initial commit of ebook 35924HEADmain

11 files changed, 7540 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/35924-0.txt b/35924-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..cf37b73
--- /dev/null
+++ b/35924-0.txt
@@ -0,0 +1,2254 @@
+The Project Gutenberg EBook of Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Hermaphrodisie en Uranisme
+
+Author: Arnold Aletrino
+
+Release Date: April 20, 2011 [EBook #35924]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+
+
+
+Produced by André Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+                          HERMAPHRODISIE EN
+                              URANISME.
+
+                             VOORDRACHT,
+
+                den 5en Juni 1908 te Amsterdam voor de
+                candidaten van de Juridische Faculteit
+                      van het A. S. C. gehouden
+
+                               --DOOR--
+
+                           Dr. A. ALETRINO,
+
+     Priv.-doc. I/d Crim. anthrop. a/d Universiteit te Amsterdam.
+
+                       F. VAN ROSSEN--AMSTERDAM
+                                1908.
+
+
+
+
+  _Zeer gewenschte toehoorderessen en toehoorders_,
+
+Ik stel er prijs op, vóór ik aan mijn eigenlijk onderwerp begin,
+U te verzoeken, wel te willen bedenken, dat ik op het standpunt
+sta, dat niemand, en dus ook ik niet, het recht heeft zich met
+de geslachtsdaden van anderen te bemoeien of die te veroordeelen,
+wanneer door deze niet een van de twee personen, tusschen wie de daad
+geschiedt, of een derde benadeeld wordt en dat ik--en ik weet bij
+ondervinding, door en na het congres voor crimineele anthropologie
+in 1901 te Amsterdam gehouden, waar ik een rapport "Sur la situation
+sociale de l'uraniste" inzond, hoezeer men geneigd is iemand die
+over dat onderwerp schrijft of spreekt, verkeerde bedoelingen toe te
+dichten en verkeerde woorden in den mond te leggen--geen propaganda
+maak voor normale of, zooals men het heeft willen noemen, abnormale
+geslachtsuitingen, maar dat ik de kwestie alleen uit een humanitair en
+wetenschappelijk oogpunt bestudeer.
+
+Drie redenen zijn er, waarom ik juist dit onderdeel der
+natuurwetenschappen heb uitgekozen om hedenavond met U te bespreken,
+al kan die bespreking--om de groote uitgebreidheid van het
+onderwerp--niet dan zeer onvolledig zijn en ik mij--om den beperkten
+tijd, waarover ik kan beschikken--zal moeten bepalen tot het slechts
+in groote lijnen aangeven der omtrekken en zoovele en belangrijke
+détails zal moeten laten rusten.
+
+De eerste reden is, dat men er noch op colleges voor juristen,
+noch op medische colleges, noch op de colleges voor gerechtelijke
+geneeskunde over spreekt. Is dit, omdat men het onderwerp van te
+weinig gewicht acht? Of is het uit overmatige kuischheid? Want zoodra
+er over dit onderwerp wordt gesproken, steekt een, ik zou haast zeggen
+pathologische, kuischheid haar hoofd op. Als bewijs daarvan diene,
+dat, toen ik eenige jaren geleden een opstel over het uranisme aan een
+medisch tijdschrift hier te lande had gezonden, ik het terugontving
+met een begeleidend schrijven, waarin te lezen stond, "dat de Redactie
+voor dìt onderwerp geen plaats wilde afstaan". Als een ander bewijs
+van die kuischheid diene, dat men iemand die over het onderwerp
+schrijft of spreekt, als iemand betitelt, "die het goed recht van
+het bestaan van "gruwelen" bepleit". Ik heb het moeten verduren, dat
+de minister-president Kuyper, eertijds zoowel in een zitting van de
+Eerste, als in een van de Tweede Kamer, coram populo mijn goeden naam
+aantastte, om wat ik op bovengenoemd congres had gezegd[1], en dat
+later een onbekend atoom, een zekere heer v. d. Biesen, die mij tot
+professor verhief, hem in een zitting van de Eerste Kamer die woorden
+nabazelde![2]
+
+De tweede reden is, dat in den laatsten tijd het vraagstuk meer op den
+voorgrond is geschoven. Ik behoef U slechts te wijzen op het geval,
+door de onbescheidenheid van sommige dagbladen met naam en toenaam
+aan het licht gebracht, van een beeldhouwster, die hier in Amsterdam
+werkte en die plotseling van sexe is veranderd en nu als beeldhouwer
+in het buitenland vertoeft; ik behoef U slechts het proces-Moltke
+contra Harden te noemen, dat kort geleden in Berlijn is afgespeeld; ik
+wil U wijzen op de twee rechtzaken hier in de laatste jaren behandeld,
+waarbij de aangeklaagde beschuldigd werd onzedelijke homosexueele
+handelingen met minderjarigen te hebben gepleegd.
+
+De derde reden is, dat ik het van ongemeen groot gewicht voor U vind,
+dat Gij van het onderwerp op de hoogte zijt. Als rechter kan het
+U worden opgedragen in zulk een geval te oordeelen. Gij kunt als
+verdediger worden aangewezen om een beklaagde in zulk een geval bij te
+staan, evengoed als de geneesheer kan worden geroepen om in zulk een
+geval hulp en raad te geven. Wanneer ik bedenk in welke moeilijkheid
+ik zelf heb verkeerd, toen--kort nadat ik als geneesheer gevestigd
+was--de zoon van een mijner patienten tot mij kwam om raad en hulp en
+ik geheel onvoorbereid wat het onderwerp betreft, gedwongen was hem
+te helpen--hij is dan ook de oorzaak geweest, dat ik met de studie
+er van ben begonnen en dat ik mij er in heb verdiept--dan voel ik het
+mijn plicht U, als het maar eenigszins kan, voor deze moeilijkheden te
+vrijwaren en U eenig inzicht in het onderwerp te geven, opdat Gij er
+misschien later gemakkelijker verder in kunt doordringen.
+
+                  *       *       *       *       *
+
+Men heeft altijd gemeend--en zelfs nu nog denken de meeste menschen
+er niet dieper over na--dat het even gemakkelijk is het onderscheid
+tusschen den homo sapiens masculinus en den homo sapiens femininus
+te beschrijven, als het door het verschil in kleeding tusschen de
+beide sexen aangegeven wordt. Dit nu is niet het geval en het is zeer
+moeilijk, zoo niet onmogelijk, een eigenschap, een eigenaardigheid aan
+te toonen, die zóó specifiek bij de eene sexe voorkomt, dat zij bij de
+andere sexe niet te vinden is. Alle eigenaardigheden en eigenschappen,
+die men tot nu toe als specifiek voor de eene sexe heeft aangezien,
+vindt men terug of heeft men bij de andere sexe teruggevonden. Hoe
+meer de onderzoekingen der anthropologen worden uitgebreid, des te
+meer komt men tot de ontdekking, dat men zich in die eigenschappen
+heeft vergist of dat men er een te fantastische beteekenis aan heeft
+gehecht.
+
+De vorm van het bekken b.v. dien men zelfs tot nu toe als een
+specifiek verschilsteeken tusschen de beide sexen heeft beschouwd, is
+gebleken niet zoo betrouwbaar te zijn. Men meent, dat een steil, nauw
+bekken aan den man eigen is, een wijd plat bekken alleen bij de vrouw
+voorkomt. Verschillende onderzoekers nu hebben aangetoond, dat men bij
+Arabische vrouwen en bij de vrouwen van sommige wilde stammen, wanneer
+men haar van achter beschouwt, onmogelijk door den vorm van het bekken
+kan uitmaken of men een man of wel een vrouw voor zich heeft.[3]
+De hand heeft een tijdlang als het verschils-kenteeken voor man en
+vrouw gegolden. Pfitzner de anatoom heeft eenige honderdtallen van
+mannen- en vrouwenhanden onderzocht en heeft geen enkel teeken kunnen
+aangeven, dat niet zoowel aan de vrouwenhand als, in andere gevallen,
+aan de mannenband eigen kan zijn[4]. Zelfs het ademhalingstype--de
+costaal- of borstademhaling bij de vrouw, de buikademhaling bij den
+man--is gebleken, wat de costaal-ademhaling betreft, door de kleeding
+en de beschaving te zijn ontstaan en het is bewezen, dat vrouwen van
+wilde volksstammen een abdominaal-ademhaling vertoonen, even goed als
+de mannen.[5]
+
+Wanneer wij dus de eigenschappen en eigenaardigheden van de beide
+sexen willen bestudeeren, zijn wij gedwongen ons te houden aan wat
+bij de overgroote meerderheid der beide sexen voorkomt. En dan kunnen
+wij de verschillende eigenschappen, behalve in de twee groote groepen
+van primaire en secundaire geslachtskenmerken, verdeelen in vijf
+afdeelingen:
+
+1e. De plaats waar de bevruchtende cellen gevormd worden: bij de vrouw
+het ovarium, bij den man de testis.
+
+2e. De gangen en wegen, waarlangs de bevruchtende cellen het lichaam
+verlaten en naar buiten worden gevoerd: bij de vrouw de tubae, de
+uterus en de vagina, bij den man de epididymis, het vas deferens en de
+penis.
+
+3e. De secundaire geslachtskenmerken, die eerst in den puberteitstijd
+duidelijk zichtbaar worden: bij de vrouw het langer worden van het
+hoofdhaar, het groeien der borsten en de menstruatie, bij den man de
+verandering van de stem, het groeien van den baard en het grooter
+worden van het strottenhoofd.
+
+4e. De verschillende geestelijke en gevoelseigenschappen. De vrouw
+is o. a. meer intuïtief, zachtmoediger, passief, de man daarentegen
+logisch, harder, ondernemend e. d.
+
+5e. De vrouw voelt zich geslachtelijk tot den man, de man voelt zich
+geslachtelijk tot de vrouw aangetrokken.
+
+Het is van het grootste belang, duidelijk voor oogen te hebben, dat
+elk dier verschilsgroepen haar oorsprong in eenzelfden oeraanleg
+vindt.
+
+Beschouwen wij de eerste groep iets nader. Wanneer men het menschelijk
+embryo vóór den dertigsten dag van het intrauterine leven beziet,
+kan men nog niet uitmaken of het een mannelijk of wel een vrouwelijk
+individu zal worden. De teeltklieren ontstaan in de buikholte, uit
+het epithelium, door Waldeyer "kiemepitheel" genoemd, dat naast de
+oernieren, aan de achterzijde van de buikholte ontstaat. Eerst in
+de vijfde week kan men door verschillende kenmerken bepalen of de
+teeltklier een ovarium of wel een testikel zal worden. De ovariën
+blijven gedurende het geheele leven binnen het lichaam, terwijl de
+testikels kort vóór of kort na de geboorte buiten de buikholte dalen.
+Zelfs de kiemcellen zijn identieke vormsels. De kern van de eicel kan
+men gelijk stellen met den kop, terwijl het plasma van de eicel met
+den staart van het spermatozoïd kan vergeleken worden.
+
+De tweede groep, de gangen en uitvoerwegen. In de tweede
+zwangerschapsmaand ziet men twee paar gangen in de buikholte ontstaan,
+de Wolffsche of oerniergangen en de Müllersche gangen, die naar onder
+loopen en te samen in de opening van de cloake (waarover straks)
+eindigen. Wordt het embryo een mannelijk individu, dan ziet men, dat
+de Wolffsche gangen zich sterk gaan ontwikkelen, terwijl de Müllersche
+gangen in ontwikkeling achterblijven. De ondereinden der vier gangen
+vergroeien met elkaar, er komen daaraan twee kleine uitstulpsels
+te voorschijn: de aanleg voor de latere prostata en de vesiculae
+seminales is daar. Wordt het individu daarentegen een vrouw, dan
+blijven de Wolffsche gangen in ontwikkeling achter, de bovenste
+gedeelten der Müllersche gangen worden de tubae, uit de benedenste,
+die met de uiteinden der Wolffsche gangen vergroeien, wordt de uterus
+en de vagina.
+
+Doch ook de uitwendige geslachtsorganen zijn oorspronkelijk
+hetzelfde gevormd. Vóór de zesde week ziet men aan het ondereinde
+van het lichaam alleen een spleet, den uitgang van de cloake, de
+gemeenschappelijke afvoerbuis voor urine en faecaalstoffen. Pas in de
+tiende week van het intrauterine leven groeit een wand van binnen naar
+buiten in de cloake en vervormt die tot twee gangen, de eene voor den
+afvoer van de faecaalstoffen, de andere voor de latere wording van
+het urogenitaalstelsel. In de zesde week van het embryonaal bestaan,
+begint zich boven de cloake een knobbeltje te verheffen. In de tweede
+maand zien wij, dat daarin een spleet ontstaat, die zich richt naar
+dat gedeelte der spleet van de cloake, waaruit het urogenitaalstelsel
+zal worden en die zich daarin voortzet. Rondom de spleet welven een
+paar huidplooien op, terwijl er rondom het geheel een paar welvingen
+ontwikkelen, de geslachtswrongen.
+
+Wordt het aanstaande individu een vrouw, dan verandert er verder maar
+heel weinig. Het knobbeltje groeit iets uit en wordt de clitoris,
+waarom heen zich een huidplooi legt, het praeputium clitoridis,
+terwijl het vooreinde zich verdikt en tot glans clitoridis wordt. De
+geslachtsspleet verdiept en verwijdt zich en wordt tot vagina, terwijl
+de geslachtsplooien die zich verder ontwikkelen tot labia minora, de
+wrongen--door groote vetvorming uitgegroeid--tot labia majora worden.
+Bij den man is de verandering die intreedt, grooter. Het knobbeltje
+verlengt zich meer dan bij de vrouw en wordt de penis, de randen van
+de geslachtsspleet groeien over de spleet heen en vormen de urethra,
+de geslachtsplooien groeien aaneen, waardoor het scrotum ontstaat, dat
+de neergedaalde testikels zal opnemen. De verschillende deelen der
+geslachtsorganen kan men dus met elkaar vergelijken: de clitoris komt
+overeen met den penis, de ovariën met de testikels, de labia met het
+scrotum, de uterus met de prostata.
+
+Geschiedt nu echter de groei dier deelen niet zoo regelmatig als wij
+hierboven hebben aangegeven, maar blijven sommige deelen te vroeg in
+hun groei staan en groeien andere deelen te ver, dan ontstaat het
+individu, dat men met den naam "hermaphrodiet" bestempelt.
+
+Deze naam is afgeleid van de namen Ἑρμής (Hermes), en Ἀφροδίτη
+(Aphrodité), en is, volgens het verhaal door Ovidius in zijn
+Metamorphosen meegedeeld, ontstaan, doordat de zoon van Hermes en
+van Aphrodite zich in de bron Salmeikis baadde, waardoor de bronnymph
+verliefd op hem werd. Wijl hij haar echter verstootte, smeekte zij
+de Goden haar met het lichaam van haar geliefde te vereenigen. De
+goden willigden het verzoek in en daaruit is het tweeslachtig wezen,
+de "hermaphrodiet", geworden. Geoffroy Saint-Hilaire definieert
+het hermaphroditisme als "de werkelijke of schijnbare, geheele of
+gedeeltelijke aanwezigheid van twee sexen in hetzelfde individu".[6]
+
+Reeds van de oudste tijden is het hermaphroditisme bekend en er
+is geen godsdienst bijna, waarin niet (bij de polytheïstische) de
+oppergod of (bij de monotheïstische) de godheid als een androgyne
+wordt gedacht en voorgesteld. De Persische Mithras-Mithradienst,
+de Egyptische Phtha en Isisdienst, hadden de voorstelling van een
+androgyne godheid. De Japansche god "de geest der aarde" wordt als
+twee-geslachtige godheid voorgesteld, en zelfs de Noorsche Frigadienst
+laat de voorstelling van androgynie herkennen. Dat de Grieken zich
+hun voornaamste Goden, Zeus, Aphrodite en Pan, als androgynen dachten,
+evenals de Romeinen hun Priapus, bewijzen de kunstvoortbrengselen, die
+ons van die tijden zijn overgebleven.[7]
+
+Bij de Romeinen had men zeer vreemde opvattingen omtrent
+hermaphrodieten. Plinius verhaalt van een volk ergens in Afrika, dat
+geheel uit hermaphrodieten zou bestaan en deelt mee, dat hij zelf
+getuige er van is geweest, dat een hermaphrodiet willekeurig van
+geslacht kon veranderen. Bij de Wet der twaalf Tafelen was het den
+haruspices geoorloofd den hermaphrodiet te dooden, omdat de crimen
+laesae naturae niet ongestraft mocht blijven en de geboorte van een
+hermaphrodiet allerlei rampen voor het land voorspelde. Diodorus deelt
+mee, dat het verschijnen van een hermaphrodiet òf op de aanwezigheid
+van een God op aarde wijst, die de zachtheid van de vrouw aan de
+kracht van den man paart, òf dat het een voorspelling inhoudt van
+groote rampen die over het land zullen komen.[8] Livius vermeldt
+eenige gevallen, waarin een hermaphrodiet ter dood is gebracht.[9]
+
+Over het algemeen schijnen de Romeinen zich nog al veel met het
+hermaphroditisme te hebben bezig gehouden. In het Romeinsche recht
+toch wordt verschillende malen van den hermaphrodiet melding gemaakt.
+Ulpianus werpt de vragen op, of de hermaphrodiet mag getuigen,
+of hij het vaderlijk gezag mag uitoefenen, of hij mag erven en
+vindt een oplossing dààrin, dat hij zegt, dat het er van afhangt
+welke sexe er in den hermaphrodiet praevaleert.[10] Later zijn de
+gevoelens tegenover den hermaphrodiet gunstiger gestemd geworden,
+vooral ten tijde van Nero, wijl deze een zoodanige voorliefde voor
+hermaphrodieten schijnt te hebben gehad, dat hij zijn wagen bij
+voorkeur door vier hermaphroditische paarden liet trekken.[11]
+
+Niettegenstaande sommige kerkvaders in de middeleeuwen Jehova als
+androgyn beschouwden, omdat hij Adam naar zijn evenbeeld had geschapen
+en deze androgyn moet zijn geweest--immers "creavit Deus eum ad
+imaginem suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam
+creavit eos"--bracht men de hermaphrodieten toch ter dood, omdat men
+meende, dat zij door God gezonden waren om zijn toorn te wreken en dat
+zij het naderen van rampen voorspelden. Men was van meening, dat de
+duivel er aan had deelgenomen, wanneer een hermaphrodiet werd geboren
+en de moeder werd dan ook gestraft, terwijl in sommige gevallen ook
+de vader niet vrijliep.[12] Bauhinius was nog op het einde van de 16e
+eeuw van oordeel, dat een hermaphrodiet moest gedood worden, terwijl
+Riolanus hetzelfde oordeelt in het begin van de 17e eeuw.[13] Later
+werd men gunstiger tegenover hen gestemd en bepaalde men er zich toe,
+om hen eenige rechten te ontzeggen. Wanneer een hermaphrodiet wilde
+huwen en de sexe was onduidelijk, dan werd het aan hem overgelaten
+een sexe te kiezen en mocht hij volgens die sexe huwen. Veranderen van
+sexe of geslachtsgemeenschap hebben anders dan naar de gekozene sexe,
+was niet geoorloofd en werd met den dood gestraft. Bauhinius verhaalt
+van een hermaphrodieten monnik, die zwanger werd en ter dood werd
+gebracht en voegt er aan toe: "Mas, Mulier, Monacus, Mundi Mirabile
+Monstrum."[14] De gevallen van Anne, later Jean, Grandjean en Marie,
+later Marin, Lemarcis, zijn beroemd geworden. Anne Grandjean was in
+1732 in Grenoble geboren en als meisje opgevoed. Toen zij volwassen
+was geworden, bemerkte zij dat zij eigenlijk een man was, nam den
+naam van Jean Baptiste aan en trouwde met een vrouw. Toen dat bemerkt
+werd, veroordeelde de rechtbank hem als "profanateur du Sacrément du
+Mariage" tot verlies van eer, een lichamelijke straf en levenslange
+verbanning. Hij werd vrijgesproken maar werd gedwongen om in het
+vervolg altijd in vrouwenkleeren te gaan en om nooit meer met een
+vrouw geslachtsgemeenschap te hebben.[15]
+
+Marie Lemarcis, die ook bemerkte, dat zij een man was, zich daarom
+Marin Lemarcis noemde, en met een vrouw wilde huwen, ontkwam ter
+nauwernood den dood door ophanging, doordat een voor dien tijd beroemd
+chirurg, Duval, tegen de expertise van vele anderen, verklaarde dat
+hij een man was. Hij werd veroordeeld om minstens tot zijn vijf en
+twintigste jaar vrouwenkleeren te dragen en het werd hem verboden om
+geslachtelijke gemeenschap met welke sexe dan ook, te hebben.[15]
+
+Ambroise Paré verhaalt hoe hij het heeft bijgewoond, dat een meisje,
+door het springen over een sloot, plotseling van meisje jongen werd.
+Het omgekeerde, zegt Paré, dat een jongen een meisje wordt, komt
+nooit voor, "omdat de natuur altijd er naar streeft het volmaakte te
+bereiken".[16]
+
+Door de onderzoekingen in de laatste eeuw nu, is het wezen van den
+hermaphrodiet beter bekend geworden en al weet men nog niet de oorzaak
+waardoor het hermaphroditisme ontstaat, men weet waardoor het tot
+stand komt. Wanneer bij een vrouwelijk individu de clitoris te groot
+wordt, de labia gedeeltelijk of geheel vergroeien en, zooals vele
+malen het geval is, er een hernia labialis (een breuk in een der
+labia majora, het afdalen van een darmlis in een der labia majora)
+bestaat; wanneer bij den man de penis niet de normale grootte bereikt,
+de beide helften van het scrotum zich niet vereenigen en de plaats
+der vergroeiing open blijft, de urethra zich eveneens niet sluit
+(hypospadie), maar zich in de splijting van het scrotum voortzet,
+wanneer daarbij de testikels niet in het scrotum dalen, maar in de
+buikholte of in het lieskanaal blijven (cryptorchie), dan heeft men de
+anatomische afwijking voor zich, die men met den naam van "uitwendig
+hermaphroditisme" bestempelt.
+
+Al naar gelang van de twee soorten of van de enkele soort van
+teeltklieren, die in hetzelfde individu aanwezig zijn, terwijl de
+aard der geslachtsgangen of der uitwendige geslachtsorganen bij
+datzelfde individu, beiden of een van beiden, wel of niet met den aard
+dier twee soorten of der enkele soort van teeltklieren overeenkomt,
+verdeelt men de hermaphrodieten in "ware" en "onechte", onderscheidt
+men den "hermaphroditus verus" (androgynie, gevallen waarin zoowel
+testes als ovariën, onverschillig in welk stadium van ontwikkeling, in
+hetzelfde individu aanwezig zijn, met normale of misvormde uitwendige
+geslachtsorganen) en den "pseudohermaphroditus", den "hermaphroditus
+spurius" (wanneer bij ééngeslachtelijke ontwikkeling der teeltklieren,
+de inwendige en de uitwendige geslachtsorganen of een van beiden het
+type van het andere geslacht naderen).
+
+Men heeft het hermaphroditismus verus verdeeld in h. v. bilateralis,
+unilateralis en lateralis, al naar gelang er in de buikholte aan beide
+zijden een ovarium en een testis te samen zouden voorkomen, of wel
+een ovarium èn een testis te samen aan de eene zijde en een ovarium
+òf een testis aan de andere zijde, of ook wel een ovarium aan de eene,
+een testis aan de andere zij. Theoretisch beredeneerd is een zoodanig
+voorkomen van herm. ver. natuurlijk mogelijk. In werkelijkheid echter
+is het bestaan er van nog nimmer vastgesteld en de eenige gevallen,
+vijf in aantal, van herm. verus zijn die, waarin het voorkomen van
+een zoogenaamden "ovotestis" is gevonden, het voorkomen namelijk van
+een teeltklier, waarin zoowel ovariaal als testikulair weefsel door
+het microscopisch onderzoek kon worden aangetoond. Onder de reeks
+gevallen van herm. ver. die Neugebauer in zijn werk "Hermaphroditismus
+beim Menschen" heeft opgeteld, zijn deze vijf de eenige waarbij
+echt herm. ver. is aangetoond. De overige gevallen zijn niet door
+een microscopisch onderzoek bewezen gevallen van herm. ver. te zijn
+geweest, ofschoon men ze er wel voor had gehouden.[17]
+
+Van meer praktisch belang dan ook zijn voor ons de pseudohermaphrodieten.
+Men kan te doen hebben met een psh. externus, met een psh. internus of
+met een psh. completus of externus _et_ internus. Bij den psh. internus
+vindt men, behalve de inwendige geslachtsorganen die bij de sexe
+van het individu behooren, min of meer ontwikkelde inwendige
+geslachtsorganen van de andere sexe. Bij den psh. externus zijn de
+uitwendige geslachtsorganen van het individu zoodanig vervormd, dat
+men in twijfel kan verkeeren of men met vrouwelijke dan wel met
+mannelijke uitwendige geslachtsorganen te doen heeft. Bij den psh.
+completus ziet men de vereeniging van beide bovengenoemde afwijkingen.
+Men geeft den psh. de sexe, die door de teeltklier wordt aangetoond.
+Zoo vindt men bij den psh. intern. masc. behalve de testes en de
+inwendige mannelijke geslachtsorganen, b.v. een min of meer goed
+ontwikkelden uterus, bij den femininus, behalve de ovariën en de
+inwendige vrouwelijke geslachtsorganen, b.v. resten van het vas
+deferens.
+
+Het meest van praktisch belang zijn voor ons de pseudoh. externi,
+omdat het interne psh. niet gemakkelijk bij het leven kan worden
+gediagnosticeerd en omdat het interne psh. meestal pas in aanmerking
+komt, wanneer het externe psh. tot een onderzoek heeft aanleiding
+gegeven.
+
+Wat den hermaphrodiet of pseudohermaphrodiet betreft, wanneer men hem
+uit het oogpunt beschouwt van medeburger in de samenleving, zoowel
+de een als de ander kan zich als gewone, niet-misvormde menschen
+gedragen en dikwijls vindt men dan ook geen enkel verschil tusschen
+hun doen en laten en dat van den normaal-gevormden. Toch komen onder
+pseudohermaphrodieten zeer veel geestesstoornissen en verschillende
+afwijkingen op geestelijk en zedelijk gebied voor. Zonder nog zoo
+ver te gaan als Debierre, die--terwijl hij den hermaphrodiet en den
+pseudoh. onder de gedegenereerden rangschikt--hen in een toestand
+acht, waardoor zij een of anderen dag alle symptomen van lijders aan
+een degeneratie-psychose kunnen gaan vertoonen[18], zijn de meeste
+schrijvers het er over eens, dat het meerendeel der pseudoh.--ofschoon
+onder hen personen gevonden worden, die een uitstekend verstand en een
+zeer goeden aanleg hebben--over het algemeen, niet zóó ontwikkeld is,
+als normaal-gevormde menschen. De misvorming der teeltklieren en der
+geslachtsorganen laat wel degelijk haar schadelijken invloed bij hen
+gelden.[19]
+
+De geslachtsdrift der meeste hermaphrodieten is gering, wat met
+het oog daarop, dat hun teeltklieren nooit zóó als bij normalen
+zijn ontwikkeld, niet te verwonderen is. Een enkele uitzondering
+daargelaten, waarin inderdaad een normale of misschien verhoogde
+potentie aanwezig is of was, moet men de verhalen der psh. op dat
+gebied als overdreven betitelen en vooral mededeelingen van psh. dat
+zij nu eens als man dan weer als vrouw geslachtsgemeenschap hebben
+gehad of kunnen hebben, meestal als een weinig fantastisch en met
+zekere restrictie aannemen.
+
+De gevallen, waarin het voor den jurist en voor den medicus van belang
+is van het hermaphroditisme of van het pseudohermaphroditisme op de
+hoogte te zijn, zijn de volgende.
+
+Ten eerste de gevallen van zoogenaamde "erreur de sexe", waarin
+namelijk het individu door een vergissing is ingeschreven bij den
+burgerlijken stand als behoorende tot de eene sexe en naderhand of op
+later leeftijd bemerkt, dat hij tot de andere sexe behoort en nu van
+sexe wil veranderen; 2e. gevallen van vergrijpen tegen de eerbaarheid,
+3e. gevallen waarin een huwelijk blijkt te zijn gesloten met een
+hermaphrodiet en waarin op grond daarvan, dat de vrouw eigenlijk
+een man of de man eigenlijk een vrouw is, nietigverklaring van het
+huwelijk gevraagd wordt.
+
+Wat de eerste gevallen betreft, verwijs ik U naar wat ik U heb
+meegedeeld van de beeldhouwster die nu als beeldhouwer in het
+buitenland vertoeft en naar de historische verhalen van Marin Lemarcis
+en Anne Grandjean, die wij zoo even hebben besproken. Omtrent de
+aanslagen tegen de eerbaarheid wil ik u doen opmerken, dat het b.v.
+zou kunnen geschieden, dat iemand beschuldigd wordt geslachtelijke
+gemeenschap te hebben gehad met een vrouw, tegen haar wil of terwijl
+zij in bewusteloozen toestand verkeert en dat het blijkt, dat deze
+vrouw een pseudh. masculinus is, een geval van "erreur de sexe". Ook
+kan ik mij het geval voorstellen, en het is ook geschied, dat een
+man beschuldigd wordt geslachtsgemeenschap met een vrouw tegen haar
+wil te hebben gehad en dat het blijkt, dat de verkrachter eigenlijk
+een vrouwelijke psh. is. Het omgekeerde kan eveneens plaats hebben.
+Ik herinner mij niet welke schrijver het geval meedeelt, van een
+vroedvrouw, die beschuldigd werd onzedelijke handelingen te plegen
+met vrouwen, die zij in haar verlossing had bijgestaan en van wie
+het bij onderzoek bleek, dat deze vroedvrouw een mannelijke psh.
+was. En wat de derde categorie aangaat, wil ik u doen opmerken, dat
+Neugebauer verschillende gevallen, zoowel uit de literatuur als uit
+eigen praktijk, aanhaalt, waarin de vrouw die wilde huwen of reeds
+gehuwd was, bij onderzoek bleek een psh. masculinus te zijn, die
+door een "erreur de sexe" als vrouw was opgevoed. Het is nog niet
+zoo heel lang geleden, dat ik vernomen heb, dat een gynaecoloog
+hier in Amsterdam, een dame op zijn spreekuur ontving, die hem kwam
+consulteeren over de vraag of zij kinderen kon krijgen. Zij was al
+eenige jaren getrouwd en zij en haar man waren zeer gelukkig, alleen
+ontbrak aan hun geluk dat zij geen kinderen hadden. Bij onderzoek
+bleek het den gynaecoloog, dat hij met een mannelijke psh. te doen
+had, met een geval dus van "erreur de sexe". Hij is zoo verstandig
+geweest, die "dame" met vage troostwoorden naar huis te zenden en haar
+niet het geheim van haar sexe te openbaren, om niet twee menschen,
+die heel gelukkig waren, ongelukkig te maken. Of de openbaring hem
+iets zou hebben gebaat, staat te bezien. In bijna alle gevallen die
+Neugebauer meedeelt, zijn de mannelijke psh. tòch als vrouw gehuwd en
+hebben met hun man, die al of niet van hun toestand afwist, een zeer
+gelukkig leven geleid. Neugebauer deelt mede, dat het hem ettelijke
+malen is geschied, dat, wanneer hij den persoon op de erreur de sexe
+opmerkzaam maakte, groot verdriet en onwil om van sexe te veranderen
+het gevolg van zijn waarschuwing waren. Weinige maar stemden in
+een verandering toe. In hoeverre bij de erreur de sexe de opvoeding
+invloed heeft gehad, kan men niet goed bepalen. Moll ontkent dien
+grooten invloed van de opvoeding op het sexueele leven of liever op
+het zich man of vrouw voelen en zegt dat een of anderen dag de ware
+sexe wel te voorschijn komt, tegen de verkeerde opvoeding in.[20]
+Neugebauer is van tegenovergesteld oordeel en haalt eenige gevallen
+aan, waarmee hij zijn opvatting bewijst.[21] Zeker is het, dat sommige
+gevallen bekend en beschreven zijn, waarin, niettegenstaande de
+verkeerde opvoeding, de echte sexe toch de overhand nam, terwijl
+er andere voorbeelden zijn, waarin dat niet heeft plaats gehad. Het
+is waarschijnlijk de kwestie en het hangt er van af, in welke mate
+ontwikkeld de secundaire psychische geslachtskenmerken van de eene of
+van de andere sexe al of niet aanwezig zijn.
+
+Evengoed nu als er verwisseling om zoo te zeggen der primaire
+geslachtskenmerken van de eene sexe naar de andere kan plaats vinden,
+kan hetzelfde ook geschieden met de secundaire geslachtskenmerken.
+
+De borsten, die in het algemeen goed ontwikkeld alleen bij vrouwen
+voorkomen, terwijl de man slechts rudimenten--in ontwikkeling
+achtergebleven--borsten vertoont, kunnen bij den man groeien en het
+klierweefsel kan bij den man dermate ontwikkelen, dat de functie van
+het mamma-weefsel aan die van de vrouwelijke borst gelijk wordt. In
+de gevallen nu, waarin het borstklierweefsel bij den man even sterk
+als bij de vrouw ontwikkeld is, heeft men te doen met wat men betitelt
+met den naam van "gynaecomastie". Er zijn verschillende gevallen
+bekend, waarin de man de functie van de vrouw overnam en in plaats
+van deze, den zuigeling zoogde. In het bekende werk van Ploss-Bartels
+"Das Weib", komen eenige zoodanige gevallen vermeld voor, onder andere
+een door Alexander van Humboldt meegedeeld en een door Bernard van
+Ornstein.[22] Darwin verhaalt van een neger, die zijn kind de borst
+gaf en Geijll, de gynaecoloog, die vroeger te Dordrecht praktiseerde,
+haalt verschillende gevallen aan, waarin òf de afgescheiden vloeistof
+uit de mannenborst aan een microscopisch onderzoek is onderworpen en
+waardoor is vastgesteld, dat de vloeistof inderdaad melk was, òf--en
+deze gevallen door hem aangehaald, zijn door Volkmann, Israel, Stieda
+en Gruber te boek gesteld--het mammaweefsel den bouw vertoonde van
+dien der vrouwenborsten.[23]
+
+Ook in den haar- en baardgroei vindt men die verwisseling. Ofschoon
+het algemeen is, dat baard en snor alleen bij mannen voorkomen,
+zijn er ettelijke gevallen bekend, waarin vrouwen een even
+sterk-ontwikkelden baard droegen als een man. Bérillon te Parijs,
+heeft in een boek "Les femmes à barbe" al de gevallen verzameld, die
+bekend zijn van vrouwen met baarden. Twee "précieuses" uit de 17e
+eeuw, Madame Pilou en Madame Cornual, waarover in de Mercure de France
+van het jaar 1907 een uitstekend opstel is verschenen[24], waren
+bekend om hun mannelijken haartooi.
+
+Wij behoeven er niet op te wijzen, dat een verwisseling in stemklank,
+een diepe stem bij de vrouw en een hooge stem bij den man, dikwijls
+voorkomt. Bij den man heeft in de puberteit een verandering in zijn
+stemgeluid plaats; hij krijgt, zooals het genoemd wordt "den baard in
+de keel", zijn stemgeluid wordt dieper. Ettelijke gevallen zijn er
+bekend--en men behoeft maar rondom zich te luisteren om het zelf op te
+merken--waarin mannen een hooge vrouwenstem behouden, terwijl vrouwen
+een stemgeluid laten hooren, dat aan dat van een man doet denken.
+
+Zelfs in de twee meest eigenaardige uitdrukkingen van de psyche, in
+het handschrift en in den gang, vindt men die verwisseling. Hoevele
+mannen hebben niet een handschrift, dat aan dat van de vrouw doet
+denken, terwijl vrouwen een handschrift vertoonen, dat zóó sprekend op
+dat van een man gelijkt, dat men er zich zeer gemakkelijk in vergist.
+
+Even goed echter als die verwisseling plaats heeft in de primaire en
+in de secundaire geslachtskenmerken, kan een verwisseling voorkomen
+in de laatste groep der geslachtskenmerken, in de groep waarin wij
+de geslachtsrichting hebben gerangschikt, namelijk dat de vrouw
+zich tot den man en de man zich tot de vrouw geslachtelijk voelt
+aangetrokken. Het kan geschieden, dat juist het omgekeerde plaats
+heeft en dat de man geslachtelijk voor den man, de vrouw geslachtelijk
+voor de vrouw voelt. Waar dit het geval is, hebben wij te maken met
+de groote groep van menschen, die--zooals Marc André Raffalovich
+zegt--"dès leur jeunesse, avant la puberté, sont portés spontanément,
+sentimentalement, sensuellement, sexuellement, amoureusement,
+intellectuellement vers d'autres individus du même sexe"[25], met de
+homosexueelen, de urningen, de uranisten.
+
+De naam "homosexueel" is afgeleid van het Grieksche ὁμοῖος--de
+gelijke en het latijnsche "sexualis", in tegenoverstelling met hen,
+die zich tot personen van de andere sexe voelen aangetrokken en die
+"heterosexueelen" worden genoemd, dat is afgeleid van het grieksche
+"ἕτερος"--de een van twee en het latijnsche "sexualis". Het woord
+"urning" door de Franschen vermooid tot "uranist", is het eerst door
+Numa Numantius gebruikt, het pseudoniem van Karl Heinrich Ulrichs,
+en is afgeleid uit een plaats in het Symposion van Plato. De Grieken
+onderscheidden twee Aphrodités, de oudste geboren uit Zeus en Dione
+was de Aphrodité pandémos, de jongste--Aphrodité urania--is geboren
+uit het zeeschuim, dat rondom het geslachtsorgaan van Zeus opspatte,
+toen het door den jongste der Titanen, Kronos, was afgesneden en
+in zee geworpen en is ontstaan zonder dat een vrouw aandeel in
+haar wording heeft gehad. De Eros pandémos is de liefde waarmede
+alle menschen beminnen, terwijl die van Urania, waaraan geen vrouw
+heeft deel gehad, de liefde van mannen tot mannen is. De liefde van
+mannen voor mannen heet "paederastie", die van vrouwen voor vrouwen
+"tribadie", welke namen dikwijls verkeerdelijk voor de geslachtsdaad
+worden gebruikt. De geslachtsdaad tusschen mannen heet "pedicatie",
+die tusschen vrouwen "amor lesbicus", terwijl de spiritueele liefde
+tusschen mannen den naam "amor platonicus", die tusschen vrouwen dien
+van "amor sapphicus" draagt.
+
+Ik zal in de volgende bladzijden voornamelijk van den mannelijken
+homosexueel, van den uranist spreken, omdat van dezen het meeste
+bekend is en omdat de vrouwelijke homosexualiteit nog niet zoo grondig
+is bestudeerd, al komt deze waarschijnlijk in even groote mate als de
+mannelijke voor.
+
+Even wil ik de opmerking maken, dat men wel moet onderscheiden
+tusschen den uranist en hem die homosexueele geslachtsdaden doet.
+De uranist doet wel homosexueele geslachtsdaden, maar blijft altijd
+uranist, dat is iemand die zich geslachtelijk uitsluitend tot
+personen van zijn eigen sexe voelt aangetrokken, terwijl hij die
+homosexueele daden doet zeer goed een heterosexueel kan zijn.
+Homosexueele daden plegen en uranist-zijn is niet hetzelfde en er
+ligt een hemelsbreed verschil tusschen den heterosexueel, die door
+gebrek aan vrouwen (in pensionaten, op schepen, in gevangenissen
+waar de gevangenen gemeenschappelijk zijn opgesloten enz. enz.), uit
+winstbejag (prostitutie) of uit vriendschap, homosexueele daden met
+een homosexueel of zelfs met een anderen heterosexueel pleegt en den
+echten uranist. De eerste toch zal, wanneer de gelegenheid weer daar
+is, tot het heterosexueel geslachtsverkeer teruggaan, zijn ware natuur
+weer laten gelden, terwijl de ander, die ook zijn ware natuur laat
+gelden, homosexueel zal blijven.
+
+Homosexueel geslachtsverkeer, hetzij dan door echte uranisten
+of door heterosexueelen, is al van de verste oudheid bekend. De
+godsdienstplechtigheden voor Baäl gingen gepaard met homosexueele
+geslachtsuitingen, evenals de plechtigheden bij den dienst van Isis.
+Lydië, Syrië, Perzië waren bekend om het homosexueel geslachtsverkeer,
+dat daar inheemsch was en het is waarschijnlijk daarop, dat Paulus
+in zijn waarschuwing tegen den omgang met deze volken doelde.
+Jezus had waarschijnlijk den uranist op het oog, toen hij (Mattheüs
+19:12) sprak: "En er zijn gesnedenen die alzoo uit huns moeders
+lichaam geboren worden.... begrijpe wie het kan". Bij de Joden
+was de homosexueele geslachtsuiting strafbaar. In Leviticus 18:22
+staat geschreven: "Bij een man zult gij niet liggen met vrouwelijke
+bijligging, want het is een gruwel", terwijl in Leviticus 20:13
+staat: "Wie bij een manspersoon zal hebben gelegen met vrouwelijke
+bijligging, zij hebben beide een gruwel gedaan en zullen gedood
+worden, hun bloed kome over hen". Herodotus en Hippocrates beschrijven
+de verschijnselen van een ziekte die bij de Scythen voorkomt, de
+Scythenziekte, θήλεια νοῦσος, genaamd, waarbij de mannelijke personen
+al de eigenschappen van een vrouw kregen en niet meer in staat waren
+om voort te planten.[26] Dat het homosexueel geslachtsverkeer bij de
+Grieken inheemsch was, bewijzen de legenden van Zeus en Ganymedes,
+de overlevering van de verhouding tusschen Socrates en Alcibiades.
+Ja, zoodanig was het homosexueel geslachtsverkeer in de Grieksche
+maatschappij ingeweven, dat de geneesheeren, wanneer zij den eed
+zwoeren, beloofden, in welk huis zij ook kwamen, dit alleen te
+zullen doen voor het heil van de zieken "en zich te zullen onthouden
+van wellustige daden op de lichamen der vrouwen en der mannen,
+zoowel vrijen als slaven".[27] Wat het Romeinsche Rijk betreft,
+heeft Petronius ons beschrijvingen van het dagelijksch leven der
+Romeinen nagelaten, waaruit duidelijk blijkt hoezeer het homosexueel
+geslachtsverkeer daar gewoonte was. Caesar, dien wij als een geheel
+ander man zien, naar wat wij over hem hebben geleerd in "de Bello
+Gallico", was bisexueel en werd "de man van alle vrouwen en de vrouw
+van alle mannen" bijgenaamd. Nero's homosexualiteit en zijn verhouding
+met den vrijgelatene Rufus zijn bekend, terwijl de uitspattingen van
+Heliogabalus, die als zonnepriester zich bij voorkeur in vrouwelijke
+kleêren vertoonde, door verschillende schrijvers vermeld zijn.
+De verhouding van Hadrianus met Antinous, den prachtig-gevormden
+jongeling, over wiens dood altijd een geheimzinnige sluier is
+gebleven, is te dikwijls genoemd, dan dat ik er nog melding van behoef
+te maken.
+
+Ik wil hier en daar een greep uit de geschiedenis doen, en ga over
+tot de middeleeuwen. In het werk van Karl Julius Weber, "Das Pabstthum
+und die Päbste", lezen wij van de homosexueele daden die in de
+kloosters in de middeleeuwen werden gepleegd, niettegenstaande het
+telkens herhaald verbod en de straffen er op gesteld. Paul Zacchias
+en Ludovicus Claepius hebben hoofdstukken in hun werken gewijd aan den
+"Crimen sodomiae" en men vindt elders verhaald, hoe in den tijd der
+minnestreelen, niettegenstaande de schijnbaar groote vereering voor
+de vrouw, homosexueele handelingen naast die vereering voorkwamen.
+Vorstelijke personen zijn uranist geweest. Wij noemen Jakobus den
+eerste van Engeland en Eduard den derde. Aan het Fransche Hof waren
+homosexualiteit en homosexueele geslachtsdaden zoo gebruikelijk
+en zoo ingeweven, dat Elisabeth Charlotte, de schoonzuster van
+Louis Quatorze aan de keurvorstin Sophie schreef: "wie zijn kind
+lief heeft, moet het niet aan het Fransche hof sturen. De daden
+waarom Sodom en Gomorrha zijn verwoest, zijn niets, vergeleken bij
+de schandelijkheden die hier geschieden. Mannen leven met mannen,
+vrouwen leven met vrouwen en behalve de koning, de koningin en de
+Dauphin, is hier niemand te vertrouwen". De homosexueele daden en
+het uranisme, gepaard met verregaande effeminatie, van den broer van
+Louis Quatorze, van Philippe, Duc d'Orléans, waren algemeen bekend,
+evenals zijn verhouding met den Chevalier de Lorraine en den Marquis
+d'Effiat. Trouwens hij had een voorganger gehad in Hendrik den derde
+die, psychosexueel hermaphrodiet, na eerst een heterosexueele liefde
+te hebben gevoeld voor Marie de Clèves en andere vrouwen, zich later
+als homosexueel deed kennen.[28] Duitschland is niet vrij gebleven
+wat zijn vorsten betreft. Frederik de Groote en zijn broeder Heinrich
+waren uranisten, evenals Rudolph de tweede van Habsburg, een feit dat
+Heine in zijn Schlosslegende, die men alleen in de oude Hamburgsche
+uitgaven vindt en die men uit de latere uitgaven heeft verwijderd,
+heeft bezongen en die een van de redenen is geweest, of er zeker toe
+heeft bijgedragen, dat men hem uit Duitschland heeft verbannen. Van
+de latere Europeesche vorsten wil ik alleen Ludwig den 2e van Beijeren
+noemen, den krankzinnig-geworden uranist, aan wien wij het te danken
+hebben, dat de muziek van Wagner is bekend geworden[29], terwijl
+ik--uit vrees dat ik misschien wegens majesteitsschennis zou vervolgd
+worden--de namen van tegenwoordig levende vorstelijke personen liever
+wil verzwijgen.
+
+Ook onder geleerden vindt men uranisten. Winkelmann, de vriend van
+Goethe, was uranist en werd te Triëst door Arcangeli, met wien hij
+in een homosexueele verhouding leefde, vermoord. Johannes v. Müller
+was uranist, even als de schrijver Grillparzer en de dichter August
+v. Platen.[30] Michel Angelo was uranist, al wil men ook beweren,
+dat hij wel degelijk een vrouwenliefde in zijn leven heeft gehad,
+de liefde van Vittoria Colonna. Behalve zijn sonnetten, die--al is
+het geen onomstootelijk bewijs--er voor pleiten, was zijn omgang
+en zijn verhouding tot Thomaso de Cavalieri van dien aard, dat de
+waarschijnlijkheid voor zijn homosexueel voelen een zeer groote is.
+Ook bij latere artiesten vindt men uitgesproken uranisme. Oscar Wilde
+was uranist, wat hem het proces heeft op den hals geschoven, dat
+zijn veroordeeling tengevolge heeft gehad, een proces dat als een
+der grootste schandalen in de historie der Engelsche rechtspleging
+zal blijven bestaan.[31] Van Walt Whitman[32] zegt men, dat hij
+uranist was, ofschoon er in den laatsten tijd stemmen opgaan, die het
+tegendeel volhouden.[33] Paul Verlaine, de poète maudit, was bisexueel
+en heeft, iets wat van algemeene bekendheid is, een homosexueele
+verhouding met Arthur Rimbaud gehad.[34] Onder de krijgslieden kan
+ik U le grand Condé noemen en generaal Mac Donald, die zich in den
+Boerenoorlog heeft onderscheiden en den naam van "fighting Mac"
+heeft gekregen.[35] Wanneer ooit een regeering zich huichelend en
+verachtelijk heeft gedragen, is het de Engelsche geweest, die zelfs
+geweigerd heeft, nadat Mac Donald om zijn uranisme in den dood was
+gejaagd, zijn begrafenis met militaire eer te laten plaats hebben.
+En ten laatste is het nog niet zoolang geleden, dat men zou vergeten
+hebben, dat Krupp,[36] de groote industrieel, zich van het leven
+heeft beroofd, omdat hij uranist zijnde, voor de vervolgingen waarmee
+paragraaf 175 hem bedreigde, bevreesd was.[37] Het zou mij gemakkelijk
+vallen deze lijst met nog vele namen te vergrooten.
+
+Ofschoon er reeds in de geschriften van Restif de la Bretonne[38],
+in die van Casanova[39], in die van Montesquieu[40] en die van
+Voltaire[41] van de homosexualiteit en van het uranisme wordt melding
+gemaakt, duurde het tot het einde van de 18e eeuw, voordat de aandacht
+van de geleerden op het onderwerp werd gevestigd. Meiners[42] was
+de eerste, die een aantal feiten verzamelde en die te boek stelde,
+waaruit men over het uranisme en de homosexualiteit eenigszins op de
+hoogte kon komen. Niettegenstaande na hem Ehrenberg[43], Brière de
+Boismont[44], Hössli[45], Michéa[46] en anderen over het onderwerp
+schreven, ging het vraagstuk onopgemerkt aan de aandacht voorbij
+en was het Casper, de Duitsche gerechtelijk-geneeskundige, die in
+het jaar 1852 de kwestie weer ter sprake bracht.[47] Merkwaardig
+mag men het noemen, dat waar Casper reeds toen verkondigde, dat
+homosexualiteit en uranisme niet altijd de gevolgen zijn van
+zedebederf en van onzedelijkheid, de tegenovergestelde opvatting
+door de jaren heen, niettegenstaande de tegenwerpingen van den
+kant der nieuwere onderzoekers ingebracht, tot nu toe heeft stand
+gehouden. Weer geraakte het vraagstuk op den achtergrond, totdat in
+het jaar 1870 of omstreeks dien tijd v. Krafft-Ebing zijn beroemd
+werk "Psychopathia sexualis" in het licht gaf. Kort vóór hem, had
+de Hannoversche assessor Karl Heinrich Ulrichs, onder het pseudoniem
+Numa Numantius, reeds in het jaar 1864, de eerste brochures van de
+reeks van twaalf, over het uranisme het licht doen zien, waarin hij
+het eerst den naam urning gebruikte.[48] Behalve dat Ulrichs op den
+juristendag te München, waar hij zijn opvattingen over het vraagstuk
+wilde verkondigen, bijna van het spreekgestoelte werd gesleurd en men
+het hem door kabaal en fluiten onmogelijk maakte om zijn redevoering
+ten einde te brengen, werd er niets gedaan om het vraagstuk dieper
+te doorgronden. Na v. Krafft-Ebing echter, en door zijn werk, was
+de aandacht voor goed op de kwestie gevestigd en weldra verschenen
+er in Duitschland, even als in Frankrijk mededeelingen over gevallen
+van homosexualiteit en uranisme. Toch bleef een geregeld doorgevoerde
+studie nog uit, niettegenstaande Albert Moll zijn boek over "Konträre
+Geschlechtsempfindung" had geschreven. Door het oprichten van het
+"Wissenschaftlich-humanitäre Comitée" in het jaar 1898 door Dr.
+Magnus Hirschfeld te Berlijn, dat ten doel heeft de geslachtelijke
+tusschentoestanden en vooral de homosexualiteit te bestudeeren, werd
+de aandacht voor goed op het vraagstuk gevestigd, vooral ook omdat een
+van de eerste daden van het Comitée was, een petitie tot de Regeering
+te richten, waarbij verzocht werd, paragraaf 175, de zoogenaamde
+"urningen-paragraaf", uit het strafwetboek te verwijderen. Deze
+paragraaf toch, hebben wij gezien, stelt de geslachtsuitingen tusschen
+mannen strafbaar en geeft tot niet anders dan tot chantage aanleiding,
+terwijl er tevens een groote onbillijkheid in ligt opgesloten, omdat
+wel de geslachtsdaden tusschen mannen, maar niet die tusschen vrouwen
+worden strafbaar gesteld.
+
+Door het optreden van het Wissenschaftlich-humanitäre Comitée werd, om
+zoo te zeggen, de betoovering gebroken, waarin het onderwerp scheen te
+zijn bevangen en van alle kanten, zoowel in Duitschland als in andere
+landen, zagen de werken over uranisme en homosexualiteit het licht.
+In Duitschland waren het o. a. Näcke, Fuchs, Karsch, Iwan Bloch,
+v. Schrenck-Notzing, Benedikt Friedländer, om maar enkele te noemen,
+die hun onderzoekingen en hun opvattingen omtrent het vraagstuk het
+licht deden zien. In Engeland begon Havelock Ellis een studie-reeks
+over het normale en het afwijkende geslachtsleven, een boeken-rij
+die--om de merkwaardigheid dient het vermeld te worden--vertaald in
+het Duitsch en in Duitschland verschijnen moest, omdat de schrijver
+in het prude Engeland geen uitgever voor werken, over een dergelijk
+onderwerp handelend, kan vinden. In Frankrijk waren het Chevalier,
+Laupts (een pseudoniem, zooals hij mij meedeelde, omdat hij onder
+zijn eigen naam over dit onderwerp niet durft schrijven, uit angst
+zijn betrekking te zullen verliezen), Laurent, Lacassagne, Raffalovich
+(Marc André); in Italië Penta, die de Archivio di Psychopathie
+sessuali uitgaf, waarvan--jammer genoeg--maar één jaargang het
+licht heeft gezien, terwijl in ons land, behalve een opstel van
+mijn hand in de Psychiatrische en neurologische bladen van het jaar
+1891[49] het werkje "Ongekend leed" en "Het Uranisch gezin" van
+Dr. v. Römer,[50] met het reeds genoemde rapport op het congres
+voor crimineele anthropologie in het jaar 1901[51] en een brochure
+die ik onder het pseudoniem "Karl Ihlfeld" heb geschreven,[52] het
+licht zagen. Een vertaling van het boekje van Wirz "Der Uraniër
+vor Kirche und H. Schrift"[53], alsmede een vertaling van het werk
+van Hirschfeld "Ursache und Wesen des Uranismus"[54] zijn daarna in
+Holland uitgegeven.
+
+Gaan wij na welke opvattingen er over het uranisme en over de
+homosexualiteit heerschen, dan zien wij, dat vier opvattingen
+voornamelijk om den voorrang strijden.
+
+De eerste opvatting is die, dat uranisme, dat homosexualiteit
+een gevolg is van een onzedelijk leven, van zedenbederf, van
+overprikkeling op geslachtelijk gebied, dat uranisme verkregen
+wordt door slecht voorbeeld, door verleiding en dat zij, die zich
+gedurende hun leven hebben te buiten gegaan aan heterosexueele
+geslachtsuitingen, eindelijk tot homosexueele daden hun toevlucht
+nemen, om aan hun behoefte naar nieuwe prikkels te voldoen. Deze
+opvatting van "verkregen uranisme" nu wordt door niemand meer
+gehuldigd, die zich ook maar eenigszins in de studie van het onderwerp
+heeft verdiept en alleen zij, die niets van het onderwerp weten en
+zich niet de moeite willen geven om het te bestudeeren, maar die zich
+tevreden stellen met steeds maar anderen na te praten, houden nog aan
+die opvatting vast.
+
+Dat die opvatting in de wereld is gekomen en blijft bestaan, is niet
+te verwonderen. Men dacht en denkt aan de uitspattingen gedurende de
+décadence van het Romeinsche Rijk, waarin homosexueele geslachtsdaden
+gewoonte waren, maar vergeet er bij dat de heterosexueele
+uitspattingen toen ter tijd evenzeer een enormen omvang hadden
+aangenomen. Trouwens wij weten betrekkelijk zeer weinig van de
+Romeinsche maatschappij in dien tijd af, al kennen wij ook de verhalen
+van Petronius en anderen en zeker is het voor ons onmogelijk uit te
+maken, of de homosexueele geslachtsdaden ons uit dien tijd vermeld,
+de daden van echte uranisten waren of daden door mannelijke prostitués
+of andere heterosexueelen gepleegd. Een bewijs echter tegen de
+meening, dat het uranisme--en zelfs dat het plegen van homosexueele
+geslachtsdaden--altijd een gevolg van depravatie, van zedenbederf
+en van decadentie moeten zijn, is dat in den tijd van Pericles,
+in den bloeitijd van Athene, in de gouden eeuw, het homosexueel
+geslachtsverkeer in Griekenland om zoo te zeggen algemeen was.
+
+Dat de opvatting, dat uranisme en homosexualiteit een gevolg van
+uitspattingen op geslachtelijk gebied zijn, is ontstaan en bestaan
+blijft is te begrijpen. Men heeft de gevallen gezien van beginnende
+ouderdoms-kindschheid, van beginnende dementia paralytica e. d.,
+waarbij zich dikwijls in het begin ethische en moreele defecten
+openbaren, waarbij zoo dikwijls een gebrek, een verkeerde handeling
+op zedelijk gebied de eerste aanduiding van de ziekte is, en heeft
+daaruit het besluit meenen te mogen trekken, dat deze handelingen
+het gevolg waren van vroeger-gepleegde uitspattingen en overprikkelde
+zinnelijkheid. Wij weten echter, dat het plegen van homosexueele
+geslachtsdaden volstrekt niet gelijk mag gesteld worden met uranisme
+en dat het plegen van homosexueele geslachtsdaden ook een gevolg
+van geestesstoornis kan zijn. Psychiaters kunnen getuigen, hoevele
+malen in de gestichten lijders aan dementie, of lijders aan andere
+psychosen, op het plegen van dergelijke daden betrapt worden.
+
+En nog een oorzaak is er, waardoor men tot deze depravatie-opvatting
+is gekomen. Men heeft gevallen gezien van zoogenaamde "tardieve
+homosexualiteit", het opkomen van homosexueele geslachtsgevoelens
+op een zekeren leeftijd, vóór welken de persoon uitgesproken
+heterosexueel was. Dit verschijnsel dat nog niet goed bestudeerd
+en zeker nog niet verklaard is, komt meer voor dan men oppervlakkig
+zou meenen en de meeste gevallen, waarin men er van spreekt, dat
+iemand na een leven van heterosexueele uitspattingen homosexueel is
+geworden, berusten op het plotseling of langzamerhand te voorschijn
+komen van deze tardieve homosexualiteit. Trouwens in sommige gevallen
+kan de heterosexualiteit evenzoo tardief optreden. Mij is een geval
+bekend van een jongen man, die tot zijn vier en twintigste jaar
+uitgesproken en zeer duidelijk homosexueel was, die een of meer
+homosexueele verbintenissen heeft gehad en niet anders dan homosexueel
+aan zijn geslachtsdrift kon voldoen, en die langzamerhand zijn
+geslachtsrichting heeft voelen veranderen en nu reeds eenige jaren
+uitgesproken heterosexueel voelt. Zoowel de heterosexualiteit als de
+homosexualiteit echter zijn in die richting nog te weinig onderzocht
+en de heterosexualiteit wel het minst, zoodat men over deze kwestie
+nog geen zeker en nauwkeurig oordeel kan vellen. Een zekerheid echter
+is, dat die vorm van tardieve homosexualiteit bestaat en bestaan kan.
+
+Wat nu echter tegen die onzedelijkheidsopvatting en tegen de
+meening, dat homosexualiteit door slecht voorbeeld en door omgang met
+homosexueele, onzedelijke individuen kan verkregen worden, spreekt,
+is dat het omgekeerde nooit nog is gezien. Wanneer het waar is, dat
+men na heterosexueele uitspattingen er gemakkelijk--door behoefte
+naar overprikkeling--toe komt, om homosexueele geslachtsdaden te
+doen, dan moet het ook kunnen dat een homosexueel--ten gevolge van
+oververzadiging door homosexueele geslachtsdaden--zijn toevlucht tot
+heterosexueele geslachtsdaden gaat nemen. Iets dergelijks nu is nog
+nooit opgemerkt en in de geheele literatuur over het uranisme en over
+de homosexualiteit is daarvan geen enkel voorbeeld te vinden, terwijl
+toch onder de homosexueelen even goed als onder de heterosexueelen
+losbollen en onzedelijke individuen worden gevonden! Te wenschen ware
+het wèl, dat het zou kunnen, dat men door overdadige heterosexueele
+uitspattingen homosexueel kon worden. Dan toch zou het omgekeerde ook
+het geval zijn en zou er een prachtig geneesmiddel gevonden zijn, om
+den homosexueel van zijn, door de maatschappij zoo verachte, neigingen
+te genezen. Tot nog toe echter heeft men nog niet kunnen ontdekken,
+of een zoodanige genezing of verandering bij een gedepraveerden
+homosexueel heeft plaats gehad.
+
+En wat eveneens pleit tegen de opvatting, dat homosexualiteit
+kan verkregen worden, is dat waar de onanie zóó verbreid is, het
+percentage homosexueelen zoo betrekkelijk klein is en blijft. Volgens
+de meening van Rohleder[55] toch gaat 90% van het mannelijk geslacht
+zich in zijn jeugd aan onanie te buiten en een groot percentage
+daarvan pleegt, gedurende langer of korter tijd, mutueele onanie.
+Andere schrijvers achten het percentage niet zoo hoog, maar zijn
+het er toch over eens, dat het cijfer tamelijk groot is. Wanneer
+nu door homosexueelen omgang homosexualiteit verkregen zou kunnen
+worden, dan zouden zeker meer mannen dan nu homosexueel worden. Het
+percentage toch der homosexueelen is, zooals wij straks nog nader
+zullen bespreken, niet meer dan 2.3%. En wat wel het meeste er tegen
+pleit, dat homosexualiteit zou kunnen verkregen worden, is, dat het
+zoovele malen gebeurt en gebeurd is, dat bij heterosexueelen--die in
+hun jeugd gedurende zeer langen tijd met een homosexueelen vriend een
+homosexueele verbintenis hebben gehad, hetzij uit vriendschap of omdat
+zij het niet wilden weigeren, of omdat zij meenden dat dat de ware en
+eenige vriendschaps- en liefdesuiting is, onbekend met hun voelen en
+hun ziel--op een gegeven tijdstip hun ware gevoel wakker wordt en dat
+hun heterosexualiteit begint te spreken, zoodat zij de homosexueele
+verbintenis afbreken en een huwelijk met een vrouw sluiten uit
+liefde en uit heterosexueel gevoel. Wanneer homosexualiteit en
+uranisme zouden kunnen verkregen worden, dan zeker zou men onder
+die heterosexueelen toch menschen moeten aantreffen, die door hun
+homosexueelen omgang homosexueel of uranist zijn geworden. Zoo iemand,
+dan zijn zij wel in de gelegenheid geweest om van geslachtsrichting te
+veranderen.
+
+Nogmaals, geen der onderzoekers, die zich ernstig met het vraagstuk
+heeft bezig gehouden of zich er nog in verdiept, huldigt de
+onzedelijkheidsmeening en alleen zij, die niets van het onderwerp
+weten of er niet of maar ten halve van op de hoogte zijn, houden nog
+aan deze opvatting vast.
+
+Een tweede opinie is, dat homosexualiteit, dat uranisme een
+uitvloeisel is van een stoornis in de geestvermogens van het individu,
+dat uranisme een psychopathie is.
+
+Tot een zekere hoogte is v. Krafft-Ebing de schuld, dat deze opvatting
+ontstaan is en zich verbreid heeft. Hij toch is de eerste geweest,
+die van "psychopathia sexualis" heeft gesproken. En wel hadden
+Jolly en Moeli gelijk, toen zij in een zitting van de "Gesellschaft
+für Psychiatrie und Nervenheilkunde" te Berlijn, toen de benaming
+en het onderwerp, door v. Krafft-Ebing ingeleid, ter sprake kwam,
+de vrees uitten, dat men door dezen naam een verkeerden indruk
+zou krijgen en dat daardoor de opvatting der monomanieën, die met
+moeite was losgelaten, weer in de gedachten zou komen.[56] Het is
+geschied zooals Jolly en Moeli hebben gevreesd en niettegenstaande
+v. Krafft-Ebing later zijn eigen opvatting, als zou het uranisme een
+psychopathie zijn, heeft tegengesproken en in het derde deel van het
+Jahrbuch für sexuelle Zwischenstufen heeft bekend, dat hij zich heeft
+vergist en dat uranisme zich kan voordoen bij volkomen intactheid der
+geestvermogens, is de meening bij het publiek en bij het grootste
+deel der geleerden, dat geen kennis heeft genomen van den omkeer van
+v. Krafft-Ebing, blijven bestaan.[57]
+
+Te verwonderen is het niet, dat v. Krafft-Ebing tot zijn opvatting
+kwam. Hij toch bestudeerde de afwijking bij de patienten in
+zijn krankzinnigengesticht, bij wie--zooals wij reeds hebben
+opgemerkt--homosexueele geslachtsdaden als uiting van hun
+geestesstoornis tamelijk dikwijls voorkomen. De psychiaters, die
+op zijn voetspoor het onderwerp eveneens bij de patienten in de
+gestichten bestudeerden, meenend--zooals tegenwoordig nog maar
+steeds het geval is--dat het onderwerp op het gebied van den
+psychiater en niet op dat van den gewonen geneesheer behoort (de
+gewone geneesheeren, niet-specialisten, zijn van eenzelfde opinie),
+moesten wel tot een zelfde conclusie komen. Zij, evenmin als
+v. Krafft-Ebing het had gedaan, dachten aan de onwillekeurige
+selectie die zij instelden, niet denkend aan het aantal uranisten
+dat niet in krankzinnigengestichten en--normaal van geestvermogens--wel
+in de maatschappij verkeert en nooit de gedachte krijgt om zich tot
+een psychiater te wenden. Waarom toch zouden zij dat doen? Geestelijk
+en wat hun ziel betreft, voelen zij zich geheel normaal en wanneer
+zij eenmaal op de hoogte van hun geslachts-verschil zijn, is er geen
+enkele reden voor hen zich tot een psychiater om raad en hulp te
+wenden. Dit groote aantal uranisten en homosexueelen nu, hebben
+v. Krafft-Ebing en de psychiaters over het hoofd gezien en dit zien
+de meeste psychiaters nog altijd over het hoofd en het is zeer
+waar wat Näcke zegt, namelijk, dat "wat psychiaters, neurologen en
+gerechtelijk-geneeskundigen van homosexueelen onder de oogen komt,
+meestal abnormaal is, maar dat men dit daarom niet in algemeenen zin
+mag toepassen. Deze artsen zijn daarom in zake homosexualiteit meer of
+minder incompetent, wijl zij juist de duizenden urningen, die gewoon
+in de maatschappij leven, niet kennen".[58]
+
+Wanneer men nu, behalve de verbeterde uitspraak van v. Krafft-Ebing
+zelf, de uitspraken van de competente onderzoekers op dit gebied
+nagaat, de uitspraken van Hirschfeld, die minstens 5000 uranisten
+heeft onderzocht, van Fuchs, van Näcke, Bloch, v. Schrenck-Notzing,
+dan ziet men dat geen van hen het oordeel dat uranisme een
+psychopathie is, is toegedaan. Noch Lacassagne, noch Havelock Ellis,
+noch v. Römer, die alle ettelijke uranisten hebben onderzocht, hebben
+zich dan ook in die richting uitgesproken, integendeel hebben zij
+de opvatting "psychopathie" met alle kracht tegengesproken. Wat mijn
+eigen onderzoekingen betreft, al is het aantal uranisten dat ik heb
+onderzocht niet zóó groot, dat ik mij als de evenknie van de genoemde
+onderzoekers durf opwerpen, toch heb ik nog geen enkelen uranist
+ontmoet, bij wien ik een geestesstoornis of een ziekelijke stoornis
+in de geestvermogens heb kunnen vaststellen. Wel heb ik in eenige
+krankzinnigengestichten lijders gezien, die nu en dan pogingen deden
+om homosexueele geslachtsdaden te doen, maar bij dezen waren de daden
+een gevolg van hun psychisch defect en niet van hun homosexualiteit of
+van hun uranisme.
+
+Ook de opvatting "psychopathie" wordt dan ook niet meer door de
+competente onderzoekers van dit onderwerp verdedigd.
+
+Schijnbaar meer naar waarheid is de opvatting, dat uranisme en
+homosexualiteit een degeneratie, of een verschijnsel van degeneratie
+is.
+
+Nu wil het mij echter voorkomen, of men in den laatsten tijd wat al
+te veel gebruik en zelfs misbruik van het woord "degeneratie" maakt.
+Alle menschelijke uitingen, die niet zoo dadelijk geweten, gevoeld
+of begrepen worden, is men maar al te veel geneigd met het woord
+degeneratie te bestempelen. Daarenboven zegt het woord "degeneratie"
+betrekkelijk weinig, en zeker is het niet een verklaring. Door het
+woord te gebruiken, stelt men vele malen een ander woord in de plaats
+voor het verschijnsel of het feit dat niet begrepen of geweten wordt.
+
+Gaan wij echter nauwkeuriger na, welke verklaring men van
+"degeneratie" heeft gegeven, dan zien wij al heel spoedig, dat
+geen der definities past voor het uranisme. Magnan zegt, dat
+degeneratie "de ziekelijke toestand van het individu is, dat in
+vergelijking met zijn ouders, constitutioneel verminderd is in
+zijn psycho-physisch weerstandsvermogen en slechts onvolkomen de
+biologische voorwaarden om den erfelijken strijd om het bestaan vol
+te houden, verwezenlijkt"[59]. Wertheim Salomonson zegt, "dat wij
+dan degeneratie kunnen constateeren, wanneer wij bij een individu
+een zoodanige afwijking van het type ontmoeten, dat wij, uit de
+ervaring van soortgelijke gevallen opgedaan, mogen besluiten, dat
+deze vermoedelijk op het kroost in meer ernstigen vorm zal worden
+overgedragen, terwijl zij bij de ouders reeds in meer gemitigeerden
+vorm aanwezig was."[60] Möbius voert aan, dat wij met "degeneratie
+zoodanige ongunstige afwijkingen van het type kunnen bestempelen, die
+een zekere grootte bereiken, blijvend zijn en door erfelijkheid op de
+nazaten kunnen overgaan",[61] terwijl Hoche degeneratie een "aus der
+Art schlagen" noemt en eveneens van "ongunstige afwijkingen van het
+type" spreekt.[62]
+
+Vergelijken wij den uranist en het leven van den uranist met deze
+definities, dan zien wij, dat waar van een type wordt gesproken,
+nergens een type van een man of van een vrouw kan worden aangetoond.
+Wij hebben gezien, dat wij--omdat het type ontbrak--gedwongen waren
+om alleen met de eigenschappen, die bij de overgroote meerderheid
+der sexen voorkomen, rekening te houden. Wat dus "afwijking
+van het type" moet leeren, is niet duidelijk. Wat betreft het
+overgaan der afwijkingen op de kinderen, het is door verschillende
+onderzoekers bewezen, dat in de ascendentie van den uranist geen of
+bij uitzondering uranisten voorkomen en dat ook in de nakomelingschap
+van den uranist (soms toch krijgt de uranist, die om verschillende
+redenen kan getrouwd zijn, kinderen) geen of zeer weinig uranisten
+voorkomen. De meeste uranisten komen te midden van een familie van
+gewone broeders en zusters te voorschijn en in de meeste gevallen
+is er geen familielid aan te wijzen, bij wien men dezelfde of een
+dergelijke afwijking kan vinden. De meeste uranisten nu krijgen geen
+kinderen, omdat zij niet trouwen. En wat dien levensstrijd aangaat,
+ik geloof niet dat iemand zal durven beweren, dat mannen als Frederik
+de Groote, Condé, Mac Donald, Krupp en anderen de bewijzen hebben
+gegeven, dat zij de voorwaarden om den levensstrijd vol te houden,
+onvoldoende hebben verwezenlijkt!
+
+Volkomen waar is het, dat de degeneratie zich niet bij de kinderen in
+denzelfden vorm als bij de ouders behoeft te openbaren, maar dat de
+kinderen andere verschijnselen van degeneratie dan de ouders kunnen
+vertoonen. Vraagt men nu echter, of er in de ascendentie van den
+uranist zooveel meer en zooveel ernstiger vormen van degeneratie
+voorkomen, dan in de familie of ascendentie van den heterosexueel,
+dan moeten wij ontkennend antwoorden. Immers mag men dan pas van de
+degeneratie van een persoon spreken, wanneer er verschillende ernstige
+afwijkingen van het normale (s. v. v.) bij hem te vinden zijn en
+wanneer over 't algemeen zijn geschiktheid om mee te bestaan en zijn
+plaats in de samenleving te vervullen in hooge mate is getroffen.[63]
+Door v. Römer is in zijn werk "Het uranisch huisgezin" voldoende en
+uitstekend aangetoond, dat degeneratie in de ascendentie van uranisten
+volstrekt niet erger en zwaarder is, dan in die van heterosexueelen.
+Trouwens ook andere onderzoekers, waaronder Hirschfeld in de eerste
+plaats, hebben aangetoond, dat bij den uranist van degeneratie
+in erger mate dan bij den heterosexueel, geen sprake is. Wat mijn
+eigen onderzoekingen betreft, ben ik tot dezelfde uitkomst als de
+andere onderzoekers gekomen en heb ik noch in de ascendentie der
+uranisten die ik heb onderzocht, noch bij de personen zelf, zoo veel
+of zoo groote degeneratie kunnen vinden, dat ik daaruit het besluit
+zou durven trekken, dat de uranist per se gedegenereerd is of het
+slachtoffer van degeneratie in zijn familie zou zijn. Onder al de
+uranisten die ik heb onderzocht, heb ik maar één gevonden, bij wien
+een zeer sterk uitgesproken degeneratie was aan te toonen en in wiens
+familie, zoowel in de directe ascendentie als in de zijliniën een
+zware belasting waarschijnlijk de schuld was, dat de uranist zelf
+een immoreel en lichamelijk gedegenereerd individu is geworden. In
+hoeverre nu zijn uranisme van die degeneratie afhankelijk was, weet ik
+niet te zeggen en is ook moeilijk aan te toonen.
+
+Mocht dit alles nog niet genoeg bewijzen, dan wil ik daarenboven
+vermelden, dat--zooals uit verschillende bronnen blijkt--uranisme
+en homosexualiteit ook bij wilde en primitieve volken voorkomt.
+Zoowel in "Untrodden fields of anthropology"[64] als in het opstel
+van Karsch[65] en in het werk van Havelock Ellis[66] vindt men meer
+of minder uitgebreide mededeelingen daaromtrent. Burton heeft in
+zijn "Arabian Nights"[67] een gedeelte van de wereldbol afgebakend,
+welke hij de "sodatic Zone" noemt en die al de volken omvat, bij
+wie uranisme en homosexualiteit inheemsch is. Het is opmerkelijk,
+dat in die "sodatic zone", de primitieve en wilde volken de grootste
+plaats innemen. En men mag en kan toch niet aannemen, dat degeneratie,
+depravatie en zedebederf bij primitieve en wilde volken even ver
+zouden zijn voortgeschreden, als in het beschaafde Europa!
+
+De vierde opvatting, dat het uranisme een variëteit is, blijft ons
+ter bespreking over. Deze opvatting is m. i. de ware en ik zou haast,
+met een variant op het bekende Fransche woord, willen zeggen: si
+elle n'existait pas, il faudrait l'inventer, zóó logisch staat de
+homosexualiteit op de lijn der geslachtsrichting, zóó onweerlegbaar
+moet zij te vinden en aan te wijzen zijn.
+
+In zijn bekend werk "Oorsprong en bevruchting der bloemen" zegt
+Hugo de Vries: "het geheele probleem der erfelijkheid draait in
+hoofdzaak om de vraag naar het aandeel van den vader en de moeder
+aan de eigenschappen van het individu. De eene eigenschap heeft een
+mensch van zijn vader, de andere van zijn moeder. Ziedaar het feit.
+Slechts in schijn is elk mensch ten opzichte van het probleem der
+erfelijkheid een eenheid. In zijn binnenste is hij een dubbelwezen.
+Naast elkaar liggen in hem de erfstukken van zijn vader en van zijn
+moeder. Nu eens werken zij samen, dan weer werken zij tegen elkaar, nu
+eens overheerscht het eene, dan weer het andere.... Elk levend wezen,
+dat door geslachtelijke voortplanting is ontstaan, vereenigt in zich
+de erfdeelen van zijn ouders. Deze liggen in hem als een mozaïek,
+wel innig vermengd, maar toch gescheiden.... Alle lichaamskernen zijn
+dus dubbelkernen, alle geslachtelijk ontstane wezens dubbelwezens,
+die levenslang hun dubbelen oorsprong verraden en die in bijzondere
+gevallen dit op een bijzondere en in het oog vallende wijze doen".[68]
+
+Wij hebben gezien, dat de kenmerken van de eene sexe bij de andere
+sexe kunnen voorkomen. Wij hebben gezien, dat dit zoowel wat de
+primaire als wat de secundaire geslachtskenmerken betreft, het geval
+kan zijn en ook dat de psychische eigenaardigheden, die men voor
+specifiek voor de eene sexe houdt, even goed bij de andere sexe kunnen
+voorkomen. De psychische eigenschap, de geslachtsrichting, nu kan
+even goed een wisseling vertoonen en de eigenschap, die in de meeste
+gevallen specifiek voor den man is, kan bij de vrouw voorkomen even
+goed als het omgekeerde het geval kan zijn.
+
+Dat de uranist, dat de homosexueel een variëteit is, kan men op
+de volgende wijze aantoonen. Nemen wij een denkbeeldige lijn en
+plaatsen wij aan de beide uiteinden daarvan, aan de eene zijde de
+man met 100% mannelijke eigenschappen--wanneer die bestaat; geen
+enkele man heeft die 100% mannelijke eigenschappen, omdat in iederen
+man ook vrouwelijke lichamelijke eigenschappen zijn aan te toonen
+(de prostata, de rudimenten van de borsten enz.)--aan de andere
+zijde de vrouw met 100% vrouwelijke eigenschappen--ook weer, wanneer
+die bestaat; op de vrouw is mutatis mutandis hetzelfde als op den
+man van toepassing--dan kunnen wij op die lijn de verschillende
+variëteiten vinden, die al naar gelang den kant van waar wij beginnen,
+overwegend mannelijke eigenschappen en heel weinig vrouwelijke hebben,
+of omgekeerd. Zoo voortgaande tot het midden van de lijn, zullen
+en moeten wij noodzakelijk op dit midden den volkomen hermaphrodiet
+vinden. Wanneer wij op dezelfde wijze met den heterosexueel en
+den homosexueel te werk gaan, dan zien wij, dat waar aan het eene
+einde van de lijn de absolute heterosexueel staat (wanneer deze
+absolute heterosexualiteit bestaat), aan het andere einde de absolute
+homosexueel (wanneer deze absolute homosexualiteit bestaat) moet
+komen. In het midden komt de bisexueel, de zoogenaamde psycho-sexueele
+hermaphrodiet. Dat er noch een absolute hetero- noch een absolute
+homosexualiteit bestaat, is te begrijpen. Een individu erft toch
+van zijn vader en van zijn moeder, van zijn grootvader en van
+zijn grootmoeder en van de geheele ascendeerende reeks mannen en
+vrouwen, die aan zijn vorming--door zijn grootouders en zijn ouders
+heen--hebben deelgenomen. In iederen heterosexueel zit een gedeelte
+homosexualiteit, al is dat ook nog zoo klein, even goed als er in
+iederen homosexueel een gedeelte heterosexualiteit is, al is dit
+ook nog zoo klein. Het zou wonder zijn, wanneer het individu wel
+in zijn lichamelijke eigenschappen, maar niet in zijn psychische,
+van de andere sexe in zijn ascendentie zou erven. Of nu in het
+midden van de lijn de bisexueel staat, die precies evenveel hetero-
+als homosexualiteit heeft, kan niet met zekerheid gezegd worden.
+Theoretisch gesproken, moet het zoo zijn. Maar of er een individu
+bestaat, dat een zoo precies-gedeelde geslachtsrichting bezit, is niet
+bekend.
+
+Uit dit alles blijkt, dat de uranist een variëteit is, evenals alle
+individuen variëteiten zijn, dubbelwezens die zoowel de lichamelijke
+als de psychische eigenschappen van de beide sexen van hun ouders en
+voorouders in zich dragen. Met deze opvatting, die ik het eerst op
+het congres voor crimineele anthropologie te Amsterdam verkondigd heb,
+gaan dan ook de meeste onderzoekers--Hugo de Vries,[69] Näcke,[70]
+Hirschfeld,[71] Numa Prätorius[72] e. a.--mede. Uit het wezen der
+variëteit is het dan ook te verklaren, waarom men onder de uranisten
+die verschillende vormen vindt, die men bij heterosexueelen ook
+kan aantoonen, maar die meestal aan de aandacht ontsnappen, van
+ultra-virilen en virilen tot passieven en geëfemineerden toe. Dat deze
+variëteit is aangeboren zal wel niemand, naar wat wij zooeven hebben
+besproken, kunnen of willen tegenspreken.
+
+Wat echter nog wel even sterk pleit voor het aangeboren-zijn van de
+homosexualiteit, zijn de droomen die de uranist heeft. Näcke is de
+eerste geweest, die gewezen heeft op "die psychologische Bedeutung
+der Träume", en zegt dan ook, dat de droom een caracteristicum is,
+waaruit men de psyche van het individu kan diagnosticeeren.[73] Het
+zou mij te ver voeren om hier ook over de zoogenaamde contrastdroomen
+te spreken en ik wil deze dan ook buiten bespreking laten. Zoo is
+het een zekerheid, dat een heterosexueel in zijn verliefde droomen
+nooit anders dan heterosexueele beelden ziet, een homosexueel nooit
+anders dan homosexueele; een bisexueel zal daarentegen nu eens
+heterosexueele, dan weer homosexueele, beelden voor zich zien. Gesteld
+iemand zou uranist kunnen worden, iemand zou zijn homosexualiteit
+kunnen verkrijgen, dan zou het uit zijn droomen blijken, dat hij
+niet de echte uranisten-natuur heeft en zouden zijn droomen niet
+voortdurend homosexueel, maar of afwisselend homo- en heterosexueel
+zijn, of alleen heterosexueel, al naar dat dan zijn ware natuur
+is. Welken uranist men nu naar zijn verliefde droomen vraagt,
+men zal altijd ten antwoord krijgen, dat zijn droomen--een enkele
+contrastdroom, als zeldzaamheid en in zeldzame gevallen er buiten
+gelaten--altijd homosexueel zijn.
+
+Werpen wij een blik terug op de verschillende theorieën, die er over
+het uranisme bestaan. De opvatting onzedelijkheid, depravatie, ontucht
+die uranisme ten gevolge kunnen hebben is niet houdbaar en is ook door
+een ieder, die een ernstige studie van het onderwerp heeft gemaakt
+of nog maakt, verlaten. Ook de opvatting, dat het uranisme een uiting
+is van een ziekelijke stoornis der geestvermogens, is bewezen onwaar
+te zijn en hij die het eerst den naam "psychopathia sexualis" heeft
+uitgesproken, is dan ook bereid geweest, zijn foutieve opvatting
+te bekennen. Door geen enkelen competenten onderzoeker wordt meer
+instemming met een dergelijke opvatting geuit. Integendeel, allen die
+een genoegzaam aantal gevallen van uranisme hebben onderzocht, zijn
+van het tegendeel van een psychopathie overtuigd.
+
+Dit--zoowel als de kwestie der degeneratie--is van het hoogste belang
+voor de maatschappelijke zijde van het vraagstuk. Gesteld het uranisme
+zou een psychopathie zijn, gesteld het zou een degeneratie, een gevolg
+van degeneratie, een teeken van degeneratie zijn, dan zou hierin
+geen reden mogen gevonden worden om den uranist met verachting te
+behandelen of hem uit de samenleving te stooten. Is het uranisme
+een gevolg van stoornis der geestvermogens, dan is er zeker geen
+reden om hem met verachting, maar eer reden om hem met medelijden te
+behandelen. Immers dan staat hij gelijk met iederen ongelukkige, die
+een afwijking op geestelijk gebied vertoont. Zijn psychopathie toch is
+niet van zijn wil afhankelijk, zij is niet aan hem zelf, aan zijn wil
+toe te schrijven, hij heeft die integendeel zonder en tegen zijn wil
+gekregen.
+
+Hetzelfde kan van de degeneratie worden gezegd. Ook die is niet van
+zijn wil afhankelijk, ook die heeft hij zonder en tegen zijn wil mee
+ter wereld gebracht. Doch op dat punt is nog iets anders op te merken,
+wat van het hoogste belang is. Gesteld het uranisme ware inderdaad
+een degeneratie--en mijnentwege noeme men het zoo, het is alleen
+een kwestie van woorden--dan nog zou dit, wat de maatschappelijke
+zijde van het vraagstuk betreft, niets zeggen. Niet alleen, dat
+"degeneratie" zonder meer, niets zegt, maar die "degeneratie" kan
+en mag nooit de maatstaf zijn, waarnaar men iemand beoordeelt. Het
+is alleen, en mag alleen de vraag zijn, hoe die degeneratie, hoe dit
+"aus der Art schlagen" zich uit! Men is zoo langzamerhand aan het
+woord "degeneratie" de beteekenis van individueele minderwaardigheid
+gaan hechten, die ten eenemale verkeerd is. Iemand die gedegenereerd
+is, "aus der Art schlägt", doordat hij volmaakter, beter is dan het
+meerendeel, een genie, een buitengewoon iemand, kan en mag men toch
+niet een minderwaardig individu noemen, omdat hij gedegenereerd
+is. Een zoogenaamd gedegenereerd iemand toch kan veel beter, veel
+meer waard zijn dan zijn niet-gedegenereerde evenmensch. Aan de
+"degeneratie" hebben wij den vooruitgang van de samenleving te
+danken, het is de schuld en het werk van "gedegenereerden", dat
+de wereld zoover gekomen is als geschied is. "Der normale Mensch
+ist langweilig" heeft Möbius gezegd en het zou er heel vreemd en
+vervelend in onze wereld uitzien, wanneer er geen dégénérés waren
+geweest en nog waren, geen genieën, geen geleerden, geen kunstenaars.
+Niettegenstaande of misschien, en waarschijnlijk zelfs, omdat zij
+gedegenereerd waren, hebben zoovele groote mannen de wereld vooruit
+gebracht. In het al- of niet-gedegenereerd zijn zonder meer, mag men
+geen reden tot waardeschatting van het individu vinden!
+
+Zooals iedereen moet men ook den uranist naar zijn karakter,
+naar zijn eigenschappen beoordeelen en niet uitsluitend naar zijn
+geslachtsrichting. Amore, more, ore, re, nascuntur amicitiae!
+De neiging, waardoor hij van heterosexueelen verschilt, namelijk
+niet voort te planten (in sommige gevallen planten uranisten wèl
+voort. In alle geval kunnen zij even goed als heterosexueelen
+voortplanten.) en dit, om zoo te zeggen, willekeurig nalaten, heeft
+hij met zoovele heterosexueelen, b.v. vrijwillig celibatairen, gemeen.
+Dit niet-voortplanten nu is, wat den heterosexueel betreft, nooit
+een reden voor minachting van de zijde zijner medemenschen. De vraag
+moet en mag alleen zijn welke moreele, welke sociale eigenschappen
+een individu vertoont en of die eigenschappen, in den ruimsten zin
+genomen, beter, hooger, gelijk of minder dan de eigenschappen van het
+meerendeel zijn. Een ander motief is er niet.
+
+Beschouwen wij den uranist zelf nader. Evenmin als men er begrip van
+heeft of vermoeden kan, dat het aantal uranisten--en het is uit de
+enquêtes van Hirschfeld bij de studenten aan de technische Hochschule
+te Berlijn en onder de Berlijnsche metaalarbeiders,[74] alsmede
+uit de enquête van v. Römer hier te lande[75] bewezen--plus minus
+2.3% van het menschenaantal bedraagt, evenmin heeft men een goede
+voorstelling van den uranist, zooals hij zich in de maatschappij
+gedraagt, zooals hij in de maatschappij verkeert. Psychisch normaal,
+of liever volstrekt niet abnormaler dan de heterosexueelen in de
+samenleving, doet hij even goed als hij zijn werk, denkt hij even
+als hij, en voelt hij--op geslachtelijk gebied uitgezonderd--als
+de heterosexueel. Gaat men hun leven na, dan hoort men dat zij
+meestal te midden van geslachtelijk normale broeders en zusters zijn
+geboren en opgevoed, dat zij van hun jeugd reeds--sommige vroeger,
+andere later--neigingen hebben vertoond, verschillend van die van
+hun broeders, wanneer het jongens zijn, van hun zusters, wanneer
+het meisjes zijn. Als jongens voelden zij zich meer aangetrokken
+tot meisjes-bezigheden, tot meisjesvermaken; als meisjes waren zij
+de trouwe makkers van hun broeders in hun wilde spelen of in hun
+mannelijke liefhebberijen. Later, soms pas in de puberteit, is het hen
+meestal tot hun bewustzijn gekomen, dat zij inderdaad anders voelen
+dan het meerendeel van hun mannelijke vrienden. Merkwaardig is, dat
+de moeder dikwijls onbewust op de hoogte van zijn aanleg was, en het
+is niet zeldzaam te hooren, dat wanneer er grappenderwijs over vrijage
+of trouwen werd gesproken, de moeder de eenige en eerste was, om
+op te merken, dikwijls zonder dat zij precies wist waarom, dat haar
+zoon voor een huwelijk niet geschikt is. Behalve in hun ontwakende
+geslachtsneiging, verschillen zij in niets van de kameraden van hun
+leeftijd en alleen is soms hun neiging, zonder dat zij het zelf weten,
+van invloed op de keuze van het vak waarin zij zich begeven. Vele
+uranisten toch voelen zich aangetrokken tot het vak van dames-modes,
+kapper enz., ofschoon volstrekt niet alle mannen, die zich in die
+takken van bedrijf begeven, uranisten zijn. Andere kiezen een beroep
+als van hun heterosexueele kameraden en niemand zou vermoeden, dat er
+in ieder beroep, in ieder ambt, in iedere bediening uranisten worden
+gevonden, uranisten, die in hun werk, hun denken en in wat zij ten
+uitvoer brengen, volstrekt niet bij hun heterosexueele ambtgenooten
+achterstaan. Men ontmoet ze dan ook in alle rangen en standen van
+de maatschappij en, wanneer ik alleen naga de uranisten die ik ken
+of die om hulp en raad bij mij zijn gekomen, dan zie ik daaronder
+geneesheeren, geestelijken, handelsmannen, studenten, arbeiders,
+rechters en advocaten, in één woord even zoovelen als er ambachten en
+beroepen, als er standen in de maatschappij zijn.
+
+Wat een eigenaardigheid is, die men bij het meerendeel der uranisten
+terugvindt, is deze, dat zij bijna allen een tijdlang in hun leven met
+de gedachte aan suicide hebben rondgeloopen en dat zij langen tijd de
+diepste verachting en afkeer van zich zelf hebben gehad. Vóór den tijd
+namelijk, dat zij op de hoogte van hun toestand waren, in de periode
+toen hun geslachtsgevoel begon te ontwaken, bemerkten zij, dat zij
+niet waren als hun kameraden, dat zij zich niet tot meisjes en vrouwen
+voelden aangetrokken, maar bemerkten zij tot hun verbazing en hun
+schrik dat hun neigingen alleen op jongens en mannen gericht waren.
+De schok dien zij daardoor ontvingen, bracht hen meestal tot wanhoop
+en vertwijfeling en--afgaande op wat zij altijd omtrent deze neigingen
+en omtrent personen met deze neigingen hebben vernomen--hielden zij
+zich voor de meest abjecte wezens, die zij zich konden voorstellen.
+Zóó zelfs is hun wanhoop en de diepe verachting die zij voor hun eigen
+persoon koesterden--vooral wanneer zij bemerkten, dat hun neigingen
+niet veranderden, welke moeite zij zich ook gaven, hoevele malen zij
+ook beproefden met vrouwen geslachtelijk te verkeeren in de hoop, dat
+hun neigingen zouden veranderen, hoezeer zij zich ook, wanneer zij
+godsdienstig waren, in het gebed verdiepten--dat er voor hen nog één
+uitweg open leek, namelijk een eind aan hun leven te maken. Inderdaad
+zijn er van die geheimzinnige zelfmoorden op jeugdigen leeftijd, die
+aan het uranisme van den persoon moeten toegeschreven worden, evenals
+zoovele geheimzinnige zelfmoorden op later leeftijd, als indirect
+gevolg aan het uranisme van den persoon, aan zijn angst dat men zijn
+afwijking zal ontdekken, moeten worden geweten.
+
+Heeft de jonge uranist het geluk in handen te vallen van een ouderen
+heterosexueel, die hem van zijn neigingen op de hoogte brengt, dan
+is hij gered. Hij legt zich neer bij de ellende van zijn toestand en
+zoekt zooveel mogelijk nog iets van zijn leven te maken. Een lange
+ellende echter blijft zijn leven toch voor hem. In een voortdurenden
+angst, dat men zal ontdekken wat en wie hij eigenlijk is, verstoken
+van het huiselijk geluk, gedoemd om alleen en altijd alleen, zonder
+liefde, zonder genegenheid rondom zich als die welke hij weet, dat
+door iedereen veroordeeld wordt, te leven, sleept hij meestal een
+bestaan door dat hem een last is en waarvan hij zoo spoedig mogelijk
+hoopt verlost te worden. Heeft hij het geluk gehad, in handen te
+vallen van een superieur man of van iemand, die zijn leven dragelijk
+weet te maken door hem andere en nieuwe idealen te scheppen, hem
+een ander doel voor oogen te houden dan een heterosexueel huisgezin,
+dan kan hij door zoo iemand gered worden, op het goede pad gehouden
+en kan door diens invloed, door diens omgang, zijn leven tot een
+dragelijk en goed leven worden gemaakt. Altijd echter is zijn leven
+onvolledig, altijd loopt hij rond met het gevoel, dat hij achter is
+gesteld bij zoovele anderen, altijd toch is de angst in al zijn doen,
+in heel zijn leven ingeweven, dat een of anderen dag zijn afwijking
+bekend kan worden en dat hij dan als een outcast voor zijn verder
+leven zal worden behandeld. Andere uranisten, verwoed en verbitterd
+door de onbillijke veroordeeling en beoordeeling van den kant van
+hun medemenschen, worden onverschillig, gooien zich in een leven van
+débauche en ontucht en verwoesten uit bitterheid en ontmoediging hun
+bestaan, dat misschien nuttig en goed had kunnen zijn. Andere weer
+leggen zich bij hun lot neer en leven door, geslagen, vervelend en
+verveeld, zonder illusie, zonder het uitzicht op iets moois, dat hen
+het bestaan beter en om te leven waard kan maken.
+
+Dat zoovele uranisten nerveuse klachten hebben, is daarom niet te
+verwonderen. Steeds in angst dat men hun toestand zal leeren kennen
+en dat zij uit den omgang der menschen met wie zij verkeeren, zullen
+worden gestooten, altijd levend onder de bedreiging--wanneer zij wèl
+iemand, een heterosexueel of een anderen homosexueel hebben gevonden,
+met wien zij een verbintenis hebben aangeknoopt--dat zij door chantage
+tot armoede zullen worden uitgezogen of in het publiek zullen worden
+geschandvlekt, is het zeer goed te begrijpen, dat hun zenuwgestel op
+den duur geschaad wordt. En ook de moeilijk vol te houden abstinentie,
+voor hen die sensueel zijn aangelegd, helpt mee.
+
+Gaat men, de geslachtsrichting daargelaten, na welke individuen
+uranisten zijn, dan komt men tot de overtuiging, dat zij niets
+meer--wat sommige uranisten graag willen doen gelooven--maar ook
+niets minder dan heterosexueelen zijn. Men vindt onder hen dezelfde
+variaties en dezelfde verschillen als onder heterosexueelen, en
+evenals onder de laatsten, vindt men onder hen goeden en slechten,
+braven en deugnieten, knappen en dommen, zedelijken en onzedelijken,
+in één woord alle eigenschappen en eigenaardigheden, die men bij
+heterosexueelen vindt, treft men bij uranisten aan.
+
+Wat hun geslachtsleven betreft, daarvan kan men hetzelfde zeggen.
+Evenals onder heterosexueelen, vindt men onder hen kuischen en
+onkuischen, koelen en sensueelen, ingetogenen en losbollen. En evenals
+onder heterosexueelen, vindt men ook onder hen personen met sexueele
+perversiteiten behebt: masochisten, sadisten, exhibitionisten en
+dergelijke meer. Eén eigenschap hebben zij im Allgemeinen voor boven
+heterosexueelen, namelijk dat men onder hen veel meer spiritueele
+liefdesverhoudingen vindt. Over het algemeen vindt men meer kuische,
+koele individuen onder uranisten dan onder heterosexueelen en
+treft men onder hen veel meer, dat hun liefdeverbintenis een meer
+spiritueele dan een corporeele is. Het is geen zeldzaamheid dat twee
+uranisten jarenlang met elkaar in een liefdesverhouding staan, zonder
+dat het tusschen hen tot een geslachtsuiting komt. En ook hebben zij
+boven heterosexueelen voor, dat over het algemeen hun omgang veel
+kiescher, veel gevoeliger, veel zachter is.
+
+Toen ik weinige jaren geleden, voor mijn studie over het uranisme,
+eenigen tijd te Berlijn doorbracht, heb ik daar als lid van het
+Wissensch.-humanitär Comitée een openbare vergadering bijgewoond,
+waar Hirschfeld over het onderwerp sprak. Behalve door een groote
+menigte heterosexueelen, werd de vergadering natuurlijk door ettelijke
+honderdtallen homosexueelen bijgewoond. Dat er gedurende en op die
+vergadering geen enkel onvertogen woord viel, is niet te verwonderen.
+Maar toen ik daarna een van de beroemde homosexueele gecostumeerde
+bals bezocht, trof het mij, dat geen enkel onvertogen woord mijn ooren
+bereikte, trof het mij, dat ik geen enkel ongeoorloofd gebaar zag.
+En er waren daar zoowel uranisten, als mannelijke prostitués. Den
+volgenden dag woonde ik een vergadering van het Comitée bij, terwijl
+ik na afloop daarvan op een souper genoodigd was, dat meestal na
+die bijeenkomsten wordt gehouden. Ook daar, waar Hirschfeld en ik de
+eenige heterosexueelen waren, was de toon hoogst fatsoenlijk en de
+gesprekken van dien aard, dat niemand, zelfs de meest puriteinsche
+moralist, er aanstoot in zou hebben kunnen vinden. Ik ben in die dagen
+te Berlijn den geheelen dag in gezelschap van uranisten geweest, ik
+heb er gelegenheden bezocht waar de mannelijke basse prostitution
+zetelde. En toen ik in op den laatsten avond van mijn verblijf
+met den duitschen homosexueelen geneesheer, die ergens in Italië
+praktiseert, na ons laatste bezoek aan een kroegje van zeer laag
+allooi, liep te praten in de reeds stille straten van Berlijn en
+wij van gedachten wisselden over het uranisme en het heterosexueel
+geslachtsleven, toen moest ik volmondig bekennen, dat--zoolang
+ik in de afgeloopen dagen in Berlijn had gezworven, met hoeveel
+uranisten ik ook had omgegaan in dien betrekkelijk korten tijd,
+welke gesprekken ik ook had hooren voeren en had bijgewoond--hun
+toon den toon van heterosexueele mannen verre overtrof in kuischheid
+van taal en uitdrukking en dat er nergens en nooit op heterosexueele
+publieke gemaskerde bals, nooit in gelegenheden waar door zoogenaamde
+kellnerinnen werd bediend, een ingetogenheid van woorden en van
+doen--zooals mij door verschillende weters op dat heterosexueel gebied
+was meegedeeld--werd aangetroffen, als waarvan ik in die dagen onder
+uranisten getuige was geweest. Nergens en nergens, door niemand en
+niemand, heb ik één enkele uitdrukking hooren bezigen, die ongepast
+was en met volle overtuiging kan ik dan ook zeggen, dat de toon der
+gesprekken van al deze uranisten, dat de toon der gesprekken aan
+tafel en na het souper hemelsbreed verschilde van den toon dien men
+op heterosexueele heerendineetjes hoort en van de gesprekken, die
+heterosexueele heeren na het diner meestal gewoon zijn met elkaar te
+houden.
+
+Dat deze meening niet op vooringenomenheid of op een onrechtvaardig
+oordeel berust, bleek mij korten tijd daarna, toen ik een opstel over
+de Berlijnsche homosexueelen van de hand van Näcke in het Archiv
+van Gross las.[76] Näcke heeft dezelfde personen ten naastenbij
+gesproken, met wie ik kennis had gemaakt, ik kon sommigen zeer goed
+uit zijn beschrijving herkennen; Näcke heeft ten naastenbij dezelfde
+gelegenheden bezocht als waar ik ben geweest en de conclusie van Näcke
+komt zoo goed met de mijne overeen, dat het den indruk zou kunnen
+maken, dat wij dien van elkaar hebben overgeschreven!
+
+Vraagt men nu of er een middel is om den uranist te "genezen", om
+hem te veranderen en hem van homosexueel, heterosexueel te maken,
+dan moeten wij volmondig "neen" antwoorden. Men heeft voorgesteld
+hen te castreeren en sommige uranisten hebben er om gevraagd, om
+maar van hun onsociale neiging verlost te worden. Men heeft het
+gelukkigerwijs nooit gedaan, omdat het toch niet zou helpen. De
+geslachtsrichting zit niet in de teeltklieren, maar in de psyche. Men
+heeft voorgesteld--en v. Schrenck-Notzing is er een der voorstanders
+van--om ze te hypnotiseeren en hen suggestief te behandelen. Het heeft
+niet mogen baten en van de vijf gevallen, die door v. Schrenck-Notzing
+als genezen worden opgegeven, zijn er maar twee die op een wijze
+zijn genezen, dat men het geen genezing mag noemen. De eene patient
+zegt, dat hij nog dezelfde fantaisieën heeft als vroeger, maar
+dat hij--wanneer hij wakker is--macht genoeg over zich zelf heeft
+om er niet aan toe te geven. Daarbij denkt hij er met vrees aan,
+wat hij zou moeten beginnen, wanneer zijn vrouw eens zou komen te
+overlijden, omdat hij zeker is, dat hij dan weer in zijn oud kwaad
+zou vervallen. De tweede zoogenaamde genezen patient zegt, dat wanneer
+hij zich een tijdlang geabstineerd heeft, hij zijn oude aanvechtingen
+weer voelt opkomen.[77] Maar zelfs wanneer al de gevallen, die
+door met hypnose zijn behandeld, zoogenaamd genezen zouden zijn,
+dan nog zou men niet het recht hebben van "genezing" te spreken,
+omdat--zooals v. Krafft-Ebing te recht opmerkt--"de resultaten der
+hypnose in deze gevallen niet op een werkelijke genezing, maar op een
+kunstig volvoerde dressuur berusten"[78]. Men zou op dezelfde wijze
+er van kunnen spreken, dat men iemand homosexueel heeft gemaakt,
+wanneer men hem door hypnose en suggestie er op gedresseerd had,
+zijn heterosexueele geslachtsuiting onmogelijk te kunnen volvoeren,
+maar hem daarentegen het doen van homosexueele geslachtsdaden had
+ingepraat. Iemand nu die homosexueele geslachtsdaden doet, hebben
+wij gezien, is daarom nog geen uranist en evenmin kan iemand die
+door hypnose en suggestie er toe gebracht is, om in plaats van
+homosexueele, heterosexueele geslachtsdaden te doen, als heterosexueel
+aangemerkt worden.
+
+Men heeft uranisten den raad gegeven--en sommige geneesheeren,
+niet genoeg of in het geheel niet op de hoogte van het onderwerp,
+geven dien raad nog--om zich eerst bij prostitués te oefenen in
+het heterosexueel geslachtsverkeer en dan te trouwen, of dadelijk
+te trouwen, in de verwachting, dat de homosexualiteit dan wel zal
+overgaan. Het immoreele van een dergelijken raad daargelaten, is
+deze de meest verkeerde dien men een uranist kan geven. Niet alleen
+maakt men hem zelf ongelukkig, door de wroeging die hij later voelt,
+een vrouw aan zijn bestaan te hebben gebonden, waarin zijn ware
+natuur toch--niettegenstaande alle pogingen om heterosexueel te
+verkeeren--boven komt, maar men maakt zijn vrouw ook diep ongelukkig,
+doordat zij er onder gebukt moèt gaan, wanneer zij op de hoogte is
+gekomen van den toestand van haar echtgenoot--zelfs al vergeeft zij
+hem en houdt zij nog meer van hem omdat hij ongelukkig is (alleen
+een vrouw voelt zóó teer en zacht, dat er bij haar altijd vergeving
+en liefde is te vinden in zoo'n geval)--en zij haar verder leven
+voor zich ziet in één groote desillusie, wetend, dat zij zich geen
+huisgezin kan scheppen, voelend, dat haar dat eene groote en mooie in
+haar leven zal blijven ontbreken, de echte, ware liefde van haar man!
+
+Genezing is er niet voor den uranist, omdat hij niet ziek is. Hem den
+last wegnemen, dien hij bij zijn geboorte heeft meegebracht en die met
+hem zal blijven tot aan zijn dood, kunnen wij niet. Het eenige wat wij
+kunnen, is hem trachten te begrijpen, hem trachten te helpen, trachten
+hem zijn moeilijk leven gemakkelijker te maken.
+
+Er zijn er die vreezen, dat wanneer de theorie die ik heb
+meegedeeld--namelijk, dat de uranist een variëteit is--in ruimen kring
+bekend wordt, geen enkele uranist zich meer zal intoomen en dat ieder
+uranist zich maar aan zijn geslachtslust zal te buiten gaan, dat velen
+die op het oogenblik uit angst voor de verachting der menschen hun
+lusten intoomen, aan hun lusten den vrijen teugel zullen vieren. Maar
+bovenal vreest men, dat velen door de openbaarmaking van deze theorie
+uranist zullen worden.
+
+Het laatste het eerst besprekend, weten wij, dat dit geen gewichtig
+argument is. Wij zijn nu genoegzaam overtuigd geworden en het is
+door de competente onderzoekers genoegzaam aangetoond, dat uranisme
+altijd is aangeboren en dat uranisme niet kan worden verkregen.
+Wat de andere opmerkingen betreft, vragen wij daartegenover of er
+zooveel menschen zich aan drinken zijn te buiten gegaan, sinds er
+verkondigd is, dat drankzucht een ziekte en niet altijd een bederf
+der zeden is, of er zooveel menschen zich aan de prostitutie zijn gaan
+overgeven, omdat men openlijk heeft verkondigd, dat de prostitutie
+een kwaad is, dat in de samenleving is ingeweven, en dat, onder welken
+verschillenden vorm dan ook, van den aanvang der samenleving af tot
+den huidigen dag bestaan heeft. En ook staat tegenover deze vrees
+het feit, dat niettegenstaande reeds eeuwen lang het uranisme met
+verachting is beschouwd, de uranist met minachting is behandeld,
+er toch altijd door uranisten geboren zijn en geleefd hebben, er
+steeds door homosexueele daden door uranisten zijn gepleegd en nog
+steeds gepleegd worden. Nooit nog heeft de afkeuring van de massa een
+uranist teruggehouden van zijn uranisme of belet, dat er uranisten
+werden geboren. Die minachting en verachting hebben alleen belet,
+dat de uranist openlijk voor zijn uranisme uitkwam. Zij heeft echter
+daarbij tevens chantage, wanhoop en zelfmoord in de hand gewerkt!
+Waarom, wanneer de opvatting, dat het uranisme een variëteit is, in
+ruimen kring bekend zal zijn, geen enkele uranist meer zijn lusten zal
+remmen, is mij onbegrijpelijk! Geven heterosexueelen dan maar allen
+toe aan hun lusten en breidelen zij hun sexueele lusten niet, omdat
+heterosexualiteit als een normale geslachtsrichting bekend staat en
+overal en steeds zoo genoemd wordt? Waarom, waar de heterosexueel zijn
+lusten intoomt, terwijl het hem bekend is dat zijn geslachtsrichting
+een normale is, de uranist de zijne niet zou intoomen, wanneer men
+erkent dat hij een variëteit is, is moeilijk te verdedigen.
+
+Deze en dergelijke meeningen zijn alleen het gevolg van de verkeerde
+gedachte, dat uranisten en homosexueelen per se gedepraveerde en
+ultra-sensueele individuen zijn. Wij hebben genoegzaam aangetoond, dat
+dit niet zoo is, maar dat men integendeel veel meer spiritueele dan
+corporeele liefdegevoelens bij hen aantreft.
+
+Nogmaals, genezen kunnen wij ze niet, wij kunnen alleen trachten ze te
+helpen. Niet hen verstooten, niet hen verachten moeten wij, niet hen
+behandelen als paria's om iets dat zij bij hun geboorte en zonder hun
+wil hebben meegekregen. Men weet niet hoeveel er gestreden, geschreid,
+hoeveel er gewanhoopt, hoeveel er geleden wordt! Uit de voorbeelden
+die ik heb genoemd, is duidelijk genoeg gebleken, dat de uranist even
+goed als de heterosexueel zijn plaats in de samenleving kan innemen;
+uit die voorbeelden is ook gebleken, dat hij die plaats met eere kan
+vervullen als artiest, als wetenschappelijk man, in één woord, als
+werker. Hem er op te wijzen, dat de geslachtsdaad--en zelfs niet de
+heterosexueele geslachtsdaad--niet het eenige, het einddoel, het
+hoogste in het bestaan is; hem er op te wijzen, dat hij zich boven
+zijn geslachtsleven moet stellen, dat hij zijn lusten moet remmen,
+even goed als wij allen, dat hij door zijn voelen, door zijn denken,
+door zijn werken een ander doel zich kan scheppen tot nut en heil van
+zijn medemenschen, moet ons streven zijn.
+
+Maar bij dit alles moeten wij nooit vergeten, dat waar wij
+allen--hetero- en homosexueelen--den last van het leven moeten dragen,
+wij heterosexueelen altijd dàt geluk vóór hebben, dat wij--wanneer
+wij moe en gekwetst zijn van het worstelen in de maatschappij
+en het botsen tegen de onverschilligheid en de hardheid van de
+menschen--altijd een vrouw kunnen vinden bij wie wij ons hoofd kunnen
+neerrusten in haar schoot, een vrouw die ons kan helpen, steunen en
+ons troosten; wij mogen en moeten nooit vergeten, dat waar wij dat
+hoogste en dat mooiste bezitten, dat eenige wat het leven dragelijk
+maakt, dat eenige wat het leven waard maakt om gedragen te worden, dat
+hen dat steeds ontbreken blijft, dat zij dat blijven missen tot hun
+dood.
+
+Wij moeten en mogen nooit vergeten, dat zij zooveel ongelukkiger zijn.
+
+
+                                                    Ik heb gezegd.
+
+
+
+
+VOETNOTEN:
+
+
+1: Zie Handelingen Eerste Kamer, 29 Jan. 1902 en Handelingen Tweede
+Kamer, 55ste Verg. 25 Febr. 1904, Vel 356, blz. 1870.
+
+2: Handelingen Eerste Kamer, 1 Febr. 1905.
+
+3: Havelock Ellis, Mann und Weib, vert. d. Kurella, Leipzig 1895,
+bldz. 56.
+
+4: Geciteerd door Hirschfeld in Die objektieve Diagnose der
+Homosexualität, in Jahrb. f. sex. Zwischenstufen Dl. I. 1899. bldz. 8.
+
+5: Havelock Ellis, l. c. bldz. 209-216.
+
+6: Geoffroy Saint-Hilaire, Histoire des Anomalies, Paris, 1836.
+
+7: L. S. A. M. v. Römer, Ueber die androgynische Idee des Lebens, in
+Jahrb. f. sex. Zwischenst. Dl. V, Bd. 2, 1903.
+
+8: Diodori Siculi, Bibliothecae etc. lib. IV, c. 6, 5, geciteerd door
+v. Römer, l. c. bladz. 905.
+
+9: Laurent, Les bisexués, Paris, George Carré, 1894, bldz. 117.
+
+10: Laurent, l. c. bldz. 118.
+
+11: Neugebauer, Beobachtungen auf dem Gebiete des Scheinzwittertumes,
+in Jahrb. f. sex. Zwischenst. Dl. IV, 1902, bldz. 130.
+
+12: Neugebauer, l. c. ibidem.
+
+13: Laurent, l. c. bldz. 119 en 120.
+
+14: Neugebauer, Hermaphroditismus beim Menschen, Leipzig, Dr. Werner
+Klinkhardt, 1908, bldz. 4.
+
+15: Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz. 83.
+
+16: Laurent, l. c. bldz. 122.
+
+17: Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz. 666 en vlg.
+
+18: Debierre, L'Hermaphrodisme, Paris, 1891, bldz. 434 en vlg.
+
+19: Neugebauer, Hermaphroditismus enz. Op bldz. 690 en vlg. geeft
+deze 56 gevallen, waarin het pseudo- of zoogenaamd echt hermaphrodit.
+met psychische stoornis gepaard ging. Dit aantal kwam onder 1885
+observaties van hermaphroditisme voor.
+
+20: Moll, Libido sexualis, Fischer's Buchhandlung, Berlin 1878,
+bldz. 110.
+
+21: Neugebauer, Interessante Beobachtungen, enz. bldz. 161.
+
+22: Ploss, Das Weib in der Natur- und Völkerkunde, Leipzig 1899,
+Dl. II, bldz. 422.
+
+23: Geijll, Over operatief ingrijpen bij pseudohermaphroditisme, Med.
+Weekblad, 9e Jaarg. 1902, No. 31, bldz. 418 en vlg.
+
+24: Edmond Pilou, Deux précieuses au XVIIme Siècle, Mercure de France,
+Dl. 67, No. 237, 1º Mei 1907, bldz. 5.
+
+25: Raffalovich (Marc André), Uranisme et Unisexualité, Lyon-Paris,
+1896, bldz. 41.
+
+26: Waar bij het historisch overzicht geen andere bron vermeld
+wordt, zijn de data overgenomen uit Moll, konträre Sexualempfindung,
+Fischer, Berlin W. 1899.
+
+27: A. Aletrino, Eenige beschouwingen over den beroepseed der artsen,
+Proefschrift, Amsterdam 1889, bldz. 6.
+
+28: L. S. A. M. v. Römer, Heinrich der Dritte, Jahrb. f. sex.
+Zwischenstufen, IVe Jahrg. 1902, bldz. 572 en vlg.
+
+29: Hans Fuchs, Richard Wagner und die Homosexualität, Berlin 1903, en
+Vossische Zeitung van 24 en 28 Juni 1886.
+
+30: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. I, bldz. 150 en Dl. VI bldz. 357.
+
+31: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. II, bldz. 150.--Laupts, Perversion
+et perversité, Paris 1896, bldz. 105.--Raffalovich, Uranisme et
+unisexualité, Paris-Lyon 1896, bldz. 241.
+
+32: Raffalovich, l. c. bldz. 138.
+
+33: Johannes Schlaf, Walt Whitman Homosexueller? Brun's Verlag, Minden
+in W. 1906.
+
+34: Raffalovich, l. c. bldz. 138.
+
+35: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, bldz. 1322.
+
+36: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, bldz. 1304.
+
+37: § 175 v. h. Duitsche Strafwetboek luidt: "Die widernatürliche
+Unzucht, welche zwischen Personen männlichen Geschlechts oder von
+Menschen mit Thieren begangen wird, ist mit Gefängniss zu bestrafen;
+auch kann auf Verlust der bürgerlichen Ehrenrechte erkannt werden."
+
+38: Collection des plus belles pages de Restif de la Bretonne, Paris,
+Société du Mercure de France, 1905.
+
+39: J. Casanova de Seingalt, Mémoires, Paris, Garnier frères.
+
+40: Montesquieu, De l'Esprit des Lois, Paris 1873, Hachette, Livre 12,
+Chap. 6, bldz. 286.
+
+41: Voltaire, Dictionnaire philosophique.
+
+42: Meiners, Betrachtungen über die Männerliebe der Griechen enz.,
+Leipzig 1775.
+
+43: Ehrenberg, Euphranor. Ueber die Liebe etc., Elberfeld u. Leipzig
+1809.
+
+44: Brière de Boismont, Remarques médico-légales sur la perversion de
+l'instinct génésique, Gaz. méd. de Paris, 21 Juli 1849.
+
+45: Hössli, Eros. Die Männerliebe der Griechen, 1e Bd. Glarus 1836 en
+2e Bd. St.-Gallen 1838.
+
+46: Michéa, Les déviations maladives de l'appétit vénérien, Union méd.
+17 Juli 1849.
+
+47: Casper, Ueber Notzucht und Päderastie etc. Vierteljahrschrift f.
+gerichtliche u. öffentl. Medizin, Berlin 1852 Bd. I.
+
+48: Numa Numantius (Karl Heinrich Ulrichs), 1. Vindex. 2. Inclusa.
+3. Vindicta. 4. Formatrix. 5. Ara spei. 6. Gladius furens. 7. Memnon.
+8. Incubus. 9. Argonauticus. 10. Uranus. 11. Araxes. 12. Kritische
+Pfeile. (Laatste uitgaaf verschenen te Leipzig, Max Spohr, 1898.)
+
+49: Dr. A. Aletrino, Over Uranisme en het laatste boek van Raffalovich
+(Marc André), Psychiatrische en neurolog. bladen 1907.
+
+50: Dr. L. S. A. M. Römer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam 1904. Het
+Uranisch gezin, Tierie, Amsterdam 1905.
+
+51: Dr. A. Aletrino, La situation sociale de l'uraniste, Actes du 5me
+Congrès d'anthrop. crimin., de Bussy, Amsterdam 1901.
+
+52: Karl Ihlfeld, Over Uranisme, Tierie, Amsterdam 1905.
+
+53: Casper Wirz, De uraniër voor Kerk en H. Schrift, Tierie, Amsterdam
+1904.
+
+54: Magnus Hirschfeld, Oorzaken en Wezen van het Uranisme, vertaald
+door W. met een voorrede van Dr. A. Aletrino, Tierie, Amsterdam 1904.
+
+Dit werk, voor 't eerst verschenen onder den titel Ursachen und Wesen
+des Uranismus in het Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, 1901, is als op zich
+zelf staand werk uitgekomen onder den titel "Der Urnische Mensch".
+
+55: Rohleder, Die Masturbation, Berlin 1902. Fischer's Med. Buchh.
+bldz. 45.
+
+56: Moll, l. c. bldz. 89, 5e noot.
+
+57: v. Krafft-Ebing, Neue Studien auf dem Gebiete der Homosexualität,
+Jahrb. f. sex. Zw.st. Bd. 3, bldz. 7.
+
+58: Näcke, Ein Besuch bei den Homosexuellen in Berlin, Archiv. v.
+Gross. 15e Bd. 2e en 3e Hft.
+
+59: Magnan et Legrain, Les dégénérés, Paris 1895, bldz. 79.
+
+60: Wertheim Salomonson, Iets over ontaarding, Ned. Tijdsch. v.
+Geneeskunde, 39ste Jaarg. 1903, 2e Dl. bldz. 715.
+
+61: Möbius, Beiträge zur Lehre der Geschlechts-Unterschiede, Halle
+a. S., Carl Marhold, 1907, bldz. 17.
+
+62: Hoche, Handbuch d. ger. Psychiatrie, Berlin 1901, bldz. 413.
+
+63: Sigm. Freud, Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie, Leipzig u. Wien,
+Franz Deuticke, 1905, bldz. 4.
+
+64: Untrodden fields of anthropology, Paris 1898.
+
+65: Karsch, Uranismus u. Päderastie enz. Jahrb. f. sex. Zw.st. 3e Bd.
+bldz. 72.
+
+66: Havelock Ellis und Symonds, Das konträre Geschlechtsgefühl,
+Wiegand's Verlag, Leipzig 1896, bldz. 4.
+
+67: Richard Burton, Arabian Nights, London 1885, Bd. 10, bldz. 205-254.
+
+68: Hugo de Vries, Oorsprong en bevruchting der bloemen, Tierie,
+Amsterdam 1904, bldz. 29-33, 80.
+
+69: Prof. Hugo de Vries schreef mij, naar aanleiding van mijn rapport
+op het Congres: "....met uw opvatting "variëteit" kan ik mij geheel
+vereenigen".
+
+70: Näcke, Bericht über den Verlauf d. 5. intern. kriminal-anthr.
+Congr. in Amsterdam, Hans Gross' Archiv. Bd. 8, Hft. I, bldz. 97.
+
+71: Hirschfeld, Jahrb. f. sex. Zw.st. Bd. 4, bldz. 962.
+
+72: Numa Prätorius, ibidem bldz. 833.
+
+73: Näcke, Die forensische Bedeutung der Träume, Hans Gross' Archiv.
+Bd. V, Hft. I, bldz. 121.
+
+74: Hirschfeld, Das Ergebnis der statistischen Untersuchungen, Max
+Spohr, Leipzig 1904, bldz. 60.
+
+75: v. Römer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam 1904, bldz. 13 en 14.
+
+76: Ein Besuch bei den Homosexuellen, etc., Gross' Archiv. Bd. 15,
+2e en 3e Hft., bldz. 248.
+
+77: v. Schrenck-Notzing, Die Suggestionstherapie bei krankhaften
+Erscheinungen des Geschlechtstriebs, Stuttgart 1892, bldz. 244 en vlg.
+
+78: v. Krafft-Ebing, Psychopathia sexualis, 10e uitgaaf, bldz. 285.
+
+
+
+
+NOOT VAN DE BEWERKER:
+
+
+In het bovenstaande is getracht zo goed mogelijk het origineel te
+volgen, met uitzondering van de voetnoten, die in het origineel
+onderin de pagina's stonden, en hier bij elkaar zijn geplaatst
+en hernummerd. Daarnaast zijn de volgende kennelijke drukfouten
+verbeterd:
+
+* door Waldeyer "kiemepitheel" genoemd: in het origineel 'kiemepithel'
+* de voorstelling van androgynie: in het origineel 'andrygynie'
+* Mundi Mirabile Monstrum."[14]: in het origineel 'Monstrum.[14]'
+* zoogenaamde "erreur de sexe": in het origineel 'voogenaamde'
+* (Marc André): in het origineel '(Marc, André)'
+* het pseudoniem "Karl Ihlfeld": in het originaal 'pseudoneim'
+* Gesellschaft für Psychiatrie und Nervenheilkunde: in het origineel
+  'en' in plaats van 'und'
+* als een mozaïek: in het origineel 'mozaiëk'
+* aus der Art schlägt: in het origineel 'schlagt'
+* Mensch ist langweilig: in het origineel 'langeweilig'
+* nog één uitweg: in het origineel 'éen'
+* zonder het uitzicht op iets moois: in het origineel 'mooi's'
+* in een liefdesverhouding: in het origineel 'liefdeverhouding'
+* op een kunstig volvoerde dressuur berusten"[78].: in het origineel
+  'berusten[78],'
+* noot 18: in het origineel ontbrak de punt na 'vlg'
+* noot 22: Natur- und Völkerkunde: in het origineel 'Volkenkunde'
+* noot 25: Unisexualité: in het origineel 'Unisixualité'
+* noot 26: Fischer, Berlin: in het origineel 'Fisscher'
+* noot 31: Laupts: in het origineel 'Lauppts'
+* noot 61: Lehre der Geschlechts-Unterschiede: in het origineel
+  'Geschlechts-Unterschieden'
+* noot 63: Franz Deuticke: in het origineel 'Fransz'
+* noot 67: Arabian Nights, London: in het origineel 'Arabian Nights.
+  Londen'
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+***** This file should be named 35924-0.txt or 35924-0.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/5/9/2/35924/
+
+Produced by André Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/35924-0.zip b/35924-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..e3b9e71
--- /dev/null
+++ b/35924-0.zip
diff --git a/35924-8.txt b/35924-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..ec9be32
--- /dev/null
+++ b/35924-8.txt
@@ -0,0 +1,2255 @@
+The Project Gutenberg EBook of Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Hermaphrodisie en Uranisme
+
+Author: Arnold Aletrino
+
+Release Date: April 20, 2011 [EBook #35924]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+
+
+
+Produced by Andr� Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+                          HERMAPHRODISIE EN
+                              URANISME.
+
+                             VOORDRACHT,
+
+                den 5en Juni 1908 te Amsterdam voor de
+                candidaten van de Juridische Faculteit
+                      van het A. S. C. gehouden
+
+                               --DOOR--
+
+                           Dr. A. ALETRINO,
+
+     Priv.-doc. I/d Crim. anthrop. a/d Universiteit te Amsterdam.
+
+                       F. VAN ROSSEN--AMSTERDAM
+                                1908.
+
+
+
+
+  _Zeer gewenschte toehoorderessen en toehoorders_,
+
+Ik stel er prijs op, v��r ik aan mijn eigenlijk onderwerp begin,
+U te verzoeken, wel te willen bedenken, dat ik op het standpunt
+sta, dat niemand, en dus ook ik niet, het recht heeft zich met
+de geslachtsdaden van anderen te bemoeien of die te veroordeelen,
+wanneer door deze niet een van de twee personen, tusschen wie de daad
+geschiedt, of een derde benadeeld wordt en dat ik--en ik weet bij
+ondervinding, door en na het congres voor crimineele anthropologie
+in 1901 te Amsterdam gehouden, waar ik een rapport "Sur la situation
+sociale de l'uraniste" inzond, hoezeer men geneigd is iemand die
+over dat onderwerp schrijft of spreekt, verkeerde bedoelingen toe te
+dichten en verkeerde woorden in den mond te leggen--geen propaganda
+maak voor normale of, zooals men het heeft willen noemen, abnormale
+geslachtsuitingen, maar dat ik de kwestie alleen uit een humanitair en
+wetenschappelijk oogpunt bestudeer.
+
+Drie redenen zijn er, waarom ik juist dit onderdeel der
+natuurwetenschappen heb uitgekozen om hedenavond met U te bespreken,
+al kan die bespreking--om de groote uitgebreidheid van het
+onderwerp--niet dan zeer onvolledig zijn en ik mij--om den beperkten
+tijd, waarover ik kan beschikken--zal moeten bepalen tot het slechts
+in groote lijnen aangeven der omtrekken en zoovele en belangrijke
+d�tails zal moeten laten rusten.
+
+De eerste reden is, dat men er noch op colleges voor juristen,
+noch op medische colleges, noch op de colleges voor gerechtelijke
+geneeskunde over spreekt. Is dit, omdat men het onderwerp van te
+weinig gewicht acht? Of is het uit overmatige kuischheid? Want zoodra
+er over dit onderwerp wordt gesproken, steekt een, ik zou haast zeggen
+pathologische, kuischheid haar hoofd op. Als bewijs daarvan diene,
+dat, toen ik eenige jaren geleden een opstel over het uranisme aan een
+medisch tijdschrift hier te lande had gezonden, ik het terugontving
+met een begeleidend schrijven, waarin te lezen stond, "dat de Redactie
+voor d�t onderwerp geen plaats wilde afstaan". Als een ander bewijs
+van die kuischheid diene, dat men iemand die over het onderwerp
+schrijft of spreekt, als iemand betitelt, "die het goed recht van
+het bestaan van "gruwelen" bepleit". Ik heb het moeten verduren, dat
+de minister-president Kuyper, eertijds zoowel in een zitting van de
+Eerste, als in een van de Tweede Kamer, coram populo mijn goeden naam
+aantastte, om wat ik op bovengenoemd congres had gezegd[1], en dat
+later een onbekend atoom, een zekere heer v. d. Biesen, die mij tot
+professor verhief, hem in een zitting van de Eerste Kamer die woorden
+nabazelde![2]
+
+De tweede reden is, dat in den laatsten tijd het vraagstuk meer op den
+voorgrond is geschoven. Ik behoef U slechts te wijzen op het geval,
+door de onbescheidenheid van sommige dagbladen met naam en toenaam
+aan het licht gebracht, van een beeldhouwster, die hier in Amsterdam
+werkte en die plotseling van sexe is veranderd en nu als beeldhouwer
+in het buitenland vertoeft; ik behoef U slechts het proces-Moltke
+contra Harden te noemen, dat kort geleden in Berlijn is afgespeeld; ik
+wil U wijzen op de twee rechtzaken hier in de laatste jaren behandeld,
+waarbij de aangeklaagde beschuldigd werd onzedelijke homosexueele
+handelingen met minderjarigen te hebben gepleegd.
+
+De derde reden is, dat ik het van ongemeen groot gewicht voor U vind,
+dat Gij van het onderwerp op de hoogte zijt. Als rechter kan het
+U worden opgedragen in zulk een geval te oordeelen. Gij kunt als
+verdediger worden aangewezen om een beklaagde in zulk een geval bij te
+staan, evengoed als de geneesheer kan worden geroepen om in zulk een
+geval hulp en raad te geven. Wanneer ik bedenk in welke moeilijkheid
+ik zelf heb verkeerd, toen--kort nadat ik als geneesheer gevestigd
+was--de zoon van een mijner patienten tot mij kwam om raad en hulp en
+ik geheel onvoorbereid wat het onderwerp betreft, gedwongen was hem
+te helpen--hij is dan ook de oorzaak geweest, dat ik met de studie
+er van ben begonnen en dat ik mij er in heb verdiept--dan voel ik het
+mijn plicht U, als het maar eenigszins kan, voor deze moeilijkheden te
+vrijwaren en U eenig inzicht in het onderwerp te geven, opdat Gij er
+misschien later gemakkelijker verder in kunt doordringen.
+
+                  *       *       *       *       *
+
+Men heeft altijd gemeend--en zelfs nu nog denken de meeste menschen
+er niet dieper over na--dat het even gemakkelijk is het onderscheid
+tusschen den homo sapiens masculinus en den homo sapiens femininus
+te beschrijven, als het door het verschil in kleeding tusschen de
+beide sexen aangegeven wordt. Dit nu is niet het geval en het is zeer
+moeilijk, zoo niet onmogelijk, een eigenschap, een eigenaardigheid aan
+te toonen, die z�� specifiek bij de eene sexe voorkomt, dat zij bij de
+andere sexe niet te vinden is. Alle eigenaardigheden en eigenschappen,
+die men tot nu toe als specifiek voor de eene sexe heeft aangezien,
+vindt men terug of heeft men bij de andere sexe teruggevonden. Hoe
+meer de onderzoekingen der anthropologen worden uitgebreid, des te
+meer komt men tot de ontdekking, dat men zich in die eigenschappen
+heeft vergist of dat men er een te fantastische beteekenis aan heeft
+gehecht.
+
+De vorm van het bekken b.v. dien men zelfs tot nu toe als een
+specifiek verschilsteeken tusschen de beide sexen heeft beschouwd, is
+gebleken niet zoo betrouwbaar te zijn. Men meent, dat een steil, nauw
+bekken aan den man eigen is, een wijd plat bekken alleen bij de vrouw
+voorkomt. Verschillende onderzoekers nu hebben aangetoond, dat men bij
+Arabische vrouwen en bij de vrouwen van sommige wilde stammen, wanneer
+men haar van achter beschouwt, onmogelijk door den vorm van het bekken
+kan uitmaken of men een man of wel een vrouw voor zich heeft.[3]
+De hand heeft een tijdlang als het verschils-kenteeken voor man en
+vrouw gegolden. Pfitzner de anatoom heeft eenige honderdtallen van
+mannen- en vrouwenhanden onderzocht en heeft geen enkel teeken kunnen
+aangeven, dat niet zoowel aan de vrouwenhand als, in andere gevallen,
+aan de mannenband eigen kan zijn[4]. Zelfs het ademhalingstype--de
+costaal- of borstademhaling bij de vrouw, de buikademhaling bij den
+man--is gebleken, wat de costaal-ademhaling betreft, door de kleeding
+en de beschaving te zijn ontstaan en het is bewezen, dat vrouwen van
+wilde volksstammen een abdominaal-ademhaling vertoonen, even goed als
+de mannen.[5]
+
+Wanneer wij dus de eigenschappen en eigenaardigheden van de beide
+sexen willen bestudeeren, zijn wij gedwongen ons te houden aan wat
+bij de overgroote meerderheid der beide sexen voorkomt. En dan kunnen
+wij de verschillende eigenschappen, behalve in de twee groote groepen
+van primaire en secundaire geslachtskenmerken, verdeelen in vijf
+afdeelingen:
+
+1e. De plaats waar de bevruchtende cellen gevormd worden: bij de vrouw
+het ovarium, bij den man de testis.
+
+2e. De gangen en wegen, waarlangs de bevruchtende cellen het lichaam
+verlaten en naar buiten worden gevoerd: bij de vrouw de tubae, de
+uterus en de vagina, bij den man de epididymis, het vas deferens en de
+penis.
+
+3e. De secundaire geslachtskenmerken, die eerst in den puberteitstijd
+duidelijk zichtbaar worden: bij de vrouw het langer worden van het
+hoofdhaar, het groeien der borsten en de menstruatie, bij den man de
+verandering van de stem, het groeien van den baard en het grooter
+worden van het strottenhoofd.
+
+4e. De verschillende geestelijke en gevoelseigenschappen. De vrouw
+is o. a. meer intu�tief, zachtmoediger, passief, de man daarentegen
+logisch, harder, ondernemend e. d.
+
+5e. De vrouw voelt zich geslachtelijk tot den man, de man voelt zich
+geslachtelijk tot de vrouw aangetrokken.
+
+Het is van het grootste belang, duidelijk voor oogen te hebben, dat
+elk dier verschilsgroepen haar oorsprong in eenzelfden oeraanleg
+vindt.
+
+Beschouwen wij de eerste groep iets nader. Wanneer men het menschelijk
+embryo v��r den dertigsten dag van het intrauterine leven beziet,
+kan men nog niet uitmaken of het een mannelijk of wel een vrouwelijk
+individu zal worden. De teeltklieren ontstaan in de buikholte, uit
+het epithelium, door Waldeyer "kiemepitheel" genoemd, dat naast de
+oernieren, aan de achterzijde van de buikholte ontstaat. Eerst in
+de vijfde week kan men door verschillende kenmerken bepalen of de
+teeltklier een ovarium of wel een testikel zal worden. De ovari�n
+blijven gedurende het geheele leven binnen het lichaam, terwijl de
+testikels kort v��r of kort na de geboorte buiten de buikholte dalen.
+Zelfs de kiemcellen zijn identieke vormsels. De kern van de eicel kan
+men gelijk stellen met den kop, terwijl het plasma van de eicel met
+den staart van het spermatozo�d kan vergeleken worden.
+
+De tweede groep, de gangen en uitvoerwegen. In de tweede
+zwangerschapsmaand ziet men twee paar gangen in de buikholte ontstaan,
+de Wolffsche of oerniergangen en de M�llersche gangen, die naar onder
+loopen en te samen in de opening van de cloake (waarover straks)
+eindigen. Wordt het embryo een mannelijk individu, dan ziet men, dat
+de Wolffsche gangen zich sterk gaan ontwikkelen, terwijl de M�llersche
+gangen in ontwikkeling achterblijven. De ondereinden der vier gangen
+vergroeien met elkaar, er komen daaraan twee kleine uitstulpsels
+te voorschijn: de aanleg voor de latere prostata en de vesiculae
+seminales is daar. Wordt het individu daarentegen een vrouw, dan
+blijven de Wolffsche gangen in ontwikkeling achter, de bovenste
+gedeelten der M�llersche gangen worden de tubae, uit de benedenste,
+die met de uiteinden der Wolffsche gangen vergroeien, wordt de uterus
+en de vagina.
+
+Doch ook de uitwendige geslachtsorganen zijn oorspronkelijk
+hetzelfde gevormd. V��r de zesde week ziet men aan het ondereinde
+van het lichaam alleen een spleet, den uitgang van de cloake, de
+gemeenschappelijke afvoerbuis voor urine en faecaalstoffen. Pas in de
+tiende week van het intrauterine leven groeit een wand van binnen naar
+buiten in de cloake en vervormt die tot twee gangen, de eene voor den
+afvoer van de faecaalstoffen, de andere voor de latere wording van
+het urogenitaalstelsel. In de zesde week van het embryonaal bestaan,
+begint zich boven de cloake een knobbeltje te verheffen. In de tweede
+maand zien wij, dat daarin een spleet ontstaat, die zich richt naar
+dat gedeelte der spleet van de cloake, waaruit het urogenitaalstelsel
+zal worden en die zich daarin voortzet. Rondom de spleet welven een
+paar huidplooien op, terwijl er rondom het geheel een paar welvingen
+ontwikkelen, de geslachtswrongen.
+
+Wordt het aanstaande individu een vrouw, dan verandert er verder maar
+heel weinig. Het knobbeltje groeit iets uit en wordt de clitoris,
+waarom heen zich een huidplooi legt, het praeputium clitoridis,
+terwijl het vooreinde zich verdikt en tot glans clitoridis wordt. De
+geslachtsspleet verdiept en verwijdt zich en wordt tot vagina, terwijl
+de geslachtsplooien die zich verder ontwikkelen tot labia minora, de
+wrongen--door groote vetvorming uitgegroeid--tot labia majora worden.
+Bij den man is de verandering die intreedt, grooter. Het knobbeltje
+verlengt zich meer dan bij de vrouw en wordt de penis, de randen van
+de geslachtsspleet groeien over de spleet heen en vormen de urethra,
+de geslachtsplooien groeien aaneen, waardoor het scrotum ontstaat, dat
+de neergedaalde testikels zal opnemen. De verschillende deelen der
+geslachtsorganen kan men dus met elkaar vergelijken: de clitoris komt
+overeen met den penis, de ovari�n met de testikels, de labia met het
+scrotum, de uterus met de prostata.
+
+Geschiedt nu echter de groei dier deelen niet zoo regelmatig als wij
+hierboven hebben aangegeven, maar blijven sommige deelen te vroeg in
+hun groei staan en groeien andere deelen te ver, dan ontstaat het
+individu, dat men met den naam "hermaphrodiet" bestempelt.
+
+Deze naam is afgeleid van de namen ~Herm�s~ (Hermes), en ~Aphrodit�~
+(Aphrodit�), en is, volgens het verhaal door Ovidius in zijn
+Metamorphosen meegedeeld, ontstaan, doordat de zoon van Hermes en van
+Aphrodite zich in de bron Salmeikis baadde, waardoor de bronnymph
+verliefd op hem werd. Wijl hij haar echter verstootte, smeekte zij de
+Goden haar met het lichaam van haar geliefde te vereenigen. De goden
+willigden het verzoek in en daaruit is het tweeslachtig wezen, de
+"hermaphrodiet", geworden. Geoffroy Saint-Hilaire definieert het
+hermaphroditisme als "de werkelijke of schijnbare, geheele of
+gedeeltelijke aanwezigheid van twee sexen in hetzelfde individu".[6]
+
+Reeds van de oudste tijden is het hermaphroditisme bekend en er
+is geen godsdienst bijna, waarin niet (bij de polythe�stische) de
+oppergod of (bij de monothe�stische) de godheid als een androgyne
+wordt gedacht en voorgesteld. De Persische Mithras-Mithradienst,
+de Egyptische Phtha en Isisdienst, hadden de voorstelling van een
+androgyne godheid. De Japansche god "de geest der aarde" wordt als
+twee-geslachtige godheid voorgesteld, en zelfs de Noorsche Frigadienst
+laat de voorstelling van androgynie herkennen. Dat de Grieken zich
+hun voornaamste Goden, Zeus, Aphrodite en Pan, als androgynen dachten,
+evenals de Romeinen hun Priapus, bewijzen de kunstvoortbrengselen, die
+ons van die tijden zijn overgebleven.[7]
+
+Bij de Romeinen had men zeer vreemde opvattingen omtrent
+hermaphrodieten. Plinius verhaalt van een volk ergens in Afrika, dat
+geheel uit hermaphrodieten zou bestaan en deelt mee, dat hij zelf
+getuige er van is geweest, dat een hermaphrodiet willekeurig van
+geslacht kon veranderen. Bij de Wet der twaalf Tafelen was het den
+haruspices geoorloofd den hermaphrodiet te dooden, omdat de crimen
+laesae naturae niet ongestraft mocht blijven en de geboorte van een
+hermaphrodiet allerlei rampen voor het land voorspelde. Diodorus deelt
+mee, dat het verschijnen van een hermaphrodiet �f op de aanwezigheid
+van een God op aarde wijst, die de zachtheid van de vrouw aan de
+kracht van den man paart, �f dat het een voorspelling inhoudt van
+groote rampen die over het land zullen komen.[8] Livius vermeldt
+eenige gevallen, waarin een hermaphrodiet ter dood is gebracht.[9]
+
+Over het algemeen schijnen de Romeinen zich nog al veel met het
+hermaphroditisme te hebben bezig gehouden. In het Romeinsche recht
+toch wordt verschillende malen van den hermaphrodiet melding gemaakt.
+Ulpianus werpt de vragen op, of de hermaphrodiet mag getuigen,
+of hij het vaderlijk gezag mag uitoefenen, of hij mag erven en
+vindt een oplossing d��rin, dat hij zegt, dat het er van afhangt
+welke sexe er in den hermaphrodiet praevaleert.[10] Later zijn de
+gevoelens tegenover den hermaphrodiet gunstiger gestemd geworden,
+vooral ten tijde van Nero, wijl deze een zoodanige voorliefde voor
+hermaphrodieten schijnt te hebben gehad, dat hij zijn wagen bij
+voorkeur door vier hermaphroditische paarden liet trekken.[11]
+
+Niettegenstaande sommige kerkvaders in de middeleeuwen Jehova als
+androgyn beschouwden, omdat hij Adam naar zijn evenbeeld had geschapen
+en deze androgyn moet zijn geweest--immers "creavit Deus eum ad
+imaginem suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam
+creavit eos"--bracht men de hermaphrodieten toch ter dood, omdat men
+meende, dat zij door God gezonden waren om zijn toorn te wreken en dat
+zij het naderen van rampen voorspelden. Men was van meening, dat de
+duivel er aan had deelgenomen, wanneer een hermaphrodiet werd geboren
+en de moeder werd dan ook gestraft, terwijl in sommige gevallen ook
+de vader niet vrijliep.[12] Bauhinius was nog op het einde van de 16e
+eeuw van oordeel, dat een hermaphrodiet moest gedood worden, terwijl
+Riolanus hetzelfde oordeelt in het begin van de 17e eeuw.[13] Later
+werd men gunstiger tegenover hen gestemd en bepaalde men er zich toe,
+om hen eenige rechten te ontzeggen. Wanneer een hermaphrodiet wilde
+huwen en de sexe was onduidelijk, dan werd het aan hem overgelaten
+een sexe te kiezen en mocht hij volgens die sexe huwen. Veranderen van
+sexe of geslachtsgemeenschap hebben anders dan naar de gekozene sexe,
+was niet geoorloofd en werd met den dood gestraft. Bauhinius verhaalt
+van een hermaphrodieten monnik, die zwanger werd en ter dood werd
+gebracht en voegt er aan toe: "Mas, Mulier, Monacus, Mundi Mirabile
+Monstrum."[14] De gevallen van Anne, later Jean, Grandjean en Marie,
+later Marin, Lemarcis, zijn beroemd geworden. Anne Grandjean was in
+1732 in Grenoble geboren en als meisje opgevoed. Toen zij volwassen
+was geworden, bemerkte zij dat zij eigenlijk een man was, nam den
+naam van Jean Baptiste aan en trouwde met een vrouw. Toen dat bemerkt
+werd, veroordeelde de rechtbank hem als "profanateur du Sacr�ment du
+Mariage" tot verlies van eer, een lichamelijke straf en levenslange
+verbanning. Hij werd vrijgesproken maar werd gedwongen om in het
+vervolg altijd in vrouwenkleeren te gaan en om nooit meer met een
+vrouw geslachtsgemeenschap te hebben.[15]
+
+Marie Lemarcis, die ook bemerkte, dat zij een man was, zich daarom
+Marin Lemarcis noemde, en met een vrouw wilde huwen, ontkwam ter
+nauwernood den dood door ophanging, doordat een voor dien tijd beroemd
+chirurg, Duval, tegen de expertise van vele anderen, verklaarde dat
+hij een man was. Hij werd veroordeeld om minstens tot zijn vijf en
+twintigste jaar vrouwenkleeren te dragen en het werd hem verboden om
+geslachtelijke gemeenschap met welke sexe dan ook, te hebben.[15]
+
+Ambroise Par� verhaalt hoe hij het heeft bijgewoond, dat een meisje,
+door het springen over een sloot, plotseling van meisje jongen werd.
+Het omgekeerde, zegt Par�, dat een jongen een meisje wordt, komt
+nooit voor, "omdat de natuur altijd er naar streeft het volmaakte te
+bereiken".[16]
+
+Door de onderzoekingen in de laatste eeuw nu, is het wezen van den
+hermaphrodiet beter bekend geworden en al weet men nog niet de oorzaak
+waardoor het hermaphroditisme ontstaat, men weet waardoor het tot
+stand komt. Wanneer bij een vrouwelijk individu de clitoris te groot
+wordt, de labia gedeeltelijk of geheel vergroeien en, zooals vele
+malen het geval is, er een hernia labialis (een breuk in een der
+labia majora, het afdalen van een darmlis in een der labia majora)
+bestaat; wanneer bij den man de penis niet de normale grootte bereikt,
+de beide helften van het scrotum zich niet vereenigen en de plaats
+der vergroeiing open blijft, de urethra zich eveneens niet sluit
+(hypospadie), maar zich in de splijting van het scrotum voortzet,
+wanneer daarbij de testikels niet in het scrotum dalen, maar in de
+buikholte of in het lieskanaal blijven (cryptorchie), dan heeft men de
+anatomische afwijking voor zich, die men met den naam van "uitwendig
+hermaphroditisme" bestempelt.
+
+Al naar gelang van de twee soorten of van de enkele soort van
+teeltklieren, die in hetzelfde individu aanwezig zijn, terwijl de
+aard der geslachtsgangen of der uitwendige geslachtsorganen bij
+datzelfde individu, beiden of een van beiden, wel of niet met den aard
+dier twee soorten of der enkele soort van teeltklieren overeenkomt,
+verdeelt men de hermaphrodieten in "ware" en "onechte", onderscheidt
+men den "hermaphroditus verus" (androgynie, gevallen waarin zoowel
+testes als ovari�n, onverschillig in welk stadium van ontwikkeling, in
+hetzelfde individu aanwezig zijn, met normale of misvormde uitwendige
+geslachtsorganen) en den "pseudohermaphroditus", den "hermaphroditus
+spurius" (wanneer bij ��ngeslachtelijke ontwikkeling der teeltklieren,
+de inwendige en de uitwendige geslachtsorganen of een van beiden het
+type van het andere geslacht naderen).
+
+Men heeft het hermaphroditismus verus verdeeld in h. v. bilateralis,
+unilateralis en lateralis, al naar gelang er in de buikholte aan beide
+zijden een ovarium en een testis te samen zouden voorkomen, of wel
+een ovarium �n een testis te samen aan de eene zijde en een ovarium
+�f een testis aan de andere zijde, of ook wel een ovarium aan de eene,
+een testis aan de andere zij. Theoretisch beredeneerd is een zoodanig
+voorkomen van herm. ver. natuurlijk mogelijk. In werkelijkheid echter
+is het bestaan er van nog nimmer vastgesteld en de eenige gevallen,
+vijf in aantal, van herm. verus zijn die, waarin het voorkomen van
+een zoogenaamden "ovotestis" is gevonden, het voorkomen namelijk van
+een teeltklier, waarin zoowel ovariaal als testikulair weefsel door
+het microscopisch onderzoek kon worden aangetoond. Onder de reeks
+gevallen van herm. ver. die Neugebauer in zijn werk "Hermaphroditismus
+beim Menschen" heeft opgeteld, zijn deze vijf de eenige waarbij
+echt herm. ver. is aangetoond. De overige gevallen zijn niet door
+een microscopisch onderzoek bewezen gevallen van herm. ver. te zijn
+geweest, ofschoon men ze er wel voor had gehouden.[17]
+
+Van meer praktisch belang dan ook zijn voor ons de pseudohermaphrodieten.
+Men kan te doen hebben met een psh. externus, met een psh. internus of
+met een psh. completus of externus _et_ internus. Bij den psh. internus
+vindt men, behalve de inwendige geslachtsorganen die bij de sexe
+van het individu behooren, min of meer ontwikkelde inwendige
+geslachtsorganen van de andere sexe. Bij den psh. externus zijn de
+uitwendige geslachtsorganen van het individu zoodanig vervormd, dat
+men in twijfel kan verkeeren of men met vrouwelijke dan wel met
+mannelijke uitwendige geslachtsorganen te doen heeft. Bij den psh.
+completus ziet men de vereeniging van beide bovengenoemde afwijkingen.
+Men geeft den psh. de sexe, die door de teeltklier wordt aangetoond.
+Zoo vindt men bij den psh. intern. masc. behalve de testes en de
+inwendige mannelijke geslachtsorganen, b.v. een min of meer goed
+ontwikkelden uterus, bij den femininus, behalve de ovari�n en de
+inwendige vrouwelijke geslachtsorganen, b.v. resten van het vas
+deferens.
+
+Het meest van praktisch belang zijn voor ons de pseudoh. externi,
+omdat het interne psh. niet gemakkelijk bij het leven kan worden
+gediagnosticeerd en omdat het interne psh. meestal pas in aanmerking
+komt, wanneer het externe psh. tot een onderzoek heeft aanleiding
+gegeven.
+
+Wat den hermaphrodiet of pseudohermaphrodiet betreft, wanneer men hem
+uit het oogpunt beschouwt van medeburger in de samenleving, zoowel
+de een als de ander kan zich als gewone, niet-misvormde menschen
+gedragen en dikwijls vindt men dan ook geen enkel verschil tusschen
+hun doen en laten en dat van den normaal-gevormden. Toch komen onder
+pseudohermaphrodieten zeer veel geestesstoornissen en verschillende
+afwijkingen op geestelijk en zedelijk gebied voor. Zonder nog zoo
+ver te gaan als Debierre, die--terwijl hij den hermaphrodiet en den
+pseudoh. onder de gedegenereerden rangschikt--hen in een toestand
+acht, waardoor zij een of anderen dag alle symptomen van lijders aan
+een degeneratie-psychose kunnen gaan vertoonen[18], zijn de meeste
+schrijvers het er over eens, dat het meerendeel der pseudoh.--ofschoon
+onder hen personen gevonden worden, die een uitstekend verstand en een
+zeer goeden aanleg hebben--over het algemeen, niet z�� ontwikkeld is,
+als normaal-gevormde menschen. De misvorming der teeltklieren en der
+geslachtsorganen laat wel degelijk haar schadelijken invloed bij hen
+gelden.[19]
+
+De geslachtsdrift der meeste hermaphrodieten is gering, wat met
+het oog daarop, dat hun teeltklieren nooit z�� als bij normalen
+zijn ontwikkeld, niet te verwonderen is. Een enkele uitzondering
+daargelaten, waarin inderdaad een normale of misschien verhoogde
+potentie aanwezig is of was, moet men de verhalen der psh. op dat
+gebied als overdreven betitelen en vooral mededeelingen van psh. dat
+zij nu eens als man dan weer als vrouw geslachtsgemeenschap hebben
+gehad of kunnen hebben, meestal als een weinig fantastisch en met
+zekere restrictie aannemen.
+
+De gevallen, waarin het voor den jurist en voor den medicus van belang
+is van het hermaphroditisme of van het pseudohermaphroditisme op de
+hoogte te zijn, zijn de volgende.
+
+Ten eerste de gevallen van zoogenaamde "erreur de sexe", waarin
+namelijk het individu door een vergissing is ingeschreven bij den
+burgerlijken stand als behoorende tot de eene sexe en naderhand of op
+later leeftijd bemerkt, dat hij tot de andere sexe behoort en nu van
+sexe wil veranderen; 2e. gevallen van vergrijpen tegen de eerbaarheid,
+3e. gevallen waarin een huwelijk blijkt te zijn gesloten met een
+hermaphrodiet en waarin op grond daarvan, dat de vrouw eigenlijk
+een man of de man eigenlijk een vrouw is, nietigverklaring van het
+huwelijk gevraagd wordt.
+
+Wat de eerste gevallen betreft, verwijs ik U naar wat ik U heb
+meegedeeld van de beeldhouwster die nu als beeldhouwer in het
+buitenland vertoeft en naar de historische verhalen van Marin Lemarcis
+en Anne Grandjean, die wij zoo even hebben besproken. Omtrent de
+aanslagen tegen de eerbaarheid wil ik u doen opmerken, dat het b.v.
+zou kunnen geschieden, dat iemand beschuldigd wordt geslachtelijke
+gemeenschap te hebben gehad met een vrouw, tegen haar wil of terwijl
+zij in bewusteloozen toestand verkeert en dat het blijkt, dat deze
+vrouw een pseudh. masculinus is, een geval van "erreur de sexe". Ook
+kan ik mij het geval voorstellen, en het is ook geschied, dat een
+man beschuldigd wordt geslachtsgemeenschap met een vrouw tegen haar
+wil te hebben gehad en dat het blijkt, dat de verkrachter eigenlijk
+een vrouwelijke psh. is. Het omgekeerde kan eveneens plaats hebben.
+Ik herinner mij niet welke schrijver het geval meedeelt, van een
+vroedvrouw, die beschuldigd werd onzedelijke handelingen te plegen
+met vrouwen, die zij in haar verlossing had bijgestaan en van wie
+het bij onderzoek bleek, dat deze vroedvrouw een mannelijke psh.
+was. En wat de derde categorie aangaat, wil ik u doen opmerken, dat
+Neugebauer verschillende gevallen, zoowel uit de literatuur als uit
+eigen praktijk, aanhaalt, waarin de vrouw die wilde huwen of reeds
+gehuwd was, bij onderzoek bleek een psh. masculinus te zijn, die
+door een "erreur de sexe" als vrouw was opgevoed. Het is nog niet
+zoo heel lang geleden, dat ik vernomen heb, dat een gynaecoloog
+hier in Amsterdam, een dame op zijn spreekuur ontving, die hem kwam
+consulteeren over de vraag of zij kinderen kon krijgen. Zij was al
+eenige jaren getrouwd en zij en haar man waren zeer gelukkig, alleen
+ontbrak aan hun geluk dat zij geen kinderen hadden. Bij onderzoek
+bleek het den gynaecoloog, dat hij met een mannelijke psh. te doen
+had, met een geval dus van "erreur de sexe". Hij is zoo verstandig
+geweest, die "dame" met vage troostwoorden naar huis te zenden en haar
+niet het geheim van haar sexe te openbaren, om niet twee menschen,
+die heel gelukkig waren, ongelukkig te maken. Of de openbaring hem
+iets zou hebben gebaat, staat te bezien. In bijna alle gevallen die
+Neugebauer meedeelt, zijn de mannelijke psh. t�ch als vrouw gehuwd en
+hebben met hun man, die al of niet van hun toestand afwist, een zeer
+gelukkig leven geleid. Neugebauer deelt mede, dat het hem ettelijke
+malen is geschied, dat, wanneer hij den persoon op de erreur de sexe
+opmerkzaam maakte, groot verdriet en onwil om van sexe te veranderen
+het gevolg van zijn waarschuwing waren. Weinige maar stemden in
+een verandering toe. In hoeverre bij de erreur de sexe de opvoeding
+invloed heeft gehad, kan men niet goed bepalen. Moll ontkent dien
+grooten invloed van de opvoeding op het sexueele leven of liever op
+het zich man of vrouw voelen en zegt dat een of anderen dag de ware
+sexe wel te voorschijn komt, tegen de verkeerde opvoeding in.[20]
+Neugebauer is van tegenovergesteld oordeel en haalt eenige gevallen
+aan, waarmee hij zijn opvatting bewijst.[21] Zeker is het, dat sommige
+gevallen bekend en beschreven zijn, waarin, niettegenstaande de
+verkeerde opvoeding, de echte sexe toch de overhand nam, terwijl
+er andere voorbeelden zijn, waarin dat niet heeft plaats gehad. Het
+is waarschijnlijk de kwestie en het hangt er van af, in welke mate
+ontwikkeld de secundaire psychische geslachtskenmerken van de eene of
+van de andere sexe al of niet aanwezig zijn.
+
+Evengoed nu als er verwisseling om zoo te zeggen der primaire
+geslachtskenmerken van de eene sexe naar de andere kan plaats vinden,
+kan hetzelfde ook geschieden met de secundaire geslachtskenmerken.
+
+De borsten, die in het algemeen goed ontwikkeld alleen bij vrouwen
+voorkomen, terwijl de man slechts rudimenten--in ontwikkeling
+achtergebleven--borsten vertoont, kunnen bij den man groeien en het
+klierweefsel kan bij den man dermate ontwikkelen, dat de functie van
+het mamma-weefsel aan die van de vrouwelijke borst gelijk wordt. In
+de gevallen nu, waarin het borstklierweefsel bij den man even sterk
+als bij de vrouw ontwikkeld is, heeft men te doen met wat men betitelt
+met den naam van "gynaecomastie". Er zijn verschillende gevallen
+bekend, waarin de man de functie van de vrouw overnam en in plaats
+van deze, den zuigeling zoogde. In het bekende werk van Ploss-Bartels
+"Das Weib", komen eenige zoodanige gevallen vermeld voor, onder andere
+een door Alexander van Humboldt meegedeeld en een door Bernard van
+Ornstein.[22] Darwin verhaalt van een neger, die zijn kind de borst
+gaf en Geijll, de gynaecoloog, die vroeger te Dordrecht praktiseerde,
+haalt verschillende gevallen aan, waarin �f de afgescheiden vloeistof
+uit de mannenborst aan een microscopisch onderzoek is onderworpen en
+waardoor is vastgesteld, dat de vloeistof inderdaad melk was, �f--en
+deze gevallen door hem aangehaald, zijn door Volkmann, Israel, Stieda
+en Gruber te boek gesteld--het mammaweefsel den bouw vertoonde van
+dien der vrouwenborsten.[23]
+
+Ook in den haar- en baardgroei vindt men die verwisseling. Ofschoon
+het algemeen is, dat baard en snor alleen bij mannen voorkomen,
+zijn er ettelijke gevallen bekend, waarin vrouwen een even
+sterk-ontwikkelden baard droegen als een man. B�rillon te Parijs,
+heeft in een boek "Les femmes � barbe" al de gevallen verzameld, die
+bekend zijn van vrouwen met baarden. Twee "pr�cieuses" uit de 17e
+eeuw, Madame Pilou en Madame Cornual, waarover in de Mercure de France
+van het jaar 1907 een uitstekend opstel is verschenen[24], waren
+bekend om hun mannelijken haartooi.
+
+Wij behoeven er niet op te wijzen, dat een verwisseling in stemklank,
+een diepe stem bij de vrouw en een hooge stem bij den man, dikwijls
+voorkomt. Bij den man heeft in de puberteit een verandering in zijn
+stemgeluid plaats; hij krijgt, zooals het genoemd wordt "den baard in
+de keel", zijn stemgeluid wordt dieper. Ettelijke gevallen zijn er
+bekend--en men behoeft maar rondom zich te luisteren om het zelf op te
+merken--waarin mannen een hooge vrouwenstem behouden, terwijl vrouwen
+een stemgeluid laten hooren, dat aan dat van een man doet denken.
+
+Zelfs in de twee meest eigenaardige uitdrukkingen van de psyche, in
+het handschrift en in den gang, vindt men die verwisseling. Hoevele
+mannen hebben niet een handschrift, dat aan dat van de vrouw doet
+denken, terwijl vrouwen een handschrift vertoonen, dat z�� sprekend op
+dat van een man gelijkt, dat men er zich zeer gemakkelijk in vergist.
+
+Even goed echter als die verwisseling plaats heeft in de primaire en
+in de secundaire geslachtskenmerken, kan een verwisseling voorkomen
+in de laatste groep der geslachtskenmerken, in de groep waarin wij
+de geslachtsrichting hebben gerangschikt, namelijk dat de vrouw
+zich tot den man en de man zich tot de vrouw geslachtelijk voelt
+aangetrokken. Het kan geschieden, dat juist het omgekeerde plaats
+heeft en dat de man geslachtelijk voor den man, de vrouw geslachtelijk
+voor de vrouw voelt. Waar dit het geval is, hebben wij te maken met
+de groote groep van menschen, die--zooals Marc Andr� Raffalovich
+zegt--"d�s leur jeunesse, avant la pubert�, sont port�s spontan�ment,
+sentimentalement, sensuellement, sexuellement, amoureusement,
+intellectuellement vers d'autres individus du m�me sexe"[25], met de
+homosexueelen, de urningen, de uranisten.
+
+De naam "homosexueel" is afgeleid van het Grieksche ~homoios~--de
+gelijke en het latijnsche "sexualis", in tegenoverstelling met hen,
+die zich tot personen van de andere sexe voelen aangetrokken en die
+"heterosexueelen" worden genoemd, dat is afgeleid van het grieksche
+"~heteros~"--de een van twee en het latijnsche "sexualis". Het woord
+"urning" door de Franschen vermooid tot "uranist", is het eerst door
+Numa Numantius gebruikt, het pseudoniem van Karl Heinrich Ulrichs,
+en is afgeleid uit een plaats in het Symposion van Plato. De Grieken
+onderscheidden twee Aphrodit�s, de oudste geboren uit Zeus en Dione
+was de Aphrodit� pand�mos, de jongste--Aphrodit� urania--is geboren
+uit het zeeschuim, dat rondom het geslachtsorgaan van Zeus opspatte,
+toen het door den jongste der Titanen, Kronos, was afgesneden en
+in zee geworpen en is ontstaan zonder dat een vrouw aandeel in
+haar wording heeft gehad. De Eros pand�mos is de liefde waarmede
+alle menschen beminnen, terwijl die van Urania, waaraan geen vrouw
+heeft deel gehad, de liefde van mannen tot mannen is. De liefde van
+mannen voor mannen heet "paederastie", die van vrouwen voor vrouwen
+"tribadie", welke namen dikwijls verkeerdelijk voor de geslachtsdaad
+worden gebruikt. De geslachtsdaad tusschen mannen heet "pedicatie",
+die tusschen vrouwen "amor lesbicus", terwijl de spiritueele liefde
+tusschen mannen den naam "amor platonicus", die tusschen vrouwen dien
+van "amor sapphicus" draagt.
+
+Ik zal in de volgende bladzijden voornamelijk van den mannelijken
+homosexueel, van den uranist spreken, omdat van dezen het meeste
+bekend is en omdat de vrouwelijke homosexualiteit nog niet zoo grondig
+is bestudeerd, al komt deze waarschijnlijk in even groote mate als de
+mannelijke voor.
+
+Even wil ik de opmerking maken, dat men wel moet onderscheiden
+tusschen den uranist en hem die homosexueele geslachtsdaden doet.
+De uranist doet wel homosexueele geslachtsdaden, maar blijft altijd
+uranist, dat is iemand die zich geslachtelijk uitsluitend tot
+personen van zijn eigen sexe voelt aangetrokken, terwijl hij die
+homosexueele daden doet zeer goed een heterosexueel kan zijn.
+Homosexueele daden plegen en uranist-zijn is niet hetzelfde en er
+ligt een hemelsbreed verschil tusschen den heterosexueel, die door
+gebrek aan vrouwen (in pensionaten, op schepen, in gevangenissen
+waar de gevangenen gemeenschappelijk zijn opgesloten enz. enz.), uit
+winstbejag (prostitutie) of uit vriendschap, homosexueele daden met
+een homosexueel of zelfs met een anderen heterosexueel pleegt en den
+echten uranist. De eerste toch zal, wanneer de gelegenheid weer daar
+is, tot het heterosexueel geslachtsverkeer teruggaan, zijn ware natuur
+weer laten gelden, terwijl de ander, die ook zijn ware natuur laat
+gelden, homosexueel zal blijven.
+
+Homosexueel geslachtsverkeer, hetzij dan door echte uranisten
+of door heterosexueelen, is al van de verste oudheid bekend. De
+godsdienstplechtigheden voor Ba�l gingen gepaard met homosexueele
+geslachtsuitingen, evenals de plechtigheden bij den dienst van Isis.
+Lydi�, Syri�, Perzi� waren bekend om het homosexueel geslachtsverkeer,
+dat daar inheemsch was en het is waarschijnlijk daarop, dat Paulus
+in zijn waarschuwing tegen den omgang met deze volken doelde.
+Jezus had waarschijnlijk den uranist op het oog, toen hij (Matthe�s
+19:12) sprak: "En er zijn gesnedenen die alzoo uit huns moeders
+lichaam geboren worden.... begrijpe wie het kan". Bij de Joden
+was de homosexueele geslachtsuiting strafbaar. In Leviticus 18:22
+staat geschreven: "Bij een man zult gij niet liggen met vrouwelijke
+bijligging, want het is een gruwel", terwijl in Leviticus 20:13
+staat: "Wie bij een manspersoon zal hebben gelegen met vrouwelijke
+bijligging, zij hebben beide een gruwel gedaan en zullen gedood
+worden, hun bloed kome over hen". Herodotus en Hippocrates beschrijven
+de verschijnselen van een ziekte die bij de Scythen voorkomt, de
+Scythenziekte, ~th�leia nousos~, genaamd, waarbij de mannelijke personen
+al de eigenschappen van een vrouw kregen en niet meer in staat waren
+om voort te planten.[26] Dat het homosexueel geslachtsverkeer bij de
+Grieken inheemsch was, bewijzen de legenden van Zeus en Ganymedes,
+de overlevering van de verhouding tusschen Socrates en Alcibiades.
+Ja, zoodanig was het homosexueel geslachtsverkeer in de Grieksche
+maatschappij ingeweven, dat de geneesheeren, wanneer zij den eed
+zwoeren, beloofden, in welk huis zij ook kwamen, dit alleen te
+zullen doen voor het heil van de zieken "en zich te zullen onthouden
+van wellustige daden op de lichamen der vrouwen en der mannen,
+zoowel vrijen als slaven".[27] Wat het Romeinsche Rijk betreft,
+heeft Petronius ons beschrijvingen van het dagelijksch leven der
+Romeinen nagelaten, waaruit duidelijk blijkt hoezeer het homosexueel
+geslachtsverkeer daar gewoonte was. Caesar, dien wij als een geheel
+ander man zien, naar wat wij over hem hebben geleerd in "de Bello
+Gallico", was bisexueel en werd "de man van alle vrouwen en de vrouw
+van alle mannen" bijgenaamd. Nero's homosexualiteit en zijn verhouding
+met den vrijgelatene Rufus zijn bekend, terwijl de uitspattingen van
+Heliogabalus, die als zonnepriester zich bij voorkeur in vrouwelijke
+kle�ren vertoonde, door verschillende schrijvers vermeld zijn.
+De verhouding van Hadrianus met Antinous, den prachtig-gevormden
+jongeling, over wiens dood altijd een geheimzinnige sluier is
+gebleven, is te dikwijls genoemd, dan dat ik er nog melding van behoef
+te maken.
+
+Ik wil hier en daar een greep uit de geschiedenis doen, en ga over
+tot de middeleeuwen. In het werk van Karl Julius Weber, "Das Pabstthum
+und die P�bste", lezen wij van de homosexueele daden die in de
+kloosters in de middeleeuwen werden gepleegd, niettegenstaande het
+telkens herhaald verbod en de straffen er op gesteld. Paul Zacchias
+en Ludovicus Claepius hebben hoofdstukken in hun werken gewijd aan den
+"Crimen sodomiae" en men vindt elders verhaald, hoe in den tijd der
+minnestreelen, niettegenstaande de schijnbaar groote vereering voor
+de vrouw, homosexueele handelingen naast die vereering voorkwamen.
+Vorstelijke personen zijn uranist geweest. Wij noemen Jakobus den
+eerste van Engeland en Eduard den derde. Aan het Fransche Hof waren
+homosexualiteit en homosexueele geslachtsdaden zoo gebruikelijk
+en zoo ingeweven, dat Elisabeth Charlotte, de schoonzuster van
+Louis Quatorze aan de keurvorstin Sophie schreef: "wie zijn kind
+lief heeft, moet het niet aan het Fransche hof sturen. De daden
+waarom Sodom en Gomorrha zijn verwoest, zijn niets, vergeleken bij
+de schandelijkheden die hier geschieden. Mannen leven met mannen,
+vrouwen leven met vrouwen en behalve de koning, de koningin en de
+Dauphin, is hier niemand te vertrouwen". De homosexueele daden en
+het uranisme, gepaard met verregaande effeminatie, van den broer van
+Louis Quatorze, van Philippe, Duc d'Orl�ans, waren algemeen bekend,
+evenals zijn verhouding met den Chevalier de Lorraine en den Marquis
+d'Effiat. Trouwens hij had een voorganger gehad in Hendrik den derde
+die, psychosexueel hermaphrodiet, na eerst een heterosexueele liefde
+te hebben gevoeld voor Marie de Cl�ves en andere vrouwen, zich later
+als homosexueel deed kennen.[28] Duitschland is niet vrij gebleven
+wat zijn vorsten betreft. Frederik de Groote en zijn broeder Heinrich
+waren uranisten, evenals Rudolph de tweede van Habsburg, een feit dat
+Heine in zijn Schlosslegende, die men alleen in de oude Hamburgsche
+uitgaven vindt en die men uit de latere uitgaven heeft verwijderd,
+heeft bezongen en die een van de redenen is geweest, of er zeker toe
+heeft bijgedragen, dat men hem uit Duitschland heeft verbannen. Van
+de latere Europeesche vorsten wil ik alleen Ludwig den 2e van Beijeren
+noemen, den krankzinnig-geworden uranist, aan wien wij het te danken
+hebben, dat de muziek van Wagner is bekend geworden[29], terwijl
+ik--uit vrees dat ik misschien wegens majesteitsschennis zou vervolgd
+worden--de namen van tegenwoordig levende vorstelijke personen liever
+wil verzwijgen.
+
+Ook onder geleerden vindt men uranisten. Winkelmann, de vriend van
+Goethe, was uranist en werd te Tri�st door Arcangeli, met wien hij
+in een homosexueele verhouding leefde, vermoord. Johannes v. M�ller
+was uranist, even als de schrijver Grillparzer en de dichter August
+v. Platen.[30] Michel Angelo was uranist, al wil men ook beweren,
+dat hij wel degelijk een vrouwenliefde in zijn leven heeft gehad,
+de liefde van Vittoria Colonna. Behalve zijn sonnetten, die--al is
+het geen onomstootelijk bewijs--er voor pleiten, was zijn omgang
+en zijn verhouding tot Thomaso de Cavalieri van dien aard, dat de
+waarschijnlijkheid voor zijn homosexueel voelen een zeer groote is.
+Ook bij latere artiesten vindt men uitgesproken uranisme. Oscar Wilde
+was uranist, wat hem het proces heeft op den hals geschoven, dat
+zijn veroordeeling tengevolge heeft gehad, een proces dat als een
+der grootste schandalen in de historie der Engelsche rechtspleging
+zal blijven bestaan.[31] Van Walt Whitman[32] zegt men, dat hij
+uranist was, ofschoon er in den laatsten tijd stemmen opgaan, die het
+tegendeel volhouden.[33] Paul Verlaine, de po�te maudit, was bisexueel
+en heeft, iets wat van algemeene bekendheid is, een homosexueele
+verhouding met Arthur Rimbaud gehad.[34] Onder de krijgslieden kan
+ik U le grand Cond� noemen en generaal Mac Donald, die zich in den
+Boerenoorlog heeft onderscheiden en den naam van "fighting Mac"
+heeft gekregen.[35] Wanneer ooit een regeering zich huichelend en
+verachtelijk heeft gedragen, is het de Engelsche geweest, die zelfs
+geweigerd heeft, nadat Mac Donald om zijn uranisme in den dood was
+gejaagd, zijn begrafenis met militaire eer te laten plaats hebben.
+En ten laatste is het nog niet zoolang geleden, dat men zou vergeten
+hebben, dat Krupp,[36] de groote industrieel, zich van het leven
+heeft beroofd, omdat hij uranist zijnde, voor de vervolgingen waarmee
+paragraaf 175 hem bedreigde, bevreesd was.[37] Het zou mij gemakkelijk
+vallen deze lijst met nog vele namen te vergrooten.
+
+Ofschoon er reeds in de geschriften van Restif de la Bretonne[38],
+in die van Casanova[39], in die van Montesquieu[40] en die van
+Voltaire[41] van de homosexualiteit en van het uranisme wordt melding
+gemaakt, duurde het tot het einde van de 18e eeuw, voordat de aandacht
+van de geleerden op het onderwerp werd gevestigd. Meiners[42] was
+de eerste, die een aantal feiten verzamelde en die te boek stelde,
+waaruit men over het uranisme en de homosexualiteit eenigszins op de
+hoogte kon komen. Niettegenstaande na hem Ehrenberg[43], Bri�re de
+Boismont[44], H�ssli[45], Mich�a[46] en anderen over het onderwerp
+schreven, ging het vraagstuk onopgemerkt aan de aandacht voorbij
+en was het Casper, de Duitsche gerechtelijk-geneeskundige, die in
+het jaar 1852 de kwestie weer ter sprake bracht.[47] Merkwaardig
+mag men het noemen, dat waar Casper reeds toen verkondigde, dat
+homosexualiteit en uranisme niet altijd de gevolgen zijn van
+zedebederf en van onzedelijkheid, de tegenovergestelde opvatting
+door de jaren heen, niettegenstaande de tegenwerpingen van den
+kant der nieuwere onderzoekers ingebracht, tot nu toe heeft stand
+gehouden. Weer geraakte het vraagstuk op den achtergrond, totdat in
+het jaar 1870 of omstreeks dien tijd v. Krafft-Ebing zijn beroemd
+werk "Psychopathia sexualis" in het licht gaf. Kort v��r hem, had
+de Hannoversche assessor Karl Heinrich Ulrichs, onder het pseudoniem
+Numa Numantius, reeds in het jaar 1864, de eerste brochures van de
+reeks van twaalf, over het uranisme het licht doen zien, waarin hij
+het eerst den naam urning gebruikte.[48] Behalve dat Ulrichs op den
+juristendag te M�nchen, waar hij zijn opvattingen over het vraagstuk
+wilde verkondigen, bijna van het spreekgestoelte werd gesleurd en men
+het hem door kabaal en fluiten onmogelijk maakte om zijn redevoering
+ten einde te brengen, werd er niets gedaan om het vraagstuk dieper
+te doorgronden. Na v. Krafft-Ebing echter, en door zijn werk, was
+de aandacht voor goed op de kwestie gevestigd en weldra verschenen
+er in Duitschland, even als in Frankrijk mededeelingen over gevallen
+van homosexualiteit en uranisme. Toch bleef een geregeld doorgevoerde
+studie nog uit, niettegenstaande Albert Moll zijn boek over "Kontr�re
+Geschlechtsempfindung" had geschreven. Door het oprichten van het
+"Wissenschaftlich-humanit�re Comit�e" in het jaar 1898 door Dr.
+Magnus Hirschfeld te Berlijn, dat ten doel heeft de geslachtelijke
+tusschentoestanden en vooral de homosexualiteit te bestudeeren, werd
+de aandacht voor goed op het vraagstuk gevestigd, vooral ook omdat een
+van de eerste daden van het Comit�e was, een petitie tot de Regeering
+te richten, waarbij verzocht werd, paragraaf 175, de zoogenaamde
+"urningen-paragraaf", uit het strafwetboek te verwijderen. Deze
+paragraaf toch, hebben wij gezien, stelt de geslachtsuitingen tusschen
+mannen strafbaar en geeft tot niet anders dan tot chantage aanleiding,
+terwijl er tevens een groote onbillijkheid in ligt opgesloten, omdat
+wel de geslachtsdaden tusschen mannen, maar niet die tusschen vrouwen
+worden strafbaar gesteld.
+
+Door het optreden van het Wissenschaftlich-humanit�re Comit�e werd, om
+zoo te zeggen, de betoovering gebroken, waarin het onderwerp scheen te
+zijn bevangen en van alle kanten, zoowel in Duitschland als in andere
+landen, zagen de werken over uranisme en homosexualiteit het licht.
+In Duitschland waren het o. a. N�cke, Fuchs, Karsch, Iwan Bloch,
+v. Schrenck-Notzing, Benedikt Friedl�nder, om maar enkele te noemen,
+die hun onderzoekingen en hun opvattingen omtrent het vraagstuk het
+licht deden zien. In Engeland begon Havelock Ellis een studie-reeks
+over het normale en het afwijkende geslachtsleven, een boeken-rij
+die--om de merkwaardigheid dient het vermeld te worden--vertaald in
+het Duitsch en in Duitschland verschijnen moest, omdat de schrijver
+in het prude Engeland geen uitgever voor werken, over een dergelijk
+onderwerp handelend, kan vinden. In Frankrijk waren het Chevalier,
+Laupts (een pseudoniem, zooals hij mij meedeelde, omdat hij onder
+zijn eigen naam over dit onderwerp niet durft schrijven, uit angst
+zijn betrekking te zullen verliezen), Laurent, Lacassagne, Raffalovich
+(Marc Andr�); in Itali� Penta, die de Archivio di Psychopathie
+sessuali uitgaf, waarvan--jammer genoeg--maar ��n jaargang het
+licht heeft gezien, terwijl in ons land, behalve een opstel van
+mijn hand in de Psychiatrische en neurologische bladen van het jaar
+1891[49] het werkje "Ongekend leed" en "Het Uranisch gezin" van
+Dr. v. R�mer,[50] met het reeds genoemde rapport op het congres
+voor crimineele anthropologie in het jaar 1901[51] en een brochure
+die ik onder het pseudoniem "Karl Ihlfeld" heb geschreven,[52] het
+licht zagen. Een vertaling van het boekje van Wirz "Der Urani�r
+vor Kirche und H. Schrift"[53], alsmede een vertaling van het werk
+van Hirschfeld "Ursache und Wesen des Uranismus"[54] zijn daarna in
+Holland uitgegeven.
+
+Gaan wij na welke opvattingen er over het uranisme en over de
+homosexualiteit heerschen, dan zien wij, dat vier opvattingen
+voornamelijk om den voorrang strijden.
+
+De eerste opvatting is die, dat uranisme, dat homosexualiteit
+een gevolg is van een onzedelijk leven, van zedenbederf, van
+overprikkeling op geslachtelijk gebied, dat uranisme verkregen
+wordt door slecht voorbeeld, door verleiding en dat zij, die zich
+gedurende hun leven hebben te buiten gegaan aan heterosexueele
+geslachtsuitingen, eindelijk tot homosexueele daden hun toevlucht
+nemen, om aan hun behoefte naar nieuwe prikkels te voldoen. Deze
+opvatting van "verkregen uranisme" nu wordt door niemand meer
+gehuldigd, die zich ook maar eenigszins in de studie van het onderwerp
+heeft verdiept en alleen zij, die niets van het onderwerp weten en
+zich niet de moeite willen geven om het te bestudeeren, maar die zich
+tevreden stellen met steeds maar anderen na te praten, houden nog aan
+die opvatting vast.
+
+Dat die opvatting in de wereld is gekomen en blijft bestaan, is niet
+te verwonderen. Men dacht en denkt aan de uitspattingen gedurende de
+d�cadence van het Romeinsche Rijk, waarin homosexueele geslachtsdaden
+gewoonte waren, maar vergeet er bij dat de heterosexueele
+uitspattingen toen ter tijd evenzeer een enormen omvang hadden
+aangenomen. Trouwens wij weten betrekkelijk zeer weinig van de
+Romeinsche maatschappij in dien tijd af, al kennen wij ook de verhalen
+van Petronius en anderen en zeker is het voor ons onmogelijk uit te
+maken, of de homosexueele geslachtsdaden ons uit dien tijd vermeld,
+de daden van echte uranisten waren of daden door mannelijke prostitu�s
+of andere heterosexueelen gepleegd. Een bewijs echter tegen de
+meening, dat het uranisme--en zelfs dat het plegen van homosexueele
+geslachtsdaden--altijd een gevolg van depravatie, van zedenbederf
+en van decadentie moeten zijn, is dat in den tijd van Pericles,
+in den bloeitijd van Athene, in de gouden eeuw, het homosexueel
+geslachtsverkeer in Griekenland om zoo te zeggen algemeen was.
+
+Dat de opvatting, dat uranisme en homosexualiteit een gevolg van
+uitspattingen op geslachtelijk gebied zijn, is ontstaan en bestaan
+blijft is te begrijpen. Men heeft de gevallen gezien van beginnende
+ouderdoms-kindschheid, van beginnende dementia paralytica e. d.,
+waarbij zich dikwijls in het begin ethische en moreele defecten
+openbaren, waarbij zoo dikwijls een gebrek, een verkeerde handeling
+op zedelijk gebied de eerste aanduiding van de ziekte is, en heeft
+daaruit het besluit meenen te mogen trekken, dat deze handelingen
+het gevolg waren van vroeger-gepleegde uitspattingen en overprikkelde
+zinnelijkheid. Wij weten echter, dat het plegen van homosexueele
+geslachtsdaden volstrekt niet gelijk mag gesteld worden met uranisme
+en dat het plegen van homosexueele geslachtsdaden ook een gevolg
+van geestesstoornis kan zijn. Psychiaters kunnen getuigen, hoevele
+malen in de gestichten lijders aan dementie, of lijders aan andere
+psychosen, op het plegen van dergelijke daden betrapt worden.
+
+En nog een oorzaak is er, waardoor men tot deze depravatie-opvatting
+is gekomen. Men heeft gevallen gezien van zoogenaamde "tardieve
+homosexualiteit", het opkomen van homosexueele geslachtsgevoelens
+op een zekeren leeftijd, v��r welken de persoon uitgesproken
+heterosexueel was. Dit verschijnsel dat nog niet goed bestudeerd
+en zeker nog niet verklaard is, komt meer voor dan men oppervlakkig
+zou meenen en de meeste gevallen, waarin men er van spreekt, dat
+iemand na een leven van heterosexueele uitspattingen homosexueel is
+geworden, berusten op het plotseling of langzamerhand te voorschijn
+komen van deze tardieve homosexualiteit. Trouwens in sommige gevallen
+kan de heterosexualiteit evenzoo tardief optreden. Mij is een geval
+bekend van een jongen man, die tot zijn vier en twintigste jaar
+uitgesproken en zeer duidelijk homosexueel was, die een of meer
+homosexueele verbintenissen heeft gehad en niet anders dan homosexueel
+aan zijn geslachtsdrift kon voldoen, en die langzamerhand zijn
+geslachtsrichting heeft voelen veranderen en nu reeds eenige jaren
+uitgesproken heterosexueel voelt. Zoowel de heterosexualiteit als de
+homosexualiteit echter zijn in die richting nog te weinig onderzocht
+en de heterosexualiteit wel het minst, zoodat men over deze kwestie
+nog geen zeker en nauwkeurig oordeel kan vellen. Een zekerheid echter
+is, dat die vorm van tardieve homosexualiteit bestaat en bestaan kan.
+
+Wat nu echter tegen die onzedelijkheidsopvatting en tegen de
+meening, dat homosexualiteit door slecht voorbeeld en door omgang met
+homosexueele, onzedelijke individuen kan verkregen worden, spreekt,
+is dat het omgekeerde nooit nog is gezien. Wanneer het waar is, dat
+men na heterosexueele uitspattingen er gemakkelijk--door behoefte
+naar overprikkeling--toe komt, om homosexueele geslachtsdaden te
+doen, dan moet het ook kunnen dat een homosexueel--ten gevolge van
+oververzadiging door homosexueele geslachtsdaden--zijn toevlucht tot
+heterosexueele geslachtsdaden gaat nemen. Iets dergelijks nu is nog
+nooit opgemerkt en in de geheele literatuur over het uranisme en over
+de homosexualiteit is daarvan geen enkel voorbeeld te vinden, terwijl
+toch onder de homosexueelen even goed als onder de heterosexueelen
+losbollen en onzedelijke individuen worden gevonden! Te wenschen ware
+het w�l, dat het zou kunnen, dat men door overdadige heterosexueele
+uitspattingen homosexueel kon worden. Dan toch zou het omgekeerde ook
+het geval zijn en zou er een prachtig geneesmiddel gevonden zijn, om
+den homosexueel van zijn, door de maatschappij zoo verachte, neigingen
+te genezen. Tot nog toe echter heeft men nog niet kunnen ontdekken,
+of een zoodanige genezing of verandering bij een gedepraveerden
+homosexueel heeft plaats gehad.
+
+En wat eveneens pleit tegen de opvatting, dat homosexualiteit
+kan verkregen worden, is dat waar de onanie z�� verbreid is, het
+percentage homosexueelen zoo betrekkelijk klein is en blijft. Volgens
+de meening van Rohleder[55] toch gaat 90% van het mannelijk geslacht
+zich in zijn jeugd aan onanie te buiten en een groot percentage
+daarvan pleegt, gedurende langer of korter tijd, mutueele onanie.
+Andere schrijvers achten het percentage niet zoo hoog, maar zijn
+het er toch over eens, dat het cijfer tamelijk groot is. Wanneer
+nu door homosexueelen omgang homosexualiteit verkregen zou kunnen
+worden, dan zouden zeker meer mannen dan nu homosexueel worden. Het
+percentage toch der homosexueelen is, zooals wij straks nog nader
+zullen bespreken, niet meer dan 2.3%. En wat wel het meeste er tegen
+pleit, dat homosexualiteit zou kunnen verkregen worden, is, dat het
+zoovele malen gebeurt en gebeurd is, dat bij heterosexueelen--die in
+hun jeugd gedurende zeer langen tijd met een homosexueelen vriend een
+homosexueele verbintenis hebben gehad, hetzij uit vriendschap of omdat
+zij het niet wilden weigeren, of omdat zij meenden dat dat de ware en
+eenige vriendschaps- en liefdesuiting is, onbekend met hun voelen en
+hun ziel--op een gegeven tijdstip hun ware gevoel wakker wordt en dat
+hun heterosexualiteit begint te spreken, zoodat zij de homosexueele
+verbintenis afbreken en een huwelijk met een vrouw sluiten uit
+liefde en uit heterosexueel gevoel. Wanneer homosexualiteit en
+uranisme zouden kunnen verkregen worden, dan zeker zou men onder
+die heterosexueelen toch menschen moeten aantreffen, die door hun
+homosexueelen omgang homosexueel of uranist zijn geworden. Zoo iemand,
+dan zijn zij wel in de gelegenheid geweest om van geslachtsrichting te
+veranderen.
+
+Nogmaals, geen der onderzoekers, die zich ernstig met het vraagstuk
+heeft bezig gehouden of zich er nog in verdiept, huldigt de
+onzedelijkheidsmeening en alleen zij, die niets van het onderwerp
+weten of er niet of maar ten halve van op de hoogte zijn, houden nog
+aan deze opvatting vast.
+
+Een tweede opinie is, dat homosexualiteit, dat uranisme een
+uitvloeisel is van een stoornis in de geestvermogens van het individu,
+dat uranisme een psychopathie is.
+
+Tot een zekere hoogte is v. Krafft-Ebing de schuld, dat deze opvatting
+ontstaan is en zich verbreid heeft. Hij toch is de eerste geweest,
+die van "psychopathia sexualis" heeft gesproken. En wel hadden
+Jolly en Moeli gelijk, toen zij in een zitting van de "Gesellschaft
+f�r Psychiatrie und Nervenheilkunde" te Berlijn, toen de benaming
+en het onderwerp, door v. Krafft-Ebing ingeleid, ter sprake kwam,
+de vrees uitten, dat men door dezen naam een verkeerden indruk
+zou krijgen en dat daardoor de opvatting der monomanie�n, die met
+moeite was losgelaten, weer in de gedachten zou komen.[56] Het is
+geschied zooals Jolly en Moeli hebben gevreesd en niettegenstaande
+v. Krafft-Ebing later zijn eigen opvatting, als zou het uranisme een
+psychopathie zijn, heeft tegengesproken en in het derde deel van het
+Jahrbuch f�r sexuelle Zwischenstufen heeft bekend, dat hij zich heeft
+vergist en dat uranisme zich kan voordoen bij volkomen intactheid der
+geestvermogens, is de meening bij het publiek en bij het grootste
+deel der geleerden, dat geen kennis heeft genomen van den omkeer van
+v. Krafft-Ebing, blijven bestaan.[57]
+
+Te verwonderen is het niet, dat v. Krafft-Ebing tot zijn opvatting
+kwam. Hij toch bestudeerde de afwijking bij de patienten in
+zijn krankzinnigengesticht, bij wie--zooals wij reeds hebben
+opgemerkt--homosexueele geslachtsdaden als uiting van hun
+geestesstoornis tamelijk dikwijls voorkomen. De psychiaters, die
+op zijn voetspoor het onderwerp eveneens bij de patienten in de
+gestichten bestudeerden, meenend--zooals tegenwoordig nog maar
+steeds het geval is--dat het onderwerp op het gebied van den
+psychiater en niet op dat van den gewonen geneesheer behoort (de
+gewone geneesheeren, niet-specialisten, zijn van eenzelfde opinie),
+moesten wel tot een zelfde conclusie komen. Zij, evenmin als
+v. Krafft-Ebing het had gedaan, dachten aan de onwillekeurige
+selectie die zij instelden, niet denkend aan het aantal uranisten
+dat niet in krankzinnigengestichten en--normaal van geestvermogens--wel
+in de maatschappij verkeert en nooit de gedachte krijgt om zich tot
+een psychiater te wenden. Waarom toch zouden zij dat doen? Geestelijk
+en wat hun ziel betreft, voelen zij zich geheel normaal en wanneer
+zij eenmaal op de hoogte van hun geslachts-verschil zijn, is er geen
+enkele reden voor hen zich tot een psychiater om raad en hulp te
+wenden. Dit groote aantal uranisten en homosexueelen nu, hebben
+v. Krafft-Ebing en de psychiaters over het hoofd gezien en dit zien
+de meeste psychiaters nog altijd over het hoofd en het is zeer
+waar wat N�cke zegt, namelijk, dat "wat psychiaters, neurologen en
+gerechtelijk-geneeskundigen van homosexueelen onder de oogen komt,
+meestal abnormaal is, maar dat men dit daarom niet in algemeenen zin
+mag toepassen. Deze artsen zijn daarom in zake homosexualiteit meer of
+minder incompetent, wijl zij juist de duizenden urningen, die gewoon
+in de maatschappij leven, niet kennen".[58]
+
+Wanneer men nu, behalve de verbeterde uitspraak van v. Krafft-Ebing
+zelf, de uitspraken van de competente onderzoekers op dit gebied
+nagaat, de uitspraken van Hirschfeld, die minstens 5000 uranisten
+heeft onderzocht, van Fuchs, van N�cke, Bloch, v. Schrenck-Notzing,
+dan ziet men dat geen van hen het oordeel dat uranisme een
+psychopathie is, is toegedaan. Noch Lacassagne, noch Havelock Ellis,
+noch v. R�mer, die alle ettelijke uranisten hebben onderzocht, hebben
+zich dan ook in die richting uitgesproken, integendeel hebben zij
+de opvatting "psychopathie" met alle kracht tegengesproken. Wat mijn
+eigen onderzoekingen betreft, al is het aantal uranisten dat ik heb
+onderzocht niet z�� groot, dat ik mij als de evenknie van de genoemde
+onderzoekers durf opwerpen, toch heb ik nog geen enkelen uranist
+ontmoet, bij wien ik een geestesstoornis of een ziekelijke stoornis
+in de geestvermogens heb kunnen vaststellen. Wel heb ik in eenige
+krankzinnigengestichten lijders gezien, die nu en dan pogingen deden
+om homosexueele geslachtsdaden te doen, maar bij dezen waren de daden
+een gevolg van hun psychisch defect en niet van hun homosexualiteit of
+van hun uranisme.
+
+Ook de opvatting "psychopathie" wordt dan ook niet meer door de
+competente onderzoekers van dit onderwerp verdedigd.
+
+Schijnbaar meer naar waarheid is de opvatting, dat uranisme en
+homosexualiteit een degeneratie, of een verschijnsel van degeneratie
+is.
+
+Nu wil het mij echter voorkomen, of men in den laatsten tijd wat al
+te veel gebruik en zelfs misbruik van het woord "degeneratie" maakt.
+Alle menschelijke uitingen, die niet zoo dadelijk geweten, gevoeld
+of begrepen worden, is men maar al te veel geneigd met het woord
+degeneratie te bestempelen. Daarenboven zegt het woord "degeneratie"
+betrekkelijk weinig, en zeker is het niet een verklaring. Door het
+woord te gebruiken, stelt men vele malen een ander woord in de plaats
+voor het verschijnsel of het feit dat niet begrepen of geweten wordt.
+
+Gaan wij echter nauwkeuriger na, welke verklaring men van
+"degeneratie" heeft gegeven, dan zien wij al heel spoedig, dat
+geen der definities past voor het uranisme. Magnan zegt, dat
+degeneratie "de ziekelijke toestand van het individu is, dat in
+vergelijking met zijn ouders, constitutioneel verminderd is in
+zijn psycho-physisch weerstandsvermogen en slechts onvolkomen de
+biologische voorwaarden om den erfelijken strijd om het bestaan vol
+te houden, verwezenlijkt"[59]. Wertheim Salomonson zegt, "dat wij
+dan degeneratie kunnen constateeren, wanneer wij bij een individu
+een zoodanige afwijking van het type ontmoeten, dat wij, uit de
+ervaring van soortgelijke gevallen opgedaan, mogen besluiten, dat
+deze vermoedelijk op het kroost in meer ernstigen vorm zal worden
+overgedragen, terwijl zij bij de ouders reeds in meer gemitigeerden
+vorm aanwezig was."[60] M�bius voert aan, dat wij met "degeneratie
+zoodanige ongunstige afwijkingen van het type kunnen bestempelen, die
+een zekere grootte bereiken, blijvend zijn en door erfelijkheid op de
+nazaten kunnen overgaan",[61] terwijl Hoche degeneratie een "aus der
+Art schlagen" noemt en eveneens van "ongunstige afwijkingen van het
+type" spreekt.[62]
+
+Vergelijken wij den uranist en het leven van den uranist met deze
+definities, dan zien wij, dat waar van een type wordt gesproken,
+nergens een type van een man of van een vrouw kan worden aangetoond.
+Wij hebben gezien, dat wij--omdat het type ontbrak--gedwongen waren
+om alleen met de eigenschappen, die bij de overgroote meerderheid
+der sexen voorkomen, rekening te houden. Wat dus "afwijking
+van het type" moet leeren, is niet duidelijk. Wat betreft het
+overgaan der afwijkingen op de kinderen, het is door verschillende
+onderzoekers bewezen, dat in de ascendentie van den uranist geen of
+bij uitzondering uranisten voorkomen en dat ook in de nakomelingschap
+van den uranist (soms toch krijgt de uranist, die om verschillende
+redenen kan getrouwd zijn, kinderen) geen of zeer weinig uranisten
+voorkomen. De meeste uranisten komen te midden van een familie van
+gewone broeders en zusters te voorschijn en in de meeste gevallen
+is er geen familielid aan te wijzen, bij wien men dezelfde of een
+dergelijke afwijking kan vinden. De meeste uranisten nu krijgen geen
+kinderen, omdat zij niet trouwen. En wat dien levensstrijd aangaat,
+ik geloof niet dat iemand zal durven beweren, dat mannen als Frederik
+de Groote, Cond�, Mac Donald, Krupp en anderen de bewijzen hebben
+gegeven, dat zij de voorwaarden om den levensstrijd vol te houden,
+onvoldoende hebben verwezenlijkt!
+
+Volkomen waar is het, dat de degeneratie zich niet bij de kinderen in
+denzelfden vorm als bij de ouders behoeft te openbaren, maar dat de
+kinderen andere verschijnselen van degeneratie dan de ouders kunnen
+vertoonen. Vraagt men nu echter, of er in de ascendentie van den
+uranist zooveel meer en zooveel ernstiger vormen van degeneratie
+voorkomen, dan in de familie of ascendentie van den heterosexueel,
+dan moeten wij ontkennend antwoorden. Immers mag men dan pas van de
+degeneratie van een persoon spreken, wanneer er verschillende ernstige
+afwijkingen van het normale (s. v. v.) bij hem te vinden zijn en
+wanneer over 't algemeen zijn geschiktheid om mee te bestaan en zijn
+plaats in de samenleving te vervullen in hooge mate is getroffen.[63]
+Door v. R�mer is in zijn werk "Het uranisch huisgezin" voldoende en
+uitstekend aangetoond, dat degeneratie in de ascendentie van uranisten
+volstrekt niet erger en zwaarder is, dan in die van heterosexueelen.
+Trouwens ook andere onderzoekers, waaronder Hirschfeld in de eerste
+plaats, hebben aangetoond, dat bij den uranist van degeneratie
+in erger mate dan bij den heterosexueel, geen sprake is. Wat mijn
+eigen onderzoekingen betreft, ben ik tot dezelfde uitkomst als de
+andere onderzoekers gekomen en heb ik noch in de ascendentie der
+uranisten die ik heb onderzocht, noch bij de personen zelf, zoo veel
+of zoo groote degeneratie kunnen vinden, dat ik daaruit het besluit
+zou durven trekken, dat de uranist per se gedegenereerd is of het
+slachtoffer van degeneratie in zijn familie zou zijn. Onder al de
+uranisten die ik heb onderzocht, heb ik maar ��n gevonden, bij wien
+een zeer sterk uitgesproken degeneratie was aan te toonen en in wiens
+familie, zoowel in de directe ascendentie als in de zijlini�n een
+zware belasting waarschijnlijk de schuld was, dat de uranist zelf
+een immoreel en lichamelijk gedegenereerd individu is geworden. In
+hoeverre nu zijn uranisme van die degeneratie afhankelijk was, weet ik
+niet te zeggen en is ook moeilijk aan te toonen.
+
+Mocht dit alles nog niet genoeg bewijzen, dan wil ik daarenboven
+vermelden, dat--zooals uit verschillende bronnen blijkt--uranisme
+en homosexualiteit ook bij wilde en primitieve volken voorkomt.
+Zoowel in "Untrodden fields of anthropology"[64] als in het opstel
+van Karsch[65] en in het werk van Havelock Ellis[66] vindt men meer
+of minder uitgebreide mededeelingen daaromtrent. Burton heeft in
+zijn "Arabian Nights"[67] een gedeelte van de wereldbol afgebakend,
+welke hij de "sodatic Zone" noemt en die al de volken omvat, bij
+wie uranisme en homosexualiteit inheemsch is. Het is opmerkelijk,
+dat in die "sodatic zone", de primitieve en wilde volken de grootste
+plaats innemen. En men mag en kan toch niet aannemen, dat degeneratie,
+depravatie en zedebederf bij primitieve en wilde volken even ver
+zouden zijn voortgeschreden, als in het beschaafde Europa!
+
+De vierde opvatting, dat het uranisme een vari�teit is, blijft ons
+ter bespreking over. Deze opvatting is m. i. de ware en ik zou haast,
+met een variant op het bekende Fransche woord, willen zeggen: si
+elle n'existait pas, il faudrait l'inventer, z�� logisch staat de
+homosexualiteit op de lijn der geslachtsrichting, z�� onweerlegbaar
+moet zij te vinden en aan te wijzen zijn.
+
+In zijn bekend werk "Oorsprong en bevruchting der bloemen" zegt
+Hugo de Vries: "het geheele probleem der erfelijkheid draait in
+hoofdzaak om de vraag naar het aandeel van den vader en de moeder
+aan de eigenschappen van het individu. De eene eigenschap heeft een
+mensch van zijn vader, de andere van zijn moeder. Ziedaar het feit.
+Slechts in schijn is elk mensch ten opzichte van het probleem der
+erfelijkheid een eenheid. In zijn binnenste is hij een dubbelwezen.
+Naast elkaar liggen in hem de erfstukken van zijn vader en van zijn
+moeder. Nu eens werken zij samen, dan weer werken zij tegen elkaar, nu
+eens overheerscht het eene, dan weer het andere.... Elk levend wezen,
+dat door geslachtelijke voortplanting is ontstaan, vereenigt in zich
+de erfdeelen van zijn ouders. Deze liggen in hem als een moza�ek,
+wel innig vermengd, maar toch gescheiden.... Alle lichaamskernen zijn
+dus dubbelkernen, alle geslachtelijk ontstane wezens dubbelwezens,
+die levenslang hun dubbelen oorsprong verraden en die in bijzondere
+gevallen dit op een bijzondere en in het oog vallende wijze doen".[68]
+
+Wij hebben gezien, dat de kenmerken van de eene sexe bij de andere
+sexe kunnen voorkomen. Wij hebben gezien, dat dit zoowel wat de
+primaire als wat de secundaire geslachtskenmerken betreft, het geval
+kan zijn en ook dat de psychische eigenaardigheden, die men voor
+specifiek voor de eene sexe houdt, even goed bij de andere sexe kunnen
+voorkomen. De psychische eigenschap, de geslachtsrichting, nu kan
+even goed een wisseling vertoonen en de eigenschap, die in de meeste
+gevallen specifiek voor den man is, kan bij de vrouw voorkomen even
+goed als het omgekeerde het geval kan zijn.
+
+Dat de uranist, dat de homosexueel een vari�teit is, kan men op
+de volgende wijze aantoonen. Nemen wij een denkbeeldige lijn en
+plaatsen wij aan de beide uiteinden daarvan, aan de eene zijde de
+man met 100% mannelijke eigenschappen--wanneer die bestaat; geen
+enkele man heeft die 100% mannelijke eigenschappen, omdat in iederen
+man ook vrouwelijke lichamelijke eigenschappen zijn aan te toonen
+(de prostata, de rudimenten van de borsten enz.)--aan de andere
+zijde de vrouw met 100% vrouwelijke eigenschappen--ook weer, wanneer
+die bestaat; op de vrouw is mutatis mutandis hetzelfde als op den
+man van toepassing--dan kunnen wij op die lijn de verschillende
+vari�teiten vinden, die al naar gelang den kant van waar wij beginnen,
+overwegend mannelijke eigenschappen en heel weinig vrouwelijke hebben,
+of omgekeerd. Zoo voortgaande tot het midden van de lijn, zullen
+en moeten wij noodzakelijk op dit midden den volkomen hermaphrodiet
+vinden. Wanneer wij op dezelfde wijze met den heterosexueel en
+den homosexueel te werk gaan, dan zien wij, dat waar aan het eene
+einde van de lijn de absolute heterosexueel staat (wanneer deze
+absolute heterosexualiteit bestaat), aan het andere einde de absolute
+homosexueel (wanneer deze absolute homosexualiteit bestaat) moet
+komen. In het midden komt de bisexueel, de zoogenaamde psycho-sexueele
+hermaphrodiet. Dat er noch een absolute hetero- noch een absolute
+homosexualiteit bestaat, is te begrijpen. Een individu erft toch
+van zijn vader en van zijn moeder, van zijn grootvader en van
+zijn grootmoeder en van de geheele ascendeerende reeks mannen en
+vrouwen, die aan zijn vorming--door zijn grootouders en zijn ouders
+heen--hebben deelgenomen. In iederen heterosexueel zit een gedeelte
+homosexualiteit, al is dat ook nog zoo klein, even goed als er in
+iederen homosexueel een gedeelte heterosexualiteit is, al is dit
+ook nog zoo klein. Het zou wonder zijn, wanneer het individu wel
+in zijn lichamelijke eigenschappen, maar niet in zijn psychische,
+van de andere sexe in zijn ascendentie zou erven. Of nu in het
+midden van de lijn de bisexueel staat, die precies evenveel hetero-
+als homosexualiteit heeft, kan niet met zekerheid gezegd worden.
+Theoretisch gesproken, moet het zoo zijn. Maar of er een individu
+bestaat, dat een zoo precies-gedeelde geslachtsrichting bezit, is niet
+bekend.
+
+Uit dit alles blijkt, dat de uranist een vari�teit is, evenals alle
+individuen vari�teiten zijn, dubbelwezens die zoowel de lichamelijke
+als de psychische eigenschappen van de beide sexen van hun ouders en
+voorouders in zich dragen. Met deze opvatting, die ik het eerst op
+het congres voor crimineele anthropologie te Amsterdam verkondigd heb,
+gaan dan ook de meeste onderzoekers--Hugo de Vries,[69] N�cke,[70]
+Hirschfeld,[71] Numa Pr�torius[72] e.�a.--mede. Uit het wezen der
+vari�teit is het dan ook te verklaren, waarom men onder de uranisten
+die verschillende vormen vindt, die men bij heterosexueelen ook
+kan aantoonen, maar die meestal aan de aandacht ontsnappen, van
+ultra-virilen en virilen tot passieven en ge�femineerden toe. Dat deze
+vari�teit is aangeboren zal wel niemand, naar wat wij zooeven hebben
+besproken, kunnen of willen tegenspreken.
+
+Wat echter nog wel even sterk pleit voor het aangeboren-zijn van de
+homosexualiteit, zijn de droomen die de uranist heeft. N�cke is de
+eerste geweest, die gewezen heeft op "die psychologische Bedeutung
+der Tr�ume", en zegt dan ook, dat de droom een caracteristicum is,
+waaruit men de psyche van het individu kan diagnosticeeren.[73] Het
+zou mij te ver voeren om hier ook over de zoogenaamde contrastdroomen
+te spreken en ik wil deze dan ook buiten bespreking laten. Zoo is
+het een zekerheid, dat een heterosexueel in zijn verliefde droomen
+nooit anders dan heterosexueele beelden ziet, een homosexueel nooit
+anders dan homosexueele; een bisexueel zal daarentegen nu eens
+heterosexueele, dan weer homosexueele, beelden voor zich zien. Gesteld
+iemand zou uranist kunnen worden, iemand zou zijn homosexualiteit
+kunnen verkrijgen, dan zou het uit zijn droomen blijken, dat hij
+niet de echte uranisten-natuur heeft en zouden zijn droomen niet
+voortdurend homosexueel, maar of afwisselend homo- en heterosexueel
+zijn, of alleen heterosexueel, al naar dat dan zijn ware natuur
+is. Welken uranist men nu naar zijn verliefde droomen vraagt,
+men zal altijd ten antwoord krijgen, dat zijn droomen--een enkele
+contrastdroom, als zeldzaamheid en in zeldzame gevallen er buiten
+gelaten--altijd homosexueel zijn.
+
+Werpen wij een blik terug op de verschillende theorie�n, die er over
+het uranisme bestaan. De opvatting onzedelijkheid, depravatie, ontucht
+die uranisme ten gevolge kunnen hebben is niet houdbaar en is ook door
+een ieder, die een ernstige studie van het onderwerp heeft gemaakt
+of nog maakt, verlaten. Ook de opvatting, dat het uranisme een uiting
+is van een ziekelijke stoornis der geestvermogens, is bewezen onwaar
+te zijn en hij die het eerst den naam "psychopathia sexualis" heeft
+uitgesproken, is dan ook bereid geweest, zijn foutieve opvatting
+te bekennen. Door geen enkelen competenten onderzoeker wordt meer
+instemming met een dergelijke opvatting geuit. Integendeel, allen die
+een genoegzaam aantal gevallen van uranisme hebben onderzocht, zijn
+van het tegendeel van een psychopathie overtuigd.
+
+Dit--zoowel als de kwestie der degeneratie--is van het hoogste belang
+voor de maatschappelijke zijde van het vraagstuk. Gesteld het uranisme
+zou een psychopathie zijn, gesteld het zou een degeneratie, een gevolg
+van degeneratie, een teeken van degeneratie zijn, dan zou hierin
+geen reden mogen gevonden worden om den uranist met verachting te
+behandelen of hem uit de samenleving te stooten. Is het uranisme
+een gevolg van stoornis der geestvermogens, dan is er zeker geen
+reden om hem met verachting, maar eer reden om hem met medelijden te
+behandelen. Immers dan staat hij gelijk met iederen ongelukkige, die
+een afwijking op geestelijk gebied vertoont. Zijn psychopathie toch is
+niet van zijn wil afhankelijk, zij is niet aan hem zelf, aan zijn wil
+toe te schrijven, hij heeft die integendeel zonder en tegen zijn wil
+gekregen.
+
+Hetzelfde kan van de degeneratie worden gezegd. Ook die is niet van
+zijn wil afhankelijk, ook die heeft hij zonder en tegen zijn wil mee
+ter wereld gebracht. Doch op dat punt is nog iets anders op te merken,
+wat van het hoogste belang is. Gesteld het uranisme ware inderdaad
+een degeneratie--en mijnentwege noeme men het zoo, het is alleen
+een kwestie van woorden--dan nog zou dit, wat de maatschappelijke
+zijde van het vraagstuk betreft, niets zeggen. Niet alleen, dat
+"degeneratie" zonder meer, niets zegt, maar die "degeneratie" kan
+en mag nooit de maatstaf zijn, waarnaar men iemand beoordeelt. Het
+is alleen, en mag alleen de vraag zijn, hoe die degeneratie, hoe dit
+"aus der Art schlagen" zich uit! Men is zoo langzamerhand aan het
+woord "degeneratie" de beteekenis van individueele minderwaardigheid
+gaan hechten, die ten eenemale verkeerd is. Iemand die gedegenereerd
+is, "aus der Art schl�gt", doordat hij volmaakter, beter is dan het
+meerendeel, een genie, een buitengewoon iemand, kan en mag men toch
+niet een minderwaardig individu noemen, omdat hij gedegenereerd
+is. Een zoogenaamd gedegenereerd iemand toch kan veel beter, veel
+meer waard zijn dan zijn niet-gedegenereerde evenmensch. Aan de
+"degeneratie" hebben wij den vooruitgang van de samenleving te
+danken, het is de schuld en het werk van "gedegenereerden", dat
+de wereld zoover gekomen is als geschied is. "Der normale Mensch
+ist langweilig" heeft M�bius gezegd en het zou er heel vreemd en
+vervelend in onze wereld uitzien, wanneer er geen d�g�n�r�s waren
+geweest en nog waren, geen genie�n, geen geleerden, geen kunstenaars.
+Niettegenstaande of misschien, en waarschijnlijk zelfs, omdat zij
+gedegenereerd waren, hebben zoovele groote mannen de wereld vooruit
+gebracht. In het al- of niet-gedegenereerd zijn zonder meer, mag men
+geen reden tot waardeschatting van het individu vinden!
+
+Zooals iedereen moet men ook den uranist naar zijn karakter,
+naar zijn eigenschappen beoordeelen en niet uitsluitend naar zijn
+geslachtsrichting. Amore, more, ore, re, nascuntur amicitiae!
+De neiging, waardoor hij van heterosexueelen verschilt, namelijk
+niet voort te planten (in sommige gevallen planten uranisten w�l
+voort. In alle geval kunnen zij even goed als heterosexueelen
+voortplanten.) en dit, om zoo te zeggen, willekeurig nalaten, heeft
+hij met zoovele heterosexueelen, b.v. vrijwillig celibatairen, gemeen.
+Dit niet-voortplanten nu is, wat den heterosexueel betreft, nooit
+een reden voor minachting van de zijde zijner medemenschen. De vraag
+moet en mag alleen zijn welke moreele, welke sociale eigenschappen
+een individu vertoont en of die eigenschappen, in den ruimsten zin
+genomen, beter, hooger, gelijk of minder dan de eigenschappen van het
+meerendeel zijn. Een ander motief is er niet.
+
+Beschouwen wij den uranist zelf nader. Evenmin als men er begrip van
+heeft of vermoeden kan, dat het aantal uranisten--en het is uit de
+enqu�tes van Hirschfeld bij de studenten aan de technische Hochschule
+te Berlijn en onder de Berlijnsche metaalarbeiders,[74] alsmede
+uit de enqu�te van v. R�mer hier te lande[75] bewezen--plus minus
+2.3% van het menschenaantal bedraagt, evenmin heeft men een goede
+voorstelling van den uranist, zooals hij zich in de maatschappij
+gedraagt, zooals hij in de maatschappij verkeert. Psychisch normaal,
+of liever volstrekt niet abnormaler dan de heterosexueelen in de
+samenleving, doet hij even goed als hij zijn werk, denkt hij even
+als hij, en voelt hij--op geslachtelijk gebied uitgezonderd--als
+de heterosexueel. Gaat men hun leven na, dan hoort men dat zij
+meestal te midden van geslachtelijk normale broeders en zusters zijn
+geboren en opgevoed, dat zij van hun jeugd reeds--sommige vroeger,
+andere later--neigingen hebben vertoond, verschillend van die van
+hun broeders, wanneer het jongens zijn, van hun zusters, wanneer
+het meisjes zijn. Als jongens voelden zij zich meer aangetrokken
+tot meisjes-bezigheden, tot meisjesvermaken; als meisjes waren zij
+de trouwe makkers van hun broeders in hun wilde spelen of in hun
+mannelijke liefhebberijen. Later, soms pas in de puberteit, is het hen
+meestal tot hun bewustzijn gekomen, dat zij inderdaad anders voelen
+dan het meerendeel van hun mannelijke vrienden. Merkwaardig is, dat
+de moeder dikwijls onbewust op de hoogte van zijn aanleg was, en het
+is niet zeldzaam te hooren, dat wanneer er grappenderwijs over vrijage
+of trouwen werd gesproken, de moeder de eenige en eerste was, om
+op te merken, dikwijls zonder dat zij precies wist waarom, dat haar
+zoon voor een huwelijk niet geschikt is. Behalve in hun ontwakende
+geslachtsneiging, verschillen zij in niets van de kameraden van hun
+leeftijd en alleen is soms hun neiging, zonder dat zij het zelf weten,
+van invloed op de keuze van het vak waarin zij zich begeven. Vele
+uranisten toch voelen zich aangetrokken tot het vak van dames-modes,
+kapper enz., ofschoon volstrekt niet alle mannen, die zich in die
+takken van bedrijf begeven, uranisten zijn. Andere kiezen een beroep
+als van hun heterosexueele kameraden en niemand zou vermoeden, dat er
+in ieder beroep, in ieder ambt, in iedere bediening uranisten worden
+gevonden, uranisten, die in hun werk, hun denken en in wat zij ten
+uitvoer brengen, volstrekt niet bij hun heterosexueele ambtgenooten
+achterstaan. Men ontmoet ze dan ook in alle rangen en standen van
+de maatschappij en, wanneer ik alleen naga de uranisten die ik ken
+of die om hulp en raad bij mij zijn gekomen, dan zie ik daaronder
+geneesheeren, geestelijken, handelsmannen, studenten, arbeiders,
+rechters en advocaten, in ��n woord even zoovelen als er ambachten en
+beroepen, als er standen in de maatschappij zijn.
+
+Wat een eigenaardigheid is, die men bij het meerendeel der uranisten
+terugvindt, is deze, dat zij bijna allen een tijdlang in hun leven met
+de gedachte aan suicide hebben rondgeloopen en dat zij langen tijd de
+diepste verachting en afkeer van zich zelf hebben gehad. V��r den tijd
+namelijk, dat zij op de hoogte van hun toestand waren, in de periode
+toen hun geslachtsgevoel begon te ontwaken, bemerkten zij, dat zij
+niet waren als hun kameraden, dat zij zich niet tot meisjes en vrouwen
+voelden aangetrokken, maar bemerkten zij tot hun verbazing en hun
+schrik dat hun neigingen alleen op jongens en mannen gericht waren.
+De schok dien zij daardoor ontvingen, bracht hen meestal tot wanhoop
+en vertwijfeling en--afgaande op wat zij altijd omtrent deze neigingen
+en omtrent personen met deze neigingen hebben vernomen--hielden zij
+zich voor de meest abjecte wezens, die zij zich konden voorstellen.
+Z�� zelfs is hun wanhoop en de diepe verachting die zij voor hun eigen
+persoon koesterden--vooral wanneer zij bemerkten, dat hun neigingen
+niet veranderden, welke moeite zij zich ook gaven, hoevele malen zij
+ook beproefden met vrouwen geslachtelijk te verkeeren in de hoop, dat
+hun neigingen zouden veranderen, hoezeer zij zich ook, wanneer zij
+godsdienstig waren, in het gebed verdiepten--dat er voor hen nog ��n
+uitweg open leek, namelijk een eind aan hun leven te maken. Inderdaad
+zijn er van die geheimzinnige zelfmoorden op jeugdigen leeftijd, die
+aan het uranisme van den persoon moeten toegeschreven worden, evenals
+zoovele geheimzinnige zelfmoorden op later leeftijd, als indirect
+gevolg aan het uranisme van den persoon, aan zijn angst dat men zijn
+afwijking zal ontdekken, moeten worden geweten.
+
+Heeft de jonge uranist het geluk in handen te vallen van een ouderen
+heterosexueel, die hem van zijn neigingen op de hoogte brengt, dan
+is hij gered. Hij legt zich neer bij de ellende van zijn toestand en
+zoekt zooveel mogelijk nog iets van zijn leven te maken. Een lange
+ellende echter blijft zijn leven toch voor hem. In een voortdurenden
+angst, dat men zal ontdekken wat en wie hij eigenlijk is, verstoken
+van het huiselijk geluk, gedoemd om alleen en altijd alleen, zonder
+liefde, zonder genegenheid rondom zich als die welke hij weet, dat
+door iedereen veroordeeld wordt, te leven, sleept hij meestal een
+bestaan door dat hem een last is en waarvan hij zoo spoedig mogelijk
+hoopt verlost te worden. Heeft hij het geluk gehad, in handen te
+vallen van een superieur man of van iemand, die zijn leven dragelijk
+weet te maken door hem andere en nieuwe idealen te scheppen, hem
+een ander doel voor oogen te houden dan een heterosexueel huisgezin,
+dan kan hij door zoo iemand gered worden, op het goede pad gehouden
+en kan door diens invloed, door diens omgang, zijn leven tot een
+dragelijk en goed leven worden gemaakt. Altijd echter is zijn leven
+onvolledig, altijd loopt hij rond met het gevoel, dat hij achter is
+gesteld bij zoovele anderen, altijd toch is de angst in al zijn doen,
+in heel zijn leven ingeweven, dat een of anderen dag zijn afwijking
+bekend kan worden en dat hij dan als een outcast voor zijn verder
+leven zal worden behandeld. Andere uranisten, verwoed en verbitterd
+door de onbillijke veroordeeling en beoordeeling van den kant van
+hun medemenschen, worden onverschillig, gooien zich in een leven van
+d�bauche en ontucht en verwoesten uit bitterheid en ontmoediging hun
+bestaan, dat misschien nuttig en goed had kunnen zijn. Andere weer
+leggen zich bij hun lot neer en leven door, geslagen, vervelend en
+verveeld, zonder illusie, zonder het uitzicht op iets moois, dat hen
+het bestaan beter en om te leven waard kan maken.
+
+Dat zoovele uranisten nerveuse klachten hebben, is daarom niet te
+verwonderen. Steeds in angst dat men hun toestand zal leeren kennen
+en dat zij uit den omgang der menschen met wie zij verkeeren, zullen
+worden gestooten, altijd levend onder de bedreiging--wanneer zij w�l
+iemand, een heterosexueel of een anderen homosexueel hebben gevonden,
+met wien zij een verbintenis hebben aangeknoopt--dat zij door chantage
+tot armoede zullen worden uitgezogen of in het publiek zullen worden
+geschandvlekt, is het zeer goed te begrijpen, dat hun zenuwgestel op
+den duur geschaad wordt. En ook de moeilijk vol te houden abstinentie,
+voor hen die sensueel zijn aangelegd, helpt mee.
+
+Gaat men, de geslachtsrichting daargelaten, na welke individuen
+uranisten zijn, dan komt men tot de overtuiging, dat zij niets
+meer--wat sommige uranisten graag willen doen gelooven--maar ook
+niets minder dan heterosexueelen zijn. Men vindt onder hen dezelfde
+variaties en dezelfde verschillen als onder heterosexueelen, en
+evenals onder de laatsten, vindt men onder hen goeden en slechten,
+braven en deugnieten, knappen en dommen, zedelijken en onzedelijken,
+in ��n woord alle eigenschappen en eigenaardigheden, die men bij
+heterosexueelen vindt, treft men bij uranisten aan.
+
+Wat hun geslachtsleven betreft, daarvan kan men hetzelfde zeggen.
+Evenals onder heterosexueelen, vindt men onder hen kuischen en
+onkuischen, koelen en sensueelen, ingetogenen en losbollen. En evenals
+onder heterosexueelen, vindt men ook onder hen personen met sexueele
+perversiteiten behebt: masochisten, sadisten, exhibitionisten en
+dergelijke meer. E�n eigenschap hebben zij im Allgemeinen voor boven
+heterosexueelen, namelijk dat men onder hen veel meer spiritueele
+liefdesverhoudingen vindt. Over het algemeen vindt men meer kuische,
+koele individuen onder uranisten dan onder heterosexueelen en
+treft men onder hen veel meer, dat hun liefdeverbintenis een meer
+spiritueele dan een corporeele is. Het is geen zeldzaamheid dat twee
+uranisten jarenlang met elkaar in een liefdesverhouding staan, zonder
+dat het tusschen hen tot een geslachtsuiting komt. En ook hebben zij
+boven heterosexueelen voor, dat over het algemeen hun omgang veel
+kiescher, veel gevoeliger, veel zachter is.
+
+Toen ik weinige jaren geleden, voor mijn studie over het uranisme,
+eenigen tijd te Berlijn doorbracht, heb ik daar als lid van het
+Wissensch.-humanit�r Comit�e een openbare vergadering bijgewoond,
+waar Hirschfeld over het onderwerp sprak. Behalve door een groote
+menigte heterosexueelen, werd de vergadering natuurlijk door ettelijke
+honderdtallen homosexueelen bijgewoond. Dat er gedurende en op die
+vergadering geen enkel onvertogen woord viel, is niet te verwonderen.
+Maar toen ik daarna een van de beroemde homosexueele gecostumeerde
+bals bezocht, trof het mij, dat geen enkel onvertogen woord mijn ooren
+bereikte, trof het mij, dat ik geen enkel ongeoorloofd gebaar zag.
+En er waren daar zoowel uranisten, als mannelijke prostitu�s. Den
+volgenden dag woonde ik een vergadering van het Comit�e bij, terwijl
+ik na afloop daarvan op een souper genoodigd was, dat meestal na
+die bijeenkomsten wordt gehouden. Ook daar, waar Hirschfeld en ik de
+eenige heterosexueelen waren, was de toon hoogst fatsoenlijk en de
+gesprekken van dien aard, dat niemand, zelfs de meest puriteinsche
+moralist, er aanstoot in zou hebben kunnen vinden. Ik ben in die dagen
+te Berlijn den geheelen dag in gezelschap van uranisten geweest, ik
+heb er gelegenheden bezocht waar de mannelijke basse prostitution
+zetelde. En toen ik in op den laatsten avond van mijn verblijf
+met den duitschen homosexueelen geneesheer, die ergens in Itali�
+praktiseert, na ons laatste bezoek aan een kroegje van zeer laag
+allooi, liep te praten in de reeds stille straten van Berlijn en
+wij van gedachten wisselden over het uranisme en het heterosexueel
+geslachtsleven, toen moest ik volmondig bekennen, dat--zoolang
+ik in de afgeloopen dagen in Berlijn had gezworven, met hoeveel
+uranisten ik ook had omgegaan in dien betrekkelijk korten tijd,
+welke gesprekken ik ook had hooren voeren en had bijgewoond--hun
+toon den toon van heterosexueele mannen verre overtrof in kuischheid
+van taal en uitdrukking en dat er nergens en nooit op heterosexueele
+publieke gemaskerde bals, nooit in gelegenheden waar door zoogenaamde
+kellnerinnen werd bediend, een ingetogenheid van woorden en van
+doen--zooals mij door verschillende weters op dat heterosexueel gebied
+was meegedeeld--werd aangetroffen, als waarvan ik in die dagen onder
+uranisten getuige was geweest. Nergens en nergens, door niemand en
+niemand, heb ik ��n enkele uitdrukking hooren bezigen, die ongepast
+was en met volle overtuiging kan ik dan ook zeggen, dat de toon der
+gesprekken van al deze uranisten, dat de toon der gesprekken aan
+tafel en na het souper hemelsbreed verschilde van den toon dien men
+op heterosexueele heerendineetjes hoort en van de gesprekken, die
+heterosexueele heeren na het diner meestal gewoon zijn met elkaar te
+houden.
+
+Dat deze meening niet op vooringenomenheid of op een onrechtvaardig
+oordeel berust, bleek mij korten tijd daarna, toen ik een opstel over
+de Berlijnsche homosexueelen van de hand van N�cke in het Archiv
+van Gross las.[76] N�cke heeft dezelfde personen ten naastenbij
+gesproken, met wie ik kennis had gemaakt, ik kon sommigen zeer goed
+uit zijn beschrijving herkennen; N�cke heeft ten naastenbij dezelfde
+gelegenheden bezocht als waar ik ben geweest en de conclusie van N�cke
+komt zoo goed met de mijne overeen, dat het den indruk zou kunnen
+maken, dat wij dien van elkaar hebben overgeschreven!
+
+Vraagt men nu of er een middel is om den uranist te "genezen", om
+hem te veranderen en hem van homosexueel, heterosexueel te maken,
+dan moeten wij volmondig "neen" antwoorden. Men heeft voorgesteld
+hen te castreeren en sommige uranisten hebben er om gevraagd, om
+maar van hun onsociale neiging verlost te worden. Men heeft het
+gelukkigerwijs nooit gedaan, omdat het toch niet zou helpen. De
+geslachtsrichting zit niet in de teeltklieren, maar in de psyche. Men
+heeft voorgesteld--en v. Schrenck-Notzing is er een der voorstanders
+van--om ze te hypnotiseeren en hen suggestief te behandelen. Het heeft
+niet mogen baten en van de vijf gevallen, die door v. Schrenck-Notzing
+als genezen worden opgegeven, zijn er maar twee die op een wijze
+zijn genezen, dat men het geen genezing mag noemen. De eene patient
+zegt, dat hij nog dezelfde fantaisie�n heeft als vroeger, maar
+dat hij--wanneer hij wakker is--macht genoeg over zich zelf heeft
+om er niet aan toe te geven. Daarbij denkt hij er met vrees aan,
+wat hij zou moeten beginnen, wanneer zijn vrouw eens zou komen te
+overlijden, omdat hij zeker is, dat hij dan weer in zijn oud kwaad
+zou vervallen. De tweede zoogenaamde genezen patient zegt, dat wanneer
+hij zich een tijdlang geabstineerd heeft, hij zijn oude aanvechtingen
+weer voelt opkomen.[77] Maar zelfs wanneer al de gevallen, die
+door met hypnose zijn behandeld, zoogenaamd genezen zouden zijn,
+dan nog zou men niet het recht hebben van "genezing" te spreken,
+omdat--zooals v. Krafft-Ebing te recht opmerkt--"de resultaten der
+hypnose in deze gevallen niet op een werkelijke genezing, maar op een
+kunstig volvoerde dressuur berusten"[78]. Men zou op dezelfde wijze
+er van kunnen spreken, dat men iemand homosexueel heeft gemaakt,
+wanneer men hem door hypnose en suggestie er op gedresseerd had,
+zijn heterosexueele geslachtsuiting onmogelijk te kunnen volvoeren,
+maar hem daarentegen het doen van homosexueele geslachtsdaden had
+ingepraat. Iemand nu die homosexueele geslachtsdaden doet, hebben
+wij gezien, is daarom nog geen uranist en evenmin kan iemand die
+door hypnose en suggestie er toe gebracht is, om in plaats van
+homosexueele, heterosexueele geslachtsdaden te doen, als heterosexueel
+aangemerkt worden.
+
+Men heeft uranisten den raad gegeven--en sommige geneesheeren,
+niet genoeg of in het geheel niet op de hoogte van het onderwerp,
+geven dien raad nog--om zich eerst bij prostitu�s te oefenen in
+het heterosexueel geslachtsverkeer en dan te trouwen, of dadelijk
+te trouwen, in de verwachting, dat de homosexualiteit dan wel zal
+overgaan. Het immoreele van een dergelijken raad daargelaten, is
+deze de meest verkeerde dien men een uranist kan geven. Niet alleen
+maakt men hem zelf ongelukkig, door de wroeging die hij later voelt,
+een vrouw aan zijn bestaan te hebben gebonden, waarin zijn ware
+natuur toch--niettegenstaande alle pogingen om heterosexueel te
+verkeeren--boven komt, maar men maakt zijn vrouw ook diep ongelukkig,
+doordat zij er onder gebukt mo�t gaan, wanneer zij op de hoogte is
+gekomen van den toestand van haar echtgenoot--zelfs al vergeeft zij
+hem en houdt zij nog meer van hem omdat hij ongelukkig is (alleen
+een vrouw voelt z�� teer en zacht, dat er bij haar altijd vergeving
+en liefde is te vinden in zoo'n geval)--en zij haar verder leven
+voor zich ziet in ��n groote desillusie, wetend, dat zij zich geen
+huisgezin kan scheppen, voelend, dat haar dat eene groote en mooie in
+haar leven zal blijven ontbreken, de echte, ware liefde van haar man!
+
+Genezing is er niet voor den uranist, omdat hij niet ziek is. Hem den
+last wegnemen, dien hij bij zijn geboorte heeft meegebracht en die met
+hem zal blijven tot aan zijn dood, kunnen wij niet. Het eenige wat wij
+kunnen, is hem trachten te begrijpen, hem trachten te helpen, trachten
+hem zijn moeilijk leven gemakkelijker te maken.
+
+Er zijn er die vreezen, dat wanneer de theorie die ik heb
+meegedeeld--namelijk, dat de uranist een vari�teit is--in ruimen kring
+bekend wordt, geen enkele uranist zich meer zal intoomen en dat ieder
+uranist zich maar aan zijn geslachtslust zal te buiten gaan, dat velen
+die op het oogenblik uit angst voor de verachting der menschen hun
+lusten intoomen, aan hun lusten den vrijen teugel zullen vieren. Maar
+bovenal vreest men, dat velen door de openbaarmaking van deze theorie
+uranist zullen worden.
+
+Het laatste het eerst besprekend, weten wij, dat dit geen gewichtig
+argument is. Wij zijn nu genoegzaam overtuigd geworden en het is
+door de competente onderzoekers genoegzaam aangetoond, dat uranisme
+altijd is aangeboren en dat uranisme niet kan worden verkregen.
+Wat de andere opmerkingen betreft, vragen wij daartegenover of er
+zooveel menschen zich aan drinken zijn te buiten gegaan, sinds er
+verkondigd is, dat drankzucht een ziekte en niet altijd een bederf
+der zeden is, of er zooveel menschen zich aan de prostitutie zijn gaan
+overgeven, omdat men openlijk heeft verkondigd, dat de prostitutie
+een kwaad is, dat in de samenleving is ingeweven, en dat, onder welken
+verschillenden vorm dan ook, van den aanvang der samenleving af tot
+den huidigen dag bestaan heeft. En ook staat tegenover deze vrees
+het feit, dat niettegenstaande reeds eeuwen lang het uranisme met
+verachting is beschouwd, de uranist met minachting is behandeld,
+er toch altijd door uranisten geboren zijn en geleefd hebben, er
+steeds door homosexueele daden door uranisten zijn gepleegd en nog
+steeds gepleegd worden. Nooit nog heeft de afkeuring van de massa een
+uranist teruggehouden van zijn uranisme of belet, dat er uranisten
+werden geboren. Die minachting en verachting hebben alleen belet,
+dat de uranist openlijk voor zijn uranisme uitkwam. Zij heeft echter
+daarbij tevens chantage, wanhoop en zelfmoord in de hand gewerkt!
+Waarom, wanneer de opvatting, dat het uranisme een vari�teit is, in
+ruimen kring bekend zal zijn, geen enkele uranist meer zijn lusten zal
+remmen, is mij onbegrijpelijk! Geven heterosexueelen dan maar allen
+toe aan hun lusten en breidelen zij hun sexueele lusten niet, omdat
+heterosexualiteit als een normale geslachtsrichting bekend staat en
+overal en steeds zoo genoemd wordt? Waarom, waar de heterosexueel zijn
+lusten intoomt, terwijl het hem bekend is dat zijn geslachtsrichting
+een normale is, de uranist de zijne niet zou intoomen, wanneer men
+erkent dat hij een vari�teit is, is moeilijk te verdedigen.
+
+Deze en dergelijke meeningen zijn alleen het gevolg van de verkeerde
+gedachte, dat uranisten en homosexueelen per se gedepraveerde en
+ultra-sensueele individuen zijn. Wij hebben genoegzaam aangetoond, dat
+dit niet zoo is, maar dat men integendeel veel meer spiritueele dan
+corporeele liefdegevoelens bij hen aantreft.
+
+Nogmaals, genezen kunnen wij ze niet, wij kunnen alleen trachten ze te
+helpen. Niet hen verstooten, niet hen verachten moeten wij, niet hen
+behandelen als paria's om iets dat zij bij hun geboorte en zonder hun
+wil hebben meegekregen. Men weet niet hoeveel er gestreden, geschreid,
+hoeveel er gewanhoopt, hoeveel er geleden wordt! Uit de voorbeelden
+die ik heb genoemd, is duidelijk genoeg gebleken, dat de uranist even
+goed als de heterosexueel zijn plaats in de samenleving kan innemen;
+uit die voorbeelden is ook gebleken, dat hij die plaats met eere kan
+vervullen als artiest, als wetenschappelijk man, in ��n woord, als
+werker. Hem er op te wijzen, dat de geslachtsdaad--en zelfs niet de
+heterosexueele geslachtsdaad--niet het eenige, het einddoel, het
+hoogste in het bestaan is; hem er op te wijzen, dat hij zich boven
+zijn geslachtsleven moet stellen, dat hij zijn lusten moet remmen,
+even goed als wij allen, dat hij door zijn voelen, door zijn denken,
+door zijn werken een ander doel zich kan scheppen tot nut en heil van
+zijn medemenschen, moet ons streven zijn.
+
+Maar bij dit alles moeten wij nooit vergeten, dat waar wij
+allen--hetero- en homosexueelen--den last van het leven moeten dragen,
+wij heterosexueelen altijd d�t geluk v��r hebben, dat wij--wanneer
+wij moe en gekwetst zijn van het worstelen in de maatschappij
+en het botsen tegen de onverschilligheid en de hardheid van de
+menschen--altijd een vrouw kunnen vinden bij wie wij ons hoofd kunnen
+neerrusten in haar schoot, een vrouw die ons kan helpen, steunen en
+ons troosten; wij mogen en moeten nooit vergeten, dat waar wij dat
+hoogste en dat mooiste bezitten, dat eenige wat het leven dragelijk
+maakt, dat eenige wat het leven waard maakt om gedragen te worden, dat
+hen dat steeds ontbreken blijft, dat zij dat blijven missen tot hun
+dood.
+
+Wij moeten en mogen nooit vergeten, dat zij zooveel ongelukkiger zijn.
+
+
+                                                    Ik heb gezegd.
+
+
+
+
+VOETNOTEN:
+
+
+1: Zie Handelingen Eerste Kamer, 29 Jan. 1902 en Handelingen Tweede
+Kamer, 55ste Verg. 25 Febr. 1904, Vel 356, blz. 1870.
+
+2: Handelingen Eerste Kamer, 1 Febr. 1905.
+
+3: Havelock Ellis, Mann und Weib, vert. d. Kurella, Leipzig 1895,
+bldz. 56.
+
+4: Geciteerd door Hirschfeld in Die objektieve Diagnose der
+Homosexualit�t, in Jahrb. f. sex. Zwischenstufen Dl. I. 1899. bldz. 8.
+
+5: Havelock Ellis, l. c. bldz. 209-216.
+
+6: Geoffroy Saint-Hilaire, Histoire des Anomalies, Paris, 1836.
+
+7: L. S. A. M. v. R�mer, Ueber die androgynische Idee des Lebens, in
+Jahrb. f. sex. Zwischenst. Dl. V, Bd. 2, 1903.
+
+8: Diodori Siculi, Bibliothecae etc. lib. IV, c. 6, 5, geciteerd door
+v. R�mer, l. c. bladz. 905.
+
+9: Laurent, Les bisexu�s, Paris, George Carr�, 1894, bldz. 117.
+
+10: Laurent, l. c. bldz. 118.
+
+11: Neugebauer, Beobachtungen auf dem Gebiete des Scheinzwittertumes,
+in Jahrb. f. sex. Zwischenst. Dl. IV, 1902, bldz. 130.
+
+12: Neugebauer, l. c. ibidem.
+
+13: Laurent, l. c. bldz. 119 en 120.
+
+14: Neugebauer, Hermaphroditismus beim Menschen, Leipzig, Dr. Werner
+Klinkhardt, 1908, bldz. 4.
+
+15: Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz. 83.
+
+16: Laurent, l. c. bldz. 122.
+
+17: Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz. 666 en vlg.
+
+18: Debierre, L'Hermaphrodisme, Paris, 1891, bldz. 434 en vlg.
+
+19: Neugebauer, Hermaphroditismus enz. Op bldz. 690 en vlg. geeft
+deze 56 gevallen, waarin het pseudo- of zoogenaamd echt hermaphrodit.
+met psychische stoornis gepaard ging. Dit aantal kwam onder 1885
+observaties van hermaphroditisme voor.
+
+20: Moll, Libido sexualis, Fischer's Buchhandlung, Berlin 1878,
+bldz. 110.
+
+21: Neugebauer, Interessante Beobachtungen, enz. bldz. 161.
+
+22: Ploss, Das Weib in der Natur- und V�lkerkunde, Leipzig 1899,
+Dl. II, bldz. 422.
+
+23: Geijll, Over operatief ingrijpen bij pseudohermaphroditisme, Med.
+Weekblad, 9e Jaarg. 1902, No. 31, bldz. 418 en vlg.
+
+24: Edmond Pilou, Deux pr�cieuses au XVIIme Si�cle, Mercure de France,
+Dl. 67, No. 237, 1� Mei 1907, bldz. 5.
+
+25: Raffalovich (Marc Andr�), Uranisme et Unisexualit�, Lyon-Paris,
+1896, bldz. 41.
+
+26: Waar bij het historisch overzicht geen andere bron vermeld
+wordt, zijn de data overgenomen uit Moll, kontr�re Sexualempfindung,
+Fischer, Berlin W. 1899.
+
+27: A. Aletrino, Eenige beschouwingen over den beroepseed der artsen,
+Proefschrift, Amsterdam 1889, bldz. 6.
+
+28: L. S. A. M. v. R�mer, Heinrich der Dritte, Jahrb. f. sex.
+Zwischenstufen, IVe Jahrg. 1902, bldz. 572 en vlg.
+
+29: Hans Fuchs, Richard Wagner und die Homosexualit�t, Berlin 1903, en
+Vossische Zeitung van 24 en 28 Juni 1886.
+
+30: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. I, bldz. 150 en Dl. VI bldz. 357.
+
+31: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. II, bldz. 150.--Laupts, Perversion
+et perversit�, Paris 1896, bldz. 105.--Raffalovich, Uranisme et
+unisexualit�, Paris-Lyon 1896, bldz. 241.
+
+32: Raffalovich, l. c. bldz. 138.
+
+33: Johannes Schlaf, Walt Whitman Homosexueller? Brun's Verlag, Minden
+in W. 1906.
+
+34: Raffalovich, l. c. bldz. 138.
+
+35: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, bldz. 1322.
+
+36: Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, bldz. 1304.
+
+37: � 175 v. h. Duitsche Strafwetboek luidt: "Die widernat�rliche
+Unzucht, welche zwischen Personen m�nnlichen Geschlechts oder von
+Menschen mit Thieren begangen wird, ist mit Gef�ngniss zu bestrafen;
+auch kann auf Verlust der b�rgerlichen Ehrenrechte erkannt werden."
+
+38: Collection des plus belles pages de Restif de la Bretonne, Paris,
+Soci�t� du Mercure de France, 1905.
+
+39: J. Casanova de Seingalt, M�moires, Paris, Garnier fr�res.
+
+40: Montesquieu, De l'Esprit des Lois, Paris 1873, Hachette, Livre 12,
+Chap. 6, bldz. 286.
+
+41: Voltaire, Dictionnaire philosophique.
+
+42: Meiners, Betrachtungen �ber die M�nnerliebe der Griechen enz.,
+Leipzig 1775.
+
+43: Ehrenberg, Euphranor. Ueber die Liebe etc., Elberfeld u. Leipzig
+1809.
+
+44: Bri�re de Boismont, Remarques m�dico-l�gales sur la perversion de
+l'instinct g�n�sique, Gaz. m�d. de Paris, 21 Juli 1849.
+
+45: H�ssli, Eros. Die M�nnerliebe der Griechen, 1e Bd. Glarus 1836 en
+2e Bd. St.-Gallen 1838.
+
+46: Mich�a, Les d�viations maladives de l'app�tit v�n�rien, Union m�d.
+17 Juli 1849.
+
+47: Casper, Ueber Notzucht und P�derastie etc. Vierteljahrschrift f.
+gerichtliche u. �ffentl. Medizin, Berlin 1852 Bd. I.
+
+48: Numa Numantius (Karl Heinrich Ulrichs), 1. Vindex. 2. Inclusa.
+3. Vindicta. 4. Formatrix. 5. Ara spei. 6. Gladius furens. 7. Memnon.
+8. Incubus. 9. Argonauticus. 10. Uranus. 11. Araxes. 12. Kritische
+Pfeile. (Laatste uitgaaf verschenen te Leipzig, Max Spohr, 1898.)
+
+49: Dr. A. Aletrino, Over Uranisme en het laatste boek van Raffalovich
+(Marc Andr�), Psychiatrische en neurolog. bladen 1907.
+
+50: Dr. L. S. A. M. R�mer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam 1904. Het
+Uranisch gezin, Tierie, Amsterdam 1905.
+
+51: Dr. A. Aletrino, La situation sociale de l'uraniste, Actes du 5me
+Congr�s d'anthrop. crimin., de Bussy, Amsterdam 1901.
+
+52: Karl Ihlfeld, Over Uranisme, Tierie, Amsterdam 1905.
+
+53: Casper Wirz, De urani�r voor Kerk en H. Schrift, Tierie, Amsterdam
+1904.
+
+54: Magnus Hirschfeld, Oorzaken en Wezen van het Uranisme, vertaald
+door W. met een voorrede van Dr. A. Aletrino, Tierie, Amsterdam 1904.
+
+Dit werk, voor 't eerst verschenen onder den titel Ursachen und Wesen
+des Uranismus in het Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl. 5, 1901, is als op zich
+zelf staand werk uitgekomen onder den titel "Der Urnische Mensch".
+
+55: Rohleder, Die Masturbation, Berlin 1902. Fischer's Med. Buchh.
+bldz. 45.
+
+56: Moll, l. c. bldz. 89, 5e noot.
+
+57: v. Krafft-Ebing, Neue Studien auf dem Gebiete der Homosexualit�t,
+Jahrb. f. sex. Zw.st. Bd. 3, bldz. 7.
+
+58: N�cke, Ein Besuch bei den Homosexuellen in Berlin, Archiv. v.
+Gross. 15e Bd. 2e en 3e Hft.
+
+59: Magnan et Legrain, Les d�g�n�r�s, Paris 1895, bldz. 79.
+
+60: Wertheim Salomonson, Iets over ontaarding, Ned. Tijdsch. v.
+Geneeskunde, 39ste Jaarg. 1903, 2e Dl. bldz. 715.
+
+61: M�bius, Beitr�ge zur Lehre der Geschlechts-Unterschiede, Halle
+a. S., Carl Marhold, 1907, bldz. 17.
+
+62: Hoche, Handbuch d. ger. Psychiatrie, Berlin 1901, bldz. 413.
+
+63: Sigm. Freud, Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie, Leipzig u. Wien,
+Franz Deuticke, 1905, bldz. 4.
+
+64: Untrodden fields of anthropology, Paris 1898.
+
+65: Karsch, Uranismus u. P�derastie enz. Jahrb. f. sex. Zw.st. 3e Bd.
+bldz. 72.
+
+66: Havelock Ellis und Symonds, Das kontr�re Geschlechtsgef�hl,
+Wiegand's Verlag, Leipzig 1896, bldz. 4.
+
+67: Richard Burton, Arabian Nights, London 1885, Bd. 10, bldz. 205-254.
+
+68: Hugo de Vries, Oorsprong en bevruchting der bloemen, Tierie,
+Amsterdam 1904, bldz. 29-33, 80.
+
+69: Prof. Hugo de Vries schreef mij, naar aanleiding van mijn rapport
+op het Congres: "....met uw opvatting "vari�teit" kan ik mij geheel
+vereenigen".
+
+70: N�cke, Bericht �ber den Verlauf d. 5. intern. kriminal-anthr.
+Congr. in Amsterdam, Hans Gross' Archiv. Bd. 8, Hft. I, bldz. 97.
+
+71: Hirschfeld, Jahrb. f. sex. Zw.st. Bd. 4, bldz. 962.
+
+72: Numa Pr�torius, ibidem bldz. 833.
+
+73: N�cke, Die forensische Bedeutung der Tr�ume, Hans Gross' Archiv.
+Bd. V, Hft. I, bldz. 121.
+
+74: Hirschfeld, Das Ergebnis der statistischen Untersuchungen, Max
+Spohr, Leipzig 1904, bldz. 60.
+
+75: v. R�mer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam 1904, bldz. 13 en 14.
+
+76: Ein Besuch bei den Homosexuellen, etc., Gross' Archiv. Bd. 15,
+2e en 3e Hft., bldz. 248.
+
+77: v. Schrenck-Notzing, Die Suggestionstherapie bei krankhaften
+Erscheinungen des Geschlechtstriebs, Stuttgart 1892, bldz. 244 en vlg.
+
+78: v. Krafft-Ebing, Psychopathia sexualis, 10e uitgaaf, bldz. 285.
+
+
+
+
+NOOT VAN DE BEWERKER:
+
+
+In het bovenstaande is getracht zo goed mogelijk het origineel te
+volgen, met uitzondering van de voetnoten, die in het origineel
+onderin de pagina's stonden, en hier bij elkaar zijn geplaatst
+en hernummerd. Daarnaast zijn alle (vijf) Griekse woorden
+getranslitereerd en ingesloten tussen ~, en de volgende kennelijke
+drukfouten verbeterd:
+
+* door Waldeyer "kiemepitheel" genoemd: in het origineel 'kiemepithel'
+* de voorstelling van androgynie: in het origineel 'andrygynie'
+* Mundi Mirabile Monstrum."[14]: in het origineel 'Monstrum.[14]'
+* zoogenaamde "erreur de sexe": in het origineel 'voogenaamde'
+* (Marc Andr�): in het origineel '(Marc, Andr�)'
+* het pseudoniem "Karl Ihlfeld": in het originaal 'pseudoneim'
+* Gesellschaft f�r Psychiatrie und Nervenheilkunde: in het origineel
+  'en' in plaats van 'und'
+* als een moza�ek: in het origineel 'mozai�k'
+* aus der Art schl�gt: in het origineel 'schlagt'
+* Mensch ist langweilig: in het origineel 'langeweilig'
+* nog ��n uitweg: in het origineel '�en'
+* zonder het uitzicht op iets moois: in het origineel 'mooi's'
+* in een liefdesverhouding: in het origineel 'liefdeverhouding'
+* op een kunstig volvoerde dressuur berusten"[78].: in het origineel
+  'berusten[78],'
+* noot 18: in het origineel ontbrak de punt na 'vlg'
+* noot 22: Natur- und V�lkerkunde: in het origineel 'Volkenkunde'
+* noot 25: Unisexualit�: in het origineel 'Unisixualit�'
+* noot 26: Fischer, Berlin: in het origineel 'Fisscher'
+* noot 31: Laupts: in het origineel 'Lauppts'
+* noot 61: Lehre der Geschlechts-Unterschiede: in het origineel
+  'Geschlechts-Unterschieden'
+* noot 63: Franz Deuticke: in het origineel 'Fransz'
+* noot 67: Arabian Nights, London: in het origineel 'Arabian Nights.
+  Londen'
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+***** This file should be named 35924-8.txt or 35924-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/5/9/2/35924/
+
+Produced by Andr� Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/35924-8.zip b/35924-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..431e1c0
--- /dev/null
+++ b/35924-8.zip
diff --git a/35924-h.zip b/35924-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..5a63176
--- /dev/null
+++ b/35924-h.zip
diff --git a/35924-h/35924-h.htm b/35924-h/35924-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..669194e
--- /dev/null
+++ b/35924-h/35924-h.htm
@@ -0,0 +1,3015 @@
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
+    "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html;charset=utf-8" />
+<title>The Project Gutenberg eBook of Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino.</title>
+<link rel="coverpage" href="images/title-page.jpg" />
+<style type="text/css">
+<!--
+p
+{
+    margin-top: .75em;
+    text-align: justify;
+    margin-bottom: .75em;
+}
+
+h1, h2
+{
+    text-align: center;
+    clear: both;
+    font-weight: normal;
+}
+
+hr
+{
+    width: 33%;
+    margin: 2em auto;
+    clear: both;
+}
+
+body
+{
+    margin-left: 10%;
+    margin-right: 10%;
+}
+
+.pagenum /* page numbers */
+{
+    visibility: hidden;
+    position: absolute;
+    left: 92%;
+    font-size: smaller;
+    text-align: right;
+}
+
+.indent
+{
+    margin-left: 5%;
+    margin-right: 10%;
+}
+
+.center
+{
+    text-align: center;
+}
+
+.figcenter
+{
+    text-align: center;
+    margin: 2em auto;
+}
+
+.right
+{
+    text-align: right;
+    margin-right: 1.5em;
+}
+
+.footnote
+{
+    margin-left: 10%;
+    margin-right: 10%;
+    font-size: 0.9em;
+}
+
+.footnote a
+{
+    text-decoration: none;
+}
+
+.fnanchor
+{
+    vertical-align: super;
+    font-size: 0.8em;
+    text-decoration: none;
+}
+
+h2,
+.page-break
+{
+    page-break-before: always;
+}
+-->
+</style>
+</head>
+
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Hermaphrodisie en Uranisme
+
+Author: Arnold Aletrino
+
+Release Date: April 20, 2011 [EBook #35924]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+
+
+
+Produced by André Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<h1>HERMAPHRODISIE EN
+URANISME.</h1>
+
+<p class="center" style="line-height: 1.5em;"><big>VOORDRACHT,</big><br/>
+den 5en Juni 1908 te Amsterdam voor de<br/>
+candidaten van de Juridische Faculteit<br/>
+van het A.&nbsp;S.&nbsp;C. gehouden</p>
+
+<p class="center" style="line-height: 1.5em;"><small>—DOOR—</small><br/>
+Dr. A. ALETRINO,<br/>
+<small>Priv.-doc. I/d Crim. anthrop. a/d Universiteit te Amsterdam.</small></p>
+
+<div class="figcenter" style="width: 120px;">
+<img src="images/emblem.png" width="120" height="103" alt=""/>
+</div>
+
+<p class="center">F. VAN ROSSEN—AMSTERDAM<br/>
+1908.</p>
+
+<hr style="width: 80%;" />
+
+<p class="indent page-break"><span class="pagenum"><a name="Page_3" id="Page_3">[pag. 3]</a></span><i>Zeer gewenschte toehoorderessen en toehoorders</i>,</p>
+
+<p>Ik stel er prijs op, vóór ik aan mijn eigenlijk
+onderwerp begin, U te verzoeken, wel te willen
+bedenken, dat ik op het standpunt sta, dat niemand,
+en dus ook ik niet, het recht heeft zich
+met de geslachtsdaden van anderen te bemoeien
+of die te veroordeelen, wanneer door deze niet
+een van de twee personen, tusschen wie de
+daad geschiedt, of een derde benadeeld wordt en
+dat ik—en ik weet bij ondervinding, door en na
+het congres voor crimineele anthropologie in 1901
+te Amsterdam gehouden, waar ik een rapport
+&bdquo;Sur la situation sociale de l'uraniste&rdquo; inzond,
+hoezeer men geneigd is iemand die over dat onderwerp
+schrijft of spreekt, verkeerde bedoelingen
+toe te dichten en verkeerde woorden in den
+mond te leggen—geen propaganda maak voor
+normale of, zooals men het heeft willen noemen,
+abnormale geslachtsuitingen, maar dat ik de kwestie
+alleen uit een humanitair en wetenschappelijk
+oogpunt bestudeer.</p>
+
+<p>Drie redenen zijn er, waarom ik juist dit onderdeel
+<span class="pagenum"><a name="Page_4" id="Page_4">[pag. 4]</a></span>der natuurwetenschappen heb uitgekozen
+om hedenavond met U te bespreken, al kan die
+bespreking—om de groote uitgebreidheid van
+het onderwerp—niet dan zeer onvolledig zijn en
+ik mij—om den beperkten tijd, waarover ik kan
+beschikken—zal moeten bepalen tot het slechts
+in groote lijnen aangeven der omtrekken en zoovele
+en belangrijke détails zal moeten laten rusten.</p>
+
+<p>De eerste reden is, dat men er noch op colleges
+voor juristen, noch op medische colleges, noch
+op de colleges voor gerechtelijke geneeskunde
+over spreekt. Is dit, omdat men het onderwerp
+van te weinig gewicht acht? Of is het uit overmatige
+kuischheid? Want zoodra er over dit
+onderwerp wordt gesproken, steekt een, ik zou
+haast zeggen pathologische, kuischheid haar
+hoofd op. Als bewijs daarvan diene, dat, toen
+ik eenige jaren geleden een opstel over het uranisme
+aan een medisch tijdschrift hier te lande
+had gezonden, ik het terugontving met een
+begeleidend schrijven, waarin te lezen stond,
+&bdquo;dat de Redactie voor dìt onderwerp geen
+plaats wilde afstaan&rdquo;. Als een ander bewijs
+van die kuischheid diene, dat men iemand die over
+het onderwerp schrijft of spreekt, als iemand
+betitelt, &bdquo;die het goed recht van het bestaan van
+&bdquo;gruwelen&rdquo; bepleit&rdquo;. Ik heb het moeten verduren,
+dat de minister-president Kuyper, eertijds
+zoowel in een zitting van de Eerste, als in een
+van de Tweede Kamer, coram populo mijn goeden
+<span class="pagenum"><a name="Page_5" id="Page_5">[pag. 5]</a></span>naam aantastte, om wat ik op bovengenoemd
+congres had gezegd!<a name="FNanchor_1" id="FNanchor_1" href="#Footnote_1" class="fnanchor">[1]</a>, en dat later een onbekend
+atoom, een zekere heer v.&nbsp;d.&nbsp;Biesen, die mij
+tot professor verhief, hem in een zitting van
+de Eerste Kamer die woorden nabazelde!<a name="FNanchor_2" id="FNanchor_2" href="#Footnote_2" class="fnanchor">[2]</a></p>
+
+<p>De tweede reden is, dat in den laatsten tijd
+het vraagstuk meer op den voorgrond is geschoven.
+Ik behoef U slechts te wijzen op het
+geval, door de onbescheidenheid van sommige dagbladen
+met naam en toenaam aan het licht gebracht,
+van een beeldhouwster, die hier in Amsterdam
+werkte en die plotseling van sexe is veranderd
+en nu als beeldhouwer in het buitenland
+vertoeft; ik behoef U slechts het proces-Moltke
+contra Harden te noemen, dat kort geleden
+in Berlijn is afgespeeld; ik wil U wijzen
+op de twee rechtzaken hier in de laatste jaren
+behandeld, waarbij de aangeklaagde beschuldigd
+werd onzedelijke homosexueele handelingen met
+minderjarigen te hebben gepleegd.</p>
+
+<p>De derde reden is, dat ik het van ongemeen
+groot gewicht voor U vind, dat Gij van het
+onderwerp op de hoogte zijt. Als rechter kan
+het U worden opgedragen in zulk een geval te
+oordeelen. Gij kunt als verdediger worden aangewezen
+om een beklaagde in zulk een geval
+bij te staan, evengoed als de geneesheer kan<span class="pagenum"><a name="Page_6" id="Page_6">[pag. 6]</a></span>
+worden geroepen om in zulk een geval hulp
+en raad te geven. Wanneer ik bedenk in
+welke moeilijkheid ik zelf heb verkeerd, toen—kort
+nadat ik als geneesheer gevestigd was—de
+zoon van een mijner patienten tot mij kwam om
+raad en hulp en ik geheel onvoorbereid wat het
+onderwerp betreft, gedwongen was hem te helpen—hij
+is dan ook de oorzaak geweest, dat ik
+met de studie er van ben begonnen en dat ik
+mij er in heb verdiept—dan voel ik het mijn
+plicht U, als het maar eenigszins kan, voor deze
+moeilijkheden te vrijwaren en U eenig inzicht in
+het onderwerp te geven, opdat Gij er misschien
+later gemakkelijker verder in kunt doordringen.</p>
+
+<hr style="width: 45%;" />
+
+<p>Men heeft altijd gemeend—en zelfs nu nog denken
+de meeste menschen er niet dieper over na—dat
+het even gemakkelijk is het onderscheid
+tusschen den homo sapiens masculinus en den
+homo sapiens femininus te beschrijven, als het
+door het verschil in kleeding tusschen de beide
+sexen aangegeven wordt. Dit nu is niet het geval
+en het is zeer moeilijk, zoo niet onmogelijk, een
+eigenschap, een eigenaardigheid aan te toonen,
+die zóó specifiek bij de eene sexe voorkomt, dat
+zij bij de andere sexe niet te vinden is. Alle
+eigenaardigheden en eigenschappen, die men tot
+nu toe als specifiek voor de eene sexe heeft aangezien,
+vindt men terug of heeft men bij de<span class="pagenum"><a name="Page_7" id="Page_7">[pag. 7]</a></span>
+andere sexe teruggevonden. Hoe meer de onderzoekingen
+der anthropologen worden uitgebreid,
+des te meer komt men tot de ontdekking, dat
+men zich in die eigenschappen heeft vergist of
+dat men er een te fantastische beteekenis aan
+heeft gehecht.</p>
+
+<p>De vorm van het bekken b.v. dien men zelfs
+tot nu toe als een specifiek verschilsteeken tusschen
+de beide sexen heeft beschouwd, is gebleken
+niet zoo betrouwbaar te zijn. Men meent, dat
+een steil, nauw bekken aan den man eigen is,
+een wijd plat bekken alleen bij de vrouw voorkomt.
+Verschillende onderzoekers nu hebben aangetoond,
+dat men bij Arabische vrouwen en bij
+de vrouwen van sommige wilde stammen, wanneer
+men haar van achter beschouwt, onmogelijk
+door den vorm van het bekken kan uitmaken of
+men een man of wel een vrouw voor zich heeft.<a name="FNanchor_3" id="FNanchor_3" href="#Footnote_3" class="fnanchor">[3]</a>
+De hand heeft een tijdlang als het verschils-kenteeken
+voor man en vrouw gegolden. Pfitzner
+de anatoom heeft eenige honderdtallen van
+mannen- en vrouwenhanden onderzocht en heeft
+geen enkel teeken kunnen aangeven, dat niet zoowel
+aan de vrouwenhand als, in andere gevallen,
+aan de mannenband eigen kan zijn<a name="FNanchor_4" id="FNanchor_4" href="#Footnote_4" class="fnanchor">[4]</a>. Zelfs het<span class="pagenum"><a name="Page_8" id="Page_8">[pag. 8]</a></span>
+ademhalingstype—de costaal- of borstademhaling
+bij de vrouw, de buikademhaling bij den
+man—is gebleken, wat de costaal-ademhaling
+betreft, door de kleeding en de beschaving te zijn
+ontstaan en het is bewezen, dat vrouwen van
+wilde volksstammen een abdominaal-ademhaling
+vertoonen, even goed als de mannen.<a name="FNanchor_5" id="FNanchor_5" href="#Footnote_5" class="fnanchor">[5]</a></p>
+
+<p>Wanneer wij dus de eigenschappen en eigenaardigheden
+van de beide sexen willen bestudeeren,
+zijn wij gedwongen ons te houden aan wat bij
+de overgroote meerderheid der beide sexen voorkomt.
+En dan kunnen wij de verschillende eigenschappen,
+behalve in de twee groote groepen van
+primaire en secundaire geslachtskenmerken, verdeelen
+in vijf afdeelingen:</p>
+
+<p>1e. De plaats waar de bevruchtende cellen gevormd
+worden: bij de vrouw het ovarium, bij
+den man de testis.</p>
+
+<p>2e. De gangen en wegen, waarlangs de bevruchtende
+cellen het lichaam verlaten en naar
+buiten worden gevoerd: bij de vrouw de tubae,
+de uterus en de vagina, bij den man de epididymis,
+het vas deferens en de penis.</p>
+
+<p>3e. De secundaire geslachtskenmerken, die eerst
+in den puberteitstijd duidelijk zichtbaar worden:
+bij de vrouw het langer worden van het hoofdhaar,
+het groeien der borsten en de menstruatie,
+bij den man de verandering van de stem, het<span class="pagenum"><a name="Page_9" id="Page_9">[pag. 9]</a></span>
+groeien van den baard en het grooter worden
+van het strottenhoofd.</p>
+
+<p>4e. De verschillende geestelijke en gevoelseigenschappen.
+De vrouw is o.&nbsp;a. meer intuïtief, zachtmoediger,
+passief, de man daarentegen logisch,
+harder, ondernemend e.&nbsp;d.</p>
+
+<p>5e. De vrouw voelt zich geslachtelijk tot den
+man, de man voelt zich geslachtelijk tot de vrouw
+aangetrokken.</p>
+
+<p>Het is van het grootste belang, duidelijk
+voor oogen te hebben, dat elk dier verschilsgroepen
+haar oorsprong in eenzelfden oeraanleg
+vindt.</p>
+
+<p>Beschouwen wij de eerste groep iets nader.
+Wanneer men het menschelijk embryo vóór den
+dertigsten dag van het intrauterine leven beziet,
+kan men nog niet uitmaken of het een mannelijk
+of wel een vrouwelijk individu zal worden.
+De teeltklieren ontstaan in de buikholte, uit het
+epithelium, door Waldeyer &bdquo;kiemepitheel&rdquo; genoemd,
+dat naast de oernieren, aan de achterzijde
+van de buikholte ontstaat. Eerst in de
+vijfde week kan men door verschillende kenmerken
+bepalen of de teeltklier een ovarium of wel
+een testikel zal worden. De ovariën blijven gedurende
+het geheele leven binnen het lichaam, terwijl
+de testikels kort vóór of kort na de geboorte
+buiten de buikholte dalen. Zelfs de kiemcellen
+zijn identieke vormsels. De kern van de eicel
+kan men gelijk stellen met den kop, terwijl het<span class="pagenum"><a name="Page_10" id="Page_10">[pag. 10]</a></span>
+plasma van de eicel met den staart van het spermatozoïd
+kan vergeleken worden.</p>
+
+<p>De tweede groep, de gangen en uitvoerwegen.
+In de tweede zwangerschapsmaand ziet men twee
+paar gangen in de buikholte ontstaan, de Wolffsche
+of oerniergangen en de Müllersche gangen,
+die naar onder loopen en te samen in de opening
+van de cloake (waarover straks) eindigen. Wordt
+het embryo een mannelijk individu, dan ziet men,
+dat de Wolffsche gangen zich sterk gaan ontwikkelen,
+terwijl de Müllersche gangen in ontwikkeling
+achterblijven. De ondereinden der vier
+gangen vergroeien met elkaar, er komen daaraan
+twee kleine uitstulpsels te voorschijn: de aanleg
+voor de latere prostata en de vesiculae seminales
+is daar. Wordt het individu daarentegen een
+vrouw, dan blijven de Wolffsche gangen in ontwikkeling
+achter, de bovenste gedeelten der Müllersche
+gangen worden de tubae, uit de benedenste,
+die met de uiteinden der Wolffsche
+gangen vergroeien, wordt de uterus en de vagina.</p>
+
+<p>Doch ook de uitwendige geslachtsorganen zijn
+oorspronkelijk hetzelfde gevormd. Vóór de zesde
+week ziet men aan het ondereinde van het lichaam
+alleen een spleet, den uitgang van de
+cloake, de gemeenschappelijke afvoerbuis voor
+urine en faecaalstoffen. Pas in de tiende week
+van het intrauterine leven groeit een wand van
+binnen naar buiten in de cloake en vervormt
+die tot twee gangen, de eene voor den afvoer<span class="pagenum"><a name="Page_11" id="Page_11">[pag. 11]</a></span>
+van de faecaalstoffen, de andere voor de latere
+wording van het urogenitaalstelsel. In de zesde
+week van het embryonaal bestaan, begint zich
+boven de cloake een knobbeltje te verheffen. In
+de tweede maand zien wij, dat daarin een spleet
+ontstaat, die zich richt naar dat gedeelte der
+spleet van de cloake, waaruit het urogenitaalstelsel
+zal worden en die zich daarin voortzet.
+Rondom de spleet welven een paar huidplooien
+op, terwijl er rondom het geheel een paar welvingen
+ontwikkelen, de geslachtswrongen.</p>
+
+<p>Wordt het aanstaande individu een vrouw, dan
+verandert er verder maar heel weinig. Het knobbeltje
+groeit iets uit en wordt de clitoris, waarom
+heen zich een huidplooi legt, het praeputium
+clitoridis, terwijl het vooreinde zich verdikt en tot
+glans clitoridis wordt. De geslachtsspleet verdiept
+en verwijdt zich en wordt tot vagina, terwijl
+de geslachtsplooien die zich verder ontwikkelen
+tot labia minora, de wrongen—door
+groote vetvorming uitgegroeid—tot labia majora
+worden. Bij den man is de verandering
+die intreedt, grooter. Het knobbeltje verlengt zich
+meer dan bij de vrouw en wordt de penis, de
+randen van de geslachtsspleet groeien over de
+spleet heen en vormen de urethra, de geslachtsplooien
+groeien aaneen, waardoor het scrotum
+ontstaat, dat de neergedaalde testikels zal opnemen.
+De verschillende deelen der geslachtsorganen
+kan men dus met elkaar vergelijken: de<span class="pagenum"><a name="Page_12" id="Page_12">[pag. 12]</a></span>
+clitoris komt overeen met den penis, de ovariën
+met de testikels, de labia met het scrotum, de
+uterus met de prostata.</p>
+
+<p>Geschiedt nu echter de groei dier deelen niet
+zoo regelmatig als wij hierboven hebben aangegeven,
+maar blijven sommige deelen te vroeg in
+hun groei staan en groeien andere deelen te ver,
+dan ontstaat het individu, dat men met den
+naam &bdquo;hermaphrodiet&rdquo; bestempelt.</p>
+
+<p>Deze naam is afgeleid van de namen Ἑρμής
+(Hermes), en Ἀφροδίτη (Aphrodité), en is, volgens
+het verhaal door Ovidius in zijn Metamorphosen
+meegedeeld, ontstaan, doordat de zoon van Hermes
+en van Aphrodite zich in de bron Salmeikis
+baadde, waardoor de bronnymph verliefd
+op hem werd. Wijl hij haar echter verstootte,
+smeekte zij de Goden haar met het lichaam
+van haar geliefde te vereenigen. De goden
+willigden het verzoek in en daaruit is het tweeslachtig
+wezen, de &bdquo;hermaphrodiet&rdquo;, geworden.
+Geoffroy Saint-Hilaire definieert het hermaphroditisme
+als &bdquo;de werkelijke of schijnbare, geheele
+of gedeeltelijke aanwezigheid van twee
+sexen in hetzelfde individu&rdquo;.<a name="FNanchor_6" id="FNanchor_6" href="#Footnote_6" class="fnanchor">[6]</a></p>
+
+<p>Reeds van de oudste tijden is het hermaphroditisme
+bekend en er is geen godsdienst bijna,
+waarin niet (bij de polytheïstische) de oppergod
+of (bij de monotheïstische) de godheid<span class="pagenum"><a name="Page_13" id="Page_13">[pag. 13]</a></span>
+als een androgyne wordt gedacht en voorgesteld.
+De Persische Mithras-Mithradienst, de Egyptische
+Phtha en Isisdienst, hadden de voorstelling
+van een androgyne godheid. De Japansche god &bdquo;de
+geest der aarde&rdquo; wordt als twee-geslachtige godheid
+voorgesteld, en zelfs de Noorsche Frigadienst
+laat de voorstelling van androgynie herkennen.
+Dat de Grieken zich hun voornaamste Goden,
+Zeus, Aphrodite en Pan, als androgynen dachten,
+evenals de Romeinen hun Priapus, bewijzen de
+kunstvoortbrengselen, die ons van die tijden zijn
+overgebleven.<a name="FNanchor_7" id="FNanchor_7" href="#Footnote_7" class="fnanchor">[7]</a></p>
+
+<p>Bij de Romeinen had men zeer vreemde opvattingen
+omtrent hermaphrodieten. Plinius verhaalt
+van een volk ergens in Afrika, dat geheel
+uit hermaphrodieten zou bestaan en deelt mee,
+dat hij zelf getuige er van is geweest, dat een
+hermaphrodiet willekeurig van geslacht kon veranderen.
+Bij de Wet der twaalf Tafelen was het
+den haruspices geoorloofd den hermaphrodiet te
+dooden, omdat de crimen laesae naturae niet
+ongestraft mocht blijven en de geboorte van een
+hermaphrodiet allerlei rampen voor het land
+voorspelde. Diodorus deelt mee, dat het verschijnen
+van een hermaphrodiet òf op de aanwezigheid
+van een God op aarde wijst, die de
+zachtheid van de vrouw aan de kracht van den
+man paart, òf dat het een voorspelling inhoudt<span class="pagenum"><a name="Page_14" id="Page_14">[pag. 14]</a></span>
+van groote rampen die over het land zullen komen.<a name="FNanchor_8" id="FNanchor_8" href="#Footnote_8" class="fnanchor">[8]</a>
+Livius vermeldt eenige gevallen, waarin
+een hermaphrodiet ter dood is gebracht.<a name="FNanchor_9" id="FNanchor_9" href="#Footnote_9" class="fnanchor">[9]</a></p>
+
+<p>Over het algemeen schijnen de Romeinen zich
+nog al veel met het hermaphroditisme te hebben
+bezig gehouden. In het Romeinsche recht
+toch wordt verschillende malen van den hermaphrodiet
+melding gemaakt. Ulpianus werpt
+de vragen op, of de hermaphrodiet mag getuigen,
+of hij het vaderlijk gezag mag uitoefenen,
+of hij mag erven en vindt een oplossing
+dáárin, dat hij zegt, dat het er van afhangt welke
+sexe er in den hermaphrodiet praevaleert.<a name="FNanchor_10" id="FNanchor_10" href="#Footnote_10" class="fnanchor">[10]</a>
+Later zijn de gevoelens tegenover den hermaphrodiet
+gunstiger gestemd geworden, vooral ten
+tijde van Nero, wijl deze een zoodanige voorliefde
+voor hermaphrodieten schijnt te hebben
+gehad, dat hij zijn wagen bij voorkeur door vier
+hermaphroditische paarden liet trekken.<a name="FNanchor_11" id="FNanchor_11" href="#Footnote_11" class="fnanchor">[11]</a></p>
+
+<p>Niettegenstaande sommige kerkvaders in de
+middeleeuwen Jehova als androgyn beschouwden,
+omdat hij Adam naar zijn evenbeeld had geschapen
+en deze androgyn moet zijn geweest—immers
+&bdquo;creavit Deus eum ad imaginem suam, ad<span class="pagenum"><a name="Page_15" id="Page_15">[pag. 15]</a></span>
+imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam
+creavit eos&rdquo;—bracht men de hermaphrodieten
+toch ter dood, omdat men meende, dat
+zij door God gezonden waren om zijn toorn te
+wreken en dat zij het naderen van rampen voorspelden.
+Men was van meening, dat de duivel
+er aan had deelgenomen, wanneer een hermaphrodiet
+werd geboren en de moeder werd dan
+ook gestraft, terwijl in sommige gevallen ook de
+vader niet vrijliep.<a name="FNanchor_12" id="FNanchor_12" href="#Footnote_12" class="fnanchor">[12]</a> Bauhinius was nog op het
+einde van de 16e eeuw van oordeel, dat een hermaphrodiet
+moest gedood worden, terwijl Riolanus
+hetzelfde oordeelt in het begin van de 17e
+eeuw.<a name="FNanchor_13" id="FNanchor_13" href="#Footnote_13" class="fnanchor">[13]</a> Later werd men gunstiger tegenover hen
+gestemd en bepaalde men er zich toe, om hen
+eenige rechten te ontzeggen. Wanneer een hermaphrodiet
+wilde huwen en de sexe was onduidelijk,
+dan werd het aan hem overgelaten een
+sexe te kiezen en mocht hij volgens die sexe
+huwen. Veranderen van sexe of geslachtsgemeenschap
+hebben anders dan naar de gekozene
+sexe, was niet geoorloofd en werd met den
+dood gestraft. Bauhinius verhaalt van een hermaphrodieten
+monnik, die zwanger werd en ter dood
+werd gebracht en voegt er aan toe: &bdquo;Mas, Mulier,
+Monacus, Mundi Mirabile Monstrum.&rdquo;<a name="FNanchor_14" id="FNanchor_14" href="#Footnote_14" class="fnanchor">[14]</a> De<span class="pagenum"><a name="Page_16" id="Page_16">[pag. 16]</a></span>
+gevallen van Anne, later Jean, Grandjean en Marie,
+later Marin, Lemarcis, zijn beroemd geworden.
+Anne Grandjean was in 1732 in Grenoble
+geboren en als meisje opgevoed. Toen zij volwassen
+was geworden, bemerkte zij dat zij eigenlijk
+een man was, nam den naam van Jean Baptiste
+aan en trouwde met een vrouw. Toen dat
+bemerkt werd, veroordeelde de rechtbank hem
+als &bdquo;profanateur du Sacrément du Mariage&rdquo; tot
+verlies van eer, een lichamelijke straf en levenslange
+verbanning. Hij werd vrijgesproken maar
+werd gedwongen om in het vervolg altijd in vrouwenkleeren
+te gaan en om nooit meer met een
+vrouw geslachtsgemeenschap te hebben.<a name="FNanchor_15" id="FNanchor_15" href="#Footnote_15" class="fnanchor">[15]</a></p>
+
+<p>Marie Lemarcis, die ook bemerkte, dat zij
+een man was, zich daarom Marin Lemarcis
+noemde, en met een vrouw wilde huwen,
+ontkwam ter nauwernood den dood door ophanging,
+doordat een voor dien tijd beroemd
+chirurg, Duval, tegen de expertise van vele
+anderen, verklaarde dat hij een man was. Hij
+werd veroordeeld om minstens tot zijn vijf en
+twintigste jaar vrouwenkleeren te dragen en het
+werd hem verboden om geslachtelijke gemeenschap
+met welke sexe dan ook, te hebben.<a href="#Footnote_15" class="fnanchor">[15]</a></p>
+
+<p>Ambroise Paré verhaalt hoe hij het heeft bijgewoond,
+dat een meisje, door het springen over
+een sloot, plotseling van meisje jongen werd.<span class="pagenum"><a name="Page_17" id="Page_17">[pag. 17]</a></span>
+Het omgekeerde, zegt Paré, dat een jongen een
+meisje wordt, komt nooit voor, &bdquo;omdat de natuur
+altijd er naar streeft het volmaakte te bereiken&rdquo;.<a name="FNanchor_16" id="FNanchor_16" href="#Footnote_16" class="fnanchor">[16]</a></p>
+
+<p>Door de onderzoekingen in de laatste eeuw nu,
+is het wezen van den hermaphrodiet beter bekend
+geworden en al weet men nog niet de
+oorzaak waardoor het hermaphroditisme ontstaat,
+men weet waardoor het tot stand komt.
+Wanneer bij een vrouwelijk individu de clitoris
+te groot wordt, de labia gedeeltelijk of
+geheel vergroeien en, zooals vele malen het geval
+is, er een hernia labialis (een breuk in een
+der labia majora, het afdalen van een darmlis
+in een der labia majora) bestaat; wanneer bij
+den man de penis niet de normale grootte bereikt,
+de beide helften van het scrotum zich
+niet vereenigen en de plaats der vergroeiing
+open blijft, de urethra zich eveneens niet sluit
+(hypospadie), maar zich in de splijting van het
+scrotum voortzet, wanneer daarbij de testikels
+niet in het scrotum dalen, maar in de buikholte
+of in het lieskanaal blijven (cryptorchie), dan
+heeft men de anatomische afwijking voor zich,
+die men met den naam van &bdquo;uitwendig hermaphroditisme&rdquo;
+bestempelt.</p>
+
+<p>Al naar gelang van de twee soorten of van
+de enkele soort van teeltklieren, die in hetzelfde<span class="pagenum"><a name="Page_18" id="Page_18">[pag. 18]</a></span>
+individu aanwezig zijn, terwijl de aard der geslachtsgangen
+of der uitwendige geslachtsorganen
+bij datzelfde individu, beiden of een van beiden,
+wel of niet met den aard dier twee soorten of
+der enkele soort van teeltklieren overeenkomt,
+verdeelt men de hermaphrodieten in &bdquo;ware&rdquo; en
+&bdquo;onechte&rdquo;, onderscheidt men den &bdquo;hermaphroditus
+verus&rdquo; (androgynie, gevallen waarin zoowel
+testes als ovariën, onverschillig in welk stadium
+van ontwikkeling, in hetzelfde individu
+aanwezig zijn, met normale of misvormde uitwendige
+geslachtsorganen) en den &bdquo;pseudohermaphroditus&rdquo;,
+den &bdquo;hermaphroditus spurius&rdquo; (wanneer
+bij ééngeslachtelijke ontwikkeling der teeltklieren,
+de inwendige en de uitwendige geslachtsorganen
+of een van beiden het type van het
+andere geslacht naderen).</p>
+
+<p>Men heeft het hermaphroditismus verus verdeeld
+in h.&nbsp;v. bilateralis, unilateralis en lateralis,
+al naar gelang er in de buikholte aan beide zijden
+een ovarium en een testis te samen zouden voorkomen,
+of wel een ovarium èn een testis te samen
+aan de eene zijde en een ovarium òf een testis
+aan de andere zijde, of ook wel een ovarium aan
+de eene, een testis aan de andere zij. Theoretisch
+beredeneerd is een zoodanig voorkomen van
+herm. ver. natuurlijk mogelijk. In werkelijkheid
+echter is het bestaan er van nog nimmer vastgesteld
+en de eenige gevallen, vijf in aantal, van
+herm. verus zijn die, waarin het voorkomen van<span class="pagenum"><a name="Page_19" id="Page_19">[pag. 19]</a></span>
+een zoogenaamden &bdquo;ovotestis&rdquo; is gevonden, het
+voorkomen namelijk van een teeltklier, waarin
+zoowel ovariaal als testikulair weefsel door het
+microscopisch onderzoek kon worden aangetoond.
+Onder de reeks gevallen van herm. ver. die
+Neugebauer in zijn werk &bdquo;Hermaphroditismus
+beim Menschen&rdquo; heeft opgeteld, zijn deze vijf
+de eenige waarbij echt herm. ver. is aangetoond.
+De overige gevallen zijn niet door een microscopisch
+onderzoek bewezen gevallen van herm.
+ver. te zijn geweest, ofschoon men ze er wel
+voor had gehouden.<a name="FNanchor_17" id="FNanchor_17" href="#Footnote_17" class="fnanchor">[17]</a></p>
+
+<p>Van meer praktisch belang dan ook zijn voor
+ons de pseudohermaphrodieten. Men kan te doen
+hebben met een psh. externus, met een psh. internus
+of met een psh. completus of externus
+<em>et</em> internus. Bij den psh. internus vindt men, behalve
+de inwendige geslachtsorganen die bij de
+sexe van het individu behooren, min of meer
+ontwikkelde inwendige geslachtsorganen van de
+andere sexe. Bij den psh. externus zijn de uitwendige
+geslachtsorganen van het individu zoodanig
+vervormd, dat men in twijfel kan verkeeren
+of men met vrouwelijke dan wel met
+mannelijke uitwendige geslachtsorganen te doen
+heeft. Bij den psh. completus ziet men de vereeniging
+van beide bovengenoemde afwijkingen.
+Men geeft den psh. de sexe, die door de teeltklier<span class="pagenum"><a name="Page_20" id="Page_20">[pag. 20]</a></span>
+wordt aangetoond. Zoo vindt men bij den psh.
+intern. masc. behalve de testes en de inwendige
+mannelijke geslachtsorganen, b.v. een min of
+meer goed ontwikkelden uterus, bij den femininus,
+behalve de ovariën en de inwendige vrouwelijke
+geslachtsorganen, b.v. resten van het vas
+deferens.</p>
+
+<p>Het meest van praktisch belang zijn voor ons
+de pseudoh. externi, omdat het interne psh. niet
+gemakkelijk bij het leven kan worden gediagnosticeerd
+en omdat het interne psh. meestal
+pas in aanmerking komt, wanneer het externe
+psh. tot een onderzoek heeft aanleiding gegeven.</p>
+
+<p>Wat den hermaphrodiet of pseudohermaphrodiet
+betreft, wanneer men hem uit het oogpunt
+beschouwt van medeburger in de samenleving,
+zoowel de een als de ander kan zich als
+gewone, niet-misvormde menschen gedragen en
+dikwijls vindt men dan ook geen enkel verschil
+tusschen hun doen en laten en dat van den
+normaal-gevormden. Toch komen onder pseudohermaphrodieten
+zeer veel geestesstoornissen en
+verschillende afwijkingen op geestelijk en zedelijk
+gebied voor. Zonder nog zoo ver te gaan als
+Debierre, die—terwijl hij den hermaphrodiet
+en den pseudoh. onder de gedegenereerden rangschikt—hen
+in een toestand acht, waardoor
+zij een of anderen dag alle symptomen van lijders
+aan een degeneratie-psychose kunnen gaan<span class="pagenum"><a name="Page_21" id="Page_21">[pag. 21]</a></span>
+vertoonen<a name="FNanchor_18" id="FNanchor_18" href="#Footnote_18" class="fnanchor">[18]</a>, zijn de meeste schrijvers het er
+over eens, dat het meerendeel der pseudoh.—ofschoon
+onder hen personen gevonden worden,
+die een uitstekend verstand en een zeer goeden
+aanleg hebben—over het algemeen, niet zóó
+ontwikkeld is, als normaal-gevormde menschen.
+De misvorming der teeltklieren en der geslachtsorganen
+laat wel degelijk haar schadelijken
+invloed bij hen gelden.<a name="FNanchor_19" id="FNanchor_19" href="#Footnote_19" class="fnanchor">[19]</a></p>
+
+<p>De geslachtsdrift der meeste hermaphrodieten
+is gering, wat met het oog daarop, dat hun teeltklieren
+nooit zóó als bij normalen zijn ontwikkeld,
+niet te verwonderen is. Een enkele uitzondering
+daargelaten, waarin inderdaad een normale
+of misschien verhoogde potentie aanwezig
+is of was, moet men de verhalen der psh. op dat
+gebied als overdreven betitelen en vooral mededeelingen
+van psh. dat zij nu eens als man dan
+weer als vrouw geslachtsgemeenschap hebben
+gehad of kunnen hebben, meestal als een weinig
+fantastisch en met zekere restrictie aannemen.</p>
+
+<p>De gevallen, waarin het voor den jurist en
+voor den medicus van belang is van het hermaphroditisme
+of van het pseudohermaphroditisme
+op de hoogte te zijn, zijn de volgende.<span class="pagenum"><a name="Page_22" id="Page_22">[pag. 22]</a></span></p>
+
+<p>Ten eerste de gevallen van zoogenaamde &bdquo;erreur
+de sexe&rdquo;, waarin namelijk het individu door
+een vergissing is ingeschreven bij den burgerlijken
+stand als behoorende tot de eene sexe en naderhand
+of op later leeftijd bemerkt, dat hij tot
+de andere sexe behoort en nu van sexe wil veranderen;
+2e. gevallen van vergrijpen tegen de eerbaarheid,
+3e. gevallen waarin een huwelijk blijkt
+te zijn gesloten met een hermaphrodiet en waarin
+op grond daarvan, dat de vrouw eigenlijk een
+man of de man eigenlijk een vrouw is, nietigverklaring
+van het huwelijk gevraagd wordt.</p>
+
+<p>Wat de eerste gevallen betreft, verwijs ik U naar
+wat ik U heb meegedeeld van de beeldhouwster
+die nu als beeldhouwer in het buitenland vertoeft
+en naar de historische verhalen van Marin Lemarcis
+en Anne Grandjean, die wij zoo even hebben
+besproken. Omtrent de aanslagen tegen de
+eerbaarheid wil ik u doen opmerken, dat het b.v.
+zou kunnen geschieden, dat iemand beschuldigd
+wordt geslachtelijke gemeenschap te hebben gehad
+met een vrouw, tegen haar wil of terwijl zij
+in bewusteloozen toestand verkeert en dat het
+blijkt, dat deze vrouw een pseudh. masculinus is,
+een geval van &bdquo;erreur de sexe&rdquo;. Ook kan ik mij
+het geval voorstellen, en het is ook geschied, dat
+een man beschuldigd wordt geslachtsgemeenschap
+met een vrouw tegen haar wil te hebben
+gehad en dat het blijkt, dat de verkrachter eigenlijk
+een vrouwelijke psh. is. Het omgekeerde kan<span class="pagenum"><a name="Page_23" id="Page_23">[pag. 23]</a></span>
+eveneens plaats hebben. Ik herinner mij niet
+welke schrijver het geval meedeelt, van een vroedvrouw,
+die beschuldigd werd onzedelijke handelingen
+te plegen met vrouwen, die zij in haar verlossing
+had bijgestaan en van wie het bij onderzoek
+bleek, dat deze vroedvrouw een mannelijke
+psh. was. En wat de derde categorie aangaat, wil
+ik u doen opmerken, dat Neugebauer verschillende
+gevallen, zoowel uit de literatuur als uit eigen
+praktijk, aanhaalt, waarin de vrouw die wilde huwen
+of reeds gehuwd was, bij onderzoek bleek
+een psh. masculinus te zijn, die door een &bdquo;erreur
+de sexe&rdquo; als vrouw was opgevoed. Het is nog
+niet zoo heel lang geleden, dat ik vernomen heb,
+dat een gynaecoloog hier in Amsterdam, een dame
+op zijn spreekuur ontving, die hem kwam consulteeren
+over de vraag of zij kinderen kon krijgen.
+Zij was al eenige jaren getrouwd en zij en haar
+man waren zeer gelukkig, alleen ontbrak aan hun
+geluk dat zij geen kinderen hadden. Bij onderzoek
+bleek het den gynaecoloog, dat hij met een mannelijke
+psh. te doen had, met een geval dus van
+&bdquo;erreur de sexe&rdquo;. Hij is zoo verstandig geweest,
+die &bdquo;dame&rdquo; met vage troostwoorden naar huis te
+zenden en haar niet het geheim van haar sexe
+te openbaren, om niet twee menschen, die heel
+gelukkig waren, ongelukkig te maken. Of de openbaring
+hem iets zou hebben gebaat, staat te
+bezien. In bijna alle gevallen die Neugebauer meedeelt,
+zijn de mannelijke psh. tòch als vrouw<span class="pagenum"><a name="Page_24" id="Page_24">[pag. 24]</a></span>
+gehuwd en hebben met hun man, die al of niet
+van hun toestand afwist, een zeer gelukkig leven
+geleid. Neugebauer deelt mede, dat het hem
+ettelijke malen is geschied, dat, wanneer hij den
+persoon op de erreur de sexe opmerkzaam
+maakte, groot verdriet en onwil om van sexe
+te veranderen het gevolg van zijn waarschuwing
+waren. Weinige maar stemden in een verandering
+toe. In hoeverre bij de erreur de sexe de opvoeding
+invloed heeft gehad, kan men niet goed
+bepalen. Moll ontkent dien grooten invloed van
+de opvoeding op het sexueele leven of liever
+op het zich man of vrouw voelen en zegt dat
+een of anderen dag de ware sexe wel te voorschijn
+komt, tegen de verkeerde opvoeding in.<a name="FNanchor_20" id="FNanchor_20" href="#Footnote_20" class="fnanchor">[20]</a>
+Neugebauer is van tegenovergesteld oordeel en
+haalt eenige gevallen aan, waarmee hij zijn opvatting
+bewijst.<a name="FNanchor_21" id="FNanchor_21" href="#Footnote_21" class="fnanchor">[21]</a> Zeker is het, dat sommige gevallen
+bekend en beschreven zijn, waarin, niettegenstaande
+de verkeerde opvoeding, de echte
+sexe toch de overhand nam, terwijl er andere
+voorbeelden zijn, waarin dat niet heeft plaats
+gehad. Het is waarschijnlijk de kwestie en het
+hangt er van af, in welke mate ontwikkeld de
+secundaire psychische geslachtskenmerken van
+de eene of van de andere sexe al of niet aanwezig
+zijn.<span class="pagenum"><a name="Page_25" id="Page_25">[pag. 25]</a></span></p>
+
+<p>Evengoed nu als er verwisseling om zoo te
+zeggen der primaire geslachtskenmerken van de
+eene sexe naar de andere kan plaats vinden, kan
+hetzelfde ook geschieden met de secundaire geslachtskenmerken.</p>
+
+<p>De borsten, die in het algemeen goed ontwikkeld
+alleen bij vrouwen voorkomen, terwijl de
+man slechts rudimenten—in ontwikkeling achtergebleven—borsten
+vertoont, kunnen bij den
+man groeien en het klierweefsel kan bij den man
+dermate ontwikkelen, dat de functie van het mamma-weefsel
+aan die van de vrouwelijke borst gelijk
+wordt. In de gevallen nu, waarin het borstklierweefsel
+bij den man even sterk als bij de vrouw
+ontwikkeld is, heeft men te doen met wat men
+betitelt met den naam van &bdquo;gynaecomastie&rdquo;. Er
+zijn verschillende gevallen bekend, waarin de man
+de functie van de vrouw overnam en in plaats
+van deze, den zuigeling zoogde. In het bekende
+werk van Ploss-Bartels &bdquo;Das Weib&rdquo;, komen
+eenige zoodanige gevallen vermeld voor, onder
+andere een door Alexander van Humboldt meegedeeld
+en een door Bernard van Ornstein.<a name="FNanchor_22" id="FNanchor_22" href="#Footnote_22" class="fnanchor">[22]</a>
+Darwin verhaalt van een neger, die zijn kind
+de borst gaf en Geijll, de gynaecoloog, die vroeger
+te Dordrecht praktiseerde, haalt verschillende
+gevallen aan, waarin òf de afgescheiden vloeistof
+uit de mannenborst aan een microscopisch<span class="pagenum"><a name="Page_26" id="Page_26">[pag. 26]</a></span>
+onderzoek is onderworpen en waardoor is vastgesteld,
+dat de vloeistof inderdaad melk was, òf—en
+deze gevallen door hem aangehaald, zijn door
+Volkmann, Israel, Stieda en Gruber te boek gesteld—het
+mammaweefsel den bouw vertoonde van
+dien der vrouwenborsten.<a name="FNanchor_23" id="FNanchor_23" href="#Footnote_23" class="fnanchor">[23]</a></p>
+
+<p>Ook in den haar- en baardgroei vindt men die
+verwisseling. Ofschoon het algemeen is, dat baard
+en snor alleen bij mannen voorkomen, zijn er
+ettelijke gevallen bekend, waarin vrouwen een
+even sterk-ontwikkelden baard droegen als een
+man. Bérillon te Parijs, heeft in een boek &bdquo;Les
+femmes á barbe&rdquo; al de gevallen verzameld, die
+bekend zijn van vrouwen met baarden. Twee
+&bdquo;précieuses&rdquo; uit de 17e eeuw, Madame Pilou en
+Madame Cornual, waarover in de Mercure de
+France van het jaar 1907 een uitstekend opstel
+is verschenen<a name="FNanchor_24" id="FNanchor_24" href="#Footnote_24" class="fnanchor">[24]</a>, waren bekend om hun mannelijken
+haartooi.</p>
+
+<p>Wij behoeven er niet op te wijzen, dat een
+verwisseling in stemklank, een diepe stem bij
+de vrouw en een hooge stem bij den man,
+dikwijls voorkomt. Bij den man heeft in de puberteit
+een verandering in zijn stemgeluid plaats;
+hij krijgt, zooals het genoemd wordt &bdquo;den baard
+in de keel&rdquo;, zijn stemgeluid wordt dieper. Ettelijke<span class="pagenum"><a name="Page_27" id="Page_27">[pag. 27]</a></span>
+gevallen zijn er bekend—en men behoeft maar
+rondom zich te luisteren om het zelf op te
+merken—waarin mannen een hooge vrouwenstem
+behouden, terwijl vrouwen een stemgeluid
+laten hooren, dat aan dat van een man doet
+denken.</p>
+
+<p>Zelfs in de twee meest eigenaardige uitdrukkingen
+van de psyche, in het handschrift en in den
+gang, vindt men die verwisseling. Hoevele mannen
+hebben niet een handschrift, dat aan dat van de
+vrouw doet denken, terwijl vrouwen een handschrift
+vertoonen, dat zóó sprekend op dat van
+een man gelijkt, dat men er zich zeer gemakkelijk
+in vergist.</p>
+
+<p>Even goed echter als die verwisseling plaats
+heeft in de primaire en in de secundaire geslachtskenmerken,
+kan een verwisseling voorkomen in
+de laatste groep der geslachtskenmerken, in de
+groep waarin wij de geslachtsrichting hebben
+gerangschikt, namelijk dat de vrouw zich tot den
+man en de man zich tot de vrouw geslachtelijk
+voelt aangetrokken. Het kan geschieden, dat juist
+het omgekeerde plaats heeft en dat de man geslachtelijk
+voor den man, de vrouw geslachtelijk
+voor de vrouw voelt. Waar dit het geval is, hebben
+wij te maken met de groote groep van menschen,
+die—zooals Marc André Raffalovich zegt—&bdquo;dès
+leur jeunesse, avant la puberté, sont portés spontanément,
+sentimentalement, sensuellement, sexuellement,
+amoureusement, intellectuellement vers<span class="pagenum"><a name="Page_28" id="Page_28">[pag. 28]</a></span>
+d'autres individus du même sexe&rdquo;<a name="FNanchor_25" id="FNanchor_25" href="#Footnote_25" class="fnanchor">[25]</a>, met de homosexueelen,
+de urningen, de uranisten.</p>
+
+<p>De naam &bdquo;homosexueel&rdquo; is afgeleid van het
+Grieksche ὁμοῖος—de gelijke en het latijnsche &bdquo;sexualis&rdquo;,
+in tegenoverstelling met hen, die zich tot
+personen van de andere sexe voelen aangetrokken
+en die &bdquo;heterosexueelen&rdquo; worden genoemd, dat
+is afgeleid van het grieksche &bdquo;ἕτερος&rdquo;—de een
+van twee en het latijnsche &bdquo;sexualis&rdquo;. Het woord
+&bdquo;urning&rdquo; door de Franschen vermooid tot &bdquo;uranist&rdquo;,
+is het eerst door Numa Numantius gebruikt,
+het pseudoniem van Karl Heinrich Ulrichs, en is
+afgeleid uit een plaats in het Symposion van Plato.
+De Grieken onderscheidden twee Aphrodités, de
+oudste geboren uit Zeus en Dione was de Aphrodité
+pandémos, de jongste—Aphrodité urania—is
+geboren uit het zeeschuim, dat rondom het geslachtsorgaan
+van Zeus opspatte, toen het door
+den jongste der Titanen, Kronos, was afgesneden
+en in zee geworpen en is ontstaan zonder
+dat een vrouw aandeel in haar wording heeft
+gehad. De Eros pandémos is de liefde waarmede
+alle menschen beminnen, terwijl die van Urania,
+waaraan geen vrouw heeft deel gehad, de liefde
+van mannen tot mannen is. De liefde van mannen
+voor mannen heet &bdquo;paederastie&rdquo;, die van vrouwen
+voor vrouwen &bdquo;tribadie&rdquo;, welke namen dikwijls
+verkeerdelijk voor de geslachtsdaad worden gebruikt.<span class="pagenum"><a name="Page_29" id="Page_29">[pag. 29]</a></span>
+De geslachtsdaad tusschen mannen heet
+&bdquo;pedicatie&rdquo;, die tusschen vrouwen &bdquo;amor lesbicus&rdquo;,
+terwijl de spiritueele liefde tusschen mannen
+den naam &bdquo;amor platonicus&rdquo;, die tusschen
+vrouwen dien van &bdquo;amor sapphicus&rdquo; draagt.</p>
+
+<p>Ik zal in de volgende bladzijden voornamelijk
+van den mannelijken homosexueel, van den uranist
+spreken, omdat van dezen het meeste bekend
+is en omdat de vrouwelijke homosexualiteit nog
+niet zoo grondig is bestudeerd, al komt deze
+waarschijnlijk in even groote mate als de mannelijke
+voor.</p>
+
+<p>Even wil ik de opmerking maken, dat men wel
+moet onderscheiden tusschen den uranist en hem
+die homosexueele geslachtsdaden doet. De uranist
+doet wel homosexueele geslachtsdaden, maar
+blijft altijd uranist, dat is iemand die zich geslachtelijk
+uitsluitend tot personen van zijn eigen
+sexe voelt aangetrokken, terwijl hij die homosexueele
+daden doet zeer goed een heterosexueel
+kan zijn. Homosexueele daden plegen en uranist-zijn
+is niet hetzelfde en er ligt een hemelsbreed
+verschil tusschen den heterosexueel, die door gebrek
+aan vrouwen (in pensionaten, op schepen,
+in gevangenissen waar de gevangenen gemeenschappelijk
+zijn opgesloten enz. enz.), uit winstbejag
+(prostitutie) of uit vriendschap, homosexueele
+daden met een homosexueel of zelfs met
+een anderen heterosexueel pleegt en den echten
+uranist. De eerste toch zal, wanneer de gelegenheid<span class="pagenum"><a name="Page_30" id="Page_30">[pag. 30]</a></span>
+weer daar is, tot het heterosexueel geslachtsverkeer
+teruggaan, zijn ware natuur weer laten
+gelden, terwijl de ander, die ook zijn ware natuur
+laat gelden, homosexueel zal blijven.</p>
+
+<p>Homosexueel geslachtsverkeer, hetzij dan door
+echte uranisten of door heterosexueelen, is al
+van de verste oudheid bekend. De godsdienstplechtigheden
+voor Baäl gingen gepaard met homosexueele
+geslachtsuitingen, evenals de plechtigheden
+bij den dienst van Isis. Lydië, Syrië,
+Perzië waren bekend om het homosexueel geslachtsverkeer,
+dat daar inheemsch was en het
+is waarschijnlijk daarop, dat Paulus in zijn waarschuwing
+tegen den omgang met deze volken
+doelde. Jezus had waarschijnlijk den uranist op
+het oog, toen hij (Mattheüs 19:12) sprak: &bdquo;En
+er zijn gesnedenen die alzoo uit huns moeders
+lichaam geboren worden.... begrijpe wie het
+kan&rdquo;. Bij de Joden was de homosexueele geslachtsuiting
+strafbaar. In Leviticus 18:22 staat
+geschreven: &bdquo;Bij een man zult gij niet liggen met
+vrouwelijke bijligging, want het is een gruwel&rdquo;,
+terwijl in Leviticus 20:13 staat: &bdquo;Wie bij een
+manspersoon zal hebben gelegen met vrouwelijke
+bijligging, zij hebben beide een gruwel gedaan
+en zullen gedood worden, hun bloed kome over
+hen&rdquo;. Herodotus en Hippocrates beschrijven de
+verschijnselen van een ziekte die bij de Scythen
+voorkomt, de Scythenziekte, θήλεια νοῦσος, genaamd,
+waarbij de mannelijke personen al de eigenschappen<span class="pagenum"><a name="Page_31" id="Page_31">[pag. 31]</a></span>
+van een vrouw kregen en niet meer
+in staat waren om voort te planten.<a name="FNanchor_26" id="FNanchor_26" href="#Footnote_26" class="fnanchor">[26]</a> Dat
+het homosexueel geslachtsverkeer bij de Grieken
+inheemsch was, bewijzen de legenden van Zeus
+en Ganymedes, de overlevering van de verhouding
+tusschen Socrates en Alcibiades. Ja, zoodanig
+was het homosexueel geslachtsverkeer in de
+Grieksche maatschappij ingeweven, dat de geneesheeren,
+wanneer zij den eed zwoeren, beloofden,
+in welk huis zij ook kwamen, dit alleen
+te zullen doen voor het heil van de zieken
+&bdquo;en zich te zullen onthouden van wellustige
+daden op de lichamen der vrouwen en der
+mannen, zoowel vrijen als slaven&rdquo;.<a name="FNanchor_27" id="FNanchor_27" href="#Footnote_27" class="fnanchor">[27]</a> Wat
+het Romeinsche Rijk betreft, heeft Petronius
+ons beschrijvingen van het dagelijksch leven der
+Romeinen nagelaten, waaruit duidelijk blijkt hoezeer
+het homosexueel geslachtsverkeer daar gewoonte
+was. Caesar, dien wij als een geheel
+ander man zien, naar wat wij over hem hebben geleerd
+in &bdquo;de Bello Gallico&rdquo;, was bisexueel en werd
+&bdquo;de man van alle vrouwen en de vrouw van alle
+mannen&rdquo; bijgenaamd. Nero's homosexualiteit en
+zijn verhouding met den vrijgelatene Rufus zijn
+bekend, terwijl de uitspattingen van Heliogabalus,<span class="pagenum"><a name="Page_32" id="Page_32">[pag. 32]</a></span>
+die als zonnepriester zich bij voorkeur in
+vrouwelijke kleêren vertoonde, door verschillende
+schrijvers vermeld zijn. De verhouding
+van Hadrianus met Antinous, den prachtig-gevormden
+jongeling, over wiens dood altijd een geheimzinnige
+sluier is gebleven, is te dikwijls genoemd,
+dan dat ik er nog melding van behoef
+te maken.</p>
+
+<p>Ik wil hier en daar een greep uit de geschiedenis
+doen, en ga over tot de middeleeuwen.
+In het werk van Karl Julius Weber,
+&bdquo;Das Pabstthum und die Päbste&rdquo;, lezen wij
+van de homosexueele daden die in de kloosters
+in de middeleeuwen werden gepleegd, niettegenstaande
+het telkens herhaald verbod en de
+straffen er op gesteld. Paul Zacchias en Ludovicus
+Claepius hebben hoofdstukken in hun
+werken gewijd aan den &bdquo;Crimen sodomiae&rdquo; en
+men vindt elders verhaald, hoe in den tijd der
+minnestreelen, niettegenstaande de schijnbaar
+groote vereering voor de vrouw, homosexueele
+handelingen naast die vereering voorkwamen.
+Vorstelijke personen zijn uranist geweest. Wij
+noemen Jakobus den eerste van Engeland en
+Eduard den derde. Aan het Fransche Hof waren
+homosexualiteit en homosexueele geslachtsdaden
+zoo gebruikelijk en zoo ingeweven, dat Elisabeth
+Charlotte, de schoonzuster van Louis Quatorze
+aan de keurvorstin Sophie schreef: &bdquo;wie zijn
+kind lief heeft, moet het niet aan het Fransche<span class="pagenum"><a name="Page_33" id="Page_33">[pag. 33]</a></span>
+hof sturen. De daden waarom Sodom en Gomorrha
+zijn verwoest, zijn niets, vergeleken bij
+de schandelijkheden die hier geschieden. Mannen
+leven met mannen, vrouwen leven met vrouwen
+en behalve de koning, de koningin en de Dauphin,
+is hier niemand te vertrouwen&rdquo;. De homosexueele
+daden en het uranisme, gepaard met verregaande
+effeminatie, van den broer van Louis Quatorze,
+van Philippe, Duc d'Orléans, waren algemeen bekend,
+evenals zijn verhouding met den Chevalier
+de Lorraine en den Marquis d'Effiat. Trouwens
+hij had een voorganger gehad in Hendrik
+den derde die, psychosexueel hermaphrodiet, na
+eerst een heterosexueele liefde te hebben gevoeld
+voor Marie de Clèves en andere vrouwen,
+zich later als homosexueel deed kennen.<a name="FNanchor_28" id="FNanchor_28" href="#Footnote_28" class="fnanchor">[28]</a>
+Duitschland is niet vrij gebleven wat zijn vorsten
+betreft. Frederik de Groote en zijn broeder
+Heinrich waren uranisten, evenals Rudolph
+de tweede van Habsburg, een feit dat Heine in
+zijn Schlosslegende, die men alleen in de oude
+Hamburgsche uitgaven vindt en die men uit de
+latere uitgaven heeft verwijderd, heeft bezongen
+en die een van de redenen is geweest, of er
+zeker toe heeft bijgedragen, dat men hem uit
+Duitschland heeft verbannen. Van de latere
+Europeesche vorsten wil ik alleen Ludwig den 2e
+van Beijeren noemen, den krankzinnig-geworden<span class="pagenum"><a name="Page_34" id="Page_34">[pag. 34]</a></span>
+uranist, aan wien wij het te danken hebben, dat
+de muziek van Wagner is bekend geworden<a name="FNanchor_29" id="FNanchor_29" href="#Footnote_29" class="fnanchor">[29]</a>,
+terwijl ik—uit vrees dat ik misschien wegens
+majesteitsschennis zou vervolgd worden—de namen
+van tegenwoordig levende vorstelijke personen
+liever wil verzwijgen.</p>
+
+<p>Ook onder geleerden vindt men uranisten.
+Winkelmann, de vriend van Goethe, was uranist
+en werd te Triëst door Arcangeli, met wien hij
+in een homosexueele verhouding leefde, vermoord.
+Johannes v.&nbsp;Müller was uranist, even als
+de schrijver Grillparzer en de dichter August v.
+Platen.<a name="FNanchor_30" id="FNanchor_30" href="#Footnote_30" class="fnanchor">[30]</a> Michel Angelo was uranist, al wil men
+ook beweren, dat hij wel degelijk een vrouwenliefde
+in zijn leven heeft gehad, de liefde van
+Vittoria Colonna. Behalve zijn sonnetten, die—al
+is het geen onomstootelijk bewijs—er voor
+pleiten, was zijn omgang en zijn verhouding tot
+Thomaso de Cavalieri van dien aard, dat de
+waarschijnlijkheid voor zijn homosexueel voelen
+een zeer groote is. Ook bij latere artiesten vindt
+men uitgesproken uranisme. Oscar Wilde was
+uranist, wat hem het proces heeft op den hals geschoven,
+dat zijn veroordeeling tengevolge heeft
+gehad, een proces dat als een der grootste schandalen
+in de historie der Engelsche rechtspleging<span class="pagenum"><a name="Page_35" id="Page_35">[pag. 35]</a></span>
+zal blijven bestaan.<a name="FNanchor_31" id="FNanchor_31" href="#Footnote_31" class="fnanchor">[31]</a> Van Walt Whitman<a name="FNanchor_32" id="FNanchor_32" href="#Footnote_32" class="fnanchor">[32]</a> zegt
+men, dat hij uranist was, ofschoon er in den
+laatsten tijd stemmen opgaan, die het tegendeel
+volhouden.<a name="FNanchor_33" id="FNanchor_33" href="#Footnote_33" class="fnanchor">[33]</a> Paul Verlaine, de poète maudit, was
+bisexueel en heeft, iets wat van algemeene bekendheid
+is, een homosexueele verhouding met
+Arthur Rimbaud gehad.<a name="FNanchor_34" id="FNanchor_34" href="#Footnote_34" class="fnanchor">[34]</a> Onder de krijgslieden
+kan ik U le grand Condé noemen en generaal
+Mac Donald, die zich in den Boerenoorlog
+heeft onderscheiden en den naam van &bdquo;fighting
+Mac&rdquo; heeft gekregen.<a name="FNanchor_35" id="FNanchor_35" href="#Footnote_35" class="fnanchor">[35]</a> Wanneer ooit een regeering
+zich huichelend en verachtelijk heeft gedragen,
+is het de Engelsche geweest, die zelfs
+geweigerd heeft, nadat Mac Donald om zijn uranisme
+in den dood was gejaagd, zijn begrafenis
+met militaire eer te laten plaats hebben. En ten
+laatste is het nog niet zoolang geleden, dat men
+zou vergeten hebben, dat Krupp,<a name="FNanchor_36" id="FNanchor_36" href="#Footnote_36" class="fnanchor">[36]</a> de groote
+industrieel, zich van het leven heeft beroofd, omdat
+hij uranist zijnde, voor de vervolgingen waarmee
+paragraaf 175 hem bedreigde, bevreesd was.<a name="FNanchor_37" id="FNanchor_37" href="#Footnote_37" class="fnanchor">[37]</a><span class="pagenum"><a name="Page_36" id="Page_36">[pag. 36]</a></span>
+Het zou mij gemakkelijk vallen deze lijst met
+nog vele namen te vergrooten.</p>
+
+<p>Ofschoon er reeds in de geschriften van Restif
+de la Bretonne<a name="FNanchor_38" id="FNanchor_38" href="#Footnote_38" class="fnanchor">[38]</a>, in die van Casanova<a name="FNanchor_39" id="FNanchor_39" href="#Footnote_39" class="fnanchor">[39]</a>, in die
+van Montesquieu<a name="FNanchor_40" id="FNanchor_40" href="#Footnote_40" class="fnanchor">[40]</a> en die van Voltaire<a name="FNanchor_41" id="FNanchor_41" href="#Footnote_41" class="fnanchor">[41]</a> van de
+homosexualiteit en van het uranisme wordt melding
+gemaakt, duurde het tot het einde van de
+18e eeuw, voordat de aandacht van de geleerden
+op het onderwerp werd gevestigd. Meiners<a name="FNanchor_42" id="FNanchor_42" href="#Footnote_42" class="fnanchor">[42]</a> was
+de eerste, die een aantal feiten verzamelde en
+die te boek stelde, waaruit men over het uranisme
+en de homosexualiteit eenigszins op de hoogte
+kon komen. Niettegenstaande na hem Ehrenberg<a name="FNanchor_43" id="FNanchor_43" href="#Footnote_43" class="fnanchor">[43]</a>,
+Brière de Boismont<a name="FNanchor_44" id="FNanchor_44" href="#Footnote_44" class="fnanchor">[44]</a>, Hössli<a name="FNanchor_45" id="FNanchor_45" href="#Footnote_45" class="fnanchor">[45]</a>, Michéa<a name="FNanchor_46" id="FNanchor_46" href="#Footnote_46" class="fnanchor">[46]<span class="pagenum"><a name="Page_37" id="Page_37">[pag. 37]</a></span></a>
+en anderen over het onderwerp schreven, ging
+het vraagstuk onopgemerkt aan de aandacht voorbij
+en was het Casper, de Duitsche gerechtelijk-geneeskundige,
+die in het jaar 1852 de kwestie
+weer ter sprake bracht.<a name="FNanchor_47" id="FNanchor_47" href="#Footnote_47" class="fnanchor">[47]</a> Merkwaardig mag men
+het noemen, dat waar Casper reeds toen verkondigde,
+dat homosexualiteit en uranisme niet
+altijd de gevolgen zijn van zedebederf en van
+onzedelijkheid, de tegenovergestelde opvatting
+door de jaren heen, niettegenstaande de tegenwerpingen
+van den kant der nieuwere onderzoekers
+ingebracht, tot nu toe heeft stand gehouden.
+Weer geraakte het vraagstuk op den
+achtergrond, totdat in het jaar 1870 of omstreeks
+dien tijd v.&nbsp;Krafft-Ebing zijn beroemd
+werk &bdquo;Psychopathia sexualis&rdquo; in het licht gaf.
+Kort vóór hem, had de Hannoversche assessor
+Karl Heinrich Ulrichs, onder het pseudoniem
+Numa Numantius, reeds in het jaar 1864,
+de eerste brochures van de reeks van twaalf,
+over het uranisme het licht doen zien, waarin
+hij het eerst den naam urning gebruikte.<a name="FNanchor_48" id="FNanchor_48" href="#Footnote_48" class="fnanchor">[48]</a> Behalve
+dat Ulrichs op den juristendag te München,<span class="pagenum"><a name="Page_38" id="Page_38">[pag. 38]</a></span>
+waar hij zijn opvattingen over het vraagstuk wilde
+verkondigen, bijna van het spreekgestoelte werd
+gesleurd en men het hem door kabaal en
+fluiten onmogelijk maakte om zijn redevoering ten
+einde te brengen, werd er niets gedaan om het
+vraagstuk dieper te doorgronden. Na v.&nbsp;Krafft-Ebing
+echter, en door zijn werk, was de aandacht
+voor goed op de kwestie gevestigd en
+weldra verschenen er in Duitschland, even als in
+Frankrijk mededeelingen over gevallen van homosexualiteit
+en uranisme. Toch bleef een
+geregeld doorgevoerde studie nog uit, niettegenstaande
+Albert Moll zijn boek over &bdquo;Konträre
+Geschlechtsempfindung&rdquo; had geschreven.
+Door het oprichten van het &bdquo;Wissenschaftlich-humanitäre
+Comitée&rdquo; in het jaar 1898 door Dr.
+Magnus Hirschfeld te Berlijn, dat ten doel heeft
+de geslachtelijke tusschentoestanden en vooral
+de homosexualiteit te bestudeeren, werd de aandacht
+voor goed op het vraagstuk gevestigd, vooral
+ook omdat een van de eerste daden van het
+Comitée was, een petitie tot de Regeering te
+richten, waarbij verzocht werd, paragraaf 175,
+de zoogenaamde &bdquo;urningen-paragraaf&rdquo;, uit het
+strafwetboek te verwijderen. Deze paragraaf
+toch, hebben wij gezien, stelt de geslachtsuitingen
+tusschen mannen strafbaar en geeft tot
+niet anders dan tot chantage aanleiding, terwijl
+er tevens een groote onbillijkheid in ligt opgesloten,
+omdat wel de geslachtsdaden tusschen<span class="pagenum"><a name="Page_39" id="Page_39">[pag. 39]</a></span>
+mannen, maar niet die tusschen vrouwen worden
+strafbaar gesteld.</p>
+
+<p>Door het optreden van het Wissenschaftlich-humanitäre
+Comitée werd, om zoo te zeggen, de
+betoovering gebroken, waarin het onderwerp
+scheen te zijn bevangen en van alle kanten, zoowel
+in Duitschland als in andere landen, zagen
+de werken over uranisme en homosexualiteit het
+licht. In Duitschland waren het o.&nbsp;a. Näcke,
+Fuchs, Karsch, Iwan Bloch, v.&nbsp;Schrenck-Notzing,
+Benedikt Friedländer, om maar enkele te noemen,
+die hun onderzoekingen en hun opvattingen omtrent
+het vraagstuk het licht deden zien. In Engeland
+begon Havelock Ellis een studie-reeks
+over het normale en het afwijkende geslachtsleven,
+een boeken-rij die—om de merkwaardigheid
+dient het vermeld te worden—vertaald in het
+Duitsch en in Duitschland verschijnen moest,
+omdat de schrijver in het prude Engeland geen
+uitgever voor werken, over een dergelijk onderwerp
+handelend, kan vinden. In Frankrijk waren
+het Chevalier, Laupts (een pseudoniem, zooals
+hij mij meedeelde, omdat hij onder zijn eigen
+naam over dit onderwerp niet durft schrijven,
+uit angst zijn betrekking te zullen verliezen),
+Laurent, Lacassagne, Raffalovich (Marc André);
+in Italië Penta, die de Archivio di Psychopathie
+sessuali uitgaf, waarvan—jammer genoeg—maar
+één jaargang het licht heeft gezien, terwijl
+in ons land, behalve een opstel van mijn hand<span class="pagenum"><a name="Page_40" id="Page_40">[pag. 40]</a></span>
+in de Psychiatrische en neurologische bladen van
+het jaar 1891<a name="FNanchor_49" id="FNanchor_49" href="#Footnote_49" class="fnanchor">[49]</a> het werkje &bdquo;Ongekend leed&rdquo;
+en &bdquo;Het Uranisch gezin&rdquo; van Dr.&nbsp;v.&nbsp;Römer,<a name="FNanchor_50" id="FNanchor_50" href="#Footnote_50" class="fnanchor">[50]</a>
+met het reeds genoemde rapport op
+het congres voor crimineele anthropologie in
+het jaar 1901<a name="FNanchor_51" id="FNanchor_51" href="#Footnote_51" class="fnanchor">[51]</a> en een brochure die ik onder
+het pseudoniem &bdquo;Karl Ihlfeld&rdquo; heb geschreven,<a name="FNanchor_52" id="FNanchor_52" href="#Footnote_52" class="fnanchor">[52]</a>
+het licht zagen. Een vertaling van het
+boekje van Wirz &bdquo;Der Uraniër vor Kirche und
+H. Schrift&rdquo;<a name="FNanchor_53" id="FNanchor_53" href="#Footnote_53" class="fnanchor">[53]</a>, alsmede een vertaling van het werk
+van Hirschfeld &bdquo;Ursache und Wesen des Uranismus&rdquo;<a name="FNanchor_54" id="FNanchor_54" href="#Footnote_54" class="fnanchor">[54]</a>
+zijn daarna in Holland uitgegeven.</p>
+
+<p>Gaan wij na welke opvattingen er over het
+uranisme en over de homosexualiteit heerschen,
+dan zien wij, dat vier opvattingen voornamelijk
+om den voorrang strijden.</p>
+
+<p>De eerste opvatting is die, dat uranisme, dat<span class="pagenum"><a name="Page_41" id="Page_41">[pag. 41]</a></span>
+homosexualiteit een gevolg is van een onzedelijk
+leven, van zedenbederf, van overprikkeling
+op geslachtelijk gebied, dat uranisme verkregen
+wordt door slecht voorbeeld, door verleiding
+en dat zij, die zich gedurende hun leven
+hebben te buiten gegaan aan heterosexueele
+geslachtsuitingen, eindelijk tot homosexueele
+daden hun toevlucht nemen, om aan hun behoefte
+naar nieuwe prikkels te voldoen. Deze
+opvatting van &bdquo;verkregen uranisme&rdquo; nu wordt
+door niemand meer gehuldigd, die zich ook
+maar eenigszins in de studie van het onderwerp
+heeft verdiept en alleen zij, die niets van het
+onderwerp weten en zich niet de moeite willen geven
+om het te bestudeeren, maar die zich tevreden
+stellen met steeds maar anderen na te praten,
+houden nog aan die opvatting vast.</p>
+
+<p>Dat die opvatting in de wereld is gekomen
+en blijft bestaan, is niet te verwonderen.
+Men dacht en denkt aan de uitspattingen
+gedurende de décadence van het Romeinsche
+Rijk, waarin homosexueele geslachtsdaden gewoonte
+waren, maar vergeet er bij dat
+de heterosexueele uitspattingen toen ter tijd
+evenzeer een enormen omvang hadden aangenomen.
+Trouwens wij weten betrekkelijk zeer
+weinig van de Romeinsche maatschappij in
+dien tijd af, al kennen wij ook de verhalen van
+Petronius en anderen en zeker is het voor ons
+onmogelijk uit te maken, of de homosexueele geslachtsdaden<span class="pagenum"><a name="Page_42" id="Page_42">[pag. 42]</a></span>
+ons uit dien tijd vermeld, de daden
+van echte uranisten waren of daden door mannelijke
+prostitués of andere heterosexueelen gepleegd.
+Een bewijs echter tegen de meening, dat
+het uranisme—en zelfs dat het plegen van
+homosexueele geslachtsdaden—altijd een gevolg
+van depravatie, van zedenbederf en van
+decadentie moeten zijn, is dat in den tijd van
+Pericles, in den bloeitijd van Athene, in de
+gouden eeuw, het homosexueel geslachtsverkeer
+in Griekenland om zoo te zeggen algemeen was.</p>
+
+<p>Dat de opvatting, dat uranisme en homosexualiteit
+een gevolg van uitspattingen op geslachtelijk
+gebied zijn, is ontstaan en bestaan blijft is
+te begrijpen. Men heeft de gevallen gezien van
+beginnende ouderdoms-kindschheid, van beginnende
+dementia paralytica e.&nbsp;d., waarbij zich
+dikwijls in het begin ethische en moreele defecten
+openbaren, waarbij zoo dikwijls een
+gebrek, een verkeerde handeling op zedelijk gebied
+de eerste aanduiding van de ziekte is, en heeft
+daaruit het besluit meenen te mogen trekken,
+dat deze handelingen het gevolg waren van vroeger-gepleegde
+uitspattingen en overprikkelde zinnelijkheid.
+Wij weten echter, dat het plegen van
+homosexueele geslachtsdaden volstrekt niet gelijk
+mag gesteld worden met uranisme en dat het
+plegen van homosexueele geslachtsdaden ook
+een gevolg van geestesstoornis kan zijn. Psychiaters
+kunnen getuigen, hoevele malen in de gestichten<span class="pagenum"><a name="Page_43" id="Page_43">[pag. 43]</a></span>
+lijders aan dementie, of lijders aan andere
+psychosen, op het plegen van dergelijke daden
+betrapt worden.</p>
+
+<p>En nog een oorzaak is er, waardoor men
+tot deze depravatie-opvatting is gekomen. Men
+heeft gevallen gezien van zoogenaamde &bdquo;tardieve
+homosexualiteit&rdquo;, het opkomen van homosexueele
+geslachtsgevoelens op een zekeren
+leeftijd, vóór welken de persoon uitgesproken
+heterosexueel was. Dit verschijnsel dat nog
+niet goed bestudeerd en zeker nog niet verklaard
+is, komt meer voor dan men oppervlakkig
+zou meenen en de meeste gevallen, waarin men
+er van spreekt, dat iemand na een leven van
+heterosexueele uitspattingen homosexueel is geworden,
+berusten op het plotseling of langzamerhand
+te voorschijn komen van deze tardieve homosexualiteit.
+Trouwens in sommige gevallen kan
+de heterosexualiteit evenzoo tardief optreden. Mij
+is een geval bekend van een jongen man, die tot
+zijn vier en twintigste jaar uitgesproken en
+zeer duidelijk homosexueel was, die een of
+meer homosexueele verbintenissen heeft gehad
+en niet anders dan homosexueel aan zijn geslachtsdrift
+kon voldoen, en die langzamerhand
+zijn geslachtsrichting heeft voelen veranderen en
+nu reeds eenige jaren uitgesproken heterosexueel
+voelt. Zoowel de heterosexualiteit als de homosexualiteit
+echter zijn in die richting nog te weinig
+onderzocht en de heterosexualiteit wel het minst,<span class="pagenum"><a name="Page_44" id="Page_44">[pag. 44]</a></span>
+zoodat men over deze kwestie nog geen zeker en
+nauwkeurig oordeel kan vellen. Een zekerheid
+echter is, dat die vorm van tardieve homosexualiteit
+bestaat en bestaan kan.</p>
+
+<p>Wat nu echter tegen die onzedelijkheidsopvatting
+en tegen de meening, dat homosexualiteit
+door slecht voorbeeld en door omgang met homosexueele,
+onzedelijke individuen kan verkregen
+worden, spreekt, is dat het omgekeerde nooit
+nog is gezien. Wanneer het waar is, dat men
+na heterosexueele uitspattingen er gemakkelijk—door
+behoefte naar overprikkeling—toe komt,
+om homosexueele geslachtsdaden te doen, dan
+moet het ook kunnen dat een homosexueel—ten
+gevolge van oververzadiging door homosexueele
+geslachtsdaden—zijn toevlucht tot heterosexueele
+geslachtsdaden gaat nemen. Iets dergelijks
+nu is nog nooit opgemerkt en in de geheele
+literatuur over het uranisme en over de
+homosexualiteit is daarvan geen enkel voorbeeld
+te vinden, terwijl toch onder de homosexueelen
+even goed als onder de heterosexueelen losbollen
+en onzedelijke individuen worden gevonden!
+Te wenschen ware het wèl, dat het zou kunnen,
+dat men door overdadige heterosexueele uitspattingen
+homosexueel kon worden. Dan toch zou
+het omgekeerde ook het geval zijn en zou er
+een prachtig geneesmiddel gevonden zijn, om den
+homosexueel van zijn, door de maatschappij zoo
+verachte, neigingen te genezen. Tot nog toe echter<span class="pagenum"><a name="Page_45" id="Page_45">[pag. 45]</a></span>
+heeft men nog niet kunnen ontdekken, of een
+zoodanige genezing of verandering bij een gedepraveerden
+homosexueel heeft plaats gehad.</p>
+
+<p>En wat eveneens pleit tegen de opvatting, dat
+homosexualiteit kan verkregen worden, is dat
+waar de onanie zóó verbreid is, het percentage
+homosexueelen zoo betrekkelijk klein is en blijft.
+Volgens de meening van Rohleder<a name="FNanchor_55" id="FNanchor_55" href="#Footnote_55" class="fnanchor">[55]</a> toch gaat 90%
+van het mannelijk geslacht zich in zijn jeugd aan
+onanie te buiten en een groot percentage daarvan
+pleegt, gedurende langer of korter tijd, mutueele
+onanie. Andere schrijvers achten het percentage
+niet zoo hoog, maar zijn het er toch over eens, dat
+het cijfer tamelijk groot is. Wanneer nu door homosexueelen
+omgang homosexualiteit verkregen
+zou kunnen worden, dan zouden zeker meer mannen
+dan nu homosexueel worden. Het percentage
+toch der homosexueelen is, zooals wij straks
+nog nader zullen bespreken, niet meer dan 2.3%.
+En wat wel het meeste er tegen pleit, dat homosexualiteit
+zou kunnen verkregen worden, is,
+dat het zoovele malen gebeurt en gebeurd
+is, dat bij heterosexueelen—die in hun jeugd gedurende
+zeer langen tijd met een homosexueelen
+vriend een homosexueele verbintenis hebben
+gehad, hetzij uit vriendschap of omdat zij het
+niet wilden weigeren, of omdat zij meenden dat
+dat de ware en eenige vriendschaps- en liefdesuiting is,<span class="pagenum"><a name="Page_46" id="Page_46">[pag. 46]</a></span>
+onbekend met hun voelen en hun ziel—op
+een gegeven tijdstip hun ware gevoel wakker
+wordt en dat hun heterosexualiteit begint te
+spreken, zoodat zij de homosexueele verbintenis
+afbreken en een huwelijk met een vrouw sluiten
+uit liefde en uit heterosexueel gevoel. Wanneer
+homosexualiteit en uranisme zouden kunnen verkregen
+worden, dan zeker zou men onder die
+heterosexueelen toch menschen moeten aantreffen,
+die door hun homosexueelen omgang homosexueel
+of uranist zijn geworden. Zoo iemand,
+dan zijn zij wel in de gelegenheid geweest om
+van geslachtsrichting te veranderen.</p>
+
+<p>Nogmaals, geen der onderzoekers, die zich ernstig
+met het vraagstuk heeft bezig gehouden of
+zich er nog in verdiept, huldigt de onzedelijkheidsmeening
+en alleen zij, die niets van het onderwerp
+weten of er niet of maar ten halve van op de
+hoogte zijn, houden nog aan deze opvatting vast.</p>
+
+<p>Een tweede opinie is, dat homosexualiteit, dat
+uranisme een uitvloeisel is van een stoornis in
+de geestvermogens van het individu, dat uranisme
+een psychopathie is.</p>
+
+<p>Tot een zekere hoogte is v.&nbsp;Krafft-Ebing de
+schuld, dat deze opvatting ontstaan is en zich
+verbreid heeft. Hij toch is de eerste geweest,
+die van &bdquo;psychopathia sexualis&rdquo; heeft gesproken.
+En wel hadden Jolly en Moeli gelijk, toen zij
+in een zitting van de &bdquo;Gesellschaft für Psychiatrie
+und Nervenheilkunde&rdquo; te Berlijn, toen de benaming<span class="pagenum"><a name="Page_47" id="Page_47">[pag. 47]</a></span>
+en het onderwerp, door v.&nbsp;Krafft-Ebing
+ingeleid, ter sprake kwam, de vrees uitten, dat
+men door dezen naam een verkeerden indruk
+zou krijgen en dat daardoor de opvatting
+der monomanieën, die met moeite was losgelaten,
+weer in de gedachten zou komen.<a name="FNanchor_56" id="FNanchor_56" href="#Footnote_56" class="fnanchor">[56]</a>
+Het is geschied zooals Jolly en Moeli hebben
+gevreesd en niettegenstaande v.&nbsp;Krafft-Ebing
+later zijn eigen opvatting, als zou het uranisme
+een psychopathie zijn, heeft tegengesproken
+en in het derde deel van het Jahrbuch
+für sexuelle Zwischenstufen heeft bekend, dat hij
+zich heeft vergist en dat uranisme zich kan voordoen
+bij volkomen intactheid der geestvermogens,
+is de meening bij het publiek en bij het
+grootste deel der geleerden, dat geen kennis heeft
+genomen van den omkeer van v.&nbsp;Krafft-Ebing,
+blijven bestaan.<a name="FNanchor_57" id="FNanchor_57" href="#Footnote_57" class="fnanchor">[57]</a></p>
+
+<p>Te verwonderen is het niet, dat v.&nbsp;Krafft-Ebing
+tot zijn opvatting kwam. Hij toch bestudeerde
+de afwijking bij de patienten in zijn
+krankzinnigengesticht, bij wie—zooals wij
+reeds hebben opgemerkt—homosexueele geslachtsdaden
+als uiting van hun geestesstoornis
+tamelijk dikwijls voorkomen. De psychiaters, die
+op zijn voetspoor het onderwerp eveneens bij<span class="pagenum"><a name="Page_48" id="Page_48">[pag. 48]</a></span>
+de patienten in de gestichten bestudeerden, meenend—zooals
+tegenwoordig nog maar steeds het
+geval is—dat het onderwerp op het gebied
+van den psychiater en niet op dat van den gewonen
+geneesheer behoort (de gewone geneesheeren,
+niet-specialisten, zijn van eenzelfde opinie),
+moesten wel tot een zelfde conclusie komen.
+Zij, evenmin als v.&nbsp;Krafft-Ebing het had gedaan,
+dachten aan de onwillekeurige selectie die zij
+instelden, niet denkend aan het aantal uranisten
+dat niet in krankzinnigengestichten en—normaal
+van geestvermogens—wel in de maatschappij
+verkeert en nooit de gedachte krijgt om zich tot
+een psychiater te wenden. Waarom toch zouden
+zij dat doen? Geestelijk en wat hun ziel betreft,
+voelen zij zich geheel normaal en wanneer zij
+eenmaal op de hoogte van hun geslachts-verschil
+zijn, is er geen enkele reden voor hen zich
+tot een psychiater om raad en hulp te wenden.
+Dit groote aantal uranisten en homosexueelen
+nu, hebben v.&nbsp;Krafft-Ebing en de psychiaters over
+het hoofd gezien en dit zien de meeste psychiaters
+nog altijd over het hoofd en het is zeer waar
+wat Näcke zegt, namelijk, dat &bdquo;wat psychiaters,
+neurologen en gerechtelijk-geneeskundigen van
+homosexueelen onder de oogen komt, meestal abnormaal
+is, maar dat men dit daarom niet in
+algemeenen zin mag toepassen. Deze artsen zijn
+daarom in zake homosexualiteit meer of minder
+incompetent, wijl zij juist de duizenden urningen,<span class="pagenum"><a name="Page_49" id="Page_49">[pag. 49]</a></span>
+die gewoon in de maatschappij leven, niet
+kennen&rdquo;.<a name="FNanchor_58" id="FNanchor_58" href="#Footnote_58" class="fnanchor">[58]</a></p>
+
+<p>Wanneer men nu, behalve de verbeterde uitspraak
+van v.&nbsp;Krafft-Ebing zelf, de uitspraken
+van de competente onderzoekers op dit gebied
+nagaat, de uitspraken van Hirschfeld, die minstens
+5000 uranisten heeft onderzocht, van Fuchs,
+van Näcke, Bloch, v.&nbsp;Schrenck-Notzing, dan ziet
+men dat geen van hen het oordeel dat uranisme
+een psychopathie is, is toegedaan. Noch Lacassagne,
+noch Havelock Ellis, noch v.&nbsp;Römer, die
+alle ettelijke uranisten hebben onderzocht, hebben
+zich dan ook in die richting uitgesproken, integendeel
+hebben zij de opvatting &bdquo;psychopathie&rdquo;
+met alle kracht tegengesproken. Wat mijn eigen
+onderzoekingen betreft, al is het aantal uranisten
+dat ik heb onderzocht niet zóó groot, dat ik
+mij als de evenknie van de genoemde onderzoekers
+durf opwerpen, toch heb ik nog geen enkelen
+uranist ontmoet, bij wien ik een geestesstoornis
+of een ziekelijke stoornis in de geestvermogens
+heb kunnen vaststellen. Wel heb ik in eenige
+krankzinnigengestichten lijders gezien, die nu en
+dan pogingen deden om homosexueele geslachtsdaden
+te doen, maar bij dezen waren de daden
+een gevolg van hun psychisch defect en niet van
+hun homosexualiteit of van hun uranisme.<span class="pagenum"><a name="Page_50" id="Page_50">[pag. 50]</a></span></p>
+
+<p>Ook de opvatting &bdquo;psychopathie&rdquo; wordt dan
+ook niet meer door de competente onderzoekers
+van dit onderwerp verdedigd.</p>
+
+<p>Schijnbaar meer naar waarheid is de opvatting,
+dat uranisme en homosexualiteit een degeneratie,
+of een verschijnsel van degeneratie is.</p>
+
+<p>Nu wil het mij echter voorkomen, of men in
+den laatsten tijd wat al te veel gebruik en zelfs
+misbruik van het woord &bdquo;degeneratie&rdquo; maakt.
+Alle menschelijke uitingen, die niet zoo dadelijk
+geweten, gevoeld of begrepen worden, is men
+maar al te veel geneigd met het woord degeneratie
+te bestempelen. Daarenboven zegt het woord
+&bdquo;degeneratie&rdquo; betrekkelijk weinig, en zeker is het
+niet een verklaring. Door het woord te gebruiken,
+stelt men vele malen een ander woord in de plaats
+voor het verschijnsel of het feit dat niet begrepen
+of geweten wordt.</p>
+
+<p>Gaan wij echter nauwkeuriger na, welke verklaring
+men van &bdquo;degeneratie&rdquo; heeft gegeven, dan
+zien wij al heel spoedig, dat geen der definities
+past voor het uranisme. Magnan zegt, dat degeneratie
+&bdquo;de ziekelijke toestand van het individu
+is, dat in vergelijking met zijn ouders, constitutioneel
+verminderd is in zijn psycho-physisch
+weerstandsvermogen en slechts onvolkomen de
+biologische voorwaarden om den erfelijken strijd
+om het bestaan vol te houden, verwezenlijkt&rdquo;<a name="FNanchor_59" id="FNanchor_59" href="#Footnote_59" class="fnanchor">[59]</a>.<span class="pagenum"><a name="Page_51" id="Page_51">[pag. 51]</a></span>
+Wertheim Salomonson zegt, &bdquo;dat wij dan degeneratie
+kunnen constateeren, wanneer wij bij een
+individu een zoodanige afwijking van het type
+ontmoeten, dat wij, uit de ervaring van soortgelijke
+gevallen opgedaan, mogen besluiten, dat
+deze vermoedelijk op het kroost in meer ernstigen
+vorm zal worden overgedragen, terwijl zij bij de
+ouders reeds in meer gemitigeerden vorm aanwezig
+was.&rdquo;<a name="FNanchor_60" id="FNanchor_60" href="#Footnote_60" class="fnanchor">[60]</a> Möbius voert aan, dat wij met
+&bdquo;degeneratie zoodanige ongunstige afwijkingen
+van het type kunnen bestempelen, die een zekere
+grootte bereiken, blijvend zijn en door erfelijkheid
+op de nazaten kunnen overgaan&rdquo;,<a name="FNanchor_61" id="FNanchor_61" href="#Footnote_61" class="fnanchor">[61]</a> terwijl
+Hoche degeneratie een &bdquo;aus der Art schlagen&rdquo;
+noemt en eveneens van &bdquo;ongunstige afwijkingen
+van het type&rdquo; spreekt.<a name="FNanchor_62" id="FNanchor_62" href="#Footnote_62" class="fnanchor">[62]</a></p>
+
+<p>Vergelijken wij den uranist en het leven van den
+uranist met deze definities, dan zien wij, dat waar
+van een type wordt gesproken, nergens een type
+van een man of van een vrouw kan worden
+aangetoond. Wij hebben gezien, dat wij—omdat
+het type ontbrak—gedwongen waren om alleen
+met de eigenschappen, die bij de overgroote meerderheid
+der sexen voorkomen, rekening te houden.
+Wat dus &bdquo;afwijking van het type&rdquo; moet leeren,<span class="pagenum"><a name="Page_52" id="Page_52">[pag. 52]</a></span>
+is niet duidelijk. Wat betreft het overgaan der
+afwijkingen op de kinderen, het is door verschillende
+onderzoekers bewezen, dat in de ascendentie
+van den uranist geen of bij uitzondering
+uranisten voorkomen en dat ook in de nakomelingschap
+van den uranist (soms toch krijgt de
+uranist, die om verschillende redenen kan getrouwd
+zijn, kinderen) geen of zeer weinig uranisten
+voorkomen. De meeste uranisten komen
+te midden van een familie van gewone broeders
+en zusters te voorschijn en in de meeste
+gevallen is er geen familielid aan te wijzen, bij
+wien men dezelfde of een dergelijke afwijking
+kan vinden. De meeste uranisten nu
+krijgen geen kinderen, omdat zij niet trouwen.
+En wat dien levensstrijd aangaat, ik geloof niet
+dat iemand zal durven beweren, dat mannen
+als Frederik de Groote, Condé, Mac Donald,
+Krupp en anderen de bewijzen hebben gegeven,
+dat zij de voorwaarden om den levensstrijd vol
+te houden, onvoldoende hebben verwezenlijkt!</p>
+
+<p>Volkomen waar is het, dat de degeneratie zich
+niet bij de kinderen in denzelfden vorm als bij
+de ouders behoeft te openbaren, maar dat de
+kinderen andere verschijnselen van degeneratie
+dan de ouders kunnen vertoonen. Vraagt men
+nu echter, of er in de ascendentie van den uranist
+zooveel meer en zooveel ernstiger vormen
+van degeneratie voorkomen, dan in de familie
+of ascendentie van den heterosexueel, dan moeten<span class="pagenum"><a name="Page_53" id="Page_53">[pag. 53]</a></span>
+wij ontkennend antwoorden. Immers mag
+men dan pas van de degeneratie van een persoon
+spreken, wanneer er verschillende ernstige afwijkingen
+van het normale (s.&nbsp;v.&nbsp;v.) bij hem te
+vinden zijn en wanneer over 't algemeen zijn
+geschiktheid om mee te bestaan en zijn plaats in
+de samenleving te vervullen in hooge mate is
+getroffen.<a name="FNanchor_63" id="FNanchor_63" href="#Footnote_63" class="fnanchor">[63]</a> Door v.&nbsp;Römer is in zijn werk &bdquo;Het
+uranisch huisgezin&rdquo; voldoende en uitstekend aangetoond,
+dat degeneratie in de ascendentie van
+uranisten volstrekt niet erger en zwaarder is,
+dan in die van heterosexueelen. Trouwens ook
+andere onderzoekers, waaronder Hirschfeld in de
+eerste plaats, hebben aangetoond, dat bij den uranist
+van degeneratie in erger mate dan bij den
+heterosexueel, geen sprake is. Wat mijn eigen
+onderzoekingen betreft, ben ik tot dezelfde uitkomst
+als de andere onderzoekers gekomen en
+heb ik noch in de ascendentie der uranisten die
+ik heb onderzocht, noch bij de personen zelf,
+zoo veel of zoo groote degeneratie kunnen vinden,
+dat ik daaruit het besluit zou durven trekken,
+dat de uranist per se gedegenereerd is of het
+slachtoffer van degeneratie in zijn familie zou
+zijn. Onder al de uranisten die ik heb onderzocht,
+heb ik maar één gevonden, bij wien een zeer
+sterk uitgesproken degeneratie was aan te toonen
+en in wiens familie, zoowel in de directe ascendentie<span class="pagenum"><a name="Page_54" id="Page_54">[pag. 54]</a></span>
+als in de zijliniën een zware belasting
+waarschijnlijk de schuld was, dat de uranist
+zelf een immoreel en lichamelijk gedegenereerd
+individu is geworden. In hoeverre nu zijn uranisme
+van die degeneratie afhankelijk was, weet
+ik niet te zeggen en is ook moeilijk aan te
+toonen.</p>
+
+<p>Mocht dit alles nog niet genoeg bewijzen, dan
+wil ik daarenboven vermelden, dat—zooals
+uit verschillende bronnen blijkt—uranisme en
+homosexualiteit ook bij wilde en primitieve volken
+voorkomt. Zoowel in &bdquo;Untrodden fields of
+anthropology&rdquo;<a name="FNanchor_64" id="FNanchor_64" href="#Footnote_64" class="fnanchor">[64]</a> als in het opstel van Karsch<a name="FNanchor_65" id="FNanchor_65" href="#Footnote_65" class="fnanchor">[65]</a>
+en in het werk van Havelock Ellis<a name="FNanchor_66" id="FNanchor_66" href="#Footnote_66" class="fnanchor">[66]</a> vindt men
+meer of minder uitgebreide mededeelingen daaromtrent.
+Burton heeft in zijn &bdquo;Arabian Nights&rdquo;<a name="FNanchor_67" id="FNanchor_67" href="#Footnote_67" class="fnanchor">[67]</a>
+een gedeelte van de wereldbol afgebakend, welke
+hij de &bdquo;sodatic Zone&rdquo; noemt en die al de volken
+omvat, bij wie uranisme en homosexualiteit inheemsch
+is. Het is opmerkelijk, dat in die &bdquo;sodatic
+zone&rdquo;, de primitieve en wilde volken de
+grootste plaats innemen. En men mag en kan toch
+niet aannemen, dat degeneratie, depravatie en<span class="pagenum"><a name="Page_55" id="Page_55">[pag. 55]</a></span>
+zedebederf bij primitieve en wilde volken even
+ver zouden zijn voortgeschreden, als in het beschaafde
+Europa!</p>
+
+<p>De vierde opvatting, dat het uranisme een variëteit
+is, blijft ons ter bespreking over. Deze
+opvatting is m.&nbsp;i. de ware en ik zou haast, met
+een variant op het bekende Fransche woord,
+willen zeggen: si elle n'existait pas, il faudrait
+l'inventer, zóó logisch staat de homosexualiteit
+op de lijn der geslachtsrichting, zóó onweerlegbaar
+moet zij te vinden en aan te wijzen
+zijn.</p>
+
+<p>In zijn bekend werk &bdquo;Oorsprong en bevruchting
+der bloemen&rdquo; zegt Hugo de Vries: &bdquo;het geheele
+probleem der erfelijkheid draait in hoofdzaak
+om de vraag naar het aandeel van den vader en
+de moeder aan de eigenschappen van het individu.
+De eene eigenschap heeft een mensch
+van zijn vader, de andere van zijn moeder. Ziedaar
+het feit. Slechts in schijn is elk mensch ten
+opzichte van het probleem der erfelijkheid een
+eenheid. In zijn binnenste is hij een dubbelwezen.
+Naast elkaar liggen in hem de erfstukken
+van zijn vader en van zijn moeder. Nu eens
+werken zij samen, dan weer werken zij tegen
+elkaar, nu eens overheerscht het eene, dan weer
+het andere.... Elk levend wezen, dat door geslachtelijke
+voortplanting is ontstaan, vereenigt
+in zich de erfdeelen van zijn ouders. Deze liggen
+in hem als een mozaïek, wel innig vermengd,<span class="pagenum"><a name="Page_56" id="Page_56">[pag. 56]</a></span>
+maar toch gescheiden.... Alle lichaamskernen
+zijn dus dubbelkernen, alle geslachtelijk
+ontstane wezens dubbelwezens, die levenslang
+hun dubbelen oorsprong verraden en die in bijzondere
+gevallen dit op een bijzondere en in het
+oog vallende wijze doen&rdquo;.<a name="FNanchor_68" id="FNanchor_68" href="#Footnote_68" class="fnanchor">[68]</a></p>
+
+<p>Wij hebben gezien, dat de kenmerken van de
+eene sexe bij de andere sexe kunnen voorkomen.
+Wij hebben gezien, dat dit zoowel wat de primaire
+als wat de secundaire geslachtskenmerken
+betreft, het geval kan zijn en ook dat de psychische
+eigenaardigheden, die men voor specifiek
+voor de eene sexe houdt, even goed bij de andere
+sexe kunnen voorkomen. De psychische eigenschap,
+de geslachtsrichting, nu kan even goed een
+wisseling vertoonen en de eigenschap, die in de
+meeste gevallen specifiek voor den man is, kan
+bij de vrouw voorkomen even goed als het omgekeerde
+het geval kan zijn.</p>
+
+<p>Dat de uranist, dat de homosexueel een variëteit
+is, kan men op de volgende wijze aantoonen. Nemen
+wij een denkbeeldige lijn en plaatsen wij aan
+de beide uiteinden daarvan, aan de eene zijde de
+man met 100% mannelijke eigenschappen—wanneer
+die bestaat; geen enkele man heeft die 100%
+mannelijke eigenschappen, omdat in iederen man
+ook vrouwelijke lichamelijke eigenschappen zijn
+aan te toonen (de prostata, de rudimenten van de<span class="pagenum"><a name="Page_57" id="Page_57">[pag. 57]</a></span>
+borsten enz.)—aan de andere zijde de vrouw met
+100% vrouwelijke eigenschappen—ook weer,
+wanneer die bestaat; op de vrouw is mutatis mutandis
+hetzelfde als op den man van toepassing—dan
+kunnen wij op die lijn de verschillende variëteiten
+vinden, die al naar gelang den kant van
+waar wij beginnen, overwegend mannelijke eigenschappen
+en heel weinig vrouwelijke hebben, of
+omgekeerd. Zoo voortgaande tot het midden van
+de lijn, zullen en moeten wij noodzakelijk op
+dit midden den volkomen hermaphrodiet vinden.
+Wanneer wij op dezelfde wijze met den heterosexueel
+en den homosexueel te werk gaan,
+dan zien wij, dat waar aan het eene einde van de
+lijn de absolute heterosexueel staat (wanneer
+deze absolute heterosexualiteit bestaat), aan het
+andere einde de absolute homosexueel (wanneer
+deze absolute homosexualiteit bestaat) moet komen.
+In het midden komt de bisexueel, de zoogenaamde
+psycho-sexueele hermaphrodiet. Dat er
+noch een absolute hetero- noch een absolute homosexualiteit
+bestaat, is te begrijpen. Een individu
+erft toch van zijn vader en van zijn moeder,
+van zijn grootvader en van zijn grootmoeder en
+van de geheele ascendeerende reeks mannen en
+vrouwen, die aan zijn vorming—door zijn grootouders
+en zijn ouders heen—hebben deelgenomen.
+In iederen heterosexueel zit een gedeelte
+homosexualiteit, al is dat ook nog zoo klein, even
+goed als er in iederen homosexueel een gedeelte<span class="pagenum"><a name="Page_58" id="Page_58">[pag. 58]</a></span>
+heterosexualiteit is, al is dit ook nog zoo klein.
+Het zou wonder zijn, wanneer het individu wel
+in zijn lichamelijke eigenschappen, maar niet in
+zijn psychische, van de andere sexe in zijn ascendentie
+zou erven. Of nu in het midden van de
+lijn de bisexueel staat, die precies evenveel hetero- als
+homosexualiteit heeft, kan niet met zekerheid
+gezegd worden. Theoretisch gesproken, moet het
+zoo zijn. Maar of er een individu bestaat, dat
+een zoo precies-gedeelde geslachtsrichting bezit,
+is niet bekend.</p>
+
+<p>Uit dit alles blijkt, dat de uranist een variëteit
+is, evenals alle individuen variëteiten zijn, dubbelwezens
+die zoowel de lichamelijke als de psychische
+eigenschappen van de beide sexen van
+hun ouders en voorouders in zich dragen. Met
+deze opvatting, die ik het eerst op het congres voor
+crimineele anthropologie te Amsterdam verkondigd
+heb, gaan dan ook de meeste onderzoekers—Hugo
+de Vries,<a name="FNanchor_69" id="FNanchor_69" href="#Footnote_69" class="fnanchor">[69]</a> Näcke,<a name="FNanchor_70" id="FNanchor_70" href="#Footnote_70" class="fnanchor">[70]</a> Hirschfeld,<a name="FNanchor_71" id="FNanchor_71" href="#Footnote_71" class="fnanchor">[71]</a> Numa
+Prätorius<a name="FNanchor_72" id="FNanchor_72" href="#Footnote_72" class="fnanchor">[72]</a> e.&nbsp;a.—mede. Uit het wezen der variëteit
+is het dan ook te verklaren, waarom men
+onder de uranisten die verschillende vormen<span class="pagenum"><a name="Page_59" id="Page_59">[pag. 59]</a></span>
+vindt, die men bij heterosexueelen ook kan aantoonen,
+maar die meestal aan de aandacht ontsnappen,
+van ultra-virilen en virilen tot passieven
+en geëfemineerden toe. Dat deze variëteit is aangeboren
+zal wel niemand, naar wat wij zooeven
+hebben besproken, kunnen of willen tegenspreken.</p>
+
+<p>Wat echter nog wel even sterk pleit voor het
+aangeboren-zijn van de homosexualiteit, zijn de
+droomen die de uranist heeft. Näcke is de eerste
+geweest, die gewezen heeft op &bdquo;die psychologische
+Bedeutung der Träume&rdquo;, en zegt dan ook, dat
+de droom een caracteristicum is, waaruit men
+de psyche van het individu kan diagnosticeeren.<a name="FNanchor_73" id="FNanchor_73" href="#Footnote_73" class="fnanchor">[73]</a>
+Het zou mij te ver voeren om hier ook over
+de zoogenaamde contrastdroomen te spreken en
+ik wil deze dan ook buiten bespreking laten. Zoo
+is het een zekerheid, dat een heterosexueel in zijn
+verliefde droomen nooit anders dan heterosexueele
+beelden ziet, een homosexueel nooit anders
+dan homosexueele; een bisexueel zal daarentegen
+nu eens heterosexueele, dan weer homosexueele,
+beelden voor zich zien. Gesteld iemand zou uranist
+kunnen worden, iemand zou zijn homosexualiteit
+kunnen verkrijgen, dan zou het uit
+zijn droomen blijken, dat hij niet de echte uranisten-natuur
+heeft en zouden zijn droomen niet
+voortdurend homosexueel, maar of afwisselend<span class="pagenum"><a name="Page_60" id="Page_60">[pag. 60]</a></span>
+homo- en heterosexueel zijn, of alleen heterosexueel,
+al naar dat dan zijn ware natuur is. Welken
+uranist men nu naar zijn verliefde droomen
+vraagt, men zal altijd ten antwoord krijgen, dat
+zijn droomen—een enkele contrastdroom, als
+zeldzaamheid en in zeldzame gevallen er buiten
+gelaten—altijd homosexueel zijn.</p>
+
+<p>Werpen wij een blik terug op de verschillende
+theorieën, die er over het uranisme bestaan. De
+opvatting onzedelijkheid, depravatie, ontucht die
+uranisme ten gevolge kunnen hebben is niet houdbaar
+en is ook door een ieder, die een ernstige
+studie van het onderwerp heeft gemaakt of nog
+maakt, verlaten. Ook de opvatting, dat het uranisme
+een uiting is van een ziekelijke stoornis
+der geestvermogens, is bewezen onwaar te zijn
+en hij die het eerst den naam &bdquo;psychopathia sexualis&rdquo;
+heeft uitgesproken, is dan ook bereid geweest,
+zijn foutieve opvatting te bekennen. Door
+geen enkelen competenten onderzoeker wordt
+meer instemming met een dergelijke opvatting geuit.
+Integendeel, allen die een genoegzaam aantal
+gevallen van uranisme hebben onderzocht, zijn
+van het tegendeel van een psychopathie overtuigd.</p>
+
+<p>Dit—zoowel als de kwestie der degeneratie—is
+van het hoogste belang voor de maatschappelijke
+zijde van het vraagstuk. Gesteld het uranisme
+zou een psychopathie zijn, gesteld het zou
+een degeneratie, een gevolg van degeneratie, een
+teeken van degeneratie zijn, dan zou hierin geen<span class="pagenum"><a name="Page_61" id="Page_61">[pag. 61]</a></span>
+reden mogen gevonden worden om den uranist
+met verachting te behandelen of hem uit de samenleving
+te stooten. Is het uranisme een gevolg
+van stoornis der geestvermogens, dan is er
+zeker geen reden om hem met verachting, maar
+eer reden om hem met medelijden te behandelen.
+Immers dan staat hij gelijk met iederen ongelukkige,
+die een afwijking op geestelijk gebied
+vertoont. Zijn psychopathie toch is niet van
+zijn wil afhankelijk, zij is niet aan hem zelf, aan
+zijn wil toe te schrijven, hij heeft die integendeel
+zonder en tegen zijn wil gekregen.</p>
+
+<p>Hetzelfde kan van de degeneratie worden gezegd.
+Ook die is niet van zijn wil afhankelijk,
+ook die heeft hij zonder en tegen zijn wil mee
+ter wereld gebracht. Doch op dat punt is nog
+iets anders op te merken, wat van het hoogste belang
+is. Gesteld het uranisme ware inderdaad een
+degeneratie—en mijnentwege noeme men het
+zoo, het is alleen een kwestie van woorden—dan
+nog zou dit, wat de maatschappelijke zijde
+van het vraagstuk betreft, niets zeggen. Niet alleen,
+dat &bdquo;degeneratie&rdquo; zonder meer, niets zegt,
+maar die &bdquo;degeneratie&rdquo; kan en mag nooit de maatstaf
+zijn, waarnaar men iemand beoordeelt. Het
+is alleen, en mag alleen de vraag zijn, hoe die
+degeneratie, hoe dit &bdquo;aus der Art schlagen&rdquo; zich
+uit! Men is zoo langzamerhand aan het woord
+&bdquo;degeneratie&rdquo; de beteekenis van individueele minderwaardigheid
+gaan hechten, die ten eenemale<span class="pagenum"><a name="Page_62" id="Page_62">[pag. 62]</a></span>
+verkeerd is. Iemand die gedegenereerd is, &bdquo;aus
+der Art schlägt&rdquo;, doordat hij volmaakter, beter
+is dan het meerendeel, een genie, een buitengewoon
+iemand, kan en mag men toch niet een minderwaardig
+individu noemen, omdat hij gedegenereerd
+is. Een zoogenaamd gedegenereerd
+iemand toch kan veel beter, veel meer waard
+zijn dan zijn niet-gedegenereerde evenmensch.
+Aan de &bdquo;degeneratie&rdquo; hebben wij den vooruitgang
+van de samenleving te danken, het is de schuld
+en het werk van &bdquo;gedegenereerden&rdquo;, dat de wereld
+zoover gekomen is als geschied is. &bdquo;Der normale
+Mensch ist langweilig&rdquo; heeft Möbius gezegd en
+het zou er heel vreemd en vervelend in onze
+wereld uitzien, wanneer er geen dégénérés waren
+geweest en nog waren, geen genieën, geen geleerden,
+geen kunstenaars. Niettegenstaande of
+misschien, en waarschijnlijk zelfs, omdat zij gedegenereerd
+waren, hebben zoovele groote mannen
+de wereld vooruit gebracht. In het al- of niet-gedegenereerd
+zijn zonder meer, mag men geen reden
+tot waardeschatting van het individu vinden!</p>
+
+<p>Zooals iedereen moet men ook den uranist
+naar zijn karakter, naar zijn eigenschappen beoordeelen
+en niet uitsluitend naar zijn geslachtsrichting.
+Amore, more, ore, re, nascuntur amicitiae!
+De neiging, waardoor hij van heterosexueelen
+verschilt, namelijk niet voort te planten
+(in sommige gevallen planten uranisten wèl
+voort. In alle geval kunnen zij even goed als<span class="pagenum"><a name="Page_63" id="Page_63">[pag. 63]</a></span>
+heterosexueelen voortplanten.) en dit, om zoo te
+zeggen, willekeurig nalaten, heeft hij met zoovele
+heterosexueelen, b.v. vrijwillig celibatairen, gemeen.
+Dit niet-voortplanten nu is, wat den heterosexueel
+betreft, nooit een reden voor minachting
+van de zijde zijner medemenschen. De
+vraag moet en mag alleen zijn welke moreele,
+welke sociale eigenschappen een individu vertoont
+en of die eigenschappen, in den ruimsten zin
+genomen, beter, hooger, gelijk of minder dan de
+eigenschappen van het meerendeel zijn. Een ander
+motief is er niet.</p>
+
+<p>Beschouwen wij den uranist zelf nader. Evenmin
+als men er begrip van heeft of vermoeden
+kan, dat het aantal uranisten—en het is uit
+de enquêtes van Hirschfeld bij de studenten aan
+de technische Hochschule te Berlijn en onder
+de Berlijnsche metaalarbeiders,<a name="FNanchor_74" id="FNanchor_74" href="#Footnote_74" class="fnanchor">[74]</a> alsmede uit de
+enquête van v.&nbsp;Römer hier te lande<a name="FNanchor_75" id="FNanchor_75" href="#Footnote_75" class="fnanchor">[75]</a> bewezen—plus
+minus 2.3% van het menschenaantal bedraagt,
+evenmin heeft men een goede voorstelling
+van den uranist, zooals hij zich in de maatschappij
+gedraagt, zooals hij in de maatschappij
+verkeert. Psychisch normaal, of liever volstrekt
+niet abnormaler dan de heterosexueelen in de
+samenleving, doet hij even goed als hij zijn werk,<span class="pagenum"><a name="Page_64" id="Page_64">[pag. 64]</a></span>
+denkt hij even als hij, en voelt hij—op geslachtelijk
+gebied uitgezonderd—als de heterosexueel.
+Gaat men hun leven na, dan hoort men dat zij
+meestal te midden van geslachtelijk normale broeders
+en zusters zijn geboren en opgevoed, dat zij
+van hun jeugd reeds—sommige vroeger, andere
+later—neigingen hebben vertoond, verschillend
+van die van hun broeders, wanneer het jongens
+zijn, van hun zusters, wanneer het meisjes zijn.
+Als jongens voelden zij zich meer aangetrokken
+tot meisjes-bezigheden, tot meisjesvermaken; als
+meisjes waren zij de trouwe makkers van hun
+broeders in hun wilde spelen of in hun mannelijke
+liefhebberijen. Later, soms pas in de puberteit,
+is het hen meestal tot hun bewustzijn
+gekomen, dat zij inderdaad anders voelen dan
+het meerendeel van hun mannelijke vrienden.
+Merkwaardig is, dat de moeder dikwijls onbewust
+op de hoogte van zijn aanleg was, en het
+is niet zeldzaam te hooren, dat wanneer er grappenderwijs
+over vrijage of trouwen werd gesproken,
+de moeder de eenige en eerste was, om op
+te merken, dikwijls zonder dat zij precies wist
+waarom, dat haar zoon voor een huwelijk niet
+geschikt is. Behalve in hun ontwakende geslachtsneiging,
+verschillen zij in niets van de kameraden
+van hun leeftijd en alleen is soms hun
+neiging, zonder dat zij het zelf weten, van invloed
+op de keuze van het vak waarin zij zich
+begeven. Vele uranisten toch voelen zich aangetrokken<span class="pagenum"><a name="Page_65" id="Page_65">[pag. 65]</a></span>
+tot het vak van dames-modes, kapper
+enz., ofschoon volstrekt niet alle mannen, die
+zich in die takken van bedrijf begeven, uranisten
+zijn. Andere kiezen een beroep als van hun heterosexueele
+kameraden en niemand zou vermoeden,
+dat er in ieder beroep, in ieder ambt, in
+iedere bediening uranisten worden gevonden, uranisten,
+die in hun werk, hun denken en in wat
+zij ten uitvoer brengen, volstrekt niet bij hun
+heterosexueele ambtgenooten achterstaan. Men
+ontmoet ze dan ook in alle rangen en standen van
+de maatschappij en, wanneer ik alleen naga de
+uranisten die ik ken of die om hulp en raad
+bij mij zijn gekomen, dan zie ik daaronder geneesheeren,
+geestelijken, handelsmannen, studenten,
+arbeiders, rechters en advocaten, in één
+woord even zoovelen als er ambachten en beroepen,
+als er standen in de maatschappij zijn.</p>
+
+<p>Wat een eigenaardigheid is, die men bij het meerendeel
+der uranisten terugvindt, is deze, dat zij
+bijna allen een tijdlang in hun leven met de gedachte
+aan suicide hebben rondgeloopen en dat
+zij langen tijd de diepste verachting en afkeer
+van zich zelf hebben gehad. Vóór den tijd namelijk,
+dat zij op de hoogte van hun toestand waren,
+in de periode toen hun geslachtsgevoel begon
+te ontwaken, bemerkten zij, dat zij niet waren als
+hun kameraden, dat zij zich niet tot meisjes en
+vrouwen voelden aangetrokken, maar bemerkten
+zij tot hun verbazing en hun schrik dat hun neigingen<span class="pagenum"><a name="Page_66" id="Page_66">[pag. 66]</a></span>
+alleen op jongens en mannen gericht
+waren. De schok dien zij daardoor ontvingen,
+bracht hen meestal tot wanhoop en vertwijfeling
+en—afgaande op wat zij altijd omtrent deze neigingen
+en omtrent personen met deze neigingen
+hebben vernomen—hielden zij zich voor de
+meest abjecte wezens, die zij zich konden voorstellen.
+Zóó zelfs is hun wanhoop en de diepe
+verachting die zij voor hun eigen persoon koesterden—vooral
+wanneer zij bemerkten, dat hun
+neigingen niet veranderden, welke moeite zij zich
+ook gaven, hoevele malen zij ook beproefden
+met vrouwen geslachtelijk te verkeeren in de
+hoop, dat hun neigingen zouden veranderen,
+hoezeer zij zich ook, wanneer zij godsdienstig
+waren, in het gebed verdiepten—dat er voor hen
+nog één uitweg open leek, namelijk een eind aan
+hun leven te maken. Inderdaad zijn er van die
+geheimzinnige zelfmoorden op jeugdigen leeftijd,
+die aan het uranisme van den persoon moeten
+toegeschreven worden, evenals zoovele geheimzinnige
+zelfmoorden op later leeftijd, als indirect
+gevolg aan het uranisme van den persoon,
+aan zijn angst dat men zijn afwijking zal ontdekken,
+moeten worden geweten.</p>
+
+<p>Heeft de jonge uranist het geluk in handen te
+vallen van een ouderen heterosexueel, die hem van
+zijn neigingen op de hoogte brengt, dan is hij gered.
+Hij legt zich neer bij de ellende van zijn toestand
+en zoekt zooveel mogelijk nog iets van zijn<span class="pagenum"><a name="Page_67" id="Page_67">[pag. 67]</a></span>
+leven te maken. Een lange ellende echter blijft zijn
+leven toch voor hem. In een voortdurenden angst,
+dat men zal ontdekken wat en wie hij eigenlijk
+is, verstoken van het huiselijk geluk, gedoemd
+om alleen en altijd alleen, zonder liefde, zonder
+genegenheid rondom zich als die welke hij weet,
+dat door iedereen veroordeeld wordt, te leven,
+sleept hij meestal een bestaan door dat hem een
+last is en waarvan hij zoo spoedig mogelijk
+hoopt verlost te worden. Heeft hij het geluk gehad,
+in handen te vallen van een superieur man of
+van iemand, die zijn leven dragelijk weet te maken
+door hem andere en nieuwe idealen te
+scheppen, hem een ander doel voor oogen te
+houden dan een heterosexueel huisgezin, dan
+kan hij door zoo iemand gered worden, op
+het goede pad gehouden en kan door diens invloed,
+door diens omgang, zijn leven tot een
+dragelijk en goed leven worden gemaakt. Altijd
+echter is zijn leven onvolledig, altijd loopt hij
+rond met het gevoel, dat hij achter is gesteld
+bij zoovele anderen, altijd toch is de angst
+in al zijn doen, in heel zijn leven ingeweven,
+dat een of anderen dag zijn afwijking bekend kan
+worden en dat hij dan als een outcast voor zijn
+verder leven zal worden behandeld. Andere uranisten,
+verwoed en verbitterd door de onbillijke
+veroordeeling en beoordeeling van den kant van
+hun medemenschen, worden onverschillig, gooien
+zich in een leven van débauche en ontucht en<span class="pagenum"><a name="Page_68" id="Page_68">[pag. 68]</a></span>
+verwoesten uit bitterheid en ontmoediging hun
+bestaan, dat misschien nuttig en goed had kunnen
+zijn. Andere weer leggen zich bij hun lot neer
+en leven door, geslagen, vervelend en verveeld,
+zonder illusie, zonder het uitzicht op iets moois,
+dat hen het bestaan beter en om te leven waard
+kan maken.</p>
+
+<p>Dat zoovele uranisten nerveuse klachten hebben,
+is daarom niet te verwonderen. Steeds in
+angst dat men hun toestand zal leeren kennen
+en dat zij uit den omgang der menschen
+met wie zij verkeeren, zullen worden gestooten,
+altijd levend onder de bedreiging—wanneer zij
+wèl iemand, een heterosexueel of een anderen
+homosexueel hebben gevonden, met wien zij een
+verbintenis hebben aangeknoopt—dat zij door
+chantage tot armoede zullen worden uitgezogen
+of in het publiek zullen worden geschandvlekt,
+is het zeer goed te begrijpen, dat hun zenuwgestel
+op den duur geschaad wordt. En ook de moeilijk
+vol te houden abstinentie, voor hen die sensueel
+zijn aangelegd, helpt mee.</p>
+
+<p>Gaat men, de geslachtsrichting daargelaten,
+na welke individuen uranisten zijn, dan komt men
+tot de overtuiging, dat zij niets meer—wat
+sommige uranisten graag willen doen gelooven—maar
+ook niets minder dan heterosexueelen
+zijn. Men vindt onder hen dezelfde variaties en dezelfde
+verschillen als onder heterosexueelen, en
+evenals onder de laatsten, vindt men onder hen<span class="pagenum"><a name="Page_69" id="Page_69">[pag. 69]</a></span>
+goeden en slechten, braven en deugnieten, knappen
+en dommen, zedelijken en onzedelijken, in
+één woord alle eigenschappen en eigenaardigheden,
+die men bij heterosexueelen vindt, treft men
+bij uranisten aan.</p>
+
+<p>Wat hun geslachtsleven betreft, daarvan kan
+men hetzelfde zeggen. Evenals onder heterosexueelen,
+vindt men onder hen kuischen en
+onkuischen, koelen en sensueelen, ingetogenen
+en losbollen. En evenals onder heterosexueelen,
+vindt men ook onder hen personen met sexueele
+perversiteiten behebt: masochisten, sadisten,
+exhibitionisten en dergelijke meer. Eén eigenschap
+hebben zij im Allgemeinen voor boven
+heterosexueelen, namelijk dat men onder hen veel
+meer spiritueele liefdesverhoudingen vindt. Over
+het algemeen vindt men meer kuische, koele individuen
+onder uranisten dan onder heterosexueelen
+en treft men onder hen veel meer, dat hun
+liefdeverbintenis een meer spiritueele dan een
+corporeele is. Het is geen zeldzaamheid dat twee
+uranisten jarenlang met elkaar in een liefdesverhouding
+staan, zonder dat het tusschen hen tot
+een geslachtsuiting komt. En ook hebben zij boven
+heterosexueelen voor, dat over het algemeen
+hun omgang veel kiescher, veel gevoeliger, veel
+zachter is.</p>
+
+<p>Toen ik weinige jaren geleden, voor mijn
+studie over het uranisme, eenigen tijd te Berlijn
+doorbracht, heb ik daar als lid van het<span class="pagenum"><a name="Page_70" id="Page_70">[pag. 70]</a></span>
+Wissensch.-humanitär Comitée een openbare vergadering
+bijgewoond, waar Hirschfeld over het
+onderwerp sprak. Behalve door een groote menigte
+heterosexueelen, werd de vergadering natuurlijk
+door ettelijke honderdtallen homosexueelen
+bijgewoond. Dat er gedurende en op die
+vergadering geen enkel onvertogen woord viel,
+is niet te verwonderen. Maar toen ik daarna een
+van de beroemde homosexueele gecostumeerde
+bals bezocht, trof het mij, dat geen enkel onvertogen
+woord mijn ooren bereikte, trof het mij,
+dat ik geen enkel ongeoorloofd gebaar zag. En
+er waren daar zoowel uranisten, als mannelijke
+prostitués. Den volgenden dag woonde ik een
+vergadering van het Comitée bij, terwijl ik na
+afloop daarvan op een souper genoodigd was, dat
+meestal na die bijeenkomsten wordt gehouden.
+Ook daar, waar Hirschfeld en ik de eenige heterosexueelen
+waren, was de toon hoogst fatsoenlijk
+en de gesprekken van dien aard, dat niemand,
+zelfs de meest puriteinsche moralist, er aanstoot
+in zou hebben kunnen vinden. Ik ben in die dagen
+te Berlijn den geheelen dag in gezelschap van uranisten
+geweest, ik heb er gelegenheden bezocht
+waar de mannelijke basse prostitution zetelde. En
+toen ik in op den laatsten avond van mijn verblijf
+met den duitschen homosexueelen geneesheer, die
+ergens in Italië praktiseert, na ons laatste bezoek
+aan een kroegje van zeer laag allooi, liep te praten
+in de reeds stille straten van Berlijn en wij van<span class="pagenum"><a name="Page_71" id="Page_71">[pag. 71]</a></span>
+gedachten wisselden over het uranisme en het
+heterosexueel geslachtsleven, toen moest ik volmondig
+bekennen, dat—zoolang ik in de afgeloopen
+dagen in Berlijn had gezworven, met hoeveel
+uranisten ik ook had omgegaan in dien betrekkelijk
+korten tijd, welke gesprekken ik ook
+had hooren voeren en had bijgewoond—hun toon
+den toon van heterosexueele mannen verre overtrof
+in kuischheid van taal en uitdrukking en dat
+er nergens en nooit op heterosexueele publieke gemaskerde
+bals, nooit in gelegenheden waar door
+zoogenaamde kellnerinnen werd bediend, een ingetogenheid
+van woorden en van doen—zooals
+mij door verschillende weters op dat heterosexueel
+gebied was meegedeeld—werd aangetroffen,
+als waarvan ik in die dagen onder uranisten getuige
+was geweest. Nergens en nergens, door niemand
+en niemand, heb ik één enkele uitdrukking
+hooren bezigen, die ongepast was en met volle
+overtuiging kan ik dan ook zeggen, dat de toon
+der gesprekken van al deze uranisten, dat de toon
+der gesprekken aan tafel en na het souper hemelsbreed
+verschilde van den toon dien men op
+heterosexueele heerendineetjes hoort en van de
+gesprekken, die heterosexueele heeren na het
+diner meestal gewoon zijn met elkaar te houden.</p>
+
+<p>Dat deze meening niet op vooringenomenheid
+of op een onrechtvaardig oordeel berust, bleek
+mij korten tijd daarna, toen ik een opstel over
+de Berlijnsche homosexueelen van de hand van<span class="pagenum"><a name="Page_72" id="Page_72">[pag. 72]</a></span>
+Näcke in het Archiv van Gross las.<a name="FNanchor_76" id="FNanchor_76" href="#Footnote_76" class="fnanchor">[76]</a> Näcke heeft
+dezelfde personen ten naastenbij gesproken, met
+wie ik kennis had gemaakt, ik kon sommigen
+zeer goed uit zijn beschrijving herkennen; Näcke
+heeft ten naastenbij dezelfde gelegenheden bezocht
+als waar ik ben geweest en de conclusie
+van Näcke komt zoo goed met de mijne overeen,
+dat het den indruk zou kunnen maken, dat wij
+dien van elkaar hebben overgeschreven!</p>
+
+<p>Vraagt men nu of er een middel is om den
+uranist te &bdquo;genezen&rdquo;, om hem te veranderen en
+hem van homosexueel, heterosexueel te maken,
+dan moeten wij volmondig &bdquo;neen&rdquo; antwoorden.
+Men heeft voorgesteld hen te castreeren en sommige
+uranisten hebben er om gevraagd, om maar
+van hun onsociale neiging verlost te worden. Men
+heeft het gelukkigerwijs nooit gedaan, omdat het
+toch niet zou helpen. De geslachtsrichting zit niet
+in de teeltklieren, maar in de psyche. Men heeft
+voorgesteld—en v.&nbsp;Schrenck-Notzing is er een
+der voorstanders van—om ze te hypnotiseeren
+en hen suggestief te behandelen. Het heeft niet
+mogen baten en van de vijf gevallen, die door
+v.&nbsp;Schrenck-Notzing als genezen worden opgegeven,
+zijn er maar twee die op een wijze zijn genezen,
+dat men het geen genezing mag noemen. De
+eene patient zegt, dat hij nog dezelfde fantaisieën
+heeft als vroeger, maar dat hij—wanneer hij<span class="pagenum"><a name="Page_73" id="Page_73">[pag. 73]</a></span>
+wakker is—macht genoeg over zich zelf heeft om
+er niet aan toe te geven. Daarbij denkt hij er met
+vrees aan, wat hij zou moeten beginnen, wanneer
+zijn vrouw eens zou komen te overlijden, omdat
+hij zeker is, dat hij dan weer in zijn oud kwaad
+zou vervallen. De tweede zoogenaamde genezen
+patient zegt, dat wanneer hij zich een tijdlang geabstineerd
+heeft, hij zijn oude aanvechtingen weer
+voelt opkomen.<a name="FNanchor_77" id="FNanchor_77" href="#Footnote_77" class="fnanchor">[77]</a> Maar zelfs wanneer al de gevallen,
+die door met hypnose zijn behandeld, zoogenaamd
+genezen zouden zijn, dan nog zou men
+niet het recht hebben van &bdquo;genezing&rdquo; te spreken,
+omdat—zooals v.&nbsp;Krafft-Ebing te recht
+opmerkt—&bdquo;de resultaten der hypnose in deze
+gevallen niet op een werkelijke genezing, maar
+op een kunstig volvoerde dressuur berusten&rdquo;<a name="FNanchor_78" id="FNanchor_78" href="#Footnote_78" class="fnanchor">[78]</a>.
+Men zou op dezelfde wijze er van kunnen spreken,
+dat men iemand homosexueel heeft gemaakt, wanneer
+men hem door hypnose en suggestie er op
+gedresseerd had, zijn heterosexueele geslachtsuiting
+onmogelijk te kunnen volvoeren, maar hem
+daarentegen het doen van homosexueele geslachtsdaden
+had ingepraat. Iemand nu die homosexueele
+geslachtsdaden doet, hebben wij gezien,
+is daarom nog geen uranist en evenmin kan
+iemand die door hypnose en suggestie er toe gebracht<span class="pagenum"><a name="Page_74" id="Page_74">[pag. 74]</a></span>
+is, om in plaats van homosexueele, heterosexueele
+geslachtsdaden te doen, als heterosexueel
+aangemerkt worden.</p>
+
+<p>Men heeft uranisten den raad gegeven—en
+sommige geneesheeren, niet genoeg of in het geheel
+niet op de hoogte van het onderwerp, geven
+dien raad nog—om zich eerst bij prostitués te
+oefenen in het heterosexueel geslachtsverkeer en
+dan te trouwen, of dadelijk te trouwen, in de verwachting,
+dat de homosexualiteit dan wel zal overgaan.
+Het immoreele van een dergelijken raad
+daargelaten, is deze de meest verkeerde dien men
+een uranist kan geven. Niet alleen maakt men hem
+zelf ongelukkig, door de wroeging die hij later
+voelt, een vrouw aan zijn bestaan te hebben gebonden,
+waarin zijn ware natuur toch—niettegenstaande
+alle pogingen om heterosexueel te verkeeren—boven
+komt, maar men maakt zijn vrouw
+ook diep ongelukkig, doordat zij er onder gebukt
+moèt gaan, wanneer zij op de hoogte is gekomen
+van den toestand van haar echtgenoot—zelfs al
+vergeeft zij hem en houdt zij nog meer van hem
+omdat hij ongelukkig is (alleen een vrouw voelt
+zóó teer en zacht, dat er bij haar altijd vergeving
+en liefde is te vinden in zoo'n geval)—en zij
+haar verder leven voor zich ziet in één groote
+desillusie, wetend, dat zij zich geen huisgezin kan
+scheppen, voelend, dat haar dat eene groote en
+mooie in haar leven zal blijven ontbreken, de
+echte, ware liefde van haar man!<span class="pagenum"><a name="Page_75" id="Page_75">[pag. 75]</a></span></p>
+
+<p>Genezing is er niet voor den uranist, omdat hij
+niet ziek is. Hem den last wegnemen, dien hij bij
+zijn geboorte heeft meegebracht en die met hem
+zal blijven tot aan zijn dood, kunnen wij niet.
+Het eenige wat wij kunnen, is hem trachten te
+begrijpen, hem trachten te helpen, trachten hem
+zijn moeilijk leven gemakkelijker te maken.</p>
+
+<p>Er zijn er die vreezen, dat wanneer de theorie
+die ik heb meegedeeld—namelijk, dat
+de uranist een variëteit is—in ruimen kring
+bekend wordt, geen enkele uranist zich meer
+zal intoomen en dat ieder uranist zich maar
+aan zijn geslachtslust zal te buiten gaan, dat
+velen die op het oogenblik uit angst voor
+de verachting der menschen hun lusten intoomen,
+aan hun lusten den vrijen teugel zullen vieren.
+Maar bovenal vreest men, dat velen door de openbaarmaking
+van deze theorie uranist zullen worden.</p>
+
+<p>Het laatste het eerst besprekend, weten wij,
+dat dit geen gewichtig argument is. Wij zijn nu
+genoegzaam overtuigd geworden en het is door de
+competente onderzoekers genoegzaam aangetoond,
+dat uranisme altijd is aangeboren en dat
+uranisme niet kan worden verkregen. Wat de
+andere opmerkingen betreft, vragen wij daartegenover
+of er zooveel menschen zich aan drinken
+zijn te buiten gegaan, sinds er verkondigd is,
+dat drankzucht een ziekte en niet altijd een bederf
+der zeden is, of er zooveel menschen zich aan de<span class="pagenum"><a name="Page_76" id="Page_76">[pag. 76]</a></span>
+prostitutie zijn gaan overgeven, omdat men openlijk
+heeft verkondigd, dat de prostitutie een
+kwaad is, dat in de samenleving is ingeweven, en
+dat, onder welken verschillenden vorm dan ook,
+van den aanvang der samenleving af tot den huidigen
+dag bestaan heeft. En ook staat tegenover
+deze vrees het feit, dat niettegenstaande reeds
+eeuwen lang het uranisme met verachting is beschouwd,
+de uranist met minachting is behandeld,
+er toch altijd door uranisten geboren zijn en geleefd
+hebben, er steeds door homosexueele daden
+door uranisten zijn gepleegd en nog steeds gepleegd
+worden. Nooit nog heeft de afkeuring van
+de massa een uranist teruggehouden van zijn uranisme
+of belet, dat er uranisten werden geboren.
+Die minachting en verachting hebben alleen belet,
+dat de uranist openlijk voor zijn uranisme uitkwam.
+Zij heeft echter daarbij tevens chantage,
+wanhoop en zelfmoord in de hand gewerkt!
+Waarom, wanneer de opvatting, dat het uranisme
+een variëteit is, in ruimen kring bekend zal zijn,
+geen enkele uranist meer zijn lusten zal remmen,
+is mij onbegrijpelijk! Geven heterosexueelen dan
+maar allen toe aan hun lusten en breidelen zij
+hun sexueele lusten niet, omdat heterosexualiteit
+als een normale geslachtsrichting bekend
+staat en overal en steeds zoo genoemd wordt?
+Waarom, waar de heterosexueel zijn lusten intoomt,
+terwijl het hem bekend is dat zijn geslachtsrichting
+een normale is, de uranist de<span class="pagenum"><a name="Page_77" id="Page_77">[pag. 77]</a></span>
+zijne niet zou intoomen, wanneer men erkent dat
+hij een variëteit is, is moeilijk te verdedigen.</p>
+
+<p>Deze en dergelijke meeningen zijn alleen het
+gevolg van de verkeerde gedachte, dat uranisten
+en homosexueelen per se gedepraveerde en ultra-sensueele
+individuen zijn. Wij hebben genoegzaam
+aangetoond, dat dit niet zoo is, maar dat
+men integendeel veel meer spiritueele dan corporeele
+liefdegevoelens bij hen aantreft.</p>
+
+<p>Nogmaals, genezen kunnen wij ze niet, wij
+kunnen alleen trachten ze te helpen. Niet hen
+verstooten, niet hen verachten moeten wij, niet
+hen behandelen als paria's om iets dat zij bij hun
+geboorte en zonder hun wil hebben meegekregen.
+Men weet niet hoeveel er gestreden, geschreid,
+hoeveel er gewanhoopt, hoeveel er geleden wordt!
+Uit de voorbeelden die ik heb genoemd, is duidelijk
+genoeg gebleken, dat de uranist even goed
+als de heterosexueel zijn plaats in de samenleving
+kan innemen; uit die voorbeelden is ook gebleken,
+dat hij die plaats met eere kan vervullen
+als artiest, als wetenschappelijk man, in één
+woord, als werker. Hem er op te wijzen, dat
+de geslachtsdaad—en zelfs niet de heterosexueele
+geslachtsdaad—niet het eenige, het einddoel,
+het hoogste in het bestaan is; hem er op te
+wijzen, dat hij zich boven zijn geslachtsleven
+moet stellen, dat hij zijn lusten moet remmen,
+even goed als wij allen, dat hij door zijn voelen,
+door zijn denken, door zijn werken een ander<span class="pagenum"><a name="Page_78" id="Page_78">[pag. 78]</a></span>
+doel zich kan scheppen tot nut en heil van zijn
+medemenschen, moet ons streven zijn.</p>
+
+<p>Maar bij dit alles moeten wij nooit vergeten,
+dat waar wij allen—hetero- en homosexueelen—den
+last van het leven moeten dragen, wij heterosexueelen
+altijd dát geluk vóór hebben, dat wij—wanneer
+wij moe en gekwetst zijn van het worstelen
+in de maatschappij en het botsen tegen
+de onverschilligheid en de hardheid van de menschen—altijd
+een vrouw kunnen vinden bij
+wie wij ons hoofd kunnen neerrusten in haar
+schoot, een vrouw die ons kan helpen, steunen
+en ons troosten; wij mogen en moeten nooit vergeten,
+dat waar wij dat hoogste en dat mooiste
+bezitten, dat eenige wat het leven dragelijk maakt,
+dat eenige wat het leven waard maakt om gedragen
+te worden, dat hen dat steeds ontbreken
+blijft, dat zij dat blijven missen tot hun dood.</p>
+
+<p>Wij moeten en mogen nooit vergeten, dat zij
+zooveel ongelukkiger zijn.</p>
+
+<p class="right">Ik heb gezegd.</p>
+
+<hr style="width: 80%;" />
+
+<h2>Voetnoten</h2>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_1" id="Footnote_1"></a><a href="#FNanchor_1"><span class="label">[1]</span></a> Zie Handelingen Eerste Kamer, 29&nbsp;Jan.&nbsp;1902 en Handelingen
+Tweede Kamer, 55ste&nbsp;Verg. 25&nbsp;Febr.&nbsp;1904, Vel&nbsp;356,
+blz.&nbsp;1870.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_2" id="Footnote_2"></a><a href="#FNanchor_2"><span class="label">[2]</span></a> Handelingen Eerste Kamer, 1&nbsp;Febr.&nbsp;1905.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_3" id="Footnote_3"></a><a href="#FNanchor_3"><span class="label">[3]</span></a> Havelock Ellis, Mann und Weib, vert.&nbsp;d. Kurella, Leipzig
+1895, bldz.&nbsp;56.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_4" id="Footnote_4"></a><a href="#FNanchor_4"><span class="label">[4]</span></a> Geciteerd door Hirschfeld in Die objektieve Diagnose der
+Homosexualität, in Jahrb. f.&nbsp;sex. Zwischenstufen Dl.&nbsp;I. 1899.
+bldz.&nbsp;8.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_5" id="Footnote_5"></a><a href="#FNanchor_5"><span class="label">[5]</span></a> Havelock Ellis, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;209-216.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_6" id="Footnote_6"></a><a href="#FNanchor_6"><span class="label">[6]</span></a> Geoffroy Saint-Hilaire, Histoire des Anomalies, Paris, 1836.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_7" id="Footnote_7"></a><a href="#FNanchor_7"><span class="label">[7]</span></a> L.&nbsp;S.&nbsp;A.&nbsp;M. v.&nbsp;Römer, Ueber die androgynische Idee des
+Lebens, in Jahrb. f.&nbsp;sex. Zwischenst. Dl.&nbsp;V, Bd.&nbsp;2, 1903.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_8" id="Footnote_8"></a><a href="#FNanchor_8"><span class="label">[8]</span></a> Diodori Siculi, Bibliothecae etc. lib.&nbsp;IV, c.&nbsp;6,&nbsp;5, geciteerd
+door v.&nbsp;Römer, l.&nbsp;c. bladz.&nbsp;905.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_9" id="Footnote_9"></a><a href="#FNanchor_9"><span class="label">[9]</span></a> Laurent, Les bisexués, Paris, George Carré, 1894, bldz.&nbsp;117.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_10" id="Footnote_10"></a><a href="#FNanchor_10"><span class="label">[10]</span></a> Laurent, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;118.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_11" id="Footnote_11"></a><a href="#FNanchor_11"><span class="label">[11]</span></a> Neugebauer, Beobachtungen auf dem Gebiete des Scheinzwittertumes,
+in Jahrb. f.&nbsp;sex. Zwischenst. Dl.&nbsp;IV, 1902,
+bldz.&nbsp;130.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_12" id="Footnote_12"></a><a href="#FNanchor_12"><span class="label">[12]</span></a> Neugebauer, l.&nbsp;c. ibidem.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_13" id="Footnote_13"></a><a href="#FNanchor_13"><span class="label">[13]</span></a> Laurent, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;119 en 120.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_14" id="Footnote_14"></a><a href="#FNanchor_14"><span class="label">[14]</span></a> Neugebauer, Hermaphroditismus beim Menschen, Leipzig,
+Dr.&nbsp;Werner Klinkhardt, 1908, bldz.&nbsp;4.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_15" id="Footnote_15"></a><a href="#FNanchor_15"><span class="label">[15]</span></a> Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz.&nbsp;83.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_16" id="Footnote_16"></a><a href="#FNanchor_16"><span class="label">[16]</span></a> Laurent, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;122.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_17" id="Footnote_17"></a><a href="#FNanchor_17"><span class="label">[17]</span></a> Neugebauer, Hermaphroditismus enz., bldz.&nbsp;666 en vlg.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_18" id="Footnote_18"></a><a href="#FNanchor_18"><span class="label">[18]</span></a> Debierre, L'Hermaphrodisme, Paris, 1891, bldz.&nbsp;434 en vlg.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_19" id="Footnote_19"></a><a href="#FNanchor_19"><span class="label">[19]</span></a> Neugebauer, Hermaphroditismus enz. Op bldz.&nbsp;690 en vlg.
+geeft deze 56 gevallen, waarin het pseudo- of zoogenaamd echt
+hermaphrodit. met psychische stoornis gepaard ging. Dit aantal
+kwam onder 1885 observaties van hermaphroditisme voor.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_20" id="Footnote_20"></a><a href="#FNanchor_20"><span class="label">[20]</span></a> Moll, Libido sexualis, Fischer's Buchhandlung, Berlin
+1878, bldz.&nbsp;110.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_21" id="Footnote_21"></a><a href="#FNanchor_21"><span class="label">[21]</span></a> Neugebauer, Interessante Beobachtungen, enz. bldz.&nbsp;161.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_22" id="Footnote_22"></a><a href="#FNanchor_22"><span class="label">[22]</span></a> Ploss, Das Weib in der Natur- und Völkerkunde, Leipzig
+1899, Dl.&nbsp;II, bldz.&nbsp;422.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_23" id="Footnote_23"></a><a href="#FNanchor_23"><span class="label">[23]</span></a> Geijll, Over operatief ingrijpen bij pseudohermaphroditisme,
+Med. Weekblad, 9e&nbsp;Jaarg. 1902, No.&nbsp;31, bldz.&nbsp;418 en vlg.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_24" id="Footnote_24"></a><a href="#FNanchor_24"><span class="label">[24]</span></a> Edmond Pilou, Deux précieuses au XVIIme Siècle, Mercure
+de France, Dl.&nbsp;67, No.&nbsp;237, 1&ordm; Mei&nbsp;1907, bldz.&nbsp;5.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_25" id="Footnote_25"></a><a href="#FNanchor_25"><span class="label">[25]</span></a> Raffalovich (Marc André), Uranisme et Unisexualité,
+Lyon-Paris, 1896, bldz.&nbsp;41.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_26" id="Footnote_26"></a><a href="#FNanchor_26"><span class="label">[26]</span></a> Waar bij het historisch overzicht geen andere bron vermeld
+wordt, zijn de data overgenomen uit Moll, konträre
+Sexualempfindung, Fischer, Berlin W. 1899.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_27" id="Footnote_27"></a><a href="#FNanchor_27"><span class="label">[27]</span></a> A.&nbsp;Aletrino, Eenige beschouwingen over den beroepseed
+der artsen, Proefschrift, Amsterdam 1889, bldz.&nbsp;6.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_28" id="Footnote_28"></a><a href="#FNanchor_28"><span class="label">[28]</span></a> L.&nbsp;S.&nbsp;A.&nbsp;M. v.&nbsp;Römer, Heinrich der Dritte, Jahrb.
+f.&nbsp;sex. Zwischenstufen, IVe&nbsp;Jahrg. 1902, bldz.&nbsp;572 en vlg.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_29" id="Footnote_29"></a><a href="#FNanchor_29"><span class="label">[29]</span></a> Hans Fuchs, Richard Wagner und die Homosexualität,
+Berlin 1903, en Vossische Zeitung van 24 en 28 Juni 1886.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_30" id="Footnote_30"></a><a href="#FNanchor_30"><span class="label">[30]</span></a> Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl.&nbsp;I, bldz.&nbsp;150 en Dl.&nbsp;VI bldz.&nbsp;357.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_31" id="Footnote_31"></a><a href="#FNanchor_31"><span class="label">[31]</span></a> Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl.&nbsp;II, bldz.&nbsp;150.—Laupts, Perversion
+et perversité, Paris 1896, bldz.&nbsp;105.—Raffalovich,
+Uranisme et unisexualité, Paris-Lyon 1896, bldz.&nbsp;241.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_32" id="Footnote_32"></a><a href="#FNanchor_32"><span class="label">[32]</span></a> Raffalovich, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;138.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_33" id="Footnote_33"></a><a href="#FNanchor_33"><span class="label">[33]</span></a> Johannes Schlaf, Walt Whitman Homosexueller? Brun's
+Verlag, Minden in W. 1906.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_34" id="Footnote_34"></a><a href="#FNanchor_34"><span class="label">[34]</span></a> Raffalovich, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;138.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_35" id="Footnote_35"></a><a href="#FNanchor_35"><span class="label">[35]</span></a> Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl.&nbsp;5, bldz.&nbsp;1322.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_36" id="Footnote_36"></a><a href="#FNanchor_36"><span class="label">[36]</span></a> Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl.&nbsp;5, bldz.&nbsp;1304.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_37" id="Footnote_37"></a><a href="#FNanchor_37"><span class="label">[37]</span></a> &sect;&nbsp;175 v.&nbsp;h. Duitsche Strafwetboek luidt: &bdquo;Die widernatürliche
+Unzucht, welche zwischen Personen männlichen
+Geschlechts oder von Menschen mit Thieren begangen wird,
+ist mit Gefängniss zu bestrafen; auch kann auf Verlust der
+bürgerlichen Ehrenrechte erkannt werden.&rdquo;</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_38" id="Footnote_38"></a><a href="#FNanchor_38"><span class="label">[38]</span></a> Collection des plus belles pages de Restif de la Bretonne,
+Paris, Société du Mercure de France, 1905.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_39" id="Footnote_39"></a><a href="#FNanchor_39"><span class="label">[39]</span></a> J.&nbsp;Casanova de Seingalt, Mémoires, Paris, Garnier frères.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_40" id="Footnote_40"></a><a href="#FNanchor_40"><span class="label">[40]</span></a> Montesquieu, De l'Esprit des Lois, Paris 1873, Hachette,
+Livre 12, Chap.&nbsp;6, bldz.&nbsp;286.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_41" id="Footnote_41"></a><a href="#FNanchor_41"><span class="label">[41]</span></a> Voltaire, Dictionnaire philosophique.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_42" id="Footnote_42"></a><a href="#FNanchor_42"><span class="label">[42]</span></a> Meiners, Betrachtungen über die Männerliebe der Griechen
+enz., Leipzig 1775.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_43" id="Footnote_43"></a><a href="#FNanchor_43"><span class="label">[43]</span></a> Ehrenberg, Euphranor. Ueber die Liebe etc., Elberfeld u.
+Leipzig 1809.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_44" id="Footnote_44"></a><a href="#FNanchor_44"><span class="label">[44]</span></a> Brière de Boismont, Remarques médico-légales sur la perversion
+de l'instinct génésique, Gaz.&nbsp;méd.&nbsp;de Paris, 21 Juli 1849.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_45" id="Footnote_45"></a><a href="#FNanchor_45"><span class="label">[45]</span></a> Hössli, Eros. Die Männerliebe der Griechen, 1e&nbsp;Bd. Glarus
+1836 en 2e&nbsp;Bd. St.-Gallen 1838.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_46" id="Footnote_46"></a><a href="#FNanchor_46"><span class="label">[46]</span></a> Michéa, Les déviations maladives de l'appétit vénérien,
+Union méd. 17 Juli 1849.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_47" id="Footnote_47"></a><a href="#FNanchor_47"><span class="label">[47]</span></a> Casper, Ueber Notzucht und Päderastie etc. Vierteljahrschrift
+f. gerichtliche u. öffentl. Medizin, Berlin 1852 Bd.&nbsp;I.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_48" id="Footnote_48"></a><a href="#FNanchor_48"><span class="label">[48]</span></a> Numa Numantius (Karl Heinrich Ulrichs), 1. Vindex.
+2. Inclusa. 3. Vindicta. 4. Formatrix. 5. Ara spei. 6. Gladius
+furens. 7. Memnon. 8. Incubus. 9. Argonauticus. 10. Uranus.
+11. Araxes. 12. Kritische Pfeile. (Laatste uitgaaf verschenen
+te Leipzig, Max Spohr, 1898.)</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_49" id="Footnote_49"></a><a href="#FNanchor_49"><span class="label">[49]</span></a> Dr. A. Aletrino, Over Uranisme en het laatste boek van Raffalovich
+(Marc André), Psychiatrische en neurolog. bladen 1907.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_50" id="Footnote_50"></a><a href="#FNanchor_50"><span class="label">[50]</span></a> Dr. L. S. A. M. Römer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam
+1904. Het Uranisch gezin, Tierie, Amsterdam 1905.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_51" id="Footnote_51"></a><a href="#FNanchor_51"><span class="label">[51]</span></a> Dr. A. Aletrino, La situation sociale de l'uraniste, Actes du
+5me Congrès d'anthrop. crimin., de Bussy, Amsterdam 1901.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_52" id="Footnote_52"></a><a href="#FNanchor_52"><span class="label">[52]</span></a> Karl Ihlfeld, Over Uranisme, Tierie, Amsterdam 1905.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_53" id="Footnote_53"></a><a href="#FNanchor_53"><span class="label">[53]</span></a> Casper Wirz, De uraniër voor Kerk en H.&nbsp;Schrift, Tierie,
+Amsterdam 1904.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_54" id="Footnote_54"></a><a href="#FNanchor_54"><span class="label">[54]</span></a> Magnus Hirschfeld, Oorzaken en Wezen van het Uranisme,
+vertaald door W. met een voorrede van Dr.&nbsp;A.&nbsp;Aletrino,
+Tierie, Amsterdam 1904.
+</p><p>
+Dit werk, voor 't eerst verschenen onder den titel Ursachen
+und Wesen des Uranismus in het Jahrb. f. sex. Zw.st. Dl.&nbsp;5,
+1901, is als op zich zelf staand werk uitgekomen onder den
+titel &bdquo;Der Urnische Mensch&rdquo;.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_55" id="Footnote_55"></a><a href="#FNanchor_55"><span class="label">[55]</span></a> Rohleder, Die Masturbation, Berlin 1902. Fischer's Med.
+Buchh. bldz.&nbsp;45.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_56" id="Footnote_56"></a><a href="#FNanchor_56"><span class="label">[56]</span></a> Moll, l.&nbsp;c. bldz.&nbsp;89, 5e&nbsp;noot.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_57" id="Footnote_57"></a><a href="#FNanchor_57"><span class="label">[57]</span></a> v.&nbsp;Krafft-Ebing, Neue Studien auf dem Gebiete der Homosexualität,
+Jahrb.&nbsp;f.&nbsp;sex. Zw.st. Bd.&nbsp;3, bldz.&nbsp;7.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_58" id="Footnote_58"></a><a href="#FNanchor_58"><span class="label">[58]</span></a> Näcke, Ein Besuch bei den Homosexuellen in Berlin,
+Archiv. v. Gross. 15e Bd. 2e en 3e&nbsp;Hft.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_59" id="Footnote_59"></a><a href="#FNanchor_59"><span class="label">[59]</span></a> Magnan et Legrain, Les dégénérés, Paris 1895, bldz.&nbsp;79.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_60" id="Footnote_60"></a><a href="#FNanchor_60"><span class="label">[60]</span></a> Wertheim Salomonson, Iets over ontaarding, Ned. Tijdsch.
+v. Geneeskunde, 39ste&nbsp;Jaarg. 1903, 2e&nbsp;Dl. bldz.&nbsp;715.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_61" id="Footnote_61"></a><a href="#FNanchor_61"><span class="label">[61]</span></a> Möbius, Beiträge zur Lehre der Geschlechts-Unterschiede,
+Halle&nbsp;a.&nbsp;S., Carl Marhold, 1907, bldz.&nbsp;17.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_62" id="Footnote_62"></a><a href="#FNanchor_62"><span class="label">[62]</span></a> Hoche, Handbuch d. ger. Psychiatrie, Berlin 1901, bldz.&nbsp;413.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_63" id="Footnote_63"></a><a href="#FNanchor_63"><span class="label">[63]</span></a> Sigm. Freud, Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie,
+Leipzig u. Wien, Franz Deuticke, 1905, bldz.&nbsp;4.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_64" id="Footnote_64"></a><a href="#FNanchor_64"><span class="label">[64]</span></a> Untrodden fields of anthropology, Paris 1898.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_65" id="Footnote_65"></a><a href="#FNanchor_65"><span class="label">[65]</span></a> Karsch, Uranismus u. Päderastie enz. Jahrb. f. sex. Zw.st.
+3e&nbsp;Bd. bldz.&nbsp;72.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_66" id="Footnote_66"></a><a href="#FNanchor_66"><span class="label">[66]</span></a> Havelock Ellis und Symonds, Das konträre Geschlechtsgefühl,
+Wiegand's Verlag, Leipzig 1896, bldz.&nbsp;4.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_67" id="Footnote_67"></a><a href="#FNanchor_67"><span class="label">[67]</span></a> Richard Burton, Arabian Nights, London 1885, Bd.&nbsp;10,
+bldz.&nbsp;205-254.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_68" id="Footnote_68"></a><a href="#FNanchor_68"><span class="label">[68]</span></a> Hugo de Vries, Oorsprong en bevruchting der bloemen,
+Tierie, Amsterdam 1904, bldz.&nbsp;29-33, 80.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_69" id="Footnote_69"></a><a href="#FNanchor_69"><span class="label">[69]</span></a> Prof. Hugo de Vries schreef mij, naar aanleiding van
+mijn rapport op het Congres: &bdquo;....met uw opvatting
+&bdquo;variëteit&rdquo; kan ik mij geheel vereenigen&rdquo;.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_70" id="Footnote_70"></a><a href="#FNanchor_70"><span class="label">[70]</span></a> Näcke, Bericht über den Verlauf d. 5. intern. kriminal-anthr.
+Congr. in Amsterdam, Hans Gross' Archiv. Bd.&nbsp;8, Hft.&nbsp;I,
+bldz.&nbsp;97.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_71" id="Footnote_71"></a><a href="#FNanchor_71"><span class="label">[71]</span></a> Hirschfeld, Jahrb. f. sex. Zw.st. Bd.&nbsp;4, bldz.&nbsp;962.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_72" id="Footnote_72"></a><a href="#FNanchor_72"><span class="label">[72]</span></a> Numa Prätorius, ibidem bldz.&nbsp;833.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_73" id="Footnote_73"></a><a href="#FNanchor_73"><span class="label">[73]</span></a> Näcke, Die forensische Bedeutung der Träume, Hans
+Gross' Archiv. Bd.&nbsp;V, Hft.&nbsp;I, bldz.&nbsp;121.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_74" id="Footnote_74"></a><a href="#FNanchor_74"><span class="label">[74]</span></a> Hirschfeld, Das Ergebnis der statistischen Untersuchungen,
+Max Spohr, Leipzig 1904, bldz.&nbsp;60.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_75" id="Footnote_75"></a><a href="#FNanchor_75"><span class="label">[75]</span></a> v.&nbsp;Römer, Ongekend leed, Tierie, Amsterdam 1904, bldz.&nbsp;13
+en 14.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_76" id="Footnote_76"></a><a href="#FNanchor_76"><span class="label">[76]</span></a> Ein Besuch bei den Homosexuellen, etc., Gross' Archiv.
+Bd.&nbsp;15, 2e en 3e&nbsp;Hft., bldz.&nbsp;248.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_77" id="Footnote_77"></a><a href="#FNanchor_77"><span class="label">[77]</span></a> v.&nbsp;Schrenck-Notzing, Die Suggestionstherapie bei krankhaften
+Erscheinungen des Geschlechtstriebs, Stuttgart 1892,
+bldz.&nbsp;244 en vlg.</p></div>
+
+<div class="footnote"><p><a name="Footnote_78" id="Footnote_78"></a><a href="#FNanchor_78"><span class="label">[78]</span></a> v.&nbsp;Krafft-Ebing, Psychopathia sexualis, 10e&nbsp;uitgaaf, bldz.&nbsp;285.</p></div>
+
+
+
+<hr style="width: 80%;" />
+<h2>Noot van de bewerker</h2>
+<p>In het bovenstaande is getracht zo goed mogelijk het origineel te volgen, met uitzondering van de voetnoten,
+die in het origineel onderin de pagina's stonden, en hier bij elkaar zijn geplaatst en hernummerd. Daarnaast zijn
+de volgende kennelijke drukfouten verbeterd:</p>
+
+<ul>
+<li>door Waldeyer &bdquo;kiemepitheel&rdquo; genoemd: in het origineel &sbquo;kiemepithel&rsquo;</li>
+<li>de voorstelling van androgynie: in het origineel &sbquo;andrygynie&rsquo;</li>
+<li>Mundi Mirabile Monstrum.&rdquo;[14]: in het origineel &sbquo;Monstrum.[14]&rsquo;</li>
+<li>zoogenaamde &bdquo;erreur de sexe&rdquo;: in het origineel &sbquo;voogenaamde&rsquo;</li>
+<li>(Marc André): in het origineel &sbquo;(Marc, André)&rsquo;</li>
+<li>het pseudoniem &bdquo;Karl Ihlfeld&rdquo;: in het originaal &sbquo;pseudoneim&rsquo;</li>
+<li>Gesellschaft für Psychiatrie und Nervenheilkunde: in het origineel &sbquo;en&rsquo; in plaats van &sbquo;und&rsquo;</li>
+<li>als een mozaïek: in het origineel &sbquo;mozaiëk&rsquo;</li>
+<li>aus der Art schlägt: in het origineel &sbquo;schlagt&rsquo;</li>
+<li>Mensch ist langweilig: in het origineel &sbquo;langeweilig&rsquo;</li>
+<li>nog één uitweg: in het origineel &sbquo;éen&rsquo;</li>
+<li>zonder het uitzicht op iets moois: in het origineel &sbquo;mooi's&rsquo;</li>
+<li>in een liefdesverhouding: in het origineel &sbquo;liefdeverhouding&rsquo;</li>
+<li>op een kunstig volvoerde dressuur berusten&rdquo;[78].: in het origineel
+&sbquo;berusten[78],&rsquo;</li>
+<li>noot 18: in het origineel ontbrak de punt na &sbquo;vlg&rsquo;</li>
+<li>noot 22: Natur- und Völkerkunde: in het origineel &sbquo;Volkenkunde&rsquo;</li>
+<li>noot 25: Unisexualité: in het origineel &sbquo;Unisixualité&rsquo;</li>
+<li>noot 26: Fischer, Berlin: in het origineel &sbquo;Fisscher&rsquo;</li>
+<li>noot 31: Laupts: in het origineel &sbquo;Lauppts&rsquo;</li>
+<li>noot 61: Lehre der Geschlechts-Unterschiede: in het origineel
+&sbquo;Geschlechts-Unterschieden&rsquo;</li>
+<li>noot 63: Franz Deuticke: in het origineel &sbquo;Fransz&rsquo;</li>
+<li>noot 67: Arabian Nights, London: in het origineel &sbquo;Arabian Nights.
+Londen&rsquo;</li>
+</ul>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of Project Gutenberg's Hermaphrodisie en Uranisme, by Arnold Aletrino
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK HERMAPHRODISIE EN URANISME ***
+
+***** This file should be named 35924-h.htm or 35924-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/3/5/9/2/35924/
+
+Produced by André Engels and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/35924-h/images/emblem.png b/35924-h/images/emblem.png
new file mode 100644
index 0000000..dadb30c
--- /dev/null
+++ b/35924-h/images/emblem.png
diff --git a/35924-h/images/title-page.jpg b/35924-h/images/title-page.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a751323
--- /dev/null
+++ b/35924-h/images/title-page.jpg
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..8d42250
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #35924 (https://www.gutenberg.org/ebooks/35924)