diff options
Diffstat (limited to 'old/files/bookXIV.html')
| -rw-r--r-- | old/files/bookXIV.html | 7195 |
1 files changed, 7195 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookXIV.html b/old/files/bookXIV.html new file mode 100644 index 0000000..3910f46 --- /dev/null +++ b/old/files/bookXIV.html @@ -0,0 +1,7195 @@ + +<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> +<html> +<head> +<title>Punicorum Liber Decimus Quartus</title> +<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8"> + +<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css"> + +<body> + +<table class = "contents"> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "../main.html">Præfatio</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td> +<a href = "bookI.html">Liber I</a><br> +<a href = "bookII.html">Liber II</a><br> +<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br> +<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br> +<a href = "bookV.html">Liber V</a> +</td> +<td> +<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br> +<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br> +<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br> +<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br> +<a href = "bookX.html">Liber X</a><br> +<a href = "bookXI.html">Liber XI</a> +</td> +<td> +<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br> +<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br> +<b>Liber XIV</b><br> +<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br> +<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br> +<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "comm.html">Appendices</a><br> +<a href = "indexAF.html">Index</a><br> +<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a> +</td> +</tr> +</table> + +<hr class = "mid"> + +<span class = "pagenum">144</span> + +<h3>C. SILII ITALICI</h3> + +<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1> + + +<h3>LIBER DECIMUS QUARTUS.</h3> + +<hr> + +<h4><a name = "lib14_arg" id = "lib14_arg">ARGUMENTUM.</a></h4> + +<div class = "argument"> +<p><span class = "smallcaps">Silius</span> nunc bellum, a Romanis, +Marcello duce, in Sicilia gestum, commemoraturus, primum hujus insulæ +situm, fertilitatem, poetas, veteres incolas (qui fuere Læstrigones, +Cyclopes, Sicani ex Hiberia, Ligures eo ducti a Siculo, Cretenses cohors +Minois, Trojani, Acestes scilicet et Helymus, Messenii ex Peloponneso, a +quibus Zancle dicta est Messana, et Corinthii, quorum imperator Archias +coloniam duxit Syracusas), loca ignibus subterraneis æstuantia, insulas +Æolias, et tria promontoria recenset; <a href = +"#line14_1">1-78</a>.</p> + +<p>Tum belli causas et originem tradit. Mortuo enim Hierone, miti rege +ac fido Romanorum socio, regnum ad Hieronymum, nepotem ejus, translatum +erat; puerum, vixdum libertatem, nedum dominationem, modice laturum, +inflatumque adsentationibus eorum, qui illum non Hieronis tantum, sed +Pyrrhi etiam regis, materni avi, meminisse jubebant; <a href = +"#line14_79">79-95</a>.</p> + +<p>Qui quum ad Pœnos defecisset, et propter crudelitatem superbiamque +cum omni stirpe regia a conjuratis esset occisus, pars Siculorum Pœnis, +pars Romanis favebat; <a href = "#line14_96">96-109</a>.</p> + +<p>In hac turbatione rerum variisque animorum motibus M. Claudius +Marcellus Prætor, qui jam ter consul fuerat, classem in Siciliam +adpellit, et, de discordiis civilibus certior factus, bellum comparat; +<a href = "#line14_110">110-124</a>.</p> + +<p>Cum omni exercitu proficiscitur in Leontinos, et facilem ab inbelli +populo victoriam reportat: in qua pugna Asilus, miles Tyrrhenus, Beryam +Pœnum, veterem dominum, jam humi prostratum, adnoscit, et, quia benigne +olim ab eo tractatus erat, a morte revocat; <a href = +"#line14_125">125-177</a>.</p> + +<p>Leontinis expugnatis Marcellus movet extemplo castra ad Syracusas, et +legatis, quos præmiserat, +<span class = "pagenum">145</span> +ut pacis conditiones ferrent, re infecta reversis, terra marique urbs +obpugnatur; <a href = "#line14_178">178-191</a>.</p> + +<p>Auxilia Syracusanis mittunt duce Grospho Messana, Catane, Camarina, +Hybla, Selinus, Myle, Eryx, Centuripæ, Entella, Thapsos, Acræ, Agyrium, +Tyndaris, Agrigentum, Gela, Halæsa, Palici, Acesta, quique Acim, Hypsam, +Alabim, Achaten, Chrysam, Hipparim, Pantagiam et Symæthum fluvios, +adcolunt, præterea Termæ Himerenses et Henna; <a href = +"#line14_192">192-247</a>.</p> + +<p>Romanos contra adjuvant Petræa, Callipolis, Enguion, Hadranum, +Ergetum, Melite, Calacte, Cephalœdis et Tauromenium; <a href = +"#line14_248">248-257</a>.</p> + +<p>Reliquæ Siciliæ urbes a Pœnorum partibus stant, Agathyrna, Trogilos, +Facelinæ Dianæ Fanum, Panormos, Herbesos, Naulocha, Morgentia, Menæ, +Amastra, Tisse, Netum, Mutyce, Achætus, Drepane, Helorus, Triocola, +Arbela, Ietas, Tabæ, Cossyra, Mute, Megara, Gaulum; <a href = +"#line14_258">258-276</a>.</p> + +<p>Syracusæ ipsæ, quæ ex quatuor urbibus maximis constabant, armatorum +multitudine, muris et in primis magno portu, munitissimæ erant, et +præterea militibus memoria victæ olim Atheniensium classis a ducibus +incenditur animus, plebi autem ab Hippocrate et Epicyde, prætoribus, +Carthagine natis et Pœnis materno genere; <a href = +"#line14_277">277-291</a>.</p> + +<p>Marcellus itaque, spe deditionis abscissa, omnem adparatum +obpugnandarum urbium admovet muris, et Cimber turrim Syracusanorum miræ +altitudinis incendio delet; <a href = "#line14_292">292-315</a>.</p> + +<p>Omnia vero consilia cœptaque Romanorum disjicit ars unius hominis, +Archimedis, celeberrimi spectatoris cæli siderumque, mirabilioris tamen +inventoris ac machinatoris bellicorum tormentorum operumque, quibus ea, +quæ hostes ingenti mole agunt, ipse perlevi momento ludificatur; <a href += "#line14_316">316-352</a>.</p> + +<p>Interea adventat classis Punica, quæ, juncta Syracusanæ, cum Romana +concurrit; <a href = "#line14_353">353-384</a>.</p> + +<p>Inter cunctas naves eminet prætoria Himilconis, qui ipse gubernatorem +Romanum, et mox Taurum, in locum ejus succedentem, sagittis configit; +<a href = "#line14_384">384-407</a>.</p> + +<p>In hanc vero navem Corbulo ex turri, navibus pluribus junctis +inposita, ignes conjicit, quibus ubivis diffusis, Himilco, in minus +navigium ope funis delapsus, e manibus hostium effugit; <a href = +"#line14_408">408-451</a>.</p> + +<p>Bato gubernator pectus suum gladio transigit; <a href = +"#line14_452">452-461</a>.</p> + +<p>Daphnis, formosi pastoris hujus nominis progenies, hauritur flammis; +<a href = "#line14_462">462-476</a>.</p> + +<p>Ornytos in adusto transtro natat; <a href = +"#line14_477">477-480</a>. et Scyron aquæ innans rostro navis +transfigitur; <a href = "#line14_481">481-486</a>.</p> + +<p>In ipsum quidem Marcellum impetum faciunt Lilæus et Podætus, juvenis +ferox multarumque artium peritissimus: at +<span class = "pagenum">146</span> +illi manus amputantur bipenni, hic hasta transjicitur; <a href = +"#line14_487">487-515</a>.</p> + +<p>Parte alia navis Punica, in qua Crantor et Polyphemus vehuntur, +concurrit cum Romana, quæ tandem nimio Pœnorum, in eam inruentium, +pondere depressa mergitur; <a href = "#line14_516">516-559</a>.</p> + +<p>Multis deinde navibus jam igni conreptis Himilco fugam capessit, et +capta hostium navigia ad litus ducuntur; <a href = +"#line14_559">559-579</a>.</p> + +<p>Hac Romanorum victoria Syracusanis animus frangitur, et urbs jam +facilis captu fuisset, nisi subito intoleranda vis æstus, tempore +autumni in locis natura gravibus, genuisset pestilentiam, qua animi +avertuntur a belli consiliis, et multi Romanorum, Siculorum Pœnorumque +absumuntur; <a href = "#line14_580">580-617</a>.</p> + +<p>Mali hujus vi paulatim inminuta, animum recipiunt Romani, et, quia +ferro potius quam morbo mori cupiunt, summo ardore invadunt urbem, quæ +et primo impetu expugnatur; <a href = "#line14_618">618-640</a>.</p> + +<p>Victores mœnia ingressi inmensa pretiosarum rerum operumque artis +vetustæ præda potiuntur; <a href = "#line14_641">641-665</a>.</p> + +<p>Marcellus autem militibus, ut a cædibus temperent, ædificiisque +parcant tam sacris quam profanis, edicit, et lacrimans miseratur tristem +sortem urbis atque Archimedis, quem in tanto tumultu intentum formis, +quas descripserat in pulvere, miles ignarus, quis esset, interfecerat; +<a href = "#line14_665">665-679</a>.</p> + +<p>Certatim deinde lætantur Romani et Syracusani, illi de victoria, hi +de Marcelli humanitate; <a href = "#line14_680">680-684</a>.</p> +</div> + +<hr class = "tiny"> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_1" id = "line14_1"> </a> +<span class = "smallcaps">Flectite</span> nunc vestros, <a href = +"#var14_1">Heliconis numina</a>, cantus</p> +<p><a name = "line14_2" id = "line14_2"> </a> +Ortygiæ pelagus Siculique ad litoris urbes.</p> +<p><a name = "line14_3" id = "line14_3"> </a> +Muneris <a href = "#var14_3">hic</a> vestri labor est, modo Daunia +regna</p> +<p><a name = "line14_4" id = "line14_4"> </a> +Æneadum, modo <a href = "#var14_4">Sicanios</a> adcedere portus,</p> +<span class = "pagenum">147</span> +<span class = "linenum">5</span> +<p><a name = "line14_5" id = "line14_5"> </a> +Aut <a href = "#var14_5">Macetum</a> lustrare domos et Achaia rura,</p> +<p><a name = "line14_6" id = "line14_6"> </a> +Aut vaga Sardoo vestigia <a href = "#var14_6">tinguere</a> fluctu,</p> +<p><a name = "line14_7" id = "line14_7"> </a> +Vel Tyriæ quondam regnata <a href = "#var14_7">mapalia</a> genti,</p> +<p><a name = "line14_8" id = "line14_8"> </a> +Extremumve diem et terrarum invisere metas.</p> +<p><a name = "line14_9" id = "line14_9"> </a> +Sic poscit sparsis Mavors agitatus in oris.</p> +<span class = "linenum">10</span> +<p><a name = "line14_10" id = "line14_10"> </a> +Ergo, age, qua litui, qua ducunt bella, sequamur.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">146</span> +<a name = "not14_1" id = "not14_1" href = "#line14_1">1.</a> +Transitus ad novas res, et quidem in Sicilia a Claudio Marcello gestas. +Conf. Virg. Æn. VII, 641; X, 163. +—<a name = "not14_2" id = "not14_2" href = +"#line14_2">2.</a> <i>Ortygia</i> insula, a Syracusis mari +disjuncta angusto, et deinde urbi ponte adjuncta ejusque pars, quæ et +<span class = "greek" title = "Nasos">Νᾶσος</span>, seu <span class = +"greek" title = "Nêsos">Νῆσος</span>, <i>Nasus</i>, <i>Insula</i>, +dicebatur. Vid. Cic. Verr. IV, 53; Virg. Æn. III, 692 seq.; Liv, XXV, +24, 29, 30 et al.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_3" id = "not14_3" href = "#line14_3">3 seq.</a> +Bellum, quod a me describitur, ab hoc inde tempore <i>sparsis in +oris</i> (<a class = "crossref" href = "#line14_9">v. 9</a>), h.e. +diversis +<span class = "pagenum notes">147</span> +ac remotis in regionibus a Romanis gestum est. Quæ terræ poeticis +coloribus designantur. Observanda etiam varietas verborum +<i>adcedere</i>, <i>lustrare</i>, <i>vaga vestigia tinguere fluctu</i>, +<i>invisere</i>. +—<i>Daunia regna Æneadum</i>, Apulia, vel tota Italia. Vid. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_291">ad I, 291</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_4" id = "not14_4" href = +"#line14_4" title = "numerus deest">4.</a> <i>Sicanii portus</i>, +Sicilia, de qua hic liber agit. +—<a name = "not14_5" id = "not14_5" href = +"#line14_5">5.</a> <i>Macetum domus</i>, Macedonia, ubi cum +Philippo bellatum. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_878">XIII, 878</a>, et <a class = "crossref" href += "bookXV.html#line15_286">XV, 286 seqq.</a> +—<i>Achaïa rura</i>, Græca regio, Ætolia. Bella ab Ætolis, gente +ingenio inquieta, primum adversus Philippum, deinde adversus Romanos +gesta, e Livio nota sunt. Cf. inf. <a class = "crossref" href = +"bookXV.html#line15_286">XV, 286 sq.</a> +—<a name = "not14_6" id = "not14_6" href = +"#line14_6">6.</a> <i>Sardoi fluctus</i> pro Sardinia. +—<a class = "missing" name = "not14_7" id = "not14_7" href = +"#line14_7" title = "numerus deest">7.</a> <i>magalia</i>, Libya, +ubi olim Pœni, <i>gens Tyria</i>, regnarunt. Conf. Var. Lect. +—<a name = "not14_8" id = "not14_8" href = +"#line14_8">8.</a> <i>Extremum diem et terrarum metas</i>, +Hispaniam. Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_141">ad +I, 141</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#not7_172">VII, 172</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_11" id = "line14_11"> </a> +Ausoniæ pars magna jacet Trinacria tellus,</p> +<p><a name = "line14_12" id = "line14_12"> </a> +Ut semel expugnante Noto et vastantibus undis</p> +<p><a name = "line14_13" id = "line14_13"> </a> +Adcepit freta, cæruleo propulsa tridente.</p> +<p><a name = "line14_14" id = "line14_14"> </a> +Namque per occultum cæca vi turbinis olim</p> +<span class = "linenum">15</span> +<p><a name = "line14_15" id = "line14_15"> </a> +Inpactum pelagus laceratæ viscera terræ</p> +<span class = "pagenum">148</span> +<p><a name = "line14_16" id = "line14_16"> </a> +<a href = "#var14_16">Discidit</a>, et, medio perrumpens arva +profundo,</p> +<p><a name = "line14_17" id = "line14_17"> </a> +Cum populis pariter <a href = "#var14_17">convulsas</a> transtulit +urbes.</p> +<p><a name = "line14_18" id = "line14_18"> </a> +Ex illo, servans rapidus divortia, Nereus</p> +<p><a name = "line14_19" id = "line14_19"> </a> +Sævo dividuos conjungi pernegat <a href = "#var14_19">æstu</a>.</p> +<span class = "linenum">20</span> +<p><a name = "line14_20" id = "line14_20"> </a> +Sed spatium, quod dissociat consortia terræ,</p> +<p><a name = "line14_21" id = "line14_21"> </a> +Latratus fama est (sic arta intervenit unda)</p> +<p><a name = "line14_22" id = "line14_22"> </a> +Et matutinos volucrum tramittere cantus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_11" id = "not14_11" href = "#line14_11">11.</a> +Sicilia, Italiæ olim conjuncta, sed postea motu terræ diremta. Conf. +Virg. Æn. III, 414 sqq.; Cluveri Sicil. ant. I, 1, et Claud. de +raptu Pros. I, 140 seq., ubi. v. Gesu. Hanc opinionem defendit +Fazelli de reb. Sic. sed inpugnavit <i>Valguerner de Sic.</i> incol. +—<i>Trinacria tellus</i>; conf. <a class = "crossref" href = +"bookV.html#not5_489">ad V, 489</a>. +—<a name = "not14_13" id = "not14_13" href = +"#line14_13">13.</a> <i>cæruleo tridente</i>, ut <i>Neptunia +cuspis</i> in simili loco Valer. Fl. II, 618, ubi v. Burm.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_14" id = "not14_14" href = "#line14_14">14.</a> +per occultum, ut <i>per subitum</i> et al., vid. <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#not7_527">ad VII, 527</a>. +—<i>cæca vi</i>; Cf. <a class = "crossref" href = +"bookV.html#not5_3">ad V, 3</a>. +<span class = "pagenum notes">148</span> +—<a name = "not14_15" id = "not14_15" href = +"#line14_15">15.</a> <i>viscera laceratæ terræ</i>, ut <a class = +"crossref" href = "bookI.html#line1_232">I, 232</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookV.html#line5_396">V, 396</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_18" id = "not14_18" href = "#line14_18">18.</a> +<i>Ex illo</i> tempore. +—<i>Nereus</i>, mare.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_20" id = "not14_20" href = "#line14_20">20</a> <a name += "not14_21" id = "not14_21" href = "#line14_20">sqq.</a> +Tam angustum ibi fretum est, ut et canum <i>latratus</i> et +<i>cantus</i> gallorum invicem audiri dicatur; quod et de Bosporis +duobus tradit Plin. IV, 1, quem locum comparavit N. Heins. +<i>volucrum</i>, gallorum gallinaceorum, ut ὄρνις et ὄρνιθες ap. +Theocrit. XXII, 72; XXIV, 63, et al. Drak.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_23" id = "line14_23"> </a> +Multa solo virtus: jam reddere <a href = "#var14_23">fœnus</a> +aratris,</p> +<p><a name = "line14_24" id = "line14_24"> </a> +Jam montes umbrare <a href = "#var14_24">olea</a>, dare nomina +Baccho,</p> +<span class = "linenum">25</span> +<p><a name = "line14_25" id = "line14_25"> </a> +Cornipedemque citum lituis generasse ferendis,</p> +<p><a name = "line14_26" id = "line14_26"> </a> +Nectare Cecropias Hyblæo <a href = "#var14_26">adcedere</a> ceras.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_23" id = "not14_23" href = "#line14_23">23.</a> +Fertilitas Siciliæ notissima. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_214">I, 214</a>; Liv. XXVI, 40; XXVII, 5; +Cic. orat. frument. et pro l. Manil. 12. +—<i>virtus</i>, præstantia, ut ἀρετὴ ap. Strab. VI, p. 419 +al., 213; Ern. +—<i>reddere fœnus aratris</i> de terra, vel solo frugifero, ut ap. +Cic. de Sen. 15; Plin. H. N. V, 6; XVIII, 17; Manil. +V, 273 sq.; Sen. Hippol. 455, et aliis locis, quæ Drak. laudavit. +Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_160">ad VII, +160</a>. +—<a name = "not14_24" id = "not14_24" href = +"#line14_24">24.</a> <i>dare nomina Baccho</i>, vina varii generis +ac nominis gignere; ut Mamertina, Potulana, Taurominitana, de quibus v. +Plin. XIV, 6; Dausq. +—<a name = "not14_25" id = "not14_25" href = +"#line14_25">25.</a> Equos bello aptos alit. Cf. Virg. Æneid. III, +704. +—<a name = "not14_26" id = "not14_26" href = +"#line14_26">26.</a> Mel Hyblæum, Hyblæ, in Sicilia, factum, +<i>adcedit</i>, h.e. non cedit <i>Cecropio</i>, i.e. Attico, ex Hymetto, +monte Atticæ. Cf. inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_199">v. 199, 200</a>. +—<i>Nectar</i> dicitur, quidquid dulce est ac suave, vinum, lac, +et h.l. mel, ut <i>ceræ</i>. Conf. Virg. Ge. IV, 162 et 164. +—<i>Hybla</i> non montis nomen, ut vulgo putant, sed trium in +Sicilia urbium: <i>majoris</i> prope Centuripas in Catinensium agro +(hod. <i>Paderno</i>); <i>parvæ</i>, quæ et <i>Galeotis</i> ac +<i>Megara</i>; <i>minoris</i>, quæ et <i>Hera</i>, vel <i>Hiræa</i> +dicebatur. De parva Strab. VI, p. 185 al., 267 al., 410: Τὰ Μέγαρα +οὐκ ἔτι ἐστὶ, τὸ δὸ τῆς Ὕβλης ὄνομα συμμένει διὰ τὴν ἀρετὴν τοῦ Ὑβλαίου +μέλιτος. Cf. Serv. +<span class = "pagenum notes">149</span> +ad Virg. Ecl. I, 55, et Cluver. Sicil. I, 11; II, 8. Sed +Drak. inf. ad <a class = "crossref" href = "#line14_200">v. 200</a> +non male monet, Silium aliud sensisse, quum v. 200 <i>Hyblam</i> +inter urbes Romanis faventes, et <a class = "crossref" href = +"#line14_273">v. 273</a> inter eas recensuerit, quæ a Pœnorum +steterint partibus. De <i>Hymettio</i> melle v. Plin. XI, 13, et Strab. +IX, pag. 397. +—<i>adcedere</i>, ut <i>adsurgit</i> ap. Virg. Ge. II, 98, et +<i>non Hymetto mella decedunt</i> apud Horat. Od. II, <span class = +"smallcaps">vi</span>, 14, quem locum Silio hæc scribenti succurrisse +non dubitabat N. Heins.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">149</span> +<p><a name = "line14_27" id = "line14_27"> </a> +Hic et <a href = "#var14_27">Pæonios</a> arcano sulfure fontes,</p> +<p><a name = "line14_28" id = "line14_28"> </a> +Hic Phœbo <a href = "#var14_28">digna</a> et Musis venerabere vatum</p> +<p><a name = "line14_29" id = "line14_29"> </a> +Ora excellentum, sacras qui carmine silvas,</p> +<span class = "linenum">30</span> +<p><a name = "line14_30" id = "line14_30"> </a> +Quique Syracosia resonant Helicona Camena.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_27" id = "not14_27" href = "#line14_27">27.</a> +<i>Pæonios fontes</i>, aquas calidas, ut sunt Thermæ, seu aquæ +Selinuntiæ, Segestanæ, Himerenses, Perticianenses et ad Thermas, +coloniam Romanorum prope Selinuntem. Θερμῶν ὑδάτων ἀναβολὰς κατὰ πολλοὺς +ἔχει τόπους ἡ νῆσος, etc., Strab. VI, p. 189. <i>Pæonios</i>, +medicos, medicabiles, salutares, ut ap. Virg. Æn. VII, 769 al. a +<i>Pæone</i>, Deo et deorum medico, quod nomen seriores poetæ Apollini +tribuere, de quo vid. Koeppen ad Hom. Iliad. ε, 401, et Valcken. ad +Eurip. Hippol. 1472. +—<i>sulfure arcano</i>, occulto et virium occaltarum. Cf. <a class += "crossref" href = "#not14_55">ad v. 55 sqq.</a> +—<a name = "not14_28" id = "not14_28" href = +"#line14_28">28 sqq.</a> +<i>vatum</i>, Stesichori Himeræi, Cleonis Siculi (Curt. VIII, 5), +Empedoclis Agrigentini, Epicharmi, qui plerumque <i>Siculus</i> dicitur, +quia vix trimestris in Siciliam venit, Phormi (v. Suid.), Moschi et +inpr. Theocriti, Syracusanorum. Conf. Virg. Ecl. IV, 1... 3, et +VI, 1, ad quæ loca v. Heyne. +—<i>Ora vatum</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_796">XIII, 796</a>; Hor. Serm. I, <span class += "smallcaps">iv</span>, 43, et Ὅμηρος, τὸ Καλλιόπας γλυκερὸν στόμα, +Mosch. Id. III, 72. Πιερίδων τὸ σοφὸν στόμα, θεῖον Ὅμηρον, vel +Στησίχορον ζαπληθὲς ἀμέτρητον στόμα Μούσης in Anthol. Gr. lib. III, c. +25, epigr. 4, et 62; Drak. +—<i>Phœbo digna</i>, quæ cecinere carmina Phœbo digna. Cf. sup. +<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_538">XIII, 538</a>. +—<i>venerabere</i>, cum admiratione et veneratione adnosces, +mirabere, Gron. Obss. III, 7. +—<a class = "missing" name = "not14_29" id = "not14_29" href = +"#line14_29" title = "numerus deest">29.</a> <i>silvas</i> ad +carmen Bucolicum et Theocriteum refert Ern. coll. Virgil. Ecl. +IV, 3. Ad Theocritum quidem potissimum, nec tamen solum respexisse +crediderim poetam, et <i>silvæ sacræ</i> videntur potius nemora esse +Musis sacra in <i>Helicone</i> et ad radices hujus montis, cujus mox +mentio fit, quo sensu <i>lucos pios</i> dixit Horat. Od. III, <span +class = "smallcaps">iv</span>, 6, ubi v. Jani. +—<a class = "missing" name = "not14_30" id = "not14_30" href = +"#line14_30" title = "numerus deest">30.</a> <i>resonant</i>, +<i>resonare</i> faciunt, ut ap. Virg. Æn. VII, 12.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">150</span> +<p><a name = "line14_31" id = "line14_31"> </a> +Promtæ gens linguæ: ast eadem, <a href = "#var14_31">quum bella +cieret</a>,</p> +<p><a name = "line14_32" id = "line14_32"> </a> +Portus æquoreis sueta insignire tropæis.</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">150</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_31" id = "not14_31" href = "#line14_31">31.</a> +Siculi loquaces dicacesque fuisse dicuntur, unde et σικυλίζειν ac +<i>gerræ Siculæ</i> in proverbium venerunt. Iidem <i>acuti</i> vocantur +a Firmico Astron. I, 1; <i>faceti</i> a Cic. de Orat. II, 54; +<i>genus hominum acutum</i> ab eod. in Verr. I, Cf. Fazellus de reb. +Sic. I, 1. +—<a name = "not14_32" id = "not14_32" href = +"#line14_32">32.</a> Siculi non lingua tantum, sed manu quoque +promti. Cf. Fazelli l.c. et inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_281">v. 281 sq.</a></p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_33" id = "line14_33"> </a> +Post dirum Antiphatæ sceptrum et <a href = "#var14_33">Cyclopia</a> +regna,</p> +<p><a name = "line14_34" id = "line14_34"> </a> +Vomere verterunt primum nova rura <a href = "#var14_34">Sicani</a>.</p> +<span class = "linenum">35</span> +<p><a name = "line14_35" id = "line14_35"> </a> +Pyrene misit populos, qui nomen ab amne</p> +<p><a name = "line14_36" id = "line14_36"> </a> +<a href = "#var14_36">Adscitum</a> patrio terræ inposuere vacanti.</p> +<p><a name = "line14_37" id = "line14_37"> </a> +Mox Ligurum pubes, Siculo ductore, notavit</p> +<p><a name = "line14_38" id = "line14_38"> </a> +Possessis bello mutata vocabula regnis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_33" id = "not14_33" href = "#line14_33">33.</a> +Locus class. de priscis Siciliæ incolis. Cf. Strab. VI; Thucyd. VI pr., +Cluver. Sicil. I, 2, et Dorvill. Sicil. Primi Siciliæ incolæ fuere +<i>Læstrigones</i> et <i>Cyclopes</i>. Læstrygonum rex fuit +<i>Antiphates</i> tyrannus. Vid. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#not7_276">ad VII, 276</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_529">lib. VIII, 529 sq.</a> De <i>Cyclopum</i> sede +in Sicilia v. Heyne ad Virg. Æn. I, 201, et III, 569 sqq. +—<a name = "not14_34" id = "not14_34" href = +"#line14_34">34.</a> Post Cyclopas inmigrarunt <i>Sicani</i>, +Iberica gens, ex Hispania pulsa a Liguribus, qui late olim tenebant oram +maritimam Iberiæ, Galliæ et Italiæ. Cf. Justin. IV, 2; Heyne ad +Guthrian. histor. T. III, p. 73, et in Exc. I ad Virg. Æneid. +VII quæque ibi laudavit loca Thucyd. VI, 2; Dionys. I, 22, et +Diodor. V, 6. +—<i>Vomere verterunt rura</i>, ut <i>metunt</i> <a class = +"crossref" href = "bookVIII.html#line8_564">VIII, 564</a>, ubi v. +not.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_35" id = "not14_35" href = "#line14_35">35</a> <a name += "not14_36" id = "not14_36" href = "#line14_35">sq.</a> +<i>Pyrene</i>, mons Hispaniæ, pro ipsa Hispania. +—<i>ab amne patrio</i>, ἀπὸ τοῦ Σικανοῦ ποταμοῦ τοῦ ἐν Ἰβηρίᾳ +Thuc. l.c. qui Hispaniæ fluvius videtur idem esse, qui vulgo +<i>Sicoris</i>, et nunc <i>Segre</i> vocatur. Solinus Siciliam dictam +tradit Sicaniam a Sicano rege, qui magnam Iberorum manum advexerit.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_37" id = "not14_37" href = "#line14_37">37 sq.</a> +Siculi (<i>Ligurum pubes</i>, de qua denominatione v. Heyne l.c.), ab +Aboriginibus et Pelasgis pulsi ex locis quæ inter Tiberim et Lirim +incolebant, duce <i>Siculo</i> binis trinisve ante bellum Trojanum +ætatibus in Siciliam trajecisse dicuntur. Vid. Dionys. lib. I, 22, +et Heyne Exc. II ad Virg. Æn. VIII.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_39" id = "line14_39"> </a> +<a href = "#var14_39">Nec Cres dedecori fuit adcola: duxerat +actos</a></p> +<span class = "pagenum">151</span> +<span class = "linenum">40</span> +<p><a name = "line14_40" id = "line14_40"> </a> +<a href = "#var14_39">Mœnibus e centum</a> non fausta ad prælia +Minos,</p> +<p><a name = "line14_41" id = "line14_41"> </a> +Dædaleam repetens <a href = "#var14_41">pœnam</a>: qui fraude +nefanda</p> +<p><a name = "line14_42" id = "line14_42"> </a> +Postquam perpetuas judex concessit ad umbras,</p> +<p><a name = "line14_43" id = "line14_43"> </a> +Cocalidum insidiis, <a href = "#var14_43">fesso</a> Minoia turba</p> +<p><a name = "line14_44" id = "line14_44"> </a> +Bellandi studio Siculis subsedit in oris.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_39" id = "not14_39" href = "#line14_39">39.</a> +Deinde Cretenses venerunt in Siciliam, quo Dædalum persequutus +<span class = "pagenum notes">151</span> +erat Minos: qui quum ibi in balneo periisset, fervida aqua a filiabus +<i>Cocali</i> regis capiti infusa, Cretenses in hac insula remanserunt. +De Dædali fuga, cf. <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#not12_89">ad XII, 89 sq.</a>, et de Minois morte Conon ap. +Photium, Tzetz. Chil. I, 19; Bausan. in Achaicis, Athen. I, 8; +Diodor. IV, 81; Strab. VI, p. 419 et 427; Euseb. in Chron. ubi vid. +Scalig. p. 51, Meurs. in Creta III, 3; Boess. ad Ovid. Ib. +v. 291; Lefeb. ad h.l. ita: «Verius hæc tradit Valer. I, 704 +seq. non insequutus est Minos. Error a nomine urbis <i>Minoa</i>, quæ +non a Mino rege, sed sic adpellata a Phœnicibus, apud quos sonat +<i>habitatio</i>, hebr. <i>Minoa</i>, vel <i>Minua</i>. Dicta etiam hæc +urbs <i>Makera</i> a <i>ker</i>, <i>kir</i>, Celtice <i>Cær</i>, urbs. +Inepte Græci omnia turbarunt.» Sed ineptius Lefeb. +—<a name = "not14_40" id = "not14_40" href = +"#line14_40">40.</a> <i>Mœnibus</i>, urbibus, <i>e centum</i>: nam +ἑκατόμπολις Κρήτη. Conf. Clarke ad Hom. Iliad. β, 649; Jani ad Hor. Od. +III, <span class = "smallcaps">xxvii</span>, 33; Heyne ad Virg. Æn. III, +106. +—<a name = "not14_41" id = "not14_41" href = +"#line14_41">41.</a> <i>Dædaleam</i>, a Dædalo. +—<a name = "not14_42" id = "not14_42" href = +"#line14_42">42.</a> Vulgo non Minos II, sed primus, illius avus, +<i>judex</i> inferorum factus creditur. Sed hi passim confunduntur. Cf. +Heyne ad Apollod. p. 535 et 537.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">45</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_45" id = "line14_45"> </a> +Miscuerunt Phrygiam prolem Trojanus <a href = +"#var14_45">Acestes</a>,</p> +<p><a name = "line14_46" id = "line14_46"> </a> +Trojanusque Helymus, structis qui, pube sequuta,</p> +<span class = "pagenum">152</span> +<p><a name = "line14_47" id = "line14_47"> </a> +In longum ex sese donarunt nomina muris.</p> +<p><a name = "line14_48" id = "line14_48"> </a> +Nec Zanclæa gerunt obscuram mœnia famam,</p> +<p><a name = "line14_49" id = "line14_49"> </a> +Dextera quam tribuit posito Saturnia <a href = "#var14_49">telo</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_45" id = "not14_45" href = "#line14_45">45 sqq.</a> +<i>Acestes</i> et <i>Helymus</i> Trojani jam ante Trojæ excidium +pervenisse in Siciliam, ibique <i>Acestam</i> (Ἀκέστην, Αἰγέσταν, +<i>Ægestam</i>, <i>Egestam</i>, <i>Segestam</i>) et Ἔλυμα condidisse +dicuntur. Cf. inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_220">v. 220</a>; Virg. Æneid. V, 36 sq., 73 sq., 711 +sq., 718, 749 sq. ibique Heyne in not. et Exc. I ac III. <i>Acestam</i> +vero ab Ægesta, vel Egesta et Segesta diversam, et hanc inter Syracusas +et +<span class = "pagenum notes">152</span> +Pachynum in orientali, illam in occidentali Siciliæ latere inter Erycem +et Drepanum sitam fuisse, putabat Salmas. ad Solin. p. 78 sqq. +—<a class = "missing" name = "not14_46" id = "not14_46" href = +"#line14_46" title = "numerus deest">46.</a> <i>structis</i>; cf. +Bentl. ad Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iii</span>, 65.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_48" id = "not14_48" href = "#line14_48">48 sq.</a> +Postea Messenii ex Peloponneso venerunt in Siciliam, ibique +<i>Zanclen</i> condiderunt, quae urbs a Saturni <i>telo posito</i>, h.e. +falce ibi abjecta nomen adcepit. Conf. omnino supra <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_662">ad I, 662</a>, et Cluver. +Sicil. ant. I, 6.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">50</span> +<p><a name = "line14_50" id = "line14_50"> </a> +Sed decus <a href = "#var14_50">Hennæis</a> haud ullum pulchrius +oris,</p> +<p><a name = "line14_51" id = "line14_51"> </a> +Quam quæ Sisyphio fundavit nomen <a href = "#var14_51">ab +Isthmo</a>,</p> +<p><a name = "line14_52" id = "line14_52"> </a> +Et multum ante alias Ephyræis fulget alumnis.</p> +<p><a name = "line14_53" id = "line14_53"> </a> +Hic Arethusa suum piscoso fonte <a href = "#var14_53">receptat</a></p> +<p><a name = "line14_54" id = "line14_54"> </a> +Alpheon, sacræ portantem signa coronæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_50" id = "not14_50" href = "#line14_50">50.</a> +Græci etiam, et quidem Corinthii duce Archia, in Siciliam trajecerunt, +a quibus conditæ <i>Syracusæ</i>, caput Siciliæ. Conf. Strab. VI, +p. 186 (al. 269 et 413); VIII, p. 380 (al. 583); Tertull. de +Pall. c. 2; Pausan. Eliac. I, 7; Scalig. ad Euseb. Chron. a. 1283; +Cluver. l.c. I, 12; Thucyd. VI, 3. Corinthus autem in +<i>Isthmo</i> sita, condita a <i>Sisypho</i> (v. Apollod. I, <span +class = "smallcaps">ix</span>, 3, et Euseb. Chron.), et primum +Heliopolis dicta, deinde Pagos, posteaque <i>Ephyra</i>: unde ornatum +h.l. expedies. +—<i>Hennæis oris</i>, Siciliæ. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_93">ad I, 93</a>. +—<a name = "not14_51" id = "not14_51" href = +"#line14_51">51.</a> <i>Quam quæ</i> urbs, Syracusæ. +—<i>ab Isthmo</i> Achaiæ. Cf. inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_341">v. 341</a>, <a class = "crossref" href = +"#line14_642">642</a>. +—<a name = "not14_52" id = "not14_52" href = +"#line14_52">52.</a> <i>multum ante alias</i> Siciliæ urbes.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_53" id = "not14_53" href = "#line14_53">53.</a> +<i>Arethusa</i>, fons Siciliæ ad Syracusas, quocum jungitur +<i>Alpheus</i>, Elidis fluvius, qui subter terram ac mare in Siciliam +procurrere perhibetur: de quo v. Plin. II, 97 et 103; XXXI, 5, seu +30; Strab. VI, p. 187 al., 270 et 415; Intpp. ad Ovid. Met. +V, 494... 641, et Virg. Ecl. X, 1... 5; Æn. III, 694 seqq.; +Senec. Nat. Qu. III, 26; Gesner. ad Claud. R. P. II, 60; +<i>D’Orville</i>, Sicula I, p. 198; Cluv. Sicil. ant. I, 12, +p. 156... 163. +—<i>piscoso fonte</i>; Cf. Cic. Verr. IV, c. 53. +—<a name = "not14_54" id = "not14_54" href = +"#line14_54">54.</a> <i>Alpheum portantem</i>, secum in Siciliam +auferentem <i>coronas</i>, in Olympiis ludis, qui ad Pisam et Alpheum +agebantur in Elide, in hunc fluvium conjectas; cujus fabulæ etiam +meminit Strabo, VI, p. 190 al., 275 al., 422: Τὸ ὕδωρ πρὸς τὴν +Ἀρκαδικὴν Ἀβίαν (leg. ex L. VIII, p. 236, Ἀσέαν, vicum +Megalopolitidis, ubi fontes Alphei et Eurotæ vicini sunt) ὑποβρύχιον +ὠθὲν ὀψὲ ποτε τόν τε Εὐρώταν καὶ τὸν Ἀλφειὸν ἀναδίδωσιν, ὥς τε καὶ +πιστευθῆναι μυθῶδες τὶ, ὅτι τῶν ἐπιφημισθέντων +<span class = "pagenum notes">153</span> +στεφάνων ἑκατέρω καὶ ῥιφέντων εἰς τὸ κοινὸν ῥεῦμα, ἀναφαίνεται κατὰ τὸν +ἐπιφημισμον ἑκάτερος ἐν τῳ οἰκείῳ ποταμῷ. Hinc Alpheus loco Nonni, +a Drak. citato, Dionys. XXXVII, <span class = "smallcaps">v</span>, +173, dicitur ἄγων στεφανηφόρον ὕδωρ. Similiter fimum, vel cineres Pisis +in Siciliam deferri tradunt Plin. et Senec. ll.ll.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">153</span> +<span class = "linenum">55</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_55" id = "line14_55"> </a> +At non æquus amat Trinacria Mulciber antra;</p> +<p><a name = "line14_56" id = "line14_56"> </a> +Nam Lipare, vastis subter depasta caminis,</p> +<p><a name = "line14_57" id = "line14_57"> </a> +Sulfureum vomit exeso de vertice fumum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_55" id = "not14_55" href = "#line14_55">55 sqq.</a> +De solo Siciliæ Justin. IV, 1: «Ipsa terra est tenuis ac fragilis, +et cavernis quibusdam fistulisque ita penetrabilis, ut ventorum tota +ferme flatibus pateat; nec non et ignibus generandis nutriendisque soli +ipsius naturalis materia; quippe intrinsecus stratum sulphure et +bitumine traditur; quæ res facit, ut spiritu cum igne inter interiora +luctante, frequenter et compluribus locis nunc flammas, nunc vaporem, +nunc fumum eructet. Inde denique Ætnæ montis per tot secula durat +incendium.» +—<a href = "#line14_55">55.</a> <i>non æquus</i>, non +propitius, noxius, ut lib. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_260">III, 260</a>. <i>Mulciber</i>, Vulcanus; ignis. +—<a name = "not14_56" id = "not14_56" href = +"#line14_56">56 sq.</a> +<i>De Lipara</i>, maxima insularum Æoliarum seu Vulcaniarum circa +Siciliam, ejusque ignibus subterraneis (unde officina ibi ac camini +Vulcani et Cyclopum, ut in Ætna, esse fingebantur), v. Strab. VI, +p. 190 al., 275 al., 423; Heyne ad Virg. Æn. VIII, 416 sq. (quem +locum Silius ante oculos habuit), et Spanhem. ad Callim. H. in +Dian. v. 47. +—<i>subter depasta caminis</i>, ut <i>subter specus et Cyclopum +exesa caminis Antra Ætnæa</i>. ap. Virg. l.c. +—<a class = "missing" name = "not14_57" id = "not14_57" href = +"#line14_57" title = "numerus deest">57.</a> <i>vertice</i>, monte, +colle.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_58" id = "line14_58"> </a> +Ast Ætna eructat tremefactis cautibus <a href = +"#var14_58">ignis</a></p> +<p><a name = "line14_59" id = "line14_59"> </a> +<a href = "#var14_58">Inclusi gemitus</a>, pelagique imitata furorem</p> +<span class = "linenum">60</span> +<p><a name = "line14_60" id = "line14_60"> </a> +Murmure per cæcos tonat inrequieta fragores</p> +<p><a name = "line14_61" id = "line14_61"> </a> +Nocte dieque simul: fonte e Phlegethontis ut atro</p> +<p><a name = "line14_62" id = "line14_62"> </a> +Flammarum exundat torrens, piceaque procella</p> +<p><a name = "line14_63" id = "line14_63"> </a> +Semiambusta rotat liquefactis saxa cavernis.</p> +<p><a name = "line14_64" id = "line14_64"> </a> +Sed quamquam largo flammarum <a href = "#var14_64">exæstuet</a> +intus</p> +<span class = "linenum">65</span> +<p><a name = "line14_65" id = "line14_65"> </a> +Turbine, et adsidue subnascens profluat ignis,</p> +<span class = "pagenum">154</span> +<p><a name = "line14_66" id = "line14_66"> </a> +Summo <a href = "#var14_66">cana</a> jugo cohibet (mirabile dictu!)</p> +<p><a name = "line14_67" id = "line14_67"> </a> +Vicinam flammis glaciem; æternoque rigore</p> +<p><a name = "line14_68" id = "line14_68"> </a> +Ardentes horrent scopuli: stat vertice celsi</p> +<p><a name = "line14_69" id = "line14_69"> </a> +Collis hiems, <a href = "#var14_69">calidaque nivem</a> tegit atra +favilla.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_58" id = "not14_58" href = "#line14_58">58.</a> +Cf. Virg. Æn. III, 571 sqq. (ubi v. Heyne et Cerda), et simill. loc. +Claud. de R. Pros. I, 164 sqq. Non male Silius colores variavit: +sed præter ceteros mirum phænomenon verticis, in tanta ignis profusione +nive et glacie obtecti, inprimis ornavit, non sine luxuria verborum, una +re sexties variata; Ern. +—<a name = "not14_61" id = "not14_61" href = +"#line14_61">61 sqq.</a> +Cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_563">XIII, +563 sq.</a> et <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_836">836 sq.</a></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_64" id = "not14_64" href = "#line14_64">64 sq.</a> +Comparant Senec. +<span class = "pagenum notes">154</span> +Epist. 79. +—<a name = "not14_66" id = "not14_66" href = +"#line14_66">66.</a> <i>cana</i> Ætna ob æternam glaciem ac nivem. +Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_205">I, 205</a>; +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_479">III, 479</a>, +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_534">534</a>. +—<a name = "not14_69" id = "not14_69" href = +"#line14_69">69.</a> <i>Collis</i>, ut Αἰτναῖος ὄχθος in Eurip. +Cycl. v. 114, ubi v. Cl. Hœpfner.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">70</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_70" id = "line14_70"> </a> +Quid referam <a href = "#var14_70">Æolio regnatas nomine</a> terras?</p> +<p><a name = "line14_71" id = "line14_71"> </a> +Ventorumque domos, atque addita claustra procellis?</p> +<p><a name = "line14_72" id = "line14_72"> </a> +<a href = "#var14_70">Hic</a> versi penitus <a href = +"#var14_72">Pelopea</a> ad regna Pachyni</p> +<p><a name = "line14_73" id = "line14_73"> </a> +Pulsata Ionio <a href = "#var14_73">respondent</a> saxa profundo;</p> +<p><a name = "line14_74" id = "line14_74"> </a> +<a href = "#var14_70">Hic</a>, contra <a href = +"#var14_74">Libyamque</a> situm Caurosque furentes,</p> +<span class = "linenum">75</span> +<p><a name = "line14_75" id = "line14_75"> </a> +Cernit devexas Lilybæon nobile Chelas.</p> +<p><a name = "line14_76" id = "line14_76"> </a> +At, qua diversi lateris frons tertia <a href = +"#var14_76">terris</a></p> +<p><a name = "line14_77" id = "line14_77"> </a> +Vergit in Italiam prolato ad litora dorso,</p> +<p><a name = "line14_78" id = "line14_78"> </a> +Celsus arenosa tollit se mole Pelorus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_70" id = "not14_70" href = "#line14_70">70 sq.</a> +Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_491">IX, 491 +seq.</a>; Virg. Æn. I, 51 sq. ibique Heyne in Exc. I. +—<i>terras</i>, insulas circa Siciliam, quæ Æoliæ, Liparenses, +Vulcaniæ, seu Ἡφαιστιάδες et Plotæ dicebantur. +—<i>Æolio nomine</i> Græce pro, ab Æolo. Cf. <a class = "crossref" +href = "bookV.html#not5_161">ad V, 161</a>, et Casaub. ad Athen. +I, 14.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_72" id = "not14_72" href = "#line14_72">72 sq.</a> +Tria Siciliæ promontoria, a quibus dicta est Trinacria, +designantur, eorumque situs, de quo discrepant antiqui scriptores. Vid. +Cluver. Sicil. ant. I, 3. +—<i>Pelopea ad regna versi</i>, Peloponnesum et orientem +prospectantis. +—<a class = "missing" name = "not14_73" id = "not14_73" href = +"#line14_73" title = "numerus deest">73.</a> <i>respondent</i>, ex +adverso, e regione sita sunt, ut apud Virgil. Æneid. lib. VI, 23. +Cf. Var. Lect. +—<a name = "not14_74" id = "not14_74" href = +"#line14_74">74 sq.</a> +Lilybæum prom. respicit Africam, quæ obnoxia est furori <i>Caurorum</i> +(v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_469">ad +I, 469</a>), et subjacet <i>chelis</i>, signo cælesti. Χηλαὶ propr. +forfices scorpionis, quæ deinde <i>libræ</i>, ζυγοῦ, nomen adceperunt. +Conf. Herman. Mythol. T. III, p. 99... 107; Intpp. ad Virg. +Ge. I, 33 sq., et Ovid. Met. II, 195 sq. Cave cum Dausq. intelligas +gemellos colles Plin. III, 8, vel cum Ortelio duo Africæ +promontoria Apollinis et Mercurii, quæ sinum Carthag. veluti duabus +cancrorum chelis amplectantur. +—<a class = "missing" name = "not14_75" id = "not14_75" href = +"#line14_75" title = "numerus deest">75.</a> <i>devexas</i>, +dependentes, et late extentas.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_76" id = "not14_76" href = "#line14_76">76.</a> +<i>diversi</i>, adversi. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_264">ad I, 264 in Var. Lect.</a></p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_79" id = "line14_79"> </a> +His longo mitis <a href = "#var14_79">placide</a> dominator in ævo</p> +<span class = "pagenum">155</span> +<span class = "linenum">80</span> +<p><a name = "line14_80" id = "line14_80"> </a> +Præfuerat terris Hieron, tractare sereno</p> +<p><a name = "line14_81" id = "line14_81"> </a> +Imperio vulgum pollens, et pectora nullo</p> +<p><a name = "line14_82" id = "line14_82"> </a> +Parentum exagitare metu, pactamque per aras</p> +<p><a name = "line14_83" id = "line14_83"> </a> +Haud facilis temerare fidem, socialia jura</p> +<p><a name = "line14_84" id = "line14_84"> </a> +Ausoniis multos servarat casta per annos.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_79" id = "not14_79" href = "#line14_79">79 sqq.</a> +Belli Siculi origo et causæ +<span class = "pagenum notes">155</span> +traduntur. De hoc bello et <i>Hierone</i>, v. Liv. XXIV, 4 seq., et +Polyb. I, 13... 64. +—<i>longo in ævo</i>: nam Hieron annos amplius XC vixit, et LIV +regnavit. Vid. Polyb. VII, 8, et Liv. l.c. +—<i>mitis placide Præfuerat</i>, βασιλεὺς πραῢς ἀστοῖς, οὐ φθονέων +ἀγαθοῖς, ξείνοις τε θαυμαστὸς ἀνὴρ, Pindar. Cf. Polyb. VII, 8. +—<a class = "missing" name = "not14_80" id = "not14_80" href = +"#line14_80" title = "numerus deest">80.</a> <i>sereno</i>, miti, +mansueto. +—<a name = "not14_82" id = "not14_82" href = +"#line14_82">82.</a> Equidem non video qua ratione inductus +doctiss. <i>Ruperti</i> in Add. et Corrig. <i>parentum pectora</i> +intelligat senatum, patres: hic enim designantur omnes qui parent, non +magis senatus quam vulgum. Hanc videlicet <i>maculam incuria fudit</i>. +<span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_84" id = "not14_84" href = +"#line14_84">84.</a> <i>multos</i>, quinquaginta apud Liv. +XXIV, 4 et 28. +—<i>casta</i>, sancta et inviolata. Conf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_481">ad I, 481</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">85</span> +<p><a name = "line14_85" id = "line14_85"> </a> +Verum, ubi fata virum fragili solvere senecta,</p> +<p><a name = "line14_86" id = "line14_86"> </a> +Primævo cessit sceptrum exitiale nepoti,</p> +<p><a name = "line14_87" id = "line14_87"> </a> +Et placida indomitos adcepit regia mores.</p> +<p><a name = "line14_88" id = "line14_88"> </a> +Namque, bis octonis nondum rex <a href = "#var14_88">præditus</a> +annis,</p> +<p><a name = "line14_89" id = "line14_89"> </a> +Caligare alto in solio, nec pondera regni</p> +<span class = "linenum">90</span> +<p><a name = "line14_90" id = "line14_90"> </a> +Posse pati, et nimium <a href = "#var14_90">fluxis</a> confidere +rebus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_85" id = "not14_85" href = "#line14_85">85 seq.</a> +Hieroni successit in imperio Hieronymus, ejus <i>nepos</i> ex Gelone, +«Puer quindecim ferme annorum, et vixdum libertatem, nedum dominationem +modice laturus.» Ita Liv. XXIV, 4. Cf. Polyb. VII, 4 et 7. +—<a class = "missing" name = "not14_86" id = "not14_86" href = +"#line14_86" title = "numerus deest">86.</a> <i>sceptrum +exitiale</i>, et ipsi (cf. <a class = "crossref" href = +"#line14_99">v. 99 sqq.</a>), et Syracusanis. +—<a name = "not14_87" id = "not14_87" href = +"#line14_87">87.</a> <i>indomitos mores</i>, regem morum +dissolutorum.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_89" id = "not14_89" href = "#line14_89">89.</a> +<i>Caligare</i> de juvene rege, quem splendor imperii, cui non par est, +quadam veluti vertigine occupat, ut oculis cæcis agat; Ern. Cf. <a class += "crossref" href = "bookI.html#line1_299">I, 299</a>. +—<a name = "not14_90" id = "not14_90" href = +"#line14_90">90.</a> <i>fluxis rebus</i>; cf. <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#not7_17">ad VII, 17</a>. +—<i>fluxis rebus</i>, potestati et fortunæ cujus mox inconstantiam +experiretur. Sic ap. Claudian. in Rufinum II, 440: «Desinat elatis +quisquam confidere rebus, Instabilesque deos, et lubrica numina discat.» +<span class = "smallcaps">Ed.</span></p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_91" id = "line14_91"> </a> +Jamque brevi nullum, delicta tuentibus armis,</p> +<p><a name = "line14_92" id = "line14_92"> </a> +Fas notum, ignotumque nefas: <a href = "#var14_92">vilissima +regi</a></p> +<span class = "pagenum">156</span> +<p><a name = "line14_93" id = "line14_93"> </a> +<a href = "#var14_92">Cura pudor</a>: <a href = "#var14_93">tam</a> +præcipiti materna furori</p> +<p><a name = "line14_94" id = "line14_94"> </a> +Pyrrhus origo dabat stimulos, proavique superbum</p> +<span class = "linenum">95</span> +<p><a name = "line14_95" id = "line14_95"> </a> +Æacidæ genns, atque æternus carmine Achilles.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_92" id = "not14_92" href = "#line14_92">92.</a> +Conf. Virgil. Ge. I, 505. +<span class = "pagenum notes">156</span> +—<a name = "not14_93" id = "not14_93" href = +"#line14_93">93.</a> <i>pudor</i> significat verecundiam peccandi, +quidvis turpiter aut inciviliter agendi fugam, cui ἔνοικος καὶ πάρεδρος +Δίκη· φόβον ψόγου καὶ δέος ἀδοξίας. Ita Gron. Obss. III, 7. +—<a name = "not14_94" id = "not14_94" href = +"#line14_94">94 sq.</a> +Hieronymus «inflatus adsentationibus eorum, qui eum non Hieronis tantum, +sed Pyrrhi etiam regis, materni avi, jubebant meminisse.» Liv. +XXVI, 6. Conf. Polyb. VII, 4, ubi a Nereide, Pyrrhi filia, +natus dicitur. Comparanda et loca similia sup. <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#line3_246">III, 246 sq.</a>, et inf. <a class = +"crossref" href = "bookXV.html#line15_291">XV, 291 sq.</a> +—<i>Pyrrhus origo</i>, a quo originem ducebat maternam. Ipse +autem Pyrrhus, Epiri rex, ab <i>Æaco</i>, Pelei patre et <i>Achillis</i> +avo, oriundus. Vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_627">ad I, 627</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_95" id = "not14_95" href = +"#line14_95" title = "numerus deest">95.</a> <i>Achilles æternus +carmine</i>, æternum nomen consequutus Iliade Homeri; Drakenborch. coll. +<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_796">XIII, +796 seq.</a> +—<i>Æacides</i> et <i>Achilles</i> unus idemque est.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_96" id = "line14_96"> </a> +Ergo ardor subitus Pœnorum incepta fovendi:</p> +<p><a name = "line14_97" id = "line14_97"> </a> +Nec sceleri mora: <a href = "#var14_97">conjungit</a> nova fœdera, +pacto,</p> +<p><a name = "line14_98" id = "line14_98"> </a> +Cederet ut Siculis victor Sidonius oris.</p> +<p><a name = "line14_99" id = "line14_99"> </a> +Sed <a href = "#var14_99">stabant pœnæ</a>, tumulumque negabat +Erinnys,</p> +<span class = "pagenum">157</span> +<span class = "linenum">100</span> +<p><a name = "line14_100" id = "line14_100"> </a> +Qua modo pactus erat socium non cernere, terra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_96" id = "not14_96" href = "#line14_96">96 sqq.</a> +Hieronymus, societate Roman. repudiata et cum Hannibale juncta (Polyb. +VII, 2, 3), bis legatos Carthaginem misit, et primum Pœnis +fœdus proposuit ile dividenda Sicilia, deinde vero (quæ sunt <i>nova +fœdera</i>) postulavit, ut <i>victor Sidonius</i>, Hannibal, omnino +Sicilia <i>cederet</i>, et totius insulæ imperium sibi permitteretur. +Cf. Polyb. VII, 4, et qui eum ad verbum fere expressit, Liv. +XXIV, 6. Ernesti V. C. suspicatur, Silium in h.l. Hieronymi +levitatem et jactationem animi, cujus eum Livius (l.l. cap. extr.) ex +duplici legatione illa arguat, exprimere voluisse, dum primum <i>ardorem +subitum</i> Pœnum adjuvandi, et mox <i>nova fœdera</i> commemoret, +quibus ille favor quodammodo sublatus sit. +—<a class = "missing" name = "not14_97" id = "not14_97" href = +"#line14_97" title = "numerus deest">97.</a> <i>pacto</i>, quum +pepigisset, ut ap. Liv. XXVIII, 21. Cf. supra <a class = "crossref" href += "bookV.html#not5_106">ad V, 106</a>, et quos Drakenb. laudat, +Heins. ad Vellei. I, 7; Gron. ad Liv. I, 41; Bentl. ad Hor. +Serm. I, <span class = "smallcaps">vi</span>, 126, et al. Sed v. +Var. Lect.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_99" id = "not14_99" href = "#line14_99">99.</a> +Cædem Hieronymi accuratius exponunt Liv. XXIV, 7, et Polyb. +VII, 6. +—<i>stabant pœnæ</i>, instabant, vel fixæ erant. Conf. Var. Lect. +«Relata tyranni fœda scelera fœdioresque libidines adeo mutavere animos, +ut insepultum jacere corpus paulo ante desiderati regis +<span class = "pagenum notes">157</span> +paterentur,» Liv. XXIV, 21. +—<i>Erinnyes</i>, Furiæ, ultrices scelerum: vel <i>Erinnys</i> +h.l. pro furore conjuratorum Syracusanorumque, qui odium tyrannidis et +tyranni perceperant. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#not13_289">ad XIII, 289 seq.</a> +—<a name = "not14_100" id = "not14_100" href = +"#line14_100">100.</a> <i>socium</i>, Hannibalem et Pœnos. Possis +etiam ad Romanos referre.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_101" id = "line14_101"> </a> +Sævos namque pati fastus, juvenemque cruento</p> +<p><a name = "line14_102" id = "line14_102"> </a> +Flagrantem luxu, et miscentem turpia <a href = +"#var14_102">diris</a>,</p> +<p><a name = "line14_103" id = "line14_103"> </a> +Haud ultra faciles, quos ira metusque coquebat,</p> +<p><a name = "line14_104" id = "line14_104"> </a> +Jurati obtruncant; nec jam modus ensibus: addunt</p> +<span class = "linenum">105</span> +<p><a name = "line14_105" id = "line14_105"> </a> +Femineam cædem, atque insontum rapta sororum</p> +<p><a name = "line14_106" id = "line14_106"> </a> +Corpora prosternunt ferro; nova sævit in armis</p> +<p><a name = "line14_107" id = "line14_107"> </a> +Libertas, jactatque jugum: pars Punica castra,</p> +<p><a name = "line14_108" id = "line14_108"> </a> +Pars Italos et nota volunt; nec turba furentum</p> +<p><a name = "line14_109" id = "line14_109"> </a> +Defit, quæ neutro sociari fœdere malit.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_101" id = "not14_101" href = "#line14_101">101 seq.</a> +<i>cruento luxu</i>, ap. Liv. XXIV, 5, <i>libidines novæ, inhumana +crudelitas</i>; Lenz. +—Sic ap. Virg. Æneid. III, 326: «Stirpis Achilleæ fastus, +juvenemque superbum... tulimus.» <span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_103" id = "not14_103" href = +"#line14_103">103.</a> <i>quos ira metusque coquebat</i>; v. +<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_327">ad II, 327</a>. +—<a name = "not14_104" id = "not14_104" href = +"#line14_104">104.</a> <i>Jurati</i>, conjurati. <i>ensibus</i>, +cædi. +—<a name = "not14_105" id = "not14_105" href = +"#line14_105">105 sq.</a> +Cf. omnino Liv. XXIV, 25 et 26. +—<i>Corpora sororum</i>, v. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_572">ad VI, 572</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_107" id = "not14_107" href = +"#line14_107" title = "numerus deest">107.</a> <i>jugum</i> servile +<i>jactat</i>, ut alibi <i>excutit</i>, <i>exuit</i>. +—<a href = "#line14_107">107 sqq.</a> +Conf. Liv. XXIV, 27 sqq. +—<a class = "missing" name = "not14_108" id = "not14_108" href = +"#line14_108" title = "numerus deest">108.</a> <i>nota</i>, +antiquum fœdus Roman.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">110</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_110" id = "line14_110"> </a> +Tali Trinacriæ motu, rebusque Sicanis</p> +<p><a name = "line14_111" id = "line14_111"> </a> +Exitio regis trepidis, sublimis honore</p> +<p><a name = "line14_112" id = "line14_112"> </a> +(Tertia nam Latios renovarat purpura fasces)</p> +<p><a name = "line14_113" id = "line14_113"> </a> +Marcellus classem Zanclæis adpulit oris.</p> +<p><a name = "line14_114" id = "line14_114"> </a> +Atque ubi cuncta viro, cædesque exposta tyranni,</p> +<span class = "linenum">115</span> +<p><a name = "line14_115" id = "line14_115"> </a> +Ambiguæque hominum mentes, Carthaginis arma</p> +<p><a name = "line14_116" id = "line14_116"> </a> +Quos teneant, et quanta, locos, quod vulgus amicum</p> +<p><a name = "line14_117" id = "line14_117"> </a> +Duret Trojugenis, quantos Arethusa tumores</p> +<p><a name = "line14_118" id = "line14_118"> </a> +Concipiat, perstetque suas non pandere portas:</p> +<p><a name = "line14_119" id = "line14_119"> </a> +Incumbit bello, ac totam per proxima raptim</p> +<span class = "pagenum">158</span> +<span class = "linenum">120</span> +<p><a name = "line14_120" id = "line14_120"> </a> +Armorum effundit flammato pectore pestem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_110" id = "not14_110" href = "#line14_110">110 sqq.</a> +Cf. Liv. XXIV, 27 sq., et Polyb. VIII, 3. +—<a name = "not14_112" id = "not14_112" href = +"#line14_112">112.</a> Marcellus tertium Consul. +—<a name = "not14_113" id = "not14_113" href = +"#line14_113">113.</a> <i>Zanclæis</i>, Messanæ, vel Siculis. Conf. +<a class = "crossref" href = "#not14_48">ad vers. 48</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_662">I, 662</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_116" id = "not14_116" href = "#line14_116">116 seq.</a> +<i>quod vulgus amicum Duret Trojugenis</i>, quinam Romanis etiam nunc +faveant. +—<a class = "missing" name = "not14_117" id = "not14_117" href = +"#line14_117" title = "numerus deest">117.</a> <i>Arethusa</i> pro +Syracusis. Cf. <a class = "crossref" href = "#not14_53">ad +v. 53</a>. +—<i>tumores</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>. +—<a name = "not14_118" id = "not14_118" href = +"#line14_118">118.</a> <i>portas</i> incommode infert, quum de +fonte dixerat; Ern. +<span class = "pagenum notes">158</span> +—<a name = "not14_120" id = "not14_120" href = +"#line14_120">120.</a> <i>Armorum effundit pestem</i>; cf. <a class += "crossref" href = "bookII.html#not2_151">ad II, 151</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_121" id = "line14_121"> </a> +Non aliter Boreas, Rhodopes a vertice præceps</p> +<p><a name = "line14_122" id = "line14_122"> </a> +Quum sese inmisit, decimoque volumine pontum</p> +<p><a name = "line14_123" id = "line14_123"> </a> +Expulit in terras, sequitur cum murmure molem</p> +<p><a name = "line14_124" id = "line14_124"> </a> +Ejecti maris, et stridentibus adfremit alis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_121" id = "not14_121" href = "#line14_121">121 sqq.</a> +Impetus Marcelli et copiarum ejus comparatur Boreæ. Conf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_468">ad I, 468 sqq.</a>, +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_587">587... 595</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_243">IV, 243 sqq.</a> +<i>Rhodope</i> mons Thraciæ, οἰκητηρίου ἀνέμων, unde <i>Thracius +Boreas</i>, <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_587">I, 587</a>, ubi v. not. +—<a class = "missing" name = "not14_122" id = "not14_122" href = +"#line14_122" title = "numerus deest">122.</a> <i>decimo +volumine</i>, decumano fluctu, τρικυμίᾳ, Draken. Cf. Intpp. ad Ovid. +Met. XI, 530, et Trist. I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 50. +—<a class = "missing" name = "not14_123" id = "not14_123" href = +"#line14_123" title = "numerus deest">123.</a> <i>molem maris</i>, +ut <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_46">III, 46</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_124" id = "not14_124" href = +"#line14_124" title = "numerus deest">124.</a> <i>stridentibus +adfremit alis</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_589">I, 589</a>. +—Hanc comparationem vividissimis coloribus et poetico admodum +œstro, gallicis carminibus expressit <i>Voltaire, Henriade, chant +VIII</i>:</p> + +<div class = "verse ital"> +<p>Ainsi, lorsque des monts séparés par Alcide</p> +<p>Les aquilons fougueux fondent d’un vol rapide,</p> +<p>Soudain les flots emus de deux profondes mers</p> +<p>D’un choc impétueux s’elancent dans les airs:</p> +<p>La terre au loin gémit, le jour fuít, le ciel gronde,</p> +<p>Et l’Africain tremblant craínt la chute du monde.</p> + +<p class = "right"> +<span class = "smallcaps">Ed.</span></p> +</div> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">125</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_125" id = "line14_125"> </a> +Prima Leontinos vastarunt prælia campos,</p> +<p><a name = "line14_126" id = "line14_126"> </a> +Regnatam <a href = "#var14_126">diro</a> quondam Læstrigone terram.</p> +<p><a name = "line14_127" id = "line14_127"> </a> +Instabat ductor, cui tarde vincere Graias</p> +<p><a name = "line14_128" id = "line14_128"> </a> +Par erat, ac vinci, turmas: ruit æquore toto;</p> +<p><a name = "line14_129" id = "line14_129"> </a> +(Femineum credas maribus concurrere vulgum)</p> +<span class = "linenum">130</span> +<p><a name = "line14_130" id = "line14_130"> </a> +Et Cereri <a href = "#var14_130">placitos</a> fecundat sanguine +campos.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_125" id = "not14_125" href = "#line14_125">125... +177.</a> +Cf. Liv. XXIV, 29... 33. +—<i>Leontini</i>, seu Λεόντιον, Ptolem. (hod. <i>Lentini</i>) opp. +Siciliæ, in ora maris Siculi, inter Syracusas et Catanam, de cujus situ +et partibus v. Polyb. VII, 6. <i>Campi Leontini</i> olim dicti +<i>Læstrygonii</i> (v. Plin. III, 8, et sup. <a class = "crossref" +href = "#not14_33">ad v. 33</a>), ac <i>Xuthia</i>, a Xutho, +prisco domino, teste Diodor. V, 8. De fertilitate agri Leontini v. +Plin. XVIII, 10; Sidon. carm. 22; Cic. in Frumentar. c. 18; in Philipp. +II, 17; in Verrinis passim, v.c. Act. II, L. III, c. 64. +—<a name = "not14_126" id = "not14_126" href = +"#line14_126">126.</a> <i>diro Læstrygone</i>, ut <i>dirum +Antiphatæ regnum</i> sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_33">v. 33</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_127" id = "not14_127" href = "#line14_127">127 sq.</a> +<i>ductor</i> Rom., Marcellus, <i>instabat</i>, cui <i>par</i>, idem +erat, tarde vincere inbelles et Græcos origine Leontinos, et vinci; quia +nulla laus est molles vincere, nisi celeriter vincantur; Cell. +«Marcellus tanto ardore militum est usus ab ira inter conditiones pacis +interfectæ stationis, ut primo inpetu urbem expugnarent;» Liv. XXIV, 30 +pr. Leontini a Naxiis oriundi: Naxum autem in Sicilia Corinthii eodem +tempore, quo Syracusas et Megara, condiderunt. Vid. Strab. VI, pag. 186 +et 189. Hinc <i>Graias turmas</i> Leontinos dixit poeta, et quidem +contemtim. Vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_178">ad +III, 178</a>. Inde et <i>femineum vulgus</i>. Vid. <a class = "crossref" +href = "bookII.html#line2_361">II, 361</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_130" id = "not14_130" href = +"#line14_130" title = "numerus deest">130.</a> <i>Cereri placitos +campos</i>, Leontinos feracissimos. Vid. +<span class = "pagenum notes">159</span> +<a class = "crossref" href = "#not14_125">ad v. 125</a>, et cf. <a class += "crossref" href = "bookI.html#line1_237">I, 237</a>; <a class = +"crossref" href = "bookXII.html#line12_526">XII, 526 sq.</a> +—<i>fecundat sanguine campos</i>; vid. <a class = "crossref" href += "bookIII.html#not3_261">ad III, 261</a>; <a class = "crossref" href = +"bookX.html#not10_461">X, 461</a>, et Intpp. Horat. Od. II, <span +class = "smallcaps">i</span>, 29, et Petron. Sat. c. 120.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">159</span> +<p><a name = "line14_131" id = "line14_131"> </a> +Sternuntur passim; pedibusque evadere letum</p> +<p><a name = "line14_132" id = "line14_132"> </a> +Eripuit rapidus Mavors; ut cuique salutem</p> +<p><a name = "line14_133" id = "line14_133"> </a> +Promisit fuga, præveniens dux occupat ense.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_131" id = "not14_131" href = "#line14_131">131 seq.</a> +<i>Eripuit evadere</i>, facultatem evadendi <i>letum</i>, effugiendi. +—<a name = "not14_133" id = "not14_133" href = +"#line14_133">133.</a> <i>occupat</i>; v. <a class = "crossref" +href = "bookV.html#not5_520">ad V, 520</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookX.html#not10_197">X, 197</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_134" id = "line14_134"> </a> +«Ite, gregem <a href = "#var14_134">metite</a> inbellem, ac subcidite +ferro,</p> +<span class = "linenum">135</span> +<p><a name = "line14_135" id = "line14_135"> </a> +Clamat, cunctantes urguens umbone catervas.</p> +<p><a name = "line14_136" id = "line14_136"> </a> +Pigro luctandi studio certamen in umbra</p> +<p><a name = "line14_137" id = "line14_137"> </a> +Molle pati docta, et gaudens splendescere olivo,</p> +<p><a name = "line14_138" id = "line14_138"> </a> +Stat, mediocre decus vincentum, ignava juventus:</p> +<p><a name = "line14_139" id = "line14_139"> </a> +Hæc laus sola datur, <a href = "#var14_139">si viso vincitis +hoste</a>.»</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_134" id = "not14_134" href = "#line14_134">134 seq.</a> +Verba Marcelli. +—<i>metite</i>; cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_213">ad IV, 213</a>. +—<a name = "not14_135" id = "not14_135" href = +"#line14_135">135.</a> Notus <i>umbonum</i> usus ad propellendum +repellendumque.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_136" id = "not14_136" href = "#line14_136">136 sqq.</a> +Mollities Leontinorum et gymnastica exercitia Græcorum designantur. +Comparant Claud. in Eutrop. II, 407 sq.; Lucan. VII, 270 seq., et al. +«Juventus docta pati molle certamen in umbra pigro luctandi studio.» Cf. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_123">ad III, 123</a>, +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_145">145</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_578">578 sqq.</a> +—<a class = "missing" name = "not14_137" id = "not14_137" href = +"#line14_137" title = "numerus deest">137.</a> <i>olivo</i>, +unguentis, in gymnasiis, et athleticis certaminibus. +—<a name = "not14_139" id = "not14_139" href = +"#line14_139">139.</a> Cæsareum illud adluditur, <i>veni, vidi, +vici</i>, Barth. Adv. IX, 3. Cf. sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_127">v. 127 sq.</a></p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">140</span> +<p><a name = "line14_140" id = "line14_140"> </a> +Ingruit, audito ductore, exercitus omnis;</p> +<p><a name = "line14_141" id = "line14_141"> </a> +Solaque, quod superest secum certamina <a href = +"#var14_141">norunt</a>,</p> +<p><a name = "line14_142" id = "line14_142"> </a> +Quis dextra antistet, spoliisque excellat opimis.</p> +<p><a name = "line14_143" id = "line14_143"> </a> +Euboici non, per scopulos inlisa Caphareo,</p> +<span class = "pagenum">160</span> +<p><a name = "line14_144" id = "line14_144"> </a> +Euripi magis unda furit; pontumve sonantem</p> +<span class = "linenum">145</span> +<p><a name = "line14_145" id = "line14_145"> </a> +Ejicit angusto violentius ore Propontis;</p> +<p><a name = "line14_146" id = "line14_146"> </a> +Nec fervet majore fretum rapiturque tumultu,</p> +<p><a name = "line14_147" id = "line14_147"> </a> +Quod ferit Herculeas extremo Sole columnas.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_141" id = "not14_141" href = "#line14_141">141 seq.</a> +Certant tantum milites Marcelli, quis ceteris virtute antecellat, et +spolia referat opima. Conf. <ins class = "correction" title = "‘L.V.’ legitur">V.L.</ins> +—<a class = "missing" name = "not14_142" id = "not14_142" href = +"#line14_142" title = "numerus deest">142.</a> <i>Spolia opima</i> +proprie quidem dicuntur amplissima, quæ dux exercitus duci hostium a se +interfecto detrahit (v. Liv. IV, 20), sed deinde et egregia alia, +ut h.l. et ap. Liv. XXIII, 46; Flor. II, <span class = +"smallcaps">xvii</span>, 11 et al. Conf. Perizon. Animadverss. hist. +c. 7, ubi copiose et docte de his spoliis disputavit.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_143" id = "not14_143" href = "#line14_143">143 sqq.</a> +Luxuriatur poeta, ut +<span class = "pagenum notes">160</span> +solet, comparationibus cumulandis; Ern. Conf. Senec. Herc. Œt. +775 sqq. +—<i>Caphareus</i> prom. Eubœæ, periculosum navigantibus propter +vertices scopulosque latentes, et infame naufragiis, inpr. Græcorum a +Troja redeuntium. Cf. Heyne ad Virgil. Æneid. XI, 260; Muncker. ad +Hygin. Fab. 116; Harles. ad Ovid. Trist. I, <span class = +"smallcaps">i</span>, 83. Hinc cum delectu h.l. ponitur, ut et +<i>Euripus</i>, fretum inter Eubœam et Bœotiam, de quo Liv. +XXVIII, 6: «Euripi fretum non septies die, sicut fama fert (conf. +Mel. II, 7; Plin. II, 97, et Senec. l.l.), temporibus statis +reciprocat; sed temere in modum venti, nunc huc, nunc illuc verso mari, +velut monte præcipiti devolutus torrens rapitur.» Conf. Strab. IX, +p. 278. +—<a name = "not14_145" id = "not14_145" href = +"#line14_145">145.</a> Cf. Plin. IV, 12. +—<a name = "not14_147" id = "not14_147" href = +"#line14_147">147.</a> Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_659">XVI, 659</a>, et sup. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_141">ad I, 141 seq.</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookVII.html#line7_172">VII, 172</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_148" id = "line14_148"> </a> +Mite tamen dextræ decus inter prælia tanta</p> +<p><a name = "line14_149" id = "line14_149"> </a> +Enituit fama: miles Tyrrhenus (<a href = "#var14_149">Asilo</a></p> +<span class = "linenum">150</span> +<p><a name = "line14_150" id = "line14_150"> </a> +Nomen erat), captus quondam ad Trasymena fluenta,</p> +<p><a name = "line14_151" id = "line14_151"> </a> +Servitium facile et dominantis mollia jussa</p> +<p><a name = "line14_152" id = "line14_152"> </a> +Expertus <a href = "#var14_152">Beryæ</a>, patrias remearat ad oras</p> +<p><a name = "line14_153" id = "line14_153"> </a> +Sponte faventis heri; repetitisque inpiger armis</p> +<p><a name = "line14_154" id = "line14_154"> </a> +Tum veteres Siculo casus Mavorte piabat:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_148" id = "not14_148" href = "#line14_148">148.</a> +Inseritur episodium, qualia amat Silius, ne ulla pugna memorabili aliquo +facinore careat; Ern. Idque fit optimorum poetarum exemplo. +—<a name = "not14_152" id = "not14_152" href = +"#line14_152">152.</a> <i>patrias ad oras</i>, in Etruriam. +—<a name = "not14_154" id = "not14_154" href = +"#line14_154">154.</a> <i>veteres casus</i>, inpr. captivitatem. +—<i>piabat</i>, ulcisci volebat in Pœnis; Ern.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">155</span> +<p><a name = "line14_155" id = "line14_155"> </a> +Atque is, dum medios inter fera prælia miscet,</p> +<p><a name = "line14_156" id = "line14_156"> </a> +Inlatus Beryæ, cui, pacta ad regia misso</p> +<p><a name = "line14_157" id = "line14_157"> </a> +Pœnorum a populis, sociataque bella gerenti,</p> +<p><a name = "line14_158" id = "line14_158"> </a> +Ærato cassis munimine clauserat ora,</p> +<span class = "pagenum">161</span> +<p><a name = "line14_159" id = "line14_159"> </a> +<a href = "#var14_159">Invadit ferro juvenem</a>, trepideque +ferentem</p> +<span class = "linenum">160</span> +<p><a name = "line14_160" id = "line14_160"> </a> +Instabiles retro gressus prosternit arena.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_156" id = "not14_156" href = "#line14_156">156 seq.</a> +<i>Beryas</i> Pœnus, a Carthaginiensibus ad Hieronymum regem +fœderis firmandi causa missus, qua occasione se Siculis, seu Leontinis, +cum Romanis bellum gerentibus, socium adjunxerat; Drak. <i>prælia +miscet</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad +I, 69</a>. +—<i>Inlatus</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_243">XI, 243</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_158" id = "not14_158" href = +"#line14_158" title = "numerus deest">158.</a> <i>Æratum +munimen</i> oris, περίγναθις, <i>buccula</i>, Juven. X, 134, et +<i>flexilium laminarum +<span class = "pagenum notes">161</span> +vincula</i>, C. Soll. Apollinaris Sidon. III, epist. 3, p. 64, +laminæ galearum, quibus aures buccæque tegebantur, et quæ +<i>vinculis</i> constringebantur sub mento, vel loris, quæ Suidas ὀχεὶς +adpellat. Cf. mox <a class = "crossref" href = +"#line14_163">v. 163</a>; Lips. Mil. Rom. III, 5, et Cl. +Schlichtegroll in <i>Abbildungen ægypt. griech. u. röm. Gottheiten</i>, +P. III, p. 135, ubi et ab his bucculis non diversa fuisse putat +φάλαρα: quæ tamen laminæ potius erant vel scutula levigata (unde φάλαρα +a φαλὸς, splendidus) quæ ornatus tantum causa galeis adfigebantur, unde +τρυφάλεια, τετραφάληρον. Cf. Koeppen. ad Hom. Iliad. ε, 743; Ien. Allg. +Lit. Zeit. ann. 1796, N. 105, p. 6; Lennep. Etym. pag. 1044, et +Intp. Hesych. tom. II, c. 1492, 29.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_161" id = "line14_161"> </a> +<a href = "#var14_161">At</a> miser, audita victoris voce, trementem</p> +<p><a name = "line14_162" id = "line14_162"> </a> +Cunctantemque animam Stygia <a href = "#var14_162">ceu</a> sede +reducens,</p> +<p><a name = "line14_163" id = "line14_163"> </a> +Cassidis a mento malefidæ vincula <a href = "#var14_163">rumpit</a>,</p> +<p><a name = "line14_164" id = "line14_164"> </a> +Jungebatque preces, atque addere verba parabat.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_162" id = "not14_162" href = "#line14_162">162.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_586">VII, 586</a>, +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_734">734</a>, <a class += "crossref" href = "bookVII.html#line7_741">741</a>. +—<a name = "not14_163" id = "not14_163" href = +"#line14_163">163.</a> <i>Cassidis malefidæ</i>, quatenus nunc, +quum agnosci ab hoste vellet, cassis incommodo tempore vultum et os +tegebat; Ernesti. Immo <i>male fida</i> dicitur, quia nullo usui fuerat +Beryæ, isque frustra ei confiderat: nam <i>fida</i> arma, quod idem V. +Cl. recte monet, vocantur, quæ nos tegunt adversus impetum hostis. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_24">ad IV, 24</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">165</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_165" id = "line14_165"> </a> +Sed, subito adspectu et noto <a href = "#var14_165">conterritus</a> +ore,</p> +<p><a name = "line14_166" id = "line14_166"> </a> +Tyrrhenus ferrumque manu revocavit, et ultro</p> +<p><a name = "line14_167" id = "line14_167"> </a> +Talia cum gemitu lacrimis <a href = "#var14_167">effudit</a> +obortis:</p> +<p><a name = "line14_168" id = "line14_168"> </a> +«Ne, quæso, supplex lucem dubiusque precare;</p> +<p><a name = "line14_169" id = "line14_169"> </a> +Fas hostem servare mihi: multo optimus ille</p> +<span class = "linenum">170</span> +<p><a name = "line14_170" id = "line14_170"> </a> +Militiæ, cui postremum est primumque, tueri</p> +<p><a name = "line14_171" id = "line14_171"> </a> +Inter bella fidem: tu letum evadere nobis</p> +<p><a name = "line14_172" id = "line14_172"> </a> +Das prior, et servas nondum servatus ab hoste.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_169" id = "not14_169" href = "#line14_169">169.</a> +<i>Multo</i>, longe <i>optimus militiæ</i>, miles. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_530">ad IV, 530</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookVII.html#line7_619">VII, 619</a>. Hæc tamen in +tali carmine languere, recte putat Ern. +—<a name = "not14_170" id = "not14_170" href = +"#line14_170">170.</a> Proverbialis locutio, de qua vid. Erasm. in +Adag. tit. II, Drak. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_163">XI, 163 sq.</a> +—<a name = "not14_171" id = "not14_171" href = +"#line14_171">171 sq.</a> +Ernesti: «<i>letum das prior evadere</i>, dabas olim, quum mihi +parceres, et captivum tecum abduceres, +<span class = "pagenum notes">162</span> +et tunc <i>servabas me nondum servatus</i>, h.e. priusquam te mihi +beneficio servatæ vitæ obligaram. In verbis ludentem antithesibus poetam +adnoscas. Sed quotusquisque poeta est, qui ita non ludat?»</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">162</span> +<p><a name = "line14_173" id = "line14_173"> </a> +Haud equidem indignum memet, quæ tristia vidi,</p> +<p><a name = "line14_174" id = "line14_174"> </a> +Abnuerim, dignumque iterum in pejora revolvi;</p> +<span class = "linenum">175</span> +<p><a name = "line14_175" id = "line14_175"> </a> +Si tibi per medios ignes mediosque per enses</p> +<p><a name = "line14_176" id = "line14_176"> </a> +Non dederit mea dextra viam.» Sic fatur, et ultro</p> +<p><a name = "line14_177" id = "line14_177"> </a> +<a href = "#var14_177">Adtollit, vitaque exæquat</a> munera vitæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_173" id = "not14_173" href = "#line14_173">173 seq.</a> +<i>indignum</i> iis, <i>quæ tristia</i>, etc. Putaverim me captivitate +pristina, atque adeo multo atrociore dignum, si te nunc non defenderem +ab hostibus: quæ singula ad grati animi sensum adcommodate dicta sunt, +sed languidius, meo sensu, quam ut altius animum lectoris adficere +possint; Ern. +—<a name = "not14_175" id = "not14_175" href = +"#line14_175">175.</a> Imitat. Horat. Od. IV, <span class = +"smallcaps">xiv</span>, 24, ubi Jani monet, <i>medios ignes</i> dici +medium pugnæ fervorem, τὸ θερμὸν τῆς μάχης, ut ap. Hom. δαΐς, πῦρ +αἰθόμενον et θεσπιδαὲς, Iliad. κ, 246; ν, 286; μ, 177, ubi v. Koeppen. +Διὰ πυρὸς, per summum periculum, dixisse Eurip. Androm. v. 488, et +Electr. vers. 1182 (ubi v. Barnes.), notavit Doering. V, III, in Eclog. +vet. poett. lat. ad nostrum Sil. <a class = "crossref" href = +"bookXV.html#line15_41">XV, 41</a>. +—<a name = "not14_177" id = "not14_177" href = +"#line14_177">177.</a> <i>vita exæquat munera vitæ</i>, beneficium +reddit, servans vitam Beryæ, cui ipse suam debebat.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_178" id = "line14_178"> </a> +<a href = "#var14_178">At, compos Sicula primum certaminis ora</a></p> +<p><a name = "line14_179" id = "line14_179"> </a> +<a href = "#var14_178">Cœpti, Marcellus</a> victricia signa, quieto</p> +<span class = "linenum">180</span> +<p><a name = "line14_180" id = "line14_180"> </a> +Agmine progrediens, Ephyræa ad mœnia vertit.</p> +<p><a name = "line14_181" id = "line14_181"> </a> +Inde Syracosias castris circumdedit arces.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_178" id = "not14_178" href = "#line14_178">178 sqq.</a> +<i>compos certaminis cœpti</i>, victor in primo prælio, quod in Sicilia +commiserat. +—<a class = "missing" name = "not14_179" id = "not14_179" href = +"#line14_179" title = "numerus deest">179.</a> <i>quieto +Agmine</i>, a nullis hostibus jam lacessito, Lefeb. quia experiri +voluit, an Syracusanos posset ad officium reducere; Mars. Hinc primum +Syracusas misit legatos, quibus demum re infecta redeuntibus urbem +obpugnare cœpit. Cf. <a class = "crossref" href = +"#line14_182">v. 182 sq.</a>, et Liv. XXIV, 27 sq. et 33. +—<a class = "missing" name = "not14_180" id = "not14_180" href = +"#line14_180" title = "numerus deest">180.</a> <i>Ephyræa mœnia, +Syracusæ</i>. Vide sup. <a class = "crossref" href = "#not14_52">ad +v. 52</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_181" id = "not14_181" href = "#line14_181">181.</a> +<i>arces</i> quatuor inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_281">v. 281</a>. Ea tanta erat urbs, ut ex quatuor urbibus +maximis constaret, quæ <i>Insula</i>, seu <i>Nasus</i>, <span class = +"greek" title = "Nasos">Νᾶσος</span>, <span class = "greek" title = +"Nêsos">Νῆσος</span>, vel <i>Ortygia</i>, <i>Acradina</i> (Ἀχραδινὴ, +Plut. in Marcello, p. 308, et Diodor. XI, 68; XIV, 64), +<i>Tyche</i> et <i>Neapolis</i> dicebantur: unde <i>quadruplices +Syracusæ</i> ap. Auson. de urbib. XI, 1. De hisce partibus v. Cic. +Verr. IV, 53, et Liv. XXV, 24 sqq. Iis ab aliis additur quinta, +<i>Epipolæ</i>, urbs prærupta et minus +<span class = "pagenum notes">163</span> +habitata, quam Dionysius muro circumdatam Syracusis adjunxit. Vid. +Diodor. XIV, 19. Inde Syracusæ πεντάπολις ap. Strab. VI, p. 186 +al., 270 al., 415. Florus vero triplicem urbi murum totidemque arces +tribuit, lib. II, c. 6. Cf. Dorvill. Itin. Sic. p. 177 seq., et +Schweigh. ad Polyb. VIII, 5. De Syracusis hujusque oppidi situ, +portu, etc., vide <i>Bartels Briefe über Calabrien und Sicilien</i>, +tom. III, p. 76... 148.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">163</span> +<p><a name = "line14_182" id = "line14_182"> </a> +Sed ferri languebat amor: sedare monendo</p> +<p><a name = "line14_183" id = "line14_183"> </a> +Pectora cæca virum, atque iras <a href = "#var14_183">evellere</a> +avebat.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_182" id = "not14_182" href = "#line14_182">182 seq.</a> +Eadem fuit mens Henrici IV, quum Lutetiam obsideret:</p> + +<div class = "verse ital"> +<p>Eux seuls voulaient se perdre, il voulut les gagner.</p> +<p>Heureux, si sa bonté, prévenant leur audace,</p> +<p>Forçait ces malheureux à lui demander grace!</p> +<p>Pouvant les emporter, il les fait investir,</p> +<p>Il laisse à leurs fureurs le temps du repentir.</p> + +<p class = "right"> +<i>Voltaire, Henriade, ch. X.</i> <span class = +"smallcaps">Ed.</span></p> +</div> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_184" id = "line14_184"> </a> +Nec (<a href = "#var14_184">renuant si forte sibi, et si</a> mitia +malle</p> +<span class = "linenum">185</span> +<p><a name = "line14_185" id = "line14_185"> </a> +Credant esse metum) laxis <a href = "#var14_185">servatur</a> omissa</p> +<p><a name = "line14_186" id = "line14_186"> </a> +Obsidio claustris: quin contra intentior ipse</p> +<p><a name = "line14_187" id = "line14_187"> </a> +Invigilat cautis, <a href = "#var14_187">frontem</a> inperterritus, +armis;</p> +<p><a name = "line14_188" id = "line14_188"> </a> +Et struit arcana necopina pericula cura.</p> +<p><a name = "line14_189" id = "line14_189"> </a> +Haud secus Eridani stagnis ripave Caystri</p> +<span class = "pagenum">164</span> +<span class = "linenum">190</span> +<p><a name = "line14_190" id = "line14_190"> </a> +Innatat albus olor, pronoque inmobile corpus</p> +<p><a name = "line14_191" id = "line14_191"> </a> +Dat fluvio, et pedibus tacitas eremigat undas.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_184" id = "not14_184" href = "#line14_184">184 sq.</a> +Obsidio quamvis remissa, tamen non est neglecta, si forte Syracusani +monitis Marcelli morem non gerant, eumque existiment propter metum +mitius agere; Ern. Præivit Gron. Obss. III, 7, ubi h.l. ita +inlustravit: «<i>Nec omissa</i>, et non remissa (ut <i>omissus</i> +adject. pro <i>negligens</i> apud Terent. Heaut. V, <span class = +"smallcaps">ii</span>, 9, et Adelph. V, <span class = +"smallcaps">iii</span>, 44), sive diligens, laxis et remotioribus ab +urbe claustris, obsidio servatur (ut <i>vigilias servat</i> ap. Senec. +de tranq. an. c. 3) a Marcello, si forte repellant sese, et, +quod solet fieri, credant diffidentia virium pacem obferri a Romanis.» +Lefeb. hæc notavit: «<i>Metum</i>: non absimile quod Galli in Justino, +lib. XXIV, 5<ins class = "correction" title = "» deest">.»</ins> +<i>Brevi sensurum</i>, etc. Nemo autem Marcello moderatior. Vide Val. +Max. IV, <span class = "smallcaps">i</span>, 7: in voc. +<i>servatur</i> frustra otiantur Gron. et alii. Locus clarus desumitur e +verbis Liv. XXIV, 36: «ne frustra adsidendo spectandoque obsidionem +sociorum tempus tereret.» Sed ibi de Himilcone et longe alia re sermo +est. +—<a name = "not14_188" id = "not14_188" href = +"#line14_188">188.</a> <i>necopina</i>, ut <a class = "crossref" +href = "bookIX.html#line9_98">IX, 98</a>. +—<i>pericula struit arcana cura</i>, quatenus omnia ad obpugnandam +urbem necessaria instruxerat, ut præsto essent, quum primum iis opus +haberet: quam secretam Marcelli curam et tacitam machinationem poeta +illustrat <a name = "not14_189" id = "not14_189" href = +"#line14_189">v. 189 seq.</a> consuetudine +<span class = "pagenum notes">164</span> +oloris, qui, quamvis immobili corpore undis innatans, tamen sub aqua +pedibus agitandis remigare solet; Ern. De tali comparationem genere, +conf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_139">ad VII, 139 +sq.</a>, et <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#not13_24">XIII, +24 sqq.</a></p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_192" id = "line14_192"> </a> +Interea, dum incerta labat sententia clausis,</p> +<p><a name = "line14_193" id = "line14_193"> </a> +Exciti populi atque urbes socia arma ferebant:</p> +<p><a name = "line14_194" id = "line14_194"> </a> +Incumbens <a href = "#var14_194">Messana</a> freto, minimumque +revulsa</p> +<span class = "linenum">195</span> +<p><a name = "line14_195" id = "line14_195"> </a> +Discreta Italia, atque Osco memorabilis ortu:</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_192" id = "not14_192" href = "#line14_192">192.</a> +Livius, XXIV, 35... 39, memorat, Marcellum, Syracusis obsidione clausis, +cum tertia fere exercitus parte profectum esse ad recipiendas urbes +Siciliæ, quæ in motu rerum ad Pœnos defecissent. Hinc poeta, more suo, +singula recenset oppida, quæ et Punicarum (<a class = "crossref" href = +"#line14_194">v. 194... 247</a>, <a class = "crossref" href = +"#line14_258">258... 276</a>) et Romanarum partium (<a class = +"crossref" href = "#line14_248">248... 257</a>) fuerint, in quo fere +arbitrium suum sequitur. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_222">ad III, 222 sqq.</a>, et <a class = "crossref" +href = "bookVIII.html#not8_356">VIII, 356 sqq.</a></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_194" id = "not14_194" href = "#line14_194">194 sq.</a> +<i>Messana, Osco memorabilis ortu</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_662">ad I, 662</a>. +—<i>Incumbens freto</i>, ad fretum Siculum sita, ubi Sicilia ab +Italia <i>minimum discreta</i> est, distat. +—<i>revulsa Italia</i>; v. sup. <a class = "crossref" href = +"#not14_11">ad v. 11 sqq.</a></p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_196" id = "line14_196"> </a> +Tum <a href = "#var14_196">Catane</a>, nimium ardenti vicina Typhœo,</p> +<p><a name = "line14_197" id = "line14_197"> </a> +Et generasse Pios quondam celeberrima Fratres,</p> +<span class = "pagenum">165</span> +<p><a name = "line14_198" id = "line14_198"> </a> +Et, cui non licitum fatis, <a href = "#var14_198">Camarina</a>, +moveri.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_196" id = "not14_196" href = "#line14_196">196.</a> +<i>Catane</i>, Κατάνη, seu <i>Catina</i> (v. Var. Lect.), <i>nimium +vicina</i> (ut simil. loc. Virg. Ecl. I, 28) <i>ardenti Typhœo</i>, +h.e. Ætnæ, quæ huic giganti inposita credebatur. Vid. <a class = +"crossref" href = "bookVIII.html#not8_540">ad VIII, 540</a>. «Ætna mons +ultra solitum exarsit, et torrentibus igneis superfusis lateque +circumfluentibus Catanam, urbemque finesque ejus obpressit,» Oros. +V, 13. Cf. Diodor. IV, et Strab. VI, pag. 185. al., 269 al., 412. +Plura de hoc opp. v. in Dorvillii Sicula, c. 13, et Cluveri Sicil. ant. +I, 9. +—<a name = "not14_197" id = "not14_197" href = +"#line14_197">197.</a> <i>Pios Fratres</i>, Amphinomum et Anapiam, +seu Anapin et Anapum, qui parentes suos humeris sublatos per medias Ætnæ +flammas portarunt. Vid. Strab. l.c. Conon. Narr. 43; Senec. de Ben. III, +37; Solin. c. 11; Val. Max. V, <span class = +"smallcaps">iv</span>, 4; Claud. Idyll. 7 de Piis Fratribus (ubi +vid. Barth. N. Heins. et Gesn.); Salmas. Exerc. Plin. p. 78; +Olear. ad Philostr. vit. Apollon. Tyan. I, 17, et Cluveri Sic, ant. +I, 9. De Piis Fratribus, Amphinomo et Anapia, singulari nuper +libello egit clarissimus Roos. +<span class = "pagenum notes">165</span> +—<a name = "not14_198" id = "not14_198" href = +"#line14_198">198.</a> Verba Virg. Æn. III, 700, ubi Servius hæc +notavit: «<i>Camarina</i> palus est juxta ejusdem nominis oppidum; de +qua quodam tempore, quum siccata pestilentiam creasset, consultus +Apollo, an eam penitus exhaurire deberent, respondit: Μὴ κίνει +Καμαρίναν, ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων· quo contemto, exsiccaverunt paludem, et +carentes pestilentia, per eam partem ingressis hostibus, pœnas +dederunt.» Cf. Heyne ad Virgil. l.c. Cluver. Sic. ant. I, 14; Vib. +Sequest. p. 275 sq., ed. Oberl. et <i>Brydon’s Travels through +Sicily and Malta</i>, qui noxias hujus paludis (<i>Lago di Camarana</i>) +exhalationes etiam nunc procul in locis, qui mille passus distent, +sentiri testatur.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_199" id = "line14_199"> </a> +Tum, quae nectareis vocat ad certamen Hymetton,</p> +<span class = "linenum">200</span> +<p><a name = "line14_200" id = "line14_200"> </a> +Audax Hybla, favis, <a href = "#var14_200">palmæque arbusta +Selinus</a>:</p> +<p><a name = "line14_201" id = "line14_201"> </a> +Et, justi quondam portus, nunc litore solo</p> +<p><a name = "line14_202" id = "line14_202"> </a> +Subsidium infidum fugientibus æquora, <a href = +"#var14_202">Myle</a>.</p> +<p><a name = "line14_203" id = "line14_203"> </a> +Nec non altus Eryx, <a href = "#var14_203">nec non</a> et vertice +celso</p> +<span class = "pagenum">166</span> +<p><a name = "line14_204" id = "line14_204"> </a> +<a href = "#var14_204">Centuripæ</a>, largoque virens Entella Lyæo,</p> +<span class = "linenum">205</span> +<p><a name = "line14_205" id = "line14_205"> </a> +Entella, Hectoreo dilectum nomen Acestæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_199" id = "not14_199" href = "#line14_199">199 sq.</a> +Vid. sup. <a class = "crossref" href = "#not14_26">ad v. 26</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_200" id = "not14_200" href = +"#line14_200" title = "numerus deest">200.</a> <i>Selinus</i>, nunc +<i>Selinonte</i>, ad Fluv. ejusd. nominis, prope Lilybæum, urbs a +Syracusanis condita, et ab Hannibale diruta, sed ab Hermocrate +restituta. +—<i>palmæ arbusta</i>; vid. Var. Lect. +—<a name = "not14_201" id = "not14_201" href = +"#line14_201">201</a> <a name = "not14_202" id = "not14_202" href = +"#line14_201">sq.</a> +<i>Myle</i>, vel potius <i>Mylæ</i> (v. Var. Lect.), urbs marit. +prope Pelorum, de qua vid. Plin. II, 98; III, 8; Suet. Aug. 16; +Vellei. II, 79; Polyb. I, 9 et 23; Appian. b. civ. V, 105... +116; Cluver. Sic. II, 5, αἱ Μύλαι λιμὴν ap. Scylac. pag. 10. Ibi +naufragium fecit Ulysses, de quo v. Scalig. ad Phot. c. 190. +—De Mylarum portu vid. Sen. Nat. Quæst. III, 26, extr. <span class += "smallcaps">Ed.</span></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_203" id = "not14_203" href = "#line14_203">203.</a> +<i>Eryx</i> opp. ad radices Erycis montis, in quo templum Veneris +Erycinæ. Cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_697">ad VI, +697</a>; Polyb. I, 55 et 58 seq.; II, 7; Strab. VI, pag. 188. +—<i>altus</i>; nam Eryx +<span class = "pagenum notes">166</span> +maximus Siciliæ mons post Ætnam. Vid. Polyb. et Strab. ll.cc. +—<a name = "not14_204" id = "not14_204" href = +"#line14_204">204.</a> <i>Centuripæ</i> XII M.P. ab Ætna, si fides +habenda Itiner. Anton. p. 93. Conf. Cluver. Sic. Ant. II, 6, +et Dorvillii Sicula, p. 167, qui urbem (hod. <i>Certolibi</i>) in +jugis Ætnæis ponit. Vid. et V.L. et Cic. orat. frument. c. 45. +—<i>Entella</i> ad Crimissum fl. <i>largo virens Lyæo</i>, vino +abundans. Conf. Cluv. Sic. ant. II, 12; Cic. l.c. cap. 6 et 43. +—<a name = "not14_205" id = "not14_205" href = +"#line14_205">205.</a> Cf. Virgil. Æn. V, 387 seq. ibique +Heyne in Exc. III, ubi monet, Silium sequi Maronis fidem, secundum quam +Entellus inter ceteros Acestæ comites ante Æneæ tempora in Siciliam +venerit eique junctus fuerit amicitia.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_206" id = "line14_206"> </a> +Non <a href = "#var14_206">Thapsos</a>, non e tumulis glacialibus +Acræ</p> +<p><a name = "line14_207" id = "line14_207"> </a> +Defuerunt: <a href = "#var14_207">Agyrina</a> manus, geminoque +Lacone</p> +<p><a name = "line14_208" id = "line14_208"> </a> +Tyndaris adtollens sese <a href = "#var14_208">adfluit</a>: altor +equorum</p> +<span class = "pagenum">167</span> +<p><a name = "line14_209" id = "line14_209"> </a> +Mille rapit <a href = "#var14_209">turmam</a>, atque hinnitibus aera +flammat,</p> +<span class = "linenum">210</span> +<p><a name = "line14_210" id = "line14_210"> </a> +Pulveream volvens <a href = "#var14_210">Agragas</a> ad inania +nubem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_206" id = "not14_206" href = "#line14_206">206.</a> +<i>Thapsus</i> peninsula, non procul Syracusis, cum oppido. Vid. Steph. +Byz.; Thucyd. VI, p. 478; Heyne ad Virgil. Æneid. III, 689, et +Cluv. Sic. ant. I, 11. +—<i>Acræ</i>, a Syracusanis conditæ prope mare Ionium et +Pachynum prom, Cf. Steph. Byz., Thucyd. VI, pag. 413, et Cluver. II, 10, +<i>e tumulis glacialibus</i>, propter situm editiorem, quem ipsum quoque +urbis nomen indicat. +—<a class = "missing" name = "not14_207" id = "not14_207" href = +"#line14_207" title = "numerus deest">207.</a> <i>Agyrina +manus</i>; v. Var. Lect. +—<a name = "not14_208" id = "not14_208" href = +"#line14_208">208.</a> <i>Tyndaris</i>, Τύνδαρις, seu <span class = +"greek" title = "Tundarion">Τυνδάριον</span>, +<span class = "pagenum notes">167</span> +ad Heliconem amnem, de quo v. Diodor. XIV, 79, et Cluver. II, 5. +—<i>adtollens sese</i>, superba (ut <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_224">XIII, 224</a>), h.e. clara origine: nam nomen +deducitur a <i>gemino Lacone</i>, Castore et Polluce, <i>Tyndaridis</i>, +<i>Tyndarei</i> et Ledæ filiis; quo significatur oppidum a Laconibus +conditum. +—<i>adfluit</i>, copiose, multis cum copiis advenit, ut ap. Virg. +Æn. II, 796; Liv. XXXIX, 31 al. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_604">ad VIII, 604</a>. +—<i>Agragas</i> (<a class = "missing" name = "not14_210" id = +"not14_210" href = "#line14_210" title = "numerus deest">v. 210</a>), vel rectius forte <i>Acragas</i>, mons et +oppidum in eo, quod vulgo <i>Agrigentum</i> dicitur, et adcuratissime +describitur a Polyb. IX, 27. Cf. idem I, 17 sqq.; II, 7; XII, +25. +—<i>altor equorum Acragas</i>, ut ap. Virg. Æneid. III, 704, ubi +v. Heyne. Agrigentinos ad ἱππομανίαν usque equos aluisse, monet Ernesti +coll. Plin. VIII, 42 seu 64: «Agrigenti complurium equorum tumuli +pyramides habent.» +—<a class = "missing" name = "not14_209" id = "not14_209" href = +"#line14_209" title = "numerus deest">209.</a> <i>rapit</i>; v. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_218">ad IV, 218</a>. +—<i>hinnitibus aera flammæ</i>, ut <i>cælum</i>, vel <i>urbem +clamoribus incendere</i>, dixit Virg. Æn. X, 895, et XI, 147, ad +quæ loca v. Heyne. +—<a class = "missing" href = "#line14_210" title = "numerus deest">210.</a> <i>Pulveream volvens nubem</i>, ut <a class = +"crossref" href = "bookII.html#line2_174">II, 174</a>. +—<i>ad inania</i>, in cælum, seu aerem. Cf. Ind. et sup. <a class += "crossref" href = "bookI.html#not1_97">ad I, 97</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_211" id = "line14_211"> </a> +Ductor <a href = "#var14_211">Grosphus</a> erat, cujus cælata +gerebat</p> +<p><a name = "line14_212" id = "line14_212"> </a> +Taurum parma trucem, pœnæ monimenta vetustæ.</p> +<p><a name = "line14_213" id = "line14_213"> </a> +Ille, <a href = "#var14_213">ubi torreret subjectis corpora +flammis</a>,</p> +<p><a name = "line14_214" id = "line14_214"> </a> +Mutabat gemitus mugitibus; actaque veras</p> +<span class = "pagenum">168</span> +<span class = "linenum">215</span> +<p><a name = "line14_215" id = "line14_215"> </a> +Credere erat stabulis armenta effundere voces.</p> +<p><a name = "line14_216" id = "line14_216"> </a> +Haud inpune quidem: nam diræ conditor artis</p> +<p><a name = "line14_217" id = "line14_217"> </a> +Ipse suo moriens inmugit flebile tauro.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_211" id = "not14_211" href = "#line14_211">211 sqq.</a> +<i>Grosphus Ductor</i> Agrigentinorum, in clipeo gerens cælatam effigiem +tauri Phalaridis, tyranni Agrigentini. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_407">ad I, 407</a>. Taurus ille æneus fuit et +tanta arte factus, ut, si homines in eum inclusi lente subdito igni +torrerentur sonumque lugubrem ederent, mugitus tauri audiretur: Perillus +vero, <i>conditor diræ artis</i>, h.e. inventor tauri artificiosi, +primus in eo inclusus est. Hæc vel tironibus nota ex Ovid. A. A. +I, 653 sq., et Trist. III, XI, 41 sqq.; Plin. XXXIV, 8; +<span class = "pagenum notes">168</span> +Cic. Verr. IV, 33 et al. Ea falso in fabulas relata esse a Timæo, docet +Diodor., XIII, p. 211. Sed mirum esse Silianæ phantasiæ lusum, quo +res remotissimæ ex inproviso adreptæ, et satis quidem apte, +conjungantur, bene monet Ernesti.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_215" id = "not14_215" href = "#line14_215">215.</a> +<i>Credere erat</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_163">I, 163</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_218" id = "line14_218"> </a> +Venit, ab amne trahens nomen, Gela; venit <a href = +"#var14_218">Halæsa</a>,</p> +<p><a name = "line14_219" id = "line14_219"> </a> +Et, qui præsenti <a href = "#var14_219">domitant</a> perjura, +Palici,</p> +<span class = "linenum">220</span> +<p><a name = "line14_220" id = "line14_220"> </a> +Pectora supplicio; Trojanaque venit Acesta;</p> +<p><a name = "line14_221" id = "line14_221"> </a> +Quique per Ætnæos Acis petit æquora fines,</p> +<p><a name = "line14_222" id = "line14_222"> </a> +Et dulci gratam Nereida perluit unda.</p> +<p><a name = "line14_223" id = "line14_223"> </a> +Æmulus ille tuo quondam, Polypheme, calori,</p> +<span class = "pagenum">169</span> +<p><a name = "line14_224" id = "line14_224"> </a> +Dum fugit agrestem violenti pectoris iram,</p> +<span class = "linenum">225</span> +<p><a name = "line14_225" id = "line14_225"> </a> +In tenues liquefactus aquas evasit et hostem,</p> +<p><a name = "line14_226" id = "line14_226"> </a> +Et tibi victricem Galatea inmiscuit undam.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_218" id = "not14_218" href = "#line14_218">218.</a> +<i>Gela fluvii cognomine dicta</i> ap. Virg. Æneid. III, 702, ubi v. +Heyne. Conf. Oberlin. ad Vib. Sequestr. p. 116 sq. <i>Halæsa</i> ad +Halæsum fluvium. Vid. Var. Lect. +—<a name = "not14_219" id = "not14_219" href = +"#line14_219">219.</a> <i>Palici gemelli</i>, Jovis et Ætnæ Nymphæ, +vel Thaliæ filii, deorum loco culti et a terra, quæ gravidam hauserat +matrem, ut tutam a Junonis ira eam præstaret, in lucem editi juxta duo +stagna (λίμνας, seu κρατῆρας Παλίκων, <i>Dellos</i>), per quæ jurari +solebat, et quorum aqua mergebantur perjuri. Vide Macrob. V, 19; +Diodor. XI, 89; Serv.; Cerda et Heyne ad Virgil. Æn. IX, 585; Heins. et +Burm. ad Ovid. ex P. II, <span class = "smallcaps">x</span>, 25, et Met. +V, 406; Berkel. ad Steph. Byz. p. 618; Cluver. Sic. +II, 9; Salmas. ad Solin. pag. 73; Olear. ad Philostr. Apoll. Tyan. +I, 6; Fazelli Rer. Sicul. Dec. I, L. III, c. 2. +—<i>Palici</i>, h.l. pro incolis Palicæ urbis, juxta fanum, +oraculum et stagna vel lacus Palicorum, nec longe ab Eryce sitæ. De +<i>Palicis</i> eorumque matre Thalia, nympha Siciliæ, conf. Wernsdorf in +Poet. minor., tom. IV, p. 820 sq. +—<a name = "not14_220" id = "not14_220" href = +"#line14_220">220.</a> <i>Trojana Acesta</i>; v. sup. <a class = +"crossref" href = "#not14_45">ad v. 45</a> et <a class = "crossref" +href = "#not14_205">205</a>. +—<a name = "not14_221" id = "not14_221" href = +"#line14_221">221.</a> <i>Acis</i> fl. (nunc <i>Aci</i>, +<i>Iaci</i>, <i>Chiaci</i>) qui decurrit ab Ætna et in mare fluit. +—<a name = "not14_222" id = "not14_222" href = +"#line14_222">222... 226.</a> In hunc fluvium <i>Galatea</i>, +<i>Nerei</i> filia, Acin, puerum formosum, quem amabat, convertisse +fingitur, quum Polyphemus, ejusdem Nymphæ amore captus, eum saxo ingenti +percussisset. Fabula nota ex Ovid. Met. XIII, 750... 897. Cf. Cluver. +Sic. ant. I, 9, et Casaub. lectt. Theocr. c. 2. +—<i>perluit</i> et +<span class = "pagenum notes">169</span> +mox <i>inmiscuit</i>, quia in undas conversus Nereidi se miscuit. +—<a class = "missing" name = "not14_223" id = "not14_223" href = +"#line14_223" title = "numerus deest">223.</a> <i>calori</i>, +amori.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_227" id = "line14_227"> </a> +Nec non qui potant <a href = "#var14_227">Hypsamque</a> Alabimque +sonoros,</p> +<p><a name = "line14_228" id = "line14_228"> </a> +Et perlucentem splendenti gurgite Achaten:</p> +<p><a name = "line14_229" id = "line14_229"> </a> +Qui fontes, <a href = "#var14_229">vage</a> Chrysa, tuos, et pauperis +alvei</p> +<span class = "linenum">230</span> +<p><a name = "line14_230" id = "line14_230"> </a> +<a href = "#var14_230">Hipparin</a>, ac facilem superari gurgite +parco</p> +<span class = "pagenum">170</span> +<p><a name = "line14_231" id = "line14_231"> </a> +Pantagiam, rapidique colunt vada flava <a href = +"#var14_231">Symæthi</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_227" id = "not14_227" href = "#line14_227">227.</a> +<i>qui potant</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_367">ad VIII, 367</a> et <a class = "crossref" href += "bookVIII.html#not8_564">564</a>. +—<i>Hypsa</i>, magnus fluvius, qui, in Panormitanis montibus ortus +auctusque Crimiso, seu Crimisso, non longe a Selinunte in mare fluit. +Duplex Hypsa videtur fuisse apud Siculos, alter Agrigento, Selinunti +alter vicinus; N. Heins. et Cluver. I, 15 et 18. +—<i>Alabis</i>, vel potius <i>Alabus</i> fluvius, inter Mylas et +Megaram. Vid. Var. Lect. et Cluver. I, 11. +—<a name = "not14_228" id = "not14_228" href = +"#line14_228">228.</a> <i>Achates</i> fl. inter Gelam et Camarinam. +—<i>perlucentem splendenti gurgite</i>, quoniam in eo, vel, si +Plinio, XXXVII, 10, et Solino, c. 5, fides habenda, ad ejus ripas primum +reperta est achates gemma. Confer Cluver. I, 15. +—<a name = "not14_229" id = "not14_229" href = +"#line14_229">229.</a> <i>Chrysas</i> fl. per Agyrinorum +Assorinorumque agros fluens. Vid. Cluver. II, 7; Diodor. XIV, 96; +Vib. Seq. et Cic. Verr. IV, 44, ubi Ursinus monet, hoc nomen sine +adspiratione legi in numismate, quod ipse possideat. Sic quoque +<i>Crysas</i> reperiri in numo æreo apud Parutam sub tit. <i>d’ +Asaro</i>, docet nos N. Heins. +—<a name = "not14_230" id = "not14_230" href = +"#line14_230">230.</a> <i>Hipparis</i> fl. qui in Camerinum lacum +se exonerat et ἀστήρικτος dicitur Nonno in Dion. XIII, 317, ut h.l. +<i>pauperis alvei</i>: cujusque etiam meminit Pindarus et numus Camarinæ +civitatis ap. Ursin. in not. ad rei rusticæ scriptores; N. Heins. +Cf. Cluver. I, 14. +—<i>facilem</i> cum inf. pass. sæpe occurrit; Luc. II, 656; Tac. +Hist. IV, 39, etc. <span class = "smallcaps">Ed.</span> +<span class = "pagenum notes">170</span> +—<a name = "not14_231" id = "not14_231" href = +"#line14_231">231.</a> <i>Pantagias</i> parvus fl. hodie <i>Fiume +di Porcari</i>. Vid. Heyne ad Virg. Æn. III, 689. +—Vide et Ovid. Fast. IV, 469, et Claudian. Rapt. Pros. II, 58. +<span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<i>Symæthus</i> (nunc <i>Giaretta</i>) maximus fl. Siciliæ.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_232" id = "line14_232"> </a> +Litora Thermarum, prisca dotata Camena,</p> +<p><a name = "line14_233" id = "line14_233"> </a> +Armavere suos, qua mergitur Himera ponto</p> +<p><a name = "line14_234" id = "line14_234"> </a> +Æolio; nam dividuas se scindit in oras;</p> +<span class = "linenum">235</span> +<p><a name = "line14_235" id = "line14_235"> </a> +Nec minus occasus petit incita, quam petit ortus.</p> +<p><a name = "line14_236" id = "line14_236"> </a> +Nebrodes gemini nutrit divortia fontis,</p> +<p><a name = "line14_237" id = "line14_237"> </a> +Quo mons Sicania non surgit ditior <a href = "#var14_237">umbræ</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_232" id = "not14_232" href = "#line14_232">232.</a> +Hunc locum docte ac copiose inlustravit Drak. e cujus notis hæc +excerpsisse sufficiat: «Silius <i>Thermas</i> Himerenses respicit, +biennium post Himeram urbem ab Hannibale, Gisgonis filio, excisam, +A.U.C. CCCXLIII a Pœnis conditas (v. Diodor. XIII, 79) ad ejus nominis +fluvium (Cic. Verr. II, 35), qui in <i>pontum Æolium</i>, h.e. Tuscum, +seu Tyrrhenum, in quo sunt insulæ Æolides, decurrit (cf. Cluver. Sic. +II, 3), non, quod Salm. Exerc. Plin. pag. 80 statuebat, ad alterum +flumen Himeram, in Libycum mare influens. Verba autem <i>prisca dotata +Camena</i> non, quod Dausq. putabat, ad Stesicbori statuam Thermis +positam (v. Cic. l.l.), vel ad arundines Thermitanas, unde tibiæ fiebant +(Solin. c. 11), sed ad ipsum Stesichorum, domo Himeræum, referenda esse, +recte docuerunt N. Heins. et Salmas. Exerc. Plin. p. 82.» De +Stesichoro, summo poeta lyrico, Himeræ nato, cf. Jani ad Horat. Od. IV, +<span class = "smallcaps">ix</span>, 8; Ælian. V. H. +V, 26, et Conon Narr. 42. <i>Thermæ</i> autem illæ nunc +<i>Termini</i> dicuntur. +—<a name = "not14_234" id = "not14_234" href = +"#line14_234">234... 237.</a> Nam duo hujus nominis fluvii sunt, +qui ex diversis <i>fontibus</i> in <i>Nebrode</i> monte (v. Grat. Cyneg. +extr. Solin. c. 5 et 11; Cluver. II, 11) oriuntur et in contrarias +partes currunt. Alter Himera in septemtrionem, alter in austrum fluit, +et ille nunc <i>fiume grande</i>, seu <i>fiume di Termini</i>, hic +<i>fiume salso</i> vocatur, si fides habenda Cluver. Sic. ant. +II, 3 et 11.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_238" id = "line14_238"> </a> +<a href = "#var14_238">Henna</a> Deum lucis <a href = +"#var14_238">sacram dedit ardua dextram</a>:</p> +<span class = "pagenum">171</span> +<p><a name = "line14_239" id = "line14_239"> </a> +Hic specus, ingentem laxans telluris hiatum,</p> +<span class = "linenum">240</span> +<p><a name = "line14_240" id = "line14_240"> </a> +Cæcum iter ad manes tenebroso limite pandit,</p> +<p><a name = "line14_241" id = "line14_241"> </a> +Qua novus ignotas Hymenæus venit in oras.</p> +<p><a name = "line14_242" id = "line14_242"> </a> +<a href = "#var14_242">Hac Stygius quondam</a>, stimulante Cupidine, +rector</p> +<p><a name = "line14_243" id = "line14_243"> </a> +Ausus adire diem, mæstoque Acheronte relicto</p> +<p><a name = "line14_244" id = "line14_244"> </a> +<a href = "#var14_244">Egit in inlicitas</a> currum per inania +terras.</p> +<span class = "linenum">245</span> +<p><a name = "line14_245" id = "line14_245"> </a> +<a href = "#var14_245">Tum</a> rapta præceps Hennæa virgine flexit</p> +<p><a name = "line14_246" id = "line14_246"> </a> +<a href = "#var14_246">Adtonitos cæli visus</a> lucemque <a href = +"#var14_246">paventes</a></p> +<p><a name = "line14_247" id = "line14_247"> </a> +In Styga rursus equos, et prædam condidit umbris.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_238" id = "not14_238" href = "#line14_238">238.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_93">ad +I, 93</a> et inpr. Cic. Verr. IV, 48; Diodor. V, 3; Ovid. Met. +V, 385 sq., et Claud. de raptu Pros. +—<i>Henna ardua</i>, in loco edito sita. Vid. Cic. et Diodor. +ll.cc. +—<i>sacram dextram</i> paulo argutius de militibus ex Henna, +religione et cerimoniis Proserpinæ sacra, ad bellum excitis; Ern. +—<i>dextram</i>, vel potius <i>dextras</i>, milites, ut passim. +Vid. Ind. et <a class = "crossref" href = "bookXI.html#not11_539">ad XI, +539</a>. +—<i>Sacri</i> proprie sunt <i>luci</i>, de quibus, ut et de +<i>specu</i>, Plutone et +<span class = "pagenum notes">171</span> +raptu Proserpinæ, v. Cic. et Diodor. ll.ll.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_242" id = "not14_242" href = "#line14_242">242 sq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_689">VII, +689 sq.</a> +—<a class = "missing" name = "not14_243" id = "not14_243" href = +"#line14_243" title = "numerus deest">243.</a> <i>adire diem</i>; +v. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#not13_708">ad XIII, +708</a>. +—<i>mæsto</i>, ut al. tristi, inamabili. +—<a name = "not14_244" id = "not14_244" href = +"#line14_244">244.</a> <i>inlicitas terras</i>; vid. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_501">ad III, 501</a>, et Intpp. ad +Val. Fl. I, 197 et 627. +—<i>inania</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_97">ad I, 97</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_246" id = "not14_246" href = "#line14_246">246.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_617">V, 617 +sqq.</a> et ibi not.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_248" id = "line14_248"> </a> +Romanos <a href = "#var14_248">Petræa</a> duces, Romana petivit</p> +<p><a name = "line14_249" id = "line14_249"> </a> +Fœdera Callipolis, <a href = "#var14_249">lapidosique Enguion +arvi</a>,</p> +<span class = "linenum">250</span> +<p><a name = "line14_250" id = "line14_250"> </a> +<a href = "#var14_250">Hadranum</a>, Ergetiumque simul, telaque +superba</p> +<span class = "pagenum">172</span> +<p><a name = "line14_251" id = "line14_251"> </a> +Lanigera Melite, et litus piscosa <a href = +"#var14_251">Calacte</a>,</p> +<p><a name = "line14_252" id = "line14_252"> </a> +Quæque procelloso <a href = "#var14_252">Cephalœdias</a> ora +profundo</p> +<p><a name = "line14_253" id = "line14_253"> </a> +Cæruleis horret campis pascentia cete,</p> +<p><a name = "line14_254" id = "line14_254"> </a> +Et qui, conreptas sorbentem <a href = "#var14_254">vorticis</a> +haustu,</p> +<span class = "linenum">255</span> +<p><a name = "line14_255" id = "line14_255"> </a> +Atque iterum e fundo jaculantem ad sidera, puppes,</p> +<p><a name = "line14_256" id = "line14_256"> </a> +<a href = "#var14_256">Tauromenitana</a> cernunt de sede Charybdim.</p> +<p><a name = "line14_257" id = "line14_257"> </a> +Hæc Latium manus et Laurentia signa <a href = +"#var14_257">movebat</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_248" id = "not14_248" href = "#line14_248">248.</a> +<i>Petræa</i>, Petra, hod. <i>Petraglia</i>. Cf. Var. Lect. +<i>Callipolis</i> urbs incerti situs, quam cum oppidis prope fretum, et +in orientali latere sitis conjungunt Marcian. Heracl. p. 12, et +Herodot. VII, 155. Conf. Cluver. II, 13. +—<a name = "not14_249" id = "not14_249" href = +"#line14_249">249.</a> <i>Enguion</i>, Ἐγγύϊον, Plut. in Marcello, +pag. 309; <span class = "greek" title = "Enguon">Ἔγγυον</span>, Ptol. et +Diodor. XVI, 78; hod. <i>Gangi</i>, inter Himeram et Symæthum fluvios, +unde Ἐγγυῖνοι Steph. <i>Enguini</i> Plin. III, 8. <i>Engyni</i> +apud Cic. in Verr. III, 43; IV, 44; V, 72. Cf. Cluver. II, 11. +—<a name = "not14_250" id = "not14_250" href = +"#line14_250">250.</a> <i>Hadranum</i>, seu <i>Adranum</i> +<span class = "pagenum notes">172</span> +(nunc <i>Aderno</i>), a Dionysio conditum, ad radices Ætnæ. Vide +Stephan. Byz. et Diodor. XIV, 38. <i>Ergetum</i> circa Symæthum et +Chrysam, hod. <i>Citadella</i>. Cf. Var. Lect. +—<a name = "not14_251" id = "not14_251" href = +"#line14_251">251.</a> <i>Melite</i> (nunc <i>Malta</i>) ins. inter +Siciliam et Libyam, diversa ab illa, quæ in mari Hadriatico ad oram +Dalmatiæ sita est, et hodie <i>Meleda</i> vocatur. Cf. Intpp. ad Acta +Apost. XXVIII, 7. Ejus linteamina subtilissima laudat Diodor. +V, 12; <i>Melitenses vestes</i>, e gossypio factas, et +<i>textrinum</i> Cic. Verr. II, 72, et IV, 46. +—<i>tela superba Lanigera</i> ut fere sup. <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#line3_374">III, 374</a>. +—<i>Calacte</i>; vide Varias Lectiones. +—<a name = "not14_252" id = "not14_252" href = +"#line14_252">252.</a> <i>Cephalœdis</i>, seu <i>Cephalœdium</i>, +opp. maritimum inter Thermas Himerenses et Alæsam in boreali insulæ +latere; Cell. De hoc oppido et ad illud cetariis v. Cluver. II, 4. +—<i>ora horret cete</i>; propr. cete horrent ad oram in mari. +Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_423">ad +I, 423</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_253" id = "not14_253" href = +"#line14_253" title = "numerus deest">253.</a> <i>Cæruleis +campis</i>, ut <i>æquor maris</i> et <i>campi liquentes</i> ap. Virg. +Æn. II, 780; VI, 724, vel <i>humentes</i> inf. <a class = "crossref" +href = "#line14_368">v. 368</a>. +—<a name = "not14_254" id = "not14_254" href = +"#line14_254">254 sqq.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_306">ad II, 306 +seq.</a>; Strab. VI, p. 185 al., 268 al., 411; Senec. Epist. 79, et +Pacati panegyr. c. 26; vid. et Heins. ad Ovid. Amor. II, <span class = +"smallcaps">xvi</span>, 26. +—<i>qui... cernunt</i>, Tauromenitani. +—<a class = "missing" name = "not14_256" id = "not14_256" href = +"#line14_256" title = "numerus deest">256.</a> <i>Tauromenium</i> +(hod. <i>Taormina</i>) urbs in orientali ora Siciliæ sita, et in Tauro +monte condita, quæ vino ac marmore inclaruit, et, Naxo excisa, ejus +incolis aucta est. Vid. Diodor. XIV, 60; XVI, 7; Sallust. fragm. +lib. V; Cluver. I, 7.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_257" id = "not14_257" href = "#line14_257">257.</a> +<i>Hæc manus</i>, hi populi antea enarrati, <i>Latium et Laurentia signa +movebat</i>, pro Romanis arma gerebant et militabant; Ern. +—<i>Laurentia signa</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_110">ad I, 110</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">173</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_258" id = "line14_258"> </a> +Cetera <a href = "#var14_258">Elissæis</a> aderat gens Sicana votis.</p> +<p><a name = "line14_259" id = "line14_259"> </a> +Mille <a href = "#var14_259">Agathyrna</a> dedit, perflataque <a href = +"#var14_259">Trogilos</a> Austris,</p> +<span class = "linenum">260</span> +<p><a name = "line14_260" id = "line14_260"> </a> +Mille Thoanteæ sedes <a href = "#var14_260">Facelina Dianæ</a>.</p> +<p><a name = "line14_261" id = "line14_261"> </a> +Tergemino venit numero fecunda Panormos;</p> +<span class = "pagenum">174</span> +<p><a name = "line14_262" id = "line14_262"> </a> +Seu silvis <a href = "#var14_262">sectere</a> feras; seu retibus +æquor</p> +<p><a name = "line14_263" id = "line14_263"> </a> +<a href = "#var14_263">Verrere</a>, seu cælo libeat traxisse +volucrem.</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">173</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_258" id = "not14_258" href = "#line14_258">258.</a> +<i>Elissæis votis</i>, Pœnis. Vid. I, 81. +—Alludit ad Æn. IV, 622 sqq. <span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_259" id = "not14_259" href = +"#line14_259">259.</a> <i>Agathyrna</i>; Ἀγάθυρνα, Polyb. ap. +Steph. <i>Agathyrnum</i> Plin. Ἀγάθυρνον Diodor. V, pag. 991 ab +Agathyrno rege; <span class = "greek" title = +"Agathurson">Ἀγάθυρσον</span> corrupte Strab. et <span class = "greek" +title = "Agathurion">Ἀγαθύριον</span> Ptol. ad fluvium cognominem, inter +Messanam et Panormum, ubi nunc S. Marci opp. <i>Trogilos</i>, Τρώγιλος, +opp. Syracusis et mari vicinum (v. Thucyd.), cum portu (v. Liv. XXV, +23), unde <i>perflata austris</i>. +—<a name = "not14_260" id = "not14_260" href = +"#line14_260">260.</a> <i>Thoanteæ Dianæ</i>; v. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_769">ad IV, 769</a>. +—<i>sedes Facelina</i>, fanum Dianæ F. inter Mylas et Naulochum, +non longe a Peloro prom. Cf. Var. Lect. Locum designat Appianus B. Civ. +V, 116. Ἀρτεμίσιον, πολίχνη βραχυτάτη, ἐν ἧ φασὶ τὰς ἡλίου βοῦς +γενέσθαι, unde ap. Ovid. Fast. IV, 486: <i>Sacrorum Melan pascua læta +boum</i>: nam Melas oppidum præterfluit, idemque <i>Phacelinus</i> +dictus. «Phacelinus Siciliæ juxta Peloridem, confinis templo Dianæ:» +Vib. Sequest. ed. Oberlin. p. 170 sq. <i>Panormos</i> (hod. +<i>Palermo</i>) urbs condita a Phœnicibus (Thucyd. VI), et colonia Rom. +(Strab. VI) cum portu peropportuno ad adpellendum, unde nomen adcepit a +πάνυ ὁρμή. Hinc et <i>Panhormus</i> seu <i>Panhormum</i> dicitur, p.m. +ap. Plin. III, 8, et <i>Panhormitani</i> in lapidibus vetustis ap. +Spon. p. 176 et al. ut spiritus voc. ὁρμὴ seu ὅρμος exprimatur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_261" id = "not14_261" href = "#line14_261">261.</a> +<i>Tergemino numero</i>, tribus militum millibus. +—<i>fecunda</i> omnis generis animalibus, +<span class = "pagenum notes">174</span> +feris, piscibus, volucribus; quod mox poeticis coloribus adumbratur. +—<a name = "not14_262" id = "not14_262" href = +"#line14_262">262 sq.</a> +<i>Verrere æquor retibus</i>, unde rete <i>verriculum</i>, +<i>everriculum</i>. Conf. <a class = "crossref missing" href = +"bookXI.html#var11_470" title = "recte 470">ad XI, 472 in Var. Lect.</a> +et Bentl. ad Horat. Sat. II, <span class = "smallcaps">iii</span>, 235. +Vide quoque Servium ad Æn. I, 59. <span class = +"smallcaps">Ed.</span> +—<a class = "missing" name = "not14_263" id = "not14_263" href = +"#line14_263" title = "numerus deest">263.</a> <i>cælo +traxisse</i>, h.e. deducere, ut <i>trahere crescente arundine prædam</i> +dixit Martial. IX, 54, de quo aucupio cf. sup. <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#line7_674">VII, 674 seq.</a></p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_264" id = "line14_264"> </a> +Non <a href = "#var14_264">Herbesos</a> iners, non Naulocha pigra +pericli</p> +<span class = "linenum">265</span> +<p><a name = "line14_265" id = "line14_265"> </a> +Sederunt; non frondosis <a href = "#var14_265">Morgentia</a> campis</p> +<p><a name = "line14_266" id = "line14_266"> </a> +Abstinuit Marte infido: comitata <a href = "#var14_266">Menæis</a></p> +<span class = "pagenum">175</span> +<p><a name = "line14_267" id = "line14_267"> </a> +Venit Amastra viris, et parvo nomine <a href = +"#var14_267">Tisse</a>,</p> +<p><a name = "line14_268" id = "line14_268"> </a> +Et Netum, et <a href = "#var14_268">Mutyce</a>, pubesque liquentis +Achæti.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_264" id = "not14_264" href = "#line14_264">264.</a> +<i>Herbesos</i>, seu Erbessus (v. Var. Lect.) ad fontes Anapi, qui in +portum magnum Syracus. effluit, ubi nunc Cryptæ, <i>la Grotte</i>, si +fides habenda Fazello, Rer. Sic. I, 10; Cluverus (Sic. ant. II, 10 +et 11) duplex hujus nominis oppidum in Sicilia fuisse putabat, alterum +supra Agrigentum inter Acragantem Halycumque amnes, quod ex Polyb. +I, 18, alterum Syracusis vicinum, quod ex Liv. XXIV, 30, +colligebat. Hæc tamen conjectura parum probabilis videbatur Cellar. +Geogr. T. I, p. 810 sq. <i>Naulocha</i>, al. Naulochus, seu +Naulochum; et Ναύλοχοι, Appian. B. Civ. lib. V, 116 et 121, prope +Pelorum prom. cum statione navium, unde nomen adcepit. Cf. Suet. Aug. 16 +et 101. +—<i>non iners</i> et <i>pigra pericli</i>, ut <i>piger militiæ</i> +apud Horat. Epist. I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 124 h.e. +non pigra ad periculum in bello subeundum. Sic <i>piger in militia</i> +dixit Cic. ad Div. VII, 17, et <i>gens pigerrima ad militaria opera</i>, +h.e. ignava, inbellis, Liv. XXI, 25. +—<a name = "not14_265" id = "not14_265" href = +"#line14_265">265.</a> <i>Sederunt</i>; v. <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>, et <a class = "crossref" +href = "bookX.html#not10_597">X, 597</a>. +—<i>Morgentia</i> (vid. Var. Lect.), supra ostium Symæthi non +longe a mari. +—<a class = "missing" name = "not14_266" id = "not14_266" href = +"#line14_266" title = "numerus deest">266.</a> <i>Marte infido</i>, +bello ancipiti, vel, ut Marsus exponit, pro infidis Pœnis. +—<i>Menæis viris</i> a Μέναις opp. quod lacui Palicorum subjacebat +inter Syracusas et Hennam, <span class = "greek" title = +"Menai">Μεναὶ</span>, Steph. <span class = "greek" title = +"Menainon">Μέναινον</span> Diodor. XI, 78; hodie <i>Meneo</i>. Hinc +<i>Menenii</i>, Cic. Verr. III, 43. <i>Menanini</i>, Plin. III, 8; +<span class = "greek" title = "MENANINÔN, MENAINÔN">ΜΕΝΑΝΙΝΩΝ, +ΜΕΝΑΙΝΩΝ</span> et <span class = "greek" title = +"MÊNAINÔN">ΜΗΝΑΙΝΩΝ</span> in numis Parutæ; forte et Goltzii. +<span class = "pagenum notes">175</span> +—<a name = "not14_267" id = "not14_267" href = +"#line14_267">267.</a> <i>Amastra</i> ad Halæsum fl. <span class = +"greek" title = "Amêstratos">Ἀμήστρατος</span>, vel <span class = +"greek" title = "Amestratos">Ἀμέστρατος</span>, Steph.; <span class = +"greek" title = "Muttistraton">Μυττίστρατον</span>, Polyb. I, 24; +<span class = "greek" title = "Moutistraton">Μουτίστρατον</span>, +Zonar.; <span class = "greek" title = "Mustraton">Μύστρατον</span>, +Diod. in Eclog. p. 876; hod. <i>Mistretta</i>. +—<i>Tissa</i> ad radices Ætnæ, nunc forte <i>Randazzo</i>. +—<i>parvo nomine</i>, ut ap. Cic. Verr. III, 38 pr., <i>perparva +et tenui civitate</i>. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#not13_5">ad XIII, 5</a>. +—Vide Ptolem. lib. III, cap. 4. <span class = +"smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_268" id = "not14_268" href = +"#line14_268">268.</a> <i>Netum</i>; Νέητον, Ptol. nunc <i>Noto, +Citta ingeniosa</i>, prope Pachynum. +—<i>Mutyce</i>; Μοτούκα, Ptol. III, 4; <span class = "greek" +title = "Motuka">Μότυκα</span> et <span class = "greek" title = +"Motika">Μότικα</span> al. hodie <i>Modica</i>, inter Syracusas et +Pachynum. Cf. Cluver. II, 10; Hard. ad Plin. III, 8; Græv. et Ern. +ad Cic. Verr. III, 43 +—<i>liquentis Achæti</i>; v. Var. Lect.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_269" id = "line14_269"> </a> +<a href = "#var14_269">Sidonios</a> Drepane, atque undæ clamosus +Helorus,</p> +<span class = "linenum">270</span> +<p><a name = "line14_270" id = "line14_270"> </a> +Et mox servili vastata Triocala bello,</p> +<p><a name = "line14_271" id = "line14_271"> </a> +Sidonios <a href = "#var14_271">Arbela</a> ferox, et celsus Ietas,</p> +<span class = "pagenum">176</span> +<p><a name = "line14_272" id = "line14_272"> </a> +Et bellare <a href = "#var14_272">Tabas</a> docilis, Cossyraque +parva,</p> +<p><a name = "line14_273" id = "line14_273"> </a> +<a href = "#var14_273">Nec major</a> Megara <a href = +"#var14_273">Mute</a> concordibus ausis</p> +<p><a name = "line14_274" id = "line14_274"> </a> +Juvere, et strato <a href = "#var14_274">Gaulum</a> spectabile +ponto,</p> +<span class = "linenum">275</span> +<p><a name = "line14_275" id = "line14_275"> </a> +Quum sonat Halcyones cantu, nidosque natantes</p> +<p><a name = "line14_276" id = "line14_276"> </a> +Inmota gestat, sopitis fluctibus, unda.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_269" id = "not14_269" href = "#line14_269">269.</a> +<i>Sidonios</i>, Pœnos, <i>juvere Drepane</i>, <i>Helorus</i>, etc. +—<i>Drepane</i>, vulgo <i>Drepanum</i> (Δρέπανον et τὰ Δρέπανα, +Polyb. I, 41, 46, 55; <i>Drepanis</i> Anton.), prom. et opp. Conf. +Cluver. II, 1; Virg. Æn. III, 707 sq. +—<i>Helorus</i> fluvius, præter opp. ejusdem nominis, et inter +specus primum rupesque exesas procurrens, unde <i>clamosus undæ</i>. +Vid. Heyne ad Virg. Æn. III, 698, et Cluver. I, 13. Cf. sup. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_524">IV, 524</a>. +—<a name = "not14_270" id = "not14_270" href = +"#line14_270">270.</a> <i>Triocala</i> opp. mediterr. inter +Crimissum et Himeram fl. Τριόκαλα, Diod. in Ecl. l. XXXVI, p. 913; +<span class = "greek" title = "Triokla">Τριόκλα</span>, Ptol. +III, 4; <span class = "greek" title = "Trikala">Τρίκαλα</span>, +Steph.; <span class = "greek" title = "TRIAKALA">ΤΡΙΑΚΑΛΑ</span> in +numis Parutæ; hod. <i>Troccoli</i>; unde <i>Triocalini</i>, Plin. +III, 8, et Cic. Verr. V, 4. +—<i>mox servili vastata bello</i>, arx belli a servis capta et +summa vi diruta. Vid. Diodor. l.c., et Cluver. II, 12. +—<a name = "not14_271" id = "not14_271" href = +"#line14_271">271.</a> <i>Arbela ferox</i>; v. Var. Lect. +—<i>Ietas</i>; Ἰεταὶ, Steph. nunc <i>Iato</i>, ad Crimissum fl. in +excelso monte, unde <i>celsus</i>, ut <i>ardua</i> <a class = "crossref" +href = "#line14_238">v. 238</a>. Hinc <i>Ietenses</i> ap. Plin. +III, 8, ubi vide +<span class = "pagenum notes">176</span> +Harduin. +—<a class = "missing" name = "not14_272" id = "not14_272" href = +"#line14_272" title = "numerus deest">272.</a> <i>Tabas</i>; v. +Var. Lect. +—<i>Cossyra parva</i> ins. inter Siciliam et Africam, hod. +<i>Pantalarca</i>. <span class = "greek" title = +"Kossura">Κόσσυρα</span> Ptol. IV, 3 extr. <span class = "greek" +title = "Kossoura">Κόσσουρα</span> Strab. VI, pag. 191. COSSURA in numis +ap. Parutam et Holsten. ad Steph. <span class = "greek" title = +"Kosuros">Κόσυρος</span> Scyl. ac Steph. <i>Cosura</i> Mel. II, 7. +<i>Cosyra</i>, Plin. III, 8; V, 7, et Ovid. Fast. III, 567, +ubi v. Heins. et Burm. Nullam ejus mentionem fecit Cluver. qui eam forte +ad Africam retulit. +—<a name = "not14_273" id = "not14_273" href = +"#line14_273">273.</a> <i>Megara</i>; v. sup. <a class = "crossref" +href = "#not14_26">ad v. 26</a>. +—<i>Mute</i>; v. Var. Lect. +—<a name = "not14_274" id = "not14_274" href = +"#line14_274">274.</a> <i>Gaulum</i>, al. <i>Gaulos</i>, ins. +Siculi maris prope Meliten, Pachyno adversa. Γαῦλος πελαγία καὶ λιμέσιν +εὐκαίρως κεκοσμένη, Ποινίκων ἄποικος, Diodor. V, 12. Hinc et +<i>strato ponto</i>, plano et tranquillo mari. Vid. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#var3_55">ad III, 55, in Var. Lect.</a> +—<a name = "not14_275" id = "not14_275" href = +"#line14_275">275.</a> «Halcyone avis paulo amplior passere, colore +cyaneo ex parte majore, tantum purpureis et candidis admixtis pennis, +collo gracili ac procero: quam videre rarissimum est, nec nisi +Vergiliarum occasu et circa solstitia brumamve, nave aliquando +circumvolata statim in latebras abeuntem. Fetificant bruma, qui dies +halcyonides vocantur, placido mari per eos et navigabili, Siculo +maxime;» Plin. X, 32, ubi v. Harduin. et ad II, 47. Conf. Intpp. ad +Virg. Georg. I, 399; Plaut. Casin. Prol. vers. 26, et Pœn. +I, <span class = "smallcaps">ii</span>, 143; Varr. L. L. +VI, 5.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">177</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_277" id = "line14_277"> </a> +Ipsa <a href = "#var14_277">Syracusæ</a> patulos urbs incluta muros</p> +<p><a name = "line14_278" id = "line14_278"> </a> +Milite conlecito variisque inpleverat armis.</p> +<p><a name = "line14_279" id = "line14_279"> </a> +Ductores facilem inpelli, lætamque tumultus</p> +<span class = "linenum">280</span> +<p><a name = "line14_280" id = "line14_280"> </a> +Vaniloquo <a href = "#var14_280">plebem</a> furiabant insuper ore:</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">177</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_277" id = "not14_277" href = "#line14_277">277 seq.</a> +<i>Ipsa urbs inclita Syracusæ inpleverat patulos muros</i>, ibi multi +milites conscripti erant, qui Pœnis auxilio mitterentur. Verba +<i>patulos muros</i> ad magnitudinem urbis spectant. Πεντάπολις ἦν τὸ +παλαιὸν, ἑκατὸν καὶ ὀγδοήκοντα σταδίων ἔχουσα τὸ τεῖχος, Strab. VI, +p. 186 al., 270 al., 415. Hinc et mox <a class = "crossref" href = +"#line14_281">vers. 281</a>. +—<i>quatuor arces</i>, urbes, de quibus v. supra <a class = +"crossref" href = "#not14_181">ad v. 181</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_280" id = "not14_280" href = "#line14_280">280.</a> +<i>furiabant</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#not7_617">ad VII, 617</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_281" id = "line14_281"> </a> +Numquam <a href = "#var14_281">hoste</a> intratos muros, et quatuor +arces,</p> +<p><a name = "line14_282" id = "line14_282"> </a> +Et Salaminiacis quantam <a href = "#var14_282">Eoisque</a> tropæis</p> +<p><a name = "line14_283" id = "line14_283"> </a> +Ingenio portus urbs invia fecerit <a href = "#var14_283">umbram</a>,</p> +<p><a name = "line14_284" id = "line14_284"> </a> +Spectatum proavis: ter centum ante ora triremes</p> +<span class = "linenum">285</span> +<p><a name = "line14_285" id = "line14_285"> </a> +Unum naufragium, mersasque inpune profundo</p> +<span class = "pagenum">178</span> +<p><a name = "line14_286" id = "line14_286"> </a> +Clade pharetrigeri subnixas regis Athenas.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_281" id = "not14_281" href = "#line14_281">281.</a> +Verba ductorum, qui dicunt: in hujus urbis mœnia ac portus numquam +penetrasse hostem, et a <i>proavis spectatum</i> esse, h.e. majores +vidisse, <i>quantam umbram fecerit urbs</i> hostibus <i>invia</i> (ut +inf. <a class = "crossref" href = "#line14_639">vers. 639</a>) +<i>tropæis Salam. Eoisque</i>, h.e. quantopere obscuraverit gloriam +victoriæ, ab Atheniensibus de Xerxe, rege Eoo, Orientis, ad Salamina +reportatæ; horum naves <i>ter centum ante ora</i> proavorum <i>unum +naufragium</i>, unam cladem fuisse, h.e. omnes periisse, vel <i>ter +centum triremes... unum naufragium</i>... ipsasque <i>Athenas</i> quasi +<i>mersas</i> esse mari. Intpp. bene comparant locum Cic. Verr. lib. +V, 37, quem Silius expressit: «Quo Atheniensium classis sola post +hominum memoriam CCC navibus vi ac multitudine invasit: quæ in eo ipso +portu, loci ipsius portusque natura (ut h.l. ingenio portus), victa +atque superata est. Hic primum opes illius civitatis victæ, comminutæ +depressæque sunt: in hoc portu Atheniensium nobilitatis, imperii, gloriæ +naufragium factum existimatur.» De bello, quod Athenienses, ducibus +Demosthene et Nicia, cum Syracusanis gesserunt, tempore belli +Peloponnesiaci, et in quo bis victi sunt a Gylippo, qui Spartanis, +Syracusanorum sociis, præerat, v. Justin. IV, 4 et 5; Thucyd. +VII, 2 sqq.; Diodor. XIII, 7 sqq.; Plut. in Nicia et al. De +duplici vero <i>portu</i> Syracusano Cic. Verr. IV, 52; V, 37, et +Dorvill. ad Charit. p. 282 et 598. +—<a name = "not14_283" id = "not14_283" href = +"#line14_283">283.</a> <i>Ingenio</i>, ut <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#line4_91">IV, 91</a>, ubi v. not. +—<a name = "not14_285" id = "not14_285" href = +"#line14_285">285 sq.</a> +<i>Unum naufragium</i>, ut fere <i>tumulus</i> supra I, +<span class = "pagenum notes">178</span> +50, ubi v. not. +—<i>mersas profundo Athenas</i>, δεινῶς de Atheniensibus, ad +internecionem cæsis. +—<a class = "missing" name = "not14_286" id = "not14_286" href = +"#line14_286" title = "numerus deest">286.</a> <i>subnixas</i> ut +sup. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_243">VIII, +243</a>, ubi v. not. +—<i>pharetrigeri regis</i>, Xerxis, regis Persarum. Persæ ac +Parthi proprie <i>pharetrigeri</i> ac <i>pharetrati</i> dicuntur. Conf. +Intpp. ad Virg. Georg. IV, 290.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_287" id = "line14_287"> </a> +Flammabant vulgum geniti Carthagine fratres,</p> +<p><a name = "line14_288" id = "line14_288"> </a> +Pœni matre genus; sed quos, <a href = "#var14_288">sub crimine</a> +pulsus</p> +<p><a name = "line14_289" id = "line14_289"> </a> +Urbe Syracosia, Libycis eduxerat oris</p> +<span class = "linenum">290</span> +<p><a name = "line14_290" id = "line14_290"> </a> +Trinacrius genitor, geminaque a stirpe parentum</p> +<p><a name = "line14_291" id = "line14_291"> </a> +Astus miscebant Tyrios levitate Sicana.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_287" id = "not14_287" href = "#line14_287">287 seq.</a> +<i>fratres</i>, Hippocrates et Epicydes, prætores, <i>flammabant +vulgum</i>, de quo v. Liv. XXIV, 26 sq. Hi «nati Carthagine, sed oriundi +ab Syracusis exsule avo, Pœni ipsi materno genere,» Liv. ibid. c. 6. Cf. +Polyb. VII, 2. +—<a class = "missing" name = "not14_288" id = "not14_288" href = +"#line14_288" title = "numerus deest">288.</a> <i>sub crimine</i>, +sub prætextu criminis, Burman. et Drak. coll. Suet. Ner. 35, et Tac. +Hist. II, 26. +—<a name = "not14_289" id = "not14_289" href = +"#line14_289">289.</a> <i>eduxerat</i>, et genuerat et educaverat; +Lefeb. +—<a name = "not14_291" id = "not14_291" href = +"#line14_291">291.</a> <i>levitate Sicana</i>; cf. sup. <a class = +"crossref" href = "#not14_31">ad v. 31</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_292" id = "line14_292"> </a> +Quæ cernens ductor, postquam inmedicabile visum</p> +<p><a name = "line14_293" id = "line14_293"> </a> +Seditio, atque ultro bellum <a href = "#var14_293">surgebat</a> ab +hoste,</p> +<p><a name = "line14_294" id = "line14_294"> </a> +Testatus Divos Siculorum, amnesque, lacusque,</p> +<span class = "linenum">295</span> +<p><a name = "line14_295" id = "line14_295"> </a> +Et fontes, Arethusa, tuos, ad bella vocari</p> +<p><a name = "line14_296" id = "line14_296"> </a> +<a href = "#var14_296">Invitum</a>, quæ sponte diu non sumserit, +hostem</p> +<span class = "pagenum">179</span> +<p><a name = "line14_297" id = "line14_297"> </a> +Induere arma sibi, telorum turbine vasto</p> +<p><a name = "line14_298" id = "line14_298"> </a> +Adgreditur muros, atque armis intonat urbi.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_292" id = "not14_292" href = "#line14_292">292.</a> +Accuratius belli causas exponit Liv. XXIV, 33 sqq. +—<i>ductor</i> Rom. Marcellus. +—<i>inmedicabile</i> τὶ, pro, inmedicabilis visa. +—<a name = "not14_293" id = "not14_293" href = +"#line14_293">293.</a> <i>surgebat</i>, oriebatur; Drak. coll. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_686">I, 686</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_617">XIII, 617</a>. +—<a name = "not14_294" id = "not14_294" href = +"#line14_294">294.</a> Hæc adumbrata ex oratione Marcelli ap. Liv. +XXIV, 38 extr. <i>Vos, Ceres mater</i>, etc.; Ern. Cf. Virg. Æn. XII, +581, et Ovid. Met. V, 44 seq. +—<i>Divi Siculorum</i>, Orcus, Triptolemus, Ceres, Proserpina, +Palici, Diana, Minerva, Jupiter, Olympius, Apollo, aliique; Dausq. +—<a name = "not14_295" id = "not14_295" href = +"#line14_295">295.</a> <i>Arethusa</i>; cf. sup. <a class = +"crossref" href = "#line14_53">v. 53 sq.</a> <i>ad bella</i> non +cum Pœnis gerenda, quod Dausq. putabat, sed cum Syracusis, cui urbi diu +pepercerat Marcellus, abstinendo hostilibus, e longinquo obsidione +servanda, legatos mittendo; Gron. Obss. lib. III, 7. +—<a name = "not14_296" id = "not14_296" href = +"#line14_296">296.</a> Testatus Deos, <i>hostem induere sibi</i> +(Marcello) <i>arma</i>, h.e. se invitum cogere ad arma capienda, <i>quæ +sponte</i>, consilio et de industria, <i>diu non sumserit</i> +(Marcellus), quorum usu diu abstinuerit, sperans, Syracusanos non +extrema <i>experturos</i> esse. Conf. sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_179">v. 179 sqq.</a> Similis est locus Liv. XXX, 31: +«Neque patres nostri priores de Sicilia, neque nos de Hispania fecimus +bellum: et tunc Mamertinorum +<span class = "pagenum notes">179</span> +sociorum periculum, et nunc Sagunti excidium nobis pia ac justa +induerunt arma.» +—<a name = "not14_297" id = "not14_297" href = +"#line14_297">297.</a> <i>telorum turbine</i>; vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I, 311</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_299" id = "line14_299"> </a> +Par omnes simul ira rapit, certantque, ruuntque.</p> +<span class = "linenum">300</span> +<p><a name = "line14_300" id = "line14_300"> </a> +Turris, multiplici surgens ad sidera tecto,</p> +<p><a name = "line14_301" id = "line14_301"> </a> +Exibat, tabulata decem cui crescere Graius</p> +<p><a name = "line14_302" id = "line14_302"> </a> +Fecerat, et multas nemorum consumserat umbras.</p> +<p><a name = "line14_303" id = "line14_303"> </a> +Armatam hinc igni <a href = "#var14_303">pinum</a> et devolvere saxa</p> +<p><a name = "line14_304" id = "line14_304"> </a> +Certabant, calidæque picis diffundere pestem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_300" id = "not14_300" href = "#line14_300">300.</a> +Ernesti: «De hac turri excelsa, quæ igni Rom. adcensa prima ruinam in +muris Syrac. dedit, omnia a Silio ficta sunt: nonnulla tamen leguntur +ap. Liv. XXIV, 34, unde in turris cogitationem adduci facile poterat. +Talia Silius numquam e manibus dimittit, et plerumque graphice, nec sine +arte pingit, sed nec sine nimiæ luxuriæ vitio, ut h.l. altitudinem +turris et inpr. incendium.» Poeta autem noster ante oculos habuit +similem locum Virgil. Æn. IX, 530 sqq. +—<i>multiplici tecto</i>, tabulato, de quorum numero sæpe ingenti +ac fine v. Lips. Poliorc. lib. II, 4. +—<a name = "not14_301" id = "not14_301" href = +"#line14_301">301.</a> <i>Exibat</i> ad sidera, ut <i>ad cælum</i> +ap. Virgil. Georg. II, 81, vel simpl. eminebat, ut ap. Ovid. Met. III, +78. Sic et <i>exsistere</i> sup. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_585">I, 585</a>, ubi v. not. +—<i>tabulata crescere</i>, ut <a class = "crossref" href = +"#line14_309">v. 309</a>: <i>crescentia tecta</i>. Vide <a class = +"crossref" href = "bookVII.html#not7_676">ad VII, 676</a>. +—<i>Graius</i>, Archimedes, Syracusanus, de quo v. inf. <a class = +"crossref" href = "#line14_341">v. 341 sq.</a> Cur <i>Graius</i> +dicatur, intelligitur ex <a class = "crossref" href = +"#line14_50">v. 50 sq.</a> +—<a name = "not14_302" id = "not14_302" href = +"#line14_302">302.</a> <i>nemorum umbras</i>, ut <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_679">IV, 679</a>, ubi v. not.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_303" id = "not14_303" href = "#line14_303">303.</a> +<i>pinum</i>, tædas, ut <a class = "crossref" href = +"#line14_420">v. 420</a>; <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_336">IX, 336</a>; <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_549">X, 549</a>, et πεύκη ap. Aristoph. Nub. +Act. I extr. Drakenb. +—<a name = "not14_304" id = "not14_304" href = +"#line14_304">304.</a> <i>picis pestem</i>; v. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_174">ad I, 174</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">305</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_305" id = "line14_305"> </a> +<a href = "#var14_305">Huic</a> procul ardentem jaculatus lampada +Cimber</p> +<p><a name = "line14_306" id = "line14_306"> </a> +Conjicit, et lateri telum exitiabile figit.</p> +<p><a name = "line14_307" id = "line14_307"> </a> +Pascitur <a href = "#var14_307">adjuto</a> Vulcanus turbine venti,</p> +<span class = "pagenum">180</span> +<p><a name = "line14_308" id = "line14_308"> </a> +Gliscentemque trahens turris per viscera labem,</p> +<p><a name = "line14_309" id = "line14_309"> </a> +Perque altam molem, et <a href = "#var14_309">toties</a> crescentia +tecta,</p> +<span class = "linenum">310</span> +<p><a name = "line14_310" id = "line14_310"> </a> +Scandit ovans, <a href = "#var14_310">rapidusque</a> vorat crepitantia +flammis</p> +<p><a name = "line14_311" id = "line14_311"> </a> +Robora, et, ingenti simul exundante vapore</p> +<p><a name = "line14_312" id = "line14_312"> </a> +Ad cælum, victor <a href = "#var14_312">nitentia culmina</a> lambit.</p> +<p><a name = "line14_313" id = "line14_313"> </a> +Inplentur fumo, et nebula caliginis atræ</p> +<p><a name = "line14_314" id = "line14_314"> </a> +(Nec cuiquam evasisse datur) ceu fulminis ictu</p> +<span class = "linenum">315</span> +<p><a name = "line14_315" id = "line14_315"> </a> +Conreptæ rapido in cineres abiere ruinæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_307" id = "not14_307" href = "#line14_307">307.</a> +Colores orationis poeticæ passim obvii. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_680">IV, 680 sq.</a>; lib. <a class = "crossref" href += "bookV.html#line5_510">V, 510 sq.</a>; lib. <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#line7_351">VII, 351</a> sq; <a class = "crossref" +href = "bookIX.html#line9_602">IX, 602 sq.</a> et inf. <a class = +"crossref" href = "#line14_419">v. 419 sq.</a> +—<i>Pascitur</i>, +<span class = "pagenum notes">180</span> +ut <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_603">IX, 603</a>. +—<a name = "not14_308" id = "not14_308" href = +"#line14_308">308.</a> <i>labem</i>, ut <a class = "crossref" href += "#line14_304">v. 304</a>, <i>pestem</i>; cf. <a class = +"crossref" href = "bookVIII.html#not8_21">ad VIII, 21</a>. +—<a name = "not14_309" id = "not14_309" href = +"#line14_309">309.</a> <i>crescentia tecta</i>; v. <a class = +"crossref" href = "bookVII.html#not7_676">ad VII, 676</a>. +—<a name = "not14_310" id = "not14_310" href = +"#line14_310">310 sqq.</a> +<i>ovans victor</i>, Vulcanus, h.e. ignis. +—<a class = "missing" name = "not14_311" id = "not14_311" href = +"#line14_311" title = "numerus deest">311.</a> <i>exundante vapore +Ad cælum</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_631">ad +II, 631</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_312" id = "not14_312" href = +"#line14_312" title = "numerus deest">312.</a> <i>lambit</i>, ut +ap. Virg. Æn. II, 684, et III, 574.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_316" id = "line14_316"> </a> +Par contra pelago miseris fortuna carinis.</p> +<p><a name = "line14_317" id = "line14_317"> </a> +Namque ubi se propius tectis urbique tulere,</p> +<p><a name = "line14_318" id = "line14_318"> </a> +Qua portus muris pacatas <a href = "#var14_318">adplicat undas</a>,</p> +<p><a name = "line14_319" id = "line14_319"> </a> +Inprovisa novo pestis conterruit astu.</p> +<span class = "linenum">320</span> +<p><a name = "line14_320" id = "line14_320"> </a> +<a href = "#var14_320">Trabs fabre teres, atque, erasis undique +nodis</a>,</p> +<p><a name = "line14_321" id = "line14_321"> </a> +Navali similis malo, præfixa gerebat</p> +<p><a name = "line14_322" id = "line14_322"> </a> +Uncæ tela manus: ea celso ex aggere muri</p> +<span class = "pagenum">181</span> +<p><a name = "line14_323" id = "line14_323"> </a> +Bellantes curvi rapiebat in aera ferri</p> +<p><a name = "line14_324" id = "line14_324"> </a> +Unguibus, et mediam revocata ferebat in urbem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_316" id = "not14_316" href = "#line14_316">316... +319.</a> +Ab altera parte navibus Romanorum non minus detrimenti inlatum est +Archimedis arte.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_320" id = "not14_320" href = "#line14_320">320.</a> +Describitur machina Archimedis, qua navibus hostium nocuit, +<i>tolleno</i>, Gr. καρχήσιον. Vide Liv. XXIV, 34; Polyb. VIII, 7 +(ubi conf. Schweigh.); Athenæus, V, p. 208; Plut. in Marcello, Opp. +T. I, p. 306, edit. Frft. Tzetz. Chil. II, 35; Oribas. de +machinam. VI, 24. +—<a name = "not14_322" id = "not14_322" href = +"#line14_322">322.</a> <i>Uncæ tela manus</i>, mox <i>ungues curvi +ferri</i>, et <a class = "crossref" href = +"#line14_327">v. 327</a>, <i>chalybs morsusque tenaces</i>. Livio +l.l. dicuntur +<span class = "pagenum notes">181</span> +<i>ferrea manus</i>; Polyb. VIII, 8, χεῖρ σιδηρᾶ ἐξ ἁλύσεως +δεδεμένη; Plut. in Marcello l.c. <ins class = "correction" title = +"χείρες legitur">χεῖρες</ins> σιδηραῖ ἡ στόματα εἰκασμένα γεράνων, et +<i>harpagones</i> aliis. +—<i>aggere muri</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_265">ad lib. I, 265</a>. +—<a name = "not14_323" id = "not14_323" href = +"#line14_323">323.</a> <i>Bellantes</i>, milites e navibus adreptos +Silius de suo addidit: Livii narratio ad naves tantum conreptas et in +mare depressas pertinet, quam poeta, vss. 326... 332, luculenter et +eleganti ornatu expressit; Ernesti. Sed congruit Polybius, ex quo Livius +etiam sua hausit, lib. VIII, c. 9: Οὐκ ὀλίγα δὲ καὶ ταῖς χερσὶ ταῖς ἐκ +τῶν μηχανῶν ἐκακοποίουν· σὺν αὐτοῖς γὰρ τοῖς ὅπλοις τοὺς ἄνδρας +ἐξαιροῦντες ἐῤῥίπτουν.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">325</span> +<p><a name = "line14_325" id = "line14_325"> </a> +Nec solos <a href = "#var14_325">vis illa</a> viros, quin sæpe +triremem</p> +<p><a name = "line14_326" id = "line14_326"> </a> +Belligeræ rapuere trabes, quum desuper actum</p> +<p><a name = "line14_327" id = "line14_327"> </a> +Incuterent puppi chalybem morsusque <a href = +"#var14_327">tenaces</a>.</p> +<p><a name = "line14_328" id = "line14_328"> </a> +Qui, simul adfixo vicina in robora ferro,</p> +<p><a name = "line14_329" id = "line14_329"> </a> +Sustulerant sublime ratem (miserabile visu!),</p> +<span class = "linenum">330</span> +<p><a name = "line14_330" id = "line14_330"> </a> +Per subitum rursus laxatis arte catenis</p> +<p><a name = "line14_331" id = "line14_331"> </a> +Tanta præcipitem reddebant mole profundo,</p> +<p><a name = "line14_332" id = "line14_332"> </a> +Ut totam haurirent undæ cum milite puppem.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a class = "missing" name = "not14_327" id = "not14_327" href = +"#line14_327" title = "numerus deest">327.</a> <i>morsus tenaces</i>; +cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_624">ad VII, +624</a>. +— <a name = "not14_330" id = "not14_330" href = +"#line14_330">330.</a> <i>Per subitum</i>; v. <a class = "crossref" +href = "bookVII.html#not7_527">ad VII, 527</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_333" id = "line14_333"> </a> +His super insidiis angusta foramina murus</p> +<p><a name = "line14_334" id = "line14_334"> </a> +Arte cavata dabat, per quæ <a href = "#var14_334">confundere</a> +tela</p> +<span class = "linenum">335</span> +<p><a name = "line14_335" id = "line14_335"> </a> +Tutum erat, <a href = "#var14_335">obposito</a> mittentibus aggere +valli.</p> +<p><a name = "line14_336" id = "line14_336"> </a> +<a href = "#var14_336">Nec sine</a> fraude labos, arta ne rursus +eodem</p> +<span class = "pagenum">182</span> +<p><a name = "line14_337" id = "line14_337"> </a> +Spicula ab hoste via vicibus contorta redirent.</p> +<p><a name = "line14_338" id = "line14_338"> </a> +Calliditas Graia, atque astus pollentior armis</p> +<p><a name = "line14_339" id = "line14_339"> </a> +Marcellum, tantasque minas, terraque marique</p> +<span class = "linenum">340</span> +<p><a name = "line14_340" id = "line14_340"> </a> +Arcebat, stabatque ingens ad mœnia bellum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_333" id = "not14_333" href = "#line14_333">333.</a> +Archimedes, «ut sui vulnere intacti tela in hostem ingererent, murum ab +imo ad summum crebris cubitalibus fere cavis aperuit, per quæ cava pars +sagittis, pars scorpionibus modicis ex occulto petebant hostem.» Liv. +l.c. Cf. Polyb. VIII, 7, ibique Schw. et Plut. l.l. <i>His super +insidiis</i>; conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_60">ad +I, 60 in Var. Lect.</a>; Virgil. Æn. IX, 534. +—<ins class = "correction" title = "nota ante 330n. scripta"><i>angusta foramina</i></ins>, ap. Liv. <i>cava</i>, gallice +<i>meurtrières</i>; extrinsecus <i>arta</i>, apud Liv. <i>cubitalia</i>, +introrsum vero laxiora. <span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_334" id = "not14_334" href = +"#line14_334">334.</a> <i>confundere tela</i>, pro simpl. fundere, +Drak. vel sine ordine jacere, Burm. qui tamen perperam confert Horat. +Od. I, <span class = "smallcaps">xvii</span>, 23, et Val. Fl. +V, 581, ubi v. ejus not. Cf. Var. Lect. +—<a name = "not14_335" id = "not14_335" href = +"#line14_335">335.</a> <i>aggere valli</i>; v. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_265">ad I, 265</a>.</p> + +<span class = "pagenum notes">182</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_338" id = "not14_338" href = "#line14_338">338 sq.</a> +Cf. Liv. XXIV, 34 extr. +—<i>Calliditas Graia</i>, Archimedis Graii. Cf. <a class = +"crossref" href = "#not14_301">ad v. 301</a>. +—<i>astus pollentior armis</i>; cf. Liv. l.c. pr. et Polyb. +VIII, 5, et 9. +—<a name = "not14_340" id = "not14_340" href = +"#line14_340">340.</a> <i>bellum</i>, obpugnatio, <i>stabat</i>, ut +sup. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_44">IV, 44</a>.</p> + + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_341" id = "line14_341"> </a> +Vir fuit Isthmiacis decus inmortale colonis,</p> +<p><a name = "line14_342" id = "line14_342"> </a> +Ingenio facile ante alios telluris alumnos,</p> +<p><a name = "line14_343" id = "line14_343"> </a> +Nudus opum; sed cui cælum terræque paterent.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_341" id = "not14_341" href = "#line14_341">341.</a> +Poeta exornavit verba Liv. XXIV, 34 pr. sed, ut solet, definite et per +partes singulas Archimedis ingenium et artem adumbrat; Ern. +—<i>Isthmiacis colonis</i>, Syracusanis. Vid. <a class = +"crossref" href = "#not14_50">ad v. 50 sq.</a> Venusta Mathematici +descriptio. +—<a name = "not14_343" id = "not14_343" href = +"#line14_343">343.</a> <i>nudus opum; sed cui</i>, etc. pulchra +ἀντίθεσις, ut fere ap. Hor. Od. I, <span class = +"smallcaps">xxviii</span>, 1... 4; Lenz.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_344" id = "line14_344"> </a> +Ille <a href = "#var14_344">novus</a> pluvias Titan ut proderet ortu</p> +<span class = "linenum">345</span> +<p><a name = "line14_345" id = "line14_345"> </a> +Fuscatis tristis radiis: ille hæreat, anne</p> +<p><a name = "line14_346" id = "line14_346"> </a> +Pendeat instabilis tellus; cur fœdere certo</p> +<p><a name = "line14_347" id = "line14_347"> </a> +Hunc adfusa globum Tethys circumliget <a href = +"#var14_347">undis</a>,</p> +<p><a name = "line14_348" id = "line14_348"> </a> +Noverat, atque una pelagi lunæque labores,</p> +<p><a name = "line14_349" id = "line14_349"> </a> +Et pater Oceanus qua lege <a href = "#var14_349">effunderet</a> +æstus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_344" id = "not14_344" href = "#line14_344">344</a> +<a name = "not14_345" id = "not14_345" href = "#line14_344">sq.</a> +<i>Ille noverat</i> (<a class = "crossref" href = +"#line14_348">v. 348</a>) ex ortu solis, an futura esset pluvia; +Mars. +—<i>novus Titan</i>, oriens sol. +—<i>Fuscati radii</i>, quorum lucem nubes cælo obductæ hebetant ac +condunt. +—<i>ille noverat, hærcatne tellus</i>, stetne inmobilis, <i>an +pendeat instabilis</i>, moveatur. Alii olim philosophi hoc, alii illud +statuebant. Vid. Plut. de Plac. Philos. lib. III, 13; Cic. Acad. IV, 39 +et al. Terram immobilem stare docebat Archimedes, et monstrabat in +sphæra artificiosa quæ Syracusis in Achradina servabatur; Lenz. coll. +Ovid. Fast. VI, 269... 280. +—<a name = "not14_346" id = "not14_346" href = +"#line14_346">346</a> <a name = "not14_347" id = "not14_347" href = +"#line14_346">seq.</a> +<i>cur Tethys</i>, h.e. mare <i>hunc globum</i>, orbem terrarum, cingat, +circumfluat. Nam Oceanus, ut veterum opinio ferebat, πόταμος ἀψοῤῥοος, +Ὅς περικυμαίνει γαίης περιτέρμονα κύκλον. Cf. Orph. Hymn. +LXXXII, 3; Köppen ad Hom. Iliad. ξ, 200, 245; ς, 399 al. +—<i>Tethys</i> vero poetis est mare, eademque Oceani et conjux et +soror. +—<i>certo fœdere</i>, certa lege ac ratione, ut ap. Virg. Æn. +I, 62. +—<a name = "not14_348" id = "not14_348" href = +"#line14_348">348 sq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_58">ad III, 58</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_349" id = "not14_349" href = +"#line14_349" title = "numerus deest">349.</a> <i>Oceanus pater</i> +omnium Deorum, fluminum, fontium ac rerum: nam mare cunctarum rerum +principium, secundum Thaletis aliorumque +<span class = "pagenum notes">183</span> +philosophorum prisci ævi sententiam. Cf. Köppen ad Hom. Iliad. ξ, 201, +246, φ, 196 sq.; Virg. Ge. IV, 382; Orph. l.c. 1, sqq. al.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">183</span> +<span class = "linenum">350</span> +<p><a name = "line14_350" id = "line14_350"> </a> +Non illum mundi numerasse capacis arenas</p> +<p><a name = "line14_351" id = "line14_351"> </a> +<a href = "#var14_351">Vana fides</a>: puppes etiam constructaque +saxa</p> +<p><a name = "line14_352" id = "line14_352"> </a> +Feminea traxisse ferunt contra ardua dextra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_350" id = "not14_350" href = "#line14_350">350.</a> +Cf. Horat. Od. I, <span class = "smallcaps">xxviii</span>, 1, +ibique Jani. Omnino autem respexit Silius ad Archimedis librum, qui +ψαμμίτης inscriptus fuit, quo probare conabatur, numerum arenæ non esse +infinitum, sed efferri et colligi posse, si vel maxime totus terrarum +orbis arena constaret; Drak. Hinc ille jactabat, Οἶδα δ’ ἐγὼ ψάμμου δ’ +ἀριθμοὺς καὶ μέτρα θαλάσσης, et Græci cœperunt, sicut διακόσιοι et +similia, sic ψαμμοκόσιοι a numero arenæ subputare, pro infinita et +inexplicabili multitudine; D. Heins. Exstat etiam nunc ejus +ψαμμίτις, seu libellus de numero arenæ ad regem Gelonem, quo ostendit, +universum non esse infinitum. +—<a name = "not14_351" id = "not14_351" href = +"#line14_351">351 sq.</a> +Hæc spectant non ad ignaviam et imbelliam, quam Archimedi h.l. objici +putabat Barth. Adv. IX, 3, sed ad mechanicam ejus artem et machinas +(trespastum, seu polyspastum et helicen), quibus nullo negotio +gravissima onera, vel sustulit, vel transtulit, et ingentem Hieronis +navem deduxit in aquam. Vid. Eustath. ad Hom. Iliad. μ, p. 866; +Plut. in Marcello (Opp. T. I, p. 305 sq., ed. Frft.); +Athenæus, V, p. 217; Tzetz. Chil. lib. II, 130; Procl. ad Euclid. +I, 2, p. 18, I; Andr. Schmid. de Archimede (len. +1688, 4); et <i>Dutens, Origines des découvertes des Anciens</i>, +T. II, p. 207. +—<a href = "#line14_351">351.</a> <i>constructa saxa</i>, +ingentes moles («Saxea pila, magnis quam molibus ante Constructam +jaciunt ponto,» ap. Virg. Æn. IX, 711), quas parvo momento de loco in +locum, et quidem <i>arduum</i>, transtulit, cujusvis infirmissimi +hominis, et vel <i>feminæ</i> manu; Gron. Obss. III, 7. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_295">ad IV, 295 sq.</a>, et +Suet. Vesp. 18. Cave <i>dextram</i> cum D. Heins. exponas +multitudinem, quo sensu passim <i>manus</i> dicitur, et <i>constructa +saxa</i> vel domum actam ingenio Archimedis, vel cum Dausquio struem +congeriemque saxorum, quo onerosior esset navis, quia. Plut. l.l. +dixerit ἐμβαλῶν ἀνθρώπους τὲ πολλοὺς καὶ τὸν συνήθη φόρτον. +—<a class = "missing" name = "not14_352" id = "not14_352" href = +"#line14_352" title = "numerus deest">352.</a> <i>Feminea traxisse +manu</i>, ἠρέμα τῇ χειρὶ σείων, Plut.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_353" id = "line14_353"> </a> +Hic dum Italum ductorem astu Teucrosque fatigat,</p> +<span class = "pagenum">184</span> +<p><a name = "line14_354" id = "line14_354"> </a> +Adnabat centum late Sidonia velis</p> +<span class = "linenum">355</span> +<p><a name = "line14_355" id = "line14_355"> </a> +Classis subsidio, et scindebat cærula rostris.</p> +<p><a name = "line14_356" id = "line14_356"> </a> +Erigitur subitas in spes Arethusia proles,</p> +<p><a name = "line14_357" id = "line14_357"> </a> +Adjungitque suas, portu progressa, carinas.</p> +<p><a name = "line14_358" id = "line14_358"> </a> +Nec contra Ausonius tonsis aptare lacertos</p> +<p><a name = "line14_359" id = "line14_359"> </a> +Addubitat, mersisque celer fodit æquora remis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_353" id = "not14_353" href = "#line14_353">353.</a> +Hæc pugna navalis ficta a Silio, e dictis Liv. XXV, 27, et multa +habet poeta e Lucano, III, +<span class = "pagenum notes">184</span> +510... 774 sed non absurdus ut Lucanus; Lefeb. +—<i>Teucros</i>, Romanos, et <i>Sidonia classis</i> pro Punica. +—<a name = "not14_354" id = "not14_354" href = +"#line14_354">354.</a> «Bomilcar edoctis Carthaginiensibus, in +quanto res Syracus. discrimine esset, cum centum navibus post paucos +dies redit,» Liv. XXV, 25. At v. cap. 27. +—<a name = "not14_355" id = "not14_355" href = +"#line14_355">355.</a> <i>cærula</i>, ut <a class = "crossref" href += "bookI.html#line1_21">I, 21</a>. +—<i>rostris scindebat</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_411">VII, 411</a>. Ut gravius hostiles naves +vulnerarent, aqua per rimam succedente, rostra depressa habebant, non +exstantia super aquas; Cellar. e Schefferi Mil. nav. II, 5.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_356" id = "not14_356" href = "#line14_356">356.</a> +<i>Arethusia</i>, Syracusana. Cf. <a class = "crossref" href = +"#not14_53">ad v. 53</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_358" id = "not14_358" href = "#line14_358">358.</a> +<i>tonsis aptare lacertos</i>; cf. <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_489">XI, 489</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_241">XIII, 241</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">360</span> +<p><a name = "line14_360" id = "line14_360"> </a> +Verberibus torsere fretum: salis icta frequenti</p> +<p><a name = "line14_361" id = "line14_361"> </a> +Albescit pulsu facies, perque æquora late</p> +<p><a name = "line14_362" id = "line14_362"> </a> +Spumat canenti sulcatus gurgite limes.</p> +<p><a name = "line14_363" id = "line14_363"> </a> +Insultant pariter pelago: ac Neptunia regna</p> +<p><a name = "line14_364" id = "line14_364"> </a> +Tempestate nova trepidant: tum vocibus æquor</p> +<span class = "linenum">365</span> +<p><a name = "line14_365" id = "line14_365"> </a> +<a href = "#var14_365">Personat, et clamat scopulis clamoris +imago</a>.</p> +<p><a name = "line14_366" id = "line14_366"> </a> +Ac jam diffusus vacua bellator in unda</p> +<span class = "pagenum">185</span> +<p><a name = "line14_367" id = "line14_367"> </a> +Cornibus ambierat patulos ad prælia fluctus,</p> +<p><a name = "line14_368" id = "line14_368"> </a> +Navali claudens <a href = "#var14_368">humentem</a> indagine campum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_360" id = "not14_360" href = "#line14_360">360</a> +<a name = "not14_361" id = "not14_361" href = "#line14_360">seq.</a> +<i>Verberibus torsere fretum</i>, mare. Conf. <a class = "crossref +missing" href = "bookXI.html#not11_488" title = "recte 488">ad lib. XI, +490</a>. Graphica imago commotæ remis aquæ, obruta illa quidem +coloribus, at non sine arte facta, Ern. +—<i>salis facies</i>, maris superficies, ut mox <i>æquora</i>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_363" id = "not14_363" href = "#line14_363">363.</a> +<i>Insultant pariter pelago</i>. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_489">XI, 489</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#line13_241">XIII, 241</a>. +—<a name = "not14_365" id = "not14_365" href = +"#line14_365">365.</a> <i>imago</i>, Echo. Vid. Cerda ad Virgil. +Ge. IV, 50; Jani ad Horat. Od. I, <span class = +"smallcaps">xii</span>, 4; <span class = +"smallcaps">xx</span>, 8, et Interpretes Valerii Flacci lib. III, +597. +—<a href = "#line14_365">365.</a> <i>clamat</i>; vide Var. +Lect.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_366" id = "not14_366" href = "#line14_366">366... +370.</a> +Classes utrimque in semicirculum et cornua disposuerant; Cell. +Luxuriosior poeta est, nec tamen moderatius eadem pinxit Lucan. III, 529 +sq. Ern. +—<i>diffusus</i>, +<span class = "pagenum notes">185</span> +sparsus, dispersus. +—<a name = "not14_367" id = "not14_367" href = +"#line14_367">367.</a> <i>Cornua</i> aciei <i>ambiunt fluctus</i>, +ut mox <i>curvata sinu classis</i> et <i>lunato gyro</i>. +—<a name = "not14_368" id = "not14_368" href = +"#line14_368">368.</a> <i>indago</i> propr. venatorium verbum, de +quo v. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_141">ad XIII, +141</a>. +—<i>humentem campum</i>, mare. Cf. sup. <a class = "crossref" href += "#not14_253">ad v. 253</a>. +—gallice dicimus, <i>la plaine liquide</i>. <span class = +"smallcaps">Ed.</span></p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_369" id = "line14_369"> </a> +<a href = "#var14_369">At</a> simili curvata sinu diversa ruebat</p> +<span class = "linenum">370</span> +<p><a name = "line14_370" id = "line14_370"> </a> +Classis, et <a href = "#var14_370">artabat</a> lunato cærula gyro.</p> +<p><a name = "line14_371" id = "line14_371"> </a> +Nec mora: <a href = "#var14_371">terrificis</a> sævæ stridoribus +æris,</p> +<p><a name = "line14_372" id = "line14_372"> </a> +Per <a href = "#var14_372">vacuum late</a> cantu resonante +profundum,</p> +<p><a name = "line14_373" id = "line14_373"> </a> +<a href = "#var14_373">Incubuere</a> tubæ, quis excitus æquore +Triton</p> +<p><a name = "line14_374" id = "line14_374"> </a> +Expavit <a href = "#var14_374">tortæ certantia</a> murmura conchæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_370" id = "not14_370" href = "#line14_370">370.</a> +<i>cærula</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_21">I, 21</a>. +—<i>artabat</i>, claudebat, vel, ut ap. Virgil. Æn. IV, 582, +<i>latet sub classibus æquor</i>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_371" id = "not14_371" href = "#line14_371">371 sqq.</a> +<i>sævæ tubæ incubuere</i>; v. Var. Lect. +—<i>stridoribus</i> de tuba. v. Burm. ad Val. Fl. VI, 28. +—<a name = "not14_374" id = "not14_374" href = +"#line14_374">374.</a> <i>murmura</i>, sonum tubarum. +—<i>certantia conchæ</i>, cum concha sua ejusque sono. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_234">ad I, 234</a>. +—<i>conchæ</i>, buccinæ, quam Triton inflat, ut ap. Virg. Æn. VI, +171 sq. (quem locum Silius in mente, vel ante oculos habuisse videtur) +X, 209; Ovid. Met. I, 333 sq.; Lucan. IX, 348 seq. <i>tortæ +conchæ</i>, quam Græci στράβηλον vocant, et Lycoph. vers. 250, στρόμβον, +D. Heins. qui multa docte, ut solebat, sed parum apte +disputavit.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">375</span> +<p><a name = "line14_375" id = "line14_375"> </a> +Vix meminere maris; tam vasto ad prælia nisu</p> +<p><a name = "line14_376" id = "line14_376"> </a> +Incumbunt proni, positisque in margine puppis</p> +<p><a name = "line14_377" id = "line14_377"> </a> +Extremæ plantis nutantes spicula torquent,</p> +<p><a name = "line14_378" id = "line14_378"> </a> +Sternitur effusis pelagi media area telis,</p> +<p><a name = "line14_379" id = "line14_379"> </a> +Celsaque anhelatis exsurgens ictibus alnus</p> +<span class = "pagenum">186</span> +<span class = "linenum">380</span> +<p><a name = "line14_380" id = "line14_380"> </a> +Cærula nigranti findit spumantia sulco.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_375" id = "not14_375" href = "#line14_375">375 sqq.</a> +Imago atrociter pugnantium ex summo puppium margine (unde +<i>nutantes</i>, in tam incertis vestigiis); et singula ad naturam apte +adumbrata; Ern. Luxuriantior Lucan. III, 567... 582. +—<i>Vix meminere maris</i>, se in mari, non in terra pugnare. +—<a name = "not14_378" id = "not14_378" href = +"#line14_378">378.</a> <i>area pelagi</i>, superficies. +—<i>media</i>, inter duas classes. +—<a name = "not14_379" id = "not14_379" href = +"#line14_379">379</a> <a name = "not14_380" id = "not14_380" href = +"#line14_379">seq.</a> +<i>anhelati ictus</i>, de remigibus +<span class = "pagenum notes">186</span> +sub labore remorum anhelantibus; ex naturæ veritate expressum, ut et +<i>nigrans sulcus</i>: nam sulcus mari inpressus umbram nigricantem et +lumen efficit, quibus etiam pictores fluctus designant; Ern. +—<i>alnus</i>, navis. Conf. supra <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_458">ad III, 458</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_381" id = "line14_381"> </a> +Ast aliæ <a href = "#var14_381">latere</a> atque incussi roboris +ictu</p> +<p><a name = "line14_382" id = "line14_382"> </a> +Detergent remos: aliæ per viscera pinus</p> +<p><a name = "line14_383" id = "line14_383"> </a> +Tramissis ipso retinentur vulnere rostris,</p> +<p><a name = "line14_384" id = "line14_384"> </a> +Quo retinent. Medias inter sublimior ibat</p> +<span class = "linenum">385</span> +<p><a name = "line14_385" id = "line14_385"> </a> +Terribilis visu puppis, qua nulla per omne</p> +<p><a name = "line14_386" id = "line14_386"> </a> +Egressa est Libycis major navalibus ævum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_381" id = "not14_381" href = "#line14_381">381.</a> +Naves navibus conliduntur. +—<a name = "not14_382" id = "not14_382" href = +"#line14_382">382.</a> <i>Detergent</i>, frangunt, <i>remos</i>, ut +παρασύρειν τοὺς ταρσοὺς dixit Diodor. XI, 18. Cf. Scheffer. Mil. nav. +III, 6, et Freinshem. Ind. in Flor. 383 seq. Comparant Lucan. III, +564. +—<a name = "not14_385" id = "not14_385" href = +"#line14_385">385.</a> <i>puppis</i>, navis Himilconis. Bruti +prætoriam navem Lucanus, III, 535 seq. moderatius notavit; Ern.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_387" id = "line14_387"> </a> +<a href = "#var14_387">Sed quater hæc centum</a> numeroso remige +pontum</p> +<p><a name = "line14_388" id = "line14_388"> </a> +Pulsabat tonsis; veloque superba capaci</p> +<p><a name = "line14_389" id = "line14_389"> </a> +Quum rapidum hauriret <a href = "#var14_389">Borean</a>, et cornibus +omnes</p> +<span class = "linenum">390</span> +<p><a name = "line14_390" id = "line14_390"> </a> +Conligeret flatus, lento se <a href = "#var14_390">robore</a> +agebat,</p> +<p><a name = "line14_391" id = "line14_391"> </a> +<a href = "#var14_391">Intraret fluctus</a> solis <a href = +"#var14_391">si</a> pulsa lacertis.</p> +<span class = "pagenum">187</span> +<p><a name = "line14_392" id = "line14_392"> </a> +Procurrunt levitate agili, docilesque regentis</p> +<p><a name = "line14_393" id = "line14_393"> </a> +Audivisse manum, Latio cum milite puppes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_387" id = "not14_387" href = "#line14_387">387.</a> +<i>Sed</i> h.l. pro <i>nam</i> positum videtur, ut δὲ pro γὰρ apud Hom. +Odyss. α, 433 (ubi v. Eustath.), δ, 468; Hesiod. Scut. Herc. 251. Cf. +Arnaldi Animadv. crit. p. 5. +—<a name = "not14_389" id = "not14_389" href = +"#line14_389">389.</a> <i>cornibus</i> antennarum, lignorum +transversorum in malo, a quibus vela pendent, ut apud Virg. Æn. +III, 549; V, 832, et hinc pro ipsis velis. Verba <i>lento +robore</i> (<a class = "missing" name = "not14_390" id = "not14_390" +href = "#line14_390" title = "numerus deest">v. 390</a>), non ad +remos, sed, ut <a class = "crossref" href = +"#line14_381">v. 381</a>, et ap. Lucan. III, 563, ad totam navem +referenda; Drak. +—<a name = "not14_391" id = "not14_391" href = +"#line14_391">391.</a> Vid. Var. Lect.</p> + +<p class = "notes"> +<span class = "pagenum notes">187</span> +<a name = "not14_392" id = "not14_392" href = "#line14_392">392</a> +<a name = "not14_393" id = "not14_393" href = "#line14_392">sq.</a> +Cf. Lucan. III, 553 sqq. +—<i>puppes dociles regentis audivisse</i>, audire, <i>manum</i>, +naves Romanorum minores ac leviores, triremes, quæ facile regi possunt. +Comparant Lucan. III, 594, et Virgil. Georg. I, 514. Ἅρματα +πεισιχάλινα, dixit Pind. Pyth. II, 21.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_394" id = "line14_394"> </a> +Has ut per lævum venientes æquor Himilco</p> +<span class = "linenum">395</span> +<p><a name = "line14_395" id = "line14_395"> </a> +In latus obliquas, jussamque incurrere proram</p> +<p><a name = "line14_396" id = "line14_396"> </a> +Conspexit, propere Divis in vota vocatis</p> +<p><a name = "line14_397" id = "line14_397"> </a> +Æquoris, intento volucrem de more sagittam</p> +<p><a name = "line14_398" id = "line14_398"> </a> +Adsignat nervo: utque oculis libravit in hostem,</p> +<p><a name = "line14_399" id = "line14_399"> </a> +Et calamo monstravit iter, diversa relaxans</p> +<span class = "linenum">400</span> +<p><a name = "line14_400" id = "line14_400"> </a> +Brachia, <a href = "#var14_400">deduxit</a> vultu comitante per +auras</p> +<p><a name = "line14_401" id = "line14_401"> </a> +In vulnus telum, <a href = "#var14_401">ac</a> residentis puppe +magistri</p> +<p><a name = "line14_402" id = "line14_402"> </a> +Adfixit plectro dextram; nec deinde regenda</p> +<p><a name = "line14_403" id = "line14_403"> </a> +Puppe manus valuit, <a href = "#var14_403">flectenti</a> inmortua +clavo.</p> +<p><a name = "line14_404" id = "line14_404"> </a> +Dumque ad opem adcurrit ceu capta navita puppe,</p> +<span class = "linenum">405</span> +<p><a name = "line14_405" id = "line14_405"> </a> +Ecce iterum fatoque pari nervoque sagitta,</p> +<p><a name = "line14_406" id = "line14_406"> </a> +In medium perlapsa globum, transverberat ictu</p> +<p><a name = "line14_407" id = "line14_407"> </a> +Orba <a href = "#var14_407">gubernacli</a> subeuntem munera Taurum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_394" id = "not14_394" href = "#line14_394">394.</a> +Ap. Liv. XXIV, 36, et XXV, 27. +—<i>Bomilcar</i> est præfectus Punicæ classis. +—<a name = "not14_395" id = "not14_395" href = +"#line14_395">395.</a> <i>jussam</i>; conf. <a class = "crossref" +href = "bookIX.html#not9_504">ad IX, 504</a>. +—<a name = "not14_396" id = "not14_396" href = +"#line14_396">396.</a> <i>divis in vota vocatis</i>; v. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#not2_115">ad II, 115</a>, et Heins. ad +Val. Fl. II, 577. +—<a name = "not14_397" id = "not14_397" href = +"#line14_397">397.</a> seq. Graphice adumbratur ars sagittandi, ut +<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_126">II, +126 seq.</a> +—<a name = "not14_398" id = "not14_398" href = +"#line14_398">398.</a> <i>Adsignat nervo</i>, inponit arcui. +—<i>oculis librat</i>, qui collimat; Ern. Simile hoc illi, +<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_568">XII, 568</a>, +<i>intrat urbem oculis</i>; Drak. +—<a name = "not14_399" id = "not14_399" href = +"#line14_399">399 seq.</a> +<i>relaxans diversa brachia</i> dicitur, qui arcum tendit, altera manu +summum arcum tenens, altera nervum adducens; Ernest. Immo, qui sagitta +emissa utramque manum reducit, et illam, qua summum tenuit arcum, et +hanc, qua eum intendit et remisit. +—<a name = "not14_401" id = "not14_401" href = +"#line14_401">401... 407.</a> Conf. Lucan. III, 592, 602. +—<a name = "not14_402" id = "not14_402" href = +"#line14_402">402.</a> <i>plectro</i>, clavo, gubernaculo, ut inf. +<a class = "crossref" href = "#line14_548">v. 548</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">188</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_408" id = "line14_408"> </a> +Inrumpit Cumana ratis, quam Corbulo ductor</p> +<p><a name = "line14_409" id = "line14_409"> </a> +<a href = "#var14_409">Lectaque complebat Stabiarum</a> litore +pubes.</p> +<span class = "linenum">410</span> +<p><a name = "line14_410" id = "line14_410"> </a> +<a href = "#var14_410">Numen erat celsæ puppis vicina Dione</a>.</p> +<p><a name = "line14_411" id = "line14_411"> </a> +Sed superingestis propior quæ subdita telis</p> +<p><a name = "line14_412" id = "line14_412"> </a> +Bella capessebat, media subsedit in unda,</p> +<p><a name = "line14_413" id = "line14_413"> </a> +Divisitque fretum: <a href = "#var14_413">clamantum</a> spumeus ora</p> +<p><a name = "line14_414" id = "line14_414"> </a> +Nereus inplet aquis, palmæque, trahente profundo,</p> +<span class = "linenum">415</span> +<p><a name = "line14_415" id = "line14_415"> </a> +Luctantum frustra summis in fluctibus exstant.</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">188</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_409" id = "not14_409" href = "#line14_409">409.</a> +Vid. Var. Lect.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_410" id = "not14_410" href = "#line14_410">410.</a> +<i>Numen</i>, præsidium, seu tutela navis, quæ semper in puppi, et vel +Deus, vel Dea est; ut contra παράσημον, seu insigne, a quo navis +nomen adcipiebat, in prora, effigies dei, vel herois, vel animalis, vel +aliarum rerum. Sed nonnumquam utrumque ejusdem signi erat, et navi nomen +dabat. Cf. <a class = "crossref" href = "#line14_437">v. 437 +sqq.</a>, <a class = "crossref" href = "#line14_543">543</a>, <a class = +"crossref" href = "#line14_565">565 sqq.</a>; Cerda et Heyne ad Virg. +Æneid. V, 116 sq., 663; X, 171; Heins. et Harles. ad Ovid. +Trist. I, <span class = "smallcaps">x</span>, 1; Meurs. ad +Lycophr. Cassandr; v. 110, 1299; Intpp. Val. Fl. I, 301; +Petron. Sat. c. CV et CVIII; Senec. Agam. 423; et Acta Apost. XXVIII, +11. +—<i>Dione</i>, Venus. Vid. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#not4_106">ad IV, 106</a>. +—<i>vicina</i> Romanis in Sicilia bellum gerentibus, propter +templum ejus in Eryce; Mars. Dausq. Cell. Drak. Ern. Cf. Var. Lect. et +sup. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_697">ad VI, +697</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_411" id = "not14_411" href = "#line14_411">411.</a> +<i>propior</i> navis Romana. +—<a name = "not14_412" id = "not14_412" href = +"#line14_412">412.</a> <i>subsedit</i>, mersa est, et sic +<i>divisit</i> mare. Cf. Lucan. III, 630 sq. cujus tamen ingenium nimis +luxuriat. +—<a name = "not14_414" id = "not14_414" href = +"#line14_414">414.</a> <i>Nereus</i>, mare.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_416" id = "line14_416"> </a> +Hic, audax <a href = "#var14_416">ira</a>, magno per cærula saltu</p> +<p><a name = "line14_417" id = "line14_417"> </a> +Corbulo transgressus (nam textam robore turrim</p> +<span class = "pagenum">189</span> +<p><a name = "line14_418" id = "line14_418"> </a> +Adpulerant nexæ ferri compage triremes)</p> +<p><a name = "line14_419" id = "line14_419"> </a> +Evadit tabulata super, flammaque comantem</p> +<span class = "linenum">420</span> +<p><a name = "line14_420" id = "line14_420"> </a> +Multifida pinum celso de culmine quassat.</p> +<p><a name = "line14_421" id = "line14_421"> </a> +Inde atros alacer pastosque bitumine torquet,</p> +<p><a name = "line14_422" id = "line14_422"> </a> +<a href = "#var14_422">Amentante</a> Noto, Pœnorum aplustribus +ignes.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_416" id = "not14_416" href = "#line14_416">416.</a> +Corbulo navem mersam ulturus ignes in magnam Himilconis navem conjicit; +Cell. +—<a name = "not14_417" id = "not14_417" href = +"#line14_417">417 sq.</a> +«Junctæ naves binæ ad quinqueremes turres contabulatas machinamentaque +alia quatiendis muris portabant,» Liv. XXIV, 34. Machinas has navibus +inpositas +<span class = "pagenum notes">189</span> +<i>sambucas</i> potissimum fuisse, docent, a Dausq. jam laudati, +Plut. in Marcello (Opp. T. I, pag. 305, ed. Frft. ὑπὲρ δὲ μεγάλου +ζεύγματος νεῶν ὀκτῶ πρὸς ἀλλήλας συνδεδεμένων μηχανὴν ἄρας; et +p. 306, ἢν δὲ ὁ Μάρκελλος ἀπὸ τοῦ ζεύγματος ἐπῆγε μηχανὴν, σαμβύκη +μὲν ἐκαλεῖτο δι’ ὁμοιότητα τινὰ σχήματος πρὸς τὸ μουσικὸν ὄργανον), et +Polyb. VIII, 6... 8; ubi vid. Schweighæus. V. Cl. et <a class = +"crossref" href = "bookV.html#not5_37">ad V, 37</a>, qui de +sambucis docte ac copiose disseruit. +—<a name = "not14_419" id = "not14_419" href = +"#line14_419">419.</a> <i>tabulata</i> turris, <i>crescentia +tecta</i> sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_309">v. 309</a>. +—<i>flamma comantem</i>; vid. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_184">ad VI, 184</a>. +—<a name = "not14_420" id = "not14_420" href = +"#line14_420">420.</a> <i>pinum</i>, facem. Vid. <a class = +"crossref" href = "bookX.html#not10_549">ad X, 549</a>, et sup. +<a class = "crossref" href = "#line14_303">v. 303</a>. +—<i>Multifida</i> proprie fax, quo facilius flammam concipiat, ut +ap. Ovid. Met. VIII, 644, et Senec. Med. 111.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_421" id = "not14_421" href = "#line14_421">421.</a> +<i>bitumine pastos</i>, pingues, ut ap. Val. Fl. III, 124, ubi v. Burm. +Cf. inf. <a class = "crossref" href = "#line14_427">v. 427</a>, et +Lucan. III, 681. +—<a name = "not14_422" id = "not14_422" href = +"#line14_422">422.</a> <i>Amentante Noto</i>, vento adjuvante +flammas tædarum, quemadmodum amentum auget vim hastilium. Cf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_318">ad I, 318</a>; <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#not4_14">IV, 14</a>, et inpr. <a class = +"crossref" href = "bookIX.html#line9_508">IX, 508 sq.</a>; Lucan. VI, +221; Ernesti clav. Cic. et Heins. ad Claudian. Cons. Manlii Theod. 321; +Lefeb. contulit ἀνεμοτρεφὲς ἔγχος, Hom. Iliad. λ, 256, ubi v. Köppen. +—<i>aplustribus</i>, in <i>aplustria</i>, de qua voce v. <a class += "crossref" href = "bookX.html#not10_324">ad X, 324</a>, et +Ernesti clav. Cic.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_423" id = "line14_423"> </a> +Intrat diffusos pestis Vulcania passim,</p> +<p><a name = "line14_424" id = "line14_424"> </a> +Atque inplet dispersa foros: trepidatur omisso</p> +<span class = "linenum">425</span> +<p><a name = "line14_425" id = "line14_425"> </a> +Summis remigio; sed enim <a href = "#var14_425">tam</a> rebus in +artis</p> +<p><a name = "line14_426" id = "line14_426"> </a> +Fama mali nondum tanti penetrarat ad imos.</p> +<p><a name = "line14_427" id = "line14_427"> </a> +<a href = "#var14_427">At</a> rapidus fervor, per pingues unguine +tædas</p> +<p><a name = "line14_428" id = "line14_428"> </a> +Inlapsus, flammis victricibus insonat alveo.</p> +<p><a name = "line14_429" id = "line14_429"> </a> +Qua nondum tamen <a href = "#var14_429">inpulerat</a> vim Dardana +lampas,</p> +<span class = "pagenum">190</span> +<span class = "linenum">430</span> +<p><a name = "line14_430" id = "line14_430"> </a> +Parcebatque vapor, saxorum grandine dirus</p> +<p><a name = "line14_431" id = "line14_431"> </a> +Arcebat, fatumque ratis retinebat Himilco.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_424" id = "not14_424" href = "#line14_424">424.</a> +<i>foros</i>, tabulata navis. Vide Salmas. ad Solin. p. 646. +—<a name = "not14_425" id = "not14_425" href = +"#line14_425">425.</a> <i>Summis</i>, qui in superiori parte navis +erant, ut mox <i>imi</i>, qui in carina versabantur; Ern. <i>rebus in +artis</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_103">ad II, +103</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookV.html#var5_477">V, 477, in V.L.</a></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_428" id = "not14_428" href = "#line14_428">428.</a> +<i>insonat</i> crepitans. +—<i>alveo</i>, in carina. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#var12_522">ad XII, 522, in V.L.</a></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_429" id = "not14_429" href = "#line14_429">429 sq.</a> +<i>Dardana lampas</i>, tædæ +<span class = "pagenum notes">190</span> +Rom. Cf. <a class = "crossref" href = "#line14_450">v. 450</a>. +—<i>Qua... Parcebat vapor</i>, argute dictum pro, quæ in loca +fumus nondum penetraverat, adeoque adcedi sine periculo suffocationis +poterat; Ern. +—<a class = "missing" name = "not14_430" id = "not14_430" href = +"#line14_430" title = "numerus deest">430.</a> <i>saxorum +grandine</i>, v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad +I, 311</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_431" id = "not14_431" href = +"#line14_431" title = "numerus deest">431.</a> <i>Arcebat</i> +Romanos, vel potius <i>fatum ratis</i>, interitum.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_432" id = "line14_432"> </a> +Hic miser, igniferam dum ventilat aere pinum,</p> +<p><a name = "line14_433" id = "line14_433"> </a> +Murali saxo per lubrica sanguine transtra</p> +<p><a name = "line14_434" id = "line14_434"> </a> +Volvitur in fluctus, <a href = "#var14_434">Lychæi</a> vulnere, +Cydnus.</p> +<span class = "linenum">435</span> +<p><a name = "line14_435" id = "line14_435"> </a> +Fax nidore gravi fœdavit comminus auras,</p> +<p><a name = "line14_436" id = "line14_436"> </a> +Ambusto instridens pelago. Ferus inde citatum</p> +<p><a name = "line14_437" id = "line14_437"> </a> +Missile adorata contorquet <a href = "#var14_437">Sabrata</a> puppe.</p> +<p><a name = "line14_438" id = "line14_438"> </a> +Hammon numen erat Libycæ gentile carinæ,</p> +<p><a name = "line14_439" id = "line14_439"> </a> +Cornigeraque sedens spectabat cærula fronte,</p> +<span class = "linenum">440</span> +<p><a name = "line14_440" id = "line14_440"> </a> +«Fer, pater, adflictis, fer, ait, Garamantice vates,</p> +<p><a name = "line14_441" id = "line14_441"> </a> +Rebus opem, inque Italos da certa effundere tela.»</p> +<p><a name = "line14_442" id = "line14_442"> </a> +Has inter voces tremulo venit agmine cornus,</p> +<p><a name = "line14_443" id = "line14_443"> </a> +Et Neptunicolæ transverberat ora Telonis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_432" id = "not14_432" href = "#line14_432">432 sqq.</a> +<i>pinum</i>, ut <a class = "crossref" href = +"#line14_420">v. 420</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_434" id = "not14_434" href = +"#line14_434" title = "numerus deest">434.</a> <i>Lychæi +vulnere</i>, inlato a Lychæo, h.e. <i>saxo</i>, quo Lychæus eum +vulneraverat, percusserat. Drakenb. bene comparavit Virg. Æneid. II, +436; Mel. II, 7 (ubi <i>Romana clades</i> dicitur, quam Romani +intulere Pœnis), et Gell. IX, 12.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_437" id = "not14_437" href = "#line14_437">437.</a> +<i>Sabrata</i> nomen Pœni militis, ductum ab Africæ opp. de quo v. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_256">ad III, 256</a>. Conf. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_306">ad I, 306 in +Var. Lect.</a> +—<i>adorata puppe</i>, precibus fusis ad Jovem Hammonem, Deum +tutelarem navis. Conf. <a class = "crossref" href = "#not14_410">ad +v. 410</a>, et h.l. Var. Lect. Vide quæ notavimus ad Æn. +X, 171. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_438" id = "not14_438" href = "#line14_438">438 sq.</a> +Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_414">ad I, 414 +sq.</a>, et <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_10">III, +10</a>. +—<a name = "not14_441" id = "not14_441" href = +"#line14_441">441.</a> <i>certa tela</i>, v. <a class = "crossref" +href = "bookII.html#not2_112">ad II, 112</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_442" id = "not14_442" href = "#line14_442">442.</a> +<i>agmine</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_284">XI, 284</a>, ubi vid. not. +—<i>cornus</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_124">II, 124</a>. +—<a name = "not14_443" id = "not14_443" href = +"#line14_443">443.</a> <i>Neptunicolæ</i> mare incolentis, +<i>Telonis</i>: quibus verbis poeta adlusit ad Telonem, qui Capreis +regnavit; Mars. et Cell. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_541">ad VIII, 541</a>. +—<i>Telon</i> nomen gubernatoris ap. Lucan. III, 592.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">191</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_444" id = "line14_444"> </a> +<a href = "#var14_444">Urguebant</a> nihilo levius jam in limine +mortis,</p> +<span class = "linenum">445</span> +<p><a name = "line14_445" id = "line14_445"> </a> +Quos fuga præcipites partem glomerarat in unam</p> +<p><a name = "line14_446" id = "line14_446"> </a> +Puppis adhuc vacuam tædæ: sed proxima cursu</p> +<p><a name = "line14_447" id = "line14_447"> </a> +Fulmineo populatus inevitabilis ardor</p> +<p><a name = "line14_448" id = "line14_448"> </a> +Conreptam flammis involvit ovantibus alnum.</p> +<p><a name = "line14_449" id = "line14_449"> </a> +Primus, ope <a href = "#var14_449">æquorei</a> funis delapsus <a href = +"#var14_449">in undas</a>,</p> +<span class = "linenum">450</span> +<p><a name = "line14_450" id = "line14_450"> </a> +Qua nondum Stygios glomerabat Mulciber æstus,</p> +<p><a name = "line14_451" id = "line14_451"> </a> +Ambustus socium remis aufertur Himilco.</p> +</div> + +<span class = "pagenum notes">191</span> +<p class = "notes"> +<a name = "not14_444" id = "not14_444" href = "#line14_444">444.</a> +<i>Urgebant</i> telis Romanos et cœptis instabant <i>nihilo levius</i> +Pœni, <i>quos fuga</i>, etc., etsi jam erant in <i>mortis limine</i>, +h.e. summo ac præsente periculo, ut sup. <a class = "crossref" href = +"bookV.html#line5_423">V, 423</a>, et ap. Lucret. VI, 1155, 1206. +—<a name = "not14_445" id = "not14_445" href = +"#line14_445">445.</a> Cf. Virgil. Æneid. IX, 539 sq. +—<a name = "not14_446" id = "not14_446" href = +"#line14_446">446 seq.</a> +<i>Fulmineo cursu</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_421">ad I, 421</a>. +—<a name = "not14_448" id = "not14_448" href = +"#line14_448">448.</a> <i>alnum</i>, ut <a class = "crossref" href += "#line14_379">vers. 379</a>. +—<i>flammis ovantibus</i>, ut <i>victricibus</i>, <a class = +"crossref" href = "#line14_428">v. 428</a>. +—Vide inf. quæ notamus <a class = "crossref" href = +"#not14_559">ad vs. 559</a>. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_449" id = "not14_449" href = "#line14_449">449.</a> +Cf. Scheffer. de mil. nav. II, 5.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_452" id = "line14_452"> </a> +Proxima nudarunt miserandi fata <a href = "#var14_452">Batonis</a></p> +<p><a name = "line14_453" id = "line14_453"> </a> +Desertam ductore ratem: bonus ille per artem</p> +<p><a name = "line14_454" id = "line14_454"> </a> +Crudo <a href = "#var14_454">luctari</a> pelago, atque exire +procellas.</p> +<span class = "linenum">455</span> +<p><a name = "line14_455" id = "line14_455"> </a> +Idem, quid Boreas, quid vellet crastinus Auster,</p> +<p><a name = "line14_456" id = "line14_456"> </a> +<a href = "#var14_456">Anteibat</a>: nec pervigilem tu fallere +vultum,</p> +<span class = "pagenum">192</span> +<p><a name = "line14_457" id = "line14_457"> </a> +Obscuro quamvis cursu, Cynosura, valeres.</p> +<p><a name = "line14_458" id = "line14_458"> </a> +Is, postquam adversis nullus modus, «Adcipe nostrum,</p> +<p><a name = "line14_459" id = "line14_459"> </a> +Hammon, sanguinem, ait, spectator cladis iniquæ.»</p> +<span class = "linenum">460</span> +<p><a name = "line14_460" id = "line14_460"> </a> +Atque, acto in pectus gladio, dextra <a href = "#var14_460">inde</a> +cruorem</p> +<p><a name = "line14_461" id = "line14_461"> </a> +Excipit, et large sacra inter cornua fundit.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_452" id = "not14_452" href = "#line14_452">452.</a> +<i>fata</i>, mors. Post Himilconem misere periit Bato, gubernator navis. +—<a name = "not14_453" id = "not14_453" href = +"#line14_453">453 sq.</a> +Bene comparant Lucan. III, 592 sq. Cf. et sup. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_687">I, 687 seq.</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_713">IV, 713 seq.</a> Tria præcipue +laudantur, ars navis gubernandæ, quum tempestas est in mari; scientia +ventorum, et peritia siderum; Ern. +—<i>Bonus luctari</i>, ut ap. Virg. Ecl. V, 1, 2 (ubi vid. +Heyne), et sup. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_681">I, 681</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_454" id = "not14_454" href = +"#line14_454" title = "numerus deest">454.</a> <i>Crudo</i>, +aspero, sævo. Vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_405">ad +I, 405</a>. Sic apud Virgil. Æn. V, vs. 69, <i>crudo cestu</i>, ad +quem locum vide notas. <span class = "smallcaps">Ed.</span> +—<i>luctari pelago</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_234">ad I, 234</a>. +—<i>procellas exire</i>, vitare, declinare; metaphora e +gladiatoria re ducta. Conf. Lucret. V, 1329; VI, 1217; Intpp. Virg. +Æn. V, 438, et Gifan. Ind. Lucret.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_456" id = "not14_456" href = "#line14_456">456.</a> +<i>Anteibat</i>, ante sciebat, præsciebat; quæ tamen verbi vis non alio +exemplo firmari potest. Providebat; Mars. <i>Anteire</i> est aliquid, +antequam fiat, deprehendere, ab iis, qui fugitivos certis itineribus +anteibant, ut fugam eorum sisterent, et eorum propositum resciscerent; +Barth. Adv. XXII, 14. Conf. Burman. ad Val. Fl. I, 31. Ernesti +exponit: præstabat scientia ventorum. Recte, si cum <i>scire</i>, vel +alio verbo jungeretur, +<span class = "pagenum notes">192</span> +ut sup. <a class = "crossref" href = +"bookV.html#line5_355">V, 355</a>; sed h.l. nude ponitur. Cf. Var. +Lect. +—<a name = "not14_457" id = "not14_457" href = +"#line14_457">457.</a> <i>Cynosura</i>; v. <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#not3_665">ad III, 665</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_461" id = "not14_461" href = "#line14_461">461.</a> +<i>inter cornua</i> Hammonis, picti vel cælati in puppe; Cell.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_462" id = "line14_462"> </a> +Hos inter Daphnis, deductum ab origine nomen</p> +<p><a name = "line14_463" id = "line14_463"> </a> +Antiqua, fuit infelix, cui linquere saltus,</p> +<p><a name = "line14_464" id = "line14_464"> </a> +Et mutare casas infido marmore visum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_462" id = "not14_462" href = "#line14_462">462.</a> +<i>Hos inter</i>, qui in et cum nave Himilconis peribant, <i>Daphnis</i> +flammis confectus moritur (cf. <a class = "crossref" href = +"#line14_476">v. 476</a>), progenies formosi in Sicilia pastoris, +qui poetæ, sedulo præsertim talia anquirenti, et, quum nomina fingeret, +ea maxime deligenti, in quibus ornatus poetici materia exstaret, facile +occurrere poterat, quum in Sicilia versaretur; Ernest. De Daphnide, +Siculo pastore, v. Intpp. ad Ovid. Met. IV, 276 sq.; Timæus ap. Parthen. +Erot. c. 29; Heyne ad Virgil. Ecl. V, in Argum. et, quos hic laudat, +Theocrit. Id. I, VII, XIX; Diodor. IV, 84 et 86; Ælian. V. H. +X, 18, ibique Intpp. +—<a name = "not14_463" id = "not14_463" href = +"#line14_463">463 seq.</a> +<i>cui visum</i>, ᾧ ἔδοξε. +—<a class = "missing" name = "not14_464" id = "not14_464" href = +"#line14_464" title = "numerus deest">464.</a> <i>infido +marmore</i>, cum periculoso mari, h.e. navali bello se inplicuit, quum +potuisset in casis et silvis, exemplo progenitoris (<i>principis +generis</i>), tutus latitare; Cell. Ἅλα μαρμαρέην, dixit Hom. Iliad. ξ, +273.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">465</span> +<p><a name = "line14_465" id = "line14_465"> </a> +At princeps generis quanto majora <a href = "#var14_465">paravit</a></p> +<p><a name = "line14_466" id = "line14_466"> </a> +<a href = "#var14_466">Intra pastorem</a> sibi nomina! Daphnin +amarunt</p> +<p><a name = "line14_467" id = "line14_467"> </a> +Sicelides Musæ: dexter donavit avena</p> +<p><a name = "line14_468" id = "line14_468"> </a> +Phœbus Castalia, et jussit, projectus in herba</p> +<span class = "pagenum">193</span> +<p><a name = "line14_469" id = "line14_469"> </a> +Si quando caneret, lætos per prata, per arva</p> +<span class = "linenum">470</span> +<p><a name = "line14_470" id = "line14_470"> </a> +Ad Daphnin properare greges, <a href = "#var14_470">rivosque</a> +silere.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_465" id = "not14_465" href = "#line14_465">465.</a> +Daphnis Siculus carminis bucolici inventor. Vide Diodor. l.l. et al. +Præstantia carminis ejus pulchris, sed notis coloribus adumbratur. +—<a name = "not14_466" id = "not14_466" href = +"#line14_466">466.</a> <i>Intra pastorem</i>, in vita pastorali, +Mars. et Ern. pastoritia sua vita et fortuna contentus, Barth. Adv. +XXII, 14, ubi monet, <i>intra rem</i> p.m. <i>fortunam esse</i> dici +pro, ea esse contentum, ut apud Prop. III, <span class = +"smallcaps">ix</span>, 2, et <i>pastorem</i> pro pastoritia +fortuna, ut <i>Hannibalem</i> pro furore ejus sup. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_346">I, 346</a>, et <i>juvenem</i> pro +ætate juvenili <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_596">VII, 596</a>. Conf. Var. Lect. +—<a name = "not14_467" id = "not14_467" href = +"#line14_467">467.</a> <i>dexter</i>, ut <a class = "crossref" href += "bookV.html#line5_227">V, 227</a>. +—<i>avena</i>, fistula pastoris. +—<a name = "not14_468" id = "not14_468" href = +"#line14_468">468.</a> <i>Castalia</i>; cf. <a class = "crossref" +href = "bookXI.html#not11_482">ad XI, 482</a>. +<span class = "pagenum notes">193</span> +—<a name = "not14_469" id = "not14_469" href = +"#line14_469">469 sq.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_440">XI, 440 +sqq.</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_464">464 sq.</a></p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_471" id = "line14_471"> </a> +Ille ubi, septena modulatus arundine carmen,</p> +<p><a name = "line14_472" id = "line14_472"> </a> +Mulcebat silvas, non umquam tempore eodem</p> +<p><a name = "line14_473" id = "line14_473"> </a> +Siren adsuetos effudit in æquore cantus;</p> +<p><a name = "line14_474" id = "line14_474"> </a> +Scyllæi tacuere canes; stetit atra Charybdis;</p> +<span class = "linenum">475</span> +<p><a name = "line14_475" id = "line14_475"> </a> +Et lætus scopulis <a href = "#var14_475">audivit jubila Cyclops</a>.</p> +<p><a name = "line14_476" id = "line14_476"> </a> +Progeniem hauserunt et nomen amabile flammæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_471" id = "not14_471" href = "#line14_471">471.</a> +<i>septena arundine</i>, fistula septem cannis disparibus compacta; de +qua v. Cerda ad Virg. Ecl. II, 36, et Broukh. ad Tibull. II, <span class += "smallcaps">v</span>, 31, 32. +—<a name = "not14_472" id = "not14_472" href = +"#line14_472">472.</a> <i>Mulcebat silvas</i>, ut ap. Virg. Æneid. +VII, 34. +—<a name = "not14_473" id = "not14_473" href = +"#line14_473">473.</a> De cantu et forma <i>Sirenum</i> nota +fabula. Vid. Heyne ad Apollod. p. 37, et Hermanni Mythol. +T. I, p. 376. +—<i>Siren</i> (Sirenes) <i>non eodem tempore</i> cecinit, sed +tacuit admiratione capta. +—<i>effudit</i>, fudit. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#not12_292">ad XII, 292</a>. +—<a name = "not14_474" id = "not14_474" href = +"#line14_474">474 sq.</a> +Cum judicio Silius nunc maxime e tractu Siculo, in quo carmen +versabatur, Scyllæos canes, Charybdim et Cyclopes adpellavit, cantum +Daphnidis admiratos; Ern. Sic et <i>Sirenas</i>, quæ proprie sunt tres +petræ non longe a Capreis. Vid. Heyne ad Virg. Æn. V, 864 sq. +—De <i>Scylla</i> et <i>Charybdi</i>, v. <a class = "crossref" +href = "bookII.html#not2_306">ad II, 306 sq.</a> +—<i>Charybdis atra</i>, sæva, ut <i>inplacata Charybdis</i> apud +Virgil. Æneid. III, 420, vel propter colorem maris in inpetuosiore +undarum fluxu ac vortice. +—<a name = "not14_475" id = "not14_475" href = +"#line14_475">475.</a> <i>jubila</i>, quod jam Drak. notavit, +propr. feri clamores, ut et <i>jubilationes</i> apud Apul. Met. VIII, +p. 209, ed. Elm. (nam <i>jubilare</i> est voce rustica inclamare, +de quo v. Fest. et Varr.) sed h.l. forte cantus pastorales Daphnidis, ut +apud Calpurn. I, 30; VII, 3. Conf. Bocharti Hieroz. II, +23.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_477" id = "line14_477"> </a> +Innatat ecce super transtris fumantibus asper</p> +<p><a name = "line14_478" id = "line14_478"> </a> +Ornytos, ac longam sibimet facit æquore mortem;</p> +<p><a name = "line14_479" id = "line14_479"> </a> +Qualis <a href = "#var14_479">Oiliades</a>, fulmen jaculante +Minerva,</p> +<span class = "pagenum">194</span> +<span class = "linenum">480</span> +<p><a name = "line14_480" id = "line14_480"> </a> +Surgentes domuit fluctus ardentibus ulnis.</p> +<p><a name = "line14_481" id = "line14_481"> </a> +Transigitur valida medius, dum se adlevat, <a href = +"#var14_481">alni</a></p> +<p><a name = "line14_482" id = "line14_482"> </a> +Cuspide Marmarides Scyron: pars subnatat unda</p> +<p><a name = "line14_483" id = "line14_483"> </a> +Membrorum, pars exstat aquis; totumque per æquor</p> +<p><a name = "line14_484" id = "line14_484"> </a> +Portatur, rigido (miserandum) inmortua <a href = +"#var14_484">rostro</a>.</p> +<span class = "linenum">485</span> +<p><a name = "line14_485" id = "line14_485"> </a> +Adcelerant puppes utrimque, atque ora ruentum</p> +<p><a name = "line14_486" id = "line14_486"> </a> +Sanguinei feriunt remorum adspergine rores.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_477" id = "not14_477" href = "#line14_477">477.</a> +<i>asper</i>, fortis, vel iratus, vel sævus, <i>Ornytos</i>, de quo +nomine v. Bentl. ad Horat. Od. III, <span class = "smallcaps">ix</span>, +14. +—<a name = "not14_478" id = "not14_478" href = +"#line14_478">478.</a> <i>longam sibi facit æquore mortem</i>, +moram mortis natando adsequitur. +—<a name = "not14_479" id = "not14_479" href = +"#line14_479">479 seq.</a> +Silius legit vestigia Virg. Æn. I, 39... 45, ubi +<span class = "pagenum notes">194</span> +v. Heyne. +—<i>Oiliades</i>, Αἴας Ὀϊλῆος, Oilei f. +—<a name = "not14_480" id = "not14_480" href = +"#line14_480">480.</a> <i>Surgentes</i>, ut <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_646">I, 646</a>; Drak.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_481" id = "not14_481" href = "#line14_481">481 seq.</a> +Novum et mirum mortis genus: <i>Scyron, dum se adlevat</i> ex aqua (nam +is quoque natando elabi volebat), <i>alni cuspide</i>, rostro navis +inruentis ita medio in corpore <i>transigitur</i>, ut rostro veluti +veruto cuidam inhæreret, atque sic una parte corporis in unda demersa, +altera ex undis exstante per mare cum nave ferretur; Ern. ut jam ante +Mars. et Cell. <i>Alnum</i> perperam de telo adcepere N. Heins. et +Lefeb. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_458">ad III, +458</a>, et sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_379">v. 379</a>, <a class = "crossref" href = +"#line14_448">448</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_482" id = "not14_482" href = +"#line14_482" title = "numerus deest">482.</a> <i>Marmarides</i>, +Afer. Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_57">ad II, +57</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_487" id = "line14_487"> </a> +Ipse <a href = "#var14_487">adeo</a> senis ductor Rhœteius ibat</p> +<p><a name = "line14_488" id = "line14_488"> </a> +Pulsibus, et valido superabat remige ventos.</p> +<p><a name = "line14_489" id = "line14_489"> </a> +Quam rapidis puppem manibus frenare Lilæus</p> +<span class = "linenum">490</span> +<p><a name = "line14_490" id = "line14_490"> </a> +Dum tentat, sæva truncatur membra bipenni,</p> +<p><a name = "line14_491" id = "line14_491"> </a> +<a href = "#var14_491">Ac</a> fert hærentes trabibus ratis incita +palmas.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_487" id = "not14_487" href = "#line14_487">487</a> +<a name = "not14_488" id = "not14_488" href = "#line14_487">sq.</a> +<i>ductor Rhœteius</i>, Romanus, Marcellus. Cf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_115">ad I, 115</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookII.html#line2_51">II, 51</a>. +—<i>adeo</i> eleganter παρέλκει, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_20">I, 20</a>; <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_488">X, 488</a>, <a class = "crossref" href = +"bookX.html#line10_584">584</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_561">XI, 561</a>; <a class = "crossref" href = +"#line14_488">XIV, 488</a>; Drak. +—<i>Pulsibus senis</i>, sex remigum ordinibus, ut <i>senis +verberibus</i> ap. Lucan. III, 536. Cf. inf. <a class = "crossref" href += "#line14_574">v. 574</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_489" id = "not14_489" href = "#line14_489">489.</a> +<i>frenare</i>, retinere. +—<a name = "not14_490" id = "not14_490" href = +"#line14_490">490 sq.</a> +Cf. Lucan. III, 610 sqq.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_492" id = "line14_492"> </a> +Sicania Æoliden portabant transtra <a href = +"#var14_492">Podætum</a>.</p> +<p><a name = "line14_493" id = "line14_493"> </a> +Hic, ævo quamquam nondum excessisset <a href = +"#var14_493">ephebos</a></p> +<span class = "pagenum">195</span> +<p><a name = "line14_494" id = "line14_494"> </a> +Seu lævi traxere Dei, seu fervida corda</p> +<span class = "linenum">495</span> +<p><a name = "line14_495" id = "line14_495"> </a> +(Nec sat maturus laudum) bellique cupido,</p> +<p><a name = "line14_496" id = "line14_496"> </a> +Arma puer niveis aptarat picta lacertis,</p> +<p><a name = "line14_497" id = "line14_497"> </a> +Et freta gaudebat celsa turbare Chimæra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_492" id = "not14_492" href = "#line14_492">492.</a> +Podæti adolescentis ferocis et Marcellum petentis cædes: locus moratus, +imaginem temeritatis et ferocis φιλοτιμίας notans; Ern. +—<a name = "not14_493" id = "not14_493" href = +"#line14_493">493.</a> <i>excessisset ephebos</i>, pro <i>ex +<span class = "pagenum notes">195</span> +ephebis</i> (Terent. Andr. I, <span class = "smallcaps">i</span>, +24), ut <i>excedere fidem</i> et alia, vel <i>exire procellas</i> sup. +<a class = "crossref" href = "#line14_455">v. 455</a> et similia; +N. Heins. et Drak. +—<a name = "not14_494" id = "not14_494" href = +"#line14_494">494.</a> <i>Dei lævi</i>; cf. <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#not3_94">ad III, 94</a>. +—<a name = "not14_495" id = "not14_495" href = +"#line14_495">495.</a> <i>Nec sat maturus laudum</i>, ad gloriam in +bello quærendam. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_657">XVI, 657</a>. +—<a name = "not14_497" id = "not14_497" href = +"#line14_497">497.</a> <i>Chimæra</i> et mox <i>Nessus</i> nomina +navium, ut inf. <a class = "crossref" href = "#line14_516">v. 516 +sq.</a> <i>Perseus</i> ac <i>Io</i>, et <a class = "crossref" href = +"#line14_567">v. 567 sq.</a> <i>Cyane</i>, <i>Siren</i>, +<i>Europe</i>, <i>Nereis</i>, <i>Python</i>, <i>Hammon</i>, +<i>Elissa</i>, <i>Anapus</i>, <i>Pegasus</i>, <i>Libya</i>, +<i>Triton</i>, <i>Ætne</i>, <i>Sidon</i>, ab insignibus earum ducta. Cf. +<a class = "crossref" href = "#not14_410">ad v. 410</a>, et Virg. +Æn. V, 116 sqq.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_498" id = "line14_498"> </a> +Jamque super Rutula, super et Garamantide pinu</p> +<p><a name = "line14_499" id = "line14_499"> </a> +Ibat ovans, melior remo meliorque sagitta:</p> +<span class = "linenum">500</span> +<p><a name = "line14_500" id = "line14_500"> </a> +Et jam turrigerum <a href = "#var14_500">demerserat</a> æquore +Nessum;</p> +<p><a name = "line14_501" id = "line14_501"> </a> +(Heu puero malesuada rudi nova gloria pugnæ!)</p> +<p><a name = "line14_502" id = "line14_502"> </a> +Dum cristam galeæ trucis exuviasque precatur</p> +<p><a name = "line14_503" id = "line14_503"> </a> +De duce Marcello Superos temerarius, hasta.</p> +<p><a name = "line14_504" id = "line14_504"> </a> +Excepit raptim vulnus letale remissa.</p> +<span class = "linenum">505</span> +<p><a name = "line14_505" id = "line14_505"> </a> +<a href = "#var14_505">Proh! qualis! seu splendentem sub sidera +nisu</a></p> +<p><a name = "line14_506" id = "line14_506"> </a> +Exigeret discum, jaculo seu nubila supra</p> +<p><a name = "line14_507" id = "line14_507"> </a> +Surgeret, aligeras ferret seu pulvere plantas</p> +<p><a name = "line14_508" id = "line14_508"> </a> +Vix tacto, vel dimensi spatia inproba campi</p> +<span class = "pagenum">196</span> +<p><a name = "line14_509" id = "line14_509"> </a> +Transiret velox saltu, <a href = "#var14_509">decuere</a> labores.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_498" id = "not14_498" href = "#line14_498">498 sq.</a> +Naves Romanas et Pœnas anteibat remigando; Ernest. +—<a class = "missing" name = "not14_500" id = "not14_500" href = +"#line14_500" title = "numerus deest">500.</a> <i>Nessus</i> nomen +navis, propr. Centauri, noti ex Ovid. Met. IX, 101 seq., et Apollod. II, +<span class = "smallcaps">vii</span>, 6, ubi v. Heyne, +p. 470 sq. +—<a name = "not14_501" id = "not14_501" href = +"#line14_501">501.</a> Uberrima sententiarum brevitate elatus +versus: O miserum puerum, cui <i>nova gloria</i>, h.e. nimia ex +novitate gloriæ cupido, suadebat <i>rudem pugnam</i>, cui nondum par +erat ob juventutem; Ern.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_504" id = "not14_504" href = "#line14_504">504.</a> +<i>hasta remissa</i> a Marcello, vel ejus milite.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_505" id = "not14_505" href = "#line14_505">505.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_641">I, 641 +seq.</a> et de his exercitationibus campestribus et gymnasticis +generosorum juvenum Horat, Od. I, <span class = +"smallcaps">viii</span>, 3... 12, ubi v. Jani. +—<i>Proh! qualis</i> quantusque erat! quam variis excellebat +artibus! +—<a name = "not14_506" id = "not14_506" href = +"#line14_506">506.</a> <i>Exigeret</i>; v. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_307">ad I, 307</a> et <a class = "crossref" +href = "bookI.html#not1_642">642</a>. +—De <i>disco</i> vid. Jani ad Horat. Od. I, <span class = +"smallcaps">viii</span>, 11. +—<a name = "not14_507" id = "not14_507" href = +"#line14_507">507.</a> <i>Surgeret</i>, ut lib. VIII, v. 375. +Proprie jaculum surgit, in altum fertur. +—<a name = "not14_508" id = "not14_508" href = +"#line14_508">508.</a> <i>spatia inproba</i>, magna. Vid. <a class += "crossref" href = "bookI.html#not1_58">ad I, 58</a>. +<span class = "pagenum notes">196</span> +—<a name = "not14_509" id = "not14_509" href = +"#line14_509">509.</a> <i>decuere labores</i>; cf. <a class = +"crossref" href = "bookXVI.html#line16_495">XVI, 495</a>, et Ovid. Met. +X, 590.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">510</span> +<p><a name = "line14_510" id = "line14_510"> </a> +Sat prorsus, sat erat decoris discrimine tuto,</p> +<p><a name = "line14_511" id = "line14_511"> </a> +Sat laudis: cur <a href = "#var14_511">fata</a>, puer, majora +petebas?</p> +<p><a name = "line14_512" id = "line14_512"> </a> +Illum, ubi labentem pepulerunt tela <a href = "#var14_512">sub +undas</a>,</p> +<p><a name = "line14_513" id = "line14_513"> </a> +Ossa Syracosio fraudatum naufraga busto,</p> +<p><a name = "line14_514" id = "line14_514"> </a> +Fleverunt freta, fleverunt <a href = "#var14_514">Cyclopia</a> saxa,</p> +<span class = "linenum">515</span> +<p><a name = "line14_515" id = "line14_515"> </a> +<a href = "#var14_515">Et Cyane, et Anapus, et Ortygie Arethusa</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_510" id = "not14_510" href = "#line14_510">510.</a> +<i>discrimine tuto</i>, ubi periculum de victoria erat, non de vita, ut +in bello; Gron. Obss. II, 11, quem vide. Contentus esse debebat gloria, +quam his artibus pacis sibi pepererat. +—<a name = "not14_511" id = "not14_511" href = +"#line14_511">511.</a> <i>Cur petebas majora fata</i>, majorem +fortunam, spolium scil. de Consule.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_513" id = "not14_513" href = "#line14_513">513.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_667">ad IV, +667</a>, <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_671">671</a>. +—<a name = "not14_514" id = "not14_514" href = +"#line14_514">514.</a> Conf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_156">I, 156</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookV.html#not5_542">ad V, 542</a>. +—<i>freta</i>, fretum Siculum. +—<i>Cyclopia saxa</i>, litus Cyclopum saxosum prope Ætnam, ut ap. +Virg. Æneid. I, 201, ubi vid. Heyne. +—<a name = "not14_515" id = "not14_515" href = +"#line14_515">515.</a> <i>Anapus</i> fl. et <i>Cyane</i> fons agri +Syracusani, notissimi ex Ovid. Met. V, 412 sqq., et Claud. +R. P. lib. III, 245 sqq. +—<i>Arethusa</i> fons <i>Ortygiæ</i> ins. ac partis Syracusarum. +Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not14_53">ad v. 53</a> et +<a class = "crossref" href = "#not14_181">181</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_516" id = "line14_516"> </a> +Parte alia Perseus (<a href = "#var14_516">puppem hanc</a> Tiberinus +agebat)</p> +<p><a name = "line14_517" id = "line14_517"> </a> +Quaque <a href = "#var14_517">vehebatur</a> Crantor Sidonius, Io</p> +<p><a name = "line14_518" id = "line14_518"> </a> +Concurrunt: injecta ligant hinc vincula ferri,</p> +<p><a name = "line14_519" id = "line14_519"> </a> +Atque illinc, <a href = "#var14_519">steteruntque</a> rates ad prælia +nexæ.</p> +<span class = "linenum">520</span> +<p><a name = "line14_520" id = "line14_520"> </a> +Nec jaculo aut longe certatur arundine fusa:</p> +<p><a name = "line14_521" id = "line14_521"> </a> +<a href = "#var14_521">Comminus et gladio</a> terrestria prælia +miscent.</p> +<span class = "pagenum">197</span> +<p><a name = "line14_522" id = "line14_522"> </a> +Perrumpunt Itali, qua cædes prima reclusit,</p> +<p><a name = "line14_523" id = "line14_523"> </a> +Monstravitque viam: vastas et <a href = "#var14_523">mole</a> +catenas</p> +<p><a name = "line14_524" id = "line14_524"> </a> +Hortatur socios et vincla abrumpere ferri,</p> +<span class = "linenum">525</span> +<p><a name = "line14_525" id = "line14_525"> </a> +Ac parat hostili resoluta puppe receptos</p> +<p><a name = "line14_526" id = "line14_526"> </a> +Avehere, et paribus pelago diducere ab armis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_516" id = "not14_516" href = "#line14_516">516.</a> +<i>Perseus</i> navis Rom. et <i>Io</i> Sidonia, h.e. Punica, ab +<i>Io</i> Inachi filia. +—<a name = "not14_518" id = "not14_518" href = +"#line14_518">518 seq.</a> +Conf. omnino Lucan. III, 565 sqq.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_520" id = "not14_520" href = "#line14_520">520.</a> +<i>arundine</i>, sagitta, <i>longe</i>, eminus, <i>fusa</i>, missa. Vid. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_267">ad I, 267</a>. +—<a name = "not14_521" id = "not14_521" href = +"#line14_521">521.</a> <i>prælia +<span class = "pagenum notes">197</span> +miscent</i>; vid. ad <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_69">lib. I, v. 69</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_524" id = "not14_524" href = "#line14_524">524.</a> +<i>Hortatur</i> Crantor, vel Mela, vel nescio quis. Vid. Var. Lect. +—<a name = "not14_525" id = "not14_525" href = +"#line14_525">525.</a> <i>hostili</i>, Romana. +—<i>receptos</i> Romanos, in navem Pœnorum transgressos. +—<a name = "not14_526" id = "not14_526" href = +"#line14_526">526.</a> <i>diducere</i>, sejungere, <i>paribus ab +armis</i>, a suis, a sociis.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_527" id = "line14_527"> </a> +Ætnæo Polyphemus erat nutritus in antro;</p> +<p><a name = "line14_528" id = "line14_528"> </a> +Atque inde antiquæ nomen feritatis amabat.</p> +<p><a name = "line14_529" id = "line14_529"> </a> +Ubera præbuerat parvo lupa: corporis alti</p> +<span class = "linenum">530</span> +<p><a name = "line14_530" id = "line14_530"> </a> +Terribilis moles, mens aspera, <a href = "#var14_530">vultus in +ira</a></p> +<p><a name = "line14_531" id = "line14_531"> </a> +Semper, et ad cædes Cyclopia corde libido.</p> +<p><a name = "line14_532" id = "line14_532"> </a> +Isque relaxatis membrorum pondere vinclis</p> +<p><a name = "line14_533" id = "line14_533"> </a> +Inpulerat puppim, et mergebat gurgite tonsas,</p> +<p><a name = "line14_534" id = "line14_534"> </a> +Duxissetque ratem, pressa <a href = "#var14_534">Laronius</a> hasta</p> +<span class = "linenum">535</span> +<p><a name = "line14_535" id = "line14_535"> </a> +Ni propere <a href = "#var14_535">duro</a> nitentem exsurgere velox</p> +<p><a name = "line14_536" id = "line14_536"> </a> +<a href = "#var14_536">Adfixet</a> transtro: vix morte incepta +remittit.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_527" id = "not14_527" href = "#line14_527">527.</a> +Consilium illud exsequi conatur Polyphemus, sed a Laronio occiditur. +<i>Polyphemus</i> miles fingitur oriundus a Cyclope illo, qui notus est +ex Virg. Æn. III, 641 sq. et ejusdem feritatis homo. +—<i>Ætnæo in antro</i>, antris et officinis Cyclopum. Conf. Virg. +l.l. et v. 570 sq., ubi v. Heyne.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_530" id = "not14_530" href = "#line14_530">530.</a> +<i>vultus in ira</i>, h.e. iratus erat. Per hypallagen pro, ira in +vultu; Drak. Lef. et Ern.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_533" id = "not14_533" href = "#line14_533">533.</a> +<i>mergebat gurgite tonsas</i>, remos mari inmittebat, ut navem suam a +Romana amoveret. <i>Gurges</i> μέγα λαῖτμα ἁλὸς, vel θαλάσσης. +—<a name = "not14_536" id = "not14_536" href = +"#line14_536">536.</a> Arguta sententia, quales in deliciis habent +hujus ætatis poetæ: transfixus hasta et jamjam moribundus Polyphemus +pergit remum <i>ignavum</i> (languida manu pertractum +<span class = "pagenum notes">198</span> +a moribundo, qui proprie ipse ignavus, h.e. debilis erat) movere, ut fit +ab his, qui in medio actu et manuum agitatione repente telo occupantur; +Ern. Similis ingenii lusus supra <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_479">XI, 479 sq.</a></p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">198</span> +<p><a name = "line14_537" id = "line14_537"> </a> +Namque manus servat dum suetos languida ductus,</p> +<p><a name = "line14_538" id = "line14_538"> </a> +<a href = "#var14_538">Ignavum summa traxit</a> super æquora <a href = +"#var14_538">remum</a>.</p> +<p><a name = "line14_539" id = "line14_539"> </a> +<a href = "#var14_539">Perculsi</a> cuneo Pœni densentur in unum,</p> +<span class = "linenum">540</span> +<p><a name = "line14_540" id = "line14_540"> </a> +Quod caret hoste, latus; subito quum pondere victus,</p> +<p><a name = "line14_541" id = "line14_541"> </a> +Insiliente mari, submergitur alveus undis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_537" id = "not14_537" href = "#line14_537">537.</a> +<i>servat ductus</i>, pergit remos <i>ducere</i>, adducere et movere. +Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_334">ad I, 334, +in Var. Lect.</a> et Gronov. Obss. lib. I, 13. +—<a name = "not14_538" id = "not14_538" href = +"#line14_538">538.</a> <i>Ignavum</i>, ignaviter, <i>manu +languida</i>, Drakenb.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_539" id = "not14_539" href = "#line14_539">539 seq.</a> +Imitat. Lucan. III, 647 sqq. +—<i>Percussi Pœni densentur</i>; v. Var. Lect. +—<i>cuneo</i>, v. <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#var4_144">ad IV, 144, in Var. Lect.</a> +—<a name = "not14_541" id = "not14_541" href = +"#line14_541">541.</a> <i>alveus</i>, navis Rom.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_542" id = "line14_542"> </a> +Scuta virum, cristæque, et inerti spicula ferro,</p> +<p><a name = "line14_543" id = "line14_543"> </a> +Tutelæque Deum fluitant: hic robore fracto</p> +<p><a name = "line14_544" id = "line14_544"> </a> +Pugnat inops chalybis, seseque in prælia rursus</p> +<span class = "linenum">545</span> +<p><a name = "line14_545" id = "line14_545"> </a> +Armat naufragio: remis male fervidus ille</p> +<p><a name = "line14_546" id = "line14_546"> </a> +Festinat spoliare ratem, discrimine nullo</p> +<p><a name = "line14_547" id = "line14_547"> </a> +Nautarum interdum convulsa sedilia torquens.</p> +<p><a name = "line14_548" id = "line14_548"> </a> +Non plectro ratis, aut frangendæ <a href = "#var14_548">in vulnera</a> +proræ</p> +<p><a name = "line14_549" id = "line14_549"> </a> +Parcitur, <a href = "#var14_549">et pelago</a> repetuntur nantia +tela.</p> +<span class = "linenum">550</span> +<p><a name = "line14_550" id = "line14_550"> </a> +Vulneribus patulis intrat mare: mox sua ponto</p> +<p><a name = "line14_551" id = "line14_551"> </a> +Singultante anima propulsa refunditur unda.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_542" id = "not14_542" href = "#line14_542">542.</a> +Cf. Virg. Æn. I, 101, 119. +—<i>inerti ferro</i>, quod nunc sine vi et inutile erat. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_629">ad VII, 629</a>. +—<a name = "not14_543" id = "not14_543" href = +"#line14_543">543 sqq.</a> +<i>Deorum tutelæ</i>, imagines in puppe. Vid. sup. <a class = "crossref" +href = "#not14_410">ad v. 410</a>. Imitat. Luc. III, 670 sqq. +—<i>robore fracto</i>, fragmine trabis ligneæ: nam remos abreptos +mox commemorat separatim; Ern. +—<a class = "missing" name = "not14_544" id = "not14_544" href = +"#line14_544" title = "numerus deest">544.</a> <i>inops +chalybis</i>, destitutus ferro, telis, gladiis. +—<a class = "missing" name = "not14_545" id = "not14_545" href = +"#line14_545" title = "numerus deest">545.</a> <i>naufragio</i>, +ruinis fragminibusque navis mersæ.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_548" id = "not14_548" href = "#line14_548">548.</a> +<i>plectro</i>, ut sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_402">v. 402</a>. +—<i>frangendæ in vulnera proræ</i>, ut ea pro telo uterentur et +hostibus vulnera inferrent, quo sensu <i>in pugnam fregere rates</i> +dixit Lucan. III, 674; Drak.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_550" id = "not14_550" href = "#line14_550">550.</a> +Conf. Lucan. III, 660 seq. <a name = "not14_551" id = "not14_551" href = +"#line14_551">Versum 551</a> Silius addidit, quo +<span class = "pagenum notes">199</span> +eam imaginem absolveret: <i>unda</i> e vulneribus <i>propulsa +refunditur</i>, propellitur <i>ponto, singultante anima</i>, h.e. motu +illo convulsivo, et veluti singultibus quibusdam, qui animæ exitum +consequuntur; Ern. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_362">ad lib. II, 362</a>. Verba tamen h.l. sic +junxerim: <i>unda</i>, quæ intraverat in vulnera, <i>refunditur +ponto</i>, in pontum, <i>propulsa</i> e vulneribus <i>singultante +anima</i>, singultibus morientium.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">199</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_552" id = "line14_552"> </a> +Nec desunt, qui conreptos amplexibus artis</p> +<p><a name = "line14_553" id = "line14_553"> </a> +<a href = "#var14_553">Inmergant pelago</a>, et, jaculis cessantibus, +hostem</p> +<p><a name = "line14_554" id = "line14_554"> </a> +<a href = "#var14_554">Morte sua</a> perimant: remeantum gurgite +mentes</p> +<span class = "linenum">555</span> +<p><a name = "line14_555" id = "line14_555"> </a> +Crudescunt, ac pro ferro stat fluctibus uti.</p> +<p><a name = "line14_556" id = "line14_556"> </a> +Haurit sanguineus contorta cadavera vortex.</p> +<p><a name = "line14_557" id = "line14_557"> </a> +Hinc clamor, gemitus illinc, mortesque, fugæque,</p> +<p><a name = "line14_558" id = "line14_558"> </a> +<a href = "#var14_558">Remorumque fragor, flictuque sonantia +rostra</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_552" id = "not14_552" href = "#line14_552">552 sq.</a> +Et hæc petita ex Lucano III, 693... 696. Cf. etiam sup. <a class = +"crossref" href = "bookIV.html#line4_589">IV, 589 seq.</a> +—<a name = "not14_554" id = "not14_554" href = +"#line14_554">554.</a> <i>Morte sua</i>, ita ut simul cum <i>eo</i> +demersi <i>moriantur</i>, ut <i>permixta morte</i> <a class = "crossref" +href = "bookIV.html#line4_590">IV, 590</a>, et <i>mergentes mori</i> ap. +Lucan. l.c. +—<i>Remeantum gurgite</i>, ex undis emergentium. +—<i>Crudescunt mentes</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_449">IV, 449</a>, ubi v. not. +—<a class = "missing" name = "not14_555" id = "not14_555" href = +"#line14_555" title = "numerus deest">555.</a> <i>stat</i>, ut +<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_235">II, 235</a>. +—<i>pro ferro fluctibus uti</i>, quos ferro interficere non +possint, fluctibus inmersos suffocare; Ern. Cf. Lucan. l.l.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_558" id = "not14_558" href = "#line14_558">558.</a> +<i>flictu</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#line9_322">IX, 322</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_559" id = "line14_559"> </a> +Perfusum <a href = "#var14_559">bello</a> fervet mare: fessus +acerbis</p> +<span class = "pagenum">200</span> +<span class = "linenum">560</span> +<p><a name = "line14_560" id = "line14_560"> </a> +Terga fuga celeri Libyæ convertit ad oras,</p> +<p><a name = "line14_561" id = "line14_561"> </a> +Exigua sese furatus Himilco carina.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_559" id = "not14_559" href = "#line14_559">559.</a> +<i>Perfusum bello fervet mare</i>; conf. Virg. Æn. VIII, 676 sq., et +sup. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_456">I, 456</a>; <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#line8_620">VIII, 620</a>. +—Hic non abs re fore visum est similem navalis pugnæ +descriptionem, vivide, et quasi quodam impetu adumbratam, +e scriptore gallico referre: «Cependant l’on combat de tous côtés; +sur une vaste étendue de mer régne le carnage. On se méle; les proues +heurtent contre les proues; les manœuvres sont entrelacées dans les +manœuvres; les foudres se choquent et retentissent... Le +<i>Dévonshire</i>, semblable à un volcan allumé, tandis qu’il est +consumé au dedans, vomit au dehors des feux encore plus terribles. Les +Anglais d’une main lancent des flammes; de l’autre, ils tâchent +d’éteindre celles qui les environnent... Ce fut un horrible spectacle... +de voir ce vaisseau immense brûlé en pleine mer, la lueur de +l’embrasement réfléchie au loin sur les flots; tant d’infortunes errants +en furieux, ou palpitants immobiles au milieu des flammes; s’embrassant +les uns les autres, ou se déchirant eux-mémes; levant vers le ciel des +bras consumés, ou précipitant leurs corps fumants dans la mer; +d’entendre +<span class = "pagenum notes">200</span> +le bruit de l’incendie, les hurlements des mourants, les vœux de la +religion mélés aux cris du désespoir et aux imprécations de la rage, +jusqu’au moment terrible où le vaisseau s’enfonce, l’abyme se referme, +et tout disparait.» <i>Thomas, Éloge de Dugay-Trouin.</i> Uter melius +pingit, romanusne poeta, an gallicus scriptor? <span class = +"smallcaps">Ed.</span> +—<a name = "not14_560" id = "not14_560" href = +"#line14_560">560.</a> <i>sese furatus</i>, ut <a class = +"crossref" href = "bookX.html#line10_74">X, 74</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookXII.html#line12_300">XII, 300</a>, clam, furtim +discedens.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_562" id = "line14_562"> </a> +Concessere mari tandem Graiusque Libysque,</p> +<p><a name = "line14_563" id = "line14_563"> </a> +<a href = "#var14_563">Et</a> jam captivæ vinclis ad litora longo</p> +<p><a name = "line14_564" id = "line14_564"> </a> +Ordine ducuntur puppes; flagrantibus alto</p> +<span class = "linenum">565</span> +<p><a name = "line14_565" id = "line14_565"> </a> +<a href = "#var14_565">Stant aliæ tædis</a>: splendet lucente +profundo</p> +<p><a name = "line14_566" id = "line14_566"> </a> +Mulciber, et tremula vibratur imagine pontus.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_562" id = "not14_562" href = "#line14_562">562.</a> +<i>Graius</i>, Syracusani. Conf. sup. <a class = "crossref" href = +"#not14_50">ad v. 50 sqq.</a> +—<a name = "not14_564" id = "not14_564" href = +"#line14_564">564.</a> <i>alto</i>, in mari. +—<a name = "not14_565" id = "not14_565" href = +"#line14_565">565</a> <a name = "not14_566" id = "not14_566" href = +"#line14_565">seq.</a> +Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_663">ad lib. II, v. +663 seq.</a></p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_567" id = "line14_567"> </a> +<a href = "#var14_567">Ardet</a> nota fretis Cyane, <a href = +"#var14_567">pennataque</a> Siren.</p> +<p><a name = "line14_568" id = "line14_568"> </a> +Ardet et Europe nivei sub imagine tauri</p> +<p><a name = "line14_569" id = "line14_569"> </a> +Vecta <a href = "#var14_569">Jovi</a>, ac prenso tramittens æquora +cornu;</p> +<span class = "pagenum">201</span> +<span class = "linenum">570</span> +<p><a name = "line14_570" id = "line14_570"> </a> +<a href = "#var14_570">Et quæ, fusa comas</a>; curvum per cærula +piscem</p> +<p><a name = "line14_571" id = "line14_571"> </a> +Nereis humenti moderatur roscida freno.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_567" id = "not14_567" href = "#line14_567">567 sqq.</a> +<i>Cyane</i>, <i>Siren</i>, <i>Europe</i>, etc., nomina navium. Cf. +<a class = "crossref" href = "#not14_500">ad vers. 500</a>. +—<i>Cyane</i> et <a class = "crossref" href = +"#line14_575">v. 575</a> <i>Anapus</i> naves, ita dictæ a fontibus, +de quibus v. <a class = "crossref" href = "#not14_515">ad vers. 515</a>. +—<i>nota fretis</i>, quoniam Cyane fons in Anapum fl. isque in +portum magnum Syracusarum influit. +—<i>pennata</i>, velox, Mars. sed rectius Drak. a pennata, seu +alata Sirene nomen habens. Cf. Var. Lect.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_568" id = "not14_568" href = "#line14_568">568 seq.</a> +<i>Europe</i> navis, sic dicta ab Europa, <i>quæ nivei</i>, etc. Hæc +fabula notissima, vel ex Ovid. Met. II, 850 sq. Ad ejus originem h.l. +respici putabat D. Heins. coll. Polluc. I, 83: ἔστι μέν τινα +πλοῖα Λύβια λεγόμενα κριοὶ καὶ τράγοι (καὶ ταῦροι), ὡς εἰκάζειν, ὅτι +τοιοῦτον ἦν πλοῖον καὶ ὁ ταῦρος, ὁ τὴν Εὐρώπην ἀγαγών. Cf. Tzetz. et +Meurs. ad Lycophr. Cass. vers. 1299, p. 319 sq.; Festus, V, et al. +<span class = "pagenum notes">201</span> +—<a name = "not14_570" id = "not14_570" href = +"#line14_570">570</a> <a name = "not14_571" id = "not14_571" href = +"#line14_570">seq.</a> +<i>Nereis</i>, nomen navis, proprie forsan Thetis, quæ <i>curvo +pisce</i>, h.e. Delphine vehitur; Drak. Recte: sed et reliquæ Nereides +belluis marinis vehi solent. Vid. Heyne et Broukh. ad Tibull. +I, <span class = "smallcaps">v</span>, 45 (al. <span class = +"smallcaps">vi</span>, 10); Burm. ad Val. Fl. I, 130 seq.; +Claudian. de nupt. Hon. et Mar. 159 seq.; <i>Montfauc. Suppl. aux Antt. +expl.</i> T. I, pl. 27; Lippert. Dactyl. I, 74; Borioni +collect. antiq. t. 49; Maffei gem. ant. P. III, t. 90 et 91; <i>Pitt. +ant. d’Ercol.</i> T. III, t. 16 et 17. +—<i>fusa comas</i>; cf. Virg. Georg. IV, 337, de Nercidibus, et +sup. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_137">ad IV, +137</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_572" id = "line14_572"> </a> +Uritur undivagus <a href = "#var14_572">Python</a>, et corniger +Hammon,</p> +<p><a name = "line14_573" id = "line14_573"> </a> +Et, quæ Sidonios vultus portabat <a href = "#var14_573">Elissæ</a>,</p> +<p><a name = "line14_574" id = "line14_574"> </a> +Bis ternis ratis ordinibus grassata per undas.</p> +<span class = "linenum">575</span> +<p><a name = "line14_575" id = "line14_575"> </a> +<a href = "#var14_575">At</a> vinclis trahitur cognata in litora +Anapus,</p> +<p><a name = "line14_576" id = "line14_576"> </a> +Gorgoneasque ferens ad sidera Pegasus alas.</p> +<p><a name = "line14_577" id = "line14_577"> </a> +Ducitur et Libyæ puppis signata figuram,</p> +<p><a name = "line14_578" id = "line14_578"> </a> +Et Triton captivus, et ardua rupibus <a href = +"#var14_578">Ætne</a>,</p> +<p><a name = "line14_579" id = "line14_579"> </a> +Spirantis rogus Enceladi, Cadmeaque Sidon.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_572" id = "not14_572" href = "#line14_572">572.</a> +<i>Python</i> nomen navis ductum a dracone, Oraculi Delphici custode, +quem Apollo occidit. +—<i>corniger Hammon</i>; cf. supra <a class = "crossref" href = +"#line14_438">v. 438 sq.</a> +—<a name = "not14_573" id = "not14_573" href = +"#line14_573">573.</a> <i>Elissæ</i>, ut <a class = "crossref" href += "bookI.html#line1_81">I, 81</a>. +—<a name = "not14_574" id = "not14_574" href = +"#line14_574">574.</a> <i>Bis ternis ratis ordinibus</i>; cf. sup. +<a class = "crossref" href = "#not14_487">ad v. 487</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_575" id = "not14_575" href = "#line14_575">575.</a> +<i>cognata in litora</i>, quia Anapus propr. fluvius est. Cf. <a class = +"crossref" href = "#not14_515">ad v. 515</a> et <a class = +"crossref" href = "#not14_567">567</a>. +—<a name = "not14_576" id = "not14_576" href = +"#line14_576">576.</a> <i>Gorgoneas alas</i>: nam <i>Pegasus</i> +propr. equus alatus, et progenies Neptuni ex Medusa, quæ κατ’ ἐξοχὴν +<i>Gorgon</i> dicebatur, etsi plures Gorgones fuisse finguntur. De +<i>Pegaso</i> et <i>Gorgonibus</i>, v. Apollod. II, <span class = +"smallcaps">iii</span>, 2, et <span class = +"smallcaps">iv</span>, 2, ibique Heyne p. 288, 295... 308; +Hermanni Mythol. T. I et III.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_577" id = "not14_577" href = "#line14_577">577.</a> +<i>siqnata figuram</i>, h.e. figura <i>Libyæ</i>, filiæ Epaphi, unde +Libya terra nomen adcepisse fertur. Vid. Heyne ad Apollod. II, <span +class = "smallcaps">i</span>, 4, p. 258. +—<a name = "not14_578" id = "not14_578" href = +"#line14_578">578.</a> <i>Triton</i>; cf. sup. <a class = +"crossref" href = "#line14_373">v. 373</a>. +—<a name = "not14_579" id = "not14_579" href = +"#line14_579">579.</a> Ætna sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_196">vers. 196</a>, non <i>Encelado</i>, sed Typhœo inposita +dicitur, de qua fabularum diversitate v. <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_540">ad VIII, 540</a>, et Heyne ad Virg. Æneid. III, +578, ex quo loco Enceladum petiit Silius, qui sup. <a class = "crossref" +href = "#line14_196">v. 196</a>, aliorum poetarum auctoritatem +sequutus est, et vel eorum, quæ supra dixerat, inmemor fuit, vel +doctrinam expromere voluit, quod tamen intempestive fecisse +<span class = "pagenum notes">202</span> +censendus est. +—<i>Cadmea</i>, Phœnicia, ut <i>Cadmea Tyros</i> apud Prop. III, +<i>xiii</i>, 7, quia Cadmus fuit Phœnix. Cf. <a class = "crossref" href += "bookI.html#not1_6">ad I, 6</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">202</span> +<span class = "linenum">580</span> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_580" id = "line14_580"> </a> +Nec mora, quin trepidos hac clade inrumpere muros</p> +<p><a name = "line14_581" id = "line14_581"> </a> +Signaque <a href = "#var14_581">ferre Deum templis jam jamque +fuisset</a>,</p> +<p><a name = "line14_582" id = "line14_582"> </a> +Ni subito inportuna lues inimicaque pestis,</p> +<p><a name = "line14_583" id = "line14_583"> </a> +Invidia Divum <a href = "#var14_583">pelagique labore, parata</a>,</p> +<p><a name = "line14_584" id = "line14_584"> </a> +Polluto, miseris rapuisset gaudia, cælo.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_580" id = "not14_580" href = "#line14_580">580 seq.</a> +Levi transitu poeta, ut solet in omni carmine, ad pestilentiam illa in +clade ortam describendam progreditur: causas morbi et omnem hanc +calamitatem Livius, XXV, 26, adcuratius enarrat; Ern. Conf. similes +pestilentiæ descriptiones ap. Virg. Ge. III, 474 sqq., et Æn. III, 137 +sq.; Thucyd. II, 47 sq.; Lucret. VI, 1136 sqq.; Manil. I, 880 sqq.; +Ovid. Met. VII, 518 sqq.; Lucan. VI, 80 sqq., et alios, quos laudat +Heyne ad Virg. ll.ll. +—<i>Nec mora</i>, nihil impediisset, obstitisset, <i>quin +fuisset</i> datum, concessum, h.e. licuisset; sine inpedimento ac +difficultate hac occasione in urbem inrumpere potuisset Marcellus. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_163">ad I, 163</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_581" id = "not14_581" href = +"#line14_581" title = "numerus deest">581.</a> <i>Signa ferre</i>, +exercitum ducere. +—<i>templis Deum</i>, ad templa, ut <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_142">I, 142</a>. +—<a name = "not14_583" id = "not14_583" href = +"#line14_583">583.</a> <i>Invidia Divum</i>; cf. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#var3_78">ad III, 78 (in V.L.)</a>; +<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_84">VI, 84</a>, <a class = +"crossref" href = "bookVI.html#line6_340">340</a>, <a class = "crossref" +href = "bookVI.html#line6_402">402</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVII.html#line7_61">VII, 61</a>. +—<i>pelagi labore</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookXV.html#line15_179">XV, 179</a>; Lefeb. In calamitate pugnæ navalis +cogitari possunt adfecta ex humoribus marinis, frigore, cadaveribus, +quibus <i>pollutum cælum</i> dicitur, corpora: quæ omnia per partes mox +poeta enumerat; Ern.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "linenum">585</span> +<p><a name = "line14_585" id = "line14_585"> </a> +Criniger <a href = "#var14_585">æstiferis</a> Titan fervoribus +auras,</p> +<p><a name = "line14_586" id = "line14_586"> </a> +Et patulam Cyanen lateque palustribus undis</p> +<p><a name = "line14_587" id = "line14_587"> </a> +Stagnantem Stygio Cocyti obplevit odore,</p> +<p><a name = "line14_588" id = "line14_588"> </a> +Temporaque auctumni, <a href = "#var14_588">lætis</a> florentia +donis,</p> +<span class = "pagenum">203</span> +<p><a name = "line14_589" id = "line14_589"> </a> +Fœdavit, rapidoque adcendit fulminis igni.</p> +<span class = "linenum">590</span> +<p><a name = "line14_590" id = "line14_590"> </a> +Fumabat <a href = "#var14_590">crassus nebulis caliginis</a> aer:</p> +<p><a name = "line14_591" id = "line14_591"> </a> +Squalebat tellus, vitiato fervida dorso;</p> +<p><a name = "line14_592" id = "line14_592"> </a> +Nec victum dabat, aut ullas languentibus umbras;</p> +<p><a name = "line14_593" id = "line14_593"> </a> +Atque ater picea vapor exspirabat in æthra.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_585" id = "not14_585" href = "#line14_585">585.</a> +Poeta exornavit verba Liv. XXV, 26: «Tempore auctumni, et locis natura +gravibus, multo tamen magis extra urbem, quam in urbe, intoleranda vis +æstus per utraque castra omnium fere corpora movit.» Hæc luxuriante +varietate imaginum elata, et in <a class = "crossref" href = +"#line14_590">vers. 590 seq.</a>, singula fere verba rei imaginem +sistunt, sed ad miraculum quoque aucta sunt; Ern. cf. Senec. Œd. +37 sqq. +—<i>Titan</i>, Sol, <i>criniger</i>, propter radios, vel quia +Apollo crinitus et intonsus est. Vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_358">ad I, 358</a>, et <a class = "crossref" href += "bookVII.html#line7_196">VII, 196</a>. +—<a name = "not14_586" id = "not14_586" href = +"#line14_586">586.</a> <i>Cyanen</i>; vid. sup. <a class = +"crossref" href = "#not14_515">ad vers. 515</a>. +—<a name = "not14_587" id = "not14_587" href = +"#line14_587">587.</a> <i>Stygio odore Cocyti</i>, pestifero +vapore, qualis Cocyto est. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_146">ad VI, 146 sq.</a>, <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_154">154</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#not12_116">XII, 117 sq.</a>, <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_137">137</a>; <a class = "crossref" href = +"bookXIII.html#not13_566">XIII, 566</a>. +—<a name = "not14_588" id = "not14_588" href = +"#line14_588">588</a> <a name = "not14_589" id = "not14_589" href = +"#line14_588">sq.</a> +<i>Tempora auctumni fœdavit et adcendit</i>; +<span class = "pagenum notes">203</span> +cf. Virg. Ge. III, 479, ibique Heyne, et Horat. Od. II, <span class = +"smallcaps">xiv</span>, 15, ubi vid. Jani. Proprie aer inflammatur et +vaporibus corrumpitur.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_591" id = "not14_591" href = "#line14_591">591.</a> +<i>Squalebat tellus</i>; v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#not1_211">ad I, 211</a>. +—<i>dorso</i>, superficie telluris. +—<a name = "not14_592" id = "not14_592" href = +"#line14_592">592.</a> Cf. Virg. Æn. III, 137... 142. +—<a name = "not14_593" id = "not14_593" href = +"#line14_593">593.</a> Conf. Scalig. Poet. V, 11. +—<i>picea æthra</i>, ut mox <i>nubibus atris</i>.</p> + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_594" id = "line14_594"> </a> +Vim primi sensere canes: mox nubibus atris</p> +<span class = "linenum">595</span> +<p><a name = "line14_595" id = "line14_595"> </a> +Fluxit deficiens penna labente volucris:</p> +<p><a name = "line14_596" id = "line14_596"> </a> +Inde feræ silvis sterni: tum serpere labes</p> +<p><a name = "line14_597" id = "line14_597"> </a> +Tartarea, atque haustis populari castra maniplis.</p> +<p><a name = "line14_598" id = "line14_598"> </a> +<a href = "#var14_598">Arebat lingua</a>, et gelidus per viscera +sudor</p> +<p><a name = "line14_599" id = "line14_599"> </a> +Corpore manabat tremulo: <a href = "#var14_599">descendere +fauces</a></p> +<span class = "linenum">600</span> +<p><a name = "line14_600" id = "line14_600"> </a> +<a href = "#var14_599">Abnuerant siccæ jussorum alimenta</a> +ciborum.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_594" id = "not14_594" href = "#line14_594">594.</a> +Peste primum adficiuntur animalia, ut ap. Virg. Ge. III, 480, 494 seq. +et, quos Drak. laudavit, Thucyd. II, 50; Lucret. VI, 1222 seq.; Ovid. +Met. VII, 536 seq.; Claud. in Rufin. I, 303 sq., et Ammian. +Marcell. XIX, 4, ubi v. Lindenbrog. Dausq. ad h.l. «Poetæ magistri +vestigiis inhærescunt Homer. Iliad. α, 50 (quod etiam Ammian. l.l. +notavit); ratio autem, quod boves, oves aliaque pecora et jumenta solo +incubant, indeque perniciabilem vaporem prima trahunt. Quod præcipue +verum, si inferne ea labes oboritur: nam si cælo, aeriæ volucres +contagionem primæ sentiant. Est et in canibus peculiaris ratio, quia +narem mergunt odoribus, et auram vitiatam uberius sibi inspirant.» +—<a name = "not14_595" id = "not14_595" href = +"#line14_595">595.</a> <i>Fluxit</i>, defluxit, delapsa est. Cf. +<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_131">ad II, 131</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_633">VII, 633</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_597" id = "not14_597" href = +"#line14_597" title = "‘697’ legitur">597.</a> <i>Tartarea +labes</i>, ut <i>Acherusia pestis</i>, <a class = "crossref" href = +"#line14_613">v. 613</a>. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_154">ad VI, 154</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookVIII.html#not8_21">VIII, 21</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_598" id = "not14_598" href = "#line14_598">598.</a> +Graphice morbi symptomata et indicia adumbrantur, sed breviter tantum, +quia ornatius eadem extulerant poetæ supra <a class = "crossref" href = +"#not14_580">ad v. 580</a> laudati. +—<a name = "not14_599" id = "not14_599" href = +"#line14_599">599 sq.</a> +<i>Abnuerant fauces siccæ</i>, faucium siccitas inpedierat, ut <i>nisi +abnueret duritia</i> ap. Plin. XXXVII, 10. Conf. Var. Lect. +—<i>fauces siccæ</i> et tumidæ, +<span class = "pagenum notes">204</span> +quas <i>obsessas</i> dixit Virgil. Ge. III, 508, ubi v. Heyne. +—<a class = "missing" name = "not14_600" id = "not14_600" href = +"#line14_600" title = "numerus deest">600.</a> <i>ciborum +jussorum</i>, quos quis jusserat descendere, vel capere voluerat, +jubente ac cogente fame et natura. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIX.html#not9_504">ad IX, 504</a>.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">204</span> +<p><a name = "line14_601" id = "line14_601"> </a> +Aspera pulmonem tussis quatit, et per anhela</p> +<p><a name = "line14_602" id = "line14_602"> </a> +Igneus efflatur sitientum spiritus ora.</p> +<p><a name = "line14_603" id = "line14_603"> </a> +Lumina, ferre gravem vix subficientia lucem,</p> +<p><a name = "line14_604" id = "line14_604"> </a> +Unca nare jacent, saniesque inmixta cruore</p> +<span class = "linenum">605</span> +<p><a name = "line14_605" id = "line14_605"> </a> +Exspuitur, membrisque cutis tegit ossa peresis.</p> +<p><a name = "line14_606" id = "line14_606"> </a> +Heu dolor! insignis notis bellator in armis</p> +<p><a name = "line14_607" id = "line14_607"> </a> +Ignavo rapitur leto! jactantur in ignem</p> +<p><a name = "line14_608" id = "line14_608"> </a> +Dona superba virum, multo Mavorte parata!</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_601" id = "not14_601" href = "#line14_601">601.</a> +Conf. Lucret. VI, 1187, et Virg. Ge. III, 496 sq. +—<i>tussis Aspera</i>, quæ asperos facit homines et fauces raucas, +ut ap. Martial. XI, <span class = +"smallcaps">lxxxvii</span>, 1.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_603" id = "not14_603" href = "#line14_603">603 sq.</a> +<i>Lumina jacent</i>, dejecta sunt et demissa in terram, ut ap. Ovid. +Met. IV, 144, et XI, 618. <i>Jacens vultus languido obtutu stupet</i> +dixit Seneca, Agam. 238, et in descriptione pestis Œdip. 187, <i>Oculi +rigent</i>, ut Virg. Ge. III, 523, <i>oculos stupor urqet inertes</i>. +Sed possis etiam intelligere oculos depressos, vel ut sup. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#line2_465">II, 465</a>, <i>lumina retro +exesis fugientia genis</i>. Sic <i>cavati oculi</i> ap. Lucret. VI, +1192. +—<a class = "missing" name = "not14_604" id = "not14_604" href = +"#line14_604" title = "numerus deest">604.</a> <i>Unca nare</i>, ut +apud Lucret. VI, 1191, <i>Compressæ nares, nasi primoris acumen +Tenue</i>, et apud Senec. Œd. 189, <i>Stillatque niger naris aduncæ +Cruor</i>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_607" id = "not14_607" href = "#line14_607">607.</a> +<i>Ignavo leto</i>, ut <i>ignobile letum</i>, <a class = "crossref" href += "bookIII.html#line3_123">III, 123</a>, ubi vid. not. Conf. Hermanni +Mythol. Tom. I, p. 384 not.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_609" id = "line14_609"> </a> +Subcubuit medicina malis: cumulantur <a href = +"#var14_609">acervo</a></p> +<span class = "linenum">610</span> +<p><a name = "line14_610" id = "line14_610"> </a> +Labentum, et magno cineres sese aggere tollunt.</p> +<p><a name = "line14_611" id = "line14_611"> </a> +Passim etiam deserta jacent inhumataque late</p> +<p><a name = "line14_612" id = "line14_612"> </a> +Corpora, pestiferos tetigisse timentibus artus.</p> +<p><a name = "line14_613" id = "line14_613"> </a> +Serpit pascendo crescens Acherusia pestis,</p> +<span class = "pagenum">205</span> +<p><a name = "line14_614" id = "line14_614"> </a> +Nec leviore quatit Trinacria mœnia luctu,</p> +<span class = "linenum">615</span> +<p><a name = "line14_615" id = "line14_615"> </a> +Pœnorumque parem castris fert atra laborem.</p> +<p><a name = "line14_616" id = "line14_616"> </a> +Æquato par exitio, et communis ubique</p> +<p><a name = "line14_617" id = "line14_617"> </a> +Ira Deum, atque eadem leti versatur imago.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_609" id = "not14_609" href = "#line14_609">609.</a> +<i>Subcubuit medicina malis</i>, ut ap. poetas, a Drak. jam +laudatos, Lucret. VI, 1224 (<i>Nec ratio remedî communis certa +dabatur</i>); Manil. I, 885 (<i>Nec locus artis erat medicæ, nec +vota valebunt</i>); Ovid. Met. VII, 527. +—<a href = "#line14_609">609 sq.</a> Cf. Liv. XXV, 26; Manil. +I, 887 sq.; Lucr. VI, 1213 sq., 1233... 1256; Scalig. Poet. +V, 11.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_613" id = "not14_613" href = "#line14_613">613... +617.</a> +Magna orationis luxurie poeta expressit verba Liv. XXV, 26 extr. «Multo +major vis pestis Pœnorum castra quam Romana ad fecerat, etc.» +—<i>pascendo</i>, depascendo, carpendo, consummendo. +—<i>Acherusia pestis</i>; vid. <a class = "crossref" href = +"#not14_597">ad v. 597</a>. Tria verba <i>serpit pascendo +crescens</i> ejusdem significatus esse putabat Barth. Adv. XXII, 14. Eum +tamen ineptire, et nullam hic esse tautologiam +<span class = "pagenum notes">205</span> +monet Lefeb. +—<a name = "not14_614" id = "not14_614" href = +"#line14_614">614 sq.</a> +<i>Nec leviore luctu</i> et <i>parem laborem</i>; immo <i>multo major +vis pestis</i>, apud Liv. l.l. +—<i>Trinacria</i>, Sicula, <i>mœnia</i>, Syracusas. +—<a class = "missing" name = "not14_615" id = "not14_615" href = +"#line14_615" title = "numerus deest">615.</a> <i>Pœnorum +castris</i>, ante urbem positis, quibus Himilco et Hippocrates præerant. +Livius, XXV, 26; Lenz. +—<i>laborem</i>; cf. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#not6_386">ad VI, 386</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#not12_78">XII, 78</a>.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_618" id = "line14_618"> </a> +Nulla tamen <a href = "#var14_618">Latios</a> fregit <a href = +"#var14_618">vis dura</a> malorum,</p> +<p><a name = "line14_619" id = "line14_619"> </a> +Incolumi ductore, viros, <a href = "#var14_619">clademque</a> +rependit</p> +<span class = "linenum">620</span> +<p><a name = "line14_620" id = "line14_620"> </a> +Unum inter strages tutum caput: ut gravis <a href = +"#var14_620">ergo</a></p> +<p><a name = "line14_621" id = "line14_621"> </a> +Primum letiferos repressit Sirius æstus,</p> +<p><a name = "line14_622" id = "line14_622"> </a> +Et <a href = "#var14_622">minuere</a> avidæ mortis contagia pestes;</p> +<p><a name = "line14_623" id = "line14_623"> </a> +Ceu, sidente Noto quum se maria alta reponunt,</p> +<p><a name = "line14_624" id = "line14_624"> </a> +Propulsa invadit piscator cærula cymba;</p> +<span class = "linenum">625</span> +<p><a name = "line14_625" id = "line14_625"> </a> +Sic tandem ereptam morbis grassantibus armat</p> +<p><a name = "line14_626" id = "line14_626"> </a> +Marcellus pubem, lustratis rite maniplis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_618" id = "not14_618" href = "#line14_618">618 sqq.</a> +Adcuratius rerum ordinem exponit Liv. XXV, 27 seq., 30 sq. +—<a class = "missing" name = "not14_621" id = "not14_621" href = +"#line14_621" title = "numerus deest">621.</a> <i>Sirius</i> h.l. +æstus cæli, qui eo oriente ingruit, et pestilentiæ causa est, ut +<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_99">XVI, 99</a>, et ap. +Virg. Æn. III, 141, et Ge. IV, 425, ad quæ loca vid. Heyne.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_627" id = "line14_627"> </a> +<a href = "#var14_627">Circumstant alacres signa, auditisque +tubarum</a></p> +<p><a name = "line14_628" id = "line14_628"> </a> +Respirant læti clangoribus: itur <a href = "#var14_628">in</a> +hostem;</p> +<p><a name = "line14_629" id = "line14_629"> </a> +Et, si fata ferant, juvat inter prælia ferro</p> +<span class = "linenum">630</span> +<p><a name = "line14_630" id = "line14_630"> </a> +Posse mori: socium miseret, qui <a href = "#var14_630">sorte</a> +pudenda</p> +<p><a name = "line14_631" id = "line14_631"> </a> +In morem pecudum effudere cubilibus atris</p> +<p><a name = "line14_632" id = "line14_632"> </a> +Inlaudatam animam; tumulos inhonoraque busta</p> +<span class = "pagenum">206</span> +<p><a name = "line14_633" id = "line14_633"> </a> +Respiciunt, et, vel nullo jacuisse sepulcro,</p> +<p><a name = "line14_634" id = "line14_634"> </a> +Quam debellari morbis, placet. Ardua primus</p> +<span class = "linenum">635</span> +<p><a name = "line14_635" id = "line14_635"> </a> +Ad muros dux signa rapit: tenuata jacendo</p> +<p><a name = "line14_636" id = "line14_636"> </a> +<a href = "#var14_636">Et macie</a> galeis abscondunt ora, <a href = +"#var14_636">malusque</a>,</p> +<p><a name = "line14_637" id = "line14_637"> </a> +Ne sit spes hosti, <a href = "#var14_637">velatur</a> casside +pallor.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_631" id = "not14_631" href = "#line14_631">631.</a> +<i>cubilibus atris</i>, tentoriis vel obscuris casis terrenis, vel +sepulcris; Lenz. Immo in lectis tristibus. +—<a name = "not14_632" id = "not14_632" href = +"#line14_632">632.</a> <i>Inlaudatam animam</i>, et <i>inhonora +busta</i>; conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_123">ad +lib. III, v. 123</a>. +<span class = "pagenum notes">206</span> +—<a name = "not14_634" id = "not14_634" href = +"#line14_634">634.</a> <i>placet</i>, scil. <i>magis</i>, vel +<i>potius</i>, quæ particulæ in comparationibus passim omittuntur, ut +Gr. μᾶλλον; cf. Stroth. ad Liv. III, 40, not. b. Ernesti ad Tac. Ann. +I, 57; Intpp. Plaut. Rud. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>, +70, et Justin. VI, 1; Schol. ad Homer. Iliad. α, 117; Kœn. ad +Gregor. p. 20, et Valken. ad Herodot. III, 40. Nolim tamen id inter +hebraismos referre cum Lefeb. +—<a name = "not14_635" id = "not14_635" href = +"#line14_635">635.</a> Mirum poetæ commentum, galeis et casside +milites ora ex morbo marcescentia et pallida contexisse: sed id +quodammodo excusat addita causa, <i>ne sit spes hosti</i>, ne conspecto +militum pallore et macie hostes spem victoriæ concipiant; Ern. +—<i>jacendo</i>, languendo, ut ap. Tibull. I, <span class = +"smallcaps">iv</span>, 31, vel potius ægrotando, ut ap. Plin. Ep. +V, 9, et Cic. ad Div. IX, 20 extr. +—<a name = "not14_636" id = "not14_636" href = +"#line14_636">636.</a> Quoniam pallor utique hosti videndus +fuisset, si milites caput solum texissent, non et faciem, veteribus +etiam clausiles fuisse galeas, quales recentiori ævo, ab equitibus +præcipue, in bello gestatæ sint, putabat Barth. Adv. XXII, 14, ad Stat. +Theb. IV, 20; XI, 373 sq. et ad Claud. in Rufin. II, 257, quod ex eo +repetiit Fabrett. ad Column. Traj. c. VII, p. 213: conf. tamen +Lips. Mil. Rom. III, 5; Drak.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_638" id = "line14_638"> </a> +Infundunt rapidum convulsis mœnibus agmen,</p> +<p><a name = "line14_639" id = "line14_639"> </a> +Condensique ruunt: tot bellis invia tecta,</p> +<span class = "linenum">640</span> +<p><a name = "line14_640" id = "line14_640"> </a> +Totque <a href = "#var14_640">uno</a> introitu capiuntur militis +arces.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_638" id = "not14_638" href = "#line14_638">638.</a> +De expugnatione urbis vide fragm. Polybii n. 11, Opp. Tom. V, pag. 32... +35, edit. Scweigh. Liv. XXV, 24, 30, 31; Plut. in Marcello, pag. 308. De +<i>foro</i> magno quod Achradinæ, et de vasto <i>theatro</i> (<a class = +"crossref" href = "#line14_644">v. 644</a>), quod in alia urbis +parte, Neapoli, erat, vide <i>Bartel’s Briefe über Calabrien und +Sicilien</i>, T. III, pag. 126... 135; Lenz. +—<a name = "not14_639" id = "not14_639" href = +"#line14_639">639.</a> <i>tot bellis invia tecta</i>; conf. sup. +<a class = "crossref" href = "#line14_281">v. 281 seq.</a> +—<a name = "not14_640" id = "not14_640" href = +"#line14_640">640.</a> <i>Tot arces</i>; vid. sup. <a class = +"crossref" href = "#not14_181">ad v. 181</a> et <a class = +"crossref" href = "#not14_277">277 sqq.</a></p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_641" id = "line14_641"> </a> +Totum, qua vehitur Titan, non ulla per orbem</p> +<p><a name = "line14_642" id = "line14_642"> </a> +Tum sese Isthmiacis æquassent oppida tectis.</p> +<p><a name = "line14_643" id = "line14_643"> </a> +Tot delubra Deum, totque intra mœnia portus;</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_642" id = "not14_642" href = "#line14_642">642.</a> +<i>Isthmiacis tectis</i>, Syracusis, vid. <a class = "crossref" href = +"#not14_50">ad v. 50 sq.</a> et <a class = "crossref" href = +"#not14_341">341</a>.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_643" id = "not14_643" href = "#line14_643">643.</a> +De direptione urbis conf. +<span class = "pagenum notes">207</span> +Liv. XXV, 25 et 31. Silius eam ita definite et per partes more poetico +effert, ut recensum faciat operum et monimentorum in Syracusis +memorabilium, de quibus passim disputavit Cic. in Verrinis; Ern. Liv. +(XXV, 31) contentus est dixisse, in hac urbe «tantum fuisse prædæ, +quantum vix capta Carthagine tum fuisset, cum qua viribus æquis +certabatur.» +—<i>Tot delubra Deum</i>, conf. Cic. Verr. IV, 53... 59, tot +<i>portus</i>: duo tantum, quod sciam, memorantur, major, et minor, qui +<i>Laccius</i> dicebatur. Vid. Dorvill. ad Charit. p. 282. +—<i>intra mœnia portus</i>; vid. Cic. Verr. IV, 52, extr. 53, pr. +V, 37, et Dorvill. l.c. pag. 598.</p> + +<div class = "text"> +<span class = "pagenum">207</span> +<p><a name = "line14_644" id = "line14_644"> </a> +Adde fora, et celsis subgesta theatra columnis,</p> +<span class = "linenum">645</span> +<p><a name = "line14_645" id = "line14_645"> </a> +Certantesque mari moles; adde ordine longo</p> +<p><a name = "line14_646" id = "line14_646"> </a> +Innumeras spatioque domos æquare superbas</p> +<p><a name = "line14_647" id = "line14_647"> </a> +Rura: quid, inclusos porrecto limite longis</p> +<p><a name = "line14_648" id = "line14_648"> </a> +Porticibus, <a href = "#var14_648">sacros juvenum certamine</a> +lucos?</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_644" id = "not14_644" href = "#line14_644">644.</a> +<i>subgesta</i>, exaltata, inposita. +—<a name = "not14_645" id = "not14_645" href = +"#line14_645">645.</a> <i>Certantes mari moles</i>, fluctibus +obpositas marisque inpetum frangentes, ingentium saxorum substructiones; +recte Mars et Dausq. coll. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#line2_408">II, 408</a>; <a class = "crossref" href = +"bookIV.html#line4_295">IV, 295 sq.</a>; Virg. Æn. IX, 711 al. «Urbs est +situ munito,» et «in insula fons aquæ dulcis, cui nomen Arethusa est, +quique fluctu totus operiretur, nisi munitione ac mole lapidum a mari +disjunctus esset,» Cic. Verr. IV, 52, 53. Ernesti monet, ambiguum esse, +utrum poeta pilas in litore Syrac. collocatas designet, an vero iis +comparet grandia urbis ædificia. Nescio an mentem V. C. recte +ceperim: ad hæc tamen ædificia verba ista referri non possunt, quia voce +<i>adde</i> a molibus distinguuntur. +—<i>ordine longo... domos</i>, ut apud Cic. loco laud. «Cætera +<i>Achradinæ</i> partes una lata via perpetua... privatis ædificiis +continentur.» Cf. <i>Bartels</i>, Tom. modo cit. pag. 89. De +<i>porticibus</i> Achradinæ et de illustri gymnasio, ejusque porticu +(<span class = "greek" title = "stoa Skuthikê">στοὰ Σκυθικὴ</span>, vel +potius <span class = "greek" title = "Sukikê">Συκικὴ</span>, seu <span +class = "greek" title = "Tuchikê">Τυχικὴ</span>) Cic. loc. laud. Polyb. +VIII, <span class = "smallcaps">v</span>, 2; ibique not. Schweigh. +Tom. VI, p. 442; Lenz. +—<a class = "missing" name = "not14_646" id = "not14_646" href = +"#line14_646" title = "numerus deest">646.</a> <i>æquare</i> spatio +<i>superbas</i>, ut <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#line3_374">III, 374</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookXII.html#line12_433">XII, 433</a>. +—<a name = "not14_647" id = "not14_647" href = +"#line14_647">647.</a> <i>Rura</i>, villas. +—<i>Quid</i>, scil. memorem. +—<i>porrecto limite lucos</i>, magni spatii, cf. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#not1_267">ad I, 267</a>, et <a class += "crossref" href = "bookIV.html#not4_461">IV, 461</a>. +—<a name = "not14_648" id = "not14_648" href = +"#line14_648">648.</a> Intell. gymnasia; Cell. Parum apte, opinor, +ab Ernesti V. Cl. comparatur locus Virg. Æn. IX, 584, ubi ejusmodi +Martis lucum designari suspicatur, quo juvenes certaminibus bellicis +exerceri consueverint. Sermo est h.l. de gymnasiis, quæ et +<i>porticibus</i> (στοαὶς) et umbrosis silvis cingi solebant, unde notus +est versus Eupolis, Ἐν εὐσκίοις δρόμοισιν Ἀκαδήμου θεοῦ, et Horatii +(Epist. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, 45), <i>Atque inter +silvas Academi quærere verum</i>, cf. Var. Lect.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_649" id = "line14_649"> </a> +Quid tot captivis <a href = "#var14_649">fulgentia culmina</a> +rostris;</p> +<span class = "pagenum">208</span> +<span class = "linenum">650</span> +<p><a name = "line14_650" id = "line14_650"> </a> +Armaque fixa Deis, aut quæ Marathonius hostis</p> +<p><a name = "line14_651" id = "line14_651"> </a> +Perdidit, aut Libya quæ sunt advecta subacta?</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_649" id = "not14_649" href = "#line14_649">649.</a> +<i>culmina</i>, ædes sacras deorum, +<span class = "pagenum notes">208</span> +quibus præda navalis, ἄφλαστα, ἀκροστόλια, κόρυμβα, aliaque navium +fragmenta, olim p.m. a Syracusanis, quum Athenienses devicissent, +dedicari solebant. Cf. Potteri Archæol. Gr. T. II, L. III, c. 22; +Köppen ad Hom. Iliad. ι, 241, et Heyne ad Apollod. p. 199. Huc et +spectant <i>arma</i> devictorum hostium <i>fixa Deis</i>; postibus +templorum, ἀναθήματα in templis suspensa, cf. sup. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#line1_617">I, 617 sq.</a>; Cerda et Heyne ad +Virg. Æn. III, 286 seq. et VII, 183 sqq.; Köppen ad Hom. Iliad. η, 83; +Potter. l.l. cap. 12. +—<a name = "not14_650" id = "not14_650" href = +"#line14_650">650.</a> <i>Marathonius hostis</i>, Athenienses, qui +h.l. ut ap. Scat. Theb. XII, 196 et al. ita vocantur, non quod ipsi a +Syracusanis in campo Marathonio (ut Ernesti lapsu haud dubie calami vel +memoriæ vitio notavit), sed quod Persæ ibi ab illis duce Miltiade +devicti sunt; quæ satis nota res est. +—<a name = "not14_651" id = "not14_651" href = +"#line14_651">651.</a> <i>Perdidit</i> in duplici prælio, quo a +Syracusanis et Gylippo Spartanorum duce victi sunt Athenienses; de quo +vid. sup. <a class = "crossref" href = "#not14_281">ad +v. 281 sqq.</a> +—<i>quæ sunt advecta</i> ab Agathocle, notissimo Syracus. tyranno, +qui Pœnos et in Africa aliquoties devicit, et Sicilia expulit, vid. +Diodor. XIX (in quo libro præter alia hæc leguntur, ἐπανῆλθεν εἰς τὰς +Συρακούσας, καὶ τῶν ναῶν τοὺς ἐπιφανεστάτους τοῖς σκύλοις ἐκόσμησε) et +XX; Polyb. VIII, 12; IX, 23; XII, 15; XV, 35; Justin. XXII, 1 sq.; +XXIII, 1 sq.; Liv. XXVIII, 43.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_652" id = "line14_652"> </a> +Hic Agathocleis <a href = "#var14_652">sedes</a> ornata tropæis:</p> +<p><a name = "line14_653" id = "line14_653"> </a> +Hic <a href = "#var14_653">mites Hieronis</a> opes: <a href = +"#var14_653">hic</a> sancta vetustas</p> +<p><a name = "line14_654" id = "line14_654"> </a> +<a href = "#var14_653">Artificum manibus</a>: non usquam clarior <a href += "#var14_654">illo</a></p> +<span class = "pagenum">209</span> +<span class = "linenum">655</span> +<p><a name = "line14_655" id = "line14_655"> </a> +Gloria picturæ seclo: <a href = "#var14_655">non æra juvabat</a></p> +<p><a name = "line14_656" id = "line14_656"> </a> +<a href = "#var14_656">Quem adcire ex Ephyre:</a> fulvo certaverit +auro</p> +<span class = "pagenum">210</span> +<p><a name = "line14_657" id = "line14_657"> </a> +Vestis, spirantes referens subtemine vultus,</p> +<span class = "pagenum">211</span> +<p><a name = "line14_658" id = "line14_658"> </a> +Quæ radio cælat Babylon, vel murice picto</p> +<p><a name = "line14_659" id = "line14_659"> </a> +Læta Tyros, quæque Attalicis variata per artem</p> +<span class = "linenum">660</span> +<p><a name = "line14_660" id = "line14_660"> </a> +Aulæis scribuntur acu, aut Memphitide tela.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_652" id = "not14_652" href = "#line14_652">652.</a> +<i>sedes</i>, vid. Var. Lect. +—<i>sedes</i> sacra vel potius <i>ædes</i> ex conjectura Heinsii; +templum, opinor, Minervæ in Insula cujus parietes interiores vestiti +erant tabulis, in quibus picta equestris pugna Agathoclis: vid. Cic. +Verr. IV, 55; <i>Bartels</i>, Tom. III, p. 181 sq. Lenz. +—<a name = "not14_653" id = "not14_653" href = +"#line14_653">653 seq.</a> +<i>mites Hieronis opes</i>, Gron. Obss. III, 7, recte exponit +monimenta ornamentaque pacis splendorem significantia, quæ urbi addidit +Hiero, ut in paucis pugnis egregius, ita mirificus in tranquillis rebus +conservandis et otio civibus præstando, cf. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_601">ad II, 601</a>. +—<i>sancta vetustas Artificum manibus</i>, +<span class = "pagenum notes">209</span> +opera artificum, nondum vetustatis injuria victa, venerabili et +inviolata vetustate, Gron. l.l. monimenta, quibus vetustas sanctum +aliquid et venerandum addebat; Drak. +—<i>sancta vetustas</i>, quatenus animum sanctitatis et +venerationis cujusdam sensu inplet; Ern. conf. sup. ad <a class = +"crossref" href = "bookXI.html#line11_278">XI, 278</a>. +—<a class = "missing" name = "not14_654" id = "not14_654" href = +"#line14_654" title = "numerus deest">654.</a> <i>Artificum +manus</i>, non labor in materia, sed ipsa exempla, sive res effectæ, +opera, ut Gr. χεὶρ, Gron. l.c. qui auctores et Græcos et Rom. laudavit, +cf. Burm. ad Petron. Sat. c. 83. Mox designatur artis varietas, quæ +spectabat ad <i>picturam</i>, sculpturam, texturam, etc. +—<a name = "not14_655" id = "not14_655" href = +"#line14_655">655.</a> <i>Gloria picturæ</i>; conf. Cic. Verr. IV, +55, de tabulis, in quibus picta Agathoclis pugna equestris. Ars omnino +pingendi magno in honore fuit Syracusis, et Siculos primos fuisse, qui +cum coloribus pingerent, testatur Plin. XXXV, 3. +—<i>æra</i>, statuas, signa, vel vasa ex ære, <i>non juvabat +aliquem</i> Syracusanorum <i>adcire ex Ephyre</i>, e Corintho, h.e. +nemini in mentem veniebat Corinthia emere, nemo ea cupiebat, +desiderabat, quum Syracusana non minoris pretii artisque essent. +—<a name = "not14_656" id = "not14_656" href = +"#line14_656">656.</a> <i>Ephyre</i>, eadem ac Corinthus, vid. sup. +<a class = "crossref" href = "#not14_52">ad v. 52</a>. +Præstantissima autem erant <i>Corinthia vasa</i>, et <i>æs</i>, quod ex +diversis metallis artificiose miscebatur, et auro carius erat. De hoc +quidem ære locus noster non capiendus videtur Draken. et Ern. quum +excidium Corinthi diu post +<span class = "pagenum notes">210</span> +Syracusas a Marcello captas adciderit, et ex illius urbis incendio ista +variorum metallorum mixtura ipsaque adeo æra Corinthia nata dicantur. +Sed Burmannus jam recte monuit, hanc fabulam esse, et quamvis id verum +foret, a poetis tamen talia per πρόληψιν fingi posse. Romæ forsan +illud æs post dirutam demum a Mummio Corinthum innotuit, aliis vero +populis jam diu ante notum fuit. Vid. de ejus pretio et origine fabulosa +Harduin. ad Plin. XXXIV, 2 et 3; Duker. ad Flor. II, 16; Bochart. +Hieroz. II, <span class = "smallcaps">vi</span>, 16. Ceterum <i>æra</i> +possunt etiam statuæ esse ac signa: nam præter ceteras artes statuariam +quoque Corinthi maxima cum laude viguisse constat. —Hos versus +eodem modo, quo dudum eos explicandos vidi, interpretatur Ernesti, et +quidem ita: «<i>Fulvo auro vestis</i> (nam hæc jungenda, non +<i>certaverit auro</i>, ut cetera cohæreant), h.e. vestis aurata, auro +intertexto elaborata, <i>spirantes referens subtemine vultus</i>, in qua +figuræ tela lextæ ea arte erant, ut spirare et vivere viderentur, +<i>certaverit</i> iis, <i>quæ radio cælat Babylon</i>, etc. Jam +<i>radius</i> est instrumentum, quo subtemen trajicitur inter tramas +staminis: <i>cælare</i> autem nunc cum delectu ex arte +<span class = "pagenum notes">211</span> +statuaria ad telas traductum, ut earum expressas imagines commendet.» +<i>Vestis auto fulvo</i> dicitur, ut τεύχεα χαλκῷ Homer. Iliad. ζ, 504; +<i>ductor nomine tanto</i>, sup. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#line6_462">VI, 462</a>, vel <i>acuto robore valli</i>, +<i>antiquo robore quercus</i>, <i>stipites robore duro</i>, et alia ap. +Virg. Ge. II, 25, 332; Æn. XI, 893 al. +—<a class = "missing" name = "not14_657" id = "not14_657" href = +"#line14_657" title = "numerus deest">657.</a> +<i>spirantes vultus</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookII.html#not2_430">ad II, 430</a>. De veterum vestes texendi arte v. +Salmas. ad Capit. Pertin. c. 8. +—<a name = "not14_658" id = "not14_658" href = +"#line14_658">658.</a> «Colores diversos picturæ <i>vestium</i> +intexere Babylon maxime celebravit et nomen inposuit.... Metellus Scipio +triclinaria Babylonica sestertium octingentis millibus venisse jam tunc, +posuit in Catonis criminibus, quæ Neroni principi quadragies sestertio +nuper stetere;» Plin. VIII, 48, seu 74, cf. Martial. VIII, 28; XIV, 150; +Lucret. IV, 1023; Plaut. Stich. II, <span class = "smallcaps">ii</span>, +541 ubi vid. Salmas. +—<i>murice picto</i>, purpura, quæ acu pingebatur, ut mox <i>acu +scribuntur. De murice</i>, qui propr. a purpura differt, vid. Harduin. +ad Plin. IX, 36, et Jani ad Hor. Od. II, <span class = +"smallcaps">xvi</span>, 35. +—<a name = "not14_659" id = "not14_659" href = +"#line14_659">659.</a> «Auram intexere <i>vestibus</i> in Asia +invenit Attalus rex;» Plin. l.l. Inde <i>Attalica aulæa</i>, +<i>vestis</i>, et <i>tori</i> ap. Prop. II, <span class = +"smallcaps">xxxii</span>, 12 (al. <span class = +"smallcaps">xxiii</span>, 46); III, <span class = +"smallcaps">xviii</span> (al. <span class = "smallcaps">xvi</span>), 19; +IV, <span class = "smallcaps">v</span>, 24; et <i>Attalica +peripetasmata</i>, apud Ciceron. Verr. IV, 12. +—<a name = "not14_660" id = "not14_660" href = +"#line14_660">660.</a> <i>tela Memphitide</i>, Ægyptia. «Plurimis +liciis texere, quæ polymita adpellant, Alexandria instituit;» Plin. l.l. +cf. idem XXXV, 11; Martial. XIV, 150; Plaut. Pseud. I, <span class += "smallcaps">ii</span>, 14, ubi vid. Salmas. et Harduin. ad Plin. +ll.cc.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_661" id = "line14_661"> </a> +Jam <a href = "#var14_661">simul argento</a> fulgentia pocula, mixta</p> +<p><a name = "line14_662" id = "line14_662"> </a> +Quîs gemma quæsitus honos, simulacra Deorum</p> +<p><a name = "line14_663" id = "line14_663"> </a> +Numen ab arte datum servantia: munera rubri</p> +<p><a name = "line14_664" id = "line14_664"> </a> +Præterea ponti, depexaque vellera ramis,</p> +<span class = "linenum">665</span> +<p><a name = "line14_665" id = "line14_665"> </a> +Femineus <a href = "#var14_665">labor</a>. His tectis opibusque +potitus</p> +<span class = "pagenum">212</span> +<p><a name = "line14_666" id = "line14_666"> </a> +Ausonius ductor, postquam sublimis ab alto</p> +<p><a name = "line14_667" id = "line14_667"> </a> +Aggere despexit trepidam <a href = "#var14_667">clangoribus</a> +urbem,</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_662" id = "not14_662" href = "#line14_662">662.</a> +<i>mixta</i>, inserta, <i>gemma quæsitus honos</i> poculis argenteis, +pretium majus datum, auctum est; cf. ad Juvenal. V, 37... 45. +—<a name = "not14_663" id = "not14_663" href = +"#line14_663">663</a> <a name = "not14_664" id = "not14_664" href = +"#line14_663">sq.</a> +<i>munera rubri ponti</i>, margaritæ. «Præcipue laudatur margarita circa +Arabiam in Persico sinu maris Rubri;» Plin. IX, 35, seu 54, ubi vid. +Dalech. cf. Martial. V, <span class = +"smallcaps">xxxix</span>, 4; et Stat. Silv. IV, 6, 18. +—<a name = "not14_665" id = "not14_665" href = +"#line14_665">665.</a> <i>Femineus labor</i> dicuntur sericum et +fila bombycina, quæ a mulieribus duci solent. +—«Marcellus, ut mœnia ingressus ex superioribus locis urbem oculis +subjectam vidit, inlacrimasse dicitur, partim gaudio perpetratæ rei, +partim vetusta gloria urbis, etc.» Liv. XXV, 24, et cap. 25: «Edixit +militibus +<span class = "pagenum notes">212</span> +ne quis corpus liberum violaret, etc.» Præter hæc loca Silius etiam +Ciceronianum de Marcelli humanitate Verr. IV, 54, ante oculos habuisse +videtur. Ex eodem Cic. (Verr. I, 51, 55; II, 21 sq.) notum est, +Marcellum postea Siciliæ patronum fuisse, et in ejus honorem a Siculis +celebrata esse Marcellea, quibus Verres substituerit Verrea: quo forte +poeta mox <a class = "crossref" href = "#line14_680">v. 680... +684</a>, respexit. +—<a name = "not14_667" id = "not14_667" href = +"#line14_667">667.</a> <i>clangoribus</i>, audito tubarum sonitu, +ut sup. <a class = "crossref" href = "#line14_628">v. 628</a>.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_668" id = "line14_668"> </a> +Inque suo positum nutu, <a href = "#var14_667">stent mœnia +regum</a>,</p> +<p><a name = "line14_669" id = "line14_669"> </a> +<a href = "#var14_667">An nullos</a> oriens videat lux crastina +muros,</p> +<span class = "linenum">670</span> +<p><a name = "line14_670" id = "line14_670"> </a> +Ingemuit <a href = "#var14_670">nimium</a> juris, tantumque licere</p> +<p><a name = "line14_671" id = "line14_671"> </a> +Horruit, et, propere revocata militis ira,</p> +<p><a name = "line14_672" id = "line14_672"> </a> +Jussit stare domos, indulgens templa vetustis</p> +<p><a name = "line14_673" id = "line14_673"> </a> +Incolere atque habitare Deis: sic parcere victis</p> +<p><a name = "line14_674" id = "line14_674"> </a> +Pro præda fuit, et sese contenta, nec ullo</p> +<span class = "linenum">675</span> +<p><a name = "line14_675" id = "line14_675"> </a> +Sanguine pollutis <a href = "#var14_675">plausit</a> Victoria +pennis.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_668" id = "not14_668" href = "#line14_668">668.</a> +Et postquam <i>in suo nutu</i>, potestate, <i>positum</i>, scil. +videbat. +—<i>mœnia regum</i>, Syracusas, sedem regiam. +—<a name = "not14_670" id = "not14_670" href = +"#line14_670">670</a> <a name = "not14_671" id = "not14_671" href = +"#line14_670">sq.</a> +<i>Ingemuit nimium juris</i>, vid. Var. Lect. Eadem sententia exprimitur +verbis seq. +—<i>tantumque licere horruit</i>, quæ tamen Barthius Adv. +IX, 3, ita exponebat: horrebat tantum militi suo, quem revocandum +censebat, licere, ut patriæ quoque periculum memoriæ subierit. +—<a name = "not14_673" id = "not14_673" href = +"#line14_673">673</a> <a name = "not14_674" id = "not14_674" href = +"#line14_673">sq.</a> +<i>parcere victis Pro præda fuit</i>, acute: non aliter animum satiavit +parcendo hostibus, quam alii prædam diripiendo; Barth. Adv. XXII, 14. +—<a name = "not14_675" id = "not14_675" href = +"#line14_675">675.</a> <i>Victoria</i> h.l. Dea est, quo imago rei +fit poetica ac vivida. De <i>alis Victoriæ</i> res nota, etiam ex numis, +gemmis aliisque monimentis antt. cf. <a class = "crossref" href = +"bookXV.html#line15_99">XV, 99</a>, <a class = "crossref" href = +"bookXV.html#line15_737">737</a>; Stat. ad Tibull. II, <span class = +"smallcaps">v</span>, 45. Ill. Doering. Comment. de alatis imaginibus +apud veteres, Gothæ, 1786; Klotz. ad Tyrt. p. 78. Lenz. suspicatur, +poetæ animo obversatam esse imaginem Victoriæ post triumphatorem in +curru stantis.</p> + +<div class = "text"> +<p><a name = "line14_676" id = "line14_676"> </a> +Tu quoque, ductoris lacrimas memorande tulisti</p> +<span class = "pagenum">213</span> +<p><a name = "line14_677" id = "line14_677"> </a> +Defensor <a href = "#var14_678">patriæ</a>, meditantem in pulvere +formas,</p> +<p><a name = "line14_678" id = "line14_678"> </a> +<a href = "#var14_678">Nec turbatum animi, tanta feriente ruina</a>.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_676" id = "not14_676" href = "#line14_676">676.</a> +De Archimedis nece cf. Liv. XXV, 31; Cic. Fin. V, 19, et Plut. +<span class = "pagenum notes">213</span> +in Marcello. +—<i>Tu ductoris lacrimas tulisti</i>, tuæ neci inlacrimavit +Marcellus. Cf. Cic. Verr. IV, 58. +—<a name = "not14_677" id = "not14_677" href = +"#line14_677">677.</a> <i>pulvis</i> ac <i>forma</i> propria vocab. +in disciplina Geometr. et Mathematica; Drak. qui laudat Colv. ad Appul. +Apol. pag. 284, Barth. ad Claud. Paneg. Mall. Theod. v. 128 et al. +—<a name = "not14_678" id = "not14_678" href = +"#line14_678">678.</a> <i>tanta feriente ruina</i>, quum tanta +clades, mors tanto viro manu militis, ignari quis esset, inlata, +obprimeret <i>meditantem... animi</i>, h.e. ut Livii verbis utar, +«Archimeden, in tanto tumultu, quantum capta urbs in discursu +diripientium militum ciere poterat, intentum formis, quas in pulvere +descripserat.» Poeta forte respexit verba Horat. Od. III, <span class = +"smallcaps">iii</span>, 8: «Inpavidum ferient ruinæ orbis justum +virum.» Possis etiam <i>ruinam</i> referre ad expugnationem urbis, qua +tantus vir perierit.</p> + + +<div class = "text"> +<p class = "indent"> +<a name = "line14_679" id = "line14_679"> </a> +At reliquum vulgus, resoluta in gaudia mente,</p> +<span class = "linenum">680</span> +<p><a name = "line14_680" id = "line14_680"> </a> +Certarunt victi victoribus: æmulus ipse</p> +<span class = "pagenum">214</span> +<p><a name = "line14_681" id = "line14_681"> </a> +Ingenii Superum servando condidit urbem.</p> +<p><a name = "line14_682" id = "line14_682"> </a> +Ergo exstat <a href = "#var14_682">seclis</a>, stabitque insigne +tropæum,</p> +<p><a name = "line14_683" id = "line14_683"> </a> +Et dabit antiquos ductorum noscere mores.</p> +<p><a name = "line14_684" id = "line14_684"> </a> +Felices populi! si, quondam ut bella solebant,</p> +<span class = "linenum">685</span> +<p><a name = "line14_685" id = "line14_685"> </a> +Nunc quoque inexhaustas pax nostra relinqueret urbes.</p> +<p><a name = "line14_686" id = "line14_686"> </a> +<a href = "#var14_686">At</a> ni cura viri, qui nunc dedit otia +mundo,</p> +<p><a name = "line14_687" id = "line14_687"> </a> +Effrenum arceret populandi cuncta furorem,</p> +<p><a name = "line14_688" id = "line14_688"> </a> +Nudassent avidæ terrasque fretumque rapinæ.</p> +</div> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_679" id = "not14_679" href = "#line14_679">679.</a> +<i>resoluta in gaudia mente</i>, cf. <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#line11_303">XI, 303</a>. +—<a name = "not14_680" id = "not14_680" href = +"#line14_680">680.</a> <i>Certarunt victi victoribus</i>: communis +omnibus lætitia erat, victoribus, quod vicissent Syracusas, victis, quod +urbi et sibi pepercerat Marcellus, <i>æmulus Ingenii Superum</i> +imitator Deorum, clementia et humanitate, qui <i>servando condidit +urbem</i>, veluti novus conditor et restaurator urbis, quam servaverat; +(cf. Cic. Verr. IV, 52: «a Marcello, qui cepit, conditas dicetis +Syracusas,» et Barth. ad Stat. IV, <span class = "smallcaps">iii</span>, +72) quæ itaque urbs <i>exstat seclis... insigne tropæum</i>, ut insignis +clementiæ documentum, +<span class = "pagenum notes">214</span> +vel exemplum et decus posteris commendabitur; Ernesti.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_685" id = "not14_685" href = "#line14_685">685 sq.</a> +Aptissime et paucis quidem, sed gravibus verbis poeta designat miseram +conditionem sæculi sui et provinciarum Rom. quæ tum ab avaris hominibus, +qui illis præerant, in pace magis, quam a ducibus olim in bello, +<i>exhauriri</i> ac diripi solebant. Similiter Cicero passim in Verrinis +actt. humanitatem clementiamque Marcelli cum inmani crudelitate et +avaritia Verris comparat.</p> + +<p class = "notes"> +<a name = "not14_687" id = "not14_687" href = "#line14_687">687 sq.</a> +Laus Domitiani, non sine adulatione. Cf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#not3_594">ad III, 594 sq.</a> et <a class = "crossref" +href = "bookIII.html#not3_607">607 sq.</a></p> + + +<hr class = "mid"> + +<h5 class = "variae"><a name = "variae14" id = "variae14"> +Liber XIV: Variæ Lectiones</a></h5> + +<div class = "variae"> + +<span class = "pagenum">146</span> +<p><a name = "var14_1" id = "var14_1" href = "#line14_1">1.</a> +<i>Heliconia numina</i>, ut supra <i>Heliconia turba</i>, opinabatur +N. Heins. +—<a name = "var14_3" id = "var14_3" href = +"#line14_3">3.</a> Præstiterit forte <i>hinc</i>, ab hoc tempore. +—<a name = "var14_4" id = "var14_4" href = +"#line14_4">4.</a> <i>Sicanos</i> R. 1, Parm. et Med. ut +passim. +<span class = "pagenum">147</span> +—<a name = "var14_5" id = "var14_5" href = +"#line14_5">5.</a> <i>Macetum</i> Col. vid. ad XIII, 878. Vulgo +<i>Macedum</i>. Deinde <i>Achaïa</i> Oxon. quod pro vulg. <i>Achaica</i> +reposuit Drak. quia optimi quique poetæ illud malint, ut et +<i>Troïus</i>, <i>Balearius</i>, <i>Bacchius</i> aliaque similia; conf. +<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_306">XV, 306</a>. Intp. +Virgil. Æn. II, 462; Jani ad Horat. Od. I, <span class = +"smallcaps">xv</span>, 35; Heins. ad Ovid. Ep. Her. I, 28, et ad +Met. II, 727; III, 517 al. +—<a name = "var14_6" id = "var14_6" href = +"#line14_6">6.</a> <i>tinguere</i> scripti, <i>tingere</i> +R. 2. Vulg. <i>cingere</i>, quod frustra tuebatur Dausq. +—<a name = "var14_7" id = "var14_7" href = +"#line14_7">7.</a> <i>magalia</i>, vel rectius <i>magaria</i> pro +<i>mapalia</i> scribendum videtur. <i>Mapalia</i> vel omnino nihili +sunt, vel diversa a <i>magaribus</i>, agrestibus ædificiis stativis, +inpr. suburbiis Carthaginis, nam Orientalibus מגור, vel مغارة, +<i>habitatio</i> dicitur; conf. omnino Heyne ad Virgil. Æn. I, 421, +in Var. Lect., Petit. ad Plaut. Pœn. Prol. v. 86; Schweighæus. ad +Appian. de reb. Pun. c. 117. De <i>mapalibus</i> vid. loc. class. inf. +<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_89">XVII, 89</a>, +<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_90">90</a>, et Liv. +XXX, 3, extr. Conf. sup. <a class = "crossref missing" href = +"bookII.html#not2_85" title = "in Not.">ad II, 85</a>, et <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#line3_290">III, 290 seq.</a> +—<a name = "var14_8" id = "var14_8" href = +"#line14_8">8.</a> <i>Extremumve</i> scripti et R. 2. Vulg. +<i>Extremumque</i>.</p> + +<span class = "pagenum">148</span> +<p><a name = "var14_16" id = "var14_16" href = "#line14_16">16.</a> +<i>Discidit</i> scripti et edd. ante Junt. in qua Nicander +<i>Disjicit</i> perperam primus edidit. <i>Dissicit</i> conj. Colvius ad +Appul. pag. 108. Sed vid. supra <a class = "crossref" href = +"bookXI.html#var11_455">ad XI, 455</a>. +—<a name = "var14_17" id = "var14_17" href = +"#line14_17">17.</a> <i>convulsis</i> Colon. Oxon. et Rom. 2, unde +recepit Lefeb. +—<a name = "var14_18" id = "var14_18" href = +"#line14_18">18.</a> Suspicari possis <i>rabidus Nereus</i>, et mox +<i>dividuas</i> terras, Italiam et Siciliam. +—<a name = "var14_19" id = "var14_19" href = +"#line14_19">19.</a> <i>æstus</i> scripti.</p> + +<p><a name = "var14_23" id = "var14_23" href = "#line14_23">23.</a> +<i>fœnus</i> Col. <i>sevus</i> Oxon. <i>scimus</i> Put. Vulgo +<i>semen</i>. +—<a name = "var14_24" id = "var14_24" href = +"#line14_24">24.</a> <i>Dea</i> pro <i>olea</i> Oxon. R. 1, +Med. non inprob. Barthio Adv. IX, 3, ut Pallas subintelligatur. +<i>Deæ</i> Put. +—<a name = "var14_26" id = "var14_26" href = +"#line14_26">26.</a> <i>accedere</i> est ex emendat. Barthii Adv. +IX, 3; N. Heinsii, +<span class = "pagenum">149</span> +Salmasii ad Solin. p. 106 (p. 75, ed. post.) et Gron. Obss. +III, 7. Vulgo <i>accendere</i>. +—<a name = "var14_27" id = "var14_27" href = +"#line14_27">27.</a> Secunda syll. voc. <i>Pæonios</i> corripitur, +ut passim ap. poetas, quod mirum videri potest, vid. Heyne ad Virgil. +Æn. VII, 760. +—<a name = "var14_28" id = "var14_28" href = +"#line14_28">28.</a> <i>digna</i>, non <i>dignum</i>, scripti, +R. 1, 2, <i>venerabere</i> est ex emend. Gronon, Obss. +III, 7, et N. Heins. Vulg. <i>venerabile</i>, vid. not. <i>Hæc +Phœbo digna et Musis</i> (<i>venerabile!</i>) <i>vatum Ora</i> (locus, +insula, regio) <i>excellentum</i>, vel <i>Hic et Pæonius arcano sulphure +fons est, Hæc Phœbo digna et Musis, fecundaque vatum Ora e.</i> +opinabatur Barth. Adv. IX, 3. Neutra ratio probanda. +<span class = "pagenum">150</span> +—<a name = "var14_31" id = "var14_31" href = +"#line14_31">31.</a> <i>quum bella cierent</i> malebat +N. Heins. quo sensu <i>arma</i> ac <i>bella vocare</i> dicuntur; +conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_508">not. ad lib. +IV, vers. 508</a>.</p> + +<p><a name = "var14_33" id = "var14_33" href = "#line14_33">33.</a> +<i>Cyclopia</i> Colon. <i>Ceclopia</i> Putean. Vulgo <i>Cyclopea</i>. +Sed vid. Heins. ad Virgil. Æneid. I, 101 et 665. +—<a name = "var14_34" id = "var14_34" href = +"#line14_34">34.</a> <i>Sicani</i> Put. Vulgo <i>Sicano</i>. Male! +<i>primo</i> etiam vel <i>primi</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var14_36" id = "var14_36" href = +"#line14_36">36.</a> <i>Abscitum</i> Oxon. quod perperam probabat +Barth. Adv. IX, 3, quia nomen demtum fluvio, ut ejus memoria +penitus exolesceret, et novæ terræ adsuesceretur melius. +—<a name = "var14_39" id = "var14_39" href = "#line14_39">39, +40.</a> <i>Nec res dedecori fuit: accola duxerat actos Mœnibus e +centum... +<span class = "pagenum">151</span> +Minos</i> Colon. Ita quoque codices scripti et priscæ edd. nisi quod in +Oxon. <i>duxerat avos Mœnibus eventum</i>, in Put. <i>duxerit actus +Mœnibus ereptum</i>, in R. 1, Parm. ac Med, <i>duxerat arctos +Mœnibus hærentum</i>, in edd. Marsi et Martini Herbip. <i>duxerat actos +M. Eteretum</i>. Pessime locum primus conrupit Nicander in ed. Junt. +novo inserto versu, <i>Nec res dedecori fuit aut mutasse pudebat Sicanum +Siculo nomen: mox adcola Minos Duxerat Eteretum non fausta ad bella +cohortes</i>: quam scripturam edd. recentt. expresserunt. Vocem +<i>Eteretum</i> quum nihili esse videret Dausq., emendabat <i>Dux +Eteocretum, non fausta ad bella cohortans, Dædaleam repetit pennam</i>. +Rectius Cluver. in Sicil. ant. I, 2, et Salmas. ad Solin. +p. 105 al. 74. <i>Duxerat et Cretum... cohortes</i>; Scaliger ad +marg. edit. D. Heinsii Raphel. <i>Duxerat et Cretam</i>; Cellar. +<i>Duxerat e Creta</i>. Sed veram Silio lectionem restituit +N. Heins. ex conjectura et libris priscis; <i>actum</i> pro +<i>actos</i> reposuit Lefeb. <i>quasi Cres adcola</i> non collective +dici possit. +—<a name = "var14_41" id = "var14_41" href = +"#line14_41">41.</a> <i>pennam</i> idem Nicander primus edidit. +—<a name = "var14_43" id = "var14_43" href = +"#line14_43">43.</a> <i>casso</i>, vel <i>misso</i> conj. Dausq. +pro <i>fesso</i>. Sed poeta docte loquutus est pro <i>turba fessa +bellandi studio</i>.</p> + +<p><a name = "var14_45" id = "var14_45" href = "#line14_45">45.</a> +<i>Acestu</i> R. 1, in cujus marg. +<span class = "pagenum">152</span> +<i>Acestus</i> emend. manus docta. +—<a name = "var14_49" id = "var14_49" href = +"#line14_49">49.</a> <i>zelo</i> pro <i>telo</i> Ox. +—<a name = "var14_50" id = "var14_50" href = +"#line14_50">50.</a> <i>Hennæis</i> Col. <i>Hannæis</i> Ox. +<i>Hannadis</i> Med. <i>Ethneis</i> Put. <i>Ætneis</i> Cell. ex emend. +Scalig. Vulgo <i>Ennæis</i>; conf. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_93">ad I, 93</a>. +—<a name = "var14_51" id = "var14_51" href = +"#line14_51">51.</a> <i>ab Hista</i> Col. Oxon. R. 1, Parm. +Med. +—<a name = "var14_53" id = "var14_53" href = +"#line14_53">53.</a> <i>recepit</i> primæ edd. præter R. 2. +Sed <i>receptare</i> dicitur, ut <i>inperitare</i>, <i>cœptare</i>, +<i>factare</i>; +<span class = "pagenum">153</span> +Drak.</p> + +<p><a name = "var14_58" id = "var14_58" href = "#line14_58">58.</a> +<i>ignis Inclusi gemitus</i> scripti. Vulgo <i>ignes, I. gemitus</i>, +etc. +—<a name = "var14_64" id = "var14_64" href = +"#line14_64">64.</a> <i>exæstuet</i> et mox <i>profluat</i> Col. +Vulgo <i>exæstuat</i> et <i>profluit</i>: in Put. et priscis edd. +<i>perfluat</i>, in Oxon. <i>superfluat</i>, in Cell. perperam +<i>profugit</i>. Dausq. conj. <i>profurit</i>, +<span class = "pagenum">154</span> +<i>proruit</i> et <i>proficit</i>; quibus omnibus non est opus. +—<a name = "var14_66" id = "var14_66" href = +"#line14_66">66.</a> <i>cava</i> Oxon. <i>plana</i> scribendum +putabat Dausq. +—<a name = "var14_69" id = "var14_69" href = +"#line14_69">69.</a> <i>altamque</i>, vel <i>canamque nivem</i> +emend. Dausq. et recte forsan <i>calidamque nivem</i> Draken.</p> + +<p><a name = "var14_70" id = "var14_70" href = "#line14_70">70.</a> +<i>Æolio numine</i>, et <a class = "crossref" href = +"#line14_72">v. 72 ac 74</a>, <i>Hinc</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var14_72" id = "var14_72" href = +"#line14_72">72.</a> <i>Pelopea</i> Col. <i>Pelopei</i> Put. Vulgo +<i>Pelopeia</i>. +—<a name = "var14_73" id = "var14_73" href = +"#line14_73">73.</a> <i>resplendent</i> suspicari possis; vulgata +certe lectio et languet et inpeditior est. +—<a name = "var14_74" id = "var14_74" href = +"#line14_74">74.</a> <i>Libyemque</i> Put. <i>Libycamque sitim</i> +priscæ edd. +—<a name = "var14_76" id = "var14_76" href = +"#line14_76">76.</a> <i>terræ</i> scripti et R. 2.</p> + +<span class = "pagenum">155</span> +<p><a name = "var14_79" id = "var14_79" href = "#line14_79">79.</a> +<i>placide</i> scripti et priscæ edd. <i>placido</i> edd. Benes. Junt. +et inde aliæ. +—<a name = "var14_88" id = "var14_88" href = +"#line14_88">88.</a> <i>perditus</i> Col. <i>proditus</i>, pro +editus, natus, conj. N. Heins. prob. Burm. qui tamen +<i>proditus</i> pro <i>creatus</i>, <i>renunciatus</i> dictum +adcipiebat, ut <i>prodere Flaminem Interregem</i>, etc. +—<a name = "var14_90" id = "var14_90" href = +"#line14_90">90.</a> <i>flexis</i> Put. Tell. et R. 2. +—<a name = "var14_92" id = "var14_92" href = +"#line14_92">92.</a> <i>regni</i> Tell. et nonnullæ edd. prob. +Dausq. ut sensus sit, pudicitiam regni insuper habebat; vel ut +interpungatur: <i>vilissima regni Cura pudor!</i> nullius rei minus, +quam regni curiosus erat; +<span class = "pagenum">156</span> +postrema ea cura, quæ debuit esse prima, pudor! +—<a name = "var14_93" id = "var14_93" href = +"#line14_93">93.</a> <i>tum</i> Med. Idem, vel <i>jam</i> +reponendum censebat N. Heins.</p> + +<p><a name = "var14_97" id = "var14_97" href = "#line14_97">97.</a> +<i>conjungit</i> est ea emendat. D. Heins. pro vulg. <i>jungit</i>, +ne versus claudicet; <i>quin jungit</i>, quod recepit Cell., vel <i>Nec +sceleri quin jungit enim nova f. p.</i> corrig. Barth. Adv. IX, 3; +<i>conjungit</i>, vel <i>junguntur</i>, vel <i>jungebat nova fœdera +pacto</i>, paciscenti, ut Pœni cederent Sicilia, N. Heins. <i>nam +jungit</i> Lefeb. <i>Nec sceleri mora fit, jungit</i>, etc. Burman. +—<a name = "var14_99" id = "var14_99" href = +"#line14_99">99.</a> Forte leg. <i>stabant Pœnæ</i>, h.e. +adstabant, circumstabant, aderant tyranno Pœnæ ultrices, +<span class = "pagenum">157</span> +ut supra <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_551">II, +551</a>. +—<a name = "var14_102" id = "var14_102" href = +"#line14_102">102.</a> <i>diris</i> Colon. <i>dictis</i> Put. +<i>ducis</i> Oxon. Vulg. <i>duris</i>.</p> + +<span class = "pagenum">158</span> +<p><a name = "var14_126" id = "var14_126" href = "#line14_126">126.</a> +<i>diro</i> scripti et R. 2. Vulg. <i>duro</i>. +—<a name = "var14_130" id = "var14_130" href = +"#line14_130">130.</a> <i>placitos</i> Col. R. 2, Mars. el al. +Vulgo +<span class = "pagenum">159</span> +<i>placidos</i>.</p> + +<p><a name = "var14_134" id = "var14_134" href = "#line14_134">134.</a> +Copulam <i>et</i> ante <i>metite</i> perperam primus inseruit Nicander +in Junt. +—<a name = "var14_139" id = "var14_139" href = +"#line14_139">139.</a> <i>si visi vincitis hostem</i> conj. Gron. +Obss. III, 7, idque recepit Cell. sed male exposuit: si aperto +Marte, non insidiis, vincitis. Barthio (Adv. IX, 3) nervosius +videbatur <i>si visu vincitis hostem</i>, quod Draken. confirmat epigr. +in Catalect. Pithœi L. II, p.m. 51, <i>Conspectu devicta tuo, Germanice +Cæsar</i>. +—<a name = "var14_141" id = "var14_141" href = +"#line14_141">141.</a> <i>morunt</i> omnino scribendum censebat +N. Heins. quidquid obstent codices vetusti; idque recepere Drak. +Lefeb. Ern. Sed vulgata quoque lectio non male se habet: non alia +certamina noverant milites, quam secum facienda, non cum hoste, qui +primo impetu sternebatur. Eadem non displicet Lefeb. qui comparat verba +Liv. VII, 40, pr. <i>nec præter externa, noverant bella</i>; conf. +not.</p> + +<span class = "pagenum">160</span> +<p><a name = "var14_149" id = "var14_149" href = "#line14_149">149.</a> +<i>Asilo</i> Col. R. 1, Parm. Med. Vulgo <i>Asylo</i>. Suspicari +possis <i>Asylæ</i>, quod Etruscum nomen esse notavit Servius, +a Drak. laudatus, ad Virg. Æn. XII, 127. +—<a name = "var14_152" id = "var14_152" href = +"#line14_152">152.</a> <i>Beryæ</i> Col. ut et +<a name = "var14_156" id = "var14_156" href = +"#line14_156">v. 156</a>, +<i>Boreæ</i> Put. et priscæ edd. <i>Boree</i> Oxon. R. 1, Med. +<i>Verri</i> Parm. Vulgo <i>Berræ</i>. Deinde <i>remearat</i>, non +<i>remeabat</i>, scripti, R. 1, Parm. Med. +<span class = "pagenum">161</span> +—<a name = "var14_159" id = "var14_159" href = +"#line14_159">159.</a> Ita Ox. et Put. Vulgo <i>Invadit juvenem +ferro</i>. +—<a name = "var14_161" id = "var14_161" href = +"#line14_161">161.</a> <i>At</i>, non <i>Ac</i>, scripti, +R. 1, Parm. Med. +—<a name = "var14_162" id = "var14_162" href = +"#line14_162">162.</a> <i>ceu</i> Col. Put. R. 2, <i>cui</i> +Ox. Vulgo <i>tunc</i>. +—<a name = "var14_163" id = "var14_163" href = +"#line14_163">163.</a> <i>rumpit</i>, non <i>rupit</i>, +scripti.</p> + +<p><a name = "var14_165" id = "var14_165" href = "#line14_165">165.</a> +<i>conterritur</i> Ox. +—<a name = "var14_167" id = "var14_167" href = +"#line14_167">167.</a> <i>effundit</i> Put. R. 1, Parm. Med. +In iisdem <i>abortis</i>, quod plurimis locis Ovidio perperam adseri a +Gebhardo Crep. I, 12, monuit Drak. +<span class = "pagenum">162</span> +—<a name = "var14_177" id = "var14_177" href = +"#line14_177">177.</a> <i>Possis et victoque exæquat</i>, judice +N. Heins. Withof. unice legendum monebat: <i>curaque exæquat mun. +vitæ</i>, hoc est, ejus cui modo vitam donaverat, curam gerit beneficio +non minori, ne scilicet in aliud periculum incidat.</p> + +<p><a name = "var14_178" id = "var14_178" href = "#line14_178">178.</a> +<i>At Campis Sicula primi c. o. Captis Marcellus</i> R. 1, Parm. +Med. <i>Cœpti Marcellus</i> scripti. Vulgo <i>Marcellus cœpti</i>. +<span class = "pagenum">163</span> +—<a name = "var14_183" id = "var14_183" href = +"#line14_183">183.</a> <i>avellere</i> sec. Marsi Ven. et inde aliæ +edd. sono auribus ingrato, <i>havebat</i> Col. <i>habebat</i> Oxon. et +Put. +—<a name = "var14_184" id = "var14_184" href = +"#line14_184">184.</a> <i>renuant si forte, sibi et si</i>, etc. +distinguebat Barth. Adv. IX, 3, qui sensum hujus loci non percepit. +—<a name = "var14_185" id = "var14_185" href = +"#line14_185">185.</a> <i>servatur</i>, non <i>aufertur</i>, +scripti et priscæ edd. +—<a name = "var14_187" id = "var14_187" href = +"#line14_187">187.</a> <i>frontem</i> Oxon. probb. N. Heins. +Drak. et Gron. Obss. III, 7, <i>nunc</i> Put. <i>tunc</i> vetustæ +edd. Vulgatam lect. <i>fronte</i> reduxit Lef.</p> + +<span class = "pagenum">164</span> +<p><a name = "var14_194" id = "var14_194" href = "#line14_194">194.</a> +<i>Messena</i> Col. et Ox. Gr. Μεσσήνη. Sed in numis Græcorum +Siculorumque ut plurimum <span class = "greek" title = +"MESSANIÔN">ΜΕΣΣΑΝΙΩΝ</span> occurrit, nisi quod ap. Parutam exstat +numus argenteus, in quo latinis literis MESSENION, et alius, in quo +MESSANI; N. Heins. +—<a name = "var14_196" id = "var14_196" href = +"#line14_196">196.</a> <i>Catane</i> ed. Parm. Gryph. Raphel. et ad +marg. R. 1, Gr. Κατάνη, et sic quoque semper Rom. Vulgo +<i>Catine</i>, quam posterioris ævi scripturam esse putabat Cluv. in +Sicil. ant. I, 9, refrag. Salmas. Exerc. Plin. p. 78. +<i>Catane</i>, si non ubique, certe h.l. scribendum censebat Drak. quia +Silius nomen hujus urbis Græco more per secundam vocalem terminaverit, +adeoque probabile sit, totum nomen Græce ab eo +<span class = "pagenum">165</span> +elatum esse. +—<a name = "var14_198" id = "var14_198" href = +"#line14_198">198.</a> <i>Camarina</i>, Graecorum more, non +<i>Camerina</i>, Ox. cum edd. R. 1, Parm. Gryph. Marsi et Martini +Herbip. Conf. Heins. ad Claud. R. P. II, 52; Pier. et Heyne ad +Virgil. Æn. III, 701. +—<a name = "var14_200" id = "var14_200" href = +"#line14_200">200.</a> Vulgo <i>palmis quoque onusta Selinus</i>: +sed <i>palmaque arbusta</i> in scriptis et priscis edd. unde +<i>palmisque arbusta S.</i> reposuit Lefeb. coll. Plin. X, 29, qui +<i>arbustum agrum</i> pro agro arboribus consito dixit, non vero +<i>agrum palmis arbustum</i>. Nostram lectionem recepere Cellar. Drak. +et Ern. ex emend. Gron. Obss. III, 7, qui tamen suspicabatur, +latere vocabulum loci, quem Selinus palmarum fertilitate, ut Hymetton +Hybla favis, provocare videatur, et forte legendum esse <i>palmis +Phœnica</i>, vel <i>palma Hierichunta Selinus</i>; conf. Plin. +XIII, 4. Sed nostra lectio vera videbatur N. Heins. qui cum +Gron. contulit Lucan. III, 216, <i>arbusto palmarum dives Idume</i>. Ita +Selinus exquisite dicitur <i>palmæ</i> h.e. palmarum <i>arbusta</i>, ut +<i>palmosa</i> Virg. Æn. III, 705 (ubi vid. Heyne); nisi cum Cell. sic +verba jungere malis: Selinus ad certamen vocat palmarum arbusta, ut +Hybla Hymetti mella. +—<a name = "var14_202" id = "var14_202" href = +"#line14_202">202.</a> <i>Mylæ</i> scribendum censebat +N. Heins. Recte, opinor: præter Silium certe nullus auctor, neque +Græcus neque Romanus, singulari numero urbis nomen extulit. Locum enim +Livii XXIV, 30, a Dausq. laudatum, ad Mylam fluvium spectare, jam +monuit Drak. +—<a name = "var14_203" id = "var14_203" href = +"#line14_203">203.</a> <i>nec non et</i> Put. ut XI, 111, et 277; +Virgil. Æn. I, 707 al. probb. N. Heins. et +<span class = "pagenum">166</span> +Drak. Vulgatam lect. <i>nec non e</i> revocavit Lefeb. +—<a name = "var14_204" id = "var14_204" href = +"#line14_204">204.</a> <i>Centuripæ</i> Col. αἱ Κεντούριπαι Ptol. +et sic Cic. Plin. et al. At <span class = "greek" title = "ta Kentoripa">τὰ Κεντόριπα</span> Strab. Polyb. aliisque Græc. auctoribus +dicitur, et <span class = "greek" title = +"KENTORIPINÔN">ΚΕΝΤΟΡΙΠΙΝΩΝ</span> passim legitur in antiquis hujus +oppidi numis, unde et <i>Centoripæ</i> h.l. legi posse monet +N. Heins. Conf. Wessel. ad Antonin. Itin. p. 93, et Dorvillii +Sicula p. 167. Vulgo <i>Centuripe</i>, sine exemplo. +—<a name = "var14_206" id = "var14_206" href = +"#line14_206">206.</a> <i>Thapsus</i> est ex emend. N. Heins. +Græc. Θάψος, conf. Intpp. ad Ovid. Fast. IV, 477, et Virg. Æn. III, 689; +Cluver. Sic. ant. I, 11. Vulgo <i>Tapsos</i>. +—<a name = "var14_207" id = "var14_207" href = +"#line14_207">207.</a> <i>Agyrina</i> recepi cum Cell. ex emend. +Gron. Obss. III, 7, pro vulg. <i>Agathyrna</i>: nam +<i>Agathyrna</i> inf. <a class = "crossref" href = +"#line14_259">v. 259</a>, inter urbes Pœnis faventes recensetur, +neque gentile est, ut cum <i>manus</i> jungi possit. Idem, vel +<i>Agyrena</i>, quod receptum est a Lefeb. et Ern., conj. N. Heins. +Nam Ἀγύρηνα dicitur Steph. Byz. et <span class = "greek" title = +"Agurênaioi">Ἀγυρηναῖοι</span> Diodoro; at aliis <span class = "greek" +title = "Agurion">Ἀγύριον</span> (unde <i>Agyrinus</i>), <span class = +"greek" title = "Agurina">Ἀγύρινα</span> (unde <span class = "greek" +title = "Agurinaioi">Ἀγυριναῖοι</span> in numis), <span class = "greek" +title = "Agourion"><ins class = "correction" title = "Ἀγοῦριον legitur">Ἀγούριον</ins></span> Ptol. <i>Agurium</i> Antonino, +<i>Agyrium</i> (et inde <i>Agyrinensis</i>) Cic. frument. c. 27, et in +Verr. II, 9; III, 18 et 27; V, 62; <span class = "greek" title += "Argurion">Ἀργύριον</span> Diodor. (cujus patria fuit) lib. I, 4, +pro quo <span class = "greek" title = "Agurion">Ἀγύριον</span> +scribendum putabat Cluver. Sic. ant. II, 6, refrag. Holsten. quia +urbs hodie <i>Argyro</i>, seu <i>Argirone</i>, vel <i>S. Filippo +d’Argirone</i> (ad dextram Symæthi fl. ripam, non procul a Centuripis) +dicatur. <i>Abacæna</i> etiam legi posse credebat N. Heins. +Ἀβακαῖνον urbs prope Tyndarim, quacum etiam h.l. conjungitur, vid. +Diodor. XIV, 79, et Cluver. II, 12. <i>Agathyrsa manus</i> corrig. +Hermol. Barb. ad Plin. III, 8, male! vid. <a class = "crossref" +href = "#var14_259">ad v. 259</a>. +—<a name = "var14_208" id = "var14_208" href = +"#line14_208">208.</a> <i>adfluit</i> Col. vid. ad VIII, 604. Vulg. +<i>adfuit</i>. Sed illud exquisitius est, et paulo ante præcessit +<i>defuerunt</i>. Deinde <i>altor</i> Col. Sed <i>altus</i>, h.e. in +edito loco situs, Oxon. et Put. cum priscis edd. ante Junt. in qua +Nicander primus <i>altor</i> restituit. Utraque lectio firmari potest ex +Virg. Æn. III, 703, 704; <i>Arduus Acragas... magnanimum quondam +generator +<span class = "pagenum">167</span> +equorum</i>. Τὸ <i>altor</i> vero duriorem efficit orationem: <i>Acragas +altor equorum rapit turmam mille</i> scilicet equorum. +—<a name = "var14_209" id = "var14_209" href = +"#line14_209">209.</a> <i>turmam</i> Col. Oxon. Tell. <i>turbam</i> +Put. Vulgo <i>turmas</i>, laborante versu, nec restituitur metrum, si τὸ +<i>atque</i> deleveris cum D. Heins. <i>Mille rapit turmas, quæ h. +a. flammant</i> emend. Dausq. <i>flammant... Agragas</i> Col. non +inprob. N. Heins. coll. III, 222, ubi plura laudavi exempla, quæ +tamen diversi sunt generis. Cf. Heyne ad Virg. Æn. VI, 209. +—<a name = "var14_210" id = "var14_210" href = +"#line14_210">210.</a> <i>Agragas</i>, non <i>Acragas</i>, in +omnibus fere libris et scriptis et editis, vid. Heins. ad Ovid. Fast. +IV, 475, et Intpp. ad Virg. Æn. III, 703. Memorabilis potissimum locus +Steph. Byz. voc. Ἀκράγαντες: Πολύβιος φησὶ, τὸν ποταμὸν καὶ τὴν πόλιν +ἀπὸ τῆς <ins class = "correction" title = "χῶρας legitur">χώρας</ins> +ὠνομᾶσθαι Ἀκράγης (vel rectius forte <span class = "greek" title = "Akra gês">Ἄκρα γῆς</span>, vel Dor. <span class = "greek" title = "Akra gas">Ἄκρα γᾶς</span>, præstantissima terræ) διὰ τὸ εὔγειον, hoc est +propter soli fertilitatem; <i>ad inania</i> ex emend. Gron. Obss. +III, 7, pro vulg. <i>ad mœnia</i>.</p> + +<p><a name = "var14_211" id = "var14_211" href = "#line14_211">211.</a> +<i>Crespus</i> Put. Sed <i>Grosphus</i> nomen Siculum fuit, v.c. +Grosphus amicus Horatii ex Sicilia oriundus; Drak. coll. Schol. Crucq. +ad Hor. Epist. I, <span class = "smallcaps">xii</span>, 22. +—<a name = "var14_213" id = "var14_213" href = +"#line14_213">213.</a> <i>ubi torrerent subjectæ corpora flammæ</i> +malebat N. Heins. quod mireris: nam vulgata lectio exquisitior +<span class = "pagenum">168</span> +est.</p> + +<p><a name = "var14_218" id = "var14_218" href = "#line14_218">218.</a> +<i>Halæsa</i> Col. Gr. Ἅλαισα, <span class = "greek" title = +"Halesa">Ἅλεσα</span>, (Diodor. XIV, 17); <span class = "greek" title = +"Halaisos potamos [flumen]">Ἅλαισος ποταμὸς</span> et <span class = +"greek" title = "Halasînoi">Ἁλασῖνοι</span>, Strab. Ptol. et Gruter. +p. 212, unde rectius forte <i>Alæsa</i> scribitur. <i>Halesa</i> et +<i>Halesini</i> ap. Cic. in Verr. Vulgo h.l. legitur et <i>Hæsa</i>, vel +<i>Esa</i>, et <i>Hesa</i>, quorum nominum nulla sunt oppida Siciliæ. +<i>Halesa</i> jam conj. Cluver. Sic. ant. II, 4. et <i>Alesa</i> +Dausq. vel <ins class = "correction" title = "italice scriptum">et</ins> +<i>Helas</i>, quod fluvii nomen est ap. Plin. III, 8. +—<a name = "var14_219" id = "var14_219" href = +"#line14_219">219.</a> <i>damnant</i> maluerit N. Heins. +<span class = "pagenum">169</span> +—<a name = "var14_227" id = "var14_227" href = +"#line14_227">227.</a> <i>Hypsamque</i> Colon. Vulgo +<i>Hyspamque</i>. Deinde <i>Alabimque</i> Colon. Vulgo <i>Alabinque</i>. +Sed <i>Alabumque sonorum</i> Rom. 1, Parm. Mediol. non inprob. +N. Heins. <span class = "greek" title = "Alabos">Ἀλαβος</span> +Ptolem. et Plut. in Timol. pag. 252, ubi <span class = "greek" title = +"Alabon">Ἄλαβον</span> pro <span class = "greek" title = +"Abolon">Ἄβολον</span> legendum esse jam monuit Cellar. in Geogr. <span +class = "greek" title = "Alabôn">Ἀλαβὼν</span> Steph. Byz., Diodor. IV, +80, et Vib. Sequester. <span class = "greek" title = +"Alabôs">Ἀλαβὼς</span> Hesych. mendose, judice N. Heins. +<i>Albimque</i> Putean. <i>Atymque</i>, vel <i>Atynque</i> conj. Ortel. +el Dausq. quod <i>Atym</i> et <i>Hypsam</i> jungat Plin. III, 8, +ubi tamen non <i>Atys et Hypsa</i>, sed <i>Achates</i>, <i>Mazara et +Hypsa</i> legendum docuere Harduin. et Salmas. Exerc. Plin. p. 80. +—<a name = "var14_229" id = "var14_229" href = +"#line14_229">229.</a> <i>vage Chrysa</i> Col. verissime; <i>vage +Chirsa</i> R. 2, <i>vage Crassa</i> Put. <i>Vagedrasa</i> Ox. +<i>vage Drasa</i> R. 1, Parm. Med. Vulgo <i>Vagedrusa</i>, quem +Cluverius putabat esse amnem inter Achaten et Gelam, qui incolis nunc +<i>Manumuzza</i> diceretur. Sed hujus nominis fluvius a nullo scriptore +memoratur. Hinc <i>Ericusa</i>, vel <i>Diana</i>, vel <i>Agathyrsa</i> +conj. Dausq. et <i>Arethusa</i> Ortel. male, quia Syracusani a Punicis +partibus stabant. +—<a name = "var14_230" id = "var14_230" href = +"#line14_230">230.</a> <i>Hipparim</i> Col. prob. N. Heins. +nisi quod <i>Hipparin</i> scribi jubeat; cujus auctoritatem sequutus sum +cum Drak. et Ern. <i>Hipparem</i> Tell. et R. 2; <i>Iparem</i> vel +<i>Ipparem</i> Put. <i>Hyparen</i> Oxon. <i>Hyppatem</i> R. 1 et +Med. <i>Hyppaten</i> Parm. Vulgo <i>Hypaten</i>, cujus nominis fluvius +apud scriptores non occurrit. +<span class = "pagenum">170</span> +—<a name = "var14_231" id = "var14_231" href = +"#line14_231">231.</a> <i>Simethi</i> in omnibus fere libris +legitur. Sed <i>Symæthi</i> jam emend. Dausq. et Cell. Cf. +N. Heins. ad Virg. Æn. IX, 584, et Ov. Met. XIII, 750.</p> + +<p><a name = "var14_237" id = "var14_237" href = "#line14_237">237.</a> +<i>umbræ</i>, non <i>umbra</i>, scripti et R. 2.</p> + +<p><a name = "var14_238" id = "var14_238" href = "#line14_238">238.</a> +<i>Henna</i>, non <i>Enna</i>, scripti, v. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_93">ad I, 93</a>; <i>sacra dextra</i> scripti et +R. 1, Parm. Med. <i>sacras dextras</i> h.e. milites, recte, opinor, +emend. N. +<span class = "pagenum">171</span> +Heins. idque probavit Drak. et tacite recepit Lefeb. +—<a name = "var14_242" id = "var14_242" href = +"#line14_242">242.</a> <i>Hac Stygius postquam</i> emend. Gronov. +Obss. III, 7. Sed leviori mutatione N. Heins. <i>venit in +oras, Ac Stygius quondam</i>, etc. quæ vera videtur lectio. +—<a name = "var14_244" id = "var14_244" href = +"#line14_244">244.</a> <i>Egit in inlicitas</i> Col. et Ox. <i>Egit +pollicitas</i> Put. proxime verum. Vulgo <i>Inlicitas egit</i>. +—<a name = "var14_245" id = "var14_245" href = +"#line14_245">245.</a> <i>Cum</i> recte, puto, emend. Gronov. l.l. +Deinde <i>flexit</i>, non <i>cessit</i>, Col. Oxon. Parm. +—<a name = "var14_246" id = "var14_246" href = +"#line14_246">246.</a> <i>Adtonitos cæli visus</i>, non +<i>visu</i>, scripti, unde recepi probb. N. Heins. et Drak. Confer +<a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_231">ad VI, 231</a>, et +<a class = "crossref" href = "bookX.html#var10_370">X, 370</a>. Mox +<i>paventes</i>, non <i>caventes</i>, scripti et Parm.</p> + +<p><a name = "var14_248" id = "var14_248" href = "#line14_248">248.</a> +<i>Petreia</i> in quibusdam edd. <i>Patherea</i> Put. Urbs +<i>Petrina</i>, seu <i>Petrinæ</i> (f. aquæ) dicitur Antonino. <span +class = "greek" title = "Petra">Πέτρα</span> Ptol. et aliis. Hinc +<i>Romanos et Petra duces</i> fortassis legendum videbatur +N. Heins. qui tamen et <i>Petræa</i> (<span class = "greek" title = +"Petraia polis [urbs]">Πετραῖα πόλις</span>) bene se habere monebat. +—<a name = "var14_249" id = "var14_249" href = +"#line14_249">249.</a> <i>lapidosique Engion arvi</i> Col. unde +<i>Enguion</i> sive contr. <i>Engyon</i> recte emend. N. Heins. et +Gron. Obss. III, 7. Illud recepere Draken. Lefeb. et Ern., hoc +Cell. Vulgo <i>Eugion</i>, et <i>arcu</i> Oxon. <i>amni</i> Put. +<i>artus</i> in omnibus edd. ante Cellar. excepta Parm. in qua +<i>arcus</i> exstat. <i>Eugeon arcus</i> conj. Dausq. ut fornix nativus +intelligatur, ut ap. Ovid. Met. III, 30. +—<a name = "var14_250" id = "var14_250" href = +"#line14_250">250.</a> <i>Adranum</i> forte rectius. Gr. Ἄδρανον. +Sed <i>Hadranitani</i> ap. Plin. III, 8. Mos <i>Ergetumque</i> Put. +probb. N. Heins. Drak. et Cluver. II, 8. <i>Ergetiumque</i> +Col. quod recepi. Ἐργέτιον Philisto ap. Steph. Byz. <i>Ergetini</i> +Plin. III, 8. <span class = "greek" title = +"Sergention">Σεργέντιον</span> Ptol. <i>Hergetumque</i> Tell. et +R. 2, prob. Lefeb. <i>Ergentumque</i> Oxon. R. 1, Parm. Med. +Vulgo <i>Hergentumque</i>. +<span class = "pagenum">172</span> +Deinde <i>teloque superba Lanigero</i> Put. <i>telæque superba +Lanigeræ</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var14_251" id = "var14_251" href = +"#line14_251">251.</a> <i>Calacte</i> recepi cum Lefeb. et Ern. ex +emend. Cluver. Sic. II, 4 et 5; Cell. et N. Heins. Calacte, +seu Calacta vicina Cephalœdio atque Halesæ (vid. Antonin.) et ad +originem vocis respexit poeta; Cell. in not. et Geogr. Καλὴ ἀκτὴ, bonum +litus, dicitur Herodoto, VI, 13, et Diodor. XII, 8. <i>Melecte</i> +Put. <i>Melatte</i> Parm. Vulgo <i>Melacte</i>: oppida ignota. +—<a name = "var14_252" id = "var14_252" href = +"#line14_252">252.</a> <i>Cephaledias</i> quidam libri: +<i>Cephaledum</i> et <i>Cephaleditani</i> Cic. Verr. II, 52. Sed +<i>Cephalœdias</i> h.l. Col. et optimi libri. <span class = "greek" +title = "Kephaloidion">Κεφαλοίδιον</span> Strab. et Diodor. XIV, 79, +<span class = "greek" title = "Kephaloidis">Κεφαλοιδις</span> Ptol. +<i>Cephalœdis</i> Plin. Cf. Casaub. ad Strab. VI, p. 184 et <ins +class = "correction" title = "sic scriptum: 188?">1 8</ins> al. +417, et Wesseling. ad Anton. Itin. p. 92. +—<a name = "var14_254" id = "var14_254" href = +"#line14_254">254.</a> <i>verticis</i> Oxon. et priscæ edd. Conf. +<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_475">not. ad III, +475</a>. +—<a name = "var14_256" id = "var14_256" href = +"#line14_256">256.</a> <i>Tauromenitana</i> Col. +<i>Tauromentana</i> Oxon. Vulgo <i>Taurominitana</i>. Ita passim, et +<i>Taurominium</i>, ap. Cic. et alios scriptores Rom. Sed +<i>Tauromenium</i> in priscis codd. Plin. III, 8. <span class = +"greek" title = "Tauromenion">Ταυρομένιον</span> Græcis dicitur, et +<span class = "greek" title = "Tauromenia">Ταυρομενία</span> Strab. +TAUROMEN. et <span class = "greek" title = +"TAUROMENITAN.">ΤΑΥΡΟΜΕΝΙΤΑΝ.</span> in numis; conf. Heins. ad Ovid. +Fast. IV, 475. +—<a name = "var14_257" id = "var14_257" href = +"#line14_257">257.</a> <i>fovebat</i> +<span class = "pagenum">173</span> +emend. Barth. Adv. IX, 3, et N. Heins. prob. Draken. coll. +VII, 10; XI, 168; XIV, 97; Virg. Æn. I, 281; X, 93. Non male! +vid. tamen not.</p> + +<p><a name = "var14_258" id = "var14_258" href = "#line14_258">258.</a> +<i>Elissœis</i> Col. Vulgo <i>Elysæis</i>, vel <i>Elisæis</i> et +<i>Elyseis</i>, vid. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_81">ad I, 81</a>. +—<a name = "var14_259" id = "var14_259" href = +"#line14_259">259.</a> <i>Agatyna</i> scripti. <i>Agathina</i> +Parm. <i>Agatinnum</i> certe et <i>Agantinnum</i> dicitur Antonino et +tabulis Itinerariis. Vulgo <i>Agathyrna</i>, prob. Drak. <i>Agyrina</i> +conj. N. Heins. Sed vid. <a class = "crossref" href = +"#var14_208">ad v. 208</a>. Deinde <i>Trogilos</i> Oxon. R. 1, +Parm. Med. <i>Troylos</i> Col. <i>Troialos</i> Put. Vulgo +<i>Strongylos</i>: sed recte jam monuit N. Heins. hanc insulam +Æoliam intempestive h.l. inculcari, et Gr. <span class = "greek" title = +"Strongulên">Στρογγύλην</span>, Lat. <i>Strongulen</i>, non +<i>Strongylon</i>, dici. Idem conj. <i>Trotilon</i> (Τρώτιλον, +<i>Trotilum</i>, opp. ad mare situm non longe a Syracusis), vel <i>Mille +Acradina dedit, perflataque Trogilos austris</i>: at Acradina est pars +Syracusarum, quæ urbs, <a class = "crossref" href = +"#line14_277">v. 277</a>, memoratur. +—<a name = "var14_260" id = "var14_260" href = +"#line14_260">260.</a> <i>Facelina Dianæ</i> Col. probb. Cluver. +Sic. II, 6, et N. Heins. qui monet, Dianæ Φακελίνης vel +Φακελίτιδος nomen derivari a <span class = "greek" title = +"Phakelos">Φάκελος</span>, qui est fascis sarmentorum, quo Orestes +simulacrum Dianæ ex Scythia Ariciam in Italiam adtulisse dicitur, vid. +Serv. et Pompon. Sabin. ad Virg. Æn. II, 117, et Bucol. pr. Munker. ad +Hygin. fab. CCLXI, et ad Antonin. Liber. fab. XXVII, Cluver. l.c. et +Heyne ad Donati vit. Virgil. § 85; <i>Phacetina</i> R. 2, unde +<i>Phacelina</i> rectius, opinor, scripsit Lefeb. ut in Lucilii fragm. +apud Pompon. Sab. l.c. Eadem scriptura aliis corruptis lectionibus h.l. +firmatur. <i>Placentina Chavæ</i> Tell. R. 1, Parm. <i>Pharetia +Chavæ</i> Mediol. <i>Placentia Agavæ</i> a manu docta in R. 1, +<i>facetia cave</i> Put. Vulgo <i>Fascellina</i>, vel <i>Fascelina +Divæ</i>, quod nomen Dianæ (al. <i>Fascelis</i>, seu <i>Fascelitis</i>) +a <i>fasce</i> lignorum deducitur. Pompon. Sabinus l.c. Deam hanc +<i>Facelinam</i> a <i>facibus</i> dictam putabat. +<span class = "pagenum">174</span> +—<a name = "var14_261" id = "var14_261" href = +"#line14_261">261.</a> —<i>Panhormos</i> Oxon. vid. nott. +<i>Panhorphos</i> Tell. +—<a name = "var14_262" id = "var14_262" href = +"#line14_262">262.</a> <i>sectere</i> recte Colon. et R. 2. +Vulg. <i>sectare</i>, quod perperam pro <i>sectari</i> dictum adcipiunt; +<i>agitare</i> emend. Bentl. ad Horat. Serm. II, 3, 235, quod a +vulgata lectione nimis recedit. +—<a name = "var14_263" id = "var14_263" href = +"#line14_263">263.</a> <i>Verrere</i> Col. Ox. et in marg. +R. 1. Vulgo <i>Vertere</i>. +—<a name = "var14_264" id = "var14_264" href = +"#line14_264">264.</a> <i>Herbessos</i> scribendum censebat +N. Heins. Rectius forte <i>Erbessos</i>. Gr. Ἐρβησσὸς Polyb. +I, 18; <span class = "greek" title = "Erbêssinos">Ἐρβησσίνος</span> +ap. Steph. Sed <i>Herbessus</i> in optimis libris Liv. XXIV, 30, 35, et +<i>Herbessenses</i> ap. Plin. III, 8. +—<a name = "var14_265" id = "var14_265" href = +"#line14_265">265.</a> <i>Morguentia</i> R. 1, et ad marg. +<i>Morguntia</i>. Forte leg. <i>Morgantia</i>, <span class = "greek" +title = "Morgantion">Μοργάντιον</span> Strab. VI, p. 186, <span +class = "greek" title = "Morgantinê">Μοργαντίνη</span> Thucyd. IV, et +Diodor. XIV, 96. <i>Murgantia</i> Liv. XXIV, 27; XXVI, 21. <span class = +"greek" title = "MORGANT.">ΜΟΡΓΑΝΤ.</span> in numis. Sed <span class = +"greek" title = "Morgentinoi">Μοργεντῖνοι</span> Steph. +<i>Murgentini</i> Plin. III, 8, et <i>Murgentinus ager</i> Cic. +Verr. III, 18, et V, 47. +—<a name = "var14_266" id = "var14_266" href = +"#line14_266">266.</a> <i>Menæis</i> scripti et vetustæ edd. ante +Marsum, qui primus <i>Nemæis</i> dedit. <i>Noœnis</i> emend. Maser. ad +Val. Fl. II, 495, coll. Plin. III, 8, ubi +<span class = "pagenum">175</span> +potius <i>Noæi</i> memorantur, Νοαῖοι, quorum urbs <span class = "greek" +title = "Noai">Νόαι</span>, hod. <i>Noara</i>. Cluverius castigabat +<i>Nomæis</i>, a Νόμαις, perobscuro oppido, quod in tabulis suis +geographos Amestrato seu Amastræ vicinum posuisse, deceptos depravatis +Silii editionibus, bene monuit N. Heins. +—<a name = "var14_267" id = "var14_267" href = +"#line14_267">267.</a> <i>Tisse</i> Col. Τίσσα Ptol. <i>Tissæ</i> +priscæ edd. non inprob. N. Heins. Τίσσαι Steph. Vulg. +<i>Thisse</i>. +—<a name = "var14_268" id = "var14_268" href = +"#line14_268">268.</a> <i>Mytice</i> Col. unde <i>Matyce</i> emend. +Cluver. II, 10, Cell. et N. Heins. Vulg. <i>Micite</i>. Deinde +<i>Achæti</i> Col. <i>Arethi</i> Put. R. 1, Parm. Med. +<i>Arheti</i> Oxon. Vulgo <i>Acheti</i>. Quæ omnia mendosa videntur. +<i>Acithi</i> non male conj. Dausq. et N. Heins. Ἀκίθιος fluvius +ap. Ptol. de quo vid. Cluver. I, 18. Hinc forte <i>liquentis</i>, +pro quo <i>ingentis</i> scribendum putabat D. Heins. An legendum +<i>Echetlæ?</i> De eo opp. vid. Polyb. I, 15; Diodor. XX, 32, et +Steph. +—<a name = "var14_269" id = "var14_269" href = +"#line14_269">269.</a> <i>Sidonios</i> scripti et quædam edd. antt. +<i>Sidonias</i> R. 1, et Med. prob. N. Heins. ad Ovid. Heroid. +XV, 164, Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_117">ad II, +117</a>, et <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_648">not. ad +IV, 648</a>. Vulgo <i>Sidonia et</i>. Verum τὸ <i>Sidonios</i> præstat, +quod mox repetitur. +—<a name = "var14_271" id = "var14_271" href = +"#line14_271">271.</a> <i>Arbeia</i> Colon. unde <i>Arbela</i> +emend. Cluver. II, 13, et N. Heins. qui tamen <i>ferax</i> pro +<i>ferox</i> corrigendum censebat. <span class = "greek" title = +"Arbelê">Ἀρβέλη</span> Stephan. <span class = "greek" title = +"Arbelai">Ἀρβέλαι</span> Suid. Oppidum incerti situs, et forte ab hoc +loco alienum, quoniam secunda syllaba producitur. Vulgo +<span class = "pagenum">176</span> +<i>Arabeia</i>, quæ nihili est. Forte leg. <i>Herbita</i>, vel +<i>Acrilla</i>, vel <i>Onobala</i>. Ὀνοβάλα fl. ap. Appian. B. Civ. +V, 109, qui Vibio Sequest. (vid. edit. Oberlin. p. 198, 199) +<i>Tauromenius</i> et nunc <i>Cantara</i> dicitur, si Fazello et Cluver. +fides habenda. <i>Herbita</i> et, quæ mox memorantur, <i>Tabæ</i> +adjacent Heræis montibus. <i>Acrilla</i>, vel <i>Acrillæ</i>, non procul +a Syracusis, inter Acras (sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_206">v. 206</a>) et Agrigentum; vid. Liv. XXIV, 35, et +Steph. Byz. +—<a name = "var14_272" id = "var14_272" href = +"#line14_272">272.</a> <i>Tubas</i> Col. <i>Thabas</i> primæ edd. +<i>Thebas</i> Put. Vulgatam lect. <i>Tabas</i>, quæ mendosa videbatur +N. Heins., defendit Cluver. Sic. ant. II, 13, putans, hoc oppidum +esse hod. castellum <i>Tavi</i> ad Heræos montes. +—<a name = "var14_273" id = "var14_273" href = +"#line14_273">273.</a> <i>Nec major</i>, h.e. æqualis, una voce +scribendum putat Lefeb. ut <i>necopina</i> sup. <a class = "crossref" +href = "#line14_188">v. 188</a>, et alia <a class = "crossref" href += "bookIX.html#line9_98">IX, 98</a>, et <a class = "crossref" href = +"bookXVI.html#line16_608">XVI, 608</a>, ex hellenismo. +—Deinde <i>Iuntæ</i> pro <i>Mute</i> Col. <i>Mite</i> vel +<i>Myte</i> Ox. <i>Motyce</i> seu <i>Mutyce</i> corrig. Cluver. Sic ant. +<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_11">I, 11</a>, cujus +tamen urbis poeta jam meminit <a class = "crossref" href = +"#line14_268">v. 268</a>. <i>Motye</i> vel <i>Mutye</i> legendum +videbatur Drak. Idem vero oppidum Silio <i>Muten</i> dici putant Dausq. +Lefeb. et Ern. Μοτύη opp. marit. non longe a Lilybæo (non Pachyno, ut +apud Pausan. Eliac. I, 25), vel in insula ejusdem nominis (Diod. +XIII, 63 et 88, XIV) Phœnicum κτίσμα (Thucyd. VI, 2), vel colonia +Pœnorum iisque fidissima, si fides habenda Diodoro l.c. Conf. Polyæn. +Strateg. V, 2, n. 6. +—<a name = "var14_274" id = "var14_274" href = +"#line14_274">274.</a> <i>Gaulum</i> scripti. <i>Gaurum</i> +R. 1 et Med. <i>Gauros</i> Parm. Vulgo <i>Caulum</i>. Male! +<i>Caulon</i> inepte conj. Dausq. quod Italiæ opp. est et <i>Aulon</i> +quoque vocatur; <i>strato Gaulos (spectabile) ponto</i>, vel +<i>strato</i>, <i>Gaulos</i>, <i>spectabile p.</i> (ut inf. <a class = +"crossref" href = "#line14_292">v. 292</a>, <i>postquam +inmedicabile visum Seditio</i>) emend. Gron. Obss. III, 7, quod +insula illa ceteris scriptoribus non <i>Gaulum</i>, sed <i>Gaulos</i> +dicatur.</p> + +<span class = "pagenum">177</span> +<p><a name = "var14_277" id = "var14_277" href = "#line14_277">277.</a> +<i>Syracosæ</i> Col. <i>Syracuse</i> ad marg. R. 1. +<i>Syracosias</i> conj. N. Heins. +—<a name = "var14_280" id = "var14_280" href = +"#line14_280">280.</a> <i>plebem</i>, non <i>pubem</i>, scripti. +—<a name = "var14_281" id = "var14_281" href = +"#line14_281">281.</a> <i>hosti</i> maluerit N. Heins. idque +recepit Lefeb. +—<a name = "var14_282" id = "var14_282" href = +"#line14_282">282.</a> <i>Eisque</i> R. 1, et <i>Actæisque</i> +ad ejus marg. <i>trophæis</i> quidam male. Est Gr. τρόπαιον, seu +τροπαῖον. Post <i>tropæis</i> Drak. punctum, Lefeb. vero et Ern. post +<i>umbram</i> +<a name = "var14_283" id = "var14_283" href = +"#line14_283">v. 283</a>, +signum exclam. posuere. E contextu <i>refert</i> vel simile quid +subintelligendum censet Lefeb. Sed vid. not. +<span class = "pagenum">178</span> +—<a name = "var14_288" id = "var14_288" href = +"#line14_288">288.</a> <i>ob crimina</i> conj. N. Heins. et +<a name = "var14_293" id = "var14_293" href = +"#line14_293">v. 293</a>, +<i>insurgebat</i>. At nihil mutandum.</p> + +<p><a name = "var14_296" id = "var14_296" href = "#line14_296">296.</a> +<i>Invitum, quia</i> ex Col. recepit Drak. <i>Invitumque a sponte non s. +h.</i> Oxon. <i>Invitumque +<span class = "pagenum">179</span> +a sponte diu non</i> Put. <i>quia sponte Deum non sumserit</i> corrig. +N. Heins h.e. diis faventibus adnuentibusque; quod multis exemplis +docetur, quibus opus non erat. Ego servavi vulgatam lect. exemplo Lefeb. +et Ern. Eamdem non inprobabat Draken. et <i>sumserit</i> vel positum pro +sumsisset, vel in <i>sumeret</i> mutandum putabat. Mireris viros doctos +nodum in scirpo quæsisse, et Lefeb. primum percepisse h.l. sententiam, +quam his verbis enuntiat: hostis induit Marcello arma, quæ ipse +Marcellus diu sponte <i>distulit</i> sumsisse; vid. not. +—<a name = "var14_303" id = "var14_303" href = +"#line14_303">303.</a> <i>pinum</i> scripti; conf. Heins. ad Claud. +R. P. III, 387. Vulgo <i>molem</i>.</p> + +<p><a name = "var14_305" id = "var14_305" href = "#line14_305">305.</a> +<i>Huic</i> scripti. <i>Hinc</i> R. 1, Med. aliæque priscæ edd. +Vulgo <i>Hic</i>. +—<a name = "var14_307" id = "var14_307" href = +"#line14_307">307.</a> <i>adjutus</i> Put. et ad marg. R. 1, +quod receperunt Lefeb. et Ern. Idem, vel <i>adjecto</i>, vel +<i>adjuncto</i> conj. Dausq. Vulgatam lect. <i>adjuto</i> h.l. probabat +N. Heins. qui sup. ad XI, 614, verebatur, +<span class = "pagenum">180</span> +ne mendosa esset. Omnino doctior videri potest, et auribus certe gratior +est. +—<a name = "var14_309" id = "var14_309" href = +"#line14_309">309.</a> <i>toties</i> Col. Put. R. 2, Parm. +Ben. Vulgo <i>turris</i>. Deinde <i>crescentia</i>, Col. Vulg. +<i>nascentia</i> non inprob. Barth. Adv. IX, 3, ut sensus sit: Tam +alta erat turris, ut ubi finem habitura videretur, ibi denuo novo +tabulato renasceretur, et superiora tabulata enascerentur velut ex +inferioribus iisque majoribus sursum procedendo: <i>texta</i> conj. +N. Heins. et <i>tectis crescentia tecta</i> Dausq. +—<a name = "var14_310" id = "var14_310" href = +"#line14_310">310.</a> <i>rapidusque</i> scripti et R. 2, quod +recepi, etsi perperam ita legi putabat N. Heins. Mea qualicumque +sententia exquisitius est vulgato <i>rapidisque</i>, et pro +<i>raptim</i> positum, ut apud Virg. Æn. XI, 906; XII, 81 al. In iisdem +scriptis recte <i>crepitantia</i>, non <i>trepidantia</i>; conf. Bentl. +ad Horat. Od. IV, <span class = "smallcaps">xi</span>, 11, et Drak. h.l. +—<a name = "var14_312" id = "var14_312" href = +"#line14_312">312.</a> <i>surgentia culmina</i> Ven. Marsi, teste +N. Heins. Sed vulgatam lect. in utraque Marsi ed. Ven. reperit +Drak. <i>nutantia</i> ingeniose conj. Dausq. h.e. ruinam minitantia. +—<a name = "var14_318" id = "var14_318" href = +"#line14_318">318.</a> <i>adpulit undas</i>, ut inf. <a class = +"crossref" href = "#line14_418">v. 418</a>, Put. +—<a name = "var14_320" id = "var14_320" href = +"#line14_320">320.</a> <i>Trabs trabe cincta teres, erasis u. +n.</i> Put. Hinc <i>Trabs trabe juncta teres derasis</i> (ut <i>decisis +undique ramis</i> ap. Virg. Æn. XI, 5) <i>undique nodis</i> emend. +Lefeb. quia duæ certe trabes requirantur +<span class = "pagenum">181</span> +—<a name = "var14_325" id = "var14_325" href = +"#line14_325">325.</a> <i>vis ulla</i> Col. <i>vix illa, quin s. +t.</i> Put. <i>Nec solos fixura viros</i> suspicabatur N. Heins. +—<a name = "var14_327" id = "var14_327" href = +"#line14_327">327.</a> <i>tenaci</i> Col.</p> + +<p><a name = "var14_334" id = "var14_334" href = "#line14_334">334.</a> +<i>cum fundere</i> Col. <i>clam fundere</i> conj. Burm. et recepit +Lefeb. Recte, puto. Sic in loco Livii, quem in notis laudavimus, <i>pars +sagittis, pars scorpionibus ex occulto petebant hostem</i>. +—<a name = "var14_335" id = "var14_335" href = +"#line14_335">335.</a> <i>adposito</i> Put. non improb. Drak. ut +positum sit pro vicino, proximo, de quo vid. Gronov. ad Senec. Epist. +IV. +—<a name = "var14_336" id = "var14_336" href = +"#line14_336">336.</a> <i>Tum sine</i> priscæ edd. Mox. <i>artæ +viæ</i> malebat N. Heins. et +<span class = "pagenum">182</span> +<a name = "var14_344" id = "var14_344" href = +"#line14_344">v. 344</a>, <i>novo ortu</i>.</p> + +<p><a name = "var14_347" id = "var14_347" href = "#line14_347">347.</a> +<i>ulnis</i> conj. idem ingeniose, putans, τὸ <i>undis</i> ex glossa +inrepsisse. +—<a name = "var14_349" id = "var14_349" href = +"#line14_349">349.</a> <i>refunderet</i> corrig. N. Heins. ut +inf. <a class = "crossref" href = "#line14_551">v. 551</a>; Stat. +Theb. IX, 464 al. Sed <i>effundere</i> hoc sensu legi ap. Mel. +III, 1, et simplex <i>fundere</i> ap. Lucan. I, +<span class = "pagenum">183</span> +410, monet Drak. Verbum compos. h.l. pro simplici; conf. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#not3_464">not. ad III, 464</a>. +—<a name = "var14_351" id = "var14_351" href = +"#line14_351">351.</a> <i>Una fides</i> recepit Drakenb. e Col. et +Put. prob. N. Heins. ut sensus sit: <i>non una</i>, h.e. non solum +<i>fides</i> est, creditur, illum arenam mundi numerasse, sed <i>ferunt +etiam</i>, etc. Id firmat ex Val. Fl. II, 167 (in omnibus Mstis) et IV, +598; Stat. Theb. II, 689; XII, 114; Senec. Herc. Œt. 608. Vulgo <i>Vana +fides</i>, ut ap. Virg. Æn. IV, 12, et Val. Fl. V, 75. Id non +displicebat Drak. et recte, puto, jam revocatum est a Lefeb. et Ern. nam +loca illa, a N. Heins. laudata, vel dubia sunt, vel +aliena.</p> + +<span class = "pagenum">184</span> +<p><a name = "var14_365" id = "var14_365" href = "#line14_365">365.</a> +Hæc nihili esse putabat N. Heins, qui conj. <i>clangoris imago</i>, +vel <i>et clamat scopulis vaga Martis imago</i>, vel <i>ingeminat +scopulis clamoris imago</i>, vel denique <i>icta redit scopulis clamoris +imago</i>, ut apud Ovid. in Liv. v. 220, <i>Tunc vox adversis +collibus icta redit</i>. Lefeb. contra miratur, versum elegantissimum +displicuisse Heinsio dormienti, quum <i>clamare</i> pro <i>resonare</i> +solenne sit apud antiquos. Id quidem neque nos ignoramus, vid. <a class += "crossref missing" href = "bookIII.html#not3_471" title = "in Not.">ad +III, 471</a>. Sed <i>clamorem clamare</i> quis umquam dixit, vel dici +ferat? Forte reponendum <i>clangit</i>, h.e. resonat; nisi potius vera +lectio <i>resilit</i> culpa librariorum excidisse censenda est, et +vicina vox <i>clamoris</i> peperit inportunum <i>clamat</i>. Olim +suspicabar <i>plaudit</i>, vel <i>plangit scopulos</i>. +<span class = "pagenum">185</span> +Withof. emend. <i>et reboat scopulis</i>, etc. +—<a name = "var14_368" id = "var14_368" href = +"#line14_368">368.</a> <i>viventem</i> Ox. solenni lapsu +librariorum, vid. sup. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#var1_259">ad I, 259</a>.</p> + +<p><a name = "var14_369" id = "var14_369" href = "#line14_369">369.</a> +<i>Ac</i> Col. +—<a name = "var14_370" id = "var14_370" href = +"#line14_370">370.</a> <i>arabat</i> Col. <i>arquabat</i> conj. +N. Heins. ut <i>arquatum</i> h.e. arcuatum <i>curvamen Iridis</i> +ap. Ovid. Met. XI, 590, ubi vid. Heins. +—<a name = "var14_371" id = "var14_371" href = +"#line14_371">371.</a> <i>terrifici</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var14_372" id = "var14_372" href = +"#line14_372">372.</a> <i>vastum</i> forte leg. pro <i>vacuum</i>, +quæ vox præcessit <a class = "crossref" href = +"#line14_366">v. 366</a>. Deinde <i>late</i> Put. Vulg. +<i>latæ</i>. +—<a name = "var14_373" id = "var14_373" href = +"#line14_373">373.</a> <i>Increpuere</i> (ut <a class = "crossref" +href = "bookV.html#line5_188">V, 188</a>; <a class = "crossref" +href = "bookXVI.html#line16_95">XVI, 95</a>; Virg. Æn. IX, 504) recte +haud dubie emend. Gron. Obss. III, 7, prob. N. Heins. qui et +conj. <i>Incinuere</i>. Vulg. lectio non ferenda, quoniam mox sequitur +<i>Incumbunt</i>. +—<a name = "var14_374" id = "var14_374" href = +"#line14_374">374.</a> <i>tortæ ad certantia</i> Gryph. et Dausq. +Male!</p> + +<span class = "pagenum">186</span> +<p><a name = "var14_381" id = "var14_381" href = "#line14_381">381.</a> +<i>latere</i> Colon. et Rom. 2; <i>lattere</i> Put. Vulgo <i>laceræ</i>: +sed si ipsæ laceræ, quomodo aliarum remos potuerunt detergere, utpote +invalidæ; N. Heins. +—<a name = "var14_387" id = "var14_387" href = +"#line14_387">387.</a> <i>Acta quater centum</i> emend. +N. Heins. cui τὸ <i>sed</i> inportune hic videbatur inculcatum. +<i>Nam quater hæc</i> tacite edidit Lefeb. eamdem haud dubie ob causam; +conf. not. +—<a name = "var14_389" id = "var14_389" href = +"#line14_389">389.</a> <i>Borean</i>, pro vulg. <i>Boream</i>, ex +emend. N. Heins. qui ita versui consuluit. +—<a name = "var14_390" id = "var14_390" href = +"#line14_390">390.</a> <i>robore</i> Col. et Oxon. Vulgo +<i>corpore</i>. +—<a name = "var14_391" id = "var14_391" href = +"#line14_391">391.</a> <i>Intraret fluctu</i>, h.e. fluctui, emend. +N. Heins. sed vid. <a class = "crossref" href = +"bookVI.html#var6_498">ad VI, 498</a>. Deinde <i>se</i> pro <i>si</i> +Oxon. Sed, nisi aliquid desit, <i>ceu</i> scribendum censebat +N. Heins. prob. Drak. qui h.l. ita interpretatur: Navis Punica +tantæ magnitudinis ac ponderis erat, ut, quamvis universis velis, iisque +satis magnis, omnes auras conligeret, non citius tamen progrederetur, +quam alia quævis, quæ solis remis propellebatur. Recte, puto; et ita +quoque Ern. qui tamen vulgatam lectionem eodem adcepit sensu, quem non +admittit. Nihil quidem mutandum videbatur Lefeb. cujus nota est hæc: +«Non intellexerunt Heins. et Drak. Dic, hæc puppis, quæ superbiebat, +quum omnes flatus +<span class = "pagenum">187</span> +velo capaci hauriret, non nisi lente se agebat, si solis remis ageretur; +tanta erat moles.» Videtur τὸ <i>si</i> pro <i>ac si</i>, <i>velut +si</i>, positum adcepisse, quod tamen nullo exemplo probari potest. +Withof. <i>quasi</i> pro <i>si</i> substituendum censebat.</p> + +<p><a name = "var14_400" id = "var14_400" href = "#line14_400">400.</a> +<i>diduxit</i> Col. Sed <i>deduxit</i> stans in <i>puppi sublimiori</i>; +conf. <a class = "crossref" href = +"#line14_384">v. 384 seq.</a> +—<a name = "var14_401" id = "var14_401" href = +"#line14_401">401.</a> <i>ac</i>, non <i>et</i>, Col. ac Put. +—<a name = "var14_403" id = "var14_403" href = +"#line14_403">403.</a> <i>flectendo</i> scribendum putabat Gronov. +Obss. III, 7, vel <i>flectenti</i> pro <i>flectendo</i> positum +esse, ut Lævius <i>curis intolerantibus</i> pro <i>intolerandis</i> +dixerit, de quo vid. Gell. XIX, 7; <i>flectendo</i> recepit Cell. +Sed recte jam monuit N. Heins. nulla opus esse mutatione, quum +sensus sit, <i>clavo</i> puppem <i>flectenti</i>; et <i>flectendo +clavo</i> durum esse, quum proxime præcesserit <i>regenda puppe</i>. +Vulgatam quoque lect. firmavit Drak. ex Lucan. III, 555. +—<a name = "var14_407" id = "var14_407" href = +"#line14_407">407.</a> <i>gubernandam</i> +<span class = "pagenum">188</span> +Tell. <i>gubernanai</i> Oxon. Put. R. 1, Parm. Med. quem errorem +inde ortum suspicatur Drak. quod in scriptura Longobardica literæ: +<i>cl</i> et <i>d</i> difficulter distingui possint; conf. <a class = +"crossref" href = "bookII.html#var2_52">ad II, 52</a>.</p> + +<p><a name = "var14_409" id = "var14_409" href = "#line14_409">409.</a> +<i>Lectaque</i> Col. et Oxon. h.e. delectu habito conscripta. +<i>Lescaque</i> Put. Vulgo <i>Lætaque</i>. Deinde <i>complebant</i> Put. +venuste, judice N. Heins. Denique <i>stabularum</i> Oxon. et Put. +cum veterrimis edd. <i>Baiarum litore</i> conj. N. Heins. quod Baiæ +Cumis vicinæ, Stabiæ autem, quamquam Campani litoris oppidum, satis +tamen iis remotæ fuerint. Sed Drak. bene hæc notavit: «Vix verosimile +videri potest, librarios indoctos notissimam vocem <i>Baiarum</i> in +minus notam <i>Stabiarum</i> commutasse: quare si quid h.l. mutandum, +legam potius versu præc. <i>Campana</i> pro <i>Cumana</i>.» +—<a name = "var14_410" id = "var14_410" href = +"#line14_410">410.</a> <i>Nomen</i> Col. <i>subducta</i> pro +<i>vicina</i> Parm. <i>Numen erat celsæ puppi Lucrina Dione</i> conj. +N. Heins. cui vulgatum certe non de Venere Erycina, sed Lucrina, +Baiis, non Stabiis vicina (vid. Stat. Silv. III, 1; Martial. XI, +81, et Heins. ad Ovid. Met. X, 558), intelligendum videbatur; +<i>celsæ puppi vicina</i> reposuit et junxit Lefeb. +—<a name = "var14_413" id = "var14_413" href = +"#line14_413">413.</a> <i>clamantem</i> primus edidit Marsus, +<i>damnatum</i> R. 2, et Mars. in comment. +—<a name = "var14_416" id = "var14_416" href = +"#line14_416">416.</a> <i>iræ</i> optime in Ven. ed. Marsi legi +<span class = "pagenum">189</span> +testatur N. Heins. sed negant Draken. et Lefeb. +—<a name = "var14_422" id = "var14_422" href = +"#line14_422">422.</a> <i>Amentante</i> Col. Vulgo +<i>Adventante</i> inepte, etsi defendat Dausq. et ex Virg. Ge. IV, 192, +expressum putet. <i>Augmentante</i> emend. D. Heins. +<i>Adjutante</i> post Dausq. N. Heins. ad Claud. Cons. Manlii +Theod. 321, qui tamen in not. ad nostrum loc. τὸ <i>Amentante</i> +præfert, quum nihil elegantius dici possit.</p> + +<p><a name = "var14_425" id = "var14_425" href = "#line14_425">425.</a> +<i>jam</i> pro <i>tam</i> recte, opinor, scribendum videbatur +N. Heins. +—<a name = "var14_427" id = "var14_427" href = +"#line14_427">427.</a> <i>At</i> Col. R. 1, Parm. Med. Ben. +al. <i>Ac</i> Ox. et Put. Vulgo <i>Et</i>, quod primum in Marsi Ven. +sec. operarum errore editum fuit. +—<a name = "var14_429" id = "var14_429" href = +"#line14_429">429.</a> <i>inpulerat</i> Put. ut ap. Ovid. Met. XII, +552; conf. Heins. ad Claud. +<span class = "pagenum">190</span> +Paneg. Manl. Theod. v. 325. Vulgo <i>intulerat</i>, quod restituit +Lefeb. +—<a name = "var14_434" id = "var14_434" href = +"#line14_434">434.</a> <i>Lycchæi</i> Col. unde <i>Lychæi</i> +scripsit Drak. <i>Luchei</i> Oxon. R. 1, Parm. Med. Vulg. +<i>Lichei</i>. Deinde <i>Cidus</i> Put. et <i>Ciclus</i> Oxon. +R. 1, Parm. Med. Conf. <a class = "crossref" href = +"bookIII.html#var3_338">ad III, 338</a>. +—<a name = "var14_437" id = "var14_437" href = +"#line14_437">437.</a> <i>Sabraca</i> Put. <i>Sabatra</i> malebat +N. Heins. quod Africæ civitatis nomen sit. Ea tamen <i>Sabrata</i> +potius dicitur, et hæc est vulgata lectio, quam revocavi. +<i>Sabratha</i> edidit Drak. sine auctoritate; conf. <a class = +"crossref" href = "bookIII.html#var3_256">ad III, 256</a>. Possis et +<i>Sabatha</i>, quæ est urbs Sabæorum et caput regni in Arabia. Ceterum +pro <i>adorata</i> legendum crediderim <i>ab aurata... puppe</i>, ut ap. +Virg. Æn. X, 171, <i>aurato fulgebat Apolline puppis</i>. Et tutela +et insigne navis ex auro, vel ebore, vel simili materia esse +solebat.</p> + +<span class = "pagenum">191</span> +<p><a name = "var14_444" id = "var14_444" href = "#line14_444">444.</a> +<i>Urguebant</i> Col. quod et conj. Gron. Obss. III, 7. Vulgo +<i>Urgebat</i>. +—<a name = "var14_449" id = "var14_449" href = +"#line14_449">449.</a> <i>æquoreas in undas</i> forte rectius +judice N. Heins. +—<a name = "var14_452" id = "var14_452" href = +"#line14_452">452.</a> <i>Batonis</i> Col. nomen Pannonicum; +N. Heins. <i>Baconis</i> Parm. Vulgo <i>Bathonis</i>. +—<a name = "var14_454" id = "var14_454" href = +"#line14_454">454.</a> <i>obluctari</i> malebat N. Heins. Sed +conf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_553">IX, 553</a>, +et <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_234">not. ad +I, 234</a>. +—<a name = "var14_456" id = "var14_456" href = +"#line14_456">456.</a> Pro <i>Anteibat</i> poeta forte scripsit +<i>Callebat</i>, vel <i>Anticipans</i>, vel <i>Anticipat</i>, scilicet +mente, ut ap. Cic. Nat. D. +<span class = "pagenum">192</span> +I, 27. +—<a name = "var14_460" id = "var14_460" href = +"#line14_460">460.</a> <i>inde</i> Put. et vetustiores edd. Vulgo +<i>deinde</i>, claudicante versu.</p> + +<p><a name = "var14_465" id = "var14_465" href = "#line14_465">465.</a> +<i>parabit</i> Put. <i>paravit</i> R. 1, Parm. Med. +—<a name = "var14_466" id = "var14_466" href = +"#line14_466">466.</a> <i>Inter pastores</i> emend. N. Heins. +non inprob. Drak. <i>Intra pastores</i> edidit Lefeb. qui hæc notavit: +«<i>Intra</i> notat habitum vel perpetuum quid. Non tantum erat inter +pastores, sed et pastor ipse intra pastores: ut in Celso Præf. +p. 17, ed. Krause, <i>medicina intra usum est... ipsi intra +professionem</i>.» +<span class = "pagenum">193</span> +—<a name = "var14_470" id = "var14_470" href = +"#line14_470">470.</a> <i>rivosque cieri</i>, vel <i>citari</i> +conj. N. Heins. At sensus hoc loco est, quod Drakenborch. jam +monuit, canente Daphnide fluvios aquarum murmura continuisse, et ad +vocem ejus inmobiles stetisse, ut apud Ovid. Fast. II, 84, et Propert. +III, <span class = "smallcaps">i</span>, 41, 42, al. III, <span class = +"smallcaps">ii</span>, 1, 2, ubi vid. Broukh. +—<a name = "var14_475" id = "var14_475" href = +"#line14_475">475.</a> <i>sedavit jubila Cyclops</i>, h.e. cantus +suos continuit et compressit intentus audiendo pastori, emend. Gronov. +Obss. III, 7, non inprob. Drak. quia <i>jubilum</i> nullibi ponatur +de carmine, quod laudem mercatur; conf. tamen not. <i>læta e scopulis +audivit</i> conj. N. Heins. At neque huic, neque Drak. et Ern. +vulgata lectio displicuit; <i>lentus audivit</i> reposuit Lefeb. coll. +VII, 440, et Virgil. Eclog. I, 4.</p> + +<p><a name = "var14_479" id = "var14_479" href = "#line14_479">479.</a> +<i>Oiliades</i> +<span class = "pagenum">194</span> +scripti, R. 1, et Med. <i>Oliades</i> Put. <i>Olides</i> R. 2, +et Marsi Ven. prior. <i>Oilides</i> Marsi Ven. 2, omnesque reliquæ edd. +ante Drak. +—<a name = "var14_480" id = "var14_480" href = +"#line14_480">480.</a> <i>Urguentes</i> malebat N. Heins. +—<a name = "var14_481" id = "var14_481" href = +"#line14_481">481.</a> <i>alni</i> Col. vel potius, Lefeb. teste, +tres scripti et R. 2; <i>alno</i> Parm. Vulgo <i>alvi</i>, prob. +Dausq. ut jungantur <i>medius alvi</i>. Sic et <i>medius alni</i> +jungebat N. Heins. (ut <i>medius teli</i> sup. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#line1_307">I, 307</a>, ubi vid. not.) +qui tamen ita maluerit <i>medium dum se adlevat alni</i>. +—<a name = "var14_484" id = "var14_484" href = +"#line14_484">484.</a> <i>ferro</i> pro <i>rostro</i> Put. prob. +N. Heins. ut sit teli ferrum, quo transfixus fuerit Scyron, non +<i>rostrum</i>, cui hic nullum putabat esse locum. At vid. not. +—<a name = "var14_487" id = "var14_487" href = +"#line14_487">487.</a> <i>autem</i> pro <i>adeo</i> Put. Deinde +<i>senis</i> Col. Vulgo <i>sævis</i>, quod ex antiqua scriptura +<i>sevis</i> ortum. +—<a name = "var14_491" id = "var14_491" href = +"#line14_491">491.</a> <i>Ac</i> Col. <i>At</i> Put. R. 1, +Parm. Med. <i>Art fert</i> Ox. <i>Aufert</i> etiam legi posse monebat +N. Heins. Sic tamen <i>Aufertque</i> scribendum. At <i>ferri</i> +pro <i>auferri</i> dictum, ut sup. <a class = "crossref" href = +"bookI.html#line1_361">I, 361</a>, Drak.</p> + +<p><a name = "var14_492" id = "var14_492" href = "#line14_492">492.</a> +<i>Podætum</i>, non <i>Podetum</i>, Col. +—<a name = "var14_493" id = "var14_493" href = +"#line14_493">493.</a> <i>ephœbos</i> vel <i>ephebos</i> scripti, +R. 2, Marsi et Martini +<span class = "pagenum">195</span> +Herbip. edd. Vulgo <i>ephebis</i>. +—<a name = "var14_500" id = "var14_500" href = +"#line14_500">500.</a> <i>summerserat</i> R. 1, Parm. Med. +<i>turrigeram Nessum</i> malebat N. Heins. ut <i>Centauro magna</i> +ap. Virg. Æn. V, 122, quod certe necessarium non esse Drak. probat +ex v. 572 et 578. +—<a name = "var14_505" id = "var14_505" href = +"#line14_505">505.</a> <i>Proh! qualem (seu splendentem... velox +saltu) decuere labores</i> refinxit Lefeb. qui tamen hunc locum ita +potius corrupit, quam emendavit. +<span class = "pagenum">196</span> +—<a name = "var14_509" id = "var14_509" href = +"#line14_509">509.</a> <i>decuere</i> Colon. quod recte probarunt +N. Heins. Drakenborch. et Ern. Vulgo <i>docuere</i>, male; +<i>nocuere</i> corrig. Barth. Adv. IX, 3, et Gronov. Obss. +III, 7. +—<a name = "var14_511" id = "var14_511" href = +"#line14_511">511.</a> <i>fata</i> scripti, probb. Gronov. Obss. +II, 11, N. Heins. Drakenborch. al. Vulgo <i>facta</i>. +—<a name = "var14_512" id = "var14_512" href = +"#line14_512">512.</a> <i>sub umbras</i> Putean. +—<a name = "var14_514" id = "var14_514" href = +"#line14_514">514.</a> <i>Cyclopea</i> libri tantum non omnes, vid. +<a class = "crossref" href = "#var14_33">ad v. 33</a>. +—<a name = "var14_515" id = "var14_515" href = +"#line14_515">515.</a> Ita h.l. ex scriptis restituit +N. Heins. ut similes versus bis terve in Virgilio. Vulgo +<i>Cyanes</i>, ne metrum laboraret, et <i>Ortygiæ Arethusa</i>, vel +<i>Arethusæ</i>. Scribendum tamen crediderim <i>Ortygies +Arethusa</i>.</p> + +<p><a name = "var14_516" id = "var14_516" href = "#line14_516">516.</a> +Ita Col. recte; <i>præsens</i> pro <i>Perseus</i> Oxon. Put. R. 1, +Parm. Med. Deinde <i>puppim hac</i> Oxon. <i>puppem hanc</i> R. 1, +Parm. Med. Vulgo <i>Parte alia præses puppem Tiberinus agebat</i>. +—<a name = "var14_517" id = "var14_517" href = +"#line14_517">517.</a> <i>vehebatur</i> Oxon. et Put. Deinde +<i>Crantor</i> Col. <i>et auctor</i> Oxon. Τὸ <i>Io</i> autem est ex +emend. N. Heins. qui omnino totum hunc locum restituit. Vulgo +legitur <i>Quaque ferebatur ductor Sidonius, io Conclamant</i>, quod +postremum verbum invexit Nicander; nam <i>Concurrunt</i> in omnibus edd. +ante Juntinam. Prior vero syll. voc. <i>io</i>, quum sit exclamantis, +corripitur. +—<a name = "var14_519" id = "var14_519" href = +"#line14_519">519.</a> <i>sternuntque</i> Put. +—<a name = "var14_521" id = "var14_521" href = +"#line14_521">521.</a> <i>at gladio</i> reposuit Lefeb. quem +sequutus est Ernesti. Vulgata vero +<span class = "pagenum">197</span> +lectio haud dubie exquisitior est: nam <i>cominus</i> obponitur τῷ +<i>longe</i>, et <i>gladius jaculo</i>; visque h.l. augetur omissa +conjunctione disjunct. <i>sed</i>. +—<a name = "var14_523" id = "var14_523" href = +"#line14_523">523.</a> <i>mole</i> scripti et priscæ edd. ante +Marsum, qui primus <i>Mæla</i> edidit. <i>Mela</i> Cell. <i>vasta sub +mole</i> conj. N. Heins. et rectius <i>vasta sed mole</i> Lefeb. +h.e. vasto nisu abrumpere hortatur catenas. Uterque autem æque ac +Drakenb. et Ern. hæc verba referunt ad Crantorem, qui hortatus sit +socios, etc. quæ ratio admodum dura est. Videtur omnino in hoc versu +nomen propr. latere, quod librariorum incuria ac stupore exciderit, ut +passim supra vidimus. Pro <i>et</i> etiam <i>sed</i> vel <i>at</i> +legendum crediderim.</p> + +<p><a name = "var14_530" id = "var14_530" href = "#line14_530">530.</a> +<i>multus in ira</i> opinabatur N. Heins. ut ap. Cic. et alios +<i>multum esse in re aliqua, in opere</i>, etc. +—<a name = "var14_534" id = "var14_534" href = +"#line14_534">534.</a> <i>Latronius</i> Col. Sed <i>Laronii</i> ac +<i>Laroniæ</i> nomen apud Juvenalem, et non semel in inscriptt. antt. +occurrere, jam monuit N. Heins. +—<a name = "var14_535" id = "var14_535" href = +"#line14_535">535.</a> <i>Tyrio</i> pro <i>duro</i> conj. +N. Heins. +—<a name = "var14_536" id = "var14_536" href = +"#line14_536">536.</a> <i>Affixit</i> Put. et Med. Sed +<i>adfixet</i> +<span class = "pagenum">198</span> +pro <i>adfixisset</i> positum. +—<a name = "var14_538" id = "var14_538" href = +"#line14_538">538.</a> <i>Ignarum remum</i> conj. N. Heins. +quia vox illa ad res inanimales quandoque a poetis transferatur. At vid. +not. <i>summo</i> Col. <i>somno</i> Put. R. 1, Parm. Med. +<i>sompno</i> Oxon. Deinde <i>traxit</i> Col. Ox. R. 1, Parm. Med. +et aliæ edd. antt. unde recepi; <i>atraxit</i> Put. Vulgo +<i>adtraxit</i>. +—<a name = "var14_539" id = "var14_539" href = +"#line14_539">539.</a> <i>Percussi</i> Put. et edd. vetustæ, vid. +ad II, 213; <i>densentur</i> scripti, R. 2, et Ven. vid. ad IV, +159. Vulgo <i>densantur</i>, quod operarum vitio etiam legitur in ed. +Drak.</p> + +<p><a name = "var14_548" id = "var14_548" href = "#line14_548">548.</a> +<i>in vulnera</i> scripti, R. 1, Ben. Vulgo <i>in vulnere</i>, et +sic quoque ed. Drak. sed iterum culpa typographi. +—<a name = "var14_549" id = "var14_549" href = +"#line14_549">549.</a> <i>e pelago</i> malebat N. Heins.</p> + +<span class = "pagenum">199</span> +<p><a name = "var14_553" id = "var14_553" href = "#line14_553">553.</a> +<i>Inpellant pelago</i> Put. quod rectius videbantur N. Heins. qui +et +<a name = "var14_554" id = "var14_554" href = +"#line14_554">v. 554</a>, +<i>Mole sua</i>, h.e. incumbendo iis ac deprimendo sub fluctu, +scribendum censebat, coll. VI, 32, et Tac. Ann. II, 17 extr. At vid. +nott. +—<a name = "var14_558" id = "var14_558" href = +"#line14_558">558.</a> Hic versus, qui vulgo omittitur, restitutus +e c. Col. Exstat quoque in Oxon. Put. et R. 2, in quibus tamen +<i>fluctu</i> pro <i>flictu</i> legitur. +—<a name = "var14_559" id = "var14_559" href = +"#line14_559">559.</a> <i>ferro</i> pro <i>bello</i> Put.</p> + +<span class = "pagenum">200</span> +<p><a name = "var14_563" id = "var14_563" href = "#line14_563">563.</a> +<i>En</i> tacite scripsit Lefeb. ut passim. +—<a name = "var14_565" id = "var14_565" href = +"#line14_565">565.</a> <i>Nant aliæ textis</i> conj. N. Heins. +ut <i>texta carinæ</i> et <i>texta pinea</i> pro navibus. +—<a name = "var14_567" id = "var14_567" href = +"#line14_567">567.</a> <i>Ardent</i> ed. Gryph. non inprob. +N. Heins. <i>pinnataque</i> reposuit Lefeb. cujus hæc nota est: +«Fœdam labem hic reliquit et tuetur Drak. scribendo <i>pennata</i>. +<i>Penna</i> pro <i>pluma</i> generatim de avibus, <i>pinna</i> de +piscibus, quod recte de Sirene, monstro thalassio. Atque ita distinguit +Quintilianus: sed et <i>pinna</i> de avium alis et cauda. Sic etiam +Cupido <i>pinnatus</i> non <i>pennatus</i>. Hoc sensu intelligendus +locus Licinii in Gell. XVII, 21, in fine, de Musis.» Pleraque perperam +dicta, quæ refellere nihil adtinet. Piscium forma Sirenibus quidem +tribuitur in Chartarii Imagin. 35, p. 109, sed non ab antt. +scriptoribus. Alatas vero eas fingi, notum ex poetis et vett. monimm. +Conf. Broukh. et Heyne ad Tibull. IV, <span class = +"smallcaps">i</span>, 69; Intpp. Ovid. Metam. V, 552 sq. Fabrett. +ad Column. Traj. in Add. pag. ult. Montfauc. Antiq. expl. T. I, P. +II, pl. 222. Chausse gem. ant. fig. t. 128, al. +—<a name = "var14_569" id = "var14_569" href = +"#line14_569">569.</a> <i>Jovi</i> Put. Vulgo <i>Jove</i>. +<span class = "pagenum">201</span> +—<a name = "var14_570" id = "var14_570" href = +"#line14_570">570.</a> <i>Quæque effusa comas</i> conj. +N. Heins. et <i>curvum p. c. pristem</i>, vel <i>pristim</i>, quod +recepit Lefeb. qui monet, frustra hic nugari Drak. et repugnare duos +veteres. +—<a name = "var14_572" id = "var14_572" href = +"#line14_572">572.</a> <i>Python</i> Col. <i>Piton</i> R. 2. +Vulgo <i>Phyton</i>, vel <i>Phiton</i>. +—<a name = "var14_573" id = "var14_573" href = +"#line14_573">573.</a> Vulg. <i>Elisæ</i>. Sed vid. <a class = +"crossref" href = "bookI.html#var1_81">ad I, 81</a>. +—<a name = "var14_575" id = "var14_575" href = +"#line14_575">575.</a> <i>At</i>, non <i>Ac</i>, Col. <i>At +vinctus</i> malebat N. Heins. quia <i>vinclis</i> præcessit +<a class = "crossref" href = "#line14_563">v. 563</a>. Sed undecim +versus interpositi sunt, et ipse sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_500">v. 500</a>, navium nomina genere femin. efferenda +credebat. +—<a name = "var14_578" id = "var14_578" href = +"#line14_578">578.</a> <i>Ætne</i> Oxon. et Put. <i>Ethe</i> +R. 1, <i>Ætnæ</i> Med. et Ven. Marsi. Vulgo <i>Ætna</i>.</p> + +<span class = "pagenum">202</span> +<p><a name = "var14_581" id = "var14_581" href = "#line14_581">581.</a> +<i>ferre... ruisset</i> conj. N. Heins. Cf. <a class = "crossref" +href = "bookI.html#var1_170">ad I, 170</a>. Sed vid. not. +—<a name = "var14_583" id = "var14_583" href = +"#line14_583">583.</a> <i>pelagique vapore, parata</i>, vel +<i>pelagine vapore coorta</i> emend. N. Heins. qui recte monuit, +inter causas pestilentiæ etiam maris ac fluviorum exhalationes +recenseri, ut apud Claud. Cons. Hon. VI, 241, <i>amnisque vapore Sæviat +aucta lues</i>. Sed vulgata forte lectio eodem spectat, vid. not. +—<a name = "var14_585" id = "var14_585" href = +"#line14_585">585.</a> <i>æstiferis</i> scripti. Vulgo +<i>astriferis</i>. +—<a name = "var14_588" id = "var14_588" href = +"#line14_588">588.</a> <i>lætis</i> Col. Put. et priscæ edd. +<i>lactis</i> Ox. Vulgo <i>latis</i>. Deinde <i>pomis</i> pro +<i>donis</i> conj. +<span class = "pagenum">203</span> +N. Heins. Sed <i>dona auctumni</i> dici poma, ut <i>Bacchi</i> et +<i>Cereris dona</i> vinum et frumentum, jam monuit Drak. +—<a name = "var14_590" id = "var14_590" href = +"#line14_590">590.</a> <i>crassæ caliginis</i> emend. Gron. Obss. +III, 7, prob. N. Heins. Conf. sup. <a class = "crossref" href += "#line14_313">v. 313</a>.</p> + +<p><a name = "var14_598" id = "var14_598" href = "#line14_598">598.</a> +<i>Ardebat lingua</i> præstiterit, ut lingua aspera inflammatione et +intumescens designetur, vid. Heyne ad Virgil. Ge. III, 508. +—<a name = "var14_599" id = "var14_599" href = +"#line14_599">599.</a> <i>descendere fauci</i>, vel <i>fauce +sicca</i> reponendum putabat N. Heins. coll. XIII, 708, 759. +Rectius forte <i>descendere fauces Abnuerant siccas... alimenta</i> +Drak. <i>justorum</i>, vel <i>missorum ciborum</i> quidam ap. Dausq. Pro +<i>siccæ</i> malim <i>septæ</i>, ut ap. Lucan. VI, 1146, <i>ulceribus +vocis via septa coibat</i>. Conf. Heyne ad Virg. +<span class = "pagenum">204</span> +Ge. III, 508.</p> + +<p><a name = "var14_609" id = "var14_609" href = "#line14_609">609.</a> +<i>acervi</i> conj. N. Heins. et Scalig. Poet. V, 11. Sed +vulgatam lect. e verbis sq. <i>magno sese aggere tollunt</i> firmat +Lefeb.</p> + +<span class = "pagenum">205</span> +<p><a name = "var14_618" id = "var14_618" href = "#line14_618">618.</a> +<i>Latio</i> Put. Deinde <i>vis dira</i> maluerit N. Heins. ut +<i>dira lues</i> ap. Ovid. Met. VII, 523. +—<a name = "var14_619" id = "var14_619" href = +"#line14_619">619.</a> <i>clademque</i>, non <i>cladesque</i>, +scripti. +—<a name = "var14_620" id = "var14_620" href = +"#line14_620">620.</a> <i>ægre</i> pro <i>ergo</i> malebat +N. Heins. +—<a name = "var14_622" id = "var14_622" href = +"#line14_622">622.</a> <i>minuere</i> Col. quod etiam conj. Gron. +Obss. III, 7; <i>timuere</i> Oxon. Put. R. 1, Parm. Med. +<i>posuere</i> R. 2, Ben. Marsi ed. et inde aliæ, quod placet +Lefeb. sed displicebat Gronov. et N. Heins. quia <i>reponunt</i> +proxime subsequitur.</p> + +<p><a name = "var14_627" id = "var14_627" href = "#line14_627">627.</a> +Ita scripti omnes et R. 2, nisi quod per compend. scripturæ +<i>audisque</i> in Tell. et hinc vitiose <i>avidisque</i> in Oxon. Put. +et priscis edd. Vulgo <i>Signaque circumstant alacres, avidisque +tubarum</i>, etc. +—<a name = "var14_628" id = "var14_628" href = +"#line14_628">628.</a> <i>ad</i> pro <i>in</i> Parm. <i>ire et in +hostem</i>, vel <i>ire per hostem</i> conj. N. Heins. +—<a name = "var14_630" id = "var14_630" href = +"#line14_630">630.</a> <i>forte</i> Tell. <i>sorte</i> in reliquis +scriptis et edd. vetustis. Vulgo <i>morte</i>. +<span class = "pagenum">206</span> +—<a name = "var14_636" id = "var14_636" href = +"#line14_636">636.</a> <i>Et macie</i>, pro vulg. <i>Et maciem</i> +ex vet. ed. Marsi recepit Drakenb. ut et conj. Dausq. et vir doctus ad +marg. R. 1; <i>Marcidaque in galeis</i> emend. N. Heins. quem +vide ad Claudian. in Eutrop. I, 111; <i>Et macie in galeis</i> +Barth. Adv. IX, 3. Mox <i>malisque</i> Put. non inprob. +N. Heins. ut sensus sit: ne spes et fiducia hosti subnascatur ex +malis suis. +—<a name = "var14_637" id = "var14_637" href = +"#line14_637">637.</a> <i>vallatur</i> Put. <i>celatur</i> conj. +N. Heins. vulgare verbum substituens poetico. +—<a name = "var14_640" id = "var14_640" href = +"#line14_640">640.</a> <i>una</i> forte judice N. Heins.</p> + +<span class = "pagenum">207</span> +<p><a name = "var14_648" id = "var14_648" href = "#line14_648">648.</a> +Forsan scribendum <i>sacros, juvenum certamina, lucos</i>, h.e. lucos +sacros, (quod perpetuum est epith. lucorum, qui sacri sunt diis) in +quibus loca sunt certaminum juvenilium, i. e. gymnasia. +—<a name = "var14_649" id = "var14_649" href = +"#line14_649">649.</a> <i>fulgentia limina</i> Put. +<span class = "pagenum">208</span> +—<a name = "var14_652" id = "var14_652" href = +"#line14_652">652.</a> <i>ædes</i> pro <i>sedes</i> conj. +N. Heins. quoniam in templis spolia ab Agathocle fuere suspensa. +Non male: sed <i>sedem</i> etiam regiam dici posse, in qua antea +Agathocles et tum Hiero habitaverit, jam monuit Burmann. +—<a name = "var14_653" id = "var14_653" href = +"#line14_653">653.</a> <i>mites Hieronis opes</i> Col. Ox. Tell. et +R. 2. Vulgo <i>mitis</i>, ut sup. <a class = "crossref" href = +"#line14_79">v. 79</a>, ubi vid. not. Sed illud hoc loco aptius. +Deinde <i>hinc</i> scripti. Majorem vero distinct. post <i>manibus</i> +delendam, et post <i>vetustas</i> ponendam putabat Burm. Denique +<i>vetustis</i> emend. Barth. Adv. IX, 3, quod artificium manibus, +opere et vetustate consecrari velut et venerabiliora fieri censeantur +torenmata, picturæ et talia. Sed durum esse τὸ <i>sancta</i> conjungi +cum <i>gloria</i>, neque <i>manus artificum</i> recte ab eo explicari, +jam observavit Gron. Obss. III, 7. +—<a name = "var14_654" id = "var14_654" href = +"#line14_654">654.</a> <i>illo</i> Col. probb. Gron. l.c. et +N. Heins. Vulgo <i>ullo</i>, quod servavit Lefeb. Sed pictura +maxime in Græcia floruit, et, ut sculptura, quatuor ibi potissimum +<span class = "pagenum">209</span> +scholas habuit, Rhodiensem, Corinthiam, Sicyoniam et Atheniensem, quod +doctus poeta non ignorasse censendus est. +—<a name = "var14_655" id = "var14_655" href = +"#line14_655">655,</a> <a name = "var14_656" id = "var14_656" href += "#line14_656">656.</a> Locus perplexissimus, <i>juvabat</i> Col. +<i>juvabant</i> reliqui scripti et vetustæ edd. Deinde <i>Quem scire +Ephyren</i> constanter scripti et edd. priscæ, nisi quod <i>ex +Ephyre</i> in duobus veteribus, nescio quibus, reperit Lefeb. Denique +<i>certaret in auro</i> Put. et Parm. Vulgo <i>non æra vacabant, Quæ +scirent Ephyren fulvo certaret ut auro</i>. Hæc variis conjecturis +emendare conati sunt viri docti, Barthius Adv. IX, 3, non male +conj. <i>non æra vacabant</i>, deerant, <i>Quîs scires Ephyren</i>, +quibus visis illico Corinthium opus adnosceres; <i>fulvo certaverit auro +Vestis</i>, textura seu artificium metallo erat pretiosius, vel illi +certaverit. Gronovius in prima edit. Obss. III, 7, <i>non æra +juvabant, Qui scirent Ephyren</i>, non æra Corinthia, quamvis auro +contra cara, juvabant intelligentes præ Syracosiis hisce tam fabre +factis, <i>fulvo certaret ut</i> (h.e. quamvis) <i>auro</i>. +<i>Vestis</i>, etc. Sed in altera edit. ex illo loco Stat. Silv. II, +<span class = "smallcaps">ii</span>, 68 (<i>Æraque ab Isthmiacis auro +potiora favillis</i>) <i>non æra vacabant</i>, ne æra quidem vacua +artificii, non omissa, arti neglecta et inelaborata, inculta, vacantia, +erant, <i>Queis scires Ephyren fulvo certasse vel auro</i>. (Etsi enim +plures calamitate Corinthi mirabilem illam æris extitisse temperaturam, +non defuerunt tamen, qui aliter, et quidem salva urbe atque arce, +tradiderint) <i>Vestis spirantes referens subtemine, vultus. Quæ +radio</i>, etc. N. Heinsius coll. supra lib. II, vers. 600... 604, +corrigebat, <i>non usquam clarior illo Gloria picturæ seclo, non æris, +avitam Qua scires Ephyren, fulvo certaret ut auro. Vestis</i>, etc. vel +<i>fulvo consertaque ab auro Vestis</i>, etc., ut sensus sit, non +defuisse signa ærea maximi pretii, ex quibus liqueret, Syracusas a +Corinthiis conditas, seu eorum coloniam esse, vel quæ facile artis +Corinthiacæ esse, adpareret. Cellarius edidit <i>non æra juvabant, Quæ +scirent Ephyren: fulvo certaret ut auro Vestis... vultus. Quæ</i>, etc. +ut sententia h.l. sit, non adfecisse admodum +<span class = "pagenum">210</span> +æra Corinthia Syracusanos præ puro auro, quo res suas, vestes maxime +ornaverint. Burmannus malebat <i>non ære vacabat Quæsito ex Ephyre</i>, +h.e. regia illa non carebat ære Corinthiaco, <i>fulvo certaret ut auro. +Vestis</i>, etc. quæ omnia referebat ad regiæ supellectilis +magnificentiam. Lefeb. reposuit, <i>non æra juvabat Quæsisse ex +Ephyre</i>: (Syracusani non ibant quæsitum æra Corinthum, quia apud se +tam pretiosa habebant) <i>fulvo haud certaverit auro Vestis, spirantes +r. s. vultus Quos radio</i>, etc. ut τὸ <i>certaverit</i> in seqq. +subpleatur: non <i>certaverit</i> vestis referens... Babylon; non +<i>certaverit</i> Tyros læta murice picto; non <i>certaverint</i>, quæ +variata per artem, etc. Quæ clarissima licet sint, neminem tamen +intellexisse miratur. Omnino nexum verborum perturbant, qui post +<i>auro</i>, vel <i>vultus</i> distinguunt: nam τὸ <i>certaverit</i> ad +ea spectat, quæ sequuntur; nec tamen in emendatione Lefeb. ejusque +interpretatione adquiescendum crediderim. Drak. scripsit, <i>non æra +juvabant, Quæ scirent Ephyren, fulvo certaret ut auro Vestis,... vultus, +Quæ</i>, etc. sed quo sensu hæc verba adceperit, non docuit nos. Hanc +lectionem retinuit Ernesti V. C. nisi quod <i>certaverit auro</i> +ex vestigiis cod. Put. et ed. Parm. dedit; verba autem, <i>non æra +juvabunt, quæ scirent Ephyren</i>, ita explicat: non valde delectabant +et desiderabantur a Syracusanis opera artis Corinthiacæ; nam suis +superbire satis superque poterant. Enimvero verba <i>quæ scirent E.</i> +huic sententiæ parum apta sunt. Ego ex Col. recepi <i>juvabat</i>, +e scriptis <i>Quem</i>, et ex duobus veteribus, a Lefeb. +inspectis, <i>ex Ephyre</i>: pro <i>scire</i> autem, quod scripti +exhibent, levi mutatione <i>adcire</i> reposui. Antiqua scriptura fuit, +<i>q̅m̅ accire ex</i>, quam librarii mutarunt in <i>quæ scirent</i> et +<i>quem scire</i>. Pro <i>Ephyren</i> scripsi <i>Ephyre</i>, nisi quis +malit <i>ex Ephyre: en fulvo certaverit auro V.</i> Ex <i>certaverit</i> +autem facile enasci poterant lectiones depravatæ <i>certaret ut</i>, et +<i>certaret in</i>. Olim suspicabar <i>non æra juvabant Quæsita ex +Ephyre</i>. Quod etsi eumdem efficit sensum, a scriptura tamen +vetustorum codd. longius recedit; confer not. Withof. emend. <i>Non æra +superbam Tam fecere Ephyren</i> (idest, non æra ibi Corinthia, quæ ipsi +auro palmani faciebant dubiam, non vestes ibi Babyloniæ, Tyriæ, etc. +aberant; non usquam æra clariora, quam ibi, quæ olim Ephyren superbam +fecere), <i>fulvo certaret ut auro</i>, hoc est, quamvis Ephyre ipsi +auro fulvo certaret hoc æra conficiendi artificio.</p> + +<span class = "pagenum">211</span> +<p><a name = "var14_661" id = "var14_661" href = "#line14_661">661.</a> +<i>simili argento</i>, inscripto, picto, conj. N. Heins. qui tamen +recte monebat, nihil posse planius apertiusque esse vulgata lect., quæ +suspecta videbatur Barthio Adv. IX, 3. Mox <i>mistu Quîs gemino +quæsitus honor</i> male legebat Scalig. ad Manil. V, 535. +—<a name = "var14_665" id = "var14_665" href = +"#line14_665">665.</a> <i>pudor</i> pro <i>labor</i> Col. et Ox. +unde <i>Femineus sudor; tectis opibusque</i> +<span class = "pagenum">212</span> +emend. N. Heins. Omnino <i>labor</i> glossema et interpretamentum +vocis <i>sudor</i> videri potest. Nihil tamen mutandum censebant Drak. +et Burm. quem vide ad Ovid. Amor. I, <span class = +"smallcaps">xiii</span>, 23. +—<a name = "var14_667" id = "var14_667" href = +"#line14_667">667.</a> <i>plangoribus</i>, et mox <i>stent mœnia, +rerum An nullos</i> opinabatur N. Heins. +—<a name = "var14_670" id = "var14_670" href = +"#line14_670">670.</a> <i>nimium juris</i> R. 1, Parm. Med. +Ben. <i>nimiumque viris</i>, scripti, R. 2; Cell. Vulgo <i>nimium +viris</i> metro repugnante; <i>nimium victis</i> conj. Barth. Adv. +IX, 3, <i>nimirum, iris tantumque l.</i> vel <i>tantumque +viris nimiumque l.</i> Dausq. <i>nimias vires</i>, vel <i>nimius +juris</i> N. Heins. cui tamen verius videbatur <i>nimium juris</i>, +h.e. nimium jus, nimium sibi potestatis esse, ut <i>nimium regni</i> ap. +Ovid. Amor. II, <span class = "smallcaps">xvii</span>, 11; conf. sup. +<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_81">VI, 81</a>. +—<a name = "var14_675" id = "var14_675" href = +"#line14_675">675.</a> <i>planxit</i> Put. R. 2, et Marsus +<span class = "pagenum">213</span> +in comment. +—<a name = "var14_678" id = "var14_678" href = +"#line14_678">678.</a> Post hunc versum in vulg. edd. legitur hic: +<i>Ignarus miles vulgi tum forte peremit</i>, vel in ed. Cell. ex +emendat. Gron. Obss. III, 7, extr. <i>vulgi quem sorte</i>, h.e. +tanquam vulgarem hominem, non artificem tanti ingenii. Hic versus, +exceptis forte duobus antt. libris, nescio quibus, qui eum exhibent, si +Lefeb. fides habenda, comparet neque in scriptis, neque in vetustis edd. +ante Marsum, qui primus eum, ex ignoto nobis fonte haustum, vulgavit. +Ego totum ejeci, quum non modo librorum auctoritate destituatur, sed +etiam, quod recte jam monuit N. Heinsius, nihil sane elegantiæ et +commodi sensus præ se ferat. Profectus est haud dubie ex ingenio inepti +versificatoris, cui manca et inperfecta videbatur h.l. sententia, quæ +tamen, his laciniis recisis, bene procedit, modo major distinctio post +voc. <i>patriæ</i> <a class = "crossref" href = +"#line14_677">v. 677</a>, tollatur. Vid. not. Heinsius quidem +versus adeo complures et totam fortasse paginam, quæ meritissimas +Archimedis laudes vitæque exitum complexa sit, hic nobis periisse +suspicabatur: quod persuasisse videtur Drak. qui versum, a nobis +extrusum, inclusit uncinis et ante illum lacunam asteriscis designandam +curavit. Enimvero laudes Archimedis Silius jam sup. <a class = +"crossref" href = "#line14_341">v. 341 seqq.</a> copiose +celebraverat, et h.l. mortem ejus, breviter quidem, quum pleniore illum +ore jam laudasset, at gravibus verbis memorat. Withof. legendum +censebat: <i>Defensor patriæ: meditantem in pul. for. Nec tur. an. t. +fer. rui. Ignarus miles vulgi cum sorte peremit</i>. Idem hæc notavit: +«Nihil abesse affirmo contra Heinsium. Inominata cædes Archimedis nullam +Silio gloriandi materiem suppeditabat, nec de exitu vitæ, qui adeo +subitus ac repentinus fuit, multa poterat proferre; satis erat dixisse, +ipsum Marcellum Archimedis neci etiam illacrymatum +<span class = "pagenum">214</span> +fuisse.»</p> + +<p><a name = "var14_682" id = "var14_682" href = "#line14_682">682.</a> +<i>sedis</i> pro <i>seclis</i> Oxon. et priscæ edd. facili et solenni +errore; cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_52">ad II, +52</a>. +—<a name = "var14_686" id = "var14_686" href = +"#line14_686">686.</a> <i>Ac</i> Col.</p> + +</div> + +<table class = "contents"> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "../main.html">Præfatio</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td> +<a href = "bookI.html">Liber I</a><br> +<a href = "bookII.html">Liber II</a><br> +<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br> +<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br> +<a href = "bookV.html">Liber V</a> +</td> +<td> +<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br> +<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br> +<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br> +<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br> +<a href = "bookX.html">Liber X</a><br> +<a href = "bookXI.html">Liber XI</a> +</td> +<td> +<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br> +<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br> +<b>Liber XIV</b><br> +<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br> +<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br> +<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a> +</td> +</tr> +<tr> +<td class = "center" colspan = "3"> +<a href = "comm.html">Appendices</a><br> +<a href = "indexAF.html">Index</a><br> +<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a> +</td> +</tr> +</table> + +</body> +</html> |
