaaf. + + Vat moed en spreek, als jij het zegt, zeg ik het ook. + +Eerste Slaaf. + + Ik ben geen sladood! Vertel mij hoe ik het zeggen kan + Een beetje gemaniereerd, zooals Euripides. + +Tweede Slaaf. + + Neen, neen, neen, neen, verkoop in 's hemels naam geen kool, + Maar zoek een middel om te ontvluchten aan dien heer. + +Eerste Slaaf. + + Zeg dan: we-loopen, achter elkaar, precies als ik. + +Tweede Slaaf. + + We-loo-pen, daar, ik zeg het al. + +Eerste Slaaf. + + Zeg dan daarna + Het woordje: weg, daarachter! + +Tweede Slaaf. + + Weg! + +Eerste Slaaf. + + Zóó is het goed! + Doe of je 't woordje langzaam aftrekt, en zeg eerst: + We-loopen-, daarna zeg je: weg, en dan heel gauw.... + +Tweede Slaaf. + + We-loopen, weg, we-loopen weg, we-loopen weg! + +Eerste Slaaf. + + Mooi zoo, niet waar! + +Tweede Slaaf. + + Jawel, bij Zeus! maar voor m'n huid + Voorspelt het mij een leelijke toekomst. + +Eerste Slaaf. + + Wel, waarom? + +Tweede Slaaf. + + Omdat bij dien aftrek licht m'n huid verloren gaat. + +Eerste Slaaf. + + Het beste voor ons beiden dunkt mij nu te zijn + "Ons neer te werpen voor een heilig godenbeeld." + +Tweede Slaaf. + + Welk godenbeeld? geloof jij vast dat er goden zijn? + +Eerste Slaaf. + + Welzeker! + +Tweede Slaaf. + + En wat is dan jouw bewijs daarvoor? + +Eerste Slaaf. + + Omdat ik gehaat ben bij de goden. Klopt dat niet? + +Tweede Slaaf. + + Je overtuigt me. Maar 'k zoek tòch een andren weg! + Wat denk je, wil ik de zaak vertellen aan 't publiek? + +Eerste Slaaf. + + Dat is niet kwaad. We vragen één ding aan 't publiek, + +(tot het publiek gewend): + + Om asjeblieft te laten blijken aan d'acteurs, + Als men pleizier heeft van onze verzen en ons spel. + +Tweede Slaaf. + + Ik zal vertellen. + +(tot het publiek) + + Weet dan, publiek, we hebben 'n heer, + Heel boersch en driftig, 'n boonenverslinder, onbesuisd, + Meneer Volk van den Heuvel, een humeurigen ouweheer, + En 'n beetje doof. Die kocht op d'eersten van de maand + Een slaaf, Paphlagoniër, en leerlooier van beroep, + Maar ondertusschen een verduiveld grooten schelm. + Die kerel had den aard van ons oudje snel doorgrond, + Die beroerde Paphlagoniër! vleide onzen heer, + Hij streelde en likte, hij bedroog en kamde 'm op, + Met allerlei flikvlooierijen sprak hij zóó: + "Mijnheer Volk, neem 'n bad, maar eerst nog even één proces, + "Pak aan, en slik, en eet. Daar heb j' een kwartje vast! + "Wil ik je eten klaarzetten?"--Dan pakt hij weg + Wat een van ons al voor z'n heer heeft klaargemaakt, + En maakt zich lief. Zóó had ik eens verleden jaar + Een lekkren koek gebakken met Spartaansch beslag, + Maar hij kwam listig aangeloopen, pakte 'm weg, + En bood de roomtaart die ikzelf geslagen had! + Ons jaagt hij weg, en niemand anders mag zijn heer + Bedienen. Hij staat met een leêren krans op 't hoofd, + En jaagt, terwijl z'n meester eet, de sprekers weg. + Hij zingt orakels, en de ouwe orakelt meê. + Zoodra hij hem met Moeder de Gans heeft volgepropt, + Beginnen z'n kunsten. Al de slaven in het huis, + Belastert hij, en het gevolg is: slaag voor ons! + De Paphlagoniër loopt voortdurend woedend rond, + En stookt en kuipt, en roept op eens bij voorbeeld uit: + "Zie je wel hoe Hylas door mijn toedoen slagen krijgt? + "Houdt mij te vrind, of anders ga je kapot vandaag!" + En wij--moeten geven. Doen we 't niet, de ouwe geeft + Ons zeker dan nog tienmaal erger voor de broek. + +(tot den ander): + + Dus laten wij maar gauw bedenken, beste vrind, + Wat weg ons nù te kiezen staat, en wie ons helpt. + +Eerste Slaaf. + + Je vraagt, wat weg? We loopen weg, dat's ònze weg. + +Tweede Slaaf. + + O neen, want alles weet de Paphlagoniër, + Zelf ziet hij toe op alles. Met z'n eene been + Staat hij in Pylos, met z'n ander op de Pnyx. + Z'n beenen houdt hij altijd zóóver uit elkaar, + Dat feitelijk z'n achterste is in Gapenburg, + Z'n handen in Bedel-, en z'n geest in Stelenburg. + +Eerste Slaaf. + + Dan is het best dat wij maar doodgaan! + +Tweede Slaaf. + + Laat ons zien, + Hoe wij dan sterven kunnen vol van dapperheid. + +Eerste Slaaf. + + Ja zeker, hoe te sterven vol van dapperheid? + Het beste is misschien, wij drinken stierenbloed. + Het meest bevalt me de dood nog van Themistokles. + +Tweede Slaaf. + + Of ongemengden wijn, den goeden god ter eer, + Want daaruit volgt allicht een goed en wijs besluit. + +Eerste Slaaf. + + Wat ongemengd? Dus is het jou om drank te doen? + Nam ooit een man, die dronken was, een wijs besluit? + +Tweede Slaaf. + + Jij bent een echte geheelonthoudingsleuteraar. + Durf jij beweren dat de wijn 't verstand beneemt? + Is er soms iets, dat meer vermag, dan juist de wijn? + Kijk, als de menschen lekker aan het drinken zijn, + Dan worden ze rijk, ze winnen altijd hun proces, + Ze zijn gelukkig, en ze doen hun vrienden goed. + Breng mij ten minste drommels gauw een kan vol wijn, + 'k Besproei mijn geest, en zal een groote wijsgeer zijn! + +Eerste Slaaf. + + O hemel, wat bezorg j' ons nog met jouw gedrink! + +Tweede Slaaf. + + Breng 't gauw, m'n beste! + +(Nikias gaat het huis binnen) + + Zie hoe 'k achterover lig! + Ben 'k eenmaal dronken, dan bestrooi ik het tooneel + Met invalletjes en meeninkjes en plannetjes. + +(Demosthenes ligt achterover. Nikias komt terug met een kan en +een beker). + + + + + + + +TWEEDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Eerste Slaaf. + + Gelukkig maar, dat ik niet binnen ben betrapt, + Toen ik dien wijn stal! + +Tweede Slaaf. + + Wat doet de Paphlagoniër? + +Eerste Slaaf. + + Hij vrat zouten koeken, openlijk verkochte waar, + En snurkt nu dronken achterover op zijn leêr. + +Tweede Slaaf. + + Komaan dan, schenk me gauw wat onvermengden wijn, + Om hier te plengen. + +Eerste Slaaf. + + Plengen wij den goeden God! + +(hij vult den beker, en reikt hem aan Demosthenes) + + Drink, drink den rooden wijn gewijd aan Pramnos' god! + +(Demosthenes drinkt) + +Tweede Slaaf. + + O goede god, van u koom' wijsheid, niet van mij! + +Eerste Slaaf. + + Wat is er nu nog meer te doen? + +Tweede Slaaf. + + Steel drommels gauw + De orakels, die de Paphlagoniër binnen heeft, + Zoolang hij slaapt. + +Eerste Slaaf. + + Het zal gebeuren, maar ik vrees + Dat dan op eens uit den goeden god een slechte groeit. + +(Hij gaat naar binnen) + +Tweede Slaaf. + + Komaan, ik zet den kan vol wijn weer aan den mond. + +(Nikias komt met een rol terug) + + + + + + + +DERDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Eerste Slaaf. + + De Paphlagoniër ligt ronkend neêr en stinkt, + Hij merkte niet dat ik het heilig orakel stal, + Dat hij zoo trouw bewaarde. + +Tweede Slaaf. + + 'n Slimme guit ben jij! + Geef hier, laat mij het lezen. En schenk jij mij in, + Een beetje gauw. Laat mij eens zien, wat staat er in? + O gulden spreuken! reik mij gauw den beker aan. + +Eerste Slaaf. + + Laat zien, wat zegt 't orakel? + +Tweede Slaaf. + + Schenk me nóg eens in. + +Eerste Slaaf. + + Is dat één van de spreuken "Schenk me nòg eens in?" + +Tweede Slaaf. + + O Bakis! + +Eerste Slaaf. + + Wat is er? + +Tweede Slaaf. + + Kerel, schenk me nòg eens in! + +Eerste Slaaf. + + Ik denk dat die Bakis nog al diep in 't glaasje keek. + +Tweede Slaaf. + + Vervloekte Paphlagoniër, heb je dit bewaard, + 't Orakel vreezend dat je zelf betrof? + +Eerste Slaaf. + + Hoe dan? + +Tweede Slaaf. + + Omdat er duidelijk staat, dat hij verloren is. + +Eerste Slaaf. + + Wat zeg je? + +Tweede Slaaf. + + Kijk eens, duidelijk staat het in de spreuk + Dat er allereerst een vlashandelaar is opgestaan, + Die al de zaken van den staat besturen zal. + +Eerste Slaaf. + + Eén handelaar dus. En wat komt er dan? Spreek op. + +Tweede Slaaf. + + Een schapenhand'laar zal daarna de tweede zijn. + +Eerste Slaaf. + + Twéé handelaars dus. Wat gebeurt er dan met dien? + +Tweede Slaaf. + + Hij zal besturen, tot er nòg een beroerder vent + Dan hij zal komen, en dan gaat hij op de flesch. + Dán komt er een hand'laar in huiden, een Paphlagoniër, + Een dief, een schreeuwer, met 'n stem als 'n waterval. + +Eerste Slaaf. + + Moet dan de schapenverkooper weêr te gronde gaan + Door een leêrverkooper? + +Tweede Slaaf. + + Zeker. + +Eerste Slaaf. + + Wat een ongeluk! + Zou er soms niet nòg een andre verkooper ergens zijn? + +Tweede Slaaf. + + Er is er nog één, die kerel heeft een prachtig vak. + +Eerste Slaaf. + + Wat voor een beroep? + +Tweede Slaaf. + + Moet ik het zeggen? + +Eerste Slaaf. + + Ja, bij Zeus! + +Tweede Slaaf. + + Een worstverkooper zal het zijn, die hèm verdrijft. + +Eerste Slaaf. + + Een worstverkooper? Bij Poseidon, wat een vak. + Waar zullen wij dat mannetje eens zoeken gaan? + +Tweede Slaaf. + + Wij gaan hem zoeken! + +(Er verschijnt een worstverkooper of beulingventer, met een plank, +en worsten dragende). + +Eerste Slaaf. + + Kijk, daar komt hij waarlijk aan, + Hoe godstoevallig! naar de markt! + +Tweede Slaaf. + + O beste vrind, + O worstverkooper, heerlijke kerel, kom bij ons, + Kom op 't tooneel, en red geheel de stad en ons! + + + + + + + +VIERDE TOONEEL. + + +Dezelfden. De worstverkooper. + + + +Worstverkooper. + + Wat is er? Waarom roep je? + +Tweede Slaaf. + + Kom toch hier, en hoor + Hoe'n welgelukzalig en voorspoedig man je bent. + +Eerste Slaaf. + + Zeg, neem jij hem maar dadelijk z'n worstplank af. + Vertel hem dàn, wat het orakel hem voorspelt, + En ik ga op post staan bij den Paphlagoniër. + + (Nikias af) + + + + + + + +VIJFDE TOONEEL. + + +Demosthenes. De worstverkooper. + + + +Tweede Slaaf. + + Kom, leg jij eerst maar je bagaadje op den grond, + En groet daarna eerbiedig d'aarde en de goôn. + +Worstverkooper (legt z'n boel neer). + + Ziedaar. Wat is er? + +Tweede Slaaf. + + O gelukkige, rijke man! + In 't heden niets, maar morgen overmachtig groot! + "O hertog van het zalige Atheensche volk!" + +Worstverkooper. + + Laat jij me liever darmen schoonmaken, beste vrind, + En beuling verkoopen. Waarom hou je me voor den gek? + +Tweede Slaaf. + + Wat voor een beuling, gekke kerel? Kijk 't publiek! + "Ziet gij geschaard der volken rijen?" + +Worstverkooper. + + Ja, dat zie 'k. + +Eerste Slaaf. + + "Van al die scharen zult gij zelf de hertog zijn," + En van de markt, en van de havens, en de Pnyx, + Den raad zal je trappen, klein zal je houden de generaals, + En binden en boeien, en vrouwen pakken op 't stadhuis. + +Worstverkooper. + + Ik? + +Tweede Slaaf. + + Jij, welzeker! je ziet nog niet eens je heele macht. + Stap op het tooneel, ga op je eigen worstplank staan. + Zie d'eilanden die in een kring gelegen zijn. + +Worstverkooper (doet dit). + + Die zie ik. + +Tweede Slaaf. + + De handelsplaatsen en de schepen ook? + +Worstverkooper. + + Ik zie ze. + +Tweede Slaaf. + + Ben je dan niet een overgelukkig man? + Kijk nu eens met je rechteroog naar Karië, + En met je linker moet je tot Karthago zien. + +Worstverkooper. + + Ik verrek m'n oogen, noem je dat soms m'n geluk? + +Tweede Slaaf. + + Dat niet, maar alles wordt op ùwen wenk verkocht. + Gij wordt in waarheid, zóó als 't oud orakel zegt, + Een man van aanzien. + +Worstverkooper. + + Zeg mij eerst, hoe zal ik ooit + Van aanzien worden, als ik niets dan worst verkoop? + +Tweede Slaaf. + + Juist dàt is de reden dat j' een man van aanzien wordt, + Je komt van de markt, je fopt de menschen, bent brutaal. + +Worstverkooper. + + Maar 'k vind niet dat ik zelf zoo'n aanzien waardig ben. + +Tweede Slaaf. + + Wat zeg je? vindt je zelf niet dat j' een rang verdient? + Het komt me voor dat jij jezelven heel goed kent. + Ben je soms van nette ouders? + +Worstverkooper. + + Bij de goden, neen! + Dat zou 'k je kunnen leeren.... + +Tweede Slaaf. + + Zalig is dan uw lot, + Dan zijt g' uitnemend voor het staatsbestuur geschikt. + +Worstverkooper. + + Maar beste man, 'k bezocht niet eens de lagere school, + De letters ken ik, maar ik schrijf ze als een smid. + +Tweede Slaaf. + + Het eenige nadeel is dat je nog een beetje schrijft! + Om 't volk te leiden heeft men nù geen lagere school + Meer noodig, en ook geen menschen meer van goed fatsoen, + Wèl dommen en schaamteloozen! Weiger niet het lot, + Dat in 't orakel door de goôn is voorbeschikt. + +Worstverkooper. + + Hoe zijn de woorden van 't orakel? + +Tweede Slaaf. + + Bij de goden! mooi, + Heel dubbelzinnig en heel wijsgeerig is voorspeld: + "Doch als de aadlaar van leêr, kromsnavelig, met zijn gebekte + "Den bloeddorstigen draak, den heer Domkop, vreeslijk gepakt heeft, + "Dan gaat meteen ook uw stank, Paphlagonische looier, verloren, + "Aan de verkoopers van worst schenkt macht en aanzien de godheid, + "Wen ze niet liever besluiten om steeds dóór worst te verkoopen." + +Worstverkooper. + + Slaat dàt nu op mij? leg dat ereis uit, m'n beste vrind. + +Tweede Slaaf. + + "Adelaar van leêr" is de Paphlagoniër dien je kent. + +Worstverkooper. + + En wat is "kromsnavelig?" + +Tweede Slaaf. + + Dat heeft ongeveer den zin, + Dat hij met zijn handen, als een snavel, alles gapt. + +Worstverkooper. + + En wat is de "draak?" + +Tweede Slaaf. + + O, dat is duidelijk als de zon. + Een draak is lang, en ook een worst is altijd lang, + En bloed verslindt een worst zoowel als iedre draak. + Hij meent dus dat de draak den leêren adelaar + Zal overwinnen, "wen hij niet geeft om zijn geklets." + +Worstverkooper. + + Dat wen, daar kan ik aan wennen! maar ik sta verbaasd, + Hoe iemand als ik het heele volk regeeren kan! + +Tweede Slaaf. + + Een makkelijk werkje! Ga maar door met je beroep! + Haal alle zaken, of het een worst is, door mekaar, + Ja alles, en geef altijd maar aan 't volk zijn vet, + Dan houdt je het zoet met woordjes uit de keukentaal. + Volksleiderstalenten heb je overigens genoeg: + Een stem als een oordeel, lage komaf, aan de markt gewend, + Dat 's alles wat er voor een staatsman noodig is! + Het Delfisch orakel, en de andre, stemmen saam. + Zet gauw een krans op, en offer aan God Domkop nu! + Overwin dien andren kerel. + +Worstverkooper. + + Maar wie staat mij bij + In dit gevecht? de goede standen zijn bang voor hem, + En 't arme volk, dat rilt en beeft al voor z'n stem. + +Tweede Slaaf. + + Er zijn nog duizend ridders, heele flinke lui, + Die haten hem, en helpen ù door dik en dun, + Dan verder alle burgers die ontwikkeld zijn, + En van het publiek hier ieder die fatsoenlijk is, + En ik met hen, en de godheid zelf zal mèt u zijn. + Wees maar niet bang, z'n tronie is niet nagevolgd! + Geen van de kappers heeft, uit pure vrees voor hem, + Z'n masker durven maken. Toch zal iedereen + Hem gauw herkennen. Het publiek is slim genoeg. + +(De Paphlagoniër komt naar buiten). + +Worstverkooper. + + O wee, o wee, daar komt de Paphlagoniër. + + + + + + + +ZESDE TOONEEL. + + +Dezelfden. De Paphlagoniër. + + + +Paphlagoniër. + + Je zult er geen pleizier van hebben, bij de goôn. + Dat jullie tegen 't volksbestuur zoo samenzweert! + Wat moet hier toch die beker uit Chalkidike? + Jelui wilt zeker den afval der Chalkidiërs? + Naar den donder, naar den bliksem, ontrouw slaventuig. + +Tweede Slaaf. + +(tot den worsthandelaar) + + Wat vlucht je? waarom blijf je niet? o edele + Koopman in worsten laat den staat niet in den steek! + +(tot het koor:) + + Komt te hulp, o eedle ridders. Simon en Panaetios! + Nu is 't tijd, rukt allen aanstonds naar den rechtervleugel op! + +(tot den worstverkooper) + + Zie, men nadert. Op, verdedig u en keer terstond weerom! + Uit dien stofwolk kunt gij leeren dat men oprukt allen saam! + Kom te hulp dan, en verdrijf hem, jaagt hem samen op de vlucht! + +(De worsthandelaar keert terug, en valt met Demosthenes samen den +Paphlagoniër aan, terwijl het koor de dansplaats binnentrekt). + +(Het koor van 24 ridders trekt, in twee deelen gesplitst, de dansplaats +binnen). + + + + + + + +ZEVENDE TOONEEL. + + +De vorigen. Het koor. + + + +Koor (eerste halfkoor). + + Sla den schelm, den grooten deugniet, ridderstandbezwadderaar, + Tollenaar, slokop en vraatziek, alverslinder als een kolk, + Ja, een schelm, een schelm der schelmen; dikwijls dient dat woord + gezegd, + Sla hem, geef hem op zijn baadje, en gooi alles op den kant, + Haat hem, zooals wij hem haten, val hem aan en schreeuw maar toe, + Laat hem niet den dans ontsnappen, want geen uitweg is hem vreemd, + En hij zal zijn biezen pakken als de slimme Eukrates. + +De Paphlagoniër. + + O, mijn beste heeren rechters, kwartjesvinders zooals ik, + Die ik help aan uw bestaantje, 't zij ik recht of onrecht schreeuw, + Komt te hulp, ik word geslagen door een samenzweerderstroep! + +Koor (tweede halfkoor). + + Dat verdien je, staatsgeldvreter, vóór het lot nog heeft beslist! + Jij, die alle ambtenaren uitknipt als een stuk citroen, + En bevoelt als waren 't vruchten, rijp of onrijp naar den tast, + En als je iemand hebt gevonden, die bij de bondgenooten hoort, + Haal j' 'm uit den Chersonesos, en je pakt terstond hem aan, + Tot j' 'm onder hebt gekregen en geheel vernietigd hebt! + Jij! je aast op alle burgers, die nog dommer zijn dan jij, + Mits ze rijk zijn, niet fatsoenlijk, komen ze in je kraam te pas! + +Paphlagoniër. + + Ga jelui mij óók vervolgen? Juist voor jullie krijg ik slaag! + Want ik wou juist voor gaan stellen, dat het méér dan billijk is + Om een standbeeld op te richten voor den dapp'ren ridderstand. + +Koor. + + Wat een zwetser, wat een draaier! Zie je niet, hoe hij ons fopt, + Ons trakteert als oude kerels, altijd zich in bochten draait? + Mocht hij even overwinnen, toch is 't gauw met hem gedaan, + Want wij stooten als de bokken, en verplett'ren hem het been. + +Paphlagoniër. + + Staat, ik roep u ten getuige, hoe 'k door beesten word vertrapt. + +Koor. + + Schreeuw maar door, dat is het middel dat je macht schonk in den staat! + +Paphlagoniër. + + Ik zal schreeuwen, door mijn schreeuwen drijf ik jullie op de vlucht! + +Koor. + + Schreeuw eens harder dan deze kerel, dan verdien je een hoera! + Maar kan hij brutaler schreeuwen, dan wacht ons de zegekoek! + +Paphlagoniër. + + Deze kerel? Ik verdenk hem, 'k breng hem daadlijk voor 't gerecht, + Want hij levert aan den vijand drijvend materiaal van soep! + +Worstverkooper. + + Ik zal jòu voor den rechter brengen, jij die met een leege maag + Op 't stadhuis komt, en er uitloopt met een dikken vollen buik! + +Tweede Slaaf. + + O, hij smokkelt verboden waren, zeker brood en vleesch en visch! + Perikles had dát niet noodig, die gaf nooit zoo'n ergernis. + +Paphlagoniër. + + Jij gaat zeker naar den bliksem. + +Worstverkooper. + + Als jij schreeuwt, ik driemaal harder. + +Paphlagoniër. + + Ik zal schreeuwen dat je omvalt. + +Worstverkooper. + + Ik zal buldren dat je dondert. + +Paphlagoniër. + + 'k Klaag je aan, als je gaat dienen. + +Worstverkooper. + + Als een hond laat ik je grienen. + +Paphlagoniër. + + Ik ontmasker je als zwetser. + +Worstverkooper. + + Ik zal jou het beentje lichten. + +Paphlagoniër. + + Heb je lef om m' aan te kijken? + +Worstverkooper. + + Wat? mijn ouders zijn jou gelijken! + +Paphlagoniër. + + Ik vermoord je, als je durft kikken. + +Worstverkooper. + + 'k Stop je in mest en laat je stikken. + +Paphlagoniër. + + Ik ben 'n dief--durf jij 't beweren? + +Worstverkooper. + + Ik kan stelen--dieven leeren-- + En nog valsche eeden zweeren! + +Paphlagoniër. + + Op mìjn terrein durf jij je wagen? + 'k Zal je voor den raad doen dagen, + 'k Zal je met belasting plagen, + Dat je je leugen en valschen eed, + Alles uit je darmen zweet! + +Koor. + + Aaklige vent, + Dief zonder end, + En schreeuwer, je bent--mislijk! + Jou en je kliek + Kent het publiek, + Je schreeuwt je nog ziek--gewislijk! + + Ambtenarentractementen + En belastingdocumenten, + Advokaten en kliënten, + Weten hoe brutaal je bent, + Van je schreeuwen en je knoeien, + Je bedillen en bemoeien, + Doe j' Athene overvloeien, + Alles raakt hier op z'n end. + +Aanvoerder van het koor. + + Jij hebt met je stemgebulder heel Athene leeggepompt, + En gelijk een visscher azend kijk je naar belasting uit! + +Paphlagoniër. + + 'k Ben allang reeds op de hoogte, wie mij dat toch heeft gelapt. + +Worstverkooper. + + Zooals jij in 't schoenenlappen, zoo ben ik in 't worstenvak. + Jij die huid van slechte beesten handig te versnijden weet + En dan rondvent aan de boeren, of het dikke zolen zijn, + Voordat één dag is verloopen, is het leêr al uitgezet! + +Tweede Slaaf. + + Zeus zal m'n getuige wezen, dat heeft hij ook mij gelapt, + Al de lui van mijn gemeente en m'n vrienden lachten m' uit, + Vóór ik Pergase bereikte zwom ik reeds in iedren schoen. + +Koor. + + Kléon! je bent + Zoo'n slimme vent, + Want 't is bekend + Sinds eeuwen: + Nu en altijd, + Gepeupel leidt + Brutaliteit + En schreeuwen! + +Aanvoerder van het koor. + + Door je invloed in Athene melk je iedren vreemdeling, + Als hij 't ziet, vergaat van woede 't zoontje van Hippódamos. + +Koor. + + Maar er is een vent gekomen, + Die voor jou niet hoeft te schromen, + Die jou spoedig heeft genomen, + Veel gemeener nog dan jij, + Ik verheug mij in zijn boosheid, + Want door listen en door loosheid, + En door sluwe schaamteloosheid + Dringt hij jou geheel op zij! + +Aanvoerder van het koor. + + Kom jij nu, ridder van de worst, en toon je fluks een kerel, + Toon ook dat een beschaafde man nu niets meer heeft te zeggen. + + + + + + + +ACHTSTE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Worstverkooper. + + Verneemt dan allen uit mijn mond, wat dát is voor een burger! + +Paphlagoniër. + + Laat mij toch gaan. + +Worstverkooper. + + Ik zeker niet, 'k stam uit Jan Rap als uwees! + +Tweede Slaaf. + + Als hij niet buigt, zeg dan er bij dat j' ouders ook Jan Rap zijn! + +Paphlagoniër. + + Laat mij nu los. + +Worstverkooper. + + Bij Zeus! + +Paphlagoniër. + + Bij Zeus! + +Worstverkooper. + + Neen, nooit, bij god Poseidon! + +(Zij vechten) + +Paphlagoniër. + + Ik barst van woede en ergernis. + +Worstverkooper. + + Dàt zal ik je zelfs niet toestaan! + +Tweede Slaaf. + + Sta, bij de goden, hem toch toe van ergernis te stikken! + +Paphlagoniër. + + Wie geeft je zoo'n brutaliteit om tegen mij te spreken? + +Worstverkooper. + + Omdat ik spreken kan als jij, en lekkre soep kan koken. + +Paphlagoniër. + + Jij spreken? weet je wat je kan? wanneer er in je handen + Een stuk rauw vleesch gevallen is, dàt kan je goed behandelen. + Met jou is het precies gegaan als met de meeste menschen. + Als jij tegen een mindren man 'n procesje hebt gewonnen, + Dan loop je nachten over straat en leutert tegen je zelven, + Drinkt niets dan water, schettert hard, verveelt je beste vrienden, + En denkt dan dat je een spreker bent. Je bent een groote domkop. + +Worstverkooper. + + En wat heb jij gedronken dan, zoodat geheel Athene + Z'n mond moet houden en alleen naar jou geschetter luistert? + +Paphlagoniër. + + Wie stel je over tegen mij? 'k Ben iemand die in staat is + Om na een lekker vischdiner, met echten wijn beklonken, + De veldheers, die in Pylos zijn, als snollen te behandelen. + +Worstverkooper. + + En ik kan 'n heelen ossenmaag met darmen van een varken + Inslokken, en het vet daarna, met ongewasschen handen, + En dàn nog al de redenaars, en Nikias, overdond'ren. + +Tweede Slaaf. + + Al wat je zegt bevalt me wel, maar één ding valt me tegen, + Dat als jij aan de regeering komt, jij 't vet alleen wilt slurpen. + +Paphlagoniër. + + Jij zult geen snoeken eten, en de Milesiërs verjagen. + +Worstverkooper. + + Ik eet een beest z'n pooten op, en pacht dan zilvermijnen. + +Paphlagoniër. + + Ik spring op eens, en met geweld breng ik den raad ten onder. + +Worstverkooper. + + Ik stop je achterste als een worst, en sla je op je donder. + +Paphlagoniër. + + Jou pak ik eerst bij 't achterste, en sleur je dan voorover. + +Tweede Slaaf. + + Dan pak je zeker mij meteen, jou godvergeten roover. + +(Zij vechten) + +Paphlagoniër. + + 'k Laat je krom sluiten in de boeien. + +Worstverkooper. + + Als deserteur laat ik je bloeien. + +Paphlagoniër. + + Ik zal je looien met gemak. + +Worstverkooper. + + Ik zal je villen als een zak. + +Paphlagoniër. + + 'k Hang je op aan huid en velletjes. + +Worstverkooper. + + En ik hak je tot frikadelletjes. + +Paphlagoniër. + + Al je oogharen pluk ik uit. + +Worstverkooper. + + En ik snijd je den krop uit je snuit. + +Eerste Slaaf. + + Behandel hem, goddorie, maar + Precies of hij een varken waar'! + Sla hem een spijker in den snuit, + En haal daarna zijn tong er uit, + Wanneer aldus het heele dier + Gespalkt is op de kunstmanier, + Dan onderzoek je of een wrat + Te zien is op zijn varkensgat. + +Koor. + + Leve de man, + Heet op de pan, + Die hèm nog kan + Bedwingen, + Die door zijn mal + Gebrul en gebral + Kléon nog zal + Verdringen! + + 't Was geen kwaad experimentje, + Om een nòg grooter schreeuwtalentje, + Om een nòg gemeener ventje + Uit te sturen in den strijd-- + Kom, en sla hem op zijn baadje, + Geef hem niet het halve maatje, + Want de dwingland in ons staatje + Heeft het bijna afgeleid. + +Aanvoerder van het koor. + + Want wanneer je hem maar éénmaal in de worsteling verzwakt, + Toont hij zich een laffen kerel, o ik ken z'n waren aard. + En zoo'n lafaard heeft waarachtig nog z'n heele leven lang + Voor een flinken vent gegolden! hij sneed riemen van andermans leêr! + Hij houdt nu de korenaaren van 't vijandelijk korenveld + Hier gevangen, en steekt later al hun losgeld in z'n zak. + +Paphlagoniër. + + Ik ben niet bevreesd voor jullie, zoolang als de raad nog leeft, + En zoolang van alle spelers Volk het domste bakkes heeft. + +Koor. + + Met z'n gesnoef + Wil ons de boef + Nù nog den loef + Afsteken! + Glad als een aal, + Altijd brutaal + Is nog zijn taal + Gebleken! + +Aanvoerder van het koor. + + 'k Haat je erger dan de dekens, waar Kratinos zich in bevuilt, + Erger dan de slechte drama's, waar vriend Morsimos in huilt! + +Koor. + + Jij, die als een ontaarde bij + Kruipt en gonst in alle zaken, + En je honing tracht te maken + Uit de bloem der omkooperij! + Moge 't slechtverworven eten op 't stadhuis ook slecht je smaken! + Mocht het lot ons zóó iets schenken, + Mocht jij raken in den druk, + Dan zou ik een lied bedenken: + "Laat ons klinken, laat ons drinken, + Laat ons juichen van geluk!" + +Aanvoerder van het koor. + +Ja, 'k wed, de zoon van Bulias, de meisjesgek op jaren, +Spant jou ter eere nog Apol en Bacchos op z'n snaren. + + + + + + + +NEGENDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Paphlagoniër. + + Mij zult ge, bij Poseidon, nooit in driestheid overwinnen, + Of ik zal geen vergaadring meer met offerdienst beginnen! + +Worstverkooper. + + En ik zweer bij de oorvijgen, die ik als jongen talrijk + Gekregen heb, en bij het mes waar 'k mee kan bekkesnijden, + Dat ik het van je winnen zal, want anders was ik zeker, + Met hondebrokken opgevoed, zoo'n kerel niet geworden! + +Paphlagoniër. + + Met hondebrokken opgevoed? Ik draag hier al sinds tijen + Den eernaam Hondsvot, en durf jij een hondsvot gaan bestrijen? + +Worstverkooper. + + Ik ben een boef van d' echte soort, als jongen al een boefje, + Want toen heb ik de slagers al bestolen met een foefje: + "Kijk, zie je daar die zwaluw niet? 't wordt lente, boerenkinkel!" + Riep ik, en keken zij, dan stal ik 't vleesch hun uit den winkel. + +Tweede Slaaf. + + Jij bent een handig brokje vleesch, en wijs en onverschrokken, + Als d'ander slâ in 't voorjaar eet, steel jij de voorjaarsbrokken! + +Worstverkooper. + + Dat deed ik meestal ongemerkt, maar snapten mij die heeren, + Dan ging ik, in elkaar gehurkt, bij hoog en laag aan 't zweeren; + Zoodat, toen eens een spreker zag, hoe ik ze had bedrogen, + Hij uitriep: "Kijk, die jongen wordt nog eens bij 't volk een hooge!" + +Tweede Slaaf. + + Dat heeft hij drommels goed voorspeld, en 't was dan ook geen wonder, + Je was meineedige en een dief, en 't vleesch zat in je donder! + +Paphlagoniër. + + Ik leer je d' onbeschaamdheid af, eerst jou en dan den ander, + Ik stort te voorschijn als een groot en schitterend tegenstander, + En 'k zal de aarde en de zee ondersteboven keeren! + +Worstverkooper. + + En ik haal eerst mijn worsten in, die jij zou kuljoneeren, + En daarna vaar ik tegen je uit en zal je mores leeren. + +Tweede Slaaf. + + Wanneer je scheepje lek mocht gaan, zal ik op 't ruim wel passen! + +Paphlagoniër. + + Geloof jij dat je ongestraft, bij Demeter! vijf talenten + Van d'arme Atheners stelen kunt? + +Tweede Slaaf. + + Pas op en vier je schoot wat! + Hij blaast als de noordoostenwind! Straks regent het processen. + +Worstverkooper. + + Jij hebt uit Potidaea tien talenten vast gestolen! + +Paphlagoniër. + + Wat zou dat? aas jij soms op één, om dan je mond te houen? + +Tweede Slaaf + +(tot den Paphlagoniër). + + Hij stak er graag één in zijn zak. + +(tot den worsthandelaar) + + Laat schieten maar je touwen! + De eerste storm is nu bedaard! + +Paphlagoniër. + + Jij gaat met een vierdubbel proces + Van honderd talenten op de flesch. + +Worstverkooper. + + Als deserteur krijg je twintig er bij, + En duizend wegens oplichterij! + +Paphlagoniër. + + Jij bent gesproten uit een geslacht, + Dat door de goden is veracht! + +Worstverkooper. + + Jouw grootvader liep hier in 't land + Gewapend achter 'n dwingeland! + +Paphlagoniër. + + Mijn grootvaâr? van wien stam ik af? + +Worstverkooper. + + Van vrouwendienaars, laag en laf! + Want ik weet zeker dat hij was + In dienst van de vrouw van Hippias, + Haar naam? herinner ik mij wel, + Die klonk zoo iets als "juffrouw Vel." + +Paphlagoniër. + + Je bent een schelm. + +Worstverkooper. + + Je bent een schurk. + +Tweede Slaaf. + + Sla flink er op. + +Paphlagoniër (schreeuwende). + + Mijn arme kop, + 'k Val in een samenzweerdersstrop! + +Tweede Slaaf. + + Je ranselt hem aan allen kant, + Met darmen en met ingewand, + Zoodat het kraakt en knettert, + Zóó wordt het best een vent gestraft, + Die altijd schreeuwt en schettert! + +Aanvoerder van het koor. + + O allerdapperste stuk vleesch, o held der heldenscharen, + Voor ons en voor geheel den staat de redder in gevaren, + Wat heb je mooi, met mannentaal en flink, dien man verslagen, + Hoe kan mijn vreugd genoegzaam van uw eer en roem gewagen? + + + + + + + +TIENDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Paphlagoniër. + + Het was me niet ontgaan, dat jullie de heele zaak + Heel netjes in elkaar getimmerd hadt, + Maar ik wist wat te beklinken en te spijkeren was. + + + +Worstverkooper. + + 't Ontgaat me óók niet, al wat jij in Argos doet, + +(tot het publiek:) + + Hij maakt ons schijnbaar het volk van Argos tot bondgenoot, + Maar steunt daar op eigen houtje de Lacedæmoniërs. + +Tweede Slaaf + +(tot den worstverkooper) + + Kan jij ook niet tegen hem spreken als een timmerman? + +Worstverkooper + +(tot den Paphlagoniër). + + Ik weet wel, hoe die dingen samengeklonken zijn, + Zij worden bedisseld ten bate van de gevangenen! + +Tweede Slaaf. + + Goed zoo! spreek jij van "smeden" als hij "spijkeren" zegt! + +Worstverkooper. + + De mannen van daar, die hameren mee aan 't zelfde slot. + Al biedt je mij nóg zooveel goud of zilvergeld, + Al stuur je je vrienden, toch verhinder je mij niet + Om dat bekend te maken aan 't Atheensche volk. + +Paphlagoniër. + + En ik zal daadlijk mij begeven naar den raad, + En daar vermelden hoe gij allen samenzweert, + En hoe gij 's nachts hier op den burg tezamenkomt, + En hoe gij aan den koning der Persen ons verraadt, + En--hoe j'ons kaas wilt geven uit Boeotië! + +Worstverkooper. + + Hoe duur zou wel die kaas zijn uit Boeotië? + +Paphlagoniër. + + Bij Herkules! 'k zal maken dat je onderligt! + + (Af.) + + + + + + + +ELFDE TOONEEL. + + +Dezelfden, behalve de Paphlagoniër. + + + +Aanvoerder van het koor. + + Toon nu eens je beleid en je stoutmoedigheid! + Als 't waar is dat je vroeger, zooals je zelf vertelt, + In elkaar gehurkt gestolen vleesch verstoppen kondt-- + Dan loop je nu ook drommels gauw naar 't raadsgebouw, + Want hij 's daar binnengevallen, en hij dient terstond + Al buldrend tegen allen een valsche aanklacht in. + +Worstverkooper. + + Dan ga ik, vuil als ik ben, maar toch leg ik nog eerst + M'n darmen en m'n messen hier op den grond ter neer. + +(Hij legt alles af) + +Tweede Slaaf. + + Daar heb je olie, wrijf er eerst je nek mee in, + Dan glijdt daartegen de heele valsche aanklacht af. + +Worstverkooper. + + Uitmuntend! jij hoort zeker thuis in 't turnlokaal. + +Tweede Slaaf. + + Slik ook dit nog naar beneden. + +(Hij geeft hem knoflook) + +Worstverkooper. + + Waarvoor dient me dat? + +Tweede Slaaf. + + Door knoflook te eten zal j' een beter kemphaan zijn. + Kom, spoed je voort. + +Worstverkooper. + + Dat doe ik al. + +Tweede Slaaf. + + En denk er aan: + Je bijt en lastert, je eet z'n hanekam maar op, + Als dàt gedaan is, kom je hier weer in galop! + +(De worstverkooper gaat naar de stad, de slaaf gaat het huis binnen). + +Koorlied. + + Ga henen met vreugd, en handel vrij + Tot blijdschap en voldoening van mij, + 500 Zeus zelf bescherme uw paden, + En als d'overwinning eens is behaald, + Dan komt gij terug, en zegepraalt, + Met kransen bestrooid en beladen! + +De aanvoerder van het koor + +(tot de toeschouwers) + + En gij! verleent ons aandachtig gehoor, als wij naderen met anapesten, + Gij, die bij de feesten verschillende zangen van velerlei Muse + gehoord hebt! + +(Het koor wendt zich naar het publiek) + +Parabase. + + Als eertijds een van het oude geslacht, als een vroegere + blijspelendichter + Ons verzocht om naar het publiek toegewend zijne verzen te gaan + reciteeren, + Niet licht verwierf hij die gunst van ons; maar thans is de dichter + het waardig, + Omdat hij veracht wie bij ons is veracht, en omdat hij de waarheid + durft spreken, + En dapper op Typhon zelf losgaat, en het onweêr waagde te tarten. + Maar dàt, waar velen verbaasd over zijn, die verwonderd mij vroegen + naar d'oorzaak, + Waarom hij niet vroeger een koor heeft verzocht, om zelf zijn + tooneelstuk te spelen, + Dàt droeg hij ons op te verklaren aan u. Ik heb--aldus sprak de + dichter-- + Niet uit domheid zóó met mijn verzen gedraald, maar ik huldigde + altijd de meening + Dat er niets op aarde zoo moeilijk was als een blijspel goed te + vertoonen. + Veel minnaars verdringen zich om haar gunst, maar de Muse schenkt + weinigen toegang. + En de dichter, publiek! heeft uw aard doorgrond, hoe gij jaarlijks + verandert en wisselt, + Hoe gij altijd de vroegere dichters verzaakt, zoodra hen d'ouderdom + nadert: + Hij weet wat met Mágnes eens is geschied, toen leeftijd zijn lokken + vergrijsde, + Die zoo menigen wapentros heeft gesticht, als hij won in den edelen + wedkamp, + Die met wiss'lende tonen uw oor heeft gestreeld--met lierzang--met + kwinkeleeren, + Met Lydisch gefluit--met wespengeluid--die met kikkergekwaak u + gedoopt heeft, + En die tòch niet altijd u kon voldoen, en als grijsaard, niet toen + hij jong was, + Door ù is versmaad, omdat hij te tam, te gematigd was in zijn + spotlust! + + Ik herinner den dichter Kratinos u ook, die van lof overstroomd en + van glorie + Door uw veld als een bergstroom rolt, poëzie! en platanen en machtige + eiken + Met wortel en tak op den grond doet slaan--zóó velt hij zijn vijand + ter neder, + Dat bij ieder feestmaal zijn lied weerklonk: "Godin Geefgraag met + vijgenpantoffels!" + En "Bouwmeesters van kunstrijken zang"--zóó bloeide zijn naam in + Athene. + Doch thans? Geen meelij vervult uwe borst, als hij treurt en zeurt + in zijn verzen, + Wanneer bij het tokkelen weigert zijn luit, als de klanken verdwenen + van vroeger, + En valsch weerklinkt de geheiligde snaar!--Thans dwaalt hij als + grijsaard in 't ronde, + Aan Kónnos gelijk, en "verdord is zijn krans, en hij gaat aan zijn + dorst nog te gronde!" + Hem paste de staatsdrank op het stadhuis, den zoo dikwerf schittrend + bekroonde, + Dan zeurde hij niet, en zat glansrijk hier bij den priester van + god Dionysos. + + Zie Krátes eens, wat moest hij van u ook al grillen en luim + ondervinden! + Wiens kunst leek op een eenvoudig ontbijt, dat hem luttele + inspanning kostte, + Die met nuchteren smaak u een maaltijd schonk van grappen en fijne + gedachten, + Toch--hield hij het uit, soms daalde zijn zon, en dan rees hij weer + naar de hoogte. + Hij vreesde het wisselend dichterenlot. Denkt allen aan wat hij + eens zeide: + Dat men vóór alle dingen een roeier moet zijn, en daarna pas staan + aan het stuurrad, + Allereerst op de plecht van het vaartuig geplaatst, om de richting + te leeren der winden, + En ten slotte de stuurman van alles te zijn!--Tot dank voor al deze + woorden, + Omdat hij verstandige denkbeelden had, en niet leuterend sprong in + zijn scheepje, + Schenkt gij hem nu donderend handengeklap, voortdurend een + eeregeleide, + Goedgekeurd gemompel op 't schouwburgfeest, + Dat de dichter tevreden naar huis moge gaan, + In zijn arbeid geslaagd, + Met een voorhoofd, stralend van blijdschap! + +Koor (Ode). + + God Poseidon, ù roep ik aan, + U is de stem van 't snuivend ros, + U zijn hoefslag geheiligd: + Gij, die over de waterbaan + 't Donkergekleurde schip doet gaan, + Gij, die zeevaart beveiligt! + + God Poseidon, der rossen heer! + Die u verheugt in glans en eer, + Als, in schittrende rijen, + Heel de bloeiende jeugd der stad + Luchtig, vluchtig de teugels vat + Van den brieschenden paardenschat, + Voor zijn harddraverijen! + + Kom ten reidans van uit de zee, + Breng uwen gulden drietand mee, + Door dolfijnen gedragen! + Gij, wien van verre de schipper smeekt, + Als zijn kiel op de klippen breekt, + Door den stormwind verslagen! + + Zilten telg van den dondergod! + Gij, wien Phormion heel zijn lot, + 't Lot zijner schepen vertrouwde: + U ter eer klink' 't loflied schoon, + U, Poseidon, Kronos' zoon-- + Gij, ons het liefst van de hemelgoôn, + Toen ons de zeeslag benauwde! + + Ja, ik wil den roem verkonden van ons heerlijk voorgeslacht, + Waardig op het kleed te stralen, dat m' Athene jaarlijks bracht, + Mannen die in voetgevechten, òf in 't schip-omkluisterd heir + Ons den zege steeds bevochten, 't vaderland tot roem en eer. + Geen van al die dappre mannen heeft den vijand ooit geteld, + Doch zoodra 't gevaar nabij was, zwol zijn moed en werd hij held. + Mocht er één terzijde storten, mocht hij wanklen in den slag, + Hij ontkende, stofafschuddend, dat hij ooit ten onder lag! + Nimmer staakten zij de worstling, want geen vroeger generaal + Maakte ooit, als Kléon's vader, aanspraak op een staatsonthaal; + Thans verlangt men eerezitplaats, spijs en drank van 't algemeen, + Of men weigert mee te vechten. Doch wij eischen dat elkeen + Zich zal offren, onbaatzuchtig, voor den staat en voor zijn goôn, + Méér verlangen wij van niemand, slechts dit ééne ridderloon: + Dat, zoodra de vrede daar is, gij 't ons niet misgunnen zult, + Dat ons lijf weer is geroskamd, hoofd- en baardhaar weer gekruld! + +Koor (Ode). + + En gij, Pallas, der stede heil! + Gij die Atheen, in rotsen steil, + Steunt in oorlog en vrede, + Die reeds vaak onze stad behieldt, + Die ons dichterental bezielt + Naar de aloude zede! + + Nader, godin van kunst en vreê, + Breng welwillend den Zege mee, + 't Beeld dat rust op uw handen, + Nike, die ons lied begeleidt, + Die in oorlog, die in strijd + Aan Athene haar zorgen wijdt, + Schutgodes dezer landen! + + Reik thans zegenend uwe hand + Aan de bloem van den ridderstand, + Als zij krijg wil beginnen + Met den vijand, die aan ons land + Zijn eerzuchtige netten spant: + Schenk ons zoet overwinnen! + + Thans wil 'k ook den lof bazuinen van den eedlen paardenstand! + Zij verdienen lof en eerbied, want zij brachten veel tot stand, + Hebben mèt ons veel verdragen, ingevallen en gestreên, + Maar wat zij op 't land volbrachten, kent nog lang niet iedereen! + Sprongen zij niet, flink als mannen, op de schepen van het land? + Dronken zij niet flink uit bekers, aten knoflook uit de hand? + Droegen zij elkaar niet riemen, als gewone menschen, na, + Riepen zij niet, waterscheppend: "Wie roeit mee? hiep, hiep, hoera!" + "Aarzel niet om aan te pakken, grijp de riemen, edel ros!"-- + Toen men aankwam in Korinthe, liep de troep er gauw op los + Om met hoeven zich een rustplaats en een deksel op te slaan + En wat was uw voedsel, paarden? kreeften, en geen klaverblaân! + Als een kreeft naar land kwam kruipen, vingt gij hem uit 't peilloos + diep, + Zoodat eens 'n Korinthisch kreeftje, 'n moppentapper, luidkeels + riep: + "Vreeslijk toch, o god Poseidon, dat de woning van geen visch, + Noch de aarde noch het water voor de ridders veilig is!" + + + + + + + +TWAALFDE TOONEEL. + + +(De worstverkooper komt terug) + +Het koor. De worstverkooper. + + + +Aanvoerder van het koor. + + Dierbaarste man, bezield van jeugdig' overmoed, + Met hoeveel zorg betreurde ik uw afwezigheid! + En daar gij nu behouden zijt teruggekeerd, + Vertel ons, wàt is 't einde van den strijd geweest? + +Worstverkooper. + + Nu heet ik "Winraad," want ik overwon den raad! + +Koor. (Strophe of Keer). + + Juicht nu allen! de worsteman + Zal zijn rede beginnen. + Hij, die spreekt zoo heet van de pan, + En die nog beter vechten kan, + Glorierijk overwinnen! + Vang thans aan met uw verhaal, + Niets ga voor ons verloren, + Stel uw rede noch perk noch paal, + Want ik reis één en andermaal + Om uw woorden te hooren. + Spreek dus rustig en welgemoed, + Wie aan u twijfelen dorsten + Vallen u thans eerbiedig te voet, + Zijn verrukt door uw heldenmoed, + Edel koopman in worsten! + +Worstverkooper. + + Het loont de moeite om te hooren wat ik deed. + Ik rende terstond en achter hem de raadzaal in. + Hij brak reeds binnen menig donderwoord den nek, + En braakte zijn verwensching tegen de ridders uit, + En schold hen samenzweerders, zoodat iedereen + Hem ging gelooven. Al de mannen van den raad + Wist hij te boeien door zijn grove leugenkool. + Men keek zuur als mosterd, dreigend fronste men het hoofd. + Toen ik nu zag hoe men gesteld was op zijn woord, + En hoe men door zijn sluwe taal bedrogen werd, + Toen bad ik tot de goden die ik 't beste ken, + "O Onbeschaamden en Bedriegers (dus bad ik), + "O Stommelingen en Kabouters, o Slavenras, + "O Markt waarin ik reeds als knaap ben opgevoed! + "Schenkt mij nu durf, behalve een gelikte tong, + "Een stem vol onbeschaamdheid!" Wijl ik dit bedacht, + Liet een verkeerde liefhebber aan mijn rechterkant + Er eentje vliegen, zoodat ik van eerbied boog. + Toen heb ik met mijn achterste het traliewerk + Geopend, en ik schreeuwde 't uit met wijden mond: + "Ik breng u, heeren van den raad, een goed bericht, + "Hoort dus de blijde boodschap, waar ik hier meê kom, + "Nog nimmer, sinds de oorlog uitgebroken is, + "Is hier de ansjovis voor een lager prijs verkocht!"-- + Op deze tijding trok elkeen een zoet gezicht, + Men wijdde mij voor 't goed bericht een eerekrans, + En ik gaf aan den raad toen het geheim advies + "Om alle ansjovis op te koopen voor een cent per stuk, + "En de schotels t' arresteeren, die voorhanden zijn." + Men klapte en men gaapte mij verwonderd aan. + De Paphlagoniër, die dit alles had bemerkt, + En de woorden wist die indruk maken op den raad, + Nam toen het woord, en zeide: "Mannen, ik stel voor + "De goede tijding te herdenken, ons gebracht, + "Met een honderdkoeienoffer aan godin Atheen." + Hem knikte toen de heele raad welwillend toe, + Doch ik, die nimmer wijken wil voor koeiemest, + Bood tweehonderd koeien, en versloeg hem door dat bod. + Ook stelde ik voor, aan Artemis de jachtgodin + Een duizendbokjesoffer te beloven, als + D'ansjovis honderd voor een cent geprijsd zou zijn. + En op dat voorstel knikte weer de heele raad. + Toen hij dat hoorde, schrikte hij, sprak leutertaal, + En de bedienden sleurden hem van 't spreekgestoelt'. + Nu stond elk op, en er ontstond een vischdebat, + Maar Kléon smeekte, of men nog wat blijven wou, + "Verneemt nog wat u de heraut uit Sparta zegt, + "Een wapenstilstand biedt hij u ten tweeden keer!" + Doch ieder schreeuwde tegen hem, als uit één mond: + "Een wapenstilstand? nu op eens? terwijl zoo juist + "Bericht werd dat d'ansjovis is in prijs verlaagd? + "Dat is niet noodig, d'oorlog kan zijn gang gaan, hoor." + En tevens riep men: "Hef maar gauw de zitting op." + Van alle kanten sprong men over de balie heen, + En ik kneep uit, en kocht alle koriander op + En alle uien, die op de markt te vinden zijn, + En maakte daar toen de ansjovis lekker mee, + Zoodat de raadslui smulden voor geen halve cent. + Ik, die alom bewonderd ben en opgekamd, + Heb met mijn korianders en mijn uien dus + Voor weinig centen al de raadslui--opgeknapt! + +Koor. + +(antistrophe of tegen-keer) + + Heil u, dierbare beulingvrind, + Heil zij u allerwege, + Alles gaat u thans voor den wind, + Wie zoo dapper den strijd begint, + 685 Dien wacht weldra de zege! + Want die schurk vond een schurk in u. + Grooter in list en in lagen, + Met uwen mond, zoo groot en ruw, + Met uwe listen, fijn en sluw, + Hebt gij hèm nog verslagen. + Vecht nu maar tot het einde door, + Toon u listig en machtig, + Want wij allen, het ridderkoor, + Helpen u en volgen uw spoor, + Ondersteunen u krachtig! + +Worstverkooper. + + Daar komt hij, onze vriend de Paphlagoniër, + Hij bruist als een bergstroom, en hij snuift en raast maar door, + Alsof hij m' op wil eten, hij lijkt Blauwbaard wel. + + + + + + + +DERTIENDE TOONEEL. + + +(De Paphlagoniër, met een krans op, komt terug uit den raad en snelt +op het tooneel). + +Worstverkooper, Paphlagoniër, Het Koor. + + + +Paphlagoniër. + + Als ik jou niet vermorsel, als ik de leugentaal + Niet meer heb van vroeger, dan ben ik een verloren man. + +Worstverkooper. + + Ik lach om jou bedreiging, 'k schud van je snoeverij, + Ik dans om jou een negerdans en ik hoon j' er bij! + +Paphlagoniër. + + Ik zweer je bij Demeter! dat 'k niet leven zal, + Als ik je nìet levend opvreet en het land uitjaag. + +Worstverkooper. + + Niet levend opvreet? kerel, ik zuip je levend op, + Al moest ik daarna barsten als een varkensblaas. + +Paphlagoniër. + + Je sterft, zoowaar ik voorzitter ben van Athene's raad! + +Worstverkooper. + + Jij voorzitter? en ik zal maken vroeg of laat + Dat j' op de allerlaatste zitbank zitten gaat. + +Paphlagoniër. + + 'k Zweer bij den hemel, ik laat jou in boeien slaan. + +Worstverkooper. + + O wat een driftkop! wou je soms wat eten gaan? + +(ter zijde) + + Waar smult hij van? is 't soms een beurs, met geld belaân? + +Paphlagoniër. + + Met m'n nagels krab ik al je ingewanden uit. + +Worstverkooper. + + En met mijn nagels maak ik gaten in je huid, + En haal het eten, dat de raad je geeft, er uit. + +Paphlagoniër. + + Ik sleur jou, vrindje, voor 't gerecht, geloof me vrij. + +Worstverkooper. + + Ik sleur jou ook, en doe een valschen eed daarbij. + +Paphlagoniër. + + Wees maar verzekerd, schurk, dat 't volk naar jou nìet hoort, + Maar ik kan ze lekker foppen, op mijn eerewoord. + +Worstverkooper. + + Heb jij zoo zeker het gepeupel in je macht? + +Paphlagoniër. + + Ik weet waarvan zij smullen, en dat is m'n kracht. + +Worstverkooper. + + Je voêrt ze gemeen, zooals er vele bakers doen, + Van 't eten dat je voorkauwt geef je 't kind haast niets, + Terwijl je zelf driemaal zooveel naar binnen slokt. + +Paphlagoniër. + + Bij Zeus! ik zweer je, als 't je nòg niet is bekend, + Dat 'k ieder dik of dunner maak, door mijn talent. + +Worstverkooper. + + Dat is een slimheid, die mijn achterste ook wel weet. + +Paphlagoniër. + + Als jij voor 't volk komt houdt je overmoed geen stand, + Laat ons naar 't volk gaan. + +Worstverkooper. + + 'k Heb daartegen geen bezwaar, + Vooruit, loop op, niets mag er zijn dat ons weerhoudt. + +Paphlagoniër. + + Heer Volk, kom hier! + +Worstverkooper. + + Ja, vader Volk, kom hier bij Zeus, + Lief vadertje Volk, verlaat je huis en kom bij ons! + + + + + + + +VEERTIENDE TOONEEL. + + +De Worstverkooper, de Paphlagoniër, Volk, Het Koor. + + + +Volk. + + Wie roepen mij daar? gaat toch weg hier voor m'n deur, + Want je vernielt den krans die aan den deurpost hangt. + +Paphlagoniër. + + Kom hier, en zie wat onrecht mij wordt aangedaan. + +Volk. + + Wie doet dat, Paphlagoniër? + +Paphlagoniër. + + Ik krijg slaag voor u, + Van dien vent en van die heertjes daar. + +Volk. + + Waarom is dat? + +Paphlagoniër. + + Omdat ik je liefheb, Volk, omdat ik je minnaar ben. + +Volk. + + Zeg, wie ben jij daar? + +Worstverkooper. + + Een medeminnaar ben 'k van hem, + Die van je houdt, en die reeds lang je wèl wil doen, + Ik wil hetzelfde als veel andere nette lui. + Maar door zijn schuld zijn wij onmachtig. Immers jij, + Je doet precies als kinderen die bedorven zijn, + Je luistert nimmer naar den raad van nette lui, + Maar wèl naar lampenkooplui en naar schoenmakers, + Schoenlappers en leerlooiers--die houdt jij te vrind. + +Paphlagoniër. + + Ik ben een weldoener van hem! + +Worstverkooper. + + Verklaar dat eens! + +Paphlagoniër. + + Ik fopte het gezantschap, dat uit Pylos kwam, + Ik zeilde heen en bracht de Spartanen gevangen hier. + +Worstverkooper. + + Maar ik heb onlangs, toen ik uit m'n winkel kwam, + Den pot gestolen van iemand, die aan 't kooken was. + +Paphlagoniër. + + Meneer Volk! beleg terstond maar een vergadering, + Beslis dan zelf, wie van ons tweeën jou het meest + Gunstig gestemd is, en neem dien aan tot je vriend. + +Worstverkooper. + + Ja, ja, beslis het zelf maar, maar niet op de Pnyx! + +Volk. + + Ik wil niet ergens anders zitten dan op de Pnyx! + Vooruit met jullie, komt te voorschijn op de Pnyx! + +(Volk gaat naar een hooge plaats, die de Pnyx voorstelt, en zet zich +daar neder). + +Worstverkooper (ter zijde). + + O wee, ik ben verloren, want de oude man, + Wanneer hij thuis is, is een beste goede heer, + Maar nauwlijks heeft hij plaats genomen op die rots, + Of hij gaapt als iemand, die een ristje vijgen maakt. + +Koor. + +(tot den worstverkooper) + + Zet nu maar alle zeilen bij, + En toon je beste beentje, + Wees overmoedig en wees vrij, + Bedenk een heele scheldpartij, + Waarmee je Kléon zet op zij, + Want hij, hij is er eentje, + + Die zich in alle bochten weet + Te dringen en te wringen, + In elken muur ziet hij een reet, + En hij kent listen bij de vleet, + Al is 't gevaar ook nog zoo heet, + Om toch den dans t'ontspringen! + +Aanvoerder van het koor. + + Wees zeker dat gij met overmacht, met krachtpatserij op hem lostrekt, + Maar wees tegelijk voorzichtig ook, en bedenk, voordat hij u aanvalt, + Dat je gauw met je ra naar den vijand draait, en je slingerwerptuigen + omhoog hijscht! + + + + + + + +VIJFTIENDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Paphlagoniër. + + Aan mijn meesteres, godinne Atheen, die de stad wil schermen en + schutten, + Bid ik thans, zoowaar als ik steeds voor het volk, den doorluchtigen + staat der Atheners, + D'allerbeste geweest ben na Lysikles en Kynna en Salabakcho, + Dat ik steeds, al doe ik ook niets, toch op staatskosten zal worden + gespijzigd. + Doch als ik u haat, en in uw belang niet alleen zal treden in + 't strijdperk, + Dan ga ik spoedig in stukken gezaagd of in riemen gesneden te gronde! + +Worstverkooper. + + En ik, o Volk, als ik jou niet bemin, niet liefheb, moge gesneden, + En in kleine stukjes gebraden zijn--doch wanneer die wensch niet + genoeg is, + +(hij houdt zijn worstplank in de hoogte) + + Dan moog ik in pap fijn worden geschaafd, met kaas, hier op deze + worstplank, + En met een haak bij de beenen gesleept in de voorstad worden + begraven. + +Paphlagoniër. + + Hoe zou er toch ooit één burger bestaan die het Volk meer liefheeft + dan ik doe? + Die ten eerste, als lid van den raad, heb gemaakt dat uw kas + voortdurend gevuld was, + Want in het publiek--ik vroeg het den een--ik bestal en ik worgde + den ander, + Geen particulier was veilig bij mij, deed ik maar het Volk een + pleiziertje. + +Worstverkooper. + + Dat's heelemaal niet ongewoon, o Volk! want ik doe terstond u + hetzelfde. + Ik steel u de brooden uit andermans huis, en zet die voor u als + een maaltijd, + Dat die schurk van hierover u niet liefheeft, dat zal ik vóór alles + u toonen. + Tenzij dáárom alleen hij het doet, omdat hij zich warmt aan uw + koolvuur. + Gij Volk! die met Mediërs eens hebt gestreên, die bij Marathon voor + uw bestaan vocht, + U, die na den zege ons steeds hebt gewend aan machtige woorden en + grootspraak, + Om ù geeft hij niets, dat gij daar zoo ruw en zoo hard neerzit op + de rotsen, + Niet als ik heeft hij een matras u genaaid. Dien breng ik u: rijs in + de hoogte, + Zit lekker, en koester het achterdeel, dat bij Salamis véél heeft + geleden! + +(Hij legt een matras onder hem) + +Volk. + + Wie zijt gij o mensch? stamt gij soms af van den grooten + tirannenvermoorder? + Dat is nu in waarheid een edel geschenk, metterdaad toont gij u + een volksvriend. + +Paphlagoniër. + + Wat zijt gij op eens welwillend gestemd door zulk een gering + vleierijtje! + +Worstverkooper. + + Veel geringer nog is het lokaas geweest, waar gij hem steeds mee + gestreeld hebt! + +Paphlagoniër. + + Nooit is er een man verschenen op aard, o Volk, die u flinker + beschermde, + Of die u meer liefhad dan ik--is 't niet zoo, ja, ja, ik verwed er + mijn hoofd om. + +Worstverkooper. + + Jij houdt van het volk, die al acht jaar lang geen meelij toont en + het aanziet, + Hoe het hier in de buurt armzalig woont, in hutten en krotten en + nesten? + Jij plukt alle menschen, en sluit ze maar op; toen Archeptolemos + aankwam + Om vrede te brengen, dreeft gij hem weg, en gij jaagt alle gezanten + Met schande en smaad uit Athene voort, als zij wapenstilstand + verzoeken. + +Paphlagoniër. + + Opdat gij over alle Hellenen heerscht!--Want 't staat in orakels + geschreven, + Dat hij eens in Arkadië rechter zal zijn.... voor vijf obolen + salaris, + Als hij volhoudt.... daarom is het dan ook dat ik hem zal kweeken + en voeden, + Dat ik hem zal verschaffen, 't zij recht of 't zij krom, zijn drie + obolen salaris. + +Worstverkooper. + + Dat het Volk in Arkadië heerschen zou, was je doel niet, maar je + beoogde + Van de steden te plukken zooveel als je kon, zoodat het volk + ondertusschen + Door oorlog en duistere neevlen verblind, al je slechtheid niet + zoude bemerken, + Maar gedreven door nood en behoefte aan loon steeds gapend tegen + je opzag! + Als deze zich weder begeeft naar het land, als hij vreedzaam daar + wil vertoeven, + En moed zal hervatten bij 't eten van gort, en het sap van druiven + weer aanspreekt, + Dan zal hij de weldaden zien, waarvan gij met uw soldij hem beroofd + hebt, + En hij komt als een boertje verbitterd terug, om zijn stem tegen ù + uit te brengen. + Dat weet gij, en daarom bedriegt gij uw heer, en gij snoeft en gij + droomt van uzelven! + +Paphlagoniër. + + Is het niet onbeschaamd dat ge dàt van mij zegt, en dat ge mij + telkens belastert + Bij het volk der Atheners, en bij dien staat, dien ik zoo + herhaaldelijk weldeed, + Mij, die nog meer dan Themistokles voor de stad in 't bijzonder + gedaan heb? + +Worstverkooper. + + "Stad van Argos, luister naar diens verhaal!"--met Themistokles durft + gij u meten? + Met hem, die de stad schatrijk heeft gemaakt, die hij trof in + behoeftigen toestand? + Die de stad daarenboven, bij wijs van ontbijt, den Piraeus aanbood + als kluifje, + En aan versche visschen haar smullen deed, wijl hij niets van de + oude haar afnam? + Maar gij, die door uw geheele gedoe kleinburgerlijk maakt de + Atheners, + Door murengebouw en orakelgezang--met Themistokles durft gij u + meten! + Hij--werd verbannen uit onze stad--Jij--smult van warme kadetjes! + +Paphlagoniër. + + Is dat niet vreeselijk, meester Volk, dat ik zoo iets van hem moet + hooren, + Ik die u bemin? + +Volk. + + Houd jij maar op en verveel mij niet met je + kletspraat + Lang was 't mij ontgaan en nu bijna weer, hoe jij altijd de kat + knijpt in 't donker. + +Worstverkooper. + + Hij is een vervloekeling, Volkjelief, en zijn euveldaân zijn + ontelbaar! + Zoodra gij slaapt, plukt hij expres + De lekkerste stengels uit een proces, + En slikt die door, met beide hand + Staat hij te lepelen de soep van 't land. + +Paphlagoniër. + + Jij zal niet lachen, wanneer ik bewijs + Dat je vijf talenten stal als prijs! + +Worstverkooper. + + Wat plas je door en flodder je toch, + Jij, die door je listen en je bedrog + Het Atheensche volk weet te honen? + Geloof maar dat 'k aan kan toonen, + Of bij de goden! ik leef niet meer, + Dat j' uit Mytilene keer op keer, + Door omkooperij van velen + Meer dan veertig mina's dorst stelen! + +Koor. + +(tot den worstverkooper) + + O gij, die als een steun en stut + Voor allen zijt verschenen, + 'k Bewonder van uw taal de fut, + En als gij verder ons beschut, + Zult gij de grootste zijn in nut + Voor 't volkje der Hellenen! + + Gij zult weldra in stad en land + Alleen 't bewind gaan voeren, + Neptuin gelijk, zet fluks uw tand + De bondgenooten naar uw hand, + Geld zult gij slaan uit iedren stand + Door schudden en door roeren! + +Aanvoerder van het koor. + + Laat hem geen oogenblik met rust; hij heeft vat op zich gegeven, + Met zulke longen in je lijf, kan je hem zijn vet wel geven! + + + + + + + +ZESTIENDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Paphlagoniër. + + Neen, goeje menschen, 't is zoover met mij nog niet gekomen! + Want ik heb zulk een heldenstuk bedacht en ondernomen + Dat 'k allen vijanden den mond zal snoeren, en niet wijken + Zoolang de schilde' en krijgstrofeên van Pylos hier nog prijken. + +Worstverkooper. + + Hou jij maar met je schilden op! je hebt m' al vat gegeven, + Want als je waarlijk hieldt van 't volk, had jij nooit last gegeven + Die schilden aan de handvatsels hier op te laten hangen. + Neen, Volk! dat was een list van hem om jou daarmee te vangen, + Om als je hem bestraffen wilt, jou daarin te verhinderen. + Kijk wat een staf hij om zich heeft van mannen en van kinderen, + Leerlooiers, honighandelaars, een kaasverkoopersbende, + Dat hokt hier onder één deken saam, en stort jou in d'ellende, + Zoodat, wanneer jij brullen zou, en "Gooi-em-er-uit" zou spelen, + Zij 's nachts geheel dien wapentros en schilden zouden stelen, + Om dan terstond den toegang tot de broodmarkt te bezetten. + +Volk. + + Wat, hebben zij de handvatsels? dat zal ik hen beletten, + Wat heb jij, slechte kerel, mij al lang gefopt met streken! + +Paphlagoniër. + + Mijn beste man, geloof toch niet altijd wie 't laatst mag spreken! + Wees zeker dat j' een beter vriend dan ik ben nooit zult vinden, + Wie samenzweerde tegen 't volk wist ik alleen te binden, + Zoodra in onze goede stad men maar ging samenrotten, + Dan schreeuwde ik terstond het uit, en liet me nooit bedotten. + +Worstverkooper. + + Het is met jou altijd gegaan als lui die paling vangen, + Als 't water stil en rustig is, blijft ook de dobber hangen, + Maar als het water troebel is, dan roeren z' in de modder, + Dan vangen zij!--Zoo vang jij ook, met al je staatsgeflodder. + Nog één vraag: Jij, die zooveel leêr en riemen kunt verkoopen, + Verschafte jij dien ouden heer ooit zolen bij het loopen, + Dien jij bemint zooals je zegt? + +Volk. + + Neen, bij Apollo, nimmer! + +Worstverkooper. + + Zie je nu wat voor een vent hij is? het wordt al slim en slimmer. + Maar ik--kocht lang een schoenenpaar, en geef het j' om te dragen. + +Volk. + + Jij bent de grootste vriend van 't volk, waar 'k ooit van kon gewagen, + Want naast de stad bescherm jij ook de teenen van de voeten. + +Paphlagoniër. + + 't Is vreeslijk dat de schoenen hier zooveel bewijzen moeten! + Vergeet je dan mijn weldaân hier? ik dorst met 't kwaad te vechten, + D'onzedelijken Haviksneus ontnam 'k zijn burgerrechten! + +Worstverkooper. + + Is dat niet vreeselijk, van jou dien achterklap te hooren, + Dat een onzeedlijk man als jij onzeedlijkheid moet smoren! + 't Was jou alleen daarom te doen, geen sprekers meer te fokken! + Jij, die nog nooit deez' ouwen heer een hemd hebt aangetrokken, + Een tweearmshemd, dat heb je nooit, al vriest het, van je leven + Aan 't volk gegund--hier, ouweheer, laat mij dat aan je geven. + +(Hij doet Volk een hemd aan) + +Volk. + + Zoo iets kon zelfs tot dusver niet Themistokles bedenken, + Al schonk hij wijs--maar zulk een hemd is 't schoonste der + geschenken. + +Paphlagoniër. + + 't Gaat mis met mij, zóó kan je hem met apenkool bedonderen. + +Worstverkooper. + + Ik doe wat dronken kerels doen, zoodra het roert van onderen, + Zóó schiet ik in jouw sloffen nou--dus wil je niet verwonderen. + +Paphlagoniër. + + Toch zal jij met je vleierij, jou leelijk apenbakkes! + Niet winnen. Ouweheer, ik bied deez' mantel u! + +(Hij wil hem ook een mantel aandoen) + +Volk (den mantel afwijzende). + + Ajakkes! + Loop met je mantel naar de hel, hij stinkt naar leêr, verdikke! + +Worstverkooper. + + Dien deed hij jou opzett'lijk om, om jou daarin te stikken. + Reeds vroeg had hij 't op jou gemunt. Weet jij nog hoe verleden + Het silphium is in prijs gedaald? + +Volk. + + Dat weet ik nog als heden. + +Worstverkooper. + + Welnu, hij heeft zijn best gedaan om dat goedkoop te maken. + Dat iedereen het eten zou, en dat als resultaten, + De rechters in de rechtbank niets dan winden zouden laten. + +Volk. + + Dat moest ik onlangs van een man uit 't dorpje Mest nog hooren. + +Worstverkooper. + + Werdt jullie van dat windgeblaas niet rood tot over d' ooren? + +Volk. + + Welzeker, en dat alles heeft die Roodkop ons verzonnen. + +Paphlagoniër. + + Jij hebt met lage en vuile taal mij bijna overwonnen. + +Worstverkooper. + + Dat heeft de godheid mij gelast, nog meer dan jij te schetteren. + +Paphlagoniër. + + Je zùlt niet overwinnen, en ik zal je nòg verpletteren, + Want ik beloof je, meester Volk, dat zonder iets te werken, + J'een heelen schotel slikt met loon, en niets ervan zult merken. + +Worstverkooper. + + En ik kom met een smeerseltje en een doosje jou verrassen, + Om de wondjes die je aan je beentjes hebt daar netjes mee te wasschen. + +(Hij biedt dit aan) + +Paphlagoniër. + + Ik trek je grijze haren uit, dat j' eeuwig jong zal blijven. + +Worstverkooper. + + En ik geef jou een hazestaart, om j' oogjes in te wrijven. + +(Hij biedt dit aan) + +Paphlagoniër. + + Jij mag je neus, wanneer je 'm snuit, gerust aan mijn hoofd wrijven. + +Worstverkooper. + + Neen, dat is vies, geloof me vrij. + Doe 't liefst bij mij, doe 't liefst bij mij. + +Paphlagoniër. + + Ik zal je krijgen dat 't je lust; + Wanneer je ooit een schip uitrust, + Dan lever ik j' een oud stuk hout, + Dat jij geen geld meer overhoudt: + Waaraan altijd iets, dat 's gewis, + Te lappen en te timm'ren is, + Ook zal ik zorgen dat je vast + Niets anders krijgt dan 'n rotte mast. + +Worstverkooper. + + Wat snuift de vent! wat sputtert hij! + Als overkokende rijstebrij, + Met dreigementen en met straf, + Komaan, ik neem het schuim er af! + +(Hij biedt den Paphlagoniër al lachende zijn soeplepel aan). + +Paphlagoniër. + + Ik laat je betalen dat je kraakt, + En in de vermogensbelasting raakt, + Jij wordt door mij, door mij alleen, + Hoogstaangeslagene in Atheen. + +Worstverkooper. + + Ik dreig je niet met zoet of zuur, + Maar wensch je 't volgend avontuur: + Dat als je pan staat op het vuur, + Waarin een lekkere pijlinktvisch + Met veel geknetter en gesis + Verrukk'lijk aan het braden is: + Jij dan d' aanstaande spreker bent + Over een Milesisch incident + (Waarbij te gappen is één talent): + Welnu--is d'omkooperij verricht, + Dan wed ik dat je je haast allicht + Om met een afterdinnergezicht + De vergadering te verschrikken! + Dan hoop ik dat op eens de man, + Die met jou konkelen wil en kan, + Terwijl de visch nog staat in de pan, + Verschijne voor jouw blikken, + En dat je dan, voordat de visch + Nog in jouw maag verdwenen is, + Jij, happig op het geldgegris, + Nog onder het eten mag stikken! + +Koor (lied). + + Bij Apollo, bij Demeter, + En bij Zeus den dondergod, + Zulk een wensch is voor den vreter + Het verdiende levenslot! + + + + + + + +ZEVENTIENDE TOONEEL. + + +Dezelfden. + + + +Volk. + + Ook mij dunkt hij nu alleszins klaarblijkelijk + Een goede burger, zooals nimmer nog voorheen + Er is verschenen voor Jan Pet en de centenlui. + Maar jij, o allerberoerdste Paphlagoniër, + Beweert dat jij me liefhebt, en verbittert me steeds! + Geef dus je zegelring terug, je mag niet meer + Voor mij blijven zorgen. + +Paphlagoniër (geeft den ring terug). + + Dáár, 'k verzeker u alleen + Dat als jij mij niet langer voor je zorgen laat, + Er een ander komt, nog veel misdadiger dan ik. + +Volk. + + 't Is zeker dat die zegelring dien jij me geeft + De mijne niet is, er staat een ander zegel op, + Of 'k zie niet goed. + +Worstverkooper. + + Laat zien aan mij, wat stond er op? + +Volk. + + Het was een soort gebakken deeg van ossenvet. + +Worstverkooper. + + Dat staat er niet. + +Volk. + + Zie jij geen deeg, wat staat er dan? + +Worstverkooper. + + Een meeuw, die boven op een rots aan 't schreeuwen is. + +Volk. + + O wee. + +Worstverkooper. + + Wat is er? + +Volk. + + Gooi dien ring maar heel gauw weg, + 't Was niet de ring van mij, maar van Kleonymos, + Neem dezen ring, en zorg jij dan voortaan voor mij. + +(Hij geeft hem een anderen) + +Paphlagoniër. + + Doe dat nog niet, o ouweheer, 'k bezweer het u, + Voordat ge nog naar mijn orakels hebt gehoord. + +Worstverkooper. + + Hoor dan ook de mijne. + +Paphlagoniër. + + Als je luistert naar dièn vent, + Dan wordt je kaal. + +Worstverkooper. + + Wanneer je doet wat hij verlangt, + Dan wordt je bloot tot op de haren van je huid. + +Paphlagoniër. + + In mijn orakels staat dat jij regeeren moet, + Bekransd met rozen, over 't heele grondgebied. + +Worstverkooper. + + En in de mijne, dat jij in een purperkleed, + Een krans op 't hoofd, zult rijden op een gulden kar, + En--Smikythes en Agyrrios vervolgen zult. + +Kooraanvoerder. + + Breng gauw dan de orakels, dat de ouweheer + Ze kan vernemen. + +Worstverkooper. + + Zeker. + +Volk (tot den Paphlagoniër). + + Breng de uwe ook! + +Paphlagoniër. + + Vooruit. + +Worstverkooper. + + Vooruit, bij Zeus, wij halen ze terstond. + + (Beiden af) + +Koor (eerste helft). + + Schoonste zonlicht dat ooit verscheen, + Welk een vreugde voor gansch Atheen, + Voor den vreemdeling, voor elkeen, + Ging slechts Kléon te gronde! + Maar er zijn ouderen van jaar, + Die hem helpen, alsof 't hier waar + Altijd een Dertigprocesbazaar-- + 980 Ons bestrijden--'t is zonde! + Want hij zorgt, dus zeurt men wat, + Dat Atheen twee dingen bevat, + Die onmisbaar zijn in een stad: + 'n Lepel is 't, en een stamper.... + +(Tweede helft) + + Hoort nu Kléon's muziekbedrog: + Wat vertelt ons de jeugd, die toch + Met hem op school ging, toen hij nog + Was een kleine slampamper? + Dat hij eeuwig en altijd maar + Streek op één en dezelfde snaar, + Of geen andere toon er waar', + Zonder andre talenten-- + Tot zijn leeraar, te goeder stond', + Hem als onleerzaam naar huis toe zond, + Daar er voor hem geen klank bestond, + Dan het gerol van centen! + + + + + + + +ACHTTIENDE TOONEEL. + + +Volk, Paphlagoniër, Worstverkooper, Koor. + + + +Paphlagoniër (met orakelrollen). + + Kijk nu ereis hier! en 'k breng ze nog niet allemaal. + +Worstverkooper + +(met een nog grooter pak) + + Ik word er wee van! en ik breng ze niet allemaal. + +Volk. + + Wat is dat? + +Paphlagoniër. + + Orakels! + +Volk. + + Zijn dat z'alle? + +Paphlagoniër. + + Wat vraag je toch? + Ik heb, bij Zeus, nog thuis een heele kist er van. + +Worstverkooper. + + En ik heb nog twee huurhuizen en een zolder vol. + +Volk. + + Laat kijken, van wie zouden deze orakels zijn? + +Paphlagoniër. + + De mijne zijn van Bakis. + +Volk. + + En de uwe, van wie? + +Worstverkooper. + + Van Glanis, die een oudere broêr van Bakis was. + +Volk. + + Wat staat er in? + +Paphlagoniër. + + Ze handlen van Pylos, van Atheen, + Van u, van mij, ja over alles en nog veel meer. + +Volk. + + En die van u? + +Worstverkooper. + + O, over Athene en linzenbrei, + Over de Spartanen, over een nieuwe makreelensoort, + Over de valsche broodafwegers op de markt, + Over jou, over mij--verrekken mag die kerel daar! + +Volk. + + Komaan, leest allebei nu je orakels op, + Ook dat over mij, waarin ik zoo'n behagen schep, + Dat ik "een aadlaar in de wolken" worden zal. + +Paphlagoniër. + + Zoo luister en verleen mij een aandachtig oor. + "Zoon van Erechtheus, let op den weg van uw woord, dat Apollo + "Riep uit het duistere hol, omsloten door eervollen drievoet, + "Red mij den hond, zoo beval hij, met snijdende tanden gewapend, + "Die vóór u met dreigenden muil en verschrikkelijk buldrend + "Loon aan u geeft, en zoodra hij dat niet doet gaat hij te gronde. + "Want uit haat tegen hem hoort men vele raven al krassen." + +Volk. + + Wat dat beteekent vat ik, bij Demeter, niet. + Wat heeft Erechtheus met een hond en een raaf te doen? + +Paphlagoniër. + + Ik ben de hond, want ik ben degeen die voor u blaft. + Apol beveelt u mij te redden, mij, den hond. + +Worstverkooper. + + Niet dàt zegt het orakel, maar wèl dat de hond + Aan uwe orakels knabbelt als aan tarwemeel, + In mijn orakels staat het rechte over dien hond. + +Volk. + + Leg dat eens uit, ik neem een steen vast in mijn hand, + Als somtijds die orakelhond mij bijten wil. + +Worstverkooper. + + "Zoon van Erechtheus, let op hond Kerberos, zielenverkooper, + "Die u vleit met zijn staart, en die u beloert bij uw maaltijd, + "Die, zoodra gij kijkt op zij, terstond al uw eten verorbert. + "Die op de wijze der honden maar altijd staat voor de keuken, + "En die des nachts alle schotels en ook alle--eilanden aflikt." + +Volk. + + Die Glanis spreekt, bij Poseidon, een veel beter taal. + +Paphlagoniër. + + Hoor eerst, mijn beste, wat ìk heb, en oordeel dan: + "Daar is een vrouw, die een leeuw zal baren in 't heilig Athene, + "Die tot heil van het volk met vele muggen zal vechten. + "En zijn welpen beschut. Dien leeuw moet gij u bewaren, + "Binnen uw muren van hout en binnen uw torens van ijzer." + Begrijpt gij dit? + +Volk. + + Ik snap er niets van, bij Apol. + +Paphlagoniër. + + De god beveelt u duidelijk dat gij mij redt, + Want ik ben toch de leeuw die u beschermen moet. + +Volk. + + Je bent eer een Tegenleeuw, als ik je zoo noemen mag. + +Worstverkooper. + + Opzettelijk verzwijgt hij één ding van de spreuk, + Met ijzer heeft hij den muur bedoeld, en boeien ook, + Waardoor Apollo uwe redding mooglijk acht. + +Volk. + + Hoe heeft de godheid dat bedoeld? + +Worstverkooper. + + Hij geeft bevel + Dat gij hem in vijfdubbele boeien binden zult. + +Volk. + + Het schijnt mij toe dat dit orakel wordt vervuld. + "Doe niet zijn wil, want nijdig bekrassen u donkere raven, + "Maar houd den havik te vriend, indachtig hoe hij u eenmaal + "Redde, nadat hij met moed de Lakonische raafjes gepakt had." + +Worstverkooper (ter zijde). + + 't Was in een brooddronken bui dat de Paphlagoniër held was! + +(hardop) + + "Kekrops' spruit, onbezonnen, acht gij die daad zoo gewichtig? + "Zelfs eene vrouw draagt een last, zoodra als de man het haar + oplegt, + "Maar gaan vechten, dat nooit! Zij raakt in de Vecht met haar + vechten." + +Paphlagoniër. + + Hoor dat orakel ook eens, waar van Poort voor de Poort zoo iets + inkomt, + "Daar is een Poort voor de Poort." + +Volk. + + Voor de Poort? wat zou dat + beteekenen? + +Worstverkooper. + + Dat hij de kuipen in het badhuis stelen zal. + +Volk. + + Zoodat 'k vandaag geen bad kan nemen, beste vriend? + +Worstverkooper. + + Ja zeker! want die kerel pakte de kuipen weg. + Nog is er één orakel, waarin voorkomt van + De zeevaart--let nauwkeurig op, wat dàt ons zegt. + +Volk. + + Lees op, ik luister, en ik zal ook zorgen dat + Vóór alles aan mijn zeelui 't loon wordt uitgekeerd. + +Worstverkooper. + + "Zoon van Aegeus, pas op dat u niet verschalke die hondsvot, + "Gluiperig, snel als de wind, en slim als een vos en ervaren." + Weet jij wie dàt is? + +Volk. + + O, de hondsvot Philóstratos. + +Worstverkooper. + + Dàt zegt hij niet, maar wèl dat Kléon telkens vraagt + Om schepen, waar hij belastingen mee innen kan, + En Apol verbiedt dat gij die voortaan geven zult. + +Volk. + + Wordt met een hondsvot ook wel eens een schip bedoeld? + +Worstverkooper. + + Jawel, want honden en ook schepen loopen snel. + +Volk. + + Maar waarom spreekt hij ook van "vos" behalve "hond?" + +Worstverkooper. + + Hier worden met "vosjes" de soldaten wis bedoeld, + Omdat ze druiven knabblen in 't vijandlijk land. + +Volk. + + Goed! + Maar zeg mij eens, hoe komen die vossen aan hun loon? + +Worstverkooper. + + Daar zorg ik voor, drie dagen vooruit geef ik hun vast. + Hoor dit orakel nog aan: "Apoll" beveelt u Cyllene + "Streng te vermijden, opdat het u niet door list moge vangen." + +Volk. + + Wat voor Cyllene? + +Worstverkooper. + + Hier wordt vast z'n hand bedoeld, + "Stil leenen" meent hij, als hij stil z'n hand ophoudt. + +Paphlagoniër. + + Dat is niet juist, want met Cyllene bedoelde Apollo + Zeker de lamme hand van den wichelaar Diopeithes. + Maar ook ik heb een spreuk, een gevleugeld woord, voor u bij mij, + Dat gij een adelaar wordt, en geheel onze aard zult beheerschen. + +Worstverkooper. + + Ik heb nog meer: ook de Roode Zee, niet alleen onze aarde, + Dat gij tot in Ecbatana recht zult spreken en smullen. + +Paphlagoniër. + + Maar ik zag in mijn droom dat de godheid zelf was verschenen, + En met een schenkkan over het volk heil strooide en welvaart. + +Worstverkooper. + + Ik zag meer in mijn droom, want ik zag godinne Athene, + Die uit haar tempel trad, wijl een uil op haar hoofd was gezeten, + En toen plengde zij duidelijk uit hare flesch op uw voorhoofd + Ambrozijn, maar pekel en knoflook goot z' op het zijne. + +Volk. + + Hoera, hoera! + De beste orakels zijn van Glanis, dat staat vast! + En ik vertrouw mij aan ùw zorgen, beste vriend, + Voer jij het oudje, en geef opnieuw hem onderwijs! + +Paphlagoniër. + + Nog niet, ik smeek je! wacht nog eventjes, totdat + Ik jou je haver en je dagelijksch brood verschaf. + +Volk. + + Van haver wil ik niet hooren, ik ben veel te lang + Door jou bedrogen, en ook door Theophanes. + +Paphlagoniër. + + Ik zal je brood verschaffen, netjes voorgekauwd. + +Worstverkooper. + + Ik lekkere broodjes, die je niet te bijten hebt, + En gebraden eten: eten is voortaan je heele taak. + +Volk. + + Vooruit, een beetje gauw dan, wie van beiden nu + Ik vinden zal dat mij het meest heeft wèlgedaan, + Dien geef ik de teugels van de volksvergadering. + +Paphlagoniër. + + Ik ga het eerst naar binnen. + +Worstverkooper. + + Neen, niet jij, maar ik! + +(Hij stoot hem terug. Beiden af) + +Koor. + + O Volk! hoe is toch uw rijk + Zoo schoon en grootsch tegelijk, + Daar ieder u vreest, in 't slijk + Zich werpt voor uw voeten. + Want licht ontvlambaar zijt gij, + Verlekkerd op vleierij, + En tuk op bedriegerij + Van wie u ontmoeten! + Elk sprekertje gaapt gij aan, + Uw verstand schijnt op reis gegaan, + Nu duldt gij van elk voortaan + Slechts vleien en groeten! + +Volk. + + In uw kruin, uw harendom + Zweeft geene gedachte om, + Want ik houd m' opzettelijk dom, + Ben niet onverstandig! + Verheugd is steeds mijn gemoed, + Wanneer men als kind mij voedt, + Wanneer ik een gids ontmoet, + Die stelen kan, handig! + Doch als hij door euveldaân + Gevuld is en welbelaân, + Dan val ik hem plotsling aan, + En kwak hem lostandig! + +Koor. + + Dat noem ik een wijs beleid, + Ik zie dat gij waakzaam zijt, + En vol van scherpzinnigheid, + Trots grijzende jaren! + Want ik merk, gij speelt er mee, + En gij fokt hen op als vee, + Om ze voor de meeting gedwee + En vet te bewaren! + En als in uw keuken dan + Geen spijs meer verschijnen kan, + Dan slokt ge den vetsten man + Met huid en met haren! + +Volk. + + Is dat niet een slim bestaan, + De lieden die in hun waan + Mij vreeselijk foppen gaan, + Mij schijnbaar misleiden? + Hen ga ik voorzichtig na, + Voor hen voel ik geen genâ, + Zoodra als zij hun papa + Oplichten en mijden-- + Dan betrap ik hen terstond, + Onderzoek hen met mijn sond', + En laat uit hun dievenmond + Het braaksel weer glijden! + + + + + + + +NEGENTIENDE TOONEEL. + + +Volk, De Paphlagoniër, De Worstverkooper, Koor. + + + +Paphlagoniër + +(tot Worstverkooper) + + Ga naar de eeuwige zaligheid. + +Worstverkooper. + + Jij, deugniet, eerst! + +Paphlagoniër. + + Heer Volk! ik ga hier zitten, want nu ben ik klaar + Om jou, zooals ik allang begeerde, wèl te doen. + +Worstverkooper. + + En ik ben ook allanger dan lang daartoe bereid, + Wel honderdmaal en duizendmalen langer dan lang. + +Volk. + + Ik wacht op jullie, en dat valt me vreeslijk lang, + Want ik verafschuw al dat gedoe in mijn belang. + +Worstverkooper. + + Weet je wat je doen moet? + +Volk. + + Niet vóórdat jij 't hebt gezegd. + +Worstverkooper. + + Laat mij en hem een wedstrijd doen van meet af aan, + Wie jou het meeste weldoet. + +Volk. + + Goed, dat zal ik doen. + Vooruit dan! + +Paphlagoniër en Worstverkooper. + + Kijk! + +(Ze loopen tegen elkaar, en komen niets verder) + +Volk. + + Waarom loop je niet! + +Worstverkooper. + + Je komt niet vooruit! + +(Hij stoot den Paphlagoniër terug). + +Volk (terzijde). + + Òf 'k heb vandaag door die twee minnaars een mooien dag, + Òf 'k zal, bij Zeus, voor altijd naar den drommel gaan. + +Paphlagoniër. + + Maar zie je niet, dat ik het eerst j' een zetel geef? + +Worstverkooper. + + Een zetel, maar geen tafel--dat doe ik het eerst! + +Paphlagoniër. + + Kijk hier dat lekker broodje dat ik breng voor jou, + Dat geheel voor jou uit Pylische gerst gebakken is. + +Worstverkooper. + + Ik breng je uitgeholde kruimels, beste heer, + Door de godin met ivoren handen zelf gehold. + +Volk. + + Wat is uw vinger groot geweest, o heerscheres! + +Paphlagoniër. + + Ik breng je snert van goede kleur en lekkren smaak, + Die Pallas Pylosstrijdster zelf heeft omgeroerd. + +Worstverkooper. + + Heer Volk, 't is duidelijk dat de godin je gunstig is, + Door mijne hand biedt zij j' een pot met lekkere saus. + +Volk. + + Geloof jij soms dat j' in de stad nog wonen zoudt, + Als zij niet duidlijk met haar pot ons gunstig was? + +Paphlagoniër. + + De Legerscharenverschrikster schenkt je dit brokje nog. + +Worstverkooper. + + De Sterkevadersdochter schenkt je gebraden vleesch, + Een stukje pens, een stukje darm en een stukje maag. + +Volk. + + Dat 's mooi, dat zij nog voor haar feestkleed dankbaar is. + +Paphlagoniër. + + De Helmbosfladderaarster biedt u dezen koek, + Opdat de schepen voortaan glijden als een koek! + +Worstverkooper. + + Neem ook nog dit. + +Volk. + + Wat moet ik met die darmen doen? + +Worstverkooper. + + Die stukken zendt u de godin opzettelijk, + Om als ribstukken bij de schepen dienst te doen, + Want onze marine gaat haar blijkbaar aan het hart. + Hier heb je nog wat om te drinken, tweederdewijn. + +Volk. + + Hoe heerlijk, Zeus! een godlijke drieëenigheid! + +Worstverkooper. + + De Drieontsprotene heeft van drieën één gemaakt! + +Paphlagoniër. + + Neem nu van mij een stukje aan van vetten koek. + +Worstverkooper. + + Van mij geen stukje, maar een heelen koek ineens. + +Paphlagoniër. + + Jij kan hem niet van haas doen smullen, dat kan ik. + +Worstverkooper. + + O jee, hoe kom ik aan een stukje lekkeren haas? + M'n beste geest! bedenk nu toch een loozen streek. + +Paphlagoniër. + + Zie je dat, jou schurk der schurken? + +Worstverkooper. + + 'k Geef er weinig om, + Want in de verte komen er lui, ik zie ze al, + Het zijn gezanten met een welgevulde beurs. + +Paphlagoniër. + + Waar, waar? + +Worstverkooper. + + 't Raakt jou niet, laat de vreemden maar met rust. + +(Terwijl de Paphlagoniër kijkt, pakt de Worstverkooper de hazenpastei +weg). + + M'n beste heer Volk, zie jij die mooie hazenpastei? + +Paphlagoniër (terugloopende). + + O jee, je hebt gestolen wat het mijne was! + +Worstverkooper. + + Jij hebt, bij de goôn, bij Pylos net als ik gedaan! + +Volk. + + Hoe kwam j'er toe te stelen, zeg mij dat eens gauw! + +Worstverkooper. + + Een god schonk mij de gedachte, en den diefstal ik. + +Paphlagoniër. + + Ik heb de kans geloopen, ik den haas gebraân. + +Volk. + + Ga jij maat weg! ik dank het hem, hij bracht hem mee! + +Paphlagoniër. + + Ik ongelukkige! Ik word overonbeschaamd! + +Worstverkooper. + + Kan je nòg niet onderscheiden, wie van beiden nu + Het meest aan jou en aan je maag heeft welgedaan? + +Volk. + + Zeg nu, publiek, welk kenmerk ik gebruiken moet, + Dat 'k in uw oogen een rechtvaardig oordeel vel! + +Worstverkooper. + + Ik zal 't je zeggen. Neem in alle stilte maar + Mijn korf met spijzen, onderzoek wat daarin is, + En wat in zijn korf is--dan is rechtvaardig wàt je beslist! + +Volk. + + Laat kijken, wat er in is. + +Worstverkooper. + + Zie je niet, vaderlief, + Dat de heele korf al leeg is? Alles gaf 'k aan jou! + +Volk. + + Dat is een korf die bij de volkspartij behoort! + +Worstverkooper. + + Kijk nu eens naar den korf van den Paphlagoniër, + Zie je dat? + +Volk. + + Mijn hemel, nù nog vol van lekkernij! + Wat heeft hij daar een reuzenkoek apart gelegd! + En wat een schijntje heeft hij afgestaan aan mij! + +Worstverkooper. + + Zoo heeft hij vroeger ook altijd met jou gedaan: + Hij gaf je mee van 't kleinste dat hij zelf ontving, + En slokte zelf altijd de grootste brokken op. + +Volk. + + O schurk! die mij dus bedrogen en bestolen hebt! + "En ik heb u met kransen en geschenk getooid!" + +Paphlagoniër. + + Wanneer ik stal, dan was 't in 't voordeel van den staat. + +Volk. + + Leg jij maar gauw je krans af, want ik dorst om hem + Daarmee te sieren. + +Worstverkooper. + + Leg je krans af, galgebrok! + +Paphlagoniër. + + Dat doe ik niet, want ik bezit een Delfisch woord, + Waarin voorspeld is wie alleen mij kan verslaan. + +Worstverkooper. + + Mijn naam wordt daarin al te duidelijk slechts genoemd. + +Paphlagoniër. + + Ik wil nu door bewijzen onderzoeken gaan, + Of jij met die orakelspreuk wel wordt bedoeld. + En daarom richt ik allereerst deez vraag aan u: + Ben jij als kind bij iemand op de school geweest? + +Worstverkooper. + + In de varkenszengplaats ben 'k met vuisten grootgebracht. + +Paphlagoniër. + + Wat zeg je daar! 't orakel brandt mij op de ziel. + En wat voor sport heb jij beoefend op je school? + +Worstverkooper. + + Valsche eeden, stelen, en een onbeschoft gezicht. + +Paphlagoniër. + + O groote Febus Apollo, wat doet gij mij aan! + +Worstverkooper. + + Ik leerde worstverkoopen--en wat zwijnerij. + +Paphlagoniër. + + Helaas, helaas, het is voor goed met mij gedaan, + Een heel klein hoopje is nog 't ééne waar 'k op drijf. + Zeg mij nu nog: verkocht jij beuling op de markt, + Of heb je 't altijd vóór de poort der stad gedaan? + +Worstverkooper. + + Wel, vóór de poort, want daar verkoopt men zoutevisch. + +Paphlagoniër. + + O hemel, juist was de voorspelling van den god! + Verwijdert, dienaars! mij, den ongelukkige, + O krans, ga blijde weg van mij, ofschoon ik u + Niet willig loslaat: 'n ander wacht op uw bezit, + Geen grooter dief, maar wel een man van méér geluk. + +(Legt zijn krans af) + +Worstverkooper. + + Hellenische Zeus, ù is de zege! + +(De slaven komen uit het huis) + + + + + + + +TWINTIGSTE TOONEEL. + + +Dezelfden. Een slaaf. (Demosthenes). + + + +Slaaf. + + Heil u den overwinnaar, wees indachtig thans + Dat gij door mij de zege behaaldet. 'k Vraag u slechts + Om als Phanos bij processen jouw griffier te zijn. + +Volk. + + En zeg mij nu hoe gij toch heet. + +Worstverkooper. + + Agorákritos, + Want onder twisten op de markt ben ik opgevoed. + +Volk. + + Dan vertrouw 'k mij voortaan toe aan Agorákritos, + En wil niets meer weten van dien Paphlagoniër. + +Worstverkooper. + + En ik zal heerlijk voor je zorgen, meester Volk, + Zoodat j' erkent dat niemand beter in de stad + Van de Praateners ooit verschenen is dan ik. + + (Alle acteurs verlaten het tooneel) + +Koor. + + Wat is er schooner dan in den beginne + Of aan het eind met vroolijken zinne + De temmers der brieschende rossen te zingen-- + En Thumantis, die geen haard kan krijgen, + En Lysistratos te verzwijgen, + Niet met een spotvers hen te bespringen? + Hem, dien Apol altijd honger ziet lijden, + Hem, die de hand langs zijn koker laat glijden, + Weenend hem smeekt, of de godheid zijn lijden + Niet kan bedwingen?-- + +(Toezang) + + Van de slechten kwaad te spreken werd door niemand ooit veracht, + Eerbied eisch ik voor de goeden, als men 't ware en recht betracht. + Is in waarheid er een slechtaard, die verwijt en smaad verdient, + Dan behandel ik hem nimmer, bij de goden, als mijn vriend. + Niemand is er, waarde hoorders, die Arígnotos niet kent, + Wie maar zwart kan onderscheiden, of--'t helklinkend instrument. + Deze man bezit een broeder, hem in wezen ongelijk: + De verloopen Ariphrádes, die met slechtheid loopt te kijk. + Hij is niet alleen een slechtaard, want misschien ontging het mij, + Niet alleen een aartsslampamper, maar hij vond nog dit er bij: + Dat hij eigen lichaamsdeelen afstaat voor ontaard genot, + En een beeld is der ontaarding midden in het hoerekot. + Hij bezoedelt baard en lippen, altijd dierlijk, altijd los, + Zingt uit Polymnéstes' liedjes, frequenteert Oeónichos. + Wie voor zoo'n verloopen kerel nu geen afschuw voelt en schrik, + Wordt veroordeeld nooit te drinken uit hetzelfde glas als ik. + +(Tegenkoor) + + Dikwijls kwam mij in slaaplooze nachten + De veelvraat Kleónymos in gedachten, + Hoe lukt het hem altijd maar eten te krijgen? + Hij spint altijd als een spin zijn webbe + Om het eten en drinken van hen die het hebben, + En hun tafel beschouwt hij maar als zijn eigen! + En zij--zij bidden en smeeken zeer: + "Op de knieën verzoek ik u, edel heer, + "Verlaat mijn tafel toch dezen keer!" + Doch vergeefs is hun dreigen. + +(Tweede Toezang) + + Men verhaalt, de drieriemschepen hielden eens vergadering, + En dat een der oudste kielen toen aldus aan 't spreken ging: + "Dames! heb je niet vernomen waarvan heel de stad gewaagt? + Iemand heeft pas voor Karthago honderd schepen aangevraagd. + 't Is die slechtbefaamde burger, 't is die zure Hypérbolos!" + Toen de dames dat nu hoorden, brak een luid gemompel los, + En één van de kielen, die nog door geen manlief was betreên, + Riep: "de hemel moog mij bestaan, mij gebiedt hij nimmer, neen! + Liever moge ik van den houtworm rotten tot mijn ouden dag!" + Juffrouw Schepers zei hetzelfde: "neen, ik duld niet zijn gezag!" + Niet voor niets ben ik getimmerd uit het kostbaar pijnboomhout!" + Als d' Atheners dàt besluiten, varen w' allen, jong en oud + Naar der Eumeniden tempel en naar Theseus' godshuis heen, + Want als wij maar kommandeeren fopt hij niet geheel Atheen; + Laat hem naar den drommel zeilen, laat hem voor zijn kraaientocht + Maar de bakken te water laten, waar hij zijn lampjes in verkocht." + + + + + + + +EEN EN TWINTIGSTE TOONEEL. + +De worstverkooper. Het koor. + + + +Worstverkooper. + + Elk zwijge aandachtig en sluite den mond, weg met alle + getuigenverhooren, + Men sluite terstond alle rechtbanken ook, waarin deze stad zich + verlustigt, + En over ons onverhoopte geluk juich' de heele schouwburg van + blijdschap! + +Kooraanvoerder. + + O morgenlicht voor het heilig Atheen, o aller eilanden toevlucht, + Wat brengt gij ons voor voorspoedig bericht, dat de straten zich + vullen met vetdamp? + +Worstverkooper. + + Heer Volk heb ik door koken verjongd--van een leelijkert maakte ik + een prachtvent. + +Kooraanvoerder. + + En waar is hij thans, o menschenvriend van bewonderenswaardige + vinding? + +Worstverkooper. + + Hij woont in ons viooltjesbekranst, in ons oud eerwaardig Athene. + +Kooraanvoerder. + + Hoe hem te zien? hoe is hij gekleed? wat is hij voor kerel geworden? + +Worstverkooper. + + Zooals hij met Aristides eens, met Miltiades aanzat ten maaltijd, + Aanschouwt hem zelf, want ik hoor reeds gedruisch van een plechtig + geopende voorpoort. + Juicht allen in koor bij het blijde gezicht van het oud eerwaardig + Athene, + Elks lofzang, ieders bewondering waard, waar het roemruchte Volk nu + gaat wonen. + +Kooraanvoerder. + + O gezondheidstralend, viooltjesbekranst, en benijdenswaardig Athene, + Toon ons wie nu over Hellas alleen en ook over dit land zal + gebieden. + + + + + + + +TWEE EN TWINTIGSTE TOONEEL. + + +Dezelfden. Volk. + + + +Worstverkooper. + + Daar is hij te zien, met een krekel getooid, vol geschitter naar + d'oude gestalte, + Naar wapenstilstand, niet slakken riekt hij, als gezalfd met de + heerlijkste myrre. + +Kooraanvoerder. + + Heil u, der Hellenen koning voortaan! want wij deelen van harte in + uw blijdschap, + Gij handelt zooals het betaamt aan den staat, en aan Marathon's + zegetrofeeën! + +Volk. + + O liefste mij der mannen, kom, Agorákritos! + +(de Worstverkooper nadert) + + Wat deedt gij goed met uw verjongingskuur! + +Worstverkooper. + + Wat? ik? + M'n beste man, je weet niet hoe je vroeger was, + En wat je deed--je hieldt mij anders voor een god. + +Volk. + + Wat deed ik dan vroeger, en hoe was ik vroeger dan? + +Worstverkooper. + + Wel, vroeger, als men zei in de volksvergadering: + "O Volk, ik houd zooveel van jou, van jou alleen, + "Ik wil voor je zorgen, ik alleen ben j' echte vriend," + Als iemand met die praatjes aan zijn speech begon, + Dan stak je je kuif op, toonde je horens-- + +Volk. + + Deed ik dat? + +Worstverkooper. + + En met zulke woorden werd je telkens wéér bedot. + +Volk. + + Wat zeg je, dat gebeurde, en ik merkte 't niet? + +Worstverkooper. + + Omdat, bij Zeus, je ooren als een zonnescherm + Te zamen klapten en zich dan weer openden! + +Volk. + + Was ik zoo dom, zoo'n onbedachtzame ouweheer? + +Worstverkooper. + + En als er een stel redenaars aan 't spreken was, + En d' een voor oorlogsschepen pleitte--d' andere + Voor staatsgeld aan salarissen--wist de ééne man + Zijn vijand te overtroeven, en kneep daadlijk uit. + +(Volk geeft teekens van schaamte) + + Zeg, waarom bukt g' u? blijft ge niet zooals ge waart? + +Volk. + + Ik schaam mij voor de verkeerde daden van voorheen. + +Worstverkooper. + + Dat was ùw schuld niet, heb daarover maar geen zorg, + Dat deden zij die u bedrogen. Zeg me nu: + Wanneer een schurk van een aanklager nu tot u zegt: + "Je zult geen brood meer hebben, heeren rechters, hoor, + "Wanneer je niet dat vonnis velt zooals ik wil." + Wat zal je doen met zulk een valschen beschuldiger? + +Volk. + + Ik til hem op, en gooi hem in den afgrond neer, + En aan zijn nek mag slingeren--Hypérbolos. + +Worstverkooper. + + Dat is verstandig, dat 's nu eens naar recht gezeid! + Vertel nù, wat je verdere politiek zal zijn. + +Volk. + + Ten eerste betaal ik, wie op oorlogsschepen dient, + En van den tocht terugkeert, het volledig loon. + +Worstverkooper. + + Dat geeft pleizier aan velen, wier zitvlak pijn gaat doen. + +Volk. + + Elk, verder, die ingeschreven voor de militie is, + Zal niet door invloeden van zijn plaats verwisselen, + Maar zal ingeschreven blijven evenals voorheen. + +Worstverkooper (ter zijde). + + 't Zal spijten aan het handvatsel van Kleónymos. + +Volk. + + Geen baardelooze zal meer koopen op de markt. + +Worstverkooper. + + Waar moet dan voortaan Strato koopen en Klisthenes? + +Volk. + + 'k Bedoel die heertjes, die steeds bij den kapper zijn, + En die daar zittend converseeren zooals volgt: + "Wat knappe vent die Phaeax, en wat leerd' ie goed!" + "Zijn argumenten, zijn conclusies zijn perfekt," + "Hij spreekt met geur, is een orateur en een charmeur," + "En op de meetings heeft hij nimmer een malheur." + +Worstverkooper. + + Sla dien kerel op z'n achterste met z'n gezeur! + +Volk. + + 'k Stuur al die heertjes nog veel liever op de jacht. + En zal ze leeren af te laten van politiek. + +(Een slaaf brengt Volk een zetel) + +Worstverkooper. + + Wanneer dat waar is, neem dan dezen klapstoel aan, + En een sterken jongen, die hem voor je dragen zal: + Maak hem desnoods tot klapstoel zelf, wanneer je wilt. + +Volk. + + Ik zalige kom in mijn oude levenswijs! + +Worstverkooper. + + Door dat ik jou een wapenstilstand van dertig jaar + In levenden lijve aanbied. Wapenstilstand, hier! + +(Men brengt een kruik wijn) + +Volk. + + O groote Zeus! hoe heerlijk is dat, bij de goôn, + Mag ik een aanval op dien wapenstilstand doen? + +(Worstverkooper geeft den oude de kruik) + + Waar haalde je dien vandaan? + +Worstverkooper. + + De Paphlagoniër + Heeft die maar altijd binn' in huis voor jou verstopt, + Pak aan nu! moge de wapenstilstand spoedig gaan + Naar 't platteland! + +Volk. + + En zeg den Paphlagoniër, + Die dat gedaan heeft, dat een strenge straf hem wacht. + +Worstverkooper. + + Die straf zal wezen dat hij mijn beroep erlangt; + Alleen zal hij zijn beuling verkoopen voor de poort, + Ook zal hij knoeien met ezel- en met hondenvleesch, + En dronken zal hij met meiden aan het schelden gaan, + En 't water drinken, dat in de badkuip over is. + +Volk. + + Dat 's goed bedacht, want zulk een loon heeft hij verdiend, + De meiden en de badknechten--daar hoort hij bij. + Jou daarentegen roep ik thans naar het stadhuis, + En op dien zetel, waar hij zat, de galgebrok. + Hier, neem dit groene feestkleed aan, en volg mij thans! + + Breng hem naar buiten, toon hem zijn nieuw vak bovendien, + Dat de vreemde, steeds door hem geplaagd, het ook mag zien! + +(Slaven sleepen den Paphlagoniër aan handen en voeten mee, die als +beulingventer, in de kleeren van den Worstverkooper, naar buiten wordt +gegooid. Agorákritos, in feestkleed, volgt met het koor meester Volk). + + + EINDE. + + + + + + + +KORTE OPHELDERINGEN BIJ DE RIDDERS VAN ARISTOFANES. + + +Vs. 15 Parodie van Euripides. +Vs. 17 Ongeveer "Ik heb geen lef in mijn donder." +Vs. 19 Toespeling op Euripides' moeder, die groentevrouw was. +Vs. 31 Parodie van een onbekend dichter. +Vs. 42 Démos Pyknítes, Démos van de Pnyx (heuvel waar het volk + vergaderde). +Vs. 51 Drie obolen = ongeveer een kwartje, was de bezoldiging + der rechters. +Vs. 55 Poging om de Grieksche woordspelingen terug te + geven. Demosthenes herinnert aan zijne verdiensten bij Pylos. +Vs. 107 Zware roode wijn, afkomstig van den berg Pramnos op het + eiland Ikaros. +Vs. 123 Bakis, beroemde oude waarzegger. +Vs. 159 Parodie van een onbekend (tragisch) dichter, zooals + ontelbare malen bij Aristofanes. +Vs. 197 vgl. Parodie op den ouderwetschen epischen vorm en stijl + der orakels. +Vs. 215 Woordspeling van démos = volk, en demós = vet. (Verschil + van klemtoon). +Vs. 230 Een klassieke plaats voor de politiek en de + schouwburgtoestanden in Athene. +Vs. 237 Dadelijk bij zijn eerste optreden komt de Paphlagoniër + (Kléon) met verzonnen beschuldigingen, als een echte sykofant. +Vs. 242 Simon en Panaetios, aanvoerders van de ridders, overigens + onbekend. +Vs. 254 Eukrates, volksleider, door A. bespot. +Vs. 265 De tekst is hier (en elders) jammerlijk bedorven, ik + tracht er een zin aan te geven. +Vs. 279 Woordspeling, in plaats van scheepsmateriaal levert die + kerel (zegt de Pa.) soepmateriaal aan den vijand der Atheners. +Vs. 321 Plaatsje bij Athene. "Vóórdat ik ver buiten Athene was, + waren reeds mijn gekochte zolen onbruikbaar." +Vs. 327 De zoon van Hippodamos, Archeptolemos, aristokraten te + Athene, geestverwanten van A. en vijanden van Kléon en de + demokratie. +Vs. 347-350 Nog tegenwoordig van toepassing op vele "demokratische" + sprekers en leiders. +Vs. 355-358 Toespelingen op Pylos en den Peloponnesischen oorlog. +Vs. 361 Een duistere politieke toespeling. +Vs. 375 vlg. Demosthenes stelt voor een proef met hem te nemen, + zooals men varkens behandelt. +Vs. 392 "hij sneed riemen van anderman's leêr," met het oog op + Kléon's bedrijf als leerlooier. +Vs. 394 Dit slaat op de te Athene gevangen Spartanen van het + eiland Sfakteria. +Vs. 400-401 Misschien toespelingen op den dichter Kratinos als + dronkaard; Morsimos wordt vaak als slecht tragisch dichter + bespot. +Vs. 407 Dit is eene voor ons duistere toespeling, zooals vaak + bij A. +Vs. 433 "uitvaren" is dubbelzinnig. Ook de Gr. tekst slaat op + wind en zeevaart. +Vs. 448 vlg. Altemaal woordspelingen, die in het Ned. moeielijk + zijn weer te geven. +Vs. 462 Kléon spreekt in timmermanstaal, om zich populair te maken. +Vs. 475 vlg. Alles parodie op het gemeene verklikkerige karakter + van Kléon. +Vs. 511 Typhon, een mythologisch ondier, waarmede A. Kléon + vereenzelvigt. +Vs. 529-530 Aanhalingen uit een blijspel van Kratinos (Cratinus, + bij Horatius), met Eupolis en Aristofanes de grootste + blijspeldichter. +Vs. 534 Kónnos, beroemd citherspeler, doodarm gestorven. +Vs. 537 Krátes, ook een bekend kluchtspelschrijver. +Vs. 563 Phormion, een populair Atheensch admiraal. +Vs. 566 het kleed = de péplos, plechtig aan Athene gebracht in + den optocht der Panathenaeën. +Vs. 579-580 Met andere woorden, dat de ridders, zoodra de vrede + gesloten is, weer als van ouds toilet kunnen maken, en als + menschen van stand voor den dag kunnen komen. +Vs. 595 vlg. Het ridderkoor verhoogt het komisch effekt, door een + loflied op de paarden, als een soort van stand. Al de nu + volgende verzen slaan op een plundertocht, door Nikias met + behulp van Atheensche ridders ondernomen, wier paarden in + speciaal daarvoor ingerichte transportschepen waren + overgebracht. De woordspelingen en toespelingen in vs. + 600-610 gaan echter meestal voor ons verloren. +Vs. 615 Nicobulus = Winraad, vgl. Thrasybulus = Koenraad. +Vs. 641 "het traliewerk," waardoor de leden van den raad en van de + rechtbanken van het publiek werden afgesloten. De + worsthandelaar of beulingventer paradeert hier met zijn + onbeschaamdheid. De geheele passage, vs. 624-682, is een + uitmuntende parodie van een Atheensche raadszitting. +Vs. 697 in het Gr. den "móthoon" dansen = een plompe onfatsoenlijke + dans = ongeveer een "negerdans," een "cake-walk." +Vs. 728 Een soort oogstkrans, een twijg, voor de huisdeur + opgehangen, als goed voorteeken. +Vs. 744 De worsthandelaar overtreft Kléon telkens, door plattere + voorbeelden en grootere gemeenheid. +Vs. 762 Voorbeeld, aan een zeeslag ontleend. +Vs. 765 Drie beruchte sujetten te Athene. +Vs. 786 Harmodios (en Aristogiton), moordenaars van den tiran + Hipparchos, als martelaars der vrijheid te Athene vereerd. +Vs. 794 Archeptólemos, vgl. vs. 327. +Vs. 813 Parodie op den Telephos van Euripides. +Vs. 877 Kléon snoeft dat hij een zekeren Gryttos, een homosexueel, + zijn burgerschapsrechten had doen ontnemen. +Vs. 895 Silphium, laserpitium, was een duur stimulans, bij + gerechten gebruikt, en bewerkte diarrhee, enz. Vandaar ook de + woordspeling in vs. 899. +Vs. 901 Die Roodkop = Kléon. +Vs. 927 vlg. Kléon wordt voorgesteld als een lekkerbek, die van + smulpartijtjes naar de volksvergadering loopt. +Vs. 948 "je zegelring." De slaaf die voor het huishouden zorgde + (tamias), had den zegelring van zijn heer, en alles achter + slot en grendel. +Vs. 954 Woordspeling van demós = vet, en démos = volk, + (vgl. vs. 215.) +Vs. 958 Kleónymos, de Grieksche Falstaff, steeds door A. bespot. +Vs. 969 Toespeling op een politiek proces uit dien tijd (?) +Vs. 979 Toespeling op een soort winkel in de havenstad Piraeus, die + ik met een toespeling op onze "dertigcentbazaars" tracht weer + te geven. +Vs. 984 Met z'n lepel en z'n stamper (dingen in een keuken + onmisbaar) werkt Kléon in de staatskeuken, in de + staatshuishouding. +Vs. 985-95 Een poging om de Gr. woordspelingen van het oorspronk. + eenigszins terug te geven. +Vs. 1003 Bakis (en Glanis), (vgl. vs. 123.) +Vs. 1040 Toespeling op het beroemde orakel, dat de Atheners + ontvingen voor de aankomst van Xerxes. +Vs. 1059 Woordspelingen met Pylos, in Messenië, het tooneel van Kléons + heldendaden. Pylos beteekent "poort." Ook vs. 1060 bevat in + het Gr. een woordspeling, die in het Ned. verloren gaat. Maar + zelfs in den oorspr. tekst zijn hier alle toespelingen niet + duidelijk. +Vs. 1069 Philóstratos, berucht koppelaar te Athene. +Vs. 1077 Toespeling daarop dat de soldij der Attische soldaten + niet geregeld werd uitbetaald. +Vs. 1080-85 Een reeks van woordspelingen op toen aktueele feiten + en personen. +Vs. 1103 Theophanes, waarschijnl. een handlanger van Kléon. +Vs. 1118 Woordelijk: "Uw verstand, o volk, is aanwezig, en toch + op reis." +Vs. 1121 vlg. Deze beurtzang is de scherpste satire op de + demokratie, die ooit geschreven werd. +Vs. 1169 Het kolossale beeld van Athene in het Parthenon, door + Phidias uit ivoor en goud gemaakt. +Vs. 1172 "Pylosstrijdster," enz. Al deze namen der godin Athene + zijn parodistisch gebruikt. +Vs. 1189 Woordspeling met den bijnaam van Athene, als Pallos + Tritogeneia. +Vs. 1206 d. i. ik word in onbeschaamdheid overvleugeld. +Vs. 1225 Parodie van een onbekend treurspeldichter. +Vs. 1236 Volgens de uitleggers een plaats waar men geslachte + varkens de borstels afzengde. +Vs. 1245-46 Op de markt verkoopen was fatsoenlijker dan vóór + de poort. +Vs. 1256 Phanos, particulier secretaris van Kléon? +Vs. 1257 Agorákritos, kan als meneer "Markttwist," of zoo iets, + worden vertaald. +Vs. 1263 "Praat"eners zijn de Atheners in de oudheid geweest, + en zijn het nu nog. +Vs. 1264 vgl. Spotternij tegen bekende Atheensche sujetten. +Vs. 1274 vlg. De dichter geeselt hier alweer bekende en beruchte + Atheensche sujetten. +Vs. 1291 Kleónymos, vgl. vs. 958. +Vs. 1301 vlg. Parodie op den lompenkoopman Hypérbolos, steeds door + A. bespot, een verloopen demokraat, die een tocht tegen + Karthago schijnt te hebben ondernomen. +Vs. 1324 "viooltjesbekranst" uit een beroemd loflied van Pindaros + op Athene ontleend. +Vs. 1331 De krekel (cicade) werd door de Atheners gedragen, als + zinnebeeld van hun oud geslacht, en als autochthonen (in het land + zelf geborenen). +Vs. 1332 Slakken, kleine slakjes bezigden de rechters bij het + stemmen. Dit vers beteekent dus "hij riekt niet meer naar + processen." +Vs. 1362 Hypérbolos, vlg. vs. 1301. +Vs. 1372 Kleónymos wordt hier en elders als lafaard, als + "schildwegwerper" bespot. +Vs. 1374 A. bespot telkens de "heertjes" van zijn tijd. De volgende + verzen parodieeren de gemaniereerde taal van die "viveurs." +Vs. 1389 vlg. De woordspeling gaat hier verloren, omdat het Gr. woord + "plengoffer" en "wapenstilstand" beteekent. Het Atheensche + volk had recht op wapenstilstand sedert 445 v. C., maar Kléon + had door zijn oorlogszuchtig optreden als het ware dien + wapenstilstand weggestopt. +Vs. 1408 De vreemdelingen, die voor de Dionysos-feesten naar + Athene kwamen, moeten de bestraffing van Kléon bijwonen. + + + + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS *** + +***** This file should be named 37828-8.txt or 37828-8.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/7/8/2/37828/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project +Gutenberg. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. diff --git a/37828-8.zip b/37828-8.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..99500af --- /dev/null +++ b/37828-8.zip diff --git a/37828-h.zip b/37828-h.zip Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..36687a9 --- /dev/null +++ b/37828-h.zip diff --git a/37828-h/37828-h.htm b/37828-h/37828-h.htm new file mode 100644 index 0000000..ce12f63 --- /dev/null +++ b/37828-h/37828-h.htm @@ -0,0 +1,6871 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" +"http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2011-10-23T00:09:30.722+02:00. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta name="generator" content= +"HTML Tidy for Windows (vers 25 March 2009), see www.w3.org"> +<title>De Ridders</title> +<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=us-ascii"> +<meta name="generator" content= +"tei2html.xsl, see http://code.google.com/p/tei2html/"> +<meta name="author" content= +"Aristofanes (446 v.Chr.–386 v.Chr.)"> +<link rel="schema.DC" href= +"http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="DC.Creator" content= +"Aristofanes (446 v.Chr.–386 v.Chr.)"> +<meta name="DC.Title" content="De Ridders"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> +<meta name="DC.Format" content="text/html"> +<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> +<style type="text/css"> +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} +/* Titlepage */ +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle +{ +line-height: 3.5em; +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle +{ +font-size: 1.8em; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, .titlePage .docTitle .seriesTitle, .titlePage .docTitle .volumeTitle +{ +font-size: 1.44em; +} +.titlePage .byline +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +font-size:1.2em; +line-height:1.72em; +} +.titlePage .byline .docAuthor +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure +{ +margin: 2em 0% 2em 0%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.titlePage .docImprint +{ +margin: 4em 0% 0em 0%; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.72em; +} +.titlePage .docImprint .docDate +{ +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +/* End Titlepage */ +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.advertisment +{ +background-color:#FFFEE0; +border:black 1px dotted; +color:#000; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} +.correctiontable +{ +width: 75%; +} +.width20 +{ +width: 20%; +} +.width40 +{ +width: 40%; +} +.indextoc +{ +text-align: center; +} +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} +.index +{ +font-size: 80%; +} +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} +.apparatusnote +{ +text-decoration: none; +} +table.alignedtext +{ +border-collapse: collapse; +} +table.alignedtext td +{ +vertical-align: top; +width: 50%; +} +table.alignedtext td.first +{ +border-width: 0 0.2px 0 0; +border-color: gray; +border-style: solid; +padding-right: 10px; +} +table.alignedtext td.second +{ +padding-left: 10px; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .h3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h4, .h4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} +.alignleft +{ +text-align:left; +} +.alignright +{ +text-align:right; +} +.alignblock +{ +text-align:justify; +} +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} +p.tocPart +{ +margin:1.58em 0%; +font-variant: small-caps; +} +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} +.opener, .address +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +} +.addrline +{ +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.dateline +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +text-align: right; +} +.salute +{ +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.signed +{ +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl +{ +display: block; +text-align: right; +} +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} +.figure +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} +.figAnnotation +{ +font-size:80%; +position:relative; +margin: 0 auto; /* center this */ +} +.figTopLeft, .figBottomLeft +{ +float: left; +} +.figTop, .figBottom +{ +} +.figTopRight, .figBottomRight +{ +float: right; +} +.hangq +{ +text-indent: -0.35em; +} +.hangqq +{ +text-indent: -0.44em; +} +.hangqqq +{ +text-indent: -0.78em; +} +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} +img +{ +border-width:0; +} +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} +.marginnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} +a.noteref, a.pseudonoteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +.displayfootnote +{ +display: none; +} +div.footnotes +{ +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote +{ +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .label +{ +float:left; +width:2em; +height:12pt; +display:block; +} +/* Tables */ +tr, td, th +{ +vertical-align: top; +} +td.bottom +{ +vertical-align: bottom; +} +td.label, tr.label td +{ +font-weight: bold; +} +td.unit, tr.unit td +{ +font-style: italic; +} +td.sum +{ +padding-top: 2px; border-top: solid black 1px; +} +/* Poetry */ +.lgouter +{ +margin-left: auto; +margin-right: auto; +display:table; /* used to make the block shrink to the actual size */ +} +.lg +{ +text-align: left; +} +.lg h4, .lgouter h4 +{ +font-weight: normal; +} +.lg .linenum, .sp .linenum, .lgouter .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left: 16%; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} +p.line +{ +margin: 0 0% 0 0%; +} +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} +.versenum +{ +font-weight:bold; +} +/* Drama */ +.speaker +{ +font-weight: bold; +margin-bottom: 0.4em; +} +.sp .line +{ +margin: 0 10%; +text-align: left; +} +/* End Drama */ +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} +table.tocList +{ +width: 100%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +border-width: 0; +border-collapse: collapse; +} +td.tocPageNum, td.tocDivNum +{ +text-align: right; +width: 10%; +border-width: 0; +} +td.tocDivNum +{ +padding-left: 0; +padding-right: 0.5em; +} +td.tocPageNum +{ +padding-left: 0.5em; +padding-right: 0; +} +td.tocDivTitle +{ +width: auto; +} +span.corr, span.gap +{ +border-bottom:1px dotted red; +} +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} +/* Font Styles and Colors */ +.ex +{ +letter-spacing: 0.2em; +} +.sc +{ +font-variant: small-caps; +} +.uc +{ +text-transform: uppercase; +} +/* overline is actually a bit too high; overtilde is approximated with overline */ +.overline, .overtilde +{ +text-decoration: overline; +} +.rm +{ +font-style: normal; +} +.red +{ +color: red; +} +/* End Font Styles and Colors */ +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} +.aligncenter, div.figure +{ +text-align:center; +} +h1, h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} +h1.label, h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} +h5, h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} +p +{ +text-indent:0; +} +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} +.lg +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} +p.quote,div.blockquote, div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} +ul { list-style-type: none; } +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } +/* External Links */ +.pglink, .catlink, .exlink +{ +background-repeat: no-repeat; +background-position: right center; +} +.pglink +{ +background-image: url(images/book.png); +padding-right: 18px; +} +.catlink +{ +background-image: url(images/card.png); +padding-right: 17px; +} +.exlink +{ +background-image: url(images/external.png); +padding-right: 13px; +} +.pglink:hover +{ +background-color: #DCFFDC; +} +.catlink:hover +{ +background-color: #FFFFDC; +} +.exlink:hover +{ +background-color: #FFDCDC; +} +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} +body, a.hidden +{ +color: black; +} +.titlePage +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, .marginnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} +sub, sup +{ +line-height: 0; +} +.pagenum, .linenum +{ +speak: none; +} +</style> + +<style type="text/css"> +.xd20e124width +{ +width:483px; +} +.xd20e131 +{ +text-align:center; +} +.xd20e137width +{ +width:437px; +} +.xd20e1648 +{ +text-indent:8em; +} +.xd20e2041 +{ +text-indent:4em; +} +.xd20e5999 +{ +text-align:center; +} +.xd20e6959width +{ +width:720px; +} +.xd20e6966width +{ +width:484px; +} +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: De Ridders + +Author: Aristofanes + +Translator: Hendrik Clemens Muller + +Release Date: October 23, 2011 [EBook #37828] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project +Gutenberg. + + + + + + +</pre> + +<div class="front"> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd20e124width"><img src="images/cover.jpg" alt= +"Oorspronkelijke voorkant." width="483" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first xd20e131">De Ridders van Aristofanes</p> +</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd20e137width"><img src="images/titlepage.gif" alt= +"Oorspronkelijke titelpagina." width="437" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<div class="seriesTitle">Wereld Bibliotheek</div> +</div> +<div class="byline">Onder leiding van L Simons</div> +<div class="docTitle"> +<div class="mainTitle">De Ridders</div> +</div> +<div class="byline">Van<br> +<span class="docAuthor">Aristofanes</span><br> +Vertaald door<br> +<span class="docAuthor">Dr. H. C. Muller</span></div> +<div class="docImprint">Uitgegeven door de Maatschappij Voor Goede en +Goedkoope Lectuur—Amsterdam</div> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e164" href="#xd20e164" name= +"xd20e164">5</a>]</span></p> +<div id="inhoud" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e166" class="main">Inhoud van het stuk.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Dit stuk is geschreven tegen Kléon, den +volksleider der Atheners. Hij wordt voorgesteld als een pasgekochte +Paphlagonische slaaf, in het huis van den heer Volk (Démos), +door wien hij boven de anderen wordt voorgetrokken. Zijn twee +medeslaven smeden nu tegen hem samen, en halen, volgens de woorden van +een orakel, den worstverkooper Agorákritos over, tegen hem op te +treden, en voortaan over het Atheensche volk te heerschen. In den vorm +van een koor verschijnen nu ook de Atheensche ridders +(vertegenwoordigers van den ridderstand), en smaden Kléon, die +zich tracht te verdedigen door ze bij den raad (der vijfhonderd) aan te +klagen van eene samenzwering tegen den staat. Er heeft een scheldpartij +en een gevecht tusschen den leêrlooier en den worsthandelaar +plaats, en de dichter maakt van de gelegenheid gebruik om zijn hart +tegenover het publiek uit te storten, om de voorvaderen te prijzen, en +door een lofgedicht op de paarden tevens den ridderstand in de hoogte +te steken. De strijd der twee tegenstanders in den raad eindigt met een +overwinning van den beulingventer, die het van Kléon telkens in +onbeschaamdheid wint. Terwijl het koor zich hierover verheugt, wil de +razende Kléon thans zijn heer <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e170" href="#xd20e170" name="xd20e170">6</a>]</span>Volk +(Démos) zelf laten beslissen. De knorrige oude heer verschijnt, +en bepaalt dat de wedstrijd op de Pnyx (den Heuvel) zal plaats vinden, +waartoe het ridderkoor een opwekkend lied zingt.—Nadat de heer +Volk (Démos) op de steenen zitplaatsen der Pnyx plaats heeft +genomen, vangt de tweede, de ernstige strijd aan. Beide volksvrienden +krijgen nu beurtelings het woord, en bespreken den oorlog en de +staatkundige gebeurtenissen van den dag. De een tracht den ander in +flikflooierij van meester Volk en bespottelijke dreigementen te +overvleugelen. Kléon wil zich door orakelspreuken redden. De +worstenman heeft ze ook. Zij zullen gehaald worden, Démos zal ze +aanhooren en dan beslissen; na welk tooneel het koor den naderenden val +van Kléon voorspelt.—In de volgende tooneelen wint het de +worsthandelaar in uitlegging der spreuken. Kléon geeft zich nog +niet gewonnen, hij stelt voor heer Volk om de beurt ten eten te geven. +Wie dat het best doet, zal overwinnaar zijn. Een koorlied, dat dit +tooneel besluit, schildert op dichterlijke wijze het ware karakter van +den veranderlijken heer Démos.</p> +<p>Thans verschijnen beiden met manden vol eten. Kléon schijnt +het door fijnere spijzen te winnen, maar de beulingventer weet zich +door list en overmoed den zege te verschaffen. Eindelijk geeft +Kléon zich gewonnen, het orakel had hem reeds lang geleden zijn +val voorspeld, en treurig en moedeloos zinkt hij in elkaar. +Agorákritos, de worsthandelaar, gaat met heer Volk weg, ten +einde hem door zijn kunst te verjongen. Na een tusschenzang van het +koor, komen beiden geheel veranderd terug, Agorákritos als een +edel vaderlander, Démos een flinke Marathonstrijder, in plaats +van een zwakke grijsaard, zooals vroeger. De eerste wordt in zijn nieuw +ambt bevestigd, Kléon <span class="pagenum">[<a id="xd20e174" +href="#xd20e174" name="xd20e174">7</a>]</span>veroordeeld om aan de +poorten der stad te gaan schreeuwen tegen badmeesters en lichte +vrouwen.</p> +<hr class="tb"> +<p>De Ridders is opgevoerd te Athene, in Februari 424 v. C. De dichter +ontving voor dit stuk den eersten prijs, en overwon zijne twee +mededingers, waaronder den talentvollen blijspelschrijver Kratinos. +<span class="pagenum">[<a id="xd20e180" href="#xd20e180" name= +"xd20e180">8</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="body"> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<ul class="castlist"> +<li class="castlist"> +<h4>Personen.</h4> +</li> +<li class="castlist"><b>Slaven van Volk (Démos).</b> +<ul class="castGroup"> +<li class="castitem"><span class="sc">Eerste Anonymus</span> +(Nikias)</li> +<li class="castitem"><span class="sc">Tweede Anonymus</span> +(Demosthenes)</li> +</ul> +</li> +<li class="castitem"><span class="sc">Een Paphlagoniër</span> +(Kléon).</li> +<li class="castitem"><span class="sc">Agorákritos</span>, +worsthandelaar.</li> +<li class="castitem"><span class="sc">Koor van Ridders.</span></li> +<li class="castitem"><span class="sc">Volk</span> (Démos), een +oude heer.</li> +<li class="castitem"><span class="sc">Stille Personen</span>: +<span class="sc">Slaven</span> (aan het einde van het stuk).</li> +</ul> +<hr class="tb"></div> +<div class="divBody"> +<p class="first"><span class="sc">De eerste acteur</span> (Aristofanes +zelf) speelt voor den worsthandelaar.</p> +<p><span class="sc">De tweede acteur</span> speelt voor Nikias, later +voor den</p> +<p class="line">Paphlagoniër.</p> +<p><span class="sc">De derde acteur</span> speelt voor Demosthenes, +later voor Volk.</p> +<hr class="tb"> +<p>Het stuk speelt te Athene, vóór het huis van Volk.</p> +<span class="pagenum">[<a id="xd20e262" href="#xd20e262" name= +"xd20e262">9</a>]</span></div> +</div> +<div id="a1" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e265" class="main">Eerste tooneel.</h2> +<p class="stage"><i>Men ziet het huis van den ouden Volk, +daarvóór een slaaf (Nikias), die pijnlijk heen en weer +loopt.</i></p> +<p class="stage"><i>Eerste Slaaf (Nikias), daarna Tweede Slaaf +(Demosthenes).</i></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1</span>Tarátaratá, +o wat een rampen, tátaratá!</p> +<p class="line">Die nieuwgekochte beroerde Paphlagoniër</p> +<p class="line">„Verderven hem de goden met z’n +wanbeheer!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">5</span>Want sedert hij hier in +het huis gedrongen is</p> +<p class="line">Wordt ieder slaaf door hem geranseld, eeuwigdoor.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>De tweede slaaf komt te voorschijn</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Die allerberoerdste Paphlagoniër, weg met hem</p> +<p class="line">En met z’n streken.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">En met z’n +streken.</span> Hoe maak jij het, ellendige?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Slecht, evenals jij.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Slecht, evenals jij.</span> Kom +dan maar hier, dan zullen wij</p> +<p class="line"><span class="corr" id="xd20e314" title= +"Bron: ,">„</span>Een duetje samen fluiten, Olympos +nagebootst.”</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e317" href="#xd20e317" name= +"xd20e317">10</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Samen</p> +<span class="stage">(<i>fluitende</i>).</span> +<p class="line"><span class="linenum">10</span>Tu-tu, tu-tu, tu-tu, +tu-tu, tutu, tutu!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Vergeefs het klagen! Doen we niet beter en zoeken +eerst</p> +<p class="line">Een uitkomst voor ons beiden, zonder weegeklaag?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Wat moet er gebeuren?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat moet er gebeuren?</span> +Jij moet ’t zeggen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat moet er gebeuren? Jij moet +’t zeggen.</span> Neen, zeg jij ’t!</p> +<p class="line">Ik wil niet vechten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik wil niet vechten.</span> Bij +Apol, ik evenmin.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p id="v15" class="line"><span class="linenum">15</span>„Kunt gij +niet raden wat mijn plicht te zeggen is?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Vat moed en spreek, als jij het zegt, zeg ik het +ook.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p id="v17" class="line">Ik ben geen sladood! Vertel mij hoe ik het +zeggen kan</p> +<p class="line">Een beetje gemaniereerd, zooals Euripides.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p id="v19" class="line">Neen, neen, neen, neen, verkoop in ’s +hemels naam geen kool, <span class="pagenum">[<a id="xd20e380" href= +"#xd20e380" name="xd20e380">11</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">20</span>Maar zoek een middel om +te ontvluchten aan dien heer.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Zeg dan: we-loopen, achter elkaar, precies als ik.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">We-loo-pen, daar, ik zeg het al.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">We-loo-pen, daar, ik zeg het +al.</span> Zeg dan daarna</p> +<p class="line">Het woordje: weg, daarachter!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Het woordje: weg, +daarachter!</span> Weg!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Het woordje: weg, daarachter! +Weg!</span> Zóó is het goed!</p> +<p class="line">Doe of je ’t woordje langzaam aftrekt, en zeg +eerst:</p> +<p class="line"><span class="linenum">25</span>We-loopen-, daarna zeg +je: weg, en dan heel gauw....</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">We-loopen, weg, we-loopen weg, we<span class="corr" id= +"xd20e420" title="Bron: ">-</span>loopen weg!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Mooi zoo, niet waar!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Mooi zoo, niet waar!</span> +Jawel, bij Zeus! maar voor m’n huid</p> +<p class="line">Voorspelt het mij een leelijke toekomst.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Voorspelt het mij een leelijke +toekomst.</span> Wel, waarom?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Omdat bij dien aftrek licht m’n huid verloren +gaat.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e445" href="#xd20e445" name= +"xd20e445">12</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">30</span>Het beste voor ons +beiden dunkt mij nu te zijn</p> +<p id="v31" class="line">„Ons neer te werpen voor een heilig +godenbeeld.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Welk godenbeeld? geloof jij vast dat er goden zijn?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Welzeker!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Welzeker!</span> En wat is dan +jouw bewijs daarvoor?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Omdat ik gehaat ben bij de goden. Klopt dat niet?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">35</span>Je overtuigt me. Maar +’k zoek tòch een andren weg!</p> +<p class="line">Wat denk je, wil ik de zaak vertellen aan ’t +publiek?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Dat is niet kwaad. We vragen één ding aan +’t publiek,</p> +</div> +<p class="stage">(<i>tot het publiek gewend</i>):</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Om asjeblieft te laten blijken aan d’acteurs,</p> +<p class="line">Als men pleizier heeft van onze verzen en ons spel.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">40</span>Ik zal vertellen.</p> +<p class="stage">(<i>tot het publiek</i>)</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik zal vertellen.</span> Weet +dan, publiek, we hebben ’n heer,</p> +<p class="line">Heel boersch en driftig, ’n boonenverslinder, +onbesuisd,</p> +<p id="v42" class="line">Meneer Volk van den Heuvel, een humeurigen +ouweheer,</p> +<p class="line">En ’n beetje doof. Die kocht op d’eersten +van de maand <span class="pagenum">[<a id="xd20e515" href="#xd20e515" +name="xd20e515">13</a>]</span></p> +<p class="line">Een slaaf, Paphlagoniër, en leerlooier van +beroep,</p> +<p class="line"><span class="linenum">45</span>Maar ondertusschen een +verduiveld grooten schelm.</p> +<p class="line">Die kerel had den aard van ons oudje snel +doorgrond,</p> +<p class="line">Die beroerde Paphlagoniër! vleide onzen heer,</p> +<p class="line">Hij streelde en likte, hij bedroog en kamde ’m +op,</p> +<p class="line">Met allerlei flikvlooierijen sprak hij +zóó:</p> +<p class="line"><span class="linenum">50</span>„Mijnheer Volk, +neem ’n bad, maar eerst nog even één proces,</p> +<p id="v51" class="line">„Pak aan, en slik, en eet. Daar heb +j’ een kwartje vast!</p> +<p class="line">„Wil ik je eten klaarzetten?”—Dan +pakt hij weg</p> +<p class="line">Wat een van ons al voor z’n heer heeft +klaargemaakt,</p> +<p class="line">En maakt zich lief. Zóó had ik eens +verleden jaar</p> +<p id="v55" class="line"><span class="linenum">55</span>Een lekkren +koek gebakken met Spartaansch beslag,</p> +<p class="line">Maar hij kwam listig aangeloopen, pakte ’m +weg,</p> +<p class="line">En bood de roomtaart die ikzelf geslagen had!</p> +<p class="line">Ons jaagt hij weg, en niemand anders mag zijn heer</p> +<p class="line">Bedienen. Hij staat met een leêren krans op +’t hoofd,</p> +<p class="line"><span class="linenum">60</span>En jaagt, terwijl +z’n meester eet, de sprekers weg.</p> +<p class="line">Hij zingt orakels, en de ouwe orakelt meê.</p> +<p class="line">Zoodra hij hem met Moeder de Gans heeft volgepropt,</p> +<p class="line">Beginnen z’n kunsten. Al de slaven in het +huis,</p> +<p class="line">Belastert hij, en het gevolg is: slaag voor ons!</p> +<p class="line"><span class="linenum">65</span>De Paphlagoniër +loopt voortdurend woedend rond,</p> +<p class="line">En stookt en kuipt, en roept op eens bij voorbeeld +uit:</p> +<p class="line">„Zie je wel hoe Hylas door mijn toedoen slagen +krijgt?</p> +<p class="line">„Houdt mij te vrind, of anders ga je kapot +vandaag!”</p> +<p class="line">En wij—moeten geven. Doen we ’t niet, de +ouwe geeft <span class="pagenum">[<a id="xd20e570" href="#xd20e570" +name="xd20e570">14</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">70</span>Ons zeker dan nog +tienmaal erger voor de broek.</p> +<p class="stage">(<i>tot den ander</i>):</p> +<p class="line">Dus laten wij maar gauw bedenken, beste vrind,</p> +<p class="line">Wat weg ons nù te kiezen staat, en wie ons +helpt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Je vraagt, wat weg? We loopen weg, dat’s +ònze weg.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">O neen, want alles weet de Paphlagoniër,</p> +<p class="line"><span class="linenum">75</span>Zelf ziet hij toe op +alles. Met z’n eene been</p> +<p class="line">Staat hij in Pylos, met z’n ander op de Pnyx.</p> +<p class="line">Z’n beenen houdt hij altijd zóóver +uit elkaar,</p> +<p class="line">Dat feitelijk z’n achterste is in Gapenburg,</p> +<p class="line">Z’n handen in Bedel-, en z’n geest in +Stelenburg.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">80</span>Dan is het best dat wij +maar doodgaan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dan is het best dat wij maar +doodgaan!</span> Laat ons zien,</p> +<p class="line">Hoe wij dan sterven kunnen vol van dapperheid.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Ja zeker, hoe te sterven vol van dapperheid?</p> +<p class="line">Het beste is misschien, wij drinken stierenbloed.</p> +<p class="line">Het meest bevalt me de dood nog van Themistokles.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">85</span>Of ongemengden wijn, den +goeden god ter eer,</p> +<p class="line">Want daaruit volgt allicht een goed en wijs +besluit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Wat ongemengd? Dus is het jou om drank te doen?</p> +<p class="line">Nam ooit een man, die dronken was, een wijs +besluit?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e640" href="#xd20e640" name= +"xd20e640">15</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Jij bent een echte geheelonthoudingsleuteraar.</p> +<p class="line"><span class="linenum">90</span>Durf jij beweren dat de +wijn ’t verstand beneemt?</p> +<p class="line">Is er soms iets, dat meer vermag, dan juist de +wijn?</p> +<p class="line">Kijk, als de menschen lekker aan het drinken zijn,</p> +<p class="line">Dan worden ze rijk, ze winnen altijd hun proces,</p> +<p class="line">Ze zijn gelukkig, en ze doen hun vrienden goed.</p> +<p class="line"><span class="linenum">95</span>Breng mij ten minste +drommels gauw een kan vol wijn,</p> +<p class="line">’k Besproei mijn geest, en zal een groote +wijsgeer zijn!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">O hemel, wat bezorg j’ ons nog met jouw +gedrink!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Breng ’t gauw, m’n beste!</p> +<p class="stage">(<i>Nikias gaat het huis binnen</i>)</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Breng ’t gauw, m’n +beste!</span> Zie hoe ’k achterover lig!</p> +<p class="line">Ben ’k eenmaal dronken, dan bestrooi ik het +tooneel</p> +<p class="line"><span class="linenum">100</span>Met invalletjes en +meeninkjes en plannetjes.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Demosthenes ligt achterover. Nikias komt terug met +een kan en een beker</i>).</p> +</div> +</div> +<div id="a2" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e688" class="main">Tweede tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Gelukkig maar, dat ik niet binnen ben betrapt,</p> +<p class="line">Toen ik dien wijn stal!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Toen ik dien wijn stal!</span> +Wat doet de Paphlagoniër?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e705" href="#xd20e705" name= +"xd20e705">16</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Hij vrat zouten koeken, openlijk verkochte waar,</p> +<p class="line">En snurkt nu dronken achterover op zijn leêr.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">105</span>Komaan dan, schenk me +gauw wat onvermengden wijn,</p> +<p class="line">Om hier te plengen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Om hier te plengen.</span> +Plengen wij den goeden God!</p> +<p class="stage">(<i>hij vult den beker, en reikt hem aan +Demosthenes</i>)</p> +<p id="v107" class="line">Drink, drink den rooden wijn gewijd aan +Pramnos’ god!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Demosthenes drinkt</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">O goede god, van u koom’ wijsheid, niet van +mij!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Wat is er nu nog meer te doen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat is er nu nog meer te +doen?</span> Steel drommels gauw</p> +<p class="line"><span class="linenum">110</span>De orakels, die de +Paphlagoniër binnen heeft,</p> +<p class="line">Zoolang hij slaapt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Zoolang hij slaapt.</span> Het +zal gebeuren, maar ik vrees</p> +<p class="line">Dat dan op eens uit den goeden god een slechte +groeit.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij gaat naar binnen</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Komaan, ik zet den kan vol wijn weer aan den mond.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Nikias komt met een rol terug</i>)</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e780" href="#xd20e780" name= +"xd20e780">17</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="a3" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e782" class="main">Derde tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">115</span>De Paphlagoniër +ligt ronkend neêr en stinkt,</p> +<p class="line">Hij merkte niet dat ik het heilig orakel stal,</p> +<p class="line">Dat hij zoo trouw bewaarde.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dat hij zoo trouw +bewaarde.</span> ’n Slimme guit ben jij!</p> +<p class="line">Geef hier, laat mij het lezen. En schenk jij mij +in,</p> +<p class="line">Een beetje gauw. Laat mij eens zien, wat staat er +in?</p> +<p class="line"><span class="linenum">120</span>O gulden spreuken! reik +mij gauw den beker aan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Laat zien, wat zegt ’t orakel?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat zien, wat zegt ’t +orakel?</span> Schenk me nóg eens in.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Is dat één van de spreuken „Schenk +me nòg eens in?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p id="v123" class="line">O Bakis!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">O Bakis!</span> Wat is er?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">O Bakis! Wat is er?</span> +Kerel, schenk me nòg eens in!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Ik denk dat die Bakis nog al diep in ’t glaasje +keek.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e843" href="#xd20e843" name= +"xd20e843">18</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">125</span>Vervloekte +Paphlagoniër, heb je dit bewaard,</p> +<p class="line">’t Orakel vreezend dat je zelf betrof?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">’t Orakel vreezend dat je +zelf betrof?</span> Hoe dan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Omdat er duidelijk staat, dat hij verloren is.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Wat zeg je?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat zeg je?</span> Kijk eens, +duidelijk staat het in de spreuk</p> +<p class="line">Dat er allereerst een vlashandelaar is opgestaan,</p> +<p class="line"><span class="linenum">130</span>Die al de zaken van den +staat besturen zal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Eén handelaar dus. En wat komt er dan? Spreek +op.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Een schapenhand’laar zal daarna de tweede +zijn.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Twéé handelaars dus. Wat gebeurt er dan +met dien?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Hij zal besturen, tot er nòg een beroerder +vent</p> +<p class="line"><span class="linenum">135</span>Dan hij zal komen, en +dan gaat hij op de flesch.</p> +<p class="line">Dán komt er een hand’laar in huiden, een +Paphlagoniër,</p> +<p class="line">Een dief, een schreeuwer, met ’n stem als +’n waterval.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e901" href="#xd20e901" name= +"xd20e901">19</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Moet dan de schapenverkooper weêr te gronde +gaan</p> +<p class="line">Door een leêrverkooper?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Door een +leêrverkooper?</span> Zeker.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Door een leêrverkooper? +Zeker.</span> Wat een ongeluk!</p> +<p class="line"><span class="linenum">140</span>Zou er soms niet +nòg een andre verkooper ergens zijn?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Er is er nog één, die kerel heeft een +prachtig vak.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Wat voor een beroep?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat voor een beroep?</span> +Moet ik het zeggen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat voor een beroep? Moet ik +het zeggen?</span> Ja, bij Zeus!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Een worstverkooper zal het zijn, die hèm +verdrijft.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Een worstverkooper? Bij Poseidon, wat een vak.</p> +<p class="line"><span class="linenum">145</span>Waar zullen wij dat +mannetje eens zoeken gaan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Wij gaan hem zoeken!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Er verschijnt een worstverkooper of beulingventer, +met een plank, en worsten dragende</i>).</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e965" href="#xd20e965" name= +"xd20e965">20</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wij gaan hem zoeken!</span> +Kijk, daar komt hij waarlijk aan,</p> +<p class="line">Hoe godstoevallig! naar de markt!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hoe godstoevallig! naar de +markt!</span> O beste vrind,</p> +<p class="line">O worstverkooper, heerlijke kerel, kom bij ons,</p> +<p class="line">Kom op ’t tooneel, en red geheel de stad en +ons!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a4" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e983" class="main">Vierde tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden. De +worstverkooper.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">150</span>Wat is er? Waarom roep +je?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat is er? Waarom roep +je?</span> Kom toch hier, en hoor</p> +<p class="line">Hoe’n welgelukzalig en voorspoedig man je +bent.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">Zeg, neem jij hem maar dadelijk z’n worstplank +af.</p> +<p class="line">Vertel hem dàn, wat het orakel hem +voorspelt,</p> +<p class="line">En ik ga op post staan bij den Paphlagoniër.</p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Nikias af</i>)</p> +</div> +</div> +<div id="a5" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e1015" class="main">Vijfde tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Demosthenes. De +worstverkooper.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">155</span>Kom, leg jij eerst maar +je bagaadje op den grond,</p> +<p class="line">En groet daarna eerbiedig d’aarde en de +goôn.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1027" href="#xd20e1027" name= +"xd20e1027">21</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<span class="stage">(<i>legt z’n boel neer</i>).</span> +<p class="line">Ziedaar. Wat is er?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ziedaar. Wat is er?</span> O +gelukkige, rijke man!</p> +<p class="line">In ’t heden niets, maar morgen overmachtig +groot!</p> +<p id="v159" class="line">„O hertog van het zalige Atheensche +volk!”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">160</span>Laat jij me liever +darmen schoonmaken, beste vrind,</p> +<p class="line">En beuling verkoopen. Waarom hou je me voor den +gek?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Wat voor een beuling, gekke kerel? Kijk ’t +publiek!</p> +<p class="line">„Ziet gij geschaard der volken rijen?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">„Ziet gij geschaard der +volken rijen?”</span> Ja, dat zie ’k.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p class="line">„Van al die scharen zult gij zelf de hertog +zijn,”</p> +<p class="line"><span class="linenum">165</span>En van de markt, en van +de havens, en de Pnyx,</p> +<p class="line">Den raad zal je trappen, klein zal je houden de +generaals,</p> +<p class="line">En binden en boeien, en vrouwen pakken op ’t +stadhuis.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik?</span> Jij, welzeker! je +ziet nog niet eens je heele macht. <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e1088" href="#xd20e1088" name="xd20e1088">22</a>]</span></p> +<p class="line">Stap op het tooneel, ga op je eigen worstplank +staan.</p> +<p class="line"><span class="linenum">170</span>Zie d’eilanden +die in een kring gelegen zijn.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<span class="stage">(<i>doet dit</i>).</span> +<p class="line">Die zie ik.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Die zie ik.</span> De +handelsplaatsen en de schepen ook?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik zie ze.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik zie ze.</span> Ben je dan +niet een overgelukkig man?</p> +<p class="line">Kijk nu eens met je rechteroog naar Karië,</p> +<p class="line">En met je linker moet je tot Karthago zien.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">175</span>Ik verrek m’n +oogen, noem je dat soms m’n geluk?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Dat niet, maar alles wordt op ùwen wenk +verkocht.</p> +<p class="line">Gij wordt in waarheid, zóó als ’t +oud orakel zegt,</p> +<p class="line">Een man van aanzien.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Een man van aanzien.</span> Zeg +mij eerst, hoe zal ik ooit</p> +<p class="line">Van aanzien worden, als ik niets dan worst verkoop?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">180</span>Juist dàt is de +reden dat j’ een man van aanzien wordt,</p> +<p class="line">Je komt van de markt, je fopt de menschen, bent +brutaal.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1150" href="#xd20e1150" name= +"xd20e1150">23</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Maar ’k vind niet dat ik zelf zoo’n aanzien +waardig ben.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Wat zeg je? vindt je zelf niet dat j’ een rang +verdient?</p> +<p class="line">Het komt me voor dat jij jezelven heel goed kent.</p> +<p class="line"><span class="linenum">185</span>Ben je soms van nette +ouders?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ben je soms van nette +ouders?</span> Bij de goden, neen!</p> +<p class="line">Dat zou ’k je kunnen leeren....</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dat zou ’k je kunnen +leeren....</span> Zalig is dan uw lot,</p> +<p class="line">Dan zijt g’ uitnemend voor het staatsbestuur +geschikt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Maar beste man, ’k bezocht niet eens de lagere +school,</p> +<p class="line">De letters ken ik, maar ik schrijf ze als een smid.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">190</span>Het eenige nadeel is +dat je nog een beetje schrijft!</p> +<p class="line">Om ’t volk te leiden heeft men nù geen +lagere school</p> +<p class="line">Meer noodig, en ook geen menschen meer van goed +fatsoen,</p> +<p class="line">Wèl dommen en schaamteloozen! Weiger niet het +lot,</p> +<p class="line">Dat in ’t orakel door de goôn is +voorbeschikt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">195</span>Hoe zijn de woorden van +’t orakel?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1205" href="#xd20e1205" name= +"xd20e1205">24</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hoe zijn de woorden van +’t orakel?</span> Bij de goden! mooi,</p> +<p class="line">Heel dubbelzinnig en heel wijsgeerig is voorspeld:</p> +<p id="v197" class="line">„Doch als de aadlaar van leêr, +kromsnavelig, met zijn gebekte</p> +<p class="line">„Den bloeddorstigen draak, den heer Domkop, +vreeslijk gepakt heeft,</p> +<p class="line">„Dan gaat meteen ook uw stank, Paphlagonische +looier, verloren,</p> +<p class="line"><span class="linenum">200</span>„Aan de +verkoopers van worst schenkt macht en aanzien de godheid,</p> +<p class="line">„Wen ze niet liever besluiten om steeds +dóór worst te verkoopen.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Slaat dàt nu op mij? leg dat ereis uit, +m’n beste vrind.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">„Adelaar van leêr” is de +Paphlagoniër dien je kent.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En wat is „kromsnavelig?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">En wat is +„kromsnavelig?”</span> Dat heeft ongeveer den zin,</p> +<p class="line"><span class="linenum">205</span>Dat hij met zijn +handen, als een snavel, alles gapt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En wat is de „draak?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">En wat is de +„draak?”</span> O, dat is duidelijk als de zon.</p> +<p class="line">Een draak is lang, en ook een worst is altijd lang, +<span class="pagenum">[<a id="xd20e1258" href="#xd20e1258" name= +"xd20e1258">25</a>]</span></p> +<p class="line">En bloed verslindt een worst zoowel als iedre +draak.</p> +<p class="line">Hij meent dus dat de draak den leêren adelaar</p> +<p class="line"><span class="linenum">210</span>Zal overwinnen, +„wen hij niet geeft om zijn geklets.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat <span class="ex">wen</span>, daar kan ik aan +<span class="ex">wennen</span>! maar ik sta verbaasd,</p> +<p class="line">Hoe iemand als ik het heele volk regeeren kan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Een makkelijk werkje! Ga maar door met je beroep!</p> +<p class="line">Haal alle zaken, of het een worst is, door mekaar,</p> +<p id="v215" class="line"><span class="linenum">215</span>Ja alles, en +geef altijd maar aan ’t volk zijn vet,</p> +<p class="line">Dan houdt je het zoet met woordjes uit de +keukentaal.</p> +<p class="line">Volksleiderstalenten heb je overigens genoeg:</p> +<p class="line">Een stem als een oordeel, lage komaf, aan de markt +gewend,</p> +<p class="line">Dat ’s alles wat er voor een staatsman noodig +is!</p> +<p class="line"><span class="linenum">220</span>Het Delfisch orakel, en +de andre, stemmen saam.</p> +<p class="line">Zet gauw een krans op, en offer aan God Domkop nu!</p> +<p class="line">Overwin dien andren kerel.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Overwin dien andren +kerel.</span> Maar wie staat mij bij</p> +<p class="line">In dit gevecht? de goede standen zijn bang voor +hem,</p> +<p class="line">En ’t arme volk, dat rilt en beeft al voor +z’n stem.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">225</span>Er zijn nog duizend +ridders, heele flinke lui,</p> +<p class="line">Die haten hem, en helpen ù door dik en dun, +<span class="pagenum">[<a id="xd20e1317" href="#xd20e1317" name= +"xd20e1317">26</a>]</span></p> +<p class="line">Dan verder alle burgers die ontwikkeld zijn,</p> +<p class="line">En van het publiek hier ieder die fatsoenlijk is,</p> +<p class="line">En ik met hen, en de godheid zelf zal mèt u +zijn.</p> +<p id="v230" class="line"><span class="linenum">230</span>Wees maar +niet bang, z’n tronie is niet nagevolgd!</p> +<p class="line">Geen van de kappers heeft, uit pure vrees voor hem,</p> +<p class="line">Z’n masker durven maken. Toch zal iedereen</p> +<p class="line">Hem gauw herkennen. Het publiek is slim genoeg.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>De Paphlagoniër komt naar buiten</i>).</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">O wee, o wee, daar komt de Paphlagoniër.</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a6" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e1343" class="main">Zesde tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden. De +Paphlagoniër.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">235</span>Je zult er geen +pleizier van hebben, bij de goôn.</p> +<p class="line">Dat jullie tegen ’t volksbestuur zoo +samenzweert!</p> +<p id="v237" class="line">Wat moet hier toch die beker uit +Chalkidike?</p> +<p class="line">Jelui wilt zeker den afval der Chalkidiërs?</p> +<p class="line">Naar den donder, naar den bliksem, ontrouw +slaventuig.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf<span class="corr" id="xd20e1364" title= +"Niet in bron">.</span></p> +<p class="stage">(<i>tot den worsthandelaar</i>)</p> +<p class="line"><span class="linenum">240</span>Wat vlucht je? waarom +blijf je niet? o edele</p> +<p class="line">Koopman in worsten laat den staat niet in den +steek!</p> +<p class="stage">(<i>tot het koor:</i>)</p> +<p id="v242" class="line">Komt te hulp, o eedle ridders. Simon en +Panaetios!</p> +<p class="line">Nu is ’t tijd, rukt allen aanstonds naar den +rechtervleugel op!</p> +<p class="stage">(<i>tot den worstverkooper</i>)</p> +<span class="pagenum">[<a id="xd20e1391" href="#xd20e1391" name= +"xd20e1391">27</a>]</span> +<p class="line">Zie, men nadert. Op, verdedig u en keer terstond +weerom!</p> +<p class="line"><span class="linenum">245</span>Uit dien stofwolk kunt +gij leeren dat men oprukt allen saam!</p> +<p class="line">Kom te hulp dan, en verdrijf hem, jaagt hem samen op de +vlucht!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>De worsthandelaar keert terug, en valt met +Demosthenes samen den Paphlagoniër aan, terwijl het koor de +dansplaats binnentrekt</i>).</p> +<p class="stage">(<i>Het koor van 24 ridders trekt, in twee deelen +gesplitst, de dansplaats binnen</i>).</p> +</div> +</div> +<div id="a7" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e1409" class="main">Zevende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">De vorigen. Het koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>eerste halfkoor</i>).</span> +<p class="line">Sla den schelm, den grooten deugniet, +ridderstandbezwadderaar,</p> +<p class="line">Tollenaar, slokop en vraatziek, alverslinder als een +kolk,</p> +<p class="line">Ja, een schelm, een schelm der schelmen; dikwijls dient +dat woord gezegd,</p> +<p class="line"><span class="linenum">250</span>Sla hem, geef hem op +zijn baadje, en gooi alles op den kant,</p> +<p class="line">Haat hem, zooals wij hem haten, val hem aan en schreeuw +maar toe,</p> +<p class="line">Laat hem niet den dans ontsnappen, want geen uitweg is +hem vreemd,</p> +<p id="v254" class="line">En hij zal zijn biezen pakken als de slimme +Eukrates.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">De Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">255</span>O, mijn beste heeren +rechters, kwartjesvinders zooals ik, <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e1441" href="#xd20e1441" name="xd20e1441">28</a>]</span></p> +<p class="line">Die ik help aan uw bestaantje, ’t zij ik recht of +onrecht schreeuw,</p> +<p class="line">Komt te hulp, ik word geslagen door een +samenzweerderstroep!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>tweede halfkoor</i>).</span> +<p class="line">Dat verdien je, staatsgeldvreter, vóór +het lot nog heeft beslist!</p> +<p class="line">Jij, die alle ambtenaren uitknipt als een stuk +citroen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">260</span>En bevoelt als waren +’t vruchten, rijp of onrijp naar den tast,</p> +<p class="line">En als je iemand hebt gevonden, die bij de bondgenooten +hoort,</p> +<p class="line">Haal j’ ’m uit den Chersonesos, en je pakt +terstond hem aan,</p> +<p class="line">Tot j’ ’m onder hebt gekregen en geheel +vernietigd hebt!</p> +<p class="line">Jij! je aast op alle burgers, die nog dommer zijn dan +jij,</p> +<p id="v265" class="line"><span class="linenum">265</span>Mits ze rijk +zijn, niet fatsoenlijk, komen ze in je kraam te pas!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ga jelui mij óók vervolgen? Juist voor +jullie krijg ik slaag!</p> +<p class="line">Want ik wou juist voor gaan stellen, dat het +méér dan billijk is</p> +<p class="line">Om een standbeeld op te richten voor den dapp’ren +ridderstand.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Wat een zwetser, wat een draaier! Zie je niet, hoe hij +ons fopt,</p> +<p class="line"><span class="linenum">270</span>Ons trakteert als oude +kerels, altijd zich in bochten draait? <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e1486" href="#xd20e1486" name="xd20e1486">29</a>]</span></p> +<p class="line">Mocht hij even overwinnen, toch is ’t gauw met +hem gedaan,</p> +<p class="line">Want wij stooten als de bokken, en verplett’ren +hem het been.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Staat, ik roep u ten getuige, hoe ’k door beesten +word vertrapt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Schreeuw maar door, dat is het middel dat je macht +schonk in den staat!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">275</span>Ik zal schreeuwen, door +mijn schreeuwen drijf ik jullie op de vlucht!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Schreeuw eens harder dan deze kerel, dan verdien je een +hoera!</p> +<p class="line">Maar kan hij brutaler schreeuwen, dan wacht ons de +zegekoek!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Deze kerel? Ik verdenk hem, ’k breng hem daadlijk +voor ’t gerecht,</p> +<p id="v279" class="line">Want hij levert aan den vijand drijvend +materiaal van soep!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">280</span>Ik zal jòu voor +den rechter brengen, jij die met een leege maag</p> +<p class="line">Op ’t stadhuis komt, en er uitloopt met een +dikken vollen buik!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1528" href="#xd20e1528" name= +"xd20e1528">30</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">O, hij smokkelt verboden waren, zeker brood en vleesch +en visch!</p> +<p class="line">Perikles had dát niet noodig, die gaf nooit +zoo’n ergernis.</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij gaat zeker naar den bliksem.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">285</span>Als jij schreeuwt, ik +driemaal harder.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik zal schreeuwen dat je omvalt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik zal buldren dat je dondert.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">’k Klaag je aan, als je gaat dienen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Als een hond laat ik je grienen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">290</span>Ik ontmasker je als +zwetser.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik zal jou het beentje lichten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Heb je lef om m’ aan te kijken?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Wat? mijn ouders zijn jou gelijken!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1588" href="#xd20e1588" name= +"xd20e1588">31</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik vermoord je, als je durft kikken.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">295</span>’k Stop je in +mest en laat je stikken.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik ben ’n dief—durf jij ’t +beweren?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik kan stelen—dieven leeren—</p> +<p class="line">En nog valsche eeden zweeren!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Op mìjn terrein durf jij je wagen?</p> +<p class="line"><span class="linenum">300</span>’k Zal je voor +den raad doen dagen,</p> +<p class="line">’k Zal je met belasting plagen,</p> +<p class="line">Dat je je leugen en valschen eed,</p> +<p class="line">Alles uit je darmen zweet!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Aaklige vent,</p> +<p class="line">Dief zonder end,</p> +<p class="line">En schreeuwer, je bent—mislijk!</p> +<p class="line"><span class="linenum">305</span>Jou en je kliek</p> +<p class="line">Kent het publiek,</p> +<p class="line">Je schreeuwt je nog ziek—gewislijk!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Ambtenarentractementen</p> +<p class="line">En belastingdocumenten,</p> +<p class="line">Advokaten en kliënten,</p> +<p class="line xd20e1648">Weten hoe brutaal je bent,</p> +<p class="line">Van je schreeuwen en je knoeien, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e1652" href="#xd20e1652" name= +"xd20e1652">32</a>]</span></p> +<p class="line">Je bedillen en bemoeien,</p> +<p class="line">Doe j’ Athene overvloeien,</p> +<p class="line xd20e1648"><span class="linenum">310</span>Alles raakt +hier op z’n end.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Jij hebt met je stemgebulder heel Athene +leeggepompt,</p> +<p class="line">En gelijk een visscher azend kijk je naar belasting +uit!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">’k Ben allang reeds op de hoogte, wie mij dat +toch heeft gelapt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">315</span>Zooals jij in ’t +schoenenlappen, zoo ben ik in ’t worstenvak.</p> +<p class="line">Jij die huid van slechte beesten handig te versnijden +weet</p> +<p class="line">En dan rondvent aan de boeren, of het dikke zolen +zijn,</p> +<p class="line">Voordat één dag is verloopen, is het +leêr al uitgezet!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Zeus zal m’n getuige wezen, dat heeft hij ook mij +gelapt,</p> +<p class="line"><span class="linenum">320</span>Al de lui van mijn +gemeente en m’n vrienden lachten m’ uit,</p> +<p id="v321" class="line">Vóór ik Pergase bereikte zwom +ik reeds in iedren schoen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Kléon! je bent</p> +<p class="line">Zoo’n slimme vent,</p> +<p class="line">Want ’t is bekend</p> +<p class="line">Sinds eeuwen: <span class="pagenum">[<a id="xd20e1702" +href="#xd20e1702" name="xd20e1702">33</a>]</span></p> +<p class="line">Nu en altijd,</p> +<p class="line">Gepeupel leidt</p> +<p class="line">Brutaliteit</p> +<p class="line"><span class="linenum">325</span>En schreeuwen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Door je invloed in Athene melk je iedren +vreemdeling,</p> +<p id="v327" class="line">Als hij ’t ziet, vergaat van woede +’t zoontje van Hippódamos.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Maar er is een vent gekomen,</p> +<p class="line">Die voor jou niet hoeft te schromen,</p> +<p class="line">Die jou spoedig heeft genomen,</p> +<p class="line xd20e1648">Veel gemeener nog dan jij,</p> +<p class="line"><span class="linenum">330</span>Ik verheug mij in zijn +boosheid,</p> +<p class="line">Want door listen en door loosheid,</p> +<p class="line">En door sluwe schaamteloosheid</p> +<p class="line xd20e1648">Dringt hij jou geheel op zij!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Kom jij nu, ridder van de worst, en toon je fluks een +kerel,</p> +<p class="line">Toon ook dat een beschaafde man nu niets meer heeft te +zeggen.</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a8" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e1745" class="main">Achtste tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">335</span>Verneemt dan allen uit +mijn mond, wat dát is voor een burger!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Laat mij toch gaan.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1760" href="#xd20e1760" name= +"xd20e1760">34</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat mij toch gaan.</span> Ik +zeker niet, ’k stam uit Jan Rap als uwees!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Als hij niet buigt, zeg dan er bij dat j’ ouders +ook Jan Rap zijn!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Laat mij nu los.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat mij nu los.</span> Bij +Zeus!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat mij nu los. Bij +Zeus!</span> Bij Zeus!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat mij nu los. Bij Zeus! Bij +Zeus!</span> Neen, nooit, bij god Poseidon!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Zij vechten</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">340</span>Ik barst van woede en +ergernis.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik barst van woede en +ergernis.</span> Dàt zal ik je zelfs niet toestaan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Sta, bij de goden, hem toch toe van ergernis te +stikken!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wie geeft je zoo’n brutaliteit om tegen mij te +spreken?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Omdat ik spreken kan als jij, en lekkre soep kan +koken.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1822" href="#xd20e1822" name= +"xd20e1822">35</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij spreken? weet je wat je kan? wanneer er in je +handen</p> +<p class="line"><span class="linenum">345</span>Een stuk rauw vleesch +gevallen is, dàt kan je goed behandelen.</p> +<p class="line">Met jou is het precies gegaan als met de meeste +menschen.</p> +<p id="v347" class="line">Als jij tegen een mindren man ’n +procesje hebt gewonnen,</p> +<p class="line">Dan loop je nachten over straat en leutert tegen je +zelven,</p> +<p class="line">Drinkt niets dan water, schettert hard, verveelt je +beste vrienden,</p> +<p class="line"><span class="linenum">350</span>En denkt dan dat je een +spreker bent. Je bent een groote domkop.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En wat heb jij gedronken dan, zoodat geheel Athene</p> +<p class="line">Z’n mond moet houden en alleen naar jou +geschetter luistert?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wie stel je over tegen mij? ’k Ben iemand die in +staat is</p> +<p class="line">Om na een lekker vischdiner, met echten wijn +beklonken,</p> +<p id="v355" class="line"><span class="linenum">355</span>De veldheers, +die in Pylos zijn, als snollen te behandelen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik kan ’n heelen ossenmaag met darmen van een +varken</p> +<p class="line">Inslokken, en het vet daarna, met ongewasschen handen, +<span class="pagenum">[<a id="xd20e1863" href="#xd20e1863" name= +"xd20e1863">36</a>]</span></p> +<p class="line">En dàn nog al de redenaars, en Nikias, +overdond’ren.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Al wat je zegt bevalt me wel, maar één +ding valt me tegen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">360</span>Dat als jij aan de +regeering komt, jij ’t vet alleen wilt slurpen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p id="v361" class="line">Jij zult geen snoeken eten, en de +Milesiërs verjagen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik eet een beest z’n pooten op, en pacht dan +zilvermijnen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik spring op eens, en met geweld breng ik den raad ten +onder.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik stop je achterste als een worst, en sla je op je +donder.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">365</span>Jou pak ik eerst bij +’t achterste, en sleur je dan voorover.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Dan pak je zeker mij meteen, jou godvergeten +roover.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Zij vechten</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">’k Laat je krom sluiten in de boeien.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e1914" href="#xd20e1914" name= +"xd20e1914">37</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Als deserteur laat ik je bloeien.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik zal je looien met gemak.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">370</span>Ik zal je villen als +een zak.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">’k Hang je op aan huid en velletjes.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik hak je tot frikadelletjes.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Al je oogharen pluk ik uit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik snijd je den krop uit je snuit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Eerste Slaaf.</p> +<p id="v375" class="line"><span class="linenum">375</span>Behandel hem, +goddorie, maar</p> +<p class="line">Precies of hij een varken waar’!</p> +<p class="line">Sla hem een spijker in den snuit,</p> +<p class="line">En haal daarna zijn tong er uit,</p> +<p class="line">Wanneer aldus het heele dier</p> +<p class="line"><span class="linenum">380</span>Gespalkt is op de +kunstmanier,</p> +<p class="line">Dan onderzoek je of een wrat</p> +<p class="line">Te zien is op zijn varkensgat.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Leve de man,</p> +<p class="line">Heet op de pan,</p> +<p class="line">Die hèm nog kan</p> +<p class="line xd20e1648">Bedwingen, <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e1981" href="#xd20e1981" name="xd20e1981">38</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">385</span>Die door zijn mal</p> +<p class="line">Gebrul en gebral</p> +<p class="line">Kléon nog zal</p> +<p class="line xd20e1648">Verdringen!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">’t Was geen kwaad experimentje,</p> +<p class="line">Om een nòg grooter schreeuwtalentje,</p> +<p class="line">Om een nòg gemeener ventje</p> +<p class="line xd20e1648">Uit te sturen in den strijd—</p> +<p class="line">Kom, en sla hem op zijn baadje,</p> +<p class="line">Geef hem niet het halve maatje,</p> +<p class="line">Want de dwingland in ons staatje</p> +<p class="line xd20e1648">Heeft het bijna afgeleid.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Want wanneer je hem maar éénmaal in de +worsteling verzwakt,</p> +<p class="line"><span class="linenum">390</span>Toont hij zich een +laffen kerel, o ik ken z’n waren aard.</p> +<p class="line">En zoo’n lafaard heeft waarachtig nog z’n +heele leven lang</p> +<p id="v392" class="line">Voor een flinken vent gegolden! hij sneed +riemen van andermans leêr!</p> +<p class="line">Hij houdt nu de korenaaren van ’t vijandelijk +korenveld</p> +<p id="v394" class="line">Hier gevangen, en steekt later al hun losgeld +in z’n zak.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">395</span>Ik ben niet bevreesd +voor jullie, zoolang als de raad nog leeft,</p> +<p class="line">En zoolang van alle spelers Volk het domste bakkes +heeft.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2031" href="#xd20e2031" name= +"xd20e2031">39</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Met z’n gesnoef</p> +<p class="line">Wil ons de boef</p> +<p class="line">Nù nog den loef</p> +<p class="line xd20e2041">Afsteken!</p> +<p class="line">Glad als een aal,</p> +<p class="line">Altijd brutaal</p> +<p class="line">Is nog zijn taal</p> +<p class="line xd20e2041">Gebleken!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p id="v400" class="line"><span class="linenum">400</span>’k Haat +je erger dan de dekens, waar Kratinos zich in bevuilt,</p> +<p class="line">Erger dan de slechte drama’s, waar vriend +Morsimos in huilt!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line xd20e2041">Jij, die als een ontaarde bij</p> +<p class="line xd20e2041">Kruipt en gonst in alle zaken,</p> +<p class="line xd20e2041">En je honing tracht te maken</p> +<p class="line xd20e2041">Uit de bloem der omkooperij!</p> +<p class="line">Moge ’t slechtverworven eten op ’t stadhuis +ook slecht je smaken!</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">405</span>Mocht het lot +ons zóó iets schenken,</p> +<p class="line xd20e2041">Mocht jij raken in den druk,</p> +<p id="v407" class="line xd20e2041">Dan zou ik een lied bedenken:</p> +<p class="line xd20e2041">„Laat ons klinken, laat ons +drinken,</p> +<p class="line xd20e2041">Laat ons juichen van geluk!”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Ja, ’k wed, de zoon van Bulias, de meisjesgek op +jaren,</p> +<p class="line">Spant jou ter eere nog Apol en Bacchos op z’n +snaren.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2088" href="#xd20e2088" name= +"xd20e2088">40</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="a9" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e2090" class="main">Negende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Mij zult ge, bij Poseidon, nooit in driestheid +overwinnen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">410</span>Of ik zal geen +vergaadring meer met offerdienst beginnen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik zweer bij de oorvijgen, die ik als jongen +talrijk</p> +<p class="line">Gekregen heb, en bij het mes waar ’k mee kan +bekkesnijden,</p> +<p class="line">Dat ik het van je winnen zal, want anders was ik +zeker,</p> +<p class="line">Met hondebrokken opgevoed, zoo’n kerel niet +geworden!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">415</span>Met hondebrokken +opgevoed? Ik draag hier al sinds tijen</p> +<p class="line">Den eernaam Hondsvot, en durf jij een hondsvot gaan +bestrijen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik ben een boef van d’ echte soort, als jongen al +een boefje,</p> +<p class="line">Want toen heb ik de slagers al bestolen met een +foefje:</p> +<p class="line">„Kijk, zie je daar die zwaluw niet? ’t +wordt lente, boerenkinkel!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">420</span>Riep ik, en keken zij, +dan stal ik ’t vleesch hun uit den winkel.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2131" href="#xd20e2131" name= +"xd20e2131">41</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Jij bent een handig brokje vleesch, en wijs en +onverschrokken,</p> +<p class="line">Als d’ander slâ in ’t voorjaar eet, +steel jij de voorjaarsbrokken!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat deed ik meestal ongemerkt, maar snapten mij die +heeren,</p> +<p class="line">Dan ging ik, in elkaar gehurkt, bij hoog en laag aan +’t zweeren;</p> +<p class="line"><span class="linenum">425</span>Zoodat, toen eens een +spreker zag, hoe ik ze had bedrogen,</p> +<p class="line">Hij uitriep: „Kijk, die jongen wordt nog eens bij +’t volk een hooge!”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Dat heeft hij drommels goed voorspeld, en ’t was +dan ook geen wonder,</p> +<p class="line">Je was meineedige en een dief, en ’t vleesch zat +in je donder!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik leer je d’ onbeschaamdheid af, eerst jou en +dan den ander,</p> +<p class="line"><span class="linenum">430</span>Ik stort te voorschijn +als een groot en schitterend tegenstander,</p> +<p class="line">En ’k zal de aarde en de zee ondersteboven +keeren!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik haal eerst mijn worsten in, die jij zou +kuljoneeren,</p> +<p id="v433" class="line">En daarna vaar ik tegen je uit en zal je +mores leeren.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2174" href="#xd20e2174" name= +"xd20e2174">42</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Wanneer je scheepje lek mocht gaan, zal ik op ’t +ruim wel passen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">435</span>Geloof jij dat je +ongestraft, bij Demeter! vijf talenten</p> +<p class="line">Van d’arme Atheners stelen kunt?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Pas op en vier je schoot wat!</p> +<p class="line">Hij blaast als de noordoostenwind! Straks regent het +processen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jij hebt uit Potidaea tien talenten vast gestolen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wat zou dat? aas jij soms op één, om dan +je mond te houen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf</p> +<p class="stage">(<i>tot den Paphlagoniër</i>).</p> +<p class="line"><span class="linenum">440</span>Hij stak er graag +één in zijn zak.</p> +<p class="stage">(<i>tot den worsthandelaar</i>)</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hij stak er graag +één in zijn zak.</span> Laat schieten maar je touwen!</p> +<p class="line">De eerste storm is nu bedaard!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij gaat met een vierdubbel proces</p> +<p class="line">Van honderd talenten op de flesch.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Als deserteur krijg je twintig er bij,</p> +<p class="line">En duizend wegens oplichterij!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2238" href="#xd20e2238" name= +"xd20e2238">43</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">445</span>Jij bent gesproten uit +een geslacht,</p> +<p class="line">Dat door de goden is veracht!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jouw grootvader liep hier in ’t land</p> +<p id="v448" class="line">Gewapend achter ’n dwingeland!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Mijn grootvaâr? van wien stam ik af?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Van vrouwendienaars, laag en laf!</p> +<p class="line">Want ik weet zeker dat hij was</p> +<p class="line">In dienst van de vrouw van Hippias,</p> +<p class="line">Haar naam? herinner ik mij wel,</p> +<p class="line">Die klonk zoo iets als „juffrouw Vel.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">450</span>Je bent een schelm.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Je bent een schurk.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Sla flink er op.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër</p> +<span class="stage">(<i>schreeuwende</i>).</span> +<p class="line">Mijn arme kop,</p> +<p class="line">’k Val in een samenzweerdersstrop!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Je ranselt hem aan allen kant,</p> +<p class="line">Met darmen en met ingewand,</p> +<p class="line xd20e1648">Zoodat het kraakt en knettert, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e2308" href="#xd20e2308" name= +"xd20e2308">44</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">455</span>Zóó wordt +het best een vent gestraft,</p> +<p class="line xd20e1648">Die altijd schreeuwt en schettert!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">O allerdapperste stuk vleesch, o held der +heldenscharen,</p> +<p class="line">Voor ons en voor geheel den staat de redder in +gevaren,</p> +<p class="line">Wat heb je mooi, met mannentaal en flink, dien man +verslagen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">460</span>Hoe kan mijn vreugd +genoegzaam van uw eer en roem gewagen?</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a10" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e2325" class="main">Tiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Het was me niet ontgaan, dat jullie de heele zaak</p> +<p id="v462" class="line">Heel netjes in elkaar getimmerd hadt,</p> +<p class="line">Maar ik wist wat te beklinken en te spijkeren was.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">465</span>’t Ontgaat me +óók niet, al wat jij in Argos doet,</p> +</div> +<p class="stage">(<i>tot het publiek:</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Hij maakt ons schijnbaar het volk van Argos tot +bondgenoot,</p> +<p class="line">Maar steunt daar op eigen houtje de +Lacedæmoniërs.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf</p> +<p class="stage">(<i>tot den worstverkooper</i>)</p> +<p class="line">Kan jij ook niet tegen hem spreken als een +timmerman?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2364" href="#xd20e2364" name= +"xd20e2364">45</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<p class="stage">(<i>tot den Paphlagoniër</i>).</p> +<p class="line">Ik weet wel, hoe die dingen samengeklonken zijn,</p> +<p class="line">Zij worden bedisseld ten bate van de gevangenen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">470</span>Goed zoo! spreek jij +van „smeden” als hij „spijkeren” zegt!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">De mannen van daar, die hameren mee aan ’t zelfde +slot.</p> +<p class="line">Al biedt je mij nóg zooveel goud of +zilvergeld,</p> +<p class="line">Al stuur je je vrienden, toch verhinder je mij niet</p> +<p class="line">Om dat bekend te maken aan ’t Atheensche +volk.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p id="v475" class="line"><span class="linenum">475</span>En ik zal +daadlijk mij begeven naar den raad,</p> +<p class="line">En daar vermelden hoe gij allen samenzweert,</p> +<p class="line">En hoe gij ’s nachts hier op den burg +tezamenkomt,</p> +<p class="line">En hoe gij aan den koning der Persen ons verraadt,</p> +<p class="line">En—hoe j’ons kaas wilt geven uit +Boeotië!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">480</span>Hoe duur zou wel die +kaas zijn uit Boeotië?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Bij Herkules! ’k zal maken dat je onderligt!</p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Af.</i>)</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2422" href="#xd20e2422" name= +"xd20e2422">46</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="a11" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e2425" class="main">Elfde tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden, behalve de +Paphlagoniër.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Toon nu eens je beleid en je stoutmoedigheid!</p> +<p class="line">Als ’t waar is dat je vroeger, zooals je zelf +vertelt,</p> +<p class="line">In elkaar gehurkt gestolen vleesch verstoppen +kondt—</p> +<p class="line"><span class="linenum">485</span>Dan loop je nu ook +drommels gauw naar ’t raadsgebouw,</p> +<p class="line">Want hij ’s daar binnengevallen, en hij dient +terstond</p> +<p class="line">Al buldrend tegen allen een valsche aanklacht in.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dan ga ik, vuil als ik ben, maar toch leg ik nog +eerst</p> +<p class="line">M’n darmen en m’n messen hier op den grond +ter neer.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij legt alles af</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="linenum">490</span>Daar heb je olie, wrijf +er eerst je nek mee in,</p> +<p class="line">Dan glijdt daartegen de heele valsche aanklacht af.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Uitmuntend! jij hoort zeker thuis in ’t +turnlokaal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Slik ook dit nog naar beneden.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij geeft hem knoflook</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Slik ook dit nog naar +beneden.</span> Waarvoor dient me dat?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2484" href="#xd20e2484" name= +"xd20e2484">47</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line">Door knoflook te eten zal j’ een beter kemphaan +zijn.</p> +<p class="line"><span class="linenum">495</span>Kom, spoed je +voort.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Kom, spoed je voort.</span> Dat +doe ik al.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Tweede Slaaf.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Kom, spoed je voort. Dat doe ik +al.</span> En denk er aan:</p> +<p class="line">Je bijt en lastert, je eet z’n hanekam maar +op,</p> +<p class="line">Als dàt gedaan is, kom je hier weer in +galop!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>De worstverkooper gaat naar de stad, de slaaf gaat +het huis binnen</i>).</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker"><span class="ex">Koorlied.</span></p> +<p class="line">Ga henen met vreugd, en handel vrij</p> +<p class="line">Tot blijdschap en voldoening van mij,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">500</span>Zeus zelf +bescherme uw paden,</p> +<p class="line">En als d’overwinning eens is behaald,</p> +<p class="line">Dan komt gij terug, en zegepraalt,</p> +<p class="line xd20e2041">Met kransen bestrooid en beladen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">De aanvoerder van het koor</p> +<p class="stage">(<i>tot de toeschouwers</i>)</p> +<p class="line">En gij! verleent ons aandachtig gehoor, als wij naderen +met anapesten,</p> +<p class="line"><span class="linenum">505</span>Gij, die bij de feesten +verschillende zangen van velerlei Muse gehoord hebt!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Het koor wendt zich naar het publiek</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker"><span class="ex">Parabase.</span></p> +<p class="line">Als eertijds een van het oude geslacht, als een +vroegere blijspelendichter</p> +<p class="line">Ons verzocht om naar het publiek toegewend zijne verzen +te gaan reciteeren,</p> +<p class="line">Niet licht verwierf hij die gunst van ons; maar thans +is de dichter het waardig, <span class="pagenum">[<a id="xd20e2555" +href="#xd20e2555" name="xd20e2555">48</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">510</span>Omdat hij veracht wie +bij ons is veracht, en omdat hij de waarheid durft spreken,</p> +<p id="v511" class="line">En dapper op Typhon zelf losgaat, en het +onweêr waagde te tarten.</p> +<p class="line">Maar dàt, waar velen verbaasd over zijn, die +verwonderd mij vroegen naar d’oorzaak,</p> +<p class="line">Waarom hij niet vroeger een koor heeft verzocht, om +zelf zijn tooneelstuk te spelen,</p> +<p class="line">Dàt droeg hij ons op te verklaren aan u. Ik +heb—aldus sprak de dichter—</p> +<p class="line"><span class="linenum">515</span>Niet uit domheid +zóó met mijn verzen gedraald, maar ik huldigde altijd de +meening</p> +<p class="line">Dat er niets op aarde zoo moeilijk was als een blijspel +goed te vertoonen.</p> +<p class="line">Veel minnaars verdringen zich om haar gunst, maar de +Muse schenkt weinigen toegang.</p> +<p class="line">En de dichter, publiek! heeft uw aard doorgrond, hoe +gij jaarlijks verandert en wisselt,</p> +<p class="line">Hoe gij altijd de vroegere dichters verzaakt, zoodra +hen d’ouderdom nadert:</p> +<p class="line"><span class="linenum">520</span>Hij weet wat met +Mágnes eens is geschied, toen leeftijd zijn lokken +vergrijsde,</p> +<p class="line">Die zoo menigen wapentros heeft gesticht, als hij won +in den edelen wedkamp,</p> +<p class="line">Die met wiss’lende tonen uw oor heeft +gestreeld—met lierzang—met kwinkeleeren,</p> +<p class="line">Met Lydisch gefluit—met wespengeluid—die +met kikkergekwaak u gedoopt heeft,</p> +<p class="line">En die tòch niet altijd u kon voldoen, en als +grijsaard, niet toen hij jong was,</p> +<p class="line"><span class="linenum">525</span>Door ù is +versmaad, omdat hij te tam, te gematigd was in zijn spotlust!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2590" href="#xd20e2590" name= +"xd20e2590">49</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="line">Ik herinner den dichter Kratinos u ook, die van lof +overstroomd en van glorie</p> +<p class="line">Door uw veld als een bergstroom rolt, poëzie! en +platanen en machtige eiken</p> +<p class="line">Met wortel en tak op den grond doet +slaan—zóó velt hij zijn vijand ter neder,</p> +<p id="v529" class="line">Dat bij ieder feestmaal zijn lied weerklonk: +„Godin Geefgraag met vijgenpantoffels!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">530</span>En „Bouwmeesters +van kunstrijken zang”—zóó bloeide zijn naam +in Athene.</p> +<p class="line">Doch thans? Geen meelij vervult uwe borst, als hij +treurt en zeurt in zijn verzen,</p> +<p class="line">Wanneer bij het tokkelen weigert zijn luit, als de +klanken verdwenen van vroeger,</p> +<p class="line">En valsch weerklinkt de geheiligde snaar!—Thans +dwaalt hij als grijsaard in ’t ronde,</p> +<p id="v534" class="line">Aan Kónnos gelijk, en „verdord +is zijn krans, en hij gaat aan zijn dorst nog te gronde!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">535</span>Hem paste de +staatsdrank op het stadhuis, den zoo dikwerf schittrend bekroonde,</p> +<p class="line">Dan zeurde hij niet, en zat glansrijk hier bij den +priester van god Dionysos.</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p id="v537" class="line">Zie Krátes eens, wat moest hij van u +ook al grillen en luim ondervinden!</p> +<p class="line">Wiens kunst leek op een eenvoudig ontbijt, dat hem +luttele inspanning kostte,</p> +<p class="line">Die met nuchteren smaak u een maaltijd schonk van +grappen en fijne gedachten,</p> +<p class="line"><span class="linenum">540</span>Toch—hield hij +het uit, soms daalde zijn zon, en dan rees hij weer naar de hoogte.</p> +<p class="line">Hij vreesde het wisselend dichterenlot. Denkt allen aan +wat hij eens zeide: <span class="pagenum">[<a id="xd20e2627" href= +"#xd20e2627" name="xd20e2627">50</a>]</span></p> +<p class="line">Dat men vóór alle dingen een roeier moet +zijn, en daarna pas staan aan het stuurrad,</p> +<p class="line">Allereerst op de plecht van het vaartuig geplaatst, om +de richting te leeren der winden,</p> +<p class="line">En ten slotte de stuurman van alles te zijn!—Tot +dank voor al deze woorden,</p> +<p class="line"><span class="linenum">545</span>Omdat hij verstandige +denkbeelden had, en niet leuterend sprong in zijn scheepje,</p> +<p class="line">Schenkt gij hem nu donderend handengeklap, voortdurend +een eeregeleide,</p> +<p class="line">Goedgekeurd gemompel op ’t schouwburgfeest,</p> +<p class="line">Dat de dichter tevreden naar huis moge gaan,</p> +<p class="line">In zijn arbeid geslaagd,</p> +<p class="line"><span class="linenum">550</span>Met een voorhoofd, +stralend van blijdschap!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>Ode</i>).</span> +<p class="line">God Poseidon, ù roep ik aan,</p> +<p class="line">U is de stem van ’t snuivend ros,</p> +<p class="line xd20e2041">U zijn hoefslag geheiligd:</p> +<p class="line">Gij, die over de waterbaan</p> +<p class="line">’t Donkergekleurde schip doet gaan,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">555</span>Gij, die +zeevaart beveiligt!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">God Poseidon, der rossen heer!</p> +<p class="line">Die u verheugt in glans en eer,</p> +<p class="line xd20e2041">Als, in schittrende rijen,</p> +<p class="line">Heel de bloeiende jeugd der stad</p> +<p class="line">Luchtig, vluchtig de teugels vat</p> +<p class="line">Van den brieschenden paardenschat,</p> +<p class="line xd20e2041">Voor zijn harddraverijen!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2684" href="#xd20e2684" name= +"xd20e2684">51</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="line"><span class="linenum">560</span>Kom ten reidans van uit +de zee,</p> +<p class="line">Breng uwen gulden drietand mee,</p> +<p class="line xd20e2041">Door dolfijnen gedragen!</p> +<p id="v563" class="line">Gij, wien van verre de schipper smeekt,</p> +<p class="line">Als zijn kiel op de klippen breekt,</p> +<p class="line xd20e2041">Door den stormwind verslagen!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Zilten telg van den dondergod!</p> +<p class="line">Gij, wien Phormion heel zijn lot,</p> +<p class="line xd20e2041">’t Lot zijner schepen vertrouwde:</p> +<p class="line">U ter eer klink’ ’t loflied schoon,</p> +<p class="line">U, Poseidon, Kronos’ zoon—</p> +<p class="line">Gij, ons het liefst van de hemelgoôn,</p> +<p class="line xd20e2041">Toen ons de zeeslag benauwde!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line"><span class="linenum">565</span>Ja, ik wil den roem +verkonden van ons heerlijk voorgeslacht,</p> +<p id="v566" class="line">Waardig op het kleed te stralen, dat m’ +Athene jaarlijks bracht,</p> +<p class="line">Mannen die in voetgevechten, òf in ’t +schip-omkluisterd heir</p> +<p class="line">Ons den zege steeds bevochten, ’t vaderland tot +roem en eer.</p> +<p class="line">Geen van al die dappre mannen heeft den vijand ooit +geteld,</p> +<p class="line"><span class="linenum">570</span>Doch zoodra ’t +gevaar nabij was, zwol zijn moed en werd hij held.</p> +<p class="line">Mocht er één terzijde storten, mocht hij +wanklen in den slag,</p> +<p class="line">Hij ontkende, stofafschuddend, dat hij ooit ten onder +lag! <span class="pagenum">[<a id="xd20e2733" href="#xd20e2733" name= +"xd20e2733">52</a>]</span></p> +<p class="line">Nimmer staakten zij de worstling, want geen vroeger +generaal</p> +<p class="line">Maakte ooit, als Kléon’s vader, aanspraak +op een staatsonthaal;</p> +<p class="line"><span class="linenum">575</span>Thans verlangt men +eerezitplaats, spijs en drank van ’t algemeen,</p> +<p class="line">Of men weigert mee te vechten. Doch wij eischen dat +elkeen</p> +<p class="line">Zich zal offren, onbaatzuchtig, voor den staat en voor +zijn goôn,</p> +<p class="line">Méér verlangen wij van niemand, slechts +dit ééne ridderloon:</p> +<p id="v579" class="line">Dat, zoodra de vrede daar is, gij ’t +ons niet misgunnen zult,</p> +<p class="line"><span class="linenum">580</span>Dat ons lijf weer is +geroskamd, hoofd- en baardhaar weer gekruld!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>Ode</i>).</span> +<p class="line">En gij, Pallas, der stede heil!</p> +<p class="line">Gij die Atheen, in rotsen steil,</p> +<p class="line xd20e2041">Steunt in oorlog en vrede,</p> +<p class="line">Die reeds vaak onze stad behieldt,</p> +<p class="line">Die ons dichterental bezielt</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">585</span>Naar de +aloude zede!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Nader, godin van kunst en vreê,</p> +<p class="line">Breng welwillend den Zege mee,</p> +<p class="line xd20e2041">’t Beeld dat rust op uw handen,</p> +<p class="line">Nike, die ons lied begeleidt,</p> +<p class="line">Die in oorlog, die in strijd</p> +<p class="line">Aan Athene haar zorgen wijdt,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">590</span>Schutgodes +dezer landen!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e2788" href="#xd20e2788" name= +"xd20e2788">53</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="line">Reik thans zegenend uwe hand</p> +<p class="line">Aan de bloem van den ridderstand,</p> +<p class="line xd20e2041">Als zij krijg wil beginnen</p> +<p class="line">Met den vijand, die aan ons land</p> +<p class="line">Zijn eerzuchtige netten spant:</p> +<p class="line xd20e2041">Schenk ons zoet overwinnen!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p id="v595" class="line"><span class="linenum">595</span>Thans wil +’k ook den lof bazuinen van den eedlen paardenstand!</p> +<p class="line">Zij verdienen lof en eerbied, want zij brachten veel +tot stand,</p> +<p class="line">Hebben mèt ons veel verdragen, ingevallen en +gestreên,</p> +<p class="line">Maar wat zij op ’t land volbrachten, kent nog +lang niet iedereen!</p> +<p class="line">Sprongen zij niet, flink als mannen, op de schepen van +het land?</p> +<p class="line"><span class="linenum">600</span>Dronken zij niet flink +uit bekers, aten knoflook uit de hand?</p> +<p class="line">Droegen zij elkaar niet riemen, als gewone menschen, +na,</p> +<p class="line">Riepen zij niet, waterscheppend: „Wie roeit mee? +hiep, hiep, hoera!”</p> +<p class="line">„Aarzel niet om aan te pakken, grijp de riemen, +edel ros!”—</p> +<p class="line">Toen men aankwam in Korinthe, liep de troep er gauw op +los</p> +<p class="line"><span class="linenum">605</span>Om met hoeven zich een +rustplaats en een <a id="xd20e2826" name="xd20e2826"></a>deksel op te +slaan</p> +<p class="line">En wat was uw voedsel, paarden? kreeften, en geen +klaverblaân!</p> +<p class="line">Als een kreeft naar land kwam kruipen, vingt gij hem +uit ’t peilloos diep, <span class="pagenum">[<a id="xd20e2833" +href="#xd20e2833" name="xd20e2833">54</a>]</span></p> +<p class="line">Zoodat eens ’n Korinthisch kreeftje, ’n +moppentapper, luidkeels riep:</p> +<p class="line">„Vreeslijk toch, o god Poseidon, dat de woning +van geen visch,</p> +<p class="line"><span class="linenum">610</span>Noch de aarde noch het +water voor de ridders veilig is!”</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a12" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e2841" class="main">Twaalfde tooneel.</h2> +<p class="stage">(<i>De worstverkooper komt terug</i>)</p> +<p class="stage"><span class="ex">Het koor. De +worstverkooper.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Dierbaarste man, bezield van jeugdig’ +overmoed,</p> +<p class="line">Met hoeveel zorg betreurde ik uw afwezigheid!</p> +<p class="line">En daar gij nu behouden zijt teruggekeerd,</p> +<p class="line">Vertel ons, wàt is ’t einde van den strijd +geweest?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v615" class="line"><span class="linenum">615</span>Nu heet ik +„Winraad,” want ik overwon den raad!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor<span class="corr" id="xd20e2870" title= +"Niet in bron">.</span></p> +<span class="stage">(<i>Strophe of Keer</i>).</span> +<p class="line">Juicht nu allen! de worsteman</p> +<p class="line xd20e2041">Zal zijn rede beginnen.</p> +<p class="line">Hij, die spreekt zoo heet van de pan,</p> +<p class="line">En die nog beter vechten kan,</p> +<p class="line xd20e2041">Glorierijk overwinnen!</p> +<p class="line">Vang thans aan met uw verhaal,</p> +<p class="line xd20e2041">Niets ga voor ons verloren,</p> +<p class="line">Stel uw rede noch perk noch paal,</p> +<p class="line">Want ik reis één en andermaal</p> +<p class="line xd20e2041">Om uw woorden te hooren. <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e2898" href="#xd20e2898" name= +"xd20e2898">55</a>]</span></p> +<p class="line">Spreek dus rustig en welgemoed,</p> +<p class="line xd20e2041">Wie aan u twijfelen dorsten</p> +<p class="line">Vallen u thans eerbiedig te voet,</p> +<p class="line">Zijn verrukt door uw heldenmoed,</p> +<p class="line xd20e2041">Edel koopman in worsten!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Het loont de moeite om te hooren wat ik deed.</p> +<p class="line"><span class="linenum">625</span>Ik rende terstond en +achter hem de raadzaal in.</p> +<p class="line">Hij brak reeds binnen menig donderwoord den nek,</p> +<p class="line">En braakte zijn verwensching tegen de ridders uit,</p> +<p class="line">En schold hen samenzweerders, zoodat iedereen</p> +<p class="line">Hem ging gelooven. Al de mannen van den raad</p> +<p class="line"><span class="linenum">630</span>Wist hij te boeien door +zijn grove leugenkool.</p> +<p class="line">Men keek zuur als mosterd, dreigend fronste men het +hoofd.</p> +<p class="line">Toen ik nu zag hoe men gesteld was op zijn woord,</p> +<p class="line">En hoe men door zijn sluwe taal bedrogen werd,</p> +<p class="line">Toen bad ik tot de goden die ik ’t beste ken,</p> +<p class="line">„O Onbeschaamden en Bedriegers (dus bad ik),</p> +<p class="line"><span class="linenum">635</span>„O Stommelingen +en Kabouters, o Slavenras,</p> +<p class="line">„O Markt waarin ik reeds als knaap ben +opgevoed!</p> +<p class="line">„Schenkt mij nu durf, behalve een gelikte +tong,</p> +<p class="line">„Een stem vol onbeschaamdheid!” Wijl ik dit +bedacht,</p> +<p class="line">Liet een verkeerde liefhebber aan mijn rechterkant</p> +<p class="line"><span class="linenum">640</span>Er eentje vliegen, +zoodat ik van eerbied boog.</p> +<p id="v641" class="line">Toen heb ik met mijn achterste het +traliewerk</p> +<p class="line">Geopend, en ik schreeuwde ’t uit met wijden +mond:</p> +<p class="line">„Ik breng u, heeren van den raad, een goed +bericht,</p> +<p class="line">„Hoort dus de blijde boodschap, waar ik hier +meê kom,</p> +<p class="line">„Nog nimmer, sinds de oorlog uitgebroken is, +<span class="pagenum">[<a id="xd20e2960" href="#xd20e2960" name= +"xd20e2960">56</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">645</span>„Is hier de +ansjovis voor een lager prijs verkocht!”—</p> +<p class="line">Op deze tijding trok elkeen een zoet gezicht,</p> +<p class="line">Men wijdde mij voor ’t goed bericht een +eerekrans,</p> +<p class="line">En ik gaf aan den raad toen het geheim advies</p> +<p class="line">„Om alle ansjovis op te koopen voor een cent per +stuk,</p> +<p class="line"><span class="linenum">650</span>„En de schotels +t’ arresteeren, die voorhanden zijn.”</p> +<p class="line">Men klapte en men gaapte mij verwonderd aan.</p> +<p class="line">De Paphlagoniër, die dit alles had bemerkt,</p> +<p class="line">En de woorden wist die indruk maken op den raad,</p> +<p class="line">Nam toen het woord, en zeide: „Mannen, ik stel +voor</p> +<p class="line"><span class="linenum">655</span>„De goede tijding +te herdenken, ons gebracht,</p> +<p class="line">„Met een honderdkoeienoffer aan godin +Atheen.”</p> +<p class="line">Hem knikte toen de heele raad welwillend toe,</p> +<p class="line">Doch ik, die nimmer wijken wil voor koeiemest,</p> +<p class="line">Bood tweehonderd koeien, en versloeg hem door dat +bod.</p> +<p class="line"><span class="linenum">660</span>Ook stelde ik voor, aan +Artemis de jachtgodin</p> +<p class="line">Een duizendbokjesoffer te beloven, als</p> +<p class="line">D’ansjovis honderd voor een cent geprijsd zou +zijn.</p> +<p class="line">En op dat voorstel knikte weer de heele raad.</p> +<p class="line">Toen hij dat hoorde, schrikte hij, sprak +leutertaal,</p> +<p class="line"><span class="linenum">665</span>En de bedienden +sleurden hem van ’t spreekgestoelt’.</p> +<p class="line">Nu stond elk op, en er ontstond een vischdebat,</p> +<p class="line">Maar Kléon smeekte, of men nog wat blijven +wou,</p> +<p class="line">„Verneemt nog wat u de heraut uit Sparta +zegt,</p> +<p class="line">„Een wapenstilstand biedt hij u ten tweeden +keer!” <span class="pagenum">[<a id="xd20e3013" href="#xd20e3013" +name="xd20e3013">57</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">670</span>Doch ieder schreeuwde +tegen hem, als uit één mond:</p> +<p class="line">„Een wapenstilstand? nu op eens? terwijl zoo +juist</p> +<p class="line">„Bericht werd dat d’ansjovis is in prijs +verlaagd?</p> +<p class="line">„Dat is niet noodig, d’oorlog kan zijn gang +gaan, hoor.”</p> +<p class="line">En tevens riep men: „Hef maar gauw de zitting +op.”</p> +<p class="line"><span class="linenum">675</span>Van alle kanten sprong +men over de balie heen,</p> +<p class="line">En ik kneep uit, en kocht alle koriander op</p> +<p class="line">En alle uien, die op de markt te vinden zijn,</p> +<p class="line">En maakte daar toen de ansjovis lekker mee,</p> +<p class="line">Zoodat de raadslui smulden voor geen halve cent.</p> +<p class="line"><span class="linenum">680</span>Ik, die alom bewonderd +ben en opgekamd,</p> +<p class="line">Heb met mijn korianders en mijn uien dus</p> +<p class="line">Voor weinig centen al de raadslui—opgeknapt!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor<span class="corr" id="xd20e3044" title= +"Niet in bron">.</span></p> +<p class="stage">(<i>antistrophe of tegen-keer</i>)</p> +<p class="line">Heil u, dierbare beulingvrind,</p> +<p class="line xd20e2041">Heil zij u allerwege,</p> +<p class="line">Alles gaat u thans voor den wind,</p> +<p class="line">Wie zoo dapper den strijd begint,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">685</span>Dien wacht +weldra de zege!</p> +<p class="line">Want die schurk vond een schurk in u.</p> +<p class="line xd20e2041">Grooter in list en in lagen,</p> +<p class="line">Met uwen mond, zoo groot en ruw,</p> +<p class="line">Met uwe listen, fijn en sluw,</p> +<p class="line xd20e2041">Hebt gij hèm nog verslagen.</p> +<p class="line">Vecht nu maar tot het einde door,</p> +<p class="line xd20e2041">Toon u listig en machtig,</p> +<p class="line">Want wij allen, het ridderkoor,</p> +<p class="line">Helpen u en volgen uw spoor,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">690</span>Ondersteunen +u krachtig!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3082" href="#xd20e3082" name= +"xd20e3082">58</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Daar komt hij, onze vriend de Paphlagoniër,</p> +<p class="line">Hij bruist als een bergstroom, en hij snuift en raast +maar door,</p> +<p class="line">Alsof hij m’ op wil eten, hij lijkt Blauwbaard +wel.</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a13" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e3093" class="main">Dertiende tooneel.</h2> +<p class="stage">(<i>De Paphlagoniër, met een krans op, komt terug +uit den raad en snelt op het tooneel</i>).</p> +<p class="stage"><span class="ex">Worstverkooper, Paphlagoniër, +Het Koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Als ik jou niet vermorsel, als ik de leugentaal</p> +<p class="line"><span class="linenum">695</span>Niet meer heb van +vroeger, dan ben ik een verloren man.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik lach om jou bedreiging, ’k schud van je +snoeverij,</p> +<p id="v697" class="line">Ik dans om jou een negerdans en ik hoon +j’ er bij!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik zweer je bij Demeter! dat ’k niet leven +zal,</p> +<p class="line">Als ik je nìet levend opvreet en het land +uitjaag.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">700</span>Niet levend opvreet? +kerel, ik zuip je levend op,</p> +<p class="line">Al moest ik daarna barsten als een varkensblaas.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3131" href="#xd20e3131" name= +"xd20e3131">59</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Je sterft, zoowaar ik voorzitter ben van Athene’s +raad!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jij voorzitter? en ik zal maken vroeg of laat</p> +<p class="line">Dat j’ op de allerlaatste zitbank zitten +gaat.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">705</span>’k Zweer bij den +hemel, ik laat jou in boeien slaan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">O wat een driftkop! wou je soms wat eten gaan?</p> +</div> +<p class="stage">(<i>ter zijde</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Waar smult hij van? is ’t soms een beurs, met +geld belaân?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Met m’n nagels krab ik al je ingewanden uit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En met mijn nagels maak ik gaten in je huid,</p> +<p class="line">En haal het eten, dat de raad je geeft, er uit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">710</span>Ik sleur jou, vrindje, +voor ’t gerecht, geloof me vrij.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik sleur jou ook, en doe een valschen eed daarbij.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wees maar verzekerd, schurk, dat ’t volk naar jou +nìet hoort, <span class="pagenum">[<a id="xd20e3190" href= +"#xd20e3190" name="xd20e3190">60</a>]</span></p> +<p class="line">Maar ik kan ze lekker foppen, op mijn eerewoord.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Heb jij zoo zeker het gepeupel in je macht?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">715</span>Ik weet waarvan zij +smullen, en dat is m’n kracht.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Je voêrt ze gemeen, zooals er vele bakers +doen,</p> +<p class="line">Van ’t eten dat je voorkauwt geef je ’t +kind haast niets,</p> +<p class="line">Terwijl je zelf driemaal zooveel naar binnen slokt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Bij Zeus! ik zweer je, als ’t je nòg niet +is bekend,</p> +<p class="line"><span class="linenum">720</span>Dat ’k ieder dik +of dunner maak, door mijn talent.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat is een slimheid, die mijn achterste ook wel +weet.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Als jij voor ’t volk komt houdt je overmoed geen +stand,</p> +<p class="line">Laat ons naar ’t volk gaan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat ons naar ’t volk +gaan.</span> ’k Heb daartegen geen bezwaar,</p> +<p class="line">Vooruit, loop op, niets mag er zijn dat ons +weerhoudt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">725</span>Heer Volk, kom +hier!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3244" href="#xd20e3244" name= +"xd20e3244">61</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Heer Volk, kom hier!</span> Ja, +vader Volk, kom hier bij Zeus,</p> +<p class="line">Lief vadertje Volk, verlaat je huis en kom bij ons!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a14" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e3253" class="main">Veertiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">De Worstverkooper, de +Paphlagoniër, Volk, Het Koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wie roepen mij daar? gaat toch weg hier voor m’n +deur,</p> +<p id="v728" class="line">Want je vernielt den krans die aan den +deurpost hangt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Kom hier, en zie wat onrecht mij wordt aangedaan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">730</span>Wie doet dat, +Paphlagoniër?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wie doet dat, +Paphlagoniër?</span> Ik krijg slaag voor u,</p> +<p class="line">Van dien vent en van die heertjes daar.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Van dien vent en van die +heertjes daar.</span> Waarom is dat?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Omdat ik je liefheb, Volk, omdat ik je minnaar ben.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Zeg, wie ben jij daar?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3297" href="#xd20e3297" name= +"xd20e3297">62</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Zeg, wie ben jij daar?</span> +Een medeminnaar ben ’k van hem,</p> +<p class="line">Die van je houdt, en die reeds lang je wèl wil +doen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">735</span>Ik wil hetzelfde als +veel andere nette lui.</p> +<p class="line">Maar door zijn schuld zijn wij onmachtig. Immers +jij,</p> +<p class="line">Je doet precies als kinderen die bedorven zijn,</p> +<p class="line">Je luistert nimmer naar den raad van nette lui,</p> +<p class="line">Maar wèl naar lampenkooplui en naar +schoenmakers,</p> +<p class="line"><span class="linenum">740</span>Schoenlappers en +leerlooiers—die houdt jij te vrind.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik ben een weldoener van hem!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik ben een weldoener van +hem!</span> Verklaar dat eens!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik fopte het gezantschap, dat uit Pylos kwam,</p> +<p class="line">Ik zeilde heen en bracht de Spartanen gevangen +hier.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v744" class="line">Maar ik heb onlangs, toen ik uit m’n +winkel kwam,</p> +<p class="line"><span class="linenum">745</span>Den pot gestolen van +iemand, die aan ’t kooken was.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Meneer Volk! beleg terstond maar een vergadering,</p> +<p class="line">Beslis dan zelf, wie van ons tweeën jou het +meest</p> +<p class="line">Gunstig gestemd is, en neem dien aan tot je vriend.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ja, ja, beslis het zelf maar, maar niet op de Pnyx!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3356" href="#xd20e3356" name= +"xd20e3356">63</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">750</span>Ik wil niet ergens +anders zitten dan op de Pnyx!</p> +<p class="line">Vooruit met jullie, komt te voorschijn op de Pnyx!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Volk gaat naar een hooge plaats, die de Pnyx +voorstelt, en zet zich daar neder</i>).</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<span class="stage">(<i>ter zijde</i>).</span> +<p class="line">O wee, ik ben verloren, want de oude man,</p> +<p class="line">Wanneer hij thuis is, is een beste goede heer,</p> +<p class="line">Maar nauwlijks heeft hij plaats genomen op die +rots,</p> +<p class="line"><span class="linenum">755</span>Of hij gaapt als +iemand, die een ristje vijgen maakt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="stage">(<i>tot den worstverkooper</i>)</p> +<p class="line">Zet nu maar alle zeilen bij,</p> +<p class="line xd20e2041">En toon je beste beentje,</p> +<p class="line">Wees overmoedig en wees vrij,</p> +<p class="line">Bedenk een heele scheldpartij,</p> +<p class="line">Waarmee je Kléon zet op zij,</p> +<p class="line xd20e2041">Want hij, hij is er eentje,</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="line">Die zich in alle bochten weet</p> +<p class="line xd20e2041">Te dringen en te wringen,</p> +<p class="line">In elken muur ziet hij een reet,</p> +<p class="line">En hij kent listen bij de vleet,</p> +<p class="line">Al is ’t gevaar ook nog zoo heet,</p> +<p class="line xd20e2041">Om toch den dans t’ontspringen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line"><span class="linenum">760</span>Wees zeker dat gij met +overmacht, met krachtpatserij op hem lostrekt, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e3424" href="#xd20e3424" name= +"xd20e3424">64</a>]</span></p> +<p class="line">Maar wees tegelijk voorzichtig ook, en bedenk, voordat +hij u aanvalt,</p> +<p id="v762" class="line">Dat je gauw met je ra naar den vijand draait, +en je slingerwerptuigen omhoog hijscht!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a15" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e3430" class="main">Vijftiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Aan mijn meesteres, godinne Atheen, die de stad wil +schermen en schutten,</p> +<p class="line">Bid ik thans, zoowaar als ik steeds voor het volk, den +doorluchtigen staat der Atheners,</p> +<p id="v765" class="line"><span class= +"linenum">765</span>D’allerbeste geweest ben na Lysikles en Kynna +en Salabakcho,</p> +<p class="line">Dat ik steeds, al doe ik ook niets, toch op +staatskosten zal worden gespijzigd.</p> +<p class="line">Doch als ik u haat, en in uw belang niet alleen zal +treden in ’t strijdperk,</p> +<p class="line">Dan ga ik spoedig in stukken gezaagd of in riemen +gesneden te gronde!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik, o Volk, als ik jou niet bemin, niet liefheb, +moge gesneden,</p> +<p class="line"><span class="linenum">770</span>En in kleine stukjes +gebraden zijn—doch wanneer die wensch niet genoeg is,</p> +</div> +<p class="stage">(<i>hij houdt zijn worstplank in de hoogte</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Dan moog ik in pap fijn worden geschaafd, met kaas, +hier op deze worstplank,</p> +<p class="line">En met een haak bij de beenen gesleept in de voorstad +worden begraven.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3467" href="#xd20e3467" name= +"xd20e3467">65</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Hoe zou er toch ooit één burger bestaan +die het Volk meer liefheeft dan ik doe?</p> +<p class="line">Die ten eerste, als lid van den raad, heb gemaakt dat +uw kas voortdurend gevuld was,</p> +<p class="line"><span class="linenum">775</span>Want in het +publiek—ik vroeg het den een—ik bestal en ik worgde den +ander,</p> +<p class="line">Geen particulier was veilig bij mij, deed ik maar het +Volk een pleiziertje.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat’s heelemaal niet ongewoon, o Volk! want ik +doe terstond u hetzelfde.</p> +<p class="line">Ik steel u de brooden uit andermans huis, en zet die +voor u als een maaltijd,</p> +<p class="line">Dat die schurk van hierover u niet liefheeft, dat zal +ik vóór alles u toonen.</p> +<p class="line"><span class="linenum">780</span>Tenzij +dáárom alleen hij het doet, omdat hij zich warmt aan uw +koolvuur.</p> +<p class="line">Gij Volk! die met Mediërs eens hebt +gestreên, die bij Marathon voor uw bestaan vocht,</p> +<p class="line">U, die na den zege ons steeds hebt gewend aan machtige +woorden en grootspraak,</p> +<p class="line">Om ù geeft hij niets, dat gij daar zoo ruw en +zoo hard neerzit op de rotsen,</p> +<p class="line">Niet als ik heeft hij een matras u genaaid. Dien breng +ik u: rijs in de hoogte,</p> +<p class="line"><span class="linenum">785</span>Zit lekker, en koester +het achterdeel, dat bij Salamis véél heeft geleden!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij legt een matras onder hem</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p id="v786" class="line">Wie zijt gij o mensch? stamt gij soms af van +den grooten tirannenvermoorder? <span class="pagenum">[<a id= +"xd20e3510" href="#xd20e3510" name="xd20e3510">66</a>]</span></p> +<p class="line">Dat is nu in waarheid een edel geschenk, metterdaad +toont gij u een volksvriend.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wat zijt gij op eens welwillend gestemd door zulk een +gering vleierijtje!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Veel geringer nog is het lokaas geweest, waar gij hem +steeds mee gestreeld hebt!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">790</span>Nooit is er een man +verschenen op aard, o Volk, die u flinker beschermde,</p> +<p class="line">Of die u meer liefhad dan ik—is ’t niet +zoo, ja, ja, ik verwed er mijn hoofd om.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jij houdt van het volk, die al acht jaar lang geen +meelij toont en het aanziet,</p> +<p class="line">Hoe het hier in de buurt armzalig woont, in hutten en +krotten en nesten?</p> +<p id="v794" class="line">Jij plukt alle menschen, en sluit ze maar op; +toen Archeptolemos aankwam</p> +<p class="line"><span class="linenum">795</span>Om vrede te brengen, +dreeft gij hem weg, en gij jaagt alle gezanten</p> +<p class="line">Met schande en smaad uit Athene voort, als zij +wapenstilstand verzoeken.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Opdat gij over alle Hellenen heerscht!—Want +’t staat in orakels geschreven,</p> +<p class="line">Dat hij eens in Arkadië rechter zal zijn.... voor +vijf obolen salaris,</p> +<p class="line">Als hij volhoudt.... daarom is het dan ook dat ik hem +zal kweeken en voeden, <span class="pagenum">[<a id="xd20e3553" href= +"#xd20e3553" name="xd20e3553">67</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">800</span>Dat ik hem zal +verschaffen, ’t zij recht of ’t zij krom, zijn drie obolen +salaris.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat het Volk in Arkadië heerschen zou, was je doel +niet, maar je beoogde</p> +<p class="line">Van de steden te plukken zooveel als je kon, zoodat het +volk ondertusschen</p> +<p class="line">Door oorlog en duistere neevlen verblind, al je +slechtheid niet zoude bemerken,</p> +<p class="line">Maar gedreven door nood en behoefte aan loon steeds +gapend tegen je opzag!</p> +<p class="line"><span class="linenum">805</span>Als deze zich weder +begeeft naar het land, als hij vreedzaam daar wil vertoeven,</p> +<p class="line">En moed zal hervatten bij ’t eten van gort, en +het sap van druiven weer aanspreekt,</p> +<p class="line">Dan zal hij de weldaden zien, waarvan gij met uw soldij +hem beroofd hebt,</p> +<p class="line">En hij komt als een boertje verbitterd terug, om zijn +stem tegen ù uit te brengen.</p> +<p class="line">Dat weet gij, en daarom bedriegt gij uw heer, en gij +snoeft en gij droomt van uzelven!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">810</span>Is het niet onbeschaamd +dat ge dàt van mij zegt, en dat ge mij telkens belastert</p> +<p class="line">Bij het volk der Atheners, en bij dien staat, dien ik +zoo herhaaldelijk weldeed,</p> +<p class="line">Mij, die nog meer dan Themistokles voor de stad in +’t bijzonder gedaan heb?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v813" class="line">„Stad van Argos, luister naar diens +verhaal!”—met Themistokles durft gij u meten? <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e3591" href="#xd20e3591" name= +"xd20e3591">68</a>]</span></p> +<p class="line">Met hem, die de stad schatrijk heeft gemaakt, die hij +trof in behoeftigen toestand?</p> +<p class="line"><span class="linenum">815</span>Die de stad +daarenboven, bij wijs van ontbijt, den Piraeus aanbood als kluifje,</p> +<p class="line">En aan versche visschen haar smullen deed, wijl hij +niets van de oude haar afnam?</p> +<p class="line">Maar gij, die door uw geheele gedoe kleinburgerlijk +maakt de Atheners,</p> +<p class="line">Door murengebouw en orakelgezang—met Themistokles +durft gij u meten!</p> +<p class="line">Hij—werd verbannen uit onze +stad—Jij—smult van warme kadetjes!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">820</span>Is dat niet vreeselijk, +meester Volk, dat ik zoo iets van hem moet hooren,</p> +<p class="line">Ik die u bemin?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik die u bemin?</span> Houd jij +maar op en verveel mij niet met je kletspraat</p> +<p class="line">Lang was ’t mij ontgaan en nu bijna weer, hoe jij +altijd de kat knijpt in ’t donker.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Hij is een vervloekeling, Volkjelief, en zijn +euveldaân zijn ontelbaar!</p> +<p class="line">Zoodra gij slaapt, plukt hij expres</p> +<p class="line"><span class="linenum">825</span>De lekkerste stengels +uit een proces,</p> +<p class="line">En slikt die door, met beide hand</p> +<p class="line">Staat hij te lepelen de soep van ’t land.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij zal niet lachen, wanneer ik bewijs</p> +<p class="line">Dat je vijf talenten stal als prijs!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3639" href="#xd20e3639" name= +"xd20e3639">69</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">830</span>Wat plas je door en +flodder je toch,</p> +<p class="line">Jij, die door je listen en je bedrog</p> +<p class="line">Het Atheensche volk weet te honen?</p> +<p class="line">Geloof maar dat ’k aan kan toonen,</p> +<p class="line">Of bij de goden! ik leef niet meer,</p> +<p class="line">Dat j’ uit Mytilene keer op keer,</p> +<p class="line">Door omkooperij van velen</p> +<p class="line"><span class="linenum">835</span>Meer dan veertig +mina’s dorst stelen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor<span class="corr" id="xd20e3662" title= +"Niet in bron">.</span></p> +<p class="stage">(<i>tot den worstverkooper</i>)</p> +<p class="line">O gij, die als een steun en stut</p> +<p class="line xd20e2041">Voor allen zijt verschenen,</p> +<p class="line">’k Bewonder van uw taal de fut,</p> +<p class="line">En als gij verder ons beschut,</p> +<p class="line">Zult gij de grootste zijn in nut</p> +<p class="line xd20e2041">Voor ’t volkje der Hellenen!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="line"><span class="linenum">840</span>Gij zult weldra in stad +en land</p> +<p class="line xd20e2041">Alleen ’t bewind gaan voeren,</p> +<p class="line">Neptuin gelijk, zet fluks uw tand</p> +<p class="line">De bondgenooten naar uw hand,</p> +<p class="line">Geld zult gij slaan uit iedren stand</p> +<p class="line xd20e2041">Door schudden en door roeren!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Aanvoerder van het koor.</p> +<p class="line">Laat hem geen oogenblik met rust; hij heeft vat op zich +gegeven,</p> +<p class="line">Met zulke longen in je lijf, kan je hem zijn vet wel +geven!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3701" href="#xd20e3701" name= +"xd20e3701">70</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="a16" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e3703" class="main">Zestiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Neen, goeje menschen, ’t is zoover met mij nog +niet gekomen!</p> +<p class="line">Want ik heb zulk een heldenstuk bedacht en +ondernomen</p> +<p class="line"><span class="linenum">845</span>Dat ’k allen +vijanden den mond zal snoeren, en niet wijken</p> +<p class="line">Zoolang de schilde’ en krijgstrofeên van +Pylos hier nog prijken.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Hou jij maar met je schilden op! je hebt m’ al +vat gegeven,</p> +<p class="line">Want als je waarlijk hieldt van ’t volk, had jij +nooit last gegeven</p> +<p class="line">Die schilden aan de handvatsels hier op te laten +hangen.</p> +<p class="line"><span class="linenum">850</span>Neen, Volk! dat was een +list van hem om jou daarmee te vangen,</p> +<p class="line">Om als je hem bestraffen wilt, jou daarin te +verhinderen.</p> +<p class="line">Kijk wat een staf hij om zich heeft van mannen en van +kinderen,</p> +<p class="line">Leerlooiers, honighandelaars, een +kaasverkoopersbende,</p> +<p class="line">Dat hokt hier onder één deken saam, en +stort jou in d’ellende,</p> +<p class="line"><span class="linenum">855</span>Zoodat, wanneer jij +brullen zou, en „Gooi-em-er-uit” zou spelen,</p> +<p class="line">Zij ’s nachts geheel dien wapentros en schilden +zouden stelen, <span class="pagenum">[<a id="xd20e3742" href= +"#xd20e3742" name="xd20e3742">71</a>]</span></p> +<p>Om dan terstond den toegang tot de broodmarkt te bezetten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat, hebben zij de handvatsels? dat zal ik hen +beletten,</p> +<p class="line">Wat heb jij, slechte kerel, mij al lang gefopt met +streken!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">860</span>Mijn beste man, geloof +toch niet altijd wie ’t laatst mag spreken!</p> +<p class="line">Wees zeker dat j’ een beter vriend dan ik ben +nooit zult vinden,</p> +<p class="line">Wie samenzweerde tegen ’t volk wist ik alleen te +binden,</p> +<p class="line">Zoodra in onze goede stad men maar ging +samenrotten,</p> +<p class="line">Dan schreeuwde ik terstond het uit, en liet me nooit +bedotten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Het is met jou altijd gegaan als lui die paling +vangen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">865</span>Als ’t water stil +en rustig is, blijft ook de dobber hangen,</p> +<p class="line">Maar als het water troebel is, dan roeren z’ in +de modder,</p> +<p class="line">Dan vangen zij!—Zoo vang jij ook, met al je +staatsgeflodder.</p> +<p class="line">Nog één vraag: Jij, die zooveel +leêr en riemen kunt verkoopen,</p> +<p class="line">Verschafte jij dien ouden heer ooit zolen bij het +loopen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">870</span>Dien jij bemint zooals +je zegt?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3783" href="#xd20e3783" name= +"xd20e3783">72</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dien jij bemint zooals je +zegt?</span> Neen, bij Apollo, nimmer!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Zie je nu wat voor een vent hij is? het wordt al slim +en slimmer.</p> +<p class="line">Maar ik—kocht lang een schoenenpaar, en geef het +j’ om te dragen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Jij bent de grootste vriend van ’t volk, waar +’k ooit van kon gewagen,</p> +<p class="line">Want naast de stad bescherm jij ook de teenen van de +voeten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">875</span>’t Is vreeslijk +dat de schoenen hier zooveel bewijzen moeten!</p> +<p class="line">Vergeet je dan mijn weldaân hier? ik dorst met +’t kwaad te vechten,</p> +<p id="v877" class="line">D’onzedelijken Haviksneus ontnam +’k zijn burgerrechten!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Is dat niet vreeselijk, van jou dien achterklap te +hooren,</p> +<p class="line">Dat een onzeedlijk man als jij onzeedlijkheid moet +smoren!</p> +<p class="line"><span class="linenum">880</span>’t Was jou alleen +daarom te doen, geen sprekers meer te fokken!</p> +<p class="line">Jij, die nog nooit deez’ ouwen heer een hemd hebt +aangetrokken,</p> +<p class="line">Een tweearmshemd, dat heb je nooit, al vriest het, van +je leven <span class="pagenum">[<a id="xd20e3826" href="#xd20e3826" +name="xd20e3826">73</a>]</span></p> +<p class="line">Aan ’t volk gegund—hier, ouweheer, laat mij +dat aan je geven.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij doet Volk een hemd aan</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Zoo iets kon zelfs tot dusver niet Themistokles +bedenken,</p> +<p class="line"><span class="linenum">885</span>Al schonk hij +wijs—maar zulk een hemd is ’t schoonste der +geschenken<span class="corr" id="xd20e3841" title= +"Bron: ,">.</span></p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">’t Gaat mis met mij, zóó kan je hem +met apenkool bedonderen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik doe wat dronken kerels doen, zoodra het roert van +onderen,</p> +<p class="line">Zóó schiet ik in jouw sloffen +nou—dus wil je niet verwonderen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">890</span>Toch zal jij met je +vleierij, jou leelijk apenbakkes!</p> +<p class="line">Niet winnen. Ouweheer, ik bied deez’ mantel +u!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij wil hem ook een mantel aandoen</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk</p> +<span class="stage">(<i>den mantel afwijzende</i>).</span> +<p class="line"><span class="hemistich">Niet winnen. Ouweheer, ik bied +deez’ mantel u!</span> Ajakkes!</p> +<p class="line">Loop met je mantel naar de hel, hij stinkt naar +leêr, verdikke!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dien deed hij jou opzett’lijk om, om jou daarin +te stikken.</p> +<p class="line">Reeds vroeg had hij ’t op jou gemunt. Weet jij +nog hoe verleden</p> +<p id="v895" class="line"><span class="linenum">895</span>Het silphium +is in prijs gedaald?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3889" href="#xd20e3889" name= +"xd20e3889">74</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Het silphium is in prijs +gedaald?</span> Dat weet ik nog als heden.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Welnu, hij heeft zijn best gedaan om dat goedkoop te +maken.</p> +<p class="line">Dat iedereen het eten zou, en dat als resultaten,</p> +<p class="line">De rechters in de rechtbank niets dan winden zouden +laten.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Dat moest ik onlangs van een man uit ’t dorpje +Mest nog hooren.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">900</span>Werdt jullie van dat +windgeblaas niet rood tot over d’ ooren?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p id="v901" class="line">Welzeker, en dat alles heeft die Roodkop ons +verzonnen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij hebt met lage en vuile taal mij bijna +overwonnen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat heeft de godheid mij gelast, nog meer dan jij te +schetteren.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Je zùlt niet overwinnen, en ik zal je nòg +verpletteren,</p> +<p class="line">Want ik beloof je, meester Volk, dat zonder iets te +werken,</p> +<p class="line"><span class="linenum">905</span>J’een heelen +schotel slikt met loon, en niets ervan zult merken.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3939" href="#xd20e3939" name= +"xd20e3939">75</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik kom met een smeerseltje en een doosje jou +verrassen,</p> +<p class="line">Om de wondjes die je aan je beentjes hebt daar netjes +mee te wasschen.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij biedt dit aan</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik trek je grijze haren uit, dat j’ eeuwig jong +zal blijven.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik geef jou een hazestaart, om j’ oogjes in te +wrijven.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij biedt dit aan</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">910</span>Jij mag je neus, +wanneer je ’m snuit, gerust aan mijn hoofd wrijven.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Neen, dat is vies, geloof me vrij.</p> +<p class="line">Doe ’t liefst bij mij, doe ’t liefst bij +mij.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik zal je krijgen dat ’t je lust;</p> +<p class="line">Wanneer je ooit een schip uitrust,</p> +<p class="line">Dan lever ik j’ een oud stuk hout,</p> +<p class="line"><span class="linenum">915</span>Dat jij geen geld meer +overhoudt:</p> +<p class="line">Waaraan altijd iets, dat ’s gewis,</p> +<p class="line">Te lappen en te timm’ren is,</p> +<p class="line">Ook zal ik zorgen dat je vast</p> +<p class="line">Niets anders krijgt dan ’n rotte mast.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e3999" href="#xd20e3999" name= +"xd20e3999">76</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Wat snuift de vent! wat sputtert hij!</p> +<p class="line"><span class="linenum">920</span>Als overkokende +rijstebrij,</p> +<p class="line">Met dreigementen en met straf,</p> +<p class="line">Komaan, ik neem het schuim er af!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij biedt den Paphlagoniër al lachende zijn +soeplepel aan</i>).</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik laat je betalen dat je kraakt,</p> +<p class="line">En in de vermogensbelasting raakt,</p> +<p class="line"><span class="linenum">925</span>Jij wordt door mij, +door mij alleen,</p> +<p class="line">Hoogstaangeslagene in Atheen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v927" class="line">Ik dreig je niet met zoet of zuur,</p> +<p class="line">Maar wensch je ’t volgend avontuur:</p> +<p class="line">Dat als je pan staat op het vuur,</p> +<p class="line">Waarin een lekkere pijlinktvisch</p> +<p class="line">Met veel geknetter en gesis</p> +<p class="line"><span class="linenum">930</span>Verrukk’lijk aan +het braden is:</p> +<p class="line">Jij dan d’ aanstaande spreker bent</p> +<p class="line">Over een Milesisch incident</p> +<p class="line">(Waarbij te gappen is één talent):</p> +<p class="line">Welnu—is d’omkooperij verricht,</p> +<p class="line">Dan wed ik dat je je haast allicht</p> +<p class="line">Om met een afterdinnergezicht</p> +<p class="line">De vergadering te verschrikken!</p> +<p class="line"><span class="linenum">935</span>Dan hoop ik dat op eens +de man,</p> +<p class="line">Die met jou konkelen wil en kan,</p> +<p class="line">Terwijl de visch nog staat in de pan,</p> +<p class="line">Verschijne voor jouw blikken,</p> +<p class="line">En dat je dan, voordat de visch</p> +<p class="line">Nog in jouw maag verdwenen is,</p> +<p class="line">Jij, happig op het geldgegris,</p> +<p class="line"><span class="linenum">940</span>Nog onder het eten mag +stikken! <span class="pagenum">[<a id="xd20e4073" href="#xd20e4073" +name="xd20e4073">77</a>]</span></p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>lied</i>).</span> +<p class="line">Bij Apollo, bij Demeter,</p> +<p class="line xd20e2041">En bij Zeus den dondergod,</p> +<p class="line">Zulk een wensch is voor den vreter</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="ex">Het verdiende +levenslot</span>!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a17" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e4095" class="main">Zeventiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Ook mij dunkt hij nu alleszins klaarblijkelijk</p> +<p class="line">Een goede burger, zooals nimmer nog voorheen</p> +<p class="line"><span class="linenum">945</span>Er is verschenen voor +Jan Pet en de centenlui.</p> +<p class="line">Maar jij, o allerberoerdste Paphlagoniër,</p> +<p class="line">Beweert dat jij me liefhebt, en verbittert me +steeds!</p> +<p id="v948" class="line">Geef dus je zegelring terug, je mag niet +meer</p> +<p class="line">Voor mij blijven zorgen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër</p> +<span class="stage">(<i>geeft den ring terug</i>).</span> +<p class="line"><span class="hemistich">Voor mij blijven zorgen.</span> +Dáár, ’k verzeker u alleen</p> +<p class="line">Dat als jij mij niet langer voor je zorgen laat,</p> +<p class="line"><span class="linenum">950</span>Er een ander komt, nog +veel misdadiger dan ik.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">’t Is zeker dat die zegelring dien jij me +geeft</p> +<p class="line">De mijne niet is, er staat een ander zegel op,</p> +<p class="line">Of ’k zie niet goed.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Of ’k zie niet +goed.</span> Laat zien aan mij, wat stond er op?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p id="v954" class="line">Het was een soort gebakken deeg van +ossenvet.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4150" href="#xd20e4150" name= +"xd20e4150">78</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">955</span>Dat staat er niet.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dat staat er niet.</span> Zie +jij geen deeg, wat staat er dan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Een meeuw, die boven op een rots aan ’t +schreeuwen is.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">O wee.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">O wee.</span> Wat is er?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">O wee. Wat is er?</span> +<span class="corr" id="xd20e4181" title="Bron: Goei">Gooi</span> dien +ring maar heel gauw weg,</p> +<p id="v958" class="line">’t Was niet de ring van mij, maar van +Kleonymos,</p> +<p class="line">Neem dezen ring, en zorg jij dan voortaan voor mij.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij geeft hem een anderen</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">960</span>Doe dat nog niet, o +ouweheer, ’k bezweer het u,</p> +<p class="line">Voordat ge nog naar mijn orakels hebt gehoord.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Hoor dan ook de mijne.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hoor dan ook de mijne.</span> +Als je luistert naar dièn vent,</p> +<p class="line">Dan wordt je kaal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dan wordt je kaal.</span> +Wanneer je doet wat hij verlangt,</p> +<p class="line">Dan wordt je bloot tot op de haren van je huid.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4219" href="#xd20e4219" name= +"xd20e4219">79</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">965</span>In mijn orakels staat +dat jij regeeren moet,</p> +<p class="line">Bekransd met rozen, over ’t heele +grondgebied.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En in de mijne, dat jij in een purperkleed,</p> +<p class="line">Een krans op ’t hoofd, zult rijden op een gulden +kar,</p> +<p id="v969" class="line">En—Smikythes en Agyrrios vervolgen +zult.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line"><span class="linenum">970</span>Breng gauw dan de +orakels, dat de ouweheer</p> +<p class="line">Ze kan vernemen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ze kan vernemen.</span> +Zeker.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk</p> +<span class="stage">(<i>tot den Paphlagoniër</i>).</span> +<p class="line"><span class="hemistich">Ze kan vernemen. Zeker.</span> +Breng de uwe ook!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Vooruit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Vooruit.</span> Vooruit, bij +Zeus, wij halen ze terstond.</p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Beiden af</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor</p> +<span class="stage">(<i>eerste helft</i>).</span> +<p class="line">Schoonste zonlicht dat ooit verscheen,</p> +<p class="line">Welk een vreugde voor gansch Atheen,</p> +<p class="line"><span class="linenum">975</span>Voor den vreemdeling, +voor elkeen,</p> +<p class="line xd20e2041">Ging slechts Kléon te gronde!</p> +<p class="line">Maar er zijn ouderen van jaar,</p> +<p class="line">Die hem helpen, alsof ’t hier waar</p> +<p id="v979" class="line">Altijd een Dertigprocesbazaar—</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">980</span>Ons +bestrijden—’t is zonde!</p> +<p class="line">Want hij zorgt, dus zeurt men wat,</p> +<p class="line">Dat Atheen twee dingen bevat, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e4303" href="#xd20e4303" name= +"xd20e4303">80</a>]</span></p> +<p class="line">Die onmisbaar zijn in een stad:</p> +<p id="v984" class="line">’n Lepel is ’t, en een +stamper....</p> +<p class="stage">(<i>Tweede helft</i>)</p> +<p class="line"><span class="linenum">985</span>Hoort nu +Kléon’s muziekbedrog:</p> +<p class="line">Wat vertelt ons de jeugd, die toch</p> +<p class="line">Met hem op school ging, toen hij nog</p> +<p class="line xd20e2041">Was een kleine slampamper?</p> +<p class="line">Dat hij eeuwig en altijd maar</p> +<p class="line"><span class="linenum">990</span>Streek op +één en dezelfde snaar,</p> +<p class="line">Of geen andere toon er waar’,</p> +<p class="line xd20e2041">Zonder andre talenten—</p> +<p class="line">Tot zijn leeraar, te goeder stond’,</p> +<p class="line">Hem als onleerzaam naar huis toe zond,</p> +<p class="line"><span class="linenum">995</span>Daar er voor hem geen +klank bestond,</p> +<p class="line xd20e2041">Dan het gerol van centen!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a18" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e4340" class="main">Achttiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Volk, Paphlagoniër, +Worstverkooper, Koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër</p> +<span class="stage">(<i>met orakelrollen</i>).</span> +<p class="line">Kijk nu ereis hier! en ’k breng ze nog niet +allemaal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<p class="stage">(<i>met een nog grooter pak</i>)</p> +<p class="line">Ik word er wee van! en ik breng ze niet allemaal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat is dat?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat is dat?</span> Orakels!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4375" href="#xd20e4375" name= +"xd20e4375">81</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat is dat? Orakels!</span> +Zijn dat z’alle?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat is dat? Orakels! Zijn dat +z’alle?</span> Wat vraag je toch?</p> +<p class="line"><span class="linenum">1000</span>Ik heb, bij Zeus, nog +thuis een heele kist er van.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik heb nog twee huurhuizen en een zolder vol.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Laat kijken, van wie zouden deze orakels zijn?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p id="v1003" class="line">De mijne zijn van Bakis.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">De mijne zijn van Bakis.</span> +En de uwe, van wie?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Van Glanis, die een oudere broêr van Bakis +was.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1005</span>Wat staat er in?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat staat er in?</span> Ze +handlen van Pylos, van Atheen,</p> +<p class="line">Van u, van mij, ja over alles en nog veel meer.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">En die van u?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">En die van u?</span> O, over +Athene en linzenbrei,</p> +<p class="line">Over de Spartanen, over een nieuwe makreelensoort,</p> +<p class="line">Over de valsche broodafwegers op de markt,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1010</span>Over jou, over +mij—verrekken mag die kerel daar!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4442" href="#xd20e4442" name= +"xd20e4442">82</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Komaan, leest allebei nu je orakels op,</p> +<p class="line">Ook dat over mij, waarin ik zoo’n behagen +schep,</p> +<p class="line">Dat ik „een aadlaar in de wolken” worden +zal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Zoo luister en verleen mij een aandachtig oor.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1015</span>„Zoon van +Erechtheus, let op den weg van uw woord, dat Apollo</p> +<p class="line">„Riep uit het duistere hol, omsloten door +eervollen drievoet,</p> +<p class="line">„Red mij den hond, zoo beval hij, met snijdende +tanden gewapend,</p> +<p class="line">„Die vóór u met dreigenden muil en +verschrikkelijk buldrend</p> +<p class="line">„Loon aan u geeft, en zoodra hij dat niet doet +gaat hij te gronde.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1020</span>„Want uit haat +tegen hem hoort men vele raven al krassen.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat dat beteekent vat ik, bij Demeter, niet.</p> +<p class="line">Wat heeft Erechtheus met een hond en een raaf te +doen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik ben de hond, want ik ben degeen die voor u +blaft.</p> +<p class="line">Apol beveelt u mij te redden, mij, den hond.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1025</span>Niet dàt zegt +het orakel, maar wèl dat de hond</p> +<p class="line">Aan uwe orakels knabbelt als aan tarwemeel,</p> +<p class="line">In mijn orakels staat het rechte over dien hond.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4493" href="#xd20e4493" name= +"xd20e4493">83</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Leg dat eens uit, ik neem een steen vast in mijn +hand,</p> +<p class="line">Als somtijds die orakelhond mij bijten wil.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1030</span>„Zoon van +Erechtheus, let op hond Kerberos, zielenverkooper,</p> +<p class="line">„Die u vleit met zijn staart, en die u beloert +bij uw maaltijd,</p> +<p class="line">„Die, zoodra gij kijkt op zij, terstond al uw +eten verorbert.</p> +<p class="line">„Die op de wijze der honden maar altijd staat +voor de keuken,</p> +<p class="line">„En die des nachts alle schotels en ook +alle—eilanden aflikt.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1035</span>Die Glanis spreekt, +bij Poseidon, een veel beter taal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Hoor eerst, mijn beste, wat ìk heb, en oordeel +dan:</p> +<p class="line">„Daar is een vrouw, die een leeuw zal baren in +’t heilig Athene,</p> +<p class="line">„Die tot heil van het volk met vele muggen zal +vechten.</p> +<p class="line">„En zijn welpen beschut. Dien leeuw moet gij u +bewaren,</p> +<p id="v1040" class="line"><span class= +"linenum">1040</span>„Binnen uw muren van hout en binnen uw +torens van ijzer.”</p> +<p class="line">Begrijpt gij dit?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Begrijpt gij dit?</span> Ik +snap er niets van, bij Apol.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4539" href="#xd20e4539" name= +"xd20e4539">84</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">De god beveelt u duidelijk dat gij mij redt,</p> +<p class="line">Want ik ben toch de leeuw die u beschermen moet.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Je bent eer een Tegenleeuw, als ik je zoo noemen +mag.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1045</span>Opzettelijk verzwijgt +hij één ding van de spreuk,</p> +<p class="line">Met ijzer heeft hij den muur bedoeld, en boeien +ook,</p> +<p class="line">Waardoor Apollo uwe redding mooglijk acht.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Hoe heeft de godheid dat bedoeld?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hoe heeft de godheid dat +bedoeld?</span> Hij geeft bevel</p> +<p class="line">Dat gij hem in vijfdubbele boeien binden zult.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk<span class="corr" id="xd20e4577" title= +"Niet in bron">.</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">1050</span>Het schijnt mij toe +dat dit orakel wordt vervuld.</p> +<p class="line">„Doe niet zijn wil, want nijdig bekrassen u +donkere raven,</p> +<p class="line">„Maar houd den havik te vriend, indachtig hoe hij +u eenmaal</p> +<p class="line">„Redde, nadat hij met moed de Lakonische raafjes +gepakt had.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<span class="stage">(<i>ter zijde</i>).</span> +<p class="line">’t Was in een brooddronken bui dat de +Paphlagoniër held was!</p> +<p class="stage">(<i>hardop</i>)</p> +<p class="line"><span class="linenum">1055</span>„Kekrops’ +spruit, onbezonnen, acht gij die daad zoo gewichtig? <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e4605" href="#xd20e4605" name= +"xd20e4605">85</a>]</span></p> +<p class="line">„Zelfs eene vrouw draagt een last, zoodra als de +man het haar oplegt,</p> +<p class="line">„Maar gaan vechten, dat nooit! Zij raakt in de +Vecht met haar vechten.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Hoor dat orakel ook eens, waar van Poort voor de Poort +zoo iets inkomt,</p> +<p id="v1059" class="line">„Daar is een Poort voor de +Poort.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">„Daar is een Poort voor +de Poort.”</span> Voor de Poort? wat zou dat beteekenen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1060</span>Dat hij de kuipen in +het badhuis stelen zal.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Zoodat ’k vandaag geen bad kan nemen, beste +vriend?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ja zeker! want die kerel pakte de kuipen weg.</p> +<p class="line">Nog is er één orakel, waarin voorkomt +van</p> +<p class="line">De zeevaart—let nauwkeurig op, wat dàt ons +zegt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1065</span>Lees op, ik luister, +en ik zal ook zorgen dat</p> +<p class="line">Vóór alles aan mijn zeelui ’t loon +wordt uitgekeerd.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">„Zoon van Aegeus, pas op dat u niet verschalke +die hondsvot,</p> +<p class="line">„Gluiperig, snel als de wind, en slim als een vos +en ervaren.”</p> +<p id="v1069" class="line">Weet jij wie dàt is?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4658" href="#xd20e4658" name= +"xd20e4658">86</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Weet jij wie dàt +is?</span> O, de hondsvot Philóstratos.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1070</span>Dàt zegt hij +niet, maar wèl dat Kléon telkens vraagt</p> +<p class="line">Om schepen, waar hij belastingen mee innen kan,</p> +<p class="line">En Apol verbiedt dat gij die voortaan geven zult.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wordt met een hondsvot ook wel eens een schip +bedoeld?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jawel, want honden en ook schepen loopen snel.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1075</span>Maar waarom spreekt +hij ook van „vos” behalve „hond?”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Hier worden met „vosjes” de soldaten wis +bedoeld,</p> +<p id="v1077" class="line">Omdat ze druiven knabblen in ’t +vijandlijk land.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Goed!</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Goed!</span> Maar zeg mij eens, +hoe komen die vossen aan hun loon?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Daar zorg ik voor, drie dagen vooruit geef ik hun +vast.</p> +<p id="v1080" class="line"><span class="linenum">1080</span>Hoor dit +orakel nog aan: „Apoll” beveelt u Cyllene</p> +<p class="line">„Streng te vermijden, opdat het u niet door list +moge vangen.”</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4711" href="#xd20e4711" name= +"xd20e4711">87</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat voor Cyllene?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat voor Cyllene?</span> Hier +wordt vast z’n hand bedoeld,</p> +<p class="line">„Stil leenen” meent hij, als hij stil +z’n hand ophoudt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Dat is niet juist, want met Cyllene bedoelde Apollo</p> +<p class="line"><span class="linenum">1085</span>Zeker de lamme hand +van den wichelaar Diopeithes.</p> +<p class="line">Maar ook ik heb een spreuk, een gevleugeld woord, voor +u bij mij,</p> +<p class="line">Dat gij een adelaar wordt, en geheel onze aard zult +beheerschen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik heb nog meer: ook de Roode Zee, niet alleen onze +aarde,</p> +<p class="line">Dat gij tot in Ecbatana recht zult spreken en +smullen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1090</span>Maar ik zag in mijn +droom dat de godheid zelf was verschenen,</p> +<p class="line">En met een schenkkan over het volk heil strooide en +welvaart.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik zag meer in mijn droom, want ik zag godinne +Athene,</p> +<p class="line">Die uit haar tempel trad, wijl een uil op haar hoofd +was gezeten,</p> +<p class="line">En toen plengde zij duidelijk uit hare flesch op uw +voorhoofd <span class="pagenum">[<a id="xd20e4759" href="#xd20e4759" +name="xd20e4759">88</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">1095</span>Ambrozijn, maar pekel +en knoflook goot z’ op het zijne.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Hoera, hoera!</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Hoera, hoera!</span> De beste +orakels zijn van Glanis, dat staat vast!</p> +<p class="line">En ik vertrouw mij aan ùw zorgen, beste +vriend,</p> +<p class="line">Voer jij het oudje, en geef opnieuw hem onderwijs!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1100</span>Nog niet, ik smeek je! +wacht nog eventjes, totdat</p> +<p class="line">Ik jou je haver en je dagelijksch brood verschaf.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Van haver wil ik niet hooren, ik ben veel te lang</p> +<p id="v1103" class="line">Door jou bedrogen, en ook door +Theophanes.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik zal je brood verschaffen, netjes voorgekauwd.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1105</span>Ik lekkere broodjes, +die je niet te bijten hebt,</p> +<p class="line">En gebraden eten: eten is voortaan je heele taak.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Vooruit, een beetje gauw dan, wie van beiden nu</p> +<p class="line">Ik vinden zal dat mij het meest heeft +wèlgedaan,</p> +<p class="line">Dien geef ik de teugels van de volksvergadering.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1110</span>Ik ga het eerst naar +binnen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ik ga het eerst naar +binnen.</span> Neen, niet jij, maar ik!</p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Hij stoot hem terug. Beiden af</i>)</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4824" href="#xd20e4824" name= +"xd20e4824">89</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">O Volk! hoe is toch uw rijk</p> +<p class="line">Zoo schoon en grootsch tegelijk,</p> +<p class="line">Daar ieder u vreest, in ’t slijk</p> +<p class="line xd20e2041">Zich werpt voor uw voeten.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1115</span>Want licht ontvlambaar +zijt gij,</p> +<p class="line">Verlekkerd op vleierij,</p> +<p class="line">En tuk op bedriegerij</p> +<p id="v1118" class="line xd20e2041">Van wie u ontmoeten!</p> +<p class="line">Elk sprekertje gaapt gij aan,</p> +<p class="line">Uw verstand schijnt op reis gegaan,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1120</span>Nu duldt gij van elk +voortaan</p> +<p id="v1121" class="line xd20e2041">Slechts vleien en groeten!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">In uw kruin, uw harendom</p> +<p class="line">Zweeft geene gedachte om,</p> +<p class="line">Want ik houd m’ opzettelijk dom,</p> +<p class="line xd20e2041">Ben niet onverstandig!</p> +<p class="line"><span class="linenum">1125</span>Verheugd is steeds +mijn gemoed,</p> +<p class="line">Wanneer men als kind mij voedt,</p> +<p class="line">Wanneer ik een gids ontmoet,</p> +<p class="line xd20e2041">Die stelen kan, handig!</p> +<p class="line">Doch als hij door euveldaân</p> +<p class="line">Gevuld is en welbelaân,</p> +<p class="line">Dan val ik hem plotsling aan,</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">1130</span>En kwak hem +lostandig!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p class="line">Dat noem ik een wijs beleid,</p> +<p class="line">Ik zie dat gij waakzaam zijt,</p> +<p id="v1332" class="line">En vol van scherpzinnigheid,</p> +<p class="line xd20e2041">Trots grijzende jaren!</p> +<p class="line">Want ik merk, gij speelt er mee,</p> +<p class="line">En gij fokt hen op als vee, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e4896" href="#xd20e4896" name= +"xd20e4896">90</a>]</span></p> +<p class="line"><span class="linenum">1135</span>Om ze voor de meeting +gedwee</p> +<p class="line xd20e2041">En vet te bewaren!</p> +<p class="line">En als in uw keuken dan</p> +<p class="line">Geen spijs meer verschijnen kan,</p> +<p class="line">Dan slokt ge den vetsten man</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">1140</span>Met huid en +met haren!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Is dat niet een slim bestaan,</p> +<p class="line">De lieden die in hun waan</p> +<p class="line">Mij vreeselijk foppen gaan,</p> +<p class="line xd20e2041">Mij schijnbaar misleiden?</p> +<p class="line"><span class="linenum">1145</span>Hen ga ik voorzichtig +na,</p> +<p class="line">Voor hen voel ik geen genâ,</p> +<p class="line">Zoodra als zij hun papa</p> +<p class="line xd20e2041">Oplichten en mijden—</p> +<p class="line">Dan betrap ik hen terstond,</p> +<p class="line">Onderzoek hen met mijn sond’,</p> +<p class="line">En laat uit hun dievenmond</p> +<p class="line xd20e2041"><span class="linenum">1150</span>Het braaksel +weer glijden!</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a19" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e4939" class="main">Negentiende tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Volk, De Paphlagoniër, De +Worstverkooper, Koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër</p> +<p class="stage">(<i>tot Worstverkooper</i>)</p> +<p class="line">Ga naar de eeuwige zaligheid.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Ga naar de eeuwige +zaligheid.</span> Jij, deugniet, eerst!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Heer Volk! ik ga hier zitten, want nu ben ik klaar</p> +<p class="line">Om jou, zooals ik allang begeerde, wèl te +doen.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e4966" href="#xd20e4966" name= +"xd20e4966">91</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik ben ook allanger dan lang daartoe bereid,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1155</span>Wel honderdmaal en +duizendmalen langer dan lang.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Ik wacht op jullie, en dat valt me vreeslijk lang,</p> +<p class="line">Want ik verafschuw al dat gedoe in mijn belang.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Weet je wat je doen moet?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Weet je wat je doen +moet?</span> Niet vóórdat jij ’t hebt gezegd.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Laat mij en hem een wedstrijd doen van meet af aan,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1160</span>Wie jou het meeste +weldoet.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wie jou het meeste +weldoet.</span> Goed, dat zal ik doen.</p> +<p class="line">Vooruit dan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër en Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Vooruit dan!</span> Kijk!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Ze loopen tegen elkaar, en komen niets +verder</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Vooruit dan! Kijk!</span> +Waarom loop je niet!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Vooruit dan! Kijk! Waarom loop +je niet!</span> Je komt niet vooruit!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Hij stoot den Paphlagoniër terug</i>).</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk</p> +<span class="stage">(<i>terzijde</i>).</span> +<p class="line">Òf ’k heb vandaag door die twee minnaars +een mooien dag, <span class="pagenum">[<a id="xd20e5041" href= +"#xd20e5041" name="xd20e5041">92</a>]</span></p> +<p class="line">Òf ’k zal, bij Zeus, voor altijd naar den +drommel gaan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Maar zie je niet, dat ik het eerst j’ een zetel +geef?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1165</span>Een zetel, maar geen +tafel—dat doe ik het eerst!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Kijk hier dat lekker broodje dat ik breng voor jou,</p> +<p class="line">Dat geheel voor jou uit Pylische gerst gebakken is.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik breng je uitgeholde kruimels, beste heer,</p> +<p id="v1169" class="line">Door de godin met ivoren handen zelf +gehold.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1170</span>Wat is uw vinger groot +geweest, o heerscheres!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik breng je snert van goede kleur en lekkren smaak,</p> +<p id="v1172" class="line">Die Pallas Pylosstrijdster zelf heeft +omgeroerd.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Heer Volk, ’t is duidelijk dat de godin je +gunstig is,</p> +<p class="line">Door mijne hand biedt zij j’ een pot met lekkere +saus.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1175</span>Geloof jij soms dat +j’ in de stad nog wonen zoudt,</p> +<p class="line">Als zij niet duidlijk met haar pot ons gunstig was?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5095" href="#xd20e5095" name= +"xd20e5095">93</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">De Legerscharenverschrikster schenkt je dit brokje +nog.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">De Sterkevadersdochter schenkt je gebraden vleesch,</p> +<p class="line">Een stukje pens, een stukje darm en een stukje +maag.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1180</span>Dat ’s mooi, dat +zij nog voor haar feestkleed dankbaar is.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">De Helmbosfladderaarster biedt u dezen koek,</p> +<p class="line">Opdat de schepen voortaan glijden als een koek!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Neem ook nog dit.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Neem ook nog dit.</span> Wat +moet ik met die darmen doen?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Die stukken zendt u de godin opzettelijk,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1185</span>Om als ribstukken bij +de schepen dienst te doen,</p> +<p class="line">Want onze marine gaat haar blijkbaar aan het hart.</p> +<p class="line">Hier heb je nog wat om te drinken, tweederdewijn.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Hoe heerlijk, Zeus! een godlijke +drieëenigheid!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v1189" class="line">De Drieontsprotene heeft van drieën +één gemaakt!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5152" href="#xd20e5152" name= +"xd20e5152">94</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1190</span>Neem nu van mij een +stukje aan van vetten koek.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Van mij geen stukje, maar een heelen koek ineens.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Jij kan hem niet van haas doen smullen, dat kan ik.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">O jee, hoe kom ik aan een stukje lekkeren haas?</p> +<p class="line">M’n beste geest! bedenk nu toch een loozen +streek.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1195</span>Zie je dat, jou schurk +der schurken?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Zie je dat, jou schurk der +schurken?</span> ’k Geef er weinig om,</p> +<p class="line">Want in de verte komen er lui, ik zie ze al,</p> +<p class="line">Het zijn gezanten met een welgevulde beurs.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Waar, waar?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">’t Raakt jou niet, laat de vreemden maar met +rust.</p> +<p class="stage">(<i>Terwijl de Paphlagoniër kijkt, pakt de +Worstverkooper de hazenpastei weg</i>).</p> +<p class="line">M’n beste heer Volk, zie jij die mooie +hazenpastei?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër</p> +<span class="stage">(<i>terugloopende</i>).</span> +<p class="line"><span class="linenum">1200</span>O jee, je hebt +gestolen wat het mijne was!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5218" href="#xd20e5218" name= +"xd20e5218">95</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Jij hebt, bij de goôn, bij Pylos net als ik +gedaan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Hoe kwam j’er toe te stelen, zeg mij dat eens +gauw!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Een god schonk mij de gedachte, en den diefstal ik.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik heb de kans geloopen, ik den haas gebraân.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1205</span>Ga jij maat weg! ik +dank het hem, hij bracht hem mee!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p id="v1206" class="line">Ik ongelukkige! Ik word overonbeschaamd!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Kan je nòg niet onderscheiden, wie van beiden +nu</p> +<p class="line">Het meest aan jou en aan je maag heeft welgedaan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Zeg nu, publiek, welk kenmerk ik gebruiken moet,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1210</span>Dat ’k in uw +oogen een rechtvaardig oordeel vel!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik zal ’t je zeggen. Neem in alle stilte maar</p> +<p class="line">Mijn korf met spijzen, onderzoek wat daarin is,</p> +<p class="line">En wat in zijn korf is—dan is rechtvaardig +wàt je beslist!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Laat kijken, wat er in is.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5278" href="#xd20e5278" name= +"xd20e5278">96</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Laat kijken, wat er in +is.</span> Zie je niet, vaderlief,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1215</span>Dat de heele korf al +leeg is? Alles gaf ’k aan jou!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Dat is een korf die bij de volkspartij behoort!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Kijk nu eens naar den korf van den +Paphlagoniër,</p> +<p class="line">Zie je dat?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Zie je dat?</span> Mijn hemel, +nù nog vol van lekkernij!</p> +<p class="line">Wat heeft hij daar een reuzenkoek apart gelegd!</p> +<p class="line"><span class="linenum">1220</span>En wat een schijntje +heeft hij afgestaan aan mij!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Zoo heeft hij vroeger ook altijd met jou gedaan:</p> +<p class="line">Hij gaf je mee van ’t kleinste dat hij zelf +ontving,</p> +<p class="line">En slokte zelf altijd de grootste brokken op.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">O schurk! die mij dus bedrogen en bestolen hebt!</p> +<p id="v1225" class="line"><span class="linenum">1225</span>„En +ik heb u met kransen en geschenk getooid!”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wanneer ik stal, dan was ’t in ’t voordeel +van den staat.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Leg jij maar gauw je krans af, want ik dorst om hem</p> +<p class="line">Daarmee te sieren.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Daarmee te sieren.</span> Leg +je krans af, galgebrok!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5341" href="#xd20e5341" name= +"xd20e5341">97</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Dat doe ik niet, want ik bezit een Delfisch woord,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1230</span>Waarin voorspeld is +wie alleen mij kan verslaan.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Mijn naam wordt daarin al te duidelijk slechts +genoemd.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Ik wil nu door bewijzen onderzoeken gaan,</p> +<p class="line">Of jij met die orakelspreuk wel wordt bedoeld.</p> +<p class="line">En daarom richt ik allereerst deez vraag aan u:</p> +<p class="line"><span class="linenum">1235</span>Ben jij als kind bij +iemand op de school geweest?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v1236" class="line">In de varkenszengplaats ben ’k met +vuisten grootgebracht.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Wat zeg je daar! ’t orakel brandt mij op de +ziel.</p> +<p class="line">En wat voor sport heb jij beoefend op je school?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Valsche eeden, stelen, en een onbeschoft gezicht.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1240</span>O groote Febus Apollo, +wat doet gij mij aan!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Ik leerde worstverkoopen—en wat zwijnerij.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">Helaas, helaas, het is voor goed met mij gedaan,</p> +<p class="line">Een heel klein hoopje is nog ’t +ééne waar ’k op drijf. <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e5399" href="#xd20e5399" name= +"xd20e5399">98</a>]</span></p> +<p id="v1245" class="line"><span class="linenum">1245</span>Zeg mij nu +nog: verkocht jij beuling op de markt,</p> +<p class="line">Of heb je ’t altijd vóór de poort +der stad gedaan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Wel, vóór de poort, want daar verkoopt +men zoutevisch.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Paphlagoniër.</p> +<p class="line">O hemel, juist was de voorspelling van den god!</p> +<p class="line">Verwijdert, dienaars! mij, den ongelukkige,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1250</span>O krans, ga blijde weg +van mij, ofschoon ik u</p> +<p class="line">Niet willig loslaat: ’n ander wacht op uw +bezit,</p> +<p class="line">Geen grooter dief, maar wel een man van +méér geluk.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Legt zijn krans af</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Hellenische Zeus, ù is de zege!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>De slaven komen uit het huis</i>)</p> +</div> +</div> +<div id="a20" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e5439" class="main">Twintigste tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden. Een slaaf. +(Demosthenes).</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Slaaf.</p> +<p class="line">Heil u den overwinnaar, wees indachtig thans</p> +<p class="line"><span class="linenum">1255</span>Dat gij door mij de +zege behaaldet. ’k Vraag u slechts</p> +<p id="v1256" class="line">Om als Phanos bij processen jouw griffier te +zijn.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p id="v1257" class="line">En zeg mij nu hoe gij toch heet.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5458" href="#xd20e5458" name= +"xd20e5458">99</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">En zeg mij nu hoe gij toch +heet.</span> Agorákritos,</p> +<p class="line">Want onder twisten op de markt ben ik opgevoed.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Dan vertrouw ’k mij voortaan toe aan +Agorákritos,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1260</span>En wil niets meer +weten van dien Paphlagoniër.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">En ik zal heerlijk voor je zorgen, meester Volk,</p> +<p class="line">Zoodat j’ erkent dat niemand beter in de stad</p> +<p id="v1263" class="line">Van de Praateners ooit verschenen is dan +ik.</p> +</div> +<p class="stage alignright">(<i>Alle acteurs verlaten het +tooneel</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Koor.</p> +<p id="v1264" class="line">Wat is er schooner dan in den beginne</p> +<p class="line"><span class="linenum">1265</span>Of aan het eind met +vroolijken zinne</p> +<p class="line">De temmers der brieschende rossen te zingen—</p> +<p class="line">En Thumantis, die geen haard kan krijgen,</p> +<p class="line">En Lysistratos te verzwijgen,</p> +<p class="line">Niet met een spotvers hen te bespringen?</p> +<p class="line"><span class="linenum">1270</span>Hem, dien Apol altijd +honger ziet lijden,</p> +<p class="line">Hem, die de hand langs zijn koker laat glijden,</p> +<p class="line">Weenend hem smeekt, of de godheid zijn lijden</p> +<p class="line">Niet kan bedwingen?—</p> +<p class="stage">(<i>Toezang</i>)</p> +<p id="v1274" class="line">Van de slechten kwaad te spreken werd door +niemand ooit veracht,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1275</span>Eerbied eisch ik voor +de goeden, als men ’t ware en recht betracht.</p> +<p class="line">Is in waarheid er een slechtaard, die verwijt en smaad +verdient,</p> +<p class="line">Dan behandel ik hem nimmer, bij de goden, als mijn +vriend. <span class="pagenum">[<a id="xd20e5525" href="#xd20e5525" +name="xd20e5525">100</a>]</span></p> +<p class="line">Niemand is er, waarde hoorders, die Arígnotos +niet kent,</p> +<p class="line">Wie maar zwart kan onderscheiden, of—’t +helklinkend instrument.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1280</span>Deze man bezit een +broeder, hem in wezen ongelijk:</p> +<p class="line">De verloopen Ariphrádes, die met slechtheid +loopt te kijk.</p> +<p class="line">Hij is niet alleen een slechtaard, want misschien +ontging het mij,</p> +<p class="line">Niet alleen een aartsslampamper, maar hij vond nog dit +er bij:</p> +<p class="line">Dat hij eigen lichaamsdeelen afstaat voor ontaard +genot,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1285</span>En een beeld is der +ontaarding midden in het hoerekot.</p> +<p class="line">Hij bezoedelt baard en lippen, altijd dierlijk, altijd +los,</p> +<p class="line">Zingt uit Polymnéstes’ liedjes, +frequenteert Oeónichos.</p> +<p class="line">Wie voor zoo’n verloopen kerel nu geen afschuw +voelt en schrik,</p> +<p class="line">Wordt veroordeeld nooit te drinken uit hetzelfde glas +als ik.</p> +<p class="stage">(<i>Tegenkoor</i>)</p> +<p class="line"><span class="linenum">1290</span>Dikwijls kwam mij in +slaaplooze nachten</p> +<p id="v1291" class="line">De veelvraat Kleónymos in +gedachten,</p> +<p class="line">Hoe lukt het hem altijd maar eten te krijgen?</p> +<p class="line">Hij spint altijd als een spin zijn webbe</p> +<p class="line">Om het eten en drinken van hen die het hebben,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1295</span>En hun tafel beschouwt +hij maar als zijn eigen!</p> +<p class="line">En zij—zij bidden en smeeken zeer:</p> +<p class="line">„Op de knieën verzoek ik u, edel heer,</p> +<p class="line">„Verlaat mijn tafel toch dezen keer!”</p> +<p class="line">Doch vergeefs is hun dreigen. <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e5578" href="#xd20e5578" name= +"xd20e5578">101</a>]</span></p> +<p class="stage">(<i>Tweede Toezang</i>)</p> +<p class="line"><span class="linenum">1300</span>Men verhaalt, de +drieriemschepen hielden eens vergadering,</p> +<p id="v1301" class="line">En dat een der oudste kielen toen aldus aan +’t spreken ging:</p> +<p class="line">„Dames! heb je niet vernomen waarvan heel de stad +gewaagt?</p> +<p class="line">Iemand heeft pas voor Karthago honderd schepen +aangevraagd.</p> +<p class="line">’t Is die slechtbefaamde burger, ’t is die +zure Hypérbolos!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">1305</span>Toen de dames dat nu +hoorden, brak een luid gemompel los,</p> +<p class="line">En één van de kielen, die nog door geen +manlief was betreên,</p> +<p class="line">Riep: „de hemel moog mij bestaan, mij gebiedt hij +nimmer, neen!</p> +<p class="line">Liever moge ik van den houtworm rotten tot mijn ouden +dag!”</p> +<p class="line">Juffrouw Schepers zei hetzelfde: „neen, ik duld +niet zijn gezag!”</p> +<p class="line"><span class="linenum">1310</span>Niet voor niets ben ik +getimmerd uit het kostbaar pijnboomhout!”</p> +<p class="line">Als d’ Atheners dàt besluiten, varen +w’ allen, jong en oud</p> +<p class="line">Naar der Eumeniden tempel en naar Theseus’ +godshuis heen,</p> +<p class="line">Want als wij maar kommandeeren fopt hij niet geheel +Atheen;</p> +<p class="line">Laat hem naar den drommel zeilen, laat hem voor zijn +kraaientocht</p> +<p class="line"><span class="linenum">1315</span>Maar de bakken te +water laten, waar hij zijn lampjes in verkocht.”</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5618" href="#xd20e5618" name= +"xd20e5618">102</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="a21" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e5620" class="main">Een en twintigste tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">De worstverkooper. Het +koor.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Elk zwijge aandachtig en sluite den mond, weg met alle +getuigenverhooren,</p> +<p class="line">Men sluite terstond alle rechtbanken ook, waarin deze +stad zich verlustigt,</p> +<p class="line">En over ons onverhoopte geluk juich’ de heele +schouwburg van blijdschap!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line">O morgenlicht voor het heilig Atheen, o aller eilanden +toevlucht,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1320</span>Wat brengt gij ons +voor voorspoedig bericht, dat de straten zich vullen met vetdamp?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Heer Volk heb ik door koken verjongd—van een +leelijkert maakte ik een prachtvent.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line">En waar is hij thans, o menschenvriend van +bewonderenswaardige vinding?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v1324" class="line">Hij woont in ons viooltjesbekranst, in ons +oud eerwaardig Athene.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line">Hoe hem te zien? hoe is hij gekleed? wat is hij voor +kerel geworden?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1325</span>Zooals hij met +Aristides eens, met Miltiades aanzat ten maaltijd, <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e5666" href="#xd20e5666" name= +"xd20e5666">103</a>]</span></p> +<p class="line">Aanschouwt hem zelf, want ik hoor reeds gedruisch van +een plechtig geopende voorpoort.</p> +<p class="line">Juicht allen in koor bij het blijde gezicht van het oud +eerwaardig Athene,</p> +<p class="line">Elks lofzang, ieders bewondering waard, waar het +roemruchte Volk nu gaat wonen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line">O gezondheidstralend, viooltjesbekranst, en +benijdenswaardig Athene,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1330</span>Toon ons wie nu over +Hellas alleen en ook over dit land zal gebieden.</p> +</div> +</div> +</div> +<div id="a22" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e5682" class="main">Twee en twintigste tooneel.</h2> +<p class="stage"><span class="ex">Dezelfden. Volk.</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v1331" class="line">Daar is hij te zien, met een krekel getooid, +vol geschitter naar d’oude gestalte,</p> +<p class="line">Naar wapenstilstand, niet slakken riekt hij, als +gezalfd met de heerlijkste myrre.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Kooraanvoerder.</p> +<p class="line">Heil u, der Hellenen koning voortaan! want wij deelen +van harte in uw blijdschap,</p> +<p class="line">Gij handelt zooals het betaamt aan den staat, en aan +Marathon’s zegetrofeeën!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1335</span>O liefste mij der +mannen, kom, Agorákritos!</p> +<p class="stage">(<i>de Worstverkooper nadert</i>)</p> +<p class="line">Wat deedt gij goed met uw verjongingskuur!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5714" href="#xd20e5714" name= +"xd20e5714">104</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Wat deedt gij goed met uw +verjongingskuur!</span> Wat? ik?</p> +<p class="line">M’n beste man, je weet niet hoe je vroeger +was,</p> +<p class="line">En wat je deed—je hieldt mij anders voor een +god.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat deed ik dan vroeger, en hoe was ik vroeger dan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1340</span>Wel, vroeger, als men +zei in de volksvergadering:</p> +<p class="line">„O Volk, ik houd zooveel van jou, van jou +alleen,</p> +<p class="line">„Ik wil voor je zorgen, ik alleen ben j’ +echte vriend,”</p> +<p class="line">Als iemand met die praatjes aan zijn speech begon,</p> +<p class="line">Dan stak je je kuif op, toonde je horens—</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Dan stak je je kuif op, toonde +je horens—</span> Deed ik dat?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1345</span>En met zulke woorden +werd je telkens wéér bedot.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Wat zeg je, dat gebeurde, en ik merkte ’t +niet?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Omdat, bij Zeus, je ooren als een zonnescherm</p> +<p class="line">Te zamen klapten en zich dan weer openden!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Was ik zoo dom, zoo’n onbedachtzame ouweheer?</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5770" href="#xd20e5770" name= +"xd20e5770">105</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1350</span>En als er een stel +redenaars aan ’t spreken was,</p> +<p class="line">En d’ een voor oorlogsschepen +pleitte—d’ andere</p> +<p class="line">Voor staatsgeld aan salarissen—wist de +ééne man</p> +<p class="line">Zijn vijand te overtroeven, en kneep daadlijk uit.</p> +<p class="stage">(<i>Volk geeft teekens van schaamte</i>)</p> +<p class="line">Zeg, waarom bukt g’ u? blijft ge niet zooals ge +waart?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1355</span>Ik schaam mij voor de +verkeerde daden van voorheen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat was ùw schuld niet, heb daarover maar geen +zorg,</p> +<p class="line">Dat deden zij die u bedrogen. Zeg me nu:</p> +<p class="line">Wanneer een schurk van een aanklager nu tot u zegt:</p> +<p class="line">„Je zult geen brood meer hebben, heeren rechters, +hoor,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1360</span>„Wanneer je niet +dat vonnis velt zooals ik wil.”</p> +<p class="line">Wat zal je doen met zulk een valschen beschuldiger?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p id="v1362" class="line">Ik til hem op, en gooi hem in den afgrond +neer,</p> +<p class="line">En aan zijn nek mag +slingeren—Hypérbolos.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat is verstandig, dat ’s nu eens naar recht +gezeid!</p> +<p class="line"><span class="linenum">1365</span>Vertel nù, wat +je verdere politiek zal zijn.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5824" href="#xd20e5824" name= +"xd20e5824">106</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Ten eerste betaal ik, wie op oorlogsschepen dient,</p> +<p class="line">En van den tocht terugkeert, het volledig loon.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Dat geeft pleizier aan velen, wier zitvlak pijn gaat +doen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Elk, verder, die ingeschreven voor de militie is,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1370</span>Zal niet door +invloeden van zijn plaats verwisselen,</p> +<p class="line">Maar zal ingeschreven blijven evenals voorheen.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper</p> +<span class="stage">(<i>ter zijde</i>).</span> +<p id="v1372" class="line">’t Zal spijten aan het handvatsel van +Kleónymos.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Geen baardelooze zal meer koopen op de markt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p id="v1374" class="line">Waar moet dan voortaan Strato koopen en +Klisthenes?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1375</span>’k Bedoel die +heertjes, die steeds bij den kapper zijn,</p> +<p class="line">En die daar zittend converseeren zooals volgt:</p> +<p class="line">„Wat knappe vent die Phaeax, en wat leerd’ +ie goed!”</p> +<p class="line">„Zijn argumenten, zijn conclusies zijn +perfekt,”</p> +<p class="line">„Hij spreekt met geur, is een orateur en een +charmeur,”</p> +<p class="line"><span class="linenum">1380</span>„En op de +meetings heeft hij nimmer een malheur.”</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Sla dien kerel op z’n achterste met z’n +gezeur!</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5887" href="#xd20e5887" name= +"xd20e5887">107</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">’k Stuur al die heertjes nog veel liever op de +jacht.</p> +<p class="line">En zal ze leeren af te laten van politiek.</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Een slaaf brengt Volk een zetel</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Wanneer dat waar is, neem dan dezen klapstoel aan,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1385</span>En een sterken jongen, +die hem voor je dragen zal:</p> +<p class="line">Maak hem desnoods tot klapstoel zelf, wanneer je +wilt.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Ik zalige kom in mijn oude levenswijs!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Door dat ik jou een wapenstilstand van dertig jaar</p> +<p id="v1389" class="line">In levenden lijve aanbied. Wapenstilstand, +hier!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Men brengt een kruik wijn</i>)</p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="linenum">1390</span>O groote Zeus! hoe +heerlijk is dat, bij de goôn,</p> +<p class="line">Mag ik een aanval op dien wapenstilstand doen?</p> +<p class="stage">(<i>Worstverkooper geeft den oude de kruik</i>)</p> +<p class="line">Waar haalde je dien vandaan?</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Waar haalde je dien +vandaan?</span> De Paphlagoniër</p> +<p class="line">Heeft die maar altijd binn’ in huis voor jou +verstopt,</p> +<p class="line">Pak aan nu! moge de wapenstilstand spoedig gaan</p> +<p class="line"><span class="linenum">1395</span>Naar ’t +platteland!</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line"><span class="hemistich">Naar ’t +platteland!</span> En zeg den Paphlagoniër,</p> +<p class="line">Die dat gedaan heeft, dat een strenge straf hem +wacht.</p> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e5960" href="#xd20e5960" name= +"xd20e5960">108</a>]</span></p> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Worstverkooper.</p> +<p class="line">Die straf zal wezen dat hij mijn beroep erlangt;</p> +<p class="line">Alleen zal hij zijn beuling verkoopen voor de +poort,</p> +<p class="line">Ook zal hij knoeien met ezel- en met hondenvleesch,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1400</span>En dronken zal hij met +meiden aan het schelden gaan,</p> +<p class="line">En ’t water drinken, dat in de badkuip over +is.</p> +</div> +<div class="sp"> +<p class="speaker">Volk.</p> +<p class="line">Dat ’s goed bedacht, want zulk een loon heeft hij +verdiend,</p> +<p class="line">De meiden en de badknechten—daar hoort hij +bij.</p> +<p class="line">Jou daarentegen roep ik thans naar het stadhuis,</p> +<p class="line"><span class="linenum">1405</span>En op dien zetel, waar +hij zat, de galgebrok.</p> +<p class="line">Hier, neem dit groene feestkleed aan, en volg mij +thans!</p> +</div> +<p class="tb">⁂</p> +<div class="sp"> +<p class="line">Breng hem naar buiten, toon hem zijn nieuw vak +bovendien,</p> +<p id="v1408" class="line">Dat de vreemde, steeds door hem geplaagd, +het ook mag zien!</p> +</div> +<p class="stage">(<i>Slaven sleepen den Paphlagoniër aan handen en +voeten mee, die als beulingventer, in de kleeren van den +Worstverkooper, naar buiten wordt gegooid. Agorákritos, in +feestkleed, volgt met het koor meester Volk</i>).</p> +<p class="trailer xd20e5999">Einde.</p> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e6001" href="#xd20e6001" name= +"xd20e6001">109</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div id="ophelderingen" class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 id="xd20e6004" class="main">Korte ophelderingen bij de Ridders van +Aristofanes.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="table"> +<table> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v15">15</a></td> +<td>Parodie van Euripides.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v17">17</a></td> +<td>Ongeveer „Ik heb geen lef in mijn donder.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v19">19</a></td> +<td>Toespeling op Euripides’ moeder, die groentevrouw was.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v31">31</a></td> +<td>Parodie van een onbekend dichter.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v42">42</a></td> +<td>Démos Pyknítes, Démos van de Pnyx (heuvel waar +het volk vergaderde).</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v51">51</a></td> +<td>Drie obolen = ongeveer een kwartje, was de bezoldiging der +rechters.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v55">55</a></td> +<td>Poging om de Grieksche woordspelingen terug te geven. Demosthenes +herinnert aan zijne verdiensten bij Pylos.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v107">107</a></td> +<td>Zware roode wijn, afkomstig van den berg Pramnos op het eiland +Ikaros.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v123">123</a></td> +<td>Bakis, beroemde oude waarzegger.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v159">159</a></td> +<td>Parodie van een onbekend (tragisch) dichter, zooals ontelbare malen +bij Aristofanes.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v197">197</a></td> +<td>vgl. Parodie op den ouderwetschen epischen vorm en stijl der +orakels.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v215">215</a></td> +<td>Woordspeling van démos = volk, en demós = vet. +(Verschil van klemtoon). <span class="pagenum">[<a id="xd20e6118" href= +"#xd20e6118" name="xd20e6118">110</a>]</span></td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v230">230</a></td> +<td>Een klassieke plaats voor de politiek en de schouwburgtoestanden in +Athene.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v237">237</a></td> +<td>Dadelijk bij zijn eerste optreden komt de Paphlagoniër +(Kléon) met verzonnen beschuldigingen, als een echte +sykofant.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v242">242</a></td> +<td>Simon en Panaetios, aanvoerders van de ridders, overigens +onbekend.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v254">254</a></td> +<td>Eukrates, volksleider, door A. bespot.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v265">265</a></td> +<td>De tekst is hier (en elders) jammerlijk bedorven, ik tracht er een +zin aan te geven.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v279">279</a></td> +<td>Woordspeling, in plaats van scheepsmateriaal levert die kerel (zegt +de Pa.) soepmateriaal aan den vijand der Atheners.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v321">321</a></td> +<td>Plaatsje bij Athene. „Vóórdat ik ver buiten +Athene was, waren reeds mijn gekochte zolen onbruikbaar.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v327">327</a></td> +<td>De zoon van Hippodamos, Archeptolemos, aristokraten te Athene, +geestverwanten van A. en vijanden van Kléon en de +demokratie.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v347">347</a>–350</td> +<td>Nog tegenwoordig van toepassing op vele „demokratische” +sprekers en leiders.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v355">355</a>–358</td> +<td>Toespelingen op Pylos en den Peloponnesischen oorlog.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v361">361</a></td> +<td>Een duistere politieke toespeling.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v375">375</a></td> +<td>vlg. Demosthenes stelt voor een proef met hem te nemen, zooals men +varkens behandelt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v392">392</a></td> +<td>„hij sneed riemen van anderman’s leêr,” met +het oog op Kléon’s bedrijf als leerlooier.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v394">394</a></td> +<td>Dit slaat op de te Athene gevangen Spartanen van het eiland +Sfakteria.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v400">400</a>–401</td> +<td>Misschien toespelingen op den dichter Kratinos als dronkaard; +Morsimos wordt vaak als slecht tragisch dichter bespot.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v407">407</a></td> +<td>Dit is eene voor ons duistere toespeling, zooals vaak bij A. +<span class="pagenum">[<a id="xd20e6264" href="#xd20e6264" name= +"xd20e6264">111</a>]</span></td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v433">433</a></td> +<td>„uitvaren” is dubbelzinnig. Ook de Gr. tekst slaat op +wind en zeevaart.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v448">448</a></td> +<td>vlg. Altemaal woordspelingen, die in het Ned. moeielijk zijn weer +te geven.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v462">462</a></td> +<td>Kléon spreekt in timmermanstaal, om zich populair te +maken.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v475">475</a></td> +<td>vlg. Alles parodie op het gemeene verklikkerige karakter van +Kléon.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v511">511</a></td> +<td>Typhon, een mythologisch ondier, waarmede A. Kléon +vereenzelvigt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v529">529</a>–530</td> +<td>Aanhalingen uit een blijspel van Kratinos (Cratinus, bij Horatius), +met Eupolis en Aristofanes de grootste blijspeldichter.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v534">534</a></td> +<td>Kónnos, beroemd citherspeler, doodarm gestorven.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v537">537</a></td> +<td>Krátes, ook een bekend kluchtspelschrijver.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v563">563</a></td> +<td>Phormion, een populair Atheensch admiraal.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v566">566</a></td> +<td>het kleed = de péplos, plechtig aan Athene gebracht in den +optocht der Panathenaeën.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v579">579</a>–580</td> +<td>Met andere woorden, dat de ridders, zoodra de vrede gesloten is, +weer als van ouds toilet kunnen maken, en als menschen van stand voor +den dag kunnen komen.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v595">595</a></td> +<td>vlg. Het ridderkoor verhoogt het komisch effekt, door een loflied +op de paarden, als een soort van stand. Al de nu volgende verzen slaan +op een plundertocht, door Nikias met behulp van Atheensche ridders +ondernomen, wier paarden in speciaal daarvoor ingerichte +transportschepen waren overgebracht. De woordspelingen en toespelingen +in vs. 600–610 gaan echter meestal voor ons verloren.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v615">615</a></td> +<td>Nicobulus = Winraad, vgl. Thrasybulus = Koenraad. <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e6383" href="#xd20e6383" name= +"xd20e6383">112</a>]</span></td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v641">641</a></td> +<td>„het traliewerk,” waardoor de leden van den raad en van +de rechtbanken van het publiek werden afgesloten. De worsthandelaar of +beulingventer paradeert hier met zijn onbeschaamdheid. De geheele +passage, vs. 624–682, is een uitmuntende parodie van een +Atheensche raadszitting.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v697">697</a></td> +<td>in het Gr. den „móthoon” dansen = een plompe +onfatsoenlijke dans = ongeveer een „negerdans,” een +„cake-walk.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v728">728</a></td> +<td>Een soort oogstkrans, een twijg, voor de huisdeur opgehangen, als +goed voorteeken.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v744">744</a></td> +<td>De worsthandelaar overtreft Kléon telkens, door plattere +voorbeelden en grootere gemeenheid.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v762">762</a></td> +<td>Voorbeeld, aan een zeeslag ontleend.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v765">765</a></td> +<td>Drie beruchte sujetten te Athene.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v786">786</a></td> +<td>Harmodios (en Aristogiton), moordenaars van den tiran Hipparchos, +als martelaars der vrijheid te Athene vereerd.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v794">794</a></td> +<td>Archeptólemos, vgl. vs. <a href="#v327">327</a>.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v813">813</a></td> +<td>Parodie op den Telephos van Euripides.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v877">877</a></td> +<td>Kléon snoeft dat hij een zekeren Gryttos, een homosexueel, +zijn burgerschapsrechten had doen ontnemen.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v895">895</a></td> +<td>Silphium, laserpitium, was een duur stimulans, bij gerechten +gebruikt, en bewerkte diarrhee, enz. Vandaar ook de woordspeling in vs. +899.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v901">901</a></td> +<td>Die Roodkop = Kléon.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v927">927</a></td> +<td>vlg. Kléon wordt voorgesteld als een lekkerbek, die van +smulpartijtjes naar de volksvergadering loopt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v948">948</a></td> +<td>„je zegelring.” De slaaf die voor het huishouden zorgde +(tamias), had den zegelring <span class="pagenum">[<a id="xd20e6514" +href="#xd20e6514" name="xd20e6514">113</a>]</span>van zijn heer, en +alles achter slot en grendel.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v954">954</a></td> +<td>Woordspeling van demós = vet, en démos = volk, (vgl. +vs. <a href="#v215">215</a>.)</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v958">958</a></td> +<td>Kleónymos, de Grieksche Falstaff, steeds door A. +bespot.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v969">969</a></td> +<td>Toespeling <span class="ex">op</span> een politiek proces uit dien +tijd (?)</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v979">979</a></td> +<td>Toespeling op een soort winkel in de havenstad Piraeus, die ik met +een toespeling op onze „dertigcentbazaars” tracht weer te +geven.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v984">984</a></td> +<td>Met z’n lepel en z’n stamper (dingen in een keuken +onmisbaar) werkt Kléon in de staatskeuken, in de +staatshuishouding.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v984">985</a>–95</td> +<td>Een poging om de Gr. woordspelingen van het oorspronk. eenigszins +terug te geven.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1003">1003</a></td> +<td>Bakis (en Glanis), (vgl. vs. <a href="#v123">123</a>.)</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1040">1040</a></td> +<td>Toespeling op het beroemde orakel, dat de Atheners ontvingen voor +de aankomst van Xerxes.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1059">1059</a></td> +<td>Woordspelingen met Pylos, in Messenië, het tooneel van +Kléons heldendaden. Pylos beteekent „poort.” Ook vs. +1060 bevat in het Gr. een woordspeling, die in het Ned. verloren gaat. +Maar zelfs in den oorspr. tekst zijn hier alle toespelingen niet +duidelijk.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1069">1069</a></td> +<td>Philóstratos, berucht koppelaar te Athene.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1077">1077</a></td> +<td>Toespeling daarop dat de soldij der Attische soldaten niet geregeld +werd uitbetaald.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1080">1080</a>–85</td> +<td>Een reeks van woordspelingen op toen aktueele feiten en +personen.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1103">1103</a></td> +<td>Theophanes, waarschijnl. een handlanger van Kléon. +<span class="pagenum">[<a id="xd20e6644" href="#xd20e6644" name= +"xd20e6644">114</a>]</span></td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1118">1118</a></td> +<td>Woordelijk: „Uw verstand, o volk, is aanwezig, en toch op +reis.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1121">1121</a></td> +<td>vlg. Deze beurtzang is de scherpste satire op de demokratie, die +ooit geschreven werd.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1169">1169</a></td> +<td>Het kolossale beeld van Athene in het Parthenon, door Phidias uit +ivoor en goud gemaakt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1172">1172</a></td> +<td>„Pylosstrijdster,” enz. Al deze namen der godin Athene +zijn parodistisch gebruikt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1189">1189</a></td> +<td>Woordspeling met den bijnaam van Athene, als Pallos +Tritogeneia.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1206">1206</a></td> +<td>d. i. ik word in onbeschaamdheid overvleugeld.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1225">1225</a></td> +<td>Parodie van een onbekend treurspeldichter.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1236">1236</a></td> +<td>Volgens de uitleggers een plaats waar men geslachte varkens de +borstels afzengde.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1245">1245</a>–46</td> +<td>Op de markt verkoopen was fatsoenlijker dan vóór de +poort.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1256">1256</a></td> +<td>Phanos, particulier secretaris van Kléon?</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1257">1257</a></td> +<td>Agorákritos, kan als meneer „Markttwist,” of zoo +iets, worden vertaald.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1263">1263</a></td> +<td>„Praat„eners zijn de Atheners in de oudheid geweest, en +zijn het nu nog.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1264">1264</a></td> +<td>vgl. Spotternij tegen bekende Atheensche sujetten.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1274">1274</a></td> +<td>vlg. De dichter geeselt hier alweer bekende en beruchte Atheensche +sujetten.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1291">1291</a></td> +<td>Kleónymos, vgl. vs. <a href="#v958">958</a>.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1301">1301</a></td> +<td>vlg. Parodie op den lompenkoopman Hypérbolos, steeds door A. +bespot, een verloopen demokraat, die een tocht tegen Karthago schijnt +te hebben ondernomen.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1324">1324</a></td> +<td>„viooltjesbekranst” uit een beroemd loflied van +Pindaros op Athene ontleend.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1331">1331</a></td> +<td>De krekel (cicade) werd door de Atheners <span class= +"pagenum">[<a id="xd20e6811" href="#xd20e6811" name= +"xd20e6811">115</a>]</span>gedragen, als zinnebeeld van hun oud +geslacht, en als autochthonen (in het land zelf geborenen).</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1332">1332</a></td> +<td>Slakken, kleine slakjes bezigden de rechters bij het stemmen. Dit +vers beteekent dus „hij riekt niet meer naar +processen.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1362">1362</a></td> +<td>Hypérbolos, vlg. vs. <a href="#v1301">1301</a>.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1372">1372</a></td> +<td>Kleónymos wordt hier en elders als lafaard, als +„schildwegwerper” bespot.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1374">1374</a></td> +<td>A. bespot telkens de „heertjes” van zijn tijd. De +volgende verzen parodieeren de gemaniereerde taal van die +„viveurs.”</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1389">1389</a></td> +<td>vlg. De woordspeling gaat hier verloren, omdat het Gr. woord +„plengoffer” en „wapenstilstand” beteekent. Het +Atheensche volk had recht op wapenstilstand sedert 445 v. C., maar +Kléon had door zijn oorlogszuchtig optreden als het ware dien +wapenstilstand weggestopt.</td> +</tr> +<tr> +<td>Vs.</td> +<td><a href="#v1408">1408</a></td> +<td>De vreemdelingen, die voor de Dionysos-feesten naar Athene kwamen, +moeten de bestraffing van Kléon bijwonen.</td> +</tr> +</table> +</div> +<p><span class="pagenum">[<a id="xd20e6872" href="#xd20e6872" name= +"xd20e6872">116</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divHead"> +<h2 class="main">Tooneelwerken</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">verschenen in de WERELD-BIBLIOTHEEK en de +NEDERLANDSCHE BIBLIOTHEEK.</p> +<p>1e JAARGANG.</p> +<p>HENRIK IBSEN, De Steunpilaren der Maatschappij. Vertaald door +<span class="sc">F. Kapteijn</span>, met inleiding van L. S. (W.B. no. +4).</p> +<p>MOLIÈRE, De Schelmenstreken van Scapin. Vertaald door +<span class="sc">S. J. Bouberg-Wilson</span> (W.B. no. 16).</p> +<p>FRIEDRICH HEBBEL, Maria Magdalena. Vertaald door <span class= +"sc">Louis Landry</span> (W.B. no. 19).</p> +<p>SHAKESPEARE, Coriolanus. Vertaald door dr. <span class="sc">Edw. B. +Koster</span> (W.B. no. 21).</p> +<p>2e JAARGANG.</p> +<p>BJ. BJÖRNSON, Boven menschelijke Kracht. Vertaald door +<span class="sc">Marg. Meyboom</span>, met inleiding door L.S. (W.B. +nos. 36/37).</p> +<p>HENRIK IBSEN, Een Poppenhuis (Nora). Vertaald door <span class= +"sc">Marg. Meyboom</span>, met inleiding door L. S. (W.B. no. 40).</p> +<p>GERHART HAUPTMANN, De verzonken Klok. Vertaald en ingeleid door Mr. +<span class="sc">Isidore Hen</span> (W.B. no. 43).</p> +<p>SOPHOCLES, Antigone. Vertaald door dr. <span class="sc">H. C. +Muller</span> (W.B. no. 44).</p> +<p>J. A. SIMONS-MEES, De Veroveraar. (N. B. no. I).</p> +<p>MULTATULI, Vorstenschool. Met voorwoord van Mevr. <span class= +"sc">Douwes Dekker-Schepel</span> (N. B. no. XVIII).</p> +<p>3e JAARGANG.</p> +<p>MOLIÈRE, Geleerde Dames. Vertaald door <span class="sc">W. J. +Wendel</span>. (W.B. no. 67).</p> +<p>J. A. SIMONS-MEES, Atie’s Huwelijk<span class="corr" id= +"xd20e6940" title="Niet in bron">.</span> (N. B. no. XXIII).</p> +<p>ARISTOFANES, De Ridders. Vertaald door dr. <span class="sc">H. C. +Muller</span> (W.B. no. 70).</p> +<p><i>Ter Perse:</i></p> +<p>J. BOUDIER-BAKKER, Het Hoogste Recht<span class="corr" id= +"xd20e6954" title="Niet in bron">.</span> (N. B.).</p> +</div> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum">[<a href= +"#toc">Inhoud</a>]</span> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure xd20e6959width"><img src="images/spine.jpg" alt= +"Oorspronkelijke rug." width="720" height="47"></div> +<p> </p> +<div class="figure xd20e6966width"><img src="images/back.jpg" alt= +"Oorspronkelijke achterkant." width="484" height="720"></div> +</div> +</div> +<div class="div1" id="toc"> +<h2 class="main">Inhoudsopgave</h2> +<ul> +<li><a href="#inhoud">Inhoud van het stuk.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e166">5</a></span></li> +<li><a href="#a1">Eerste tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e265">9</a></span></li> +<li><a href="#a2">Tweede tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e688">15</a></span></li> +<li><a href="#a3">Derde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e782">17</a></span></li> +<li><a href="#a4">Vierde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e983">20</a></span></li> +<li><a href="#a5">Vijfde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e1015">20</a></span></li> +<li><a href="#a6">Zesde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e1343">26</a></span></li> +<li><a href="#a7">Zevende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e1409">27</a></span></li> +<li><a href="#a8">Achtste tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e1745">33</a></span></li> +<li><a href="#a9">Negende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e2090">40</a></span></li> +<li><a href="#a10">Tiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e2325">44</a></span></li> +<li><a href="#a11">Elfde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e2425">46</a></span></li> +<li><a href="#a12">Twaalfde tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e2841">54</a></span></li> +<li><a href="#a13">Dertiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e3093">58</a></span></li> +<li><a href="#a14">Veertiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e3253">61</a></span></li> +<li><a href="#a15">Vijftiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e3430">64</a></span></li> +<li><a href="#a16">Zestiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e3703">70</a></span></li> +<li><a href="#a17">Zeventiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e4095">77</a></span></li> +<li><a href="#a18">Achttiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e4340">80</a></span></li> +<li><a href="#a19">Negentiende tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e4939">90</a></span></li> +<li><a href="#a20">Twintigste tooneel.</a> +<span class="tocPagenum"><a class="pageref" href= +"#xd20e5439">98</a></span></li> +<li><a href="#a21">Een en twintigste +tooneel.</a> <span class="tocPagenum"><a class= +"pageref" href="#xd20e5620">102</a></span></li> +<li><a href="#a22">Twee en twintigste +tooneel.</a> <span class="tocPagenum"><a class= +"pageref" href="#xd20e5682">103</a></span></li> +<li><a href="#ophelderingen">Korte ophelderingen bij de Ridders van +Aristofanes.</a> <span class= +"tocPagenum"><a class="pageref" href="#xd20e6004">109</a></span></li> +</ul> +</div> +<div class="transcribernote"> +<h2 class="main">Colofon</h2> +<h3 class="main">Beschikbaarheid</h3> +<p class="first">Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen +overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de +<a class="exlink xd20e39" title="Externe link" href= +"http://www.gutenberg.org/license" rel="license">Project Gutenberg +Licentie</a> bij dit eBoek of on-line op <a class="exlink xd20e39" +title="Externe link" href= +"http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door het on-line gedistribueerd correctie +team op <a class="exlink xd20e39" title="Externe link" href= +"http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.</p> +<p><i>De Ridders</i> (Grieks: <span class="trans" title= +"Hippeis"><span class="Greek" lang= +"el">Ἱππεῖς</span></span>, Attisch +Grieks: <span class="trans" title="Hippēs"><span class="Greek" +lang="el">Ἱππῆς</span></span>), is de vierde +komedie van Aristophanes, een meester van de oude Attische ‘Oude +Komedie’. Het stuk is een satire op het sociale en politieke +leven van de stad-staat Athene, en neemt in het bijzonder de +oorlogsmennende populist Kléon op de hak. Deze had Aristophanes +vervolgd voor het beledigen van de stad in een eerder stuk, <i>De +Babyloniërs</i> (426 v.Chr.). De schrijver had zijn wraak +aangekondigd in <i>De Acharniërs</i>, en deze kwam met dit +stuk.</p> +<p><i>De Ridders</i> won de eerste prijs op het Lenaia-festival, toen +het daar werd opgevoerd in februari 424 v.Chr.</p> +<p>Gerelateerde WorldCat catalogus pagina: <a class="catlink" href= +"http://www.worldcat.org/oclc/63929962">63929962</a>.</p> +<h3 class="main">Codering</h3> +<p class="first">Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke +schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn +stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn +verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het +einde van dit boek.</p> +<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>2011-10-22 Begonnen.</li> +</ul> +<h3 class="main">Externe Referenties</h3> +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn +dat deze links voor u niet werken.</p> +<h3 class="main">Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table class="correctiontable" summary= +"Overzicht van verbeteringen aangebracht in de tekst."> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e314">9</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom">„</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e420">11</a></td> +<td class="width40 bottom"></td> +<td class="width40 bottom">-</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e1364">26</a>, +<a class="pageref" href="#xd20e2870">54</a>, <a class="pageref" href= +"#xd20e3044">57</a>, <a class="pageref" href="#xd20e3662">69</a>, +<a class="pageref" href="#xd20e4577">84</a>, <a class="pageref" href= +"#xd20e6940">116</a>, <a class="pageref" href="#xd20e6954">116</a></td> +<td class="width40 bottom">[<i>Niet in bron</i>]</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e2826">53</a></td> +<td class="width40 bottom">:</td> +<td class="width40 bottom">[<i>Verwijderd</i>]</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e3841">73</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd20e4181">78</a></td> +<td class="width40 bottom">Goei</td> +<td class="width40 bottom">Gooi</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of De Ridders, by Aristofanes + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE RIDDERS *** + +***** This file should be named 37828-h.htm or 37828-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/3/7/8/2/37828/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ for Project +Gutenberg. + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/37828-h/images/back.jpg b/37828-h/images/back.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e3c79af --- /dev/null +++ b/37828-h/images/back.jpg diff --git a/37828-h/images/book.png b/37828-h/images/book.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8c9ee4f --- /dev/null +++ b/37828-h/images/book.png diff --git a/37828-h/images/card.png b/37828-h/images/card.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1ffbe1a --- /dev/null +++ b/37828-h/images/card.png diff --git a/37828-h/images/cover.jpg b/37828-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2c0f85f --- /dev/null +++ b/37828-h/images/cover.jpg diff --git a/37828-h/images/external.png b/37828-h/images/external.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ba4f205 --- /dev/null +++ b/37828-h/images/external.png diff --git a/37828-h/images/spine.jpg b/37828-h/images/spine.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b5bdc98 --- /dev/null +++ b/37828-h/images/spine.jpg diff --git a/37828-h/images/titlepage.gif b/37828-h/images/titlepage.gif Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5bba987 --- /dev/null +++ b/37828-h/images/titlepage.gif diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt new file mode 100644 index 0000000..6312041 --- /dev/null +++ b/LICENSE.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +This eBook, including all associated images, markup, improvements, +metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be +in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES. + +Procedures for determining public domain status are described in +the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org. + +No investigation has been made concerning possible copyrights in +jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize +this eBook outside of the United States should confirm copyright +status under the laws that apply to them. diff --git a/README.md b/README.md new file mode 100644 index 0000000..363d1a2 --- /dev/null +++ b/README.md @@ -0,0 +1,2 @@ +Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for +eBook #37828 (https://www.gutenberg.org/ebooks/37828) |
