path: root/32314.txt

The Project Gutenberg EBook of The Esperantist, Vol. 1, No. 7, by Various

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org


Title: The Esperantist, Vol. 1, No. 7

Author: Various

Editor: H. Bolingbroke Mudie

Release Date: May 10, 2010 [EBook #32314]

Language: Esperanto

Character set encoding: ASCII

*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 7 ***




Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
book was produced from scanned images of public domain
material from the Google Print project.)






_Transcriber's Notes_

A few minor typographical errors have been corrected without notice.
However, many grammatical errors and odd spellings have been left as
in the original.




SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.


_No. 7._

_May, 1904._

  THE
  ESPERANTIST

  The Esperanto Gazette for the spreading
  of the International Language....

Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.

ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents).

Published by THE LONDON ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.




CONTENTS

                                                     Page

  An Esperantist's Holiday (H.B.M.)                97-104
  Progressive Limerick (by Clarence Bicknell)         104
  The Tempest, continued (translated by A. Motteau)   105
  The Monkey, a Fable from Fenelon (translated by
      M. Mehrmann)                                    106
  Instinct or Intelligence (by O.W.)                  106
  Rubaiyat of Omar Khayyam (translated by Ben Elmy)   107
  Sundry Items of Interest                          108-9
  From India. A Letter and Proverbs                   110
  About Sleeping Sickness (translated by P.H.)        111
  The Squinter, an Anecdote (E. J. Catt)              111
  Robbie's Post (translated by C. S. Bicknell)        111
  Correspondence Notes                                112
  May Day in England (Miss Lawrence)                  112




  FOR FREE PARTICULARS write to
  the HON. SECRETARIES of
  ESPERANTO SOCIETIES at

  CORBRIDGE-ON-TYNE, M. V. Lotinga, Esq.,
  Trinity Terrace.

  DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
  Celtic Association, St. Stephen's Green.

  EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
  2, Spence Street.

  GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
  138, Darnley Street, Pollokshields.

  HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
  13, Birkly Hall Road.

  KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
  Compton Buildings, Bow Street.

  LEEDS, J. E. Wyms, Esq.,
  2, Marlbro' Grove.

  LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
  41, Outer Temple, W.C.

  NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
  3, Cotfield Terrace, Gateshead.

  PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,
  6, Barton Crescent, Mannamead.

  ST. ANDREW'S, J. T. Haxton, Esq.,
  133, South Street.

  TYNEMOUTH, Alan F. Davidson, Esq.,
  26, Park Crescent, N. Shields.

  WIMBLEDON, W. Inge, Esq.,
  Spencer College, Wimbledon.

N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form
local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who
will do all in his power to assist them in the work.




The Remington

THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.

Just think of it!

THE INTERNATIONAL MACHINE.

_Unbound by ties of nationality:

The common bond of union of all civilised peoples._

The Remington can be supplied fitted for Esperanto.

     * * *

  THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
  100, Gracechurch St., London, E.C.



La Remington

LA _UNIVERSALA_ SKRIBMASXINO.

Pripensu je tio!

LA INTERNACIA MASXINO.

_Tute liberigxita de naciaj ligiloj:

La Komuna unuigilo por cxiuj civilizitaj popoloj._

La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.

     * * *

  LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
  100, Gracechurch St., Londono, E.C.




Internacia Scienca Revuo.

     * * *

The Latest Proof of our Progress.

All should send to the Hon. Secretary, Esperanto Club, for a Specimen
Copy of this splendid monthly.

  Price 7d. post free.




Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi.

Doktoro Gustav Busuttil, Misida, Malta. Pri cxiuj aferoj,
per Esperanto.

Phillip de Bono, Esq., 8 Str. Ospedale, Rabato, Malta.
Intersxangxos posxtsignojn.

T. Carr, Esq., 45, High Street, Keighley, Yorks.
Intersxangxos p-k. ilus. el cxiuj landoj.

H. G. Chevalier, Esq., Post Office, Toronto, Canada. Cxiam
respondos je p-k. skribitaj en Esperanto.

M. Albert Claude, Sandrupt, Meuse, France. Per ilus. p-k.
Kaj kun Gesamideanoj logantaj en Britaj kolonioj.

L. R. Connor, Esq., 91, High Street, N. Finchley, London, N.
Cxiam respondos je Esperantaj leteroj kaj ilus. p-k.

Miss A. A. Cowan, 30, Gauden Road, Clapham, London, S.W.
Letere aux p-k.'e kun alilandulinoj.

A. J. Hulme, Esq., The White Studios, Castle Street,
Shrewsbury, England. Kun cxiulandanoj pri arto kaj artmontrejoj.

A. Jennings, Esq., 15, Stavordale Road, Highbury, London, N.
Per vidajxkartoj kun cxiulandanoj.

Herr Karl Klein, 71 Friedrich Kaisergasse, Vienna XVI.
Vidajxkartojn. Cxiam repondos.

M. G. Perrin, 8 Rue de Rome, Calais, France. Per ilus. p-k.

M. Ivan Petroff, 14 S. Tzar Asen, Sophia, Bulgaria. Ilus.
p-k. de monumentoj kaj longoj stratoj.

Miss Rose Price, Klopstockstrasse 52, Berlin, N.W.
Intersxangxos  ilus. p-k. Kaj p-signojn.

A. Sinclair, Esq., 17, High Street, New Pitsligo, Scotland.
Intersxangxos ilus. p-k. Kaj p-signojn.

C. G. Stuart-Menteath, Esq., 23, Upper Bedford Place,
London, W.C. Precipe kun Alilanduloj pri gxardenoj urboj. Kaj
Darwinizmo por malhelpi homan degeneron.

A. F. Whiteside, Esq., Box 3847, Johannesburg, Transvaal,
S.A. Per ilus. p-k.

La Kosto de la Enskribo Estas, 6d. (70c. per posxtsignoj).




THE ESPERANTIST.

The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.


  ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ CXE
  SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO

  The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
  AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.
  BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtral.
  CANADA.--A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.
  FRANCE.--M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.
  GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.
  MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.
  RUSSIA.--G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.
  SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Dobelnsgatan, Stockholm.
  TRINIDAD.--Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.

_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis
posxtsignon._

_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laux bezono korektos._

_Oni povas sendi la abonpagon per posxtsignoj, kiuj estas akceptataj
lauxvaloro._

No. 7.

  Subscription, 3s. Per Annum.
  Single Copies, 4d. net.

MAJO, 1904.




_Marto_ 12-15, 1904.


Hodiaux, denove sidante antaux la Remingtono mi skribas malmultajn
vortojn pri mia memorinda libertempeto inter la Esperantistoj en
Francujo. Tion cxi mi faras por plenumi la deziron de multaj legantoj
de The Esperantist. Estus facile fari unu el du aferoj--aux
plenigi libron je la temo, aux nenion skribi. Por la unua, tempo
mankas: la duan mi ne devas fari, cxar mi bedauxrinde promesis ion
verki.

Mi do volas esperi, ke miaj novaj transmaraj amikoj pardonos skizon
tiel mallongan pri tiel interesa temo.

Cxu estas multaj, krom Esperantistoj, kiuj jam de longe estas
havintaj longan amikan korespondadon kun tiuj, kiujn ili ankoraux
neniam vidis? Estas eble; sed certe mi multe antauxpensis pri tiu cxi
vojagxeto kiu ebligus min vidi tiom da Esperantistoj, kun kiuj mi jam
havis tre agrablajn interrilatojn.

Trankvila martransiro kaj komforta vagonaro permesis iom da dormo,
antaux ol mi alvenis, je la sepa matene, en la Gajan Cxefurbon.

Pri la vidindajxoj kaj interesajxoj de tiu cxi Parizo ne estas necese
skribi. Tiuj cxi estas por cxiuj, ne sole por la Esperantistaro.

Sed la kora akcepto, kiun donis al mi Sinjoro Gaubert, Sekretario de
la Pariza Grupo, estis Esperantista privilegio. Vizitinte la
eldonistojn, Sroj. Hachette, mi iris al la oficejo de la Sueza Kanalo
Kompanio, kiun Sinjoro Gaubert sxerceme nomas sia _malliberejo_! Vere
tre luksa malliberejo. Ni en Anglujo ne havas, mi kredas, tiajn
oficejojn. Tie cxi mi ankaux renkontis lian kolegon, Sinjoron Masse,
kiu ankaux estas alia Sekretario de la Grupo Pariza.

La unua objekto, kiu frapas la okulojn, estas bela modelego de la
mondfama kanalo. Versxajne estis pli facile elfosigi la sablon de la
Dezerto ol tratrancxi la Panamajn montojn, tamen la grandeco de la
entrepreno estas tute videbla. Ni kunmatenmangxis tie cxi, kaj la
kuirado, kiel la konstruajxo mem, estis bonega.

Poste mi vizitis Sinjoron Fruictier, la tre agema Redaktoro de la
_Lingvo Internacia_, kaj de la _Internacia Scienca Revuo_. Post
agrabla interparolado ni diris "_Gxis la Revido_" kaj mi foriris por
renkonti Sinjoron Bourlet, Prezidanto de la Grupo Pariza.

Pri li, lia sindonemeco kaj nelacigebleco, mi kompreneble estis multe
auxdinta; kaj do estis por mi tre granda plezuro persone konatigxi
kun tiu cxi afablega kunbatalantestro. Kun li estis sia kuzo, Sinjoro
Mehrmann, Sekretario de la Grupo de Chateau Thierry. Sxajnas ke la
tuta parencaro de Sinjoro Bourlet Esperantigxis, krom unu, kiu
ankoraux okupas sian tempon je la lernado de la Angla lingvo. Tiu cxi
estas tre prava, sed cxu ne estus pli bone, se oni lernus la Anglan
per Esperanta lernolibro? Babilante, ni malrapide promenadis al la
Palais Royal. Tie alveninte, ni eniris Restoracion Vefour, kie mi
eltrovis, ke oni preparis grandan festenon. Tie cxeestis pli ol dudek
kvin Samideanoj, kies nomojn mi jam konis, sed kies plimulton mi ne
ankoraux vidis.

Mi ne povas tie cxi nomi cxiujn cxeestantojn: suficxe ke mi diru, ke
M. le General Sebert (Membro de la Instituto), M. de Menil (de
Jarlibra famo), M. Rollet de l'Isle (kiu klopodas pri marista
vortaro) kaj preskaux cxiu eminenta Pariza Esperantisto cxeestis,
krom M. Cart kaj M. de Breon, kiuj bedauxrinde, ne povis partopreni.

Dum la vespermangxo, niaj Samideanoj sendis koregajn salutojn al
cxiuj Britaj Esperantistoj, kaj fidis, ke ni cxiam laboradu kune kun
niaj Francaj Gefratoj por certigi la tutmondan alprenon de nia kara
afero.

Kompreneble mi respondis je tiu cxi afablega sendajxo, kaj faris
mallongan raporton pri la nuna stato de Esperanto cxi tie, kaj ankaux
diris, ke ni en Anglujo esperas baldaux atingi tiun altan lokon, kien
nun estas alveninta nia energia fratino, Francujo.

Tiu cxi estis la unua okazo kiam mi estis devigata fari paroladon
Esperantan, kaj mi timas, ke mi suferis je iom da timemo. Mi do estis
felicxa, kiam mi estis fininta la paroladeton de dankesprimo pro la
granda afableco de niaj Parizaj Samideanoj, esperinte, ke ni en
Londono baldaux povos montri al ili kelke da niaj vidindajxoj.

Poste ni auxskultis Esperantajn kantojn. La Gesinjoroj de Menil
ambaux estas Esperantistoj, kaj muzikantoj, kaj verkis kelkajn tre
melodiajn kantojn. Ni ankaux kantis _La Vojo_, de M. Deshays, kiu
venis Londonon dum la pasinta jaro. Poste cxiuj cxeestantoj
fotografigxis per magnezia lumo, kaj, se la rezultato estos bona, gxi
eble enmetigxos en The Esperantist.

Je la noktomezo mi eniris la Hotelon por dormi, kaj songxi, ke mi de
plu estas nur H.B.M. sed ke mi farigxis eminentulo ia, kiu faras
plezurprogreson.

Je la sekvanta mateno, vekigxinte, mi plezure vidis ke mia horlogxo
montris nur la sepan kaj, sekve, ankoraux duonhoro da litkusxado
restis por mi. Estas terure, mi kredas, se oni devas elsalti en la
malvarmecon, tuj post vekigxo! Mi do trankvile kusxadis, sed, subite,
mi ektimigxis! La horlogxo _ankoraux_ montras la sepan! Cxu la
eminentulo estas enirinta belan landon, kie tempo ne estas? Mi
auxskultas: ne, la horlogxo haltis. Certe mi estas mankinta la
vagonaron. Rapidege mi min vestas, kaj iras al la stacidomo. Gxojo!
Estas nur la oka, kaj estas suficxe da tempo.

Jam brilis la suno en sennuba cxielo, kiam mi renkontis Sinjoron
Bourlet, kaj eniris kune kun li, en trovarmigitan vagonaron. Kial la
Francaj vagonaroj cxiam estas tiel varmegaj? Mi preskaux ne povis
spiri, kaj miaj piedoj estis preskaux rostitaj sur la fera suprajxo
de la varmigilo.

Cxirkaux la dekunua, ni alvenis en Chateau Thierry, kaj denove
renkontis Sinjoron Mehrmann, kiu kondukis nin cxe Sinjoro Borson, la
Prezidanto de la nova Grupo tie. Kun li estis rondeto Esperantista,
kaj ni babiladis dum kelkaj minutoj. Mi tiam eltrovis, ke la cxampana
vino en cxampanlando estas multe pli bongusta, laux mia opinio, ol
tiu, kiun ni havas en Anglujo. Mi rakontis al la cxeestantoj, ke mi
biciklete vizitis, antaux unu jaro, la urbeton, kaj ke mi multe
admiris la Urbestrejon, kie ni poste devis paroli. Kaj certe, se iu
estis dirinta ke post malpli ol unu jaro mi enirus tiun Urbestrejon,
per frako kaj fumpotcxapelo vestite, por paroladi iom pri Esperanto,
mi ne estus povinta gxin kredi. La vero estas ofte tre, tre stranga.

Cxar la suno estis tiel brila, ni kune supreniris al la antikva
kastelo, aux, pli korekte, la kastelejo, de la Regxo Theodoriko II.,
kiu donis sian nomon al la urbeto. La Esperanta Grupo nomas sin
_Grupo Kastelteodorika_.

Je la tagmezo, ni malsupreniris de tiu cxi aglonesto, kaj eniris la
belan hejmon de Madame Mehrmann, kie ni tagmangxis.

Tiu cxi memorigas al mi, ke antaux enirinte Francujon, mi timis la
Francan kuiradon: sed tute senkauxze. Se nur niaj kamparaj gastejoj
estus tiel komfortaj, kiel estas tiuj de niaj najbaroj, ni kredeble
vidus pli da alilandaj turistoj.

Dum tiu cxi vojagxo mi multe eksciis pri la cxiutaga Franca vivado,
kiu certe neniam estus lernita, se mi ne estis estinta Esperantisto,
ecx kun perfekta kono de la Franca lingvo; kaj mi denove devas danki
la tre afablajn gesinjorojn, kiuj min tiel kore gastigis.

Post la tagmangxo, Sinjorino de Menil ludis sian tre melodian
Esperantan Valson. Ni poste procesiis tra la stratoj al la bela
blanka Urbestrejo, kiu altiris tiom da mia atento la antauxan jaron.
Ni eniris belegan cxambregon, pentritan kaj ornamitan, kie trovigxis
granda Kastelteodorikanaro. La vetero estante tiel bela, ni timis, ke
nur malmulte da personoj cxeestus, sed ni eraris, kaj mi gxojis vidi
inter la kunvenintoj, multajn junulojn.

Gxis nun preskaux ne estis okazo por memori, ke mi komprenis la
Francan lingvon, cxar, kompreneble, ni cxiam interparoladis
Esperante. Sed nun mi trovis, ke mi ne perdis mian tempon je la
ellerno de tiu malfacila, sed bela, lingvo. Mi perfekte komprenis la
rimarkindan paroladon, kiun faris Sinjoro Bourlet. Sed cxiuj bonajxoj
finigxas, kaj mi multe bedauxris, ke mi povis kompreni la Francan,
kiam, paroladmeze, mia amiko deziris, ke mi diru iom _en la Franca_
por montri, ke estas preskaux neeble, ke alilandulo perfekte lernu
lingvon tiel malfacila kaj neregula. Vere miaj auxdantoj estis tre
paciencaj, kaj ne multe ridis je mia penado, sed mi multe gxojis,
kiam oni lasis min denove paroladi Esperante! Cxu tiu cxi provo
varbigis kelkajn el la cxeestantoj?

Je la kvina horo la kunveno finigxis, kaj ni faris unu aux du
vizitetojn antaux ol ni reeniris la hejmon de la gastama Sekretario.

Dum mia antauxa mallonga cxeestado en Chateau Thierry, mi perfekte
konatigxis kun la naturaj belajxoj de la regiono, sed nun, dank' al
Esperanto, mi konas iom pri la tieaj logxantoj, kaj iliaj belaj
hejmoj.

Rapide, tro, tro rapide, alvenis la forirtempo, kaj la varmega
vagonaro nin reportis Parizen.

Kompreneble la kunvojagxantoj multe interesigis, auxskultante nian
Esperantan interparoladon. Cxu ili kredis ke ni ne estis samlanduloj?

Je la dekunua (nokte) mi devis diri adiaux al mia tre sindonema nova
amiko, kaj mi tramis al Gare de Lyon, kie la stacidomo estis gajigita
de cxiaspecaj soldatoj.

La vagonaro forveturis je la unua horo. Mia sola kunvojagxanto estis
oficiro iranta al Tonkino. Ni kunparoladis iom, pri Esperanto inter
aliaj temoj, kaj li diris, ke eble li lernus la lingvon vaporsxipe,
anstataux cxiam kartludadi.

Tiam, cxar la vagono ne estis tro varma, mi metis sur min kovrilon,
kaj bone dormis.

La dekunuan de la 14a Marto mi alvenis Dijxonon, kaj, dank' al la
verda stelo en la butontruo, mi estis rekonita sur la strato de
Sinjoro Jullien, la Sekretario de la Grupo. Li kondukis min en
Bufedon, kie kelkaj konataj Esperantistoj kunvenigxis, kaj kie ni
tagmangxis. Sinjoroj Boirac (Rektoro de la Universitato), Lambert
(Profesoro cxe la Universitato), Lallemant (Kunverkanto de
_Diversajxoj_), Sinjorino Bastoul (Vicprezidantino de la Grupo), kaj
multaj aliaj cxeestis.

Dum la mangxado, Sinjoro Boirac klarigis al mi la proponon pri la
venonta Libertempa Kurso cxe la Dijxona Universitato, pri kiu mi
aliloke skribos. Kompreneble tiu cxi devas multe helpi nian aferon,
se diverslandanoj povos tie renkontigxi.

Poste Sinjoro Jullien afable kondukis min en la antikvan palacon de
la Burgundaj Dukoj, kaj en la muzeon, kie trovigxas la famegajn
Flamandajn skulptajxojn. Sed tiuj cxi ankaux ekzistas por cxiuj, kaj
mi devas nun konduki miajn legantojn en la domon de Sinjorino
Bastoul, kie ili auxdos min, en fonografon parolante, donante koregan
dankesprimon al la tieaj samideanoj pro ilia tre kora akcepto, kaj
esprimante la esperon ke ni havu tian kunvenon en Londono.

Mi ankaux vizitis la grandegan biskvitfarejon _Pernot_, kaj multe
interesigxis. Vere la pureco kaj praktikeco tie estas tre
rimarkindaj.

Enirinte la Hotelon de la Cloche (Sonorilo), kie la Grupo kaj la
Angla Klubo kunvenadas, mi vespermangxis, kaj havis mallongan minuton
por skribi raporteton Londone pri mia vojagxo, kaj poste rapidis al
la Universitato, por cxeesti cxe la Grupkunveno. Mia alveno estis
anoncita en la lokaj jxurnaloj, kaj la cxambrego estis tute plenigita
por auxdi Anglan Esperantiston.

Sinjoro Lambert klarigis kelkajn punktojn pri la Esperanta
Gramatiketo lauxkutime, kaj poste mi alparolis la cxeestantojn en
Esperanto, dirante ke ni en Londono kun granda intereso rimarkas la
antauxemecon de Dijxono. Cetere, mi legis sciigeton de nia agema
Malta apoganto, Doktoro Busuttil, kiu elmontris, ke Anglujo ne estas
la sola lando, kie oni rimarkas tiun cxi.

La kunveno finigxinte, ni kune eniris kafejon antaux ol reveni al la
Hotelo, tie pasigi la nokton, se oni povas nomi nokto la tempon de
noktomezo gxis la kvina kaj duono, je kia horo vagonaro ekforiras
Lionon.

La Grupo de Beaune afable invitis min cxeesti gxia kunveno je la
sekvanta tago, sed mi devis malakcepti, cxar oni atendis min Lione
tagmeze. Tamen mi promesis viziti Beaune je mia reveno, Marto 25.

Vere Dijxono enhavas multe da Samideanoj, unu el kiuj rekonis min
matene en la stacidomo, kaj vojagxadis kun mi.

Marto 15 ankaux estis belega tago, suno kaj blua cxielo cxie.
Alveninte la grandegan kaj belegan Lionon, mi sekvis la konsilojn de
la sindonema Profesoro Offret, kaj ni renkontigxis por tagmangxo kune
kun Doktoro Dor, kaj aliaj Komitanoj de la Grupo.

La legantoj memoros, ke estis Sinjoro Offret, kiu jxus eldonigis la
raporton pri la _nuna stato de Esperanto en la mondo_, kaj mi havis
la privilegion vidi la respondojn, kiujn li ricevis. Vere la Liona
Grupo estas tre felicxa, je la posedo de tia Sekretario; kaj, kiam mi
rimarkis la bonordigadon de cxiuj la Grupaj aferoj, mi tuj deziris
eksigxi la Sekretariecon de la Londona Klubo, por ke iu havanta pli
da tempo povu pli energie klopodi pri la afero.

Liono estas vasta kaj belega urbo, kaj vere la samideanoj ne
permesis, ke mi foriru antaux ol mi estis vidinta la cxefajn
vidindajxojn, pro kiu mi ilin korege dankas. Sed tie cxi ankaux la
Silka Muzeo; la Pentrajxaroj; la mirinda vidajxo de la Negxaj Alpoj;
la bela Parko; la kunfluo de la du riveregoj, la Saone kaj la
Rhone; ekzistas por cxiuj vizitantoj, ne sole por Esperantistoj. Mi
do nur priskribos la plezuran kunvenon vespere, post ke ni estis
kunvespermangxintaj. Cxe tiu cxi kunveno, mi parolis en Esperanto, de
mia tuta libertempo. Kaj, vere, mi tiom da interesajxoj kaj
memorindajxoj estis vidinta, ke la tagoj sxajnis esti semajnoj!

Sed nun, bedauxrinde, tiu cxi Esperanta vojagxo preskaux finigxis. Mi
estas sercxonta kvieton kaj sanon je la belaj Italaj Malalpoj. Mi do
foriris de Liono noktomeze, kaj vekigxis apud St. Raphael, kie oni
unue vidas la belan, bluegan Mediteranean Maron.

_Marto 16-27._

Vere estas felando, tiu cxi mirinda regiono. Palmoj, orangxoj, belaj
vojoj por la bicikleto, cxiaspecaj kaj cxiakoloraj floroj, kaj miloj
da tiaj belajxoj. Kaj, super cxiu, la cxiam brila suno, la helega
aero. Vere, kiam oni trovas tian pejzajxon en Marto, oni ne povas
eviti pripensi Londonon. Tamen mi amas Londonon, ecx kun gxia nigreta
kaj ofte iom malgaja vidigxo!

Pri la belajxoj de felando mi ne tie cxi devas skribi, sed mi neniam
povos suficxe danki Esperanton, kaj la Esperantistojn, por ke ili
ebligis al mi tian vojagxon. Sinjoro Bicknell, kiu gastigis min, kaj
kies nomo estas tiel bone konata de la legantoj de The Esperantist,
estas tiel afabla, kiel liaj skribajxoj estas interesplenaj. Mi multe
gxuis oftajn ekskursojn kun li en la montaron, aux promenante, aux
bicikletante.

Cxiam, kiam oni estas felicxega, la tempo sxajne flugas je
ventoflugiloj, kaj estis tre malgxoja, kiam la fino de la libertempo
proksimigxis, kaj estis necese reeniri la varmegajn vagonarojn.

Mi vizitis la palm- kaj oroplenan Monte Carlo, kie oni ne bezonas
esti alkemiisto por sxangxi argxenton en oro (aux oron en nenio). Tiu
cxi loko sxajnis esti la plej bela el cxiuj. Tamen, je mia alveno
tie, la hajlo kaj negxo falegis, kaj cxiuj la belaj parkfloroj estis
per kovriloj sxirmitaj. Tiu cxi estis la sola sensuna tago!

Mi ankaux vizitetis Nice kaj vidis Sinjoro de Villemain, la
Sekretario de la Grupo.

En Nice ankaux mi perdis mian posxlibreton, enhavantan belan poemon
kaj multe da sciigoj por la Gazeto!

Je la 25 Marto, antaux la tagmezo, mi alvenis en Beaune (Cote d'Or,
ne Algxerujo, kie la fervojistoj deziris min sendi). Sur la promenejo
de la stacidomo trovigxis la verda stelo, kaj mi konatigxis kun
Sinjoro Cyrot, Sekretario de la Grupo. Ni kunforiris, kaj tagmangxis
kun la komitataro, kaj mi denove gxuis la gastamon de la
Esperantistoj.

Poste ni vizitis la rimarkindan _Hostel Dieu_, kaj gxian mirindan
pentrajxon de la Fina Jugxo; ni rampis en la Sonorilejon (Beffroi)
eniris la Parkon kaj eksciis iom pri _truloj, kiuj mangxas cignojn_!

Je vespermangxo, tre sxerca okazo multe ridigis nin. Ni kunparoladis
en la Hotelo cxiam en Esperanto, sed, subite, oni diris frazon, kiun
mi tute ne povis kompreni. Ecx je la dua fojo la afero estis
nekomprenebla. Fine mi lernis ke la nekonataj vortoj estis en la
Angla lingvo! Jen interesa fakto por tiuj, kiuj kredas, ke la
malfacila Angla lingvo devas esti uzata por sxlosillingvo.

Post vespermangxo ni kuniris al la Liceo, kie Sinjoro Mathouillet
faras Esperantan kurson, kaj mi renkontis alian aron da samideanoj.
Beaune estas centro de la vinkomerco de Francujo, kaj M. Deschamps,
komitatano de la Grupo, elpensis novan sistemon por figuri per la
botelo, la participojn Esperantajn. Sur paperego, oni vidas tri
virojn, la unua tenas en mano botelon da Beauna vino. Li estas
_trinkonta_, kaj la vino estas _trinkota_. La dua viro jam suprenigis
la botelon al la busxo, kaj estas _trinkanta_, kaj la vino estas
_trinkata_. Sed la tria viro, kun tre gaja mieno, multe dancadas,
malplena botelo en mano. Li estas _drinkinta_, kaj la vino ne plu
estas, gxi estas _trinkita_!

Sed la Grupo ankaux posedas indan poeton, kaj espereble legantoj de
The Esperantist povos parkere lerni kelkajn Beaunajn poemojn, sendube
inspiritajn de la Beauna vino.

Noktomeze mi adiauxdiris, kaj eniris la vagonaron kaj alvenis en
Parizo matenfrue de la 26 de Marto. Ne plu Esperantante, mi pasigis
la tagon en la Palaco de la Louvre, kaj en la Jardin des Plantes.
Poste, tre laciga, mi acxetis Anglan Gazeton, por vidi cxu gxi estas
ankoraux en Esperanto presata; kaj, vidante, ke ne ecx estas _kolono_
Esperanta tie, mi rapidis al Londono por demandi la kauxzon.

En la vagonaro mi varbis unu aligxonton, sur la vaporsxipo alian.

Alveninte en Londono, mi trovas, ke la vetero ankoraux estas tre
malvarma. Oni tremetas, kaj pensas pri la Itala varmeco, kie oni
preskaux deziras sekvi la ekzemplon de niaj unuaj gepatroj pri la
vestaj aferoj.

_Kaj poste._

Vere, kiam la Esperanta movado en Anglujo gxajnis tiom da profesoroj,
Doktoroj, kaj eminentuloj, kiom gxi nun havas en Francujo, la lingvo
estos venkinta! Gxis nun, bedauxrinde, nur malmulte da instruistoj
kaj scienculoj interesigxis je la afero. Sed sendube tiu cxi baldaux
venos, kaj tiam ni, kune kun niaj simpatiaj Francaj amikoj, povos
vidi la belegan rezultaton de niaj sencxesaj klopodoj--la alprenon de
Esperanto tutmonde.

Ju pli oni esploras la Esperantistaron, des pli oni konvinkigxas je
la granda estonteco de la lingvo. Cxie Esperantistoj kunpensas pri
gxia praktikeco kaj netusxebleco. _Cxie ni estas veraj Samideanoj!_

_Gxis la Revido! Gxis la Revido!_

  H. Bolingbroke Mudie.


March 12-15, 1904.


To-day, sitting at the Remington once more, I write a few words about
my memorable little holiday with the Esperantists in France. I do so
to fulfil the wish of many readers of The Esperantist. It
would be easy to do one of two things--either to fill a book on the
subject, or to write nothing. For the former, time is wanting, and I
must not do the latter, having unfortunately promised to write
something.

I must therefore hope that my new friends across the Channel will
forgive such a brief outline of so interesting a theme.

Have many people, other than Esperantists, had long friendly
correspondence with those whom they have never yet seen? Perhaps. But
certain it is that I gave much forethought to this short journey,
which was to enable me to see so many Esperantists, with whom I
already had such pleasant intercourse.

A smooth crossing and a comfortable train allowed a little sleep
before I arrived, at seven in the morning, in the Gay City.

Of the sights and interesting features of Paris it is needless to
write. These exist for all, not for the army of Esperantists alone.

But the hearty welcome of M. Gaubert, Secretary of the Parisian
Group, was an Esperantist privilege. Having visited the publishers,
Messrs. Hachette, I went to the Suez Canal Company's office, which M.
Gaubert jokingly calls his _prison_! A truly luxxurious prison. We in
England have not, I fancy, such offices. Here I also met his
colleague, M. Masse, who is another Secretary of the Paris Group.

The first object which catches the eye is a beautiful model of the
world-famed canal. It must have been easier to scoop out the desert
sand than to cut through the Panama rocks; nevertheless, the
magnitude of the enterprise is very evident. We lunched together
here, and the cuisine, like the building itself, was excellent.

Subsequently I called on M. Fruictier, the most busy Editor of
_Lingvo Internacia_ and of the new _Internacia Scienca Revuo_. After
a pleasant chat, we said _au revoir_, and I left to meet M. Bourlet,
President of the Paris Group.

Of him, his devotion and indefatigability, I had of course heard
much, and it was therefore a very great pleasure to become personally
acquainted with this most kind comrade in our Cause. With him was his
cousin, M. Mehrmann, Secretary of the Group in Chateau Thierry. It
seems that all M. Bourlet's relatives have become Esperantists,
except one, who is still busy studying English. This is very proper;
but would it not be better to learn English from an Esperanto
textbook?

We walked slowly towards the Palais Royal, chatting the while. Having
arrived there, we entered the Restaurant Vefour, where I discovered a
great feast had been made ready. There were more than twenty-five
friends-in-Esperanto present, whose names I knew, but whom for the
most part I had never seen.

I cannot here enumerate all those present: let it suffice to say that
General Sebert (Member of the Institute of France), M. de Menil (of
Jarlibro fame), M. Rollet de l'Isle (who is occupied with the
preparation of a Marine-Esperanto-Vocabulary), and almost every
eminent Parisian Esperantist were present, except M. Cart and M. de
Breon, who were unfortunately prevented from participating.

During dinner, our friends sent most hearty greetings to all British
Esperantists, and trusted that we will ever strive, together with our
French brethren, to ensure the universal adoption of our dear Cause.

I, of course, replied to this kind message, and gave a short report
of the present state of Esperanto here, and also said that we in
England hope soon to reach the exalted station now held by our
energetic sister, France.

This was the first occasion on which I had to make an Esperanto
speech, and I fear I suffered somewhat from nervousness. I was
accordingly glad when I had concluded the address with an expression
of thanks for the great kindness of our Parisian fellow-thinkers,
having hoped that we in London would soon have the opportunity of
showing them some of our sights.

We then listened to some Esperanto songs. Both M. and Mme. de Menil
are Esperantists and musicians, and have composed several very
melodious songs. We also sang _La Vojo_, by M. Deshays, who visited
London last year.

All present were then photographed by magnesium flash, and if the
result be good, it may appear in The Esperantist.

At midnight I went to the Hotel to sleep, and to dream that no longer
was I merely H.B.M., but that I had become some eminent person on a
pleasure-progress!

Next morning I woke up and gladly saw that my watch only indicated
seven o'clock, and that half-an-hour of bed still remained. It is
terrible, methinks, to have to jump out into the cold at once on
waking up! I was accordingly quietly resting when suddenly I had a
fright. The hand _still_ pointed to the seven! Has the eminent man
entered a beautiful land where time is not? I listen: no, the watch
has stopped! Certainly I must have lost the train. I dress post
haste, and go to the station. Joy! It is only eight, and there is
still time enough.

The sun was already shining in a cloudless sky when I met M. Bourlet,
and went with him into an overheated train. Why are French trains so
hot? I could scarcely breathe, and my feet were almost roasted on the
iron plate of the warming apparatus.

About eleven o'clock we arrived at Chateau Thierry, and once more
met M. Mehrmann, who took us to M. Borson, the President of the new
Group there. With him was an Esperantist circle, and we chatted for
some minutes. I then found that champagne in champagne-land is much
more agreeable to the taste--in my opinion--than that which we have
in England. I told those present that I had visited the town last
year on a bicycle, and had much admired the Town Hall, where we had
to speak later on. And, certainly, had anyone told me that in less
than a year I should enter this Town Hall in a frock coat and silk
hat to discuss Esperanto, I could not have believed it. Truth is
often very, very strange.

As the sun was so bright, we clambered up to the ancient castle, or,
more accurately, the castle site, of King Theodoric II., which gives
its name to the little town.

The Esperantist Group is called the Group of _Kastelteodoriko_.

At midday we descended from this eyrie, and went to the charming home
of Mme. Mehrmann, where we dined. This calls to mind that, before
ever entering France, I dreaded the French cuisine; but quite without
reason. If only our country inns were as comfortable as our
neighbours', we should probably see more Continental tourists.

Throughout this journey I learnt a great deal about French every-day
life, which certainly would never have been acquired had I not been
an Esperantist, even with a perfect knowledge of French; and I have
once again to thank the most kind ladies and gentlemen who so
cordially extended me their hospitality.

After dinner, Mme. de Menil played her very melodious Esperanto
Waltz.[1]

We then proceeded through the streets to the beautiful white Town
Hall, which had attracted so much of my attention the year before.

We entered a very fine painted and ornamented hall, in which was
assembled a number of the townsmen.

As the weather was so lovely, we feared that but few would be
present, but we were mistaken, and I was glad to see among the
audience many young people.

Until now there had hardly been occasion to remember that I
understood French, for, naturally, we always conversed in Esperanto.
But I now found that I had not wasted my time in the study of this
difficult, but beautiful, tongue. I perfectly understood the
remarkable lecture which M. Bourlet gave. But all good things come to
an end, and I much regretted my ability to understand French when, in
the middle of his discourse, my friend wanted me to say something _in
French_ to show that it is almost impossible for a foreigner to learn
such a difficult and irregular language perfectly! My audience was
truly very patient, and did not laugh very much at my pains, but I
was exceedingly glad when I could once more be permitted to speak in
Esperanto! Did this test gain over any of those present to our Cause?

At five o'clock the meeting ended, and we paid one or two calls
before returning to the hospitable Secretary's home.

On my previous visit to Chateau Thierry I had become well acquainted
with the natural beauties of the locality, but now, thanks to
Esperanto, I know something of the inhabitants and their beautiful
homes.

Swiftly, too, too swiftly, came the hour of departure, and the hot
train took us back to Paris. Naturally the fellow-travellers were
much interested in listening to our Esperanto conversation. Did they
imagine that we were not of the same nationality?

At eleven p.m. I had to say good-bye to my most kind friend, and took
the tram to the Gare de Lyon, where the station was made gay by
soldiers of all kinds.

The train left at one in the morning. My sole companion was an
officer going to Tonquin. We talked a little about Esperanto among
other subjects, and he said he would probably learn the language in
the steamer, instead of always playing cards.

Then, as the compartment was not too hot, I covered myself with a
rug, and slept soundly.

At eleven o'clock, on March 14, I arrived at Dijon, and, thanks to
the green star in my button-hole, was recognised in the street by
M. Jullien, the Secretary of the Group. He took me into the Buffet,
where several well-known Esperantists had assembled, and where we had
lunch. Mm. Boirac (Rector of the University), Lambert (Professor
at the University), Lallemant (Collaborator of Diversajxoj), Mme.
Bastoul (Vice-President of the Group), and many others were present.

During the meal M. Boirac explained the proposal _re_ the coming
Dijon University Holiday Course, of which I will treat elsewhere.
Obviously this must greatly help our Cause, if Esperantists from
various countries can meet there.

Then M. Jullien kindly took me over the ancient palace of the Dukes
of Burgundy, and into the museum, where are the renowned Flemish
sculptures. But these also exist for all, and I must at once take my
readers to Mme. Bastoul's home, where they will hear me speaking in a
phonograph, recording my hearty thanks for their kind welcome, and
expressing the hope for a similar meeting in London.

I also was taken over the great biscuit factory Pernot, and was much
interested. Truly the cleanliness and practicality there are most
remarkable.

Having gone to the Hotel de la Cloche, where the Group and the
English Club hold meetings, I dined, and had a little minute in
which to write a short report home, and then I hastened off to the
University, to be present at the Meeting of the Group. My arrival had
been announced in the local papers, and the Hall was quite full to
hear an English Esperantist.

M. Lambert gave the customary explanation of some Grammatical points,
and I then addressed the audience in Esperanto, saying that we in
London remark with great interest the go-ahead characteristics of
Dijon, and I also read a note from our busy Maltese supporter, Dr.
Busuttil, which proved that England was not the only land to observe
their progress.

The meeting over, we went together to a cafe before returning to the
Hotel, to pass the night--if one can call night the time from
midnight to 5.30, when the train leaves for Lyons.

The Group in Beaune had kindly asked me to be present at its
gathering on the following day, but I had to refuse, being expected
in Lyons at mid-day. I however promised to visit Beaune on the return
journey, March 25.

Assuredly Dijon boasts of many Esperantists, one of whom recognised
me at the station in the morning, and travelled with me.

March 15 was also a lovely day, sunshine and blue sky everywhere.
Having reached the vast and beautiful Lyons, I followed the
directions of the kind M. Offret, and we met for lunch with Dr. Dor
and some other Committee Members of the Group.

Readers will recollect that it is M. Offret who has just published
the report on the _Present State of Esperanto in the World_, and I
had the privilege of seeing the replies which he received. Truly the
Lyons Group is fortunate in possessing such a Secretary; and when I
saw the very neat ordering of all the Group's affairs, I at once
wished to resign the Secretaryship of the London Club, so that
someone with more time and ability could pay more energetic attention
to the matter.

Lyons is a very vast and beautiful city, and friends would not let me
depart before seeing its principal sights, for which I owe them
hearty thanks. But here also the Silk Museum, Collections of
Paintings, the wonderful view of the Snowy Alps, the fine Park, the
confluence of the two mighty rivers, Saone and Rhone, are for all
visitors, not for Esperantists alone; so I will only mention the
agreeable evening meeting, after we had dined together. Here I spoke
in Esperanto of the whole trip. And, really, I had seen so many
interesting and memorable things that days seemed weeks!

But now, unfortunately, this Esperanto-holiday had almost come to an
end. I was about to seek quiet and health in the lovely Maritime Alps
of Italy. I therefore left Lyons at midnight, and woke up near St.
Raphael, where one first catches sight of the beautiful, intensely
blue, Mediterranean.

_March 16-27, 1904._

It really is a fairyland, this wonderful region. Palm trees, oranges,
good cycling roads, flowers of all kinds and colours, and thousands
of similar lovelinesses. And over all the ever-burning sun, the air
most clear. Finding such a landscape in March, one cannot help
thinking of London. Nevertheless, I love London, even with its
blackish, and frequently somewhat dreary, aspect!

I cannot write of the wonders of this fairyland, but I can never
adequately thank Esperanto and the Esperantists for making such a
journey possible. Mr. Bicknell, whose guest I was, and whose name is
so well known to the readers of The Esperantist, is as kind
as his writings are interesting. I greatly enjoyed frequent
excursions, either on foot or bicycle, with him into the mountains.

Always, when one is very happy, time seemingly flies on the wings of
the wind, and it was very doleful when the end of the visit
approached, and I had once more to go into the stuffy trains.

I visited the palmy and golden Monte Carlo, where one need not be an
alchemist to convert silver into gold (or gold into nothing). This
spot seemed the most lovely of all. Yet on my arrival there the hail
and snow fell heavily, and all the lovely flowers in the parks were
protected by coverings. This was the only day that was overcast.

I also paid a short visit to Nice, and saw M. de Villemain, the
Secretary of the Group.

In Nice, also, I lost my pocket-book, containing a beautiful poem and
many notes for this Gazette!

On March 25, before mid-day, I reached Beaune (Cote d'Or, not
Algeria, whither the porters tried to send me). On the station
platform the green star was in evidence, and I made the acquaintance
of M. Cyrot, the Secretary of the Group. We went out together, and
lunched with the Committee; once again I enjoyed the hospitality of
Esperantists.

Later we visited the remarkable _Hostel Dieu_ and its wonderful
painting of the Last Judgment, we scrambled up into the Belfry, and
went into the Park, and learned something of _trout which eat swans_!

At dinner a very amusing occurrence caused much laughter. In the
Hotel we always spoke Esperanto, but suddenly someone said a phrase I
could not understand. Even the second time it was incomprehensible.
Finally, I learned that the unrecognised words had been said in
English! Here is an interesting fact for those who think that the
difficult English language must be used for a key language.

After dinner we went off together to the Lycee, where M. Mathouillet
holds an Esperanto course, and I met yet a further group of
Esperantists. Beaune is a centre of the wine trade in France, and M.
Deschamps, a committee member of the Group, has thought out a new way
of illustrating the Esperanto participles with the help of the
bottle. On a large sheet of paper are depicted three men, the first
holding in his hand a bottle of Beaune wine. He is _about to drink_,
and the wine is _about to be drunk_. The second individual has raised
the bottle to his mouth. He is _drinking_, and the liquor _is being
drunk_. But the third man, with very gay physiognomy, is dancing with
an empty bottle in his hand. He _has drunk_, and the wine _has been
drunk_!

But the Group also possesses a worthy poet, and it is to be hoped
that readers of The Esperantist will be able to learn by
heart some _bonaj_ poems, doubtless inspired by the _bona_ wine.

At midnight I said good-bye, went into the train, and arrived in
Paris early in the morning of the 26th. No longer Esperanting, I
spent the day at the Louvre and the Jardin des Plantes. Then, very
very tired, I got an English paper to see if it were yet printed in
Esperanto; and, seeing not even an Esperanto _column_ there, I
hastened to London to ask the reason.

In the train I made one convert; in the steamer another.

Arrived in London, I find the weather is still cold. One shivers, and
thinks of the warmth of Italy, where one is almost desirous of
following the example of our first parents as regards the clothing
problem.

_And Afterwards._

Assuredly, when the Esperanto movement in England has gained as many
professors, doctors and eminent men as it now has in France, the
language will have won the day. Up to the present, unfortunately, but
few teachers and scientific men here have become interested. But,
without doubt, this will soon come, and we, with our cordial French
friends, shall be able to see the grand result of our ceaseless
labours--the adoption of Esperanto universally.

The more one sees of the Esperantists, the more one is convinced of
the language's great future. Everywhere Esperantists are agreed as to
its practicality and unalterableness. _Everywhere we are true
fellow-thinkers!_

_Au Revoir! Au Revoir!_

  Literal Translation.

FOOTNOTE:

[1] _This can now be obtained from the Librarian, price 6d., post free._




A PROGRESSIVE LIMERICK.

Clarence Bicknell.


  Frauxlin' ridetanta de Nigro,
    Sursaltis por rajdi sur tigro.
  La rajdo finigxis, sed sxi internigxis,
    Pro kiu ridetis la tigro.

  Deziris ridanta frauxlino
    Rajdadon sur dors' de tigrino;
  Sed sxi revenante interne rajdante
    Ne plu ridis, sed la tigrino.

  Per salto sidigxis sur tigro
    Ridanta frauxlino de Nigro.
  Internen li metis sxin, kiun ne petis sxi--
    Tiam ridetis la tigro.

  Frauxlin', kiu logxis en Nigro,
    Ridante ekrajdis sur tigro
  La rajd' ne plu estis, interne sxi restis
    Kiam ridegis la tigro.

  Frauxlino eliris de Nigro
    Ridete rajdante sur tigro.
  Ho, kia vidajxo! Sxi tuj internajxo
    Ridetis ne plu, nur la tigro.

  Frauxlin' iafoje de Nigro,
    Ridetis saltante sur tigro;
  La rajdo finigxis cxar sxi internigxis
    Sed gaje ridetis la tigro.

Etc., Etc., Etc.




[_Copyright reserved._]

[_Tradukis Esp. 6266._]

LA VENTEGO (Dauxrigo).


(_Vidu la ses antauxajn Nrojn._)

AKTO I.

Sceno 2 (_dauxrigo_).


           Mi cxion montris!... Ke la sorcxartiloj
           De Sikorakso, buf', skarab', vesperto ...
           Sur vin tuj falu!--Estas mi subulo!
           Mi tiam sola mia propra regxo!
           Min porke nun vi tenas en sxtonego,
           Dum la ceterajn partojn vi posedas!

Prospero.--Mensoga sklavo, kiun bonaj agoj
           Neniam povis tusxi, sed nur skurgxo!
           Sxlimido, mi unue kun vi agis
           Zorgeme, home, ecx mi vin lokadis
           En groto mia ... gxis vi idon mian
           Atencis malvirgigi....

Kalibano.--                     Vi malhelpis.
           Se rajte estus gxi de mi farita,
           L'insulo estus Kalibanigita!

Prospero.--Ho, sklavo abomena, ne ameco
           Kortusxos vian malbonecon bestan;
           Nur povas vi plenumi bestan rolon.
           Kompate, mi paroli vin instruis,
           Novajxon tauxgan montris tage, hore;
           Bestulon, kiu tiam sole blekis
           Simile al la bruto, mi instruis
           Paroli home, kaj objektojn nomi.
           Sed, parolante, via bruta raso
           Enhavas tion, kio ne permesas
           Honeste agi: tial en sxtonego
           Malliberulo vi de tiam restas,
           Anstataux pli malbona sorto.

Kalibano.--                             Vere
           Paroli vi min faris: la profito
           Jen estas: mi nun povas vin malbeni.
           Erizipelo ambaux vin mortigu!
           Mi lernis tion el la lingvo via.

Prospero.--Sorcxido! for de tie cxi! rapidu!
           Hejtajxon tuj alportu, mi konsilas;
           Plimulte poste, sed nun tion faru!
           Cxu sxanceligxos vi, cxu malobeos,
           Mi tiam strecxos la muskolojn viajn,
           Kaj ostojn dolorigos: vi blekegos ...
           La bestojn timigante.

Kalibano.--                      Ne, mi petas.
  (_Flanken_) Obei li magie min devigas.
           Potenco tia ke l'patrina dio
           Setebos estus gxia sklavo!

Prospero.--                           Iru! (_Foriras Kalibano_)

_Revenas_ Arielo _nevidebla, ludante kaj kantante; sekvas_ Ferdinando.

Kanto de Arielo.

  _Sur la flavan sablon venu,_
    _Manojn interprenu;_
  _Salutintaj, ecx kisintaj,--_
    _(Paca mar' sin tenu!)--_
  _Tie cxi kaj tie saltu,_
  _Koboldeme: nun, ni haltu._
      _Auxskultu!_

Rekantajxo (malproksime): _Boju, hundoj, boju!_
                          _Hundoj, boju, boju!_
              Rekantajxo: _Boju, hundoj, boju!_

  _Auxdu nun la kokan krion;_
  _Cxantikliro[2] kantas tion:_
    _"Kokorauxko!" krias koko._

Ferdinando.--El kie venis tia stranga kanto?
           El aer' aux el tero?... Plu ne sonas ...
           Cxu estas io de insula dio?--
           Mi sidis ploreganta pri la sorto
           De mia patro kiu jxus pereis ...
           Dolcxegaj sonoj venis super l'ondo,
           Gxin kvietigis,--ecx doloron mian;--
           Altiris min cxi tien l'harmonio,
           Sed jxus forcxesis.... Ne! gxi rekomencas....

Arielo Kantas:

  _Sub tridek futoj da marakvo_
    _Profunde patro restas;_
  _Farigxas ostoj nun koralo;_
    _Okuloj perloj estas:_
  _Aliformigxas li marame,_
    _Tre ricxe kaj orname._
  _Hore mortsonoro tintas,_
    _Maraj nimfoj kantas:_

Sonorila ehxo: _Bum! bom! bam! bum!_

  _Ilin auxdas mi, ... Auxskultu!_

Hxora ehxo: _Bum! bam! bom! bum!_

Ferdinando.--Gxi diris pri droninta patro mia!
           Ne estas terdevena homa kanto
           Auxdita de mi supre!

Prospero.--                     Ho, Mirando,
           Palpebroj viaj malfermigxu: kion
           Ekvidas vi antauxe?

Mirando.--                     Kio estas?
           Spirit'? Cxielo! Kiel gxi rigardas!
           Sinjoro, certe sxajnas gxi belforma;
           Spirito tamen estas.

  (_Dauxrigota_).

FOOTNOTE:

[2] Angle, _chanticleer_.




LA SIMIO.

Fablo 18 el Fenelon, Tradukita de Maurice Mehrmann.


De maljuna ruza simio, la ombro malsupreniris post morto, en la
malhelan logxejon de Plutono, kie gxi petis por reveni inter la
vivantoj.

Plutono volis resendi gxin en la korpon de multepeza kaj malsprita
azeno, por senigi gxin de gxia fleksebleco, viveco kaj ruzeco; sed
gxi faris tiom da sxercoj kaj petolajxoj, ke la nepardonema Regxo de
la Inferoj ne povis sin deteni de ridado, kaj permesis al gxi elekti
novan iston.

La simio petis por eniri korpon de papago. "Tiel, almenaux," gxi
diris, "mi konservos ian similecon al la homoj, kiujn mi longatempe
imitadis. Estinta simio, mi faris gestojn kiel ili, kaj estonta
papago, mi alparolos ilin dum la plej agrablaj interparoladoj."

La animo de la simio enigxis apenaux en tiu nova stato, kiam maljuna
babilema virino gxin acxetis. Gxi gxojigis sxin; kaj sxi metis gxin
el belan kagxon. Gxi bone mangxadis kaj kunbabiladis, la tutan tagon,
kun la maljuna babilemulino, kiu sencxese paroladis kiel gxi. El sia
antauxa stato gxi aldonis ion nekonatan al siaj novaj talentoj: gxi
ridinde movis sian kapon, krakigis sian bekon, agitis centmaniere
siajn flugilojn kaj per siaj piedetoj faris multajn sensencajxojn,
kiuj rememorigis pri la grimacoj de Fagotino.

Cxiumomente la maljunulino surmetis siajn okulvitrojn por gxin
admiri. Sxi enuis tial ke sxi estis iom surda, kaj ne auxdis
kelkafoje parolojn de sia papago, kiun sxi trovis pli sprita ol iu
ajn. La papago trezorgita farigxis babilegema, trudema, frenezega.

Gxi tiom ekscitigxis kaj trinkis tiom da vino kun la maljunulino, ke
gxi mortis.

Denove gxi revenis antaux Plutono, kiu, tiun fojon, volis gxin
transigi en fisxan korpon por gxin mutigi; sed refoje gxi petoladis
antaux la Regxo de Ombroj, kaj la princoj malofte rifuzas la petojn
de la sxercemuloj, kiuj ilin flatas. Plutono do permesis al tiu cxi
eniri homan korpon. Sed, cxar Dio hontis sendi gxin en korpon de
sagxa kaj virta homo, li gxin aligis al korpo de enuiga kaj trudema
paroladisto, kiu mensogis, kiu sencxese fanfaronadis, kiu faris
ridindajn gestojn, kiu mokis cxiujn ajn, kiu interrompis la plej
klerajn kaj seriozajn paroladojn per neniajxoj aux malgxentilaj
malsagxajxoj. Merkuro, kiu gxin rekonis en tiu nova stato, ridante
diris: "Ho! Ho! mi vin rekonas, vi estas kunmetitajxo el simio kaj
papago, kiujn mi iam vidis. Kiu deprenus de vi la gestojn kaj
parolojn, senpripense ellernitajn, tiu al vi nenion lasus. Per beleta
simio kaj bonega papago, oni nur faris malsagxan homon."

_Kiom da homoj en la mondo, per kunvenaj gestoj, babileto kaj sxajna
kapableco, estas nur sensprituloj kaj senkleruloj!_




INSTINKTO AUX INTELIGENTECO?

Originale verkita de O.W., Esperantisto 7074 (el Francujo).


Oni ofte parolas pri la instinkto de iaj bestoj, precipe de la
hundoj. Oni rakontas pri ili historiojn, kiuj kredigus pli al ilia
inteligenteco ol al ilia instinkto. Mi volas rakonti al vi nur
anekdoton, kiun mi certigas al vi tute vera.

Kiam mi komencis ekzerci la medicinon, mi logxis en urbeto proksima
de bela rivero. Unu el miaj parencoj tie posedis akvomuelejon, kaj mi
tre sxatis la banojn en rivero. Ofte, kun miaj amikoj, ni trairis la
riveron per barko por bani je la alia flanko de la digo, kie estas
profunda kaj tre agrabla loko, ombrigita de multaj kaj altaj arboj.
La bruado de la akvo, kiu faladis de la kluzo, cxarmis nin, kaj donis
al ni akvon cxiam movan.

En tiu tempo mi havis belan cxashundinon grifonrasan, kun la haraj
rigidaj. Gxi estis bona, amema besto, tute sindona por sia mastro.
Gxi neniam lasis min. Nokte kaj tage gxi estus difendinta min
kontraux kiu ajn, kaj malgraux tio, gxi estis karesema.

Ian tagon, kiam mi banis min kune kun amikoj, mi diris al unu el ili,
kiu estis apud mi: "Mi sxajnigos droni por vidi kion faros la
hundino."

En tiu momento gxi estis dekkvinjara, kaj ne tre sxatis la akvon. Mi
pusxis ekkrion, alvokante: "Dian! Dian!" sxauxmigante la akvon
cxirkaux mi.

Tuj ekjxetigxis la hundino en la akvon, kaj rapide alnagxis al mi.
Gxi per siaj dentoj ekkaptis sendolore mian sxultron por alkonduki
min teren; sed mi prenis la voston de Dian' dirante al gxi: "Iru,
Dian'! Iru!" kaj la hundino rapidis por atingi la bordon.

Mi suprenrampis la deklivon, kaj mi alvenis sur la herbejon. Tie
Dian' elmontris gxojegon blekante pro plezuro, saltante por leki
miajn manojn, kaj mian vizajxon. Tio certe ne estis miriga; multe da
hundoj estus same agintaj, propramove, _instinkte_, se vi volos. Sed
la historio ne estas finita.

Post kelkaj tagoj, ni decidis ankoraux, ke ni banus nin. Mi do aliris
cxe mian parencon por preni la barkon. Mi pretigxis por senkatenigi
la barkon, kaj por gxin eniri, kiam mi sentis, ke io malebligis min;
gxi estis mia hundino kiu, per siaj dentoj, tenis mian pantolonon:
Dian' ne volis ke mi eniru la barkon. Tre malfacile mi sukcesis por
enirigi gxin kaj ni deiris. Ni albordigxis al la elektita kaj
kutimita loko. Miaj amikoj senvestigxis, kaj mi lasis mian jakon,
sed, kiam mi volis dauxrigi, mi ne povis.

Dian' blekis furioze kontraux mi, montrante al mi siajn dentojn. Mi
provis kvietigi gxin, sed vane; mi estis devigita revestigi min.
Dian' ne volis, ke mi banu min. Cxu tio estas _instinkta_ aux
_inteligenta_?

Mi lasos vin respondi tiun demandon, sed de longe mia opinio estas
difinita.




RUBAJATO DE OMARO KAJAMO.

Tradukita de Ben Elmy.


1
  Vekigxu! Jen, la suno jam forpelas
  Stelojn kaj nokton; el cxiel' akcelas
    Radi' unua, kaj per sia brilo,
  La turo de l'Sultano alte helas.

2
  Dum el mallum' kreskadis taga pleno,
  Auxdigxis vocx', plendante pri deteno,--
    "Dormulo, kial vi ekstere restas?
  En templo jam atendas la festeno!"

3
  La kok' ekkrias; cxiuj en akordo,
  Ekpetas, "Malfermata estu pordo!
    Ni povas resti iom nur da tempo,
  Nek plu vidigxos cxe la tera bordo!"

4
  Printempo, la naskigxo de novjaro!
  Revivas nun la juna deziraro;
    Sed homo pensa pace nun forigxas,
  Cxe fresxaj blankaj floroj de l'kamparo.

5
  Iram' pereis, vere, kun jasmeno,
  Sed restas lag' alia, kaj gxardeno;
    Se vazon de Jamsxid' ne plu ni vidas,
  En vino brilas cxiam la rubeno.

6
  David' silentis; sed, per vocxo klara,
  Al rozo pepas najtingalo kara,--
    "Vin' vin' vin' vino, rugxa rugxa vino!"
  Kaj roz' rugxigxas, en respond' nesxpara.

7
  Plenigu vazon; cxe printempa festo,
  Bruligxu gxoje vintra pentovesto;
    Mallongan vojon havas tempobirdo
  Por flugi, kaj rapidas al la nesto.

8
  Cxe urbaj aux cxe kampaj societoj,
  La vin' de vivo falas per gutetoj;
    Simile, kvazaux floro kadukanta,
  De vivo falas vice folietoj.

9
  Mil rozoj, oni diras, venos morgaux;
  Sed kien iris rozoj de hieraux?
    Monato sama, rozojn alportante,
  Jamsxidon prenos, Kajkobadon ankaux.

10
  Nu; prenu gxi, do, ilin! Kial ni
  Pri Kajkobado zorgos? Tie cxi,
    Rustum' kaj Zalo ne pli grave estas
  Ol la vespermangxad' al vi kaj mi.

11
  Ripozu ni cxe tiu cxi herbejo,
  Jxus inter la dezerto kaj plantejo;
    Neniel je Sultan' aux sklavo pensu,
  Kaj lasu la Mahmudon al regxejo.

12
  Versolibret' sub arbo tie cxi,
  Krucxo da vino, pano nur, kaj vi,
    Kantante dolcxe en dezerto, jen!
  Dezerto estus Paradiz' por mi!


RUBAIYAT OF OMAR KHAYYAM.

(Translated from the Persian by Fitzgerald).


1
  Wake! For the sun who scatter'd into flight
  The stars before him from the field of night,
    Drives night along with them from heav'n, and strikes
  The Sultan's turret with a shaft of light.

2
  Before the phantom of false morning died,
  Methought a voice within the tavern cried,
    "When all the temple is prepared within,
  Why nods the drowsy worshipper outside?"

3
  And as the cock crew, those who stood before
  The tavern shouted--"Open then the door!
    You know how little while we have to stay,
  And, once departed, may return no more."

4
  Now the New Year reviving old desires,
  The thoughtful soul to solitude retires,
    Where the white hand of Moses on the bough
  Puts out, and Jesus from the ground suspires.

5
  Iram indeed is gone with all his rose,
  And Jamshyd's seven-ring'd cup where no one knows;
    But still a ruby kindles in the vine,
  And many a garden by the water blows.

6
  And David's lips are lockt; but in divine
  High-piping Pehlevi, with "Wine! Wine! Wine!
    Red Wine!"--the nightingale cries to the rose
  That sallow cheek of hers to incarnadine.

7
  Come, fill the cup, and in the fire of spring
  Your winter-garment of repentance fling;
    The bird of time has but a little way
  To flutter--and the bird is on the wing.

8
  Whether at Naishapur or Babylon,
  Whether the cup with sweet or bitter run,
    The wine of life keeps oozing drop by drop,
  The leaves of life keep falling one by one.

9
  Each morn a thousand roses bring, you say;
  Yes, but where leaves the rose of yesterday?
    And this first summer month that brings the rose
  Shall take Jamshyd and Kaikobad away.

10
  Well, let it take them! What have we to do
  With Kaikobad the Great, or Kaikhosru?
    Let Zal and Rustum thunder as they will,
  Or Hatim call to supper--heed not you.

11
  With me along the strip of herbage strown
  That just divides the desert from the sown,
    Where name of slave and Sultan is forgot--
  And peace to Mahmud on his golden throne!

12
  A book of verses underneath the bough,
  A jug of wine, a loaf of bread, and Thou
    Beside me singing in the wilderness--
  Oh, wilderness were Paradise enow!

(V. 4--The Persian new-year begins with the vernal equinox. The
"white hand of Moses" is a figure for Spring blossoms).

(V. 10--Rustum is the Hercules of Persia; Zal, his father).




DIVERSAJ AVIZOJ.


Dankojn! Koregajn dankojn! La rezultato de la korespondado pri la uzo
de supersignoj estas bonega, kaj plene pruvas, ke cxiulandanoj
kunpensas pri la afero. Mi nur estas ricevinta cxirkaux dudek kvin de
la petitaj posxtkartoj, kaj, _kvankam mi ne ilin demandis_, mi
ricevis centojn da varmegaj protestoj. Tiu cxi pruvas ke la
Esperantistoj multe interesigxadas je la lingva afero, kaj ke ili ne
estas nezorgemuloj. Tamen, kelkaj amikoj diris al mi: "Oni ne zorgos
pri la afero." Tial mi nur demandis, ke la plenduloj skribu al mi,
cxar mi bone sciis ke tiuj cxi ne estis la plimulto da la
Esperantistoj, nek en Anglujo, nek aliloke.

Nu, trankviligxu, karaj Legantoj. Mi neniam sendos al vi
sensupersignan Gazeton, cxar nek mi, nek vi, deziras gxin legi. (Kaj
mi certe estas la plej interesita el la legantoj de The
Esperantist!) Dank' al viaj penadoj, mi nun, pli ol iam antauxe,
fidas je la bela estonteco de nia kara afero. Al tiuj fervoraj
amikoj, kiuj kontrauxdiras la supersignojn cxar ili deziras skribi al
la Gazetaro Esperante mi diros: "Faru tion, kion mi estas farinta.
_Skribu vian Esperantan leteron, sen la bezono de supersignita
litero._" Estas facilege tiun cxi fari. Antaux kelkaj tagoj, nia
fervora kunbatalantestro, Sinjoro Bourlet, skribis tutan kolonon sen
supersigno.

Tiam, se la Redaktoro ne presigas vian leteron, ne plendu kontraux la
supersignoj, sed kontraux la antauxjugxo de la Redaktoro. Sed,
kompreneble, nun tiel, kiel antauxe, vi cxiam povas lauxbezone uzi la
literon H anstataux la supersigno, por telegrafi, presigi, k.t.p.

Sed alie vi ne devas fari. Vi ne devas elpensi vian propran
_Fonetikan Alfabeton_. Vi devas skribi Esperanton, por ke vi estu
Esperantisto.

     * * *

Kara Sinjoro,--Signoj ne mankas, ke la temo de lingvo
internacia interesas cxiun tagon pli kaj pli la homojn pensantajn de
la mondo. Estas societo internacia da lingvistoj, kiu sin nomas
Societo Internacia Fonetika (Association Phonetique Nationale). Gxi
havas gxian centran oficejon en Parizo, sed la membroj apartenas al
dek sep diversaj nacioj, kaj enhavas la plej progresajn profesorojn
kaj instruistojn de modernaj lingvoj el cxiu civilizita nacio. Gxi
estas ekzercinta fortan influon sur la edukadaj oficejoj de Francujo
kaj Germanujo, kaj estas tiamaniere tute aliforminta la instruon de
modernaj lingvoj en la lernejoj de tiuj cxi du grandaj nacioj. La
Societo havas monatan gazeton, Le Maitre Phonetique, kaj oni
komencas diskuti en tiu cxi gazeto la temon de lingvo internacia.
Malfelicxe estas iuj da la plej influemaj membroj, kiuj havas fortan
antauxjugxon kontraux lingvo artefarita, kaj tiun cxi monaton ili
estas antauxmetintaj proponojn pri la ekzameno de tiu cxi temo, kiuj
estas tute malamikaj ecx al la konsiderado de la meritoj de nia kara
lingvo. Sed tiu cxi povas nur helpi nian kauxzon.

Cxar estas bonaj Esperantistoj en tiu cxi klerega Societo, kiuj scios
bone kiel batali pro la vero kaj pro la kara lingvo, kontraux cxiuj;
kaj la rezultato povas nur esti, ke la meritoj de Esperanto farigxos
konataj al multe da la plej kapablaj lingvistoj de Euxropo; kaj la
kulpo estos la nia, se ni ne gajnos iujn da ili por nia kauxzo.--Via,

  R. J. Lloyd, D.Litt., M.A.

     * * *

Sinjoro,--Antaux tri semajnoj mi sciigxis je la unua fojo
pri la naskigxo kaj la kreskado de Esperanto, leginte bonegan
artikolon kiun pri gxi eldonis Sir William Ramsay, per la _Daily
Mail_. Tuj kiam mi estis acxetinta la libreton nomatan _The Student's
Complete Textbook_ mi eklernis entusiazme la lingvon dum miaj
cxiutagaj vojagxoj per vagonaro inter Londono kaj Brajtono
(Brighton), kie mi vivas, demirinte gxian simplecon kaj la facilecon
per kiu oni povas gxin ellerni. Permesu, tial mi petas, Sinjoro
Redaktoro, ke unu el la Geesperantistaro konigu al vi la plezuron
kiun li estas eltirinta je tiu cxi afero. La celo tamen de tiu cxi
letero estas demandi al vi, ke vi bonvolu al mi sciigi, cxu trovigxas
en Brighton grupo aux sekcio Esperantista? Se ne, mi volus doni miajn
malgrandajn servojn por gxin efektigi, agante, kompreneble, sub via
afabla direkto, aux tio de kelkaj aliaj personoj, kiuj estos havintaj
spertadon pri tiaj aferoj. Efektive mi zorgus treege disvastigi la
lingvon kiel eble plej mi povos.

Al mi sxajnas ke Brajtono devas farigxi utila centro Esperanta por
gxia alpreno, kaj mi estas certa ke mi ricevos la korajn
kunlaboradojn kaj bondezirojn de cxiuj, kiuj volegas antauxenirigi la
interesojn de nia kara lingvo. Kun saluto.--Via,

  D. H. Lambert (B.A., Oxon),
59, St. Aubyns, Hove, Sussex.


_Jen la lauxvorta letero de nova Esperantisto, kiu lernis la lingvon
en vagonaro!_

Kompreneble, mi esperas ke cxiuj najbaraj amikoj je nia Afero helpos
nian novan apoganton, je la fondigo de forta grupo en Brighton. Cxiam
antauxen! Ni kreskadu!

     * * *


_La Universitato Londona_ kaj la _Teachers' Guild_ faras libertempan
kurson de Julio 18 gxis Auxgusto 12, kaj la Sekretario deziras ke mi
anoncu jene.

Tiuj studentoj, kiuj ne povos cxeesti antaux la fino de Julio, povos
partopreni je la dua periodo da du semajnoj, kaj por tiuj cxi oni
donos pluajn klasojn. La Kurso traktos pri la Elparolado kaj
Kunmetado de la Angla lingvo; La Fonetikoj de Moderna Angla; Moderna
Angla literaturo; Sistemoj por la instruado de modernaj lingvoj; kaj
paroladoj pri Angla edukado kaj institucioj. Abonpago dum la tuta
monato, L2 (50 frankoj). Dum la lasta du semajnoj, L1. Oni esperas
ke multe da alilanduloj cxeestos. Por pluaj sciigoj, skribu al
_Director of the Holiday Course for Foreigners, University of London,
South Kensington, S.W._

Bedauxrinde ne estos Esperanta kurso tiun cxi jaron kaj la sciigo de
la Dijxona Universitato devas esti multe pli interesa por la
Esperantistaro. Tie cxi, Profesoro Lambert donos Esperantan kurson de
Julio 1 gxis 31 Oktobro. Abonpago, je la kvar monatoj (cxiuj temoj),
L2 (50 fr.) 30 fr. po ses semajnoj. Esperantistaj studentoj povas
esti certaj, ke ili trovos en Dijxono plej koran Esperantistan
akcepton. Oni konsilas, ke ili kunportu kun ili siajn bicikletojn,
cxar la cxirkauxajxoj estas tre belaj, kaj la vojoj tre tauxgaj. Por
ilustrita brosxuro priskribanta la tutan kurson, skribu al _Sro.
Lambert, Profesoro cxe la Universitato, Dijon, France_.

La Redaktoro esperas, ke kelkaj Anglaj kunbatalantoj partoprenos je
tiu cxi kurso, kiu estas la unua libertempa kurso enhavanta
instruadon de Esperanto.

     * * *

La dua numero de la _Internacia Scienca Revuo_ siatempe aperis, kaj
enhavas longan artikolon pri la _N Radioj_, kaj valorajn raportojn
pri la lastaj medicinaj progresoj kaj fizikaj Sciencoj. Tiu cxi
Gazeto vere estas tre grava ilo, kaj ni esperas, ke gxi ricevos la
apogon, kiun gxi meritas. La kosto de specimeno de la unua aux dua
numero, kune kun propaganda folieto en Angla kaj Esperanto estas sep
pencoj afranke.

     * * *

La Ilustrita Posxtkarto povas esti amiko je nia afero, sed ankaux, se
oni ne zorgos, gxi farigxos malamiko. Eble estos utile tie cxi doni
kelkajn sciigojn pri la sendo de tiuj cxi.

Oni neniam devas meti la posxtsignon sur la ilustrita flanko, sed gxi
devas esti samflanke kun la adreso. Se oni alie faras, la ricevanto
devos pagi pluan 30 centimojn.

Kaj, se oni deziras sendi la posxtkarton duonpreze, oni devas
elstreki la vortojn _Carte Postale_, kaj anstatauxi "_presajxo_, aux
_Imprime_." Kaj oni ne devas skribi plu ol la adreso, kaj la nomo de
la sendanto, kaj, eble, la dato. Tiam la kosto nur estas 5 centimoj
(one halfpenny).

     * * *

Karaj Samideanoj,--Kun la intenco fari de ili donacon al nia
estimata Majstro, Doktoro Zamenhof, mi petegas, ke vi aminde sendu al
mi neilustritan posxtkarton enhavante la sekvantan Kredon:--

"Mi sincere kredas ke Esperanto estas la sola solvo de tre grava
problemo de la Homaro: helpanta sxlosillingvo; kaj mi cxiam rigardos
gxian absolutan netusxeblecon, kiel la simbolo de nia forteco
kontraux atakoj kaj malamikoj de nia verko."

Kaj aldonu vian nomon kaj adreson.

Tiam, kiam mi ricevis almenaux kvincent da tiuj p.k. mi, antaux sendi
ilin al la Estro, presigos libreton enhavantan la superan kredon kaj
la nomojn kaj adresojn de aligxantoj.

La kosto de la libreto estos sciigata pli malfrue al personoj kiuj
deziras gxin acxeti.

Mi ankaux esperas ke tiuj, kiuj deziras korespondadi pri iaj temoj
kun niaj kungrupanoj Trinidade bonvolos skribi al mi.--Fidele via,

  G. O. Messerly,
  Port of Spain, Trinidad, B.W.I.

     * * *

Turistoj, kiuj deziras veni Riolunaton, devos sin turni al Grafo
Albert Gallois, Sekretario de la Grupo, Riolunato, Prov. de Modena.
Italujo. Grafo Gallois ankaux estas la Redaktoro de la monata Itala
Organo _L'Esperantista_ (jarabono 4 frankoj).

     * * *

La Rondiranto de Aprilo enhavas tre interesan skizon de vojagxo en
Montenegro. Oni devas gratuli Sinjoron Kolovrat Cxervinski pri sia
vojagxo en tiu cxi preskaux nekonata lando.

     * * *

Alice in Wonderland estas mirinda libro, kaj la ideo falis en la
kapon de fervora apoganto ke estus tre bona ideo gxin traduki en
Esperanto. Kompreneble, oni devos sxangxi multe da la sxercoj, kaj
tiel plu, sed mi esperas ke cxiuj, kiuj povas sendi kelkajn pecetojn,
Esperantajn sxercojn, kaj aliajn tauxgajxojn, tiel faros kiel eble
plej baldaux.

La Rev. R. A. Davis, Broxwood, Pembridge, Herefordshire, afable
klopodas pri tiu cxi malfacila afero, kaj espereble, se Esperantistoj
kunlaborados, nia literaturo gajnos novan, kaj tre indan verkon.

  La Redaktoro.




EL HINDUJO.


  Singribari Hat, P.O., Assam,
  _Feb. 27, 1904_.

Kara Sinjoro,--

Gxis nun mi ne havis libertempon suficxan por skribi al vi longan
leteron. Sed sendube vi tion facile komprenos, cxar tia cxi vivo
estas tuta sxangxo, kaj mi sentas, ke mi logxas en alia mondo.

Ni lasis Londonon en malvarmega blovado kaj pluvo. La vetero estis
vere vintro. Dum la sekvantaj tagoj, vojagxantoj restis en siaj
kajutoj, dume la flava vizagxa regxo super cxiuj regxis. Tamen, post
kvar tagoj, la minacaj nuboj estis anstatauxata de la varma sunbrilo
kaj la frenezaj ventoj de gxentilaj blovetoj. La cetervojagxo estis
kvieta kaj gxojinda, krom en la Rugxa Maro, kie la suno estis
senplezure varmega. Ni pasigis du tagojn en la Kanalo Sueza, pri kiu
mi farigxis tre interesata. Gxiaj sepdek mejloj estas trancxitaj tra
la nudema sabla Arabdezerto. Ni vidis kelkajn kamelarojn kaj unu aux
du vilagxojn de sunsekita koto, cxirkauxita de daktilujoj. Kaj,
starante sur la promenejo de la granda mariranta sxipo, dum la
vidajxo estis limata cxiuflanke de la eternaj sabloj, mi vere sentis
ke ni estis senrajtuloj en tia ejo.

Je la 4 Februaro ni alvenis cxe Kalkuto, kie mi logxis du tagoj, tre
okupita de la acxetado de tauxgaj vestoj kaj litkovriloj: tie ankaux
mi unue ekdormis en moskito kurtenoj.

Tie cxi mi vizitis Sinjoron P., kies adreson vi donis al mi, kaj vi
estos interesata scii ke li estas Hindo, kaj ankaux instruisto. Li
esperas akiri la lingvon mem, kaj fine instrui siajn Hindajn
lernantojn. Mi penos lin teni je lia parolo per korespondado.

Post maltrankvila veturo, nokte, en vagonaro al Goalundo, mi suriris
sur riveran vaporsxipon, kiu faris zorgindan vojagxon de kvar tagoj
per la Brahmaputra Riverego; gxi multefoje surkuris sur subakvajn
sablajxojn, kaj unufoje estis tiamaniere tenata dum dudek horoj, kiam
du aliaj sxipoj alvenis kaj, tirante, liberigis gxin. Mi sxiplasis
cxe Rangamatti Ghat meznokte: la ejo estis plena je Hindoj kaj
Asamanoj, sed neniu estis tie por renkonti aux helpi min, kaj tre
malkonvene estis zorgi mian pakajxon. Mi pasigis la nokton en
proksima neokupata Bungalo, kie mi farigxis mangxajxo de la moskitoj.
Matene mi eltrovis, ke elefanto min atendis. Li jxus estis levigxinta
el la longa herbo, kaj lia atentisto estis senpolviganta lian dorson.

Tiam sekvis tre skuega, tre polvega, kaj tre varmega rajdo kvindek
kvar mejlojn longe, kiuj okupis _tri tagojn_. Cxiunokte mi logxis cxe
iu plantisto, cxar la kutimo en Asamo inter Euxropanoj estas--_Via
domo pro cxiu, kaj cxies domo pro vi!_

Estas kvar aliaj Euxropanoj sur la Gxardeno, kaj cxiu logxas en
aparta bungalo. Estas pli ol kvarmiloj da Kulioj (Coolies). En unu
tago mi vizitas kelkcentojn da preskaux nudaj cxokoladkolorajn
virojn. Multaj ligas sian longan haron poste, simila al virino, kaj
siaj koloj estas cxirkauxataj de koljuveloj. Mi trovas grandan
malfacilecon lerni ilian lingvon, cxar estas tia malkomprenebla
miksajxo de Asama, Bengala kaj Kacxara, treege distrancxita; kaj
malfelicxe, neniu el miaj kolegoj povas sxpari la tempon por instrui
min. Sed estas mirinde kiel neceseco agemigas onies pensilon, kaj mi
jam akiris suficxe pro mia nuna postulo.

Nia gxardeno estas du mejloj longe kaj unu mejlo largxe. Gxi estas
limata de la dika arbarego (Jxunglo) kiu senrompe atingas al la
proksimaj Himalajaj Montegoj, kaj kiu estas enlogxata de multaj
sovagxaj bestoj, precipe ursoj, elefantoj, tigroj kaj leopardoj, kiuj
ofte eraras en la gxardenon por ataki la laboristojn.

     * * *

Nune la vetero estas perfekta, sed, kompreneble, dum la pluvado, kiu
komencigxas en Majo, estos tute malsama. Mi sendas al vi kelkajn
foliojn de mirinda rugxa arbo, kiu kreskas en la gxardeno.

Adiaux, mia estiminda amiko.

  Via sincere,
  A. T. Simper.




HINDAJ PROVERBOJ.


"Maljuna Sinjoro Howell" priskribas la elementajxojn de rava proverbo
esti: _Senco, Mallongeco, Salo._ Je tiuj cxi, kaj precipe je la
_Salo_, la Hindoj superas sin mem. Kompreneble, inter la miloj da
proverboj Hindaj, devas esti multaj, kiuj ne alvokas la okcidentan
spiriton, sed, por montri kiel lerte ili esprimigas siajn ideojn, mi
citas tiujn cxi malmultajn specimenojn.

(1). Cxu la trancxilo falas sur la melonon, aux cxu la melono falas
sur la trancxilon, estas same. La melono estas trancxata.

(2). Oni ne povas vidi Paradizon sen morti.

(3). Kiu forgesas matene, sed memoras vespere, ne nomigxas forgesulo.

(4). Se homo ridas, li ridas je alioj; se homo ploras, li ploras je
si mem.

(5). Dorno eniras ricxulon, kaj miloj kuras lin helpi: Malricxulo
falas de alta monto, kaj neniu proksimigxas je li.

  (8276).




PRI LA DORMA-MALSANECO.

Tradukita de P.H.


Dorma-malsaneco, kies kauxzo longe restis nesolvebla problemo, fine
cedis sian sekreton, dank' al la laboradoj de Lt.-Kolonelo Bruce,
Doktoro Nabarro kaj Kapitano Greig.

Ili uzis la eltrovon de Doktoro Castellani, ke malgrandega
sangparazito, nomita "trupanosom'o" cxeestis en la cerebrospina
fluajxo de iaj malsanuloj, suferantoj de tiu cxi malsaneco, kaj kiu
eltrovis, ke tiu cxi parazito kauxzas la dorman malsanecon, same kiel
kulo kauxzas malarion.

Mallonga priskribo pri la simptomoj de dorma-malsaneco eble estus
interesa.

Apatio kaj senvigleco multege aperas. La suferantoj havas grandegan
mangxbezonon, kaj ofte petegas mangxajxojn, kiam ili estas tiel
malfortaj kaj dormemaj, ke ili ne povas mangxi. Aliaj vere farigxas
marsxantaj skeletoj, kaj aliaj akvosxveligxas.

Muskola tremado kauxzas haltantan iradon. Poste, ili kusxas en
profunda letargio. Sxvelo de la limfaj glandoj estas ofta simptomo,
kaj kelkaj kuracistoj opinias ke tiu igas la malsanecon. Ili tial
eltrancxas la sxvelitan glandon. La dormemo sxajne ne estas vera
dormo, sed letargio, kiu rigidigas la kapablon. Efektive oni dubas,
cxu la suferanto dormas tiom, kiom li dormus dum saneco. Multoj
mortas dum varmega febro, sed egala numero mortas kiam la temperaturo
estas subnormala.

Morto estas la neevitebla fino de tiu cxi terura malsaneco, kaj
okazas jen post malmultaj monatoj, jen post du aux tri jaroj. Cxiu
suferanto de dorma-malsaneco ekzamenita de la supre nomitaj sinjoroj
evidentigis la cxeestadon de la trupanosam'o en la cerebrospina
fluajxo. Oni ne povas gxin trovi en tiu de landanoj, kiuj ne suferas
de tiu cxi malsaneco.

Tamen oni trovis trupanosom'ojn en la sango de dudek ok procent da
landanoj logxantaj en la dorma-malsaneca kvartalo; sed neniam
aliloke.

Oni kredas ke tiaj personoj kredinde ekmalsanigxis.

Gravaj simptomoj ne aperas gxis la parazito eniras la cerebrospinan
fluajxon.

Tiu cxi malsaneco ne similas je malario, cxar gxi ne kuracigxas per
kinino. Oni nun ne dubas ke la _cici musxo_ (tsetse, _glossina
palpalis_), sangsucxanta musxo, transportas la malsanon de persono al
persono, same kiel la mikrobo malaria (_plasmodium malariae_) faras.
La sekvanta eksperimento pruvas la rolon, kiun la cici ludas en tiu
cxi afero.

Multe da tiuj cxi musxoj sin regalis sur dorma malsana suferanto. Tiu
cxi sxajne ne sentis iliajn pikojn. Ili tiam estis portataj al sana
simio, kiu baldaux malsanigxis, kaj fine mortis, montrante la
kutimajn simptomojn. Oni ankaux trovis en lia sango kaj cerebrospina
fluajxo la trupasonon'ojn. Oni trovis la saman rezultaton post kiam
oni estis ensxpruciginta aux la sangon, aux la fluajxon de la
malsanulo en la simion.




LA POSTENO DE ROBBIE.


La korteto havis tre militan vidigxon. Tie estis soldatoj kun
bataliloj, oficiro kun ligna glavo, fiera knabo kun standardo tro
granda por li, kaj _bando da muzikistoj_ kiu furioze batadis gaje
pentritan tamburon.

Nur malgranda Robbie malgxoje sidis sur la sxtupoj, kaj rigardis.
Perfida peceto da glaso kripligis lian piedon, kaj li ne povis marsxi
tiel rapide, kiel la militistaro. "Mi ne povas ion fari," li diris
cxagrenege. "Jes, vi povas," respondis Kapitano Fred, "vi povas
ekkrii _Hura_! Kiam ni preteriras." La knabeto do gardis sian
postenon, observante tutan la marsxadon kaj remarsxadon. Ofte la roto
iris aliloken, sed li neniam mankis svingi sian cxapeton, kaj levi
sian fajfan aplauxdon, kiam ili trapasis.

Robbie estas la vera heroo. Ne estas facile ekkrii "_Hura_" pro tiuj,
kiuj povas antauxeniri kiam ni estas devigitaj halti; ne estas facile
forgesi nian propran malkontentigon, kaj aplauxdegi tiujn, kiuj faras
tion, kion ni deziras, sed ne povas, fari; ne estas facile gxoji je
la sukceso de tiuj, kiuj posedas la lokon, kiun ni deziras okupi.

Nur granda koro povas stari aparte, kaj ekkrii "_Hura_" kiam la aliaj
preteriras.

  _Tradukita de_ C. S. Bicknell.




LA STRABULINO.


Cxu vi ne opinias, ke oni povas gxuste nomi la sekvantan anekdoton
_Antikva Historio_, cxar maljuna Franca Sinjorino rakontis gxin al mi
antaux sesdek jaroj!

Gxi okazis en Francujo, dum periodo de politika tumultego kaj
maltrankvileco. Neniu sciis kion atendi.

Sinjorino altranga, iom sciema, sed kiu estis ankaux malfelicxe
strabulino, renkontis, je vesperkunveno, politikiston. Sxi komencis
lin demandi pri tiu cxi kaj pri tiu afero, esperante tiamaniere
eltrovi kelkajn sxtatajn sekretojn.

La diplomato gxentile, sed artifike, respondis, kaj la sinjorino
gajnis nenion.

Fine, sxi kolerigxis, kaj ekkriis: Nu, diru al mi, mi petas, kiel
iras la politikoj?

La ministro tuj respondis: Tiel, kiel vi _vidas_, Sinjorino, _tre
malrekte_.

  E. J. Catt.

     * * *

En malgranda Irlanda urbeto antaux nelonge trovigxis pastro, kiam
cxiam predikis, ke ni devas ami niajn malamikojn. Unufojon, dum li
estis iranta pregxejon, li renkontis ebriulon, kaj diris: "Cxu vi ne
scias ke la vino estas via malamiko?" "Jes," li respondis, "sed cxu
vi ne predikas ke ni devas ami niajn malamikojn?" Tiu cxi estas vera,
sed mi ne diris ke vi devas ilin gluti.--P. de B.




CORRESPONDENCE NOTES.


In reply to numerous inquirers, I regret to state that the Edition of
the First Number is exhausted. Intending subscribers can commence
with No. 2, or any succeeding issue.

If they will let me know what price they are prepared to pay for the
first number, I will try and buy some in.

     * * *

How to tell the time in Esperantoland. This is a troublesome matter,
for two systems are in vogue, the German and the English. I was
surprised to find that French Esperantists generally use the former,
and, instead of saying _la kvar kaj duono_, for _half past four_,
they say _la duono de la kvina_, _the half of the fifth hour_. We
English must take care to remember this peculiarity, or we shall get
into trouble.

     * * *

The difference between _Cxia_ and _Cxiu_ is as follows: Cxia means
_all sorts of_, whereas Cxiu simply means _all_, without regard to
kind. The same rule applies to Tiu, Tia; Kiu, Kia.

     * * *

C.G.S.M. proposes that a column should be printed each month, in
which the roots and affixes are divided by hyphens. If other readers
will send the same request a trial shall be made.

But readers of The Esperantist have generally got beyond the
_hyphen stage_, surely.

     * * *

I have to thank H.W.R., of Ipswich, for the following ingenious
method of remembering those difficult correlative words _Ia_, _Tia_,
_Cxia_, _Nenia_, and the like, on pages 42 and 43 of the Textbook. As
there can be no Royal Road to learning, such devices as these are
most useful as aids to the memory.

  This is R.'s epitome,
  Pages forty-two and three.

  _I-_, _Cxi-_, _Ki-_, _Neni-_, and _Ti-_,
  Then add _-a_ for _Quality_.

  _-al_ for _Motive_, _-am_ for _Time_;
  _-e_ for _Place_, excuse the rhyme.

  _Manner-el_; _Possession-es_;
  Which must always sound like face.

  _Thing_ add-_o_; _-om Quantity_,
  _Person-u_, should always be.

     * * *

Mr. C. W. T. Reeve, 63, Effingham Road, Lee, Kent, is arranging an
Esperantist party for Boulogne this Whitsuntide. Will those desirous
of joining kindly write at once? Mr. Reeve also wishes to join with
fellow Esperantists in walking excursions on Sundays.




MAJTAGO.

Originale verkita de E. A. Lawrence.


Tiu, kiu volas vidi la unuan tagon de Majo tiel, kiel festita antauxe
cxie en Anglujo, devas iri al Knutsford, beleta, stranga urbeto en
Cheshire, kie, malfelicxe, gxia grandega najbaro, Manchester, baldaux
ensorbigos gxin. Tie logxis la du "Cranford" fratinoj, tie oni
ankoraux montras la lokon, kie herbmangxis la bovino, vestita en tuko
de sia mastrino, post ke gxi estis falinta en kalkfoson!

Knutsford prenas sian nomon de Knuto, Regxo de Danujo, kiu ankaux
farigxis Regxo de Anglujo.

Foje li gxin trapasis, kaj renkontis novedzinon, kiu transiris la
rivereton. La piedoj de lia cxevalo disjxetis iom da sablo sur sia
vesto: de tiu cxi tempo, Knutsfordanoj havas strangan kutimon, ili
disjxetas sablon antaux la pordo de novedzinoj.

En la bela komunejo de la vilagxo oni arangxas la Majtagaj Ludoj.

La unua afero estas elekti Regxinon; kaj mi pensas, ke ne sxia
boneco, sed sxia beleco estas la cxefa penso. Alta stango estas tie
cxi starigata kaj, kun multe da ceremonioj, estas ornamata de floroj
kaj rubandoj.

Tiam, en granda procesio, venas la regxino, blanke vestita, sia
sekvantaro estante Maid Marian, Robin Hood, Little John, Friar Tuck,
kaj aliaj personoj el la antikva Angla fablaro.

Estas ankaux la Drako, kaj la "Morris" danculoj. La Regxino sidigxas
sur sia ornamita trono kaj kronigxas. Nun sur la herbo, oni gaje
dancas ludas, trinkadas, kaj mangxadas.

La lokaj eminentuloj venas por vidi, kaj donacas la premiojn. Se la
vetero estas bela, la vidajxo multe placxas, sed, alie, estas mizera
afero!

Londono mem havas sian Majan Regxinon. En Walworth, frue matene, je
la unua tago de la Maja monato, knabino estas elektita Regxino. Sxia
agxo devas esti cxirkaux dek tri, kaj sxi devas esti la plej bona el
sxia lernejo. Sxia trono estas en cxambro, ne sur la herbo. Sed
ankaux sxi havas grandan procesion, kaj sxia veturilo tirigxas de la
plej bela azeno de la cxirkauxajxoj. La soldatetoj, nomataj The Boys'
Brigade farigxas sxia gardistaro.

Vere la tago estas tago gxojega.

Mi ankaux memoras, ke kiam mi estis infanino, mi vidis en la
cxirkauxajxo de Londono, "Jack-in-the-Green," viro veturante en speco
da kagxo, de herboj kaj floroj kovrata. Jack dancis antaux mi, kaj
miaj gepatroj opinias, ke li sxtelis mian pupon, cxar oni trovis min
ekkriantan: "Mian pupon! Malbona verda viro, mian pupon!"

Sed nunatempe ni cxiam vidas la vilagxajn infanojn marsxantajn sur la
vojo, portantajn bastonojn florornamitajn, kiuj ofte estas tre
beletaj. Ili ankaux tiam kantas malnovajn infanajn kantojn.






End of Project Gutenberg's The Esperantist, Vol. 1, No. 7, by Various

*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, VOL. 1, NO. 7 ***

***** This file should be named 32314.txt or 32314.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
        http://www.gutenberg.org/3/2/3/1/32314/

Produced by Andrew Sly, David Starner and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
book was produced from scanned images of public domain
material from the Google Print project.)


Updated editions will replace the previous one--the old editions
will be renamed.

Creating the works from public domain print editions means that no
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
(and you!) can copy and distribute it in the United States without
permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
such as creation of derivative works, reports, performances and
research.  They may be modified and printed and given away--you may do
practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
subject to the trademark license, especially commercial
redistribution.



*** START: FULL LICENSE ***

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
Gutenberg-tm License (available with this file or online at
http://gutenberg.org/license).


Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
electronic works

1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement.  See
paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
works.  See paragraph 1.E below.

1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
collection are in the public domain in the United States.  If an
individual work is in the public domain in the United States and you are
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
keeping this work in the same format with its attached full Project
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
a constant state of change.  If you are outside the United States, check
the laws of your country in addition to the terms of this agreement
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
creating derivative works based on this work or any other Project
Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
the copyright status of any work in any country outside the United
States.

1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
with this eBook or online at www.gutenberg.org

1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
and distributed to anyone in the United States without paying any fees
or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
1.E.9.

1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.

1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
that

- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
     must be paid within 60 days following each date on which you
     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
     address specified in Section 4, "Information about donations to
     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
     License.  You must require such a user to return or
     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
     and discontinue all use of and all access to other copies of
     Project Gutenberg-tm works.

- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
     of receipt of the work.

- You comply with all other terms of this agreement for free
     distribution of Project Gutenberg-tm works.

1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
electronic work or group of works on different terms than are set
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
works, and the medium on which they may be stored, may contain
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
your equipment.

1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.

1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from.  If you
received the work on a physical medium, you must return the medium with
your written explanation.  The person or entity that provided you with
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
refund.  If you received the work electronically, the person or entity
providing it to you may choose to give you a second opportunity to
receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
is also defective, you may demand a refund in writing without further
opportunities to fix the problem.

1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
with this agreement, and any volunteers associated with the production,
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
that arise directly or indirectly from any of the following which you do
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.


Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of computers
including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need, are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.


Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
throughout numerous locations.  Its business office is located at
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
information can be found at the Foundation's web site and official
page at http://pglaf.org

For additional contact information:
     Dr. Gregory B. Newby
     Chief Executive and Director
     gbnewby@pglaf.org


Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation

Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements.  We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance.  To
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
particular state visit http://pglaf.org

While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations.
To donate, please visit: http://pglaf.org/donate


Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
works.

Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
concept of a library of electronic works that could be freely shared
with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.


Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.


Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

     http://www.gutenberg.org

This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.