summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookXIII.html
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to 'old/files/bookXIII.html')
-rw-r--r--old/files/bookXIII.html7806
1 files changed, 7806 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookXIII.html b/old/files/bookXIII.html
new file mode 100644
index 0000000..d760472
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookXIII.html
@@ -0,0 +1,7806 @@
+
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Decimus Tertius</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<b>Liber XIII</b><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr class = "mid">
+
+<span class = "pagenum">70</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER DECIMUS TERTIUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib13_arg" id = "lib13_arg">ARGUMENTUM</a>.</h4>
+
+<div class = "argument">
+<p><span class = "smallcaps">Hannibal</span> lente ad Tutiam rivum
+castra refert, ubi muliebrem ignaviam exprobrat militibus suis, qui,
+nullo vulnere adcepto, imbre ac tempestate perterriti præliis
+excesserint; <a href = "#line13_1">1-18</a>.</p>
+
+<p>Ita sensim restituit ardorem pugnandi, jamque Romam redire parat;
+<a href = "#line13_19">19-29</a>.</p>
+
+<p>At edoctus a Dasio quodam, transfuga Romano, Urbem illam
+inexpugnabilem esse propter Palladium (cujus historia narratur 35-81),
+ad lucum Feroniæ pergit ire, et, spoliato ibi templo, divitiis ea
+tempestate inclito, ad Bruttium usque agrum, ad fretum Rhegiumque agmine
+progreditur; <a href = "#line13_30">30-93</a>.</p>
+
+<p>Interea Q. Fulvius consul Roma redit Capuam, et, copiis suis ad
+perfidiam Campanorum vindicandam excitatis, turres arietesque cum vineis
+urbi admovet; <a href = "#line13_94">94-110</a>.</p>
+
+<p>Animus suis crescit oblato omine fausto cervæ mille annorum, numinis
+loco a Campanis cultæ, quæ noctu luporum incursu consternata ex oppido
+profugit, et a Romanis capta Dianæ inmolatur; <a href =
+"#line13_111">111-137</a>.</p>
+
+<p>Quo facto Fulvius Capuam corona cingit, et obsessis trepidantibus
+Taurea, longe omnium Campanorum fortissimus eques, provectus ante
+hostium stationes equo, Claudium Romanum, non inferiorem rei artisque
+militaris gloria, ad singulare in campo certamen provocat, quo Claudius
+superior factus refugientem ad urbem Tauream prosequitur, et patenti
+hostium portæ invectus, per alteram, stupentibus miraculo Campanis,
+incolumis evadit; <a href = "#line13_138">138-178</a>.</p>
+
+<p>Quo virtutis exemplo exstimulati Romani omnes eodem furore Capuam
+obpugnant, et Fulvius Numitorem, unum e tergeminis, qui variis armis
+excubias agebant, hasta transfigit; <a href =
+"#line13_179">179-212</a>.</p>
+
+<p>Tum Virrius porta se proripit cum multis
+<span class = "pagenum">71</span>
+civibus, et Veliternum Mariumque Calenus, robustus homo, hunc deinde
+Scipio, ac Volesus Ascanium obtruncat; <a href =
+"#line13_213">213-248</a>.</p>
+
+<p>Campani tamen, qui in castra hostium inruperant, refugiunt in urbem
+et portas claudunt, quorum claustra et obices Romani moliuntur; <a href
+= "#line13_249">249-257</a>.</p>
+
+<p>Tandem obsessi, gemitu parentum exterriti, consilia deditionis
+agitant, quæ Virrius, defectionis a Romanis auctor, inpedire conatur;
+<a href = "#line13_258">258-269</a>.</p>
+
+<p>At postquam surdas pulsavit aures, qui perfidiæ scelerumque sibi
+conscii a Furiis agitantur, eum sequuntur domum, ubi epulati cum illo
+venenum omnes sumunt, et se invicem complexi eodem rogo cremantur;
+<a href = "#line13_270">270-298</a>.</p>
+
+<p>Postero die Campani, ubi jam Milonem in murum evasisse vident, portas
+aperiunt, et lacrimis precibusque misericordiam Romanorum inplorant;
+<a href = "#line13_299">299-313</a>.</p>
+
+<p>Horum exercitus ira incensus jam urbis evertendæ signum exspectat:
+sed quo minus ea diruatur inpedit religio et Jupiter ipse, cujus jussu
+Pan animos victorum mitigat; <a href = "#line13_314">314-350</a>.</p>
+
+<p>Templa tamen domusque, pretiosa supellectile ornatæ, diripiuntur;
+Milo corona murali donatur; omnes, quorum de sententia maxime descitum
+ab Romanis constabat, securi percutiuntur; et Taurea, per pectus gladio
+transfixus, ante pedes Fulvii moribundus procumbit; <a href =
+"#line13_351">351-380</a>.</p>
+
+<p>Per idem tempus Cn. et P. Scipiones in Hispania pereunt: quo tristi
+nuntio adcepto Scipio juvenis, qui tum Puteolis commorabatur, dolore
+confectus inferos adire in animum inducit, ut ibi parentis patruique
+umbras conveniat; <a href = "#line13_381">381-396</a>.</p>
+
+<p>Itaque ad vicinas Averni fauces antrumque tendit Cumanum, ubi
+Autonoes sacerdotis monitu sacris rite factis manes evocat; <a href =
+"#line13_397">397-444</a>.</p>
+
+<p>Quo facto primum ei obviam procedit, ne cruore quidem gustato, umbra
+Appii Claudii consulis, ad Capuam ex vulnere mortui, qui ab eo petit, ut
+cadaver suum non in patriam ad majorum sepulcra deportandum, sed quam
+primum terræ mandandum curet, quod Scipio promittit; <a href =
+"#line13_445">445-487</a>.</p>
+
+<p>Mox adventat umbra Sibyllæ Cumanæ, quæ hausto victimarum sanguine
+futura juveni exponit fata (<a href = "#line13_488">488-515</a>), et
+vastam Orci voraginem (<a href = "#line13_516">516-530</a>), decem ejus
+portas vel septa (<a href = "#line13_531">531-561</a>), fluvios
+inferorum (<a href = "#line13_562">562-578</a>), monstra eorum (<a href
+= "#line13_579">579-594</a>), taxum ingentem, bubonum, strigum,
+Harpyiarumque sedem (<a href = "#line13_595">595-600</a>), Plutonem, jus
+dicentem de regibus (<a href = "#line13_601">601-612</a>), et varias
+umbras ostendit; <a href = "#line13_613">613 sqq.</a> Primum adcedit
+Pomponia mater, quæ ex Jove, in anguem converso, se peperisse filium, et
+in puerperio mortuam esse docet; <a href =
+"#line13_613">613-649</a>.</p>
+
+<p>Ei subcedunt pater patruasque, qui res a se in Hispania gestas
+extremaque
+<span class = "pagenum">72</span>
+fata memorant, et læti audiunt, in suum honorem cenotaphia in campo
+Martio exstructa, resque perditas in Hispania a Marcio restitutas esse;
+<a href = "#line13_650">650-704</a>.</p>
+
+<p>Deinde Scipioni, a Sibylla monstrantur Æmilius Paulus, Flaminius,
+Gracchus, Servilius (<a href = "#line13_705">705-718</a>), Brutus,
+Camillus, Curius, Pyrrhus (<a href = "#line13_719">719-728</a>),
+Lutatius, Hamilcar, qui valde lætatur de bello, quod a filio suo
+feliciter cum Romanis geri comperit (<a href =
+"#line13_729">729-751</a>); Decemviri, Alexander M. qui ad res audacter
+fortiterque gerendas juvenem exhortatur (<a href =
+"#line13_752">752-775</a>); Crœsus, Homerus, quem multæ sequuntur
+mirantes animæ (<a href = "#line13_776">776-797</a>), Achilles, Hector,
+Ajax, Nestor, Atrides, Ulysses, Castor (<a href =
+"#line13_798">798-805</a>); tum et feminæ, tam gloria ac virtutibus,
+quam flagitiis nobilitatæ, Lavinia, Hersilia, Carmentis, Tanaquil,
+Lucretia, Virginia, Clœlia, Tullia, Tarpeia et virgo Vestalis, incestus
+damnata (<a href = "#line13_806">806-849</a>); postremo manes Marii,
+Sullæ, Pompeii ac Cæsaris, ex inferis ad superos mox prodituri; <a href
+= "#line13_850">850-867</a>.</p>
+
+<p>Quas umbras ubi Scipio vel vidit, vel adloquutus est, ultima
+Hannibalis fata ei sciscitanti Sibylla prædicit; <a href =
+"#line13_868">868-893</a>.</p>
+
+<p>Inde vates ad suam in inferis sedem, juvenis vero lætus ad socios
+portumque redit; <a href = "#line13_894">894, 895</a>.</p>
+</div>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_1" id = "line13_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">Segne</span> iter emenso vix dum Tarpeia
+videri</p>
+<p><a name = "line13_2" id = "line13_2"> </a>
+Culmina desierant, <a href = "#var13_2">torvos quum versus</a> ad
+Urbem</p>
+<p><a name = "line13_3" id = "line13_3"> </a>
+Ductor Agenoreus vultus remeare parabat.</p>
+<p><a name = "line13_4" id = "line13_4"> </a>
+Castra locat, nulla <a href = "#var13_4">lædens</a> ubi gramina ripa</p>
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line13_5" id = "line13_5"> </a>
+<a href = "#var13_5">Tutia</a> deducit tenuem sine nomine rivum,</p>
+<span class = "pagenum">73</span>
+<p><a name = "line13_6" id = "line13_6"> </a>
+Et tacite Tuscis inglorius adfluit undis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">72</span>
+<a name = "not13_2" id = "not13_2" href = "#line13_2">2,</a>&nbsp;<a
+name = "not13_3" id = "not13_3" href = "#line13_3">3.</a> Conf. Juvenal.
+VII, 161...&nbsp;164.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_4" id = "not13_4" href = "#line13_4">4.</a>
+Hannibal «ad Tutiam fluvium castra retulit, sex millia passuam ab urbe,»
+Liv. XXVI, 11.
+&mdash;<i>nulla ripa</i>, sine alveo, ripam nullam fingens, et plano
+fere campo rivuli instar profluens, ideoque <i>gramina lædens</i>; Lef.
+et Ern. Cf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_5" id = "not13_5" href =
+"#line13_5">5.</a>&nbsp;<i>sine nomine</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_508">ad VIII, 508</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#not9_373">IX, 373</a>. Rivi
+<span class = "pagenum notes">73</span>
+tenuitas luxuria orationis exprimitur. De <i>Tutia</i> v. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_6" id = "not13_6" href =
+"#line13_6">6.</a>&nbsp;<i>Tuscis undis</i>, Tiberi. Cf. supra <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#not8_362">ad VIII, 362</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_7" id = "line13_7"> </a>
+Hic modo primores socium, modo jussa deorum,</p>
+<p><a name = "line13_8" id = "line13_8"> </a>
+Nunc sese increpitat: «Dic o, cui Lydia cæde</p>
+<p><a name = "line13_9" id = "line13_9"> </a>
+Creverunt stagna, et concussa est Daunia tellus</p>
+<span class = "linenum">10</span>
+<p><a name = "line13_10" id = "line13_10"> </a>
+Armorum tonitru, quas exanimatus in oras</p>
+<p><a name = "line13_11" id = "line13_11"> </a>
+Signa refers? qui mucro tuum, quæ lancea tandem</p>
+<p><a name = "line13_12" id = "line13_12"> </a>
+Intravit pectus? <a href = "#var13_12">si nunc exsisteret</a> alma</p>
+<p><a name = "line13_13" id = "line13_13"> </a>
+Carthago ante oculos, turrita celsa figura,</p>
+<p><a name = "line13_14" id = "line13_14"> </a>
+Quas abitus, miles, caussas, inlæse, dedisses?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_7" id = "not13_7" href = "#line13_7">7.</a>
+<i>jussa deorum</i>, deos inmissa tempestate cœpta ejus interrumpentes;
+Ern. coll. XII, 605 seqq. At inpr. intell. jussa Junonis, forte et, quos
+hæc ei ad pugnam Romamque tuendam paratos ostenderat, deorum; unde
+voluntatem eorum conligebat. Vid. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_701">XII, 701... 728</a>. Bene et apte Hannibal,
+turpem nunc discessum animo secum reputans, indignatione exarsisse, et
+Romam redeundi consilium cepisse fingitur.
+&mdash;<a name = "not13_8" id = "not13_8" href =
+"#line13_8">8&nbsp;sq.</a>
+<i>Lydia stagna</i>, Trasymenus Etruriæ lacus. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719 seq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_9" id = "not13_9" href =
+"#line13_9" title = "numerus deest">9.</a>&nbsp;<i>Daunia tellus</i>,
+Cannensis campus in Apulia, v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>.
+&mdash;<a name = "not13_10" id = "not13_10" href =
+"#line13_10">10.</a>&nbsp;<i>exanimatus</i>, anxius, timidus.
+&mdash;<a name = "not13_12" id = "not13_12" href =
+"#line13_12">12&nbsp;sq.</a>
+<i>alma Carthago</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_203">ad III, 203</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_13" id = "not13_13" href =
+"#line13_13" title = "numerus deest">13.</a>&nbsp;<i>turrita celsa
+figura</i>, ob alta mœnia et Byrsam arcem, in celsissima rupe sitam.
+&mdash;<a name = "not13_14" id = "not13_14" href =
+"#line13_14">14.</a>&nbsp;<i>abitus</i> a Roma.
+&mdash;<i>miles inlæse</i>, qui turpiter ac timide discessisti, sine
+certamine ac vulneribus. Similis fere est prosopopœia patriæ loquentis
+ap. Cic. orat. in Cat. I,&nbsp;7 et 11. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line13_15" id = "line13_15"> </a>
+«Imbres, o patria, et mixtos cum <a href = "#var13_15">grandine</a>
+nimbos</p>
+<p><a name = "line13_16" id = "line13_16"> </a>
+Et tonitrus fugio.» Procul hanc expellite <a href =
+"#var13_16">gentis</a></p>
+<p><a name = "line13_17" id = "line13_17"> </a>
+Femineam Tyriæ labem, nisi luce serena</p>
+<p><a name = "line13_18" id = "line13_18"> </a>
+Nescire ac liquida Mavortem agitare sub æthra.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_15" id = "not13_15" href = "#line13_15">15 sq.</a>
+<i>Imbres... fugio</i>, verba militum, quibus turpis defensio
+continetur.
+&mdash;<a name = "not13_16" id = "not13_16" href =
+"#line13_16">16</a>&nbsp;<a name = "not13_17" id = "not13_17" href =
+"#line13_16">seqq.</a>
+<i>hanc labem, Nescire Mavortem agitare</i>, turpem ignaviam, quæ acie
+dimicare non audet, <i>nisi luce serena ac sub æthra liquida</i>, h.e.
+pura, clara, serena.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">74</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_19" id = "line13_19"> </a>
+Terror adhuc inerat Superum, ac redolentia in armis</p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line13_20" id = "line13_20"> </a>
+Fulmina, et ante oculos irati pugna Tonantis.</p>
+<p><a name = "line13_21" id = "line13_21"> </a>
+Parendi tamen, et cuicumque incumbere jusso</p>
+<p><a name = "line13_22" id = "line13_22"> </a>
+Durabat vigor, ac, sensim diffusus ad aures,</p>
+<p><a name = "line13_23" id = "line13_23"> </a>
+Signa reportandi crescebat in agmine fervor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">74</span>
+<a name = "not13_19" id = "not13_19" href =
+"#line13_19">19&nbsp;seq.</a>
+<i>inerat</i> in mentibus militum.
+&mdash;<i>redolentia in armis Fulmina</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_625">XII, 625... 627</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_21" id = "not13_21" href = "#line13_21">21.</a>
+<i>incumbere jusso</i>, ut <i>incumbere labori</i> <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_818">IV, 818</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_24" id = "line13_24"> </a>
+Sic, ubi <a href = "#var13_24">perrupit</a> stagnantem calculus
+undam,</p>
+<span class = "linenum">25</span>
+<p><a name = "line13_25" id = "line13_25"> </a>
+Exiguos format per prima volumina gyros,</p>
+<p><a name = "line13_26" id = "line13_26"> </a>
+Mox, tremulum vibrans motu gliscente liquorem,</p>
+<p><a name = "line13_27" id = "line13_27"> </a>
+Multiplicat crebros sinuati gurgitis orbes;</p>
+<p><a name = "line13_28" id = "line13_28"> </a>
+Donec <a href = "#var13_28">postremo</a> laxatis circulus oris</p>
+<p><a name = "line13_29" id = "line13_29"> </a>
+Contingat geminas patulo curvamine ripas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_24" id = "not13_24" href = "#line13_24">24 sqq.</a>
+Imago ardoris pugnandi paulatim crescentis Silio propria, et luxurie
+quidem orationis, sed graphice adumbrata, quæ recte laudabatur a Scalig.
+Poet. VI,&nbsp;6. Cf. supra <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_141">ad VII, 141 sqq.</a>; Drakenb. bene comparavit
+verba Senec. Nat. Quæst. I,&nbsp;8. «Quum in piscinam lapis missus est,
+videmus in multos orbes aquam discedere, et fieri primum angustissimum
+orbem, deinde latiorem, ac deinde alios majores, donec evanescat
+impetus, et in planitiem inmotarum aquarum solvatur.» Perperam autem
+Dausq. examussim h.l. delineari putabat ludum puerilem (forte illum, qui
+describitur a Minuc. Fel. in Octav. c. 3, ubi v. Intpp.), et parum apte
+laudabat Senec. Herc. fur. 683&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_28" id = "not13_28" href =
+"#line13_28">28.</a>&nbsp;Donec in utraque ripa gyri desinunt,
+evanescunt, et veluti absorbentur: nam tum <i>patulum</i> curvamen
+oritur, quum gyrus a ripa interrumpitur et quasi aperitur; Ernesti.
+Enimvero <i>patulum curvamen</i> est late patens, orbis latior. Idem
+V.&nbsp;C. hoc comparandi genus exemplo Maronis excusat, quum potius
+suavissimum sit. Vid. Scalig. l.c. Heyne ad Virg. Æneid. VIII, 22 seq.,
+et Lowth. ibi laud. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_189">XIV, 189 seq.</a> et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_141">VII, 141&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">30</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_30" id = "line13_30"> </a>
+At contra <a href = "#var13_30">Argyripæ pravum decus</a> (inclita
+namque</p>
+<span class = "pagenum">75</span>
+<p><a name = "line13_31" id = "line13_31"> </a>
+Semina ab <a href = "#var13_31">Œnea</a> ductoris stirpe trahebat</p>
+<p><a name = "line13_32" id = "line13_32"> </a>
+<a href = "#var13_32">Ætoli), Dasio fuit haud ignobile nomen</a>,</p>
+<p><a name = "line13_33" id = "line13_33"> </a>
+Lætus opum, sed clauda fides, seseque calenti</p>
+<p><a name = "line13_34" id = "line13_34"> </a>
+Addiderat Pœno, Latiæ diffisus habenæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_30" id = "not13_30" href = "#line13_30">30.</a>
+Pœnum a reditu avocat Dasius transfuga, docens, Romam inexpugnabilem
+esse propter Palladium, cujus historiam intexit poeta ornatus sectandi
+doctrinæque
+<span class = "pagenum notes">75</span>
+ostentandæ studio, sequutus varios auctores, nescio quos, sed inpr.
+Virg. Æn. II, 164 sq. Cf. ibi Heyne in Excursu IX, et ad Apollod.
+p.&nbsp;744... 752; Spanhem. ad Callim. H.&nbsp;in Lav. Pall.
+v.&nbsp;39. Totum tamen commentum. h.l. aptissimum est. De
+<i>Argyripa</i> (propr. <i>Argyrippa</i>) v. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#not4_554">ad IV, 554</a>; de <i>Œneo</i> sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_367">III, 367</a>; et de
+<i>Dasio</i>, h.l. V.L.
+&mdash;<i>pravum decus</i>, homo nobilissimis natalibus ortus, sed
+pravus fidei et moribus corruptis; N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "not13_31" id = "not13_31" href =
+"#line13_31">31&nbsp;sq.</a>
+<i>Semina</i>, originem.
+&mdash;<i>ductoris Ætoli</i>, Diomedis, nepotis Œnei. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_125">ad I,&nbsp;125</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookXI.html#not11_505">XI, 505</a>.
+&mdash;<a name = "not13_33" id = "not13_33" href =
+"#line13_33">33&nbsp;seq.</a>
+<i>Lætus opum</i>, ut ap. Valer. Fl. III, 659, ubi v. Burm.
+&mdash;<i>clauda fides</i>, ut <i>manca virtus</i>, Cic. Fin.
+III,&nbsp;9.
+&mdash;<i>calenti Pœno</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#not15_337">ad XV, 337</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_34" id = "not13_34" href =
+"#line13_34" title = "numerus deest">34.</a>&nbsp;<i>Latiæ habenæ</i>,
+Romanorum rebus et imperio.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line13_35" id = "line13_35"> </a>
+Is, volvens veterum memorata antiqua parentum,</p>
+<p><a name = "line13_36" id = "line13_36"> </a>
+«Longo, miles, ait, quateret quum Teucria bello</p>
+<p><a name = "line13_37" id = "line13_37"> </a>
+Pergama, et ad muros staret sine sanguine Mavors,</p>
+<p><a name = "line13_38" id = "line13_38"> </a>
+Sollicitis Calchas (nam sic fortissimus heros</p>
+<p><a name = "line13_39" id = "line13_39"> </a>
+Poscenti socero sæpe inter pocula Dauno</p>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line13_40" id = "line13_40"> </a>
+Narrabat memori Diomedes condita mente),</p>
+<p><a name = "line13_41" id = "line13_41"> </a>
+Sed Calchas Danais, nisi clausum e sedibus arcis</p>
+<p><a name = "line13_42" id = "line13_42"> </a>
+Armisonæ curent simulacrum avellere Divæ,</p>
+<p><a name = "line13_43" id = "line13_43"> </a>
+Non unquam adfirmat <a href = "#var13_43">Therapnæis Ilion</a> armis</p>
+<span class = "pagenum">76</span>
+<p><a name = "line13_44" id = "line13_44"> </a>
+<a href = "#var13_43">Cessurum</a>, aut Ledæ rediturum nomen
+Amyclas.</p>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line13_45" id = "line13_45"> </a>
+Quippe deis visum, ne cui perrumpere detur,</p>
+<p><a name = "line13_46" id = "line13_46"> </a>
+Effigies ea quas unquam possederit, urbes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_35" id = "not13_35" href = "#line13_35">35.</a>
+<i>volvens</i>, ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;262.
+&mdash;<a name = "not13_36" id = "not13_36" href =
+"#line13_36">36.</a>&nbsp;<i>miles</i>, Græci.
+&mdash;<a name = "not13_37" id = "not13_37" href =
+"#line13_37">37.</a>&nbsp;<i>staret</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_44">ad IV, 44</a>.
+&mdash;<a name = "not13_38" id = "not13_38" href =
+"#line13_38">38.</a>&nbsp;<i>Calchas</i> vates notissimus ex Hom. Iliad.
+α, 69 al.
+&mdash;<i>Sollicitis Calchas... Sed Calchas Danais</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#var12_441">ad XII, 441 in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_41" id = "not13_41" href =
+"#line13_41">41.</a>&nbsp;<i>e sedibus arcis</i>, e templo <i>Armisonæ
+Divæ</i>, Palladis, in arce Ilii sito.
+&mdash;<a name = "not13_43" id = "not13_43" href =
+"#line13_43">43.</a>&nbsp;<i>armis Therapnæis</i>, Spartanis, h.e.
+Græcorum, inter quorum principes erat Menelaus, frater Agamemnonis et
+rex Lacedæmon. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_6">ad
+I,&nbsp;6</a>; <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_303">VI,
+303</a>, et <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_412">VIII,
+412</a>.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">76</span>
+<a name = "not13_44" id = "not13_44" href = "#line13_44">44.</a>
+<i>Ledæ nomen</i>, Helenam, Ledæ filiam, ut <i>nomen Echionium</i> ap.
+Virg. Æneid. XII, 515, ubi v. Serv. et Heyne.
+&mdash;<i>Amyclas</i>, Spartam, vel Laconiam.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_47" id = "line13_47"> </a>
+«Tum meus adjuncto monstratam <a href = "#var13_47">evasit</a> in
+arcem</p>
+<p><a name = "line13_48" id = "line13_48"> </a>
+Tydides Ithaco, et, dextra <a href = "#var13_48">molitus</a> in ipso</p>
+<p><a name = "line13_49" id = "line13_49"> </a>
+Custodes aditu templi, cæleste reportat</p>
+<span class = "linenum">50</span>
+<p><a name = "line13_50" id = "line13_50"> </a>
+Palladium, ac nostris aperit mala Pergama fatis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_47" id = "not13_47" href = "#line13_47">47.</a>
+Quidam poetæ <i>palladium</i> a Diomede et Ulysse (conf. tabula Iliaca
+num. 95), alii a solo Ulysse (v. Gorlæi Dactyl. P. II, n. 95, Fabrett.
+Comm. ad Tabul. Iliac. p.&nbsp;364, et Begeri Thes. Brand. T.&nbsp;I,
+p.&nbsp;94), ante Trojam captam, alii vero post captam demum urbem (quod
+ex Pausan. Phocic. c. 26, intelligitur) Trojanis furto ablatum fuisse
+memorant; Draken. Cf. Heyne Exc. IX ad Virg. Æn. II, et Mezir. <i>Comm.
+sur les Ep. d’Ovide</i>, T.&nbsp;I, p.&nbsp;67.
+&mdash;<i>adjuncto Ithaco</i>, cum Ulysse. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_14">ad I,&nbsp;14</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_180">II, 180</a>.
+&mdash;<a name = "not13_48" id = "not13_48" href =
+"#line13_48">48.</a>&nbsp;<i>Tydides</i>, Diomedes, <i>meus</i>
+cognatus. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_31">v.&nbsp;31</a>.
+&mdash;<i>molitus</i>, cædens, interficiens, Ernesti; quæ verbi vis
+admodum dubia est. Rectius forte Lefeb. perrumpens impetu facto, vel
+N.&nbsp;Heins. amoliens. Sic <i>moliri montes sede sua</i>,
+<i>obices</i>, <i>portam</i>, <i>fores</i>, etc., dixere Liv.
+IX,&nbsp;3; VI, 33; XXIV, 46; XXV, 36; XXVII, 28; Tac. Ann. I,&nbsp;39
+et alii dixere. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_645">ad I,&nbsp;645</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_788">IV, 788</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_385">V,&nbsp;385</a>, et ad rem Virg. Æn. II, 166.
+&mdash;<a name = "not13_49" id = "not13_49" href =
+"#line13_49">49.</a>&nbsp;<i>cæleste Palladium</i>, διϊπετές. Cf. Heyne
+ad Apollod. p.&nbsp;744.
+&mdash;<a name = "not13_50" id = "not13_50" href =
+"#line13_50">50.</a>&nbsp;Cf. Var. Lect. et Virg. Æn. II, 169 sq. De
+Palladio autem Lavinium a Diomede, et inde Romam translato, v. Spanhem.
+ad Callim. II. in Lav. Pall. v.&nbsp;39, et de Diomedis sedibus in
+litore Apuliæ Daunorumque finibus, ubi Dauni regis filia in matrimonium
+ducta (cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_70">v.&nbsp;70</a>) Arpos, seu Argyrippam <i>urbem</i> (Ἄργος
+ἵππιον) condidit, Heyne Exc. I, ad Virgil. Æn. XI, 243&nbsp;sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_51" id = "line13_51"> </a>
+<a href = "#var13_51">Nam</a> postquam Œnotris fundavit finibus
+urbem,</p>
+<span class = "pagenum">77</span>
+<p><a name = "line13_52" id = "line13_52"> </a>
+Æger delicti, Phrygium placare colendo</p>
+<p><a name = "line13_53" id = "line13_53"> </a>
+Numen, et Iliacos parat exorare Penates.</p>
+<p><a name = "line13_54" id = "line13_54"> </a>
+Ingens jam templum celsa surgebat in arce,</p>
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line13_55" id = "line13_55"> </a>
+Laomedonteæ sedes ingrata Minervæ:</p>
+<p><a name = "line13_56" id = "line13_56"> </a>
+Quum medios inter somnos altamque quietem,</p>
+<p><a name = "line13_57" id = "line13_57"> </a>
+Nec celata deam, et minitans Tritonia virgo:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_51" id = "not13_51" href = "#line13_51">51.</a>
+<i>Œnotris</i>;
+<span class = "pagenum notes">77</span>
+v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_46">VIII, 46</a>.
+&mdash;<a name = "not13_52" id = "not13_52" href =
+"#line13_52">52&nbsp;seq.</a>
+<i>Æger delicti</i>, propter Palladium furto abductum; unde et
+<i>inpius</i> Virgil. Æn. II, 163 dicitur. Conf. Heins. ad Valer. Fl.
+III, 737.
+&mdash;<i>Phrygium Numen, et Iliacos Penates</i>, Palladem. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#not1_43">ad I,&nbsp;43</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_54" id = "not13_54" href = "#line13_54">54.</a>
+<i>surgebat</i>, exstruebatur, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_747">VII, 747</a>; Virgil. Æn. I,&nbsp;437 al.
+&mdash;<a name = "not13_55" id = "not13_55" href =
+"#line13_55">55.</a>&nbsp;<i>Laomedonteæ</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#line7_437">VII, 437</a>.
+&mdash;<i>sedes</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_48">XII, 48</a>, ubi v. V.L.
+&mdash;<a name = "not13_57" id = "not13_57" href =
+"#line13_57">57.</a>&nbsp;<i>Nec celata deam</i>, forma divina, ut
+<i>vero ore</i> <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_705">XII, 705</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>Tritonia virgo</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_323">ad III, 323</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_58" id = "line13_58"> </a>
+«Non hæc, Tydide, tantæ pro laudis honore</p>
+<p><a name = "line13_59" id = "line13_59"> </a>
+«Digna paras, non Garganus, nec Daunia tellus</p>
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line13_60" id = "line13_60"> </a>
+«Debentur <a href = "#var13_60">nobis</a>: quære in Laurentibus
+arvis,</p>
+<p><a name = "line13_61" id = "line13_61"> </a>
+«Qui nunc prima locant melioris <a href = "#var13_61">mœnia</a>
+Trojæ.</p>
+<p><a name = "line13_62" id = "line13_62"> </a>
+«<a href = "#var13_62">Huc vittas</a> castumque refer penetrale
+parentum.»</p>
+<p><a name = "line13_63" id = "line13_63"> </a>
+Quîs trepidus monitis Saturnia regna capessit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_59" id = "not13_59" href = "#line13_59">59.</a>
+<i>Garganus</i> et <i>Daunia tellus</i>, Apulia. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_561">IV, 561</a>.
+&mdash;<a name = "not13_60" id = "not13_60" href =
+"#line13_60">60&nbsp;seq.</a>
+Quære Æneam, qui in Laurenti agro novam Trojam exstruxit (v. Heyne Exc.
+III ad Virg. Æn. VII), et Palladium Trojanis redde.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_62" id = "not13_62" href = "#line13_62">62.</a>
+<i>vittas et penetrale</i> signum palladis (v. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_668">ad I,&nbsp;668</a>; Cic. Nat. D. II, 27, et
+Virgil. Æneid. II, 168): nisi <i>vittas</i> Vestæ cum N.&nbsp;Heins.
+intelligere malis. Cf. Heyne not. et Exc. IX ad Virgil. Æn. II, 296.
+&mdash;<i>castum penetrale</i>, signum Palladis, virginis perpetuæ:
+cujus solenne epith. est, ut et sacrorum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_64" id = "line13_64"> </a>
+«Jam Phryx condebat Lavinia Pergama victor,</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line13_65" id = "line13_65"> </a>
+Armaque Laurenti figebat Troia luco.</p>
+<p><a name = "line13_66" id = "line13_66"> </a>
+Verum ubi Tyrrheni perventum ad fluminis undas,</p>
+<p><a name = "line13_67" id = "line13_67"> </a>
+<a href = "#var13_67">Castraque Tydides posuit fulgentia ripa</a>,</p>
+<span class = "pagenum">78</span>
+<p><a name = "line13_68" id = "line13_68"> </a>
+Priamidæ intremuere metu: tum, <a href = "#var13_68">pignora</a>
+pacis</p>
+<p><a name = "line13_69" id = "line13_69"> </a>
+Prætendens dextra ramum <a href = "#var13_69">canentis</a> olivæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_64" id = "not13_64" href = "#line13_64">64.</a>
+<i>Phryx</i>, Trojanus; <i>victor</i> Turni, Æneas.
+&mdash;<i>Lavinia Pergama</i>, novam quasi Trojam, quam a conjuge sua
+Lavinium dixit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_66" id = "not13_66" href = "#line13_66">66.</a>
+<i>Tyrrheni fluminis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_6">v.&nbsp;6</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_362">ad VIII, 362</a>.
+&mdash;<a name = "not13_67" id = "not13_67" href =
+"#line13_67">67.</a>&nbsp;<i>Castra</i>, classem in statione positam,
+<i>fulgentia</i>, ut
+<span class = "pagenum notes">78</span>
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_435">XII, 435</a>,
+<i>arx corusca</i>; Drak. Cf. Cerda et Heyne ad Virg. Æn. III, 519; IV,
+604; <ins class = "correction" title = "‘5’ legitur">V</ins>, 669;
+Heusing. ad Corn. Nep. Alcib.&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not13_69" id = "not13_69" href =
+"#line13_69">69.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. VIII, 116, 128; XI, 101,
+332.
+&mdash;<i>canentis olivæ</i>, ut <i>pallentis</i> ap. Virg. Ecl.
+V,&nbsp;16; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">70</span>
+<p><a name = "line13_70" id = "line13_70"> </a>
+Sic orsus Dauni gener inter murmura Teucrum:</p>
+<p><a name = "line13_71" id = "line13_71"> </a>
+«Pone, <a href = "#var13_71">Anchisiade</a>, memores irasque
+metusque;</p>
+<p><a name = "line13_72" id = "line13_72"> </a>
+«Quidquid ad Idæos Xanthum Simoentaque nobis</p>
+<p><a name = "line13_73" id = "line13_73"> </a>
+«Sanguine sudatum Scææque ad limina portæ,</p>
+<p><a name = "line13_74" id = "line13_74"> </a>
+«Haud nostrum est: egere dei duræque sorores.</p>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line13_75" id = "line13_75"> </a>
+«Nunc, age, quod superest, cur non melioribus, <a href =
+"#var13_75">ævi</a>,</p>
+<p><a name = "line13_76" id = "line13_76"> </a>
+«Ducimus auspiciis? dextras jungamus <a href =
+"#var13_76">inermes</a>.</p>
+<p><a name = "line13_77" id = "line13_77"> </a>
+«Fœderis, en, hæc testis erit.» Veniamque precatus</p>
+<p><a name = "line13_78" id = "line13_78"> </a>
+Trojanam ostentat <a href = "#var13_78">trepidis</a> de puppe
+Minervam.</p>
+<p><a name = "line13_79" id = "line13_79"> </a>
+Hæc ausos Celtas inrumpere mœnia Romæ</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line13_80" id = "line13_80"> </a>
+Conripuit leto; neque tot de millibus unum</p>
+<p><a name = "line13_81" id = "line13_81"> </a>
+Ingentis populi patrias dimisit ad <a href = "#var13_81">aras</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_70" id = "not13_70" href = "#line13_70">70.</a>
+<i>Dauni gener</i>; cf. <a class = "crossref" href = "#not13_50">ad
+v.&nbsp;50 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_71" id = "not13_71" href =
+"#line13_71">71.</a>&nbsp;<i>memores iras metusque</i>; v. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_65">ad III, 65</a>, et Heyne ad
+Virg. Æn. I,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not13_72" id = "not13_72" href =
+"#line13_72">72.</a>&nbsp;<i>Idæos</i>, Trojanos fluvios.
+&mdash;<a name = "not13_73" id = "not13_73" href =
+"#line13_73">73.</a>&nbsp;<i>Sanguine sudatum</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_455">II, 455</a>, ibique not. Cf.
+Virg. Æn. III, 350&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_74" id = "not13_74" href =
+"#line13_74">74.</a>&nbsp;<i>Haud nostrum est</i>, etc., haud nostra,
+sed deorum et Parcarum voluntate, fato, actum est.
+&mdash;<i>sorores duræ</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_281">I,&nbsp;281</a>, ubi v. not.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_76" id = "not13_76" href =
+"#line13_76">76.</a>&nbsp;<i>dextras jungamus inermes</i>, noto pacis,
+amicitiæ et fœderis signo. Cf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_77" id = "not13_77" href = "#line13_77">77.</a>
+<i>hæc</i>, δεικτικῶς.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_79" id = "not13_79" href = "#line13_79">79 sq.</a>
+Res notissima e Liv. V,&nbsp;49. Conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_624">I,&nbsp;624 sq.</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_150">IV, 150 sq.</a> Poeta vero cladem
+Gallorum palladio, non virtuti Camilli tribuit.
+&mdash;<a name = "not13_81" id = "not13_81" href =
+"#line13_81">81.</a>&nbsp;<i>aras patrias</i>; v. Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_82" id = "line13_82"> </a>
+His fractus ductor convelli signa maniplis</p>
+<p><a name = "line13_83" id = "line13_83"> </a>
+Optato lætis abitu jubet: itur in agros,</p>
+<span class = "pagenum">79</span>
+<p><a name = "line13_84" id = "line13_84"> </a>
+<a href = "#var13_84">Dives ubi ante omnes</a> colitur Feronia luco,</p>
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line13_85" id = "line13_85"> </a>
+Et sacer humectat fluvialia rura Capenas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_82" id = "not13_82" href = "#line13_82">82.</a>
+Conf. Liv. XXVI, 11.
+&mdash;<i>His</i> Dasii verbis <i>fractus ductor</i>, Hannibalis animus,
+furor, impetus,
+<span class = "pagenum notes">79</span>
+consiliumque fractum, vel ipse a sententia abductus est.
+&mdash;<i>convelli signa</i>, ut <a class = "crossref missing" href =
+"bookXII.html#line12_730" title = "‘XIII, 729, 733’ legitur">XII, 730,
+733</a>.
+&mdash;<a name = "not13_84" id = "not13_84" href =
+"#line13_84">84.</a>&nbsp;<i>Feronia</i>, dea Latii Indiges (v. Heyne ad
+Virgil. Æneid. VII, 800; VIII, 564, et Struv. Synt. Ant. Rom. c. 1,
+p.&nbsp;162), cujus triplex in Italia lucus cum fano memoratur: primus
+ad Tarracinam, seu Anxur in Latio et via Appia (de quo v. Virg. l.c.
+Horat. sat. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>, 24, et Cluver.
+Ital. ant. II,&nbsp;2, p.&nbsp;460); alter in Etruria inter Lunam et
+Pisas ad Vesidiam fl. (si fides habenda inscriptioni apud Gruter.
+p.&nbsp;220); tertius, de quo h.l. agitur, in eadem Etruria, inter Veios
+et Tiberim, in agro <i>Capenate</i>, ad radices Soractis montis, de quo
+v. Liv. XXVII,&nbsp;4, 5; Virg. Æn. VII, 697; Cluver. II,&nbsp;3,
+p.&nbsp;547. <i>Fanum</i> hoc divitiis inclitum, ibique forum totius
+Italiæ mercatumque frequentem, Deam vero in illo communiter a Sabinis et
+Latinis cultam fuisse, tradunt Liv. I,&nbsp;30; XXVI, 11, et Dionys.
+Hal. II,&nbsp;6; III, 32. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_175">ad V,&nbsp;175 sq.</a> Capena, seu Capenas et
+Capenus (Frontin. p.&nbsp;121) notum Etruriæ oppidum, sed fluvius
+<i>Capenas</i> ignotus.
+&mdash;<a name = "not13_85" id = "not13_85" href =
+"#line13_85">85.</a>&nbsp;<i>sacer</i>, tamquam adcola et custos sacri
+nemoris ac fani; Mars. Conf. et <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_215">ad XII, 215</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_86" id = "line13_86"> </a>
+Fama est, intactas longævi ab origine <a href = "#var13_86">fani</a></p>
+<p><a name = "line13_87" id = "line13_87"> </a>
+Crevisse, in medium congestis undique donis,</p>
+<p><a name = "line13_88" id = "line13_88"> </a>
+Inmensum per tempus opes, lustrisque relictum</p>
+<p><a name = "line13_89" id = "line13_89"> </a>
+Innumeris aurum, solo servante pavore.</p>
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line13_90" id = "line13_90"> </a>
+<a href = "#var13_90">Hac</a> avidas mentes et barbara corda rapina</p>
+<p><a name = "line13_91" id = "line13_91"> </a>
+Polluit, atque armat <a href = "#var13_91">contemtu</a> pectora
+divum.</p>
+<p><a name = "line13_92" id = "line13_92"> </a>
+Avia tunc longinqua placent, quæ sulcat aratro</p>
+<p><a name = "line13_93" id = "line13_93"> </a>
+Ad freta porrectis Trinacria Bruttius arvis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_89" id = "not13_89" href = "#line13_89">89.</a>
+<i>solus pavor</i>, h.e. religio (v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_82">ad I,&nbsp;82</a>), <i>servabat</i>, tuebatur opes
+templi, ab iis diripiendis homines absterrebat. Dausqueius non male
+comparabat locum Diodori, lib V: Ἴδιον δέ τι συμβαίνει καὶ παράδοξον
+παρὰ τοῖς ἄνω Κελτοῖς περὶ τὰ τεμένη τῶν Θεῶν γιγνόμενον· ἐν γὰρ τοῖς
+ἱεροῖς καὶ τεμένεσιν ἐπὶ τῆς χώρας ἀνειμένος ἔῤῥιπται πολὺς χρυσὸς
+ἀνατεθειμένος τοῖς Θεοῖς· καὶ τῶν ἐγχωρίων μηδεὶς ἅπτεται τούτου διὰ τὴν
+δεισιδαιμονίαν, καὶ περ ὄντων τῶν Κελτῶν φιλαργύρων κάθ’ ὑπερβολήν.
+Conf. et Virg. Æn. VII, 60.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_91" id = "not13_91" href = "#line13_91">91.</a>
+<i>armat contemtu pectora</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_249">IV, 249</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_92" id = "not13_92" href = "#line13_92">92 sq.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 12 pr.
+&mdash;<i>sulcat aratro</i>, ut <i>Thraces arant</i> ap. Virg. Æn. III,
+14, et similia passim. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_564">ad VIII, 564</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">80</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_94" id = "line13_94"> </a>
+Dum Libys haud <a href = "#var13_94">lætus</a> Rhegina ad litora
+tendit,</p>
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line13_95" id = "line13_95"> </a>
+Victor, submoto patriis a finibus hoste,</p>
+<p><a name = "line13_96" id = "line13_96"> </a>
+Fulvius infaustam Campana ad mœnia clausis</p>
+<p><a name = "line13_97" id = "line13_97"> </a>
+Portabat famam, <a href = "#var13_97">miserisque</a> extrema
+movebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_94" id = "not13_94" href = "#line13_94">94.</a>
+<i>Haud lætus</i>, tristis: eum enim invitum, et deorum portentis
+territum, ac
+<span class = "pagenum notes">80</span>
+tandem Dasii narratione permotum, Romæ capiendæ spem posuisse, et inde
+movisse, ex initio hujus et fine superioris libri constat; Drak.
+&mdash;<a name = "not13_97" id = "not13_97" href =
+"#line13_97">97.</a>&nbsp;<i>miseris</i>, obsessis Capuæ civibus
+<i>extrema</i> mala <i>movebat</i>, parabat. Ernesti: ita urbem
+obsidebat, ut spes nulla salutis civibus relinqueretur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_98" id = "line13_98"> </a>
+Tum prensans passim, cuicumque est nomen in armis:</p>
+<p><a name = "line13_99" id = "line13_99"> </a>
+«Dedecus hoc defende manu! cur perfida, et <a href =
+"#var13_99">urbi</a></p>
+<span class = "linenum">100</span>
+<p><a name = "line13_100" id = "line13_100"> </a>
+Altera Carthago nostræ, post fœdera rupta,</p>
+<p><a name = "line13_101" id = "line13_101"> </a>
+<a href = "#var13_101">Et missum</a> ad portas Pœnum, post jura
+petita</p>
+<p><a name = "line13_102" id = "line13_102"> </a>
+Consulis alterni, stat adhuc? et turribus altis</p>
+<p><a name = "line13_103" id = "line13_103"> </a>
+Hannibalem ac libycas exspectat lenta cohortes?»</p>
+<p><a name = "line13_104" id = "line13_104"> </a>
+Miscebat dictis facta, et nunc robore celsas</p>
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line13_105" id = "line13_105"> </a>
+Educi turres, quîs vinceret ardua muri,</p>
+<p><a name = "line13_106" id = "line13_106"> </a>
+Cogebat, nunc <a href = "#var13_106">conjunctas</a> adstringere
+nodis</p>
+<p><a name = "line13_107" id = "line13_107"> </a>
+Instabat ferroque trabes, quo frangeret altos</p>
+<p><a name = "line13_108" id = "line13_108"> </a>
+Portarum postes, quateretque morantia claustra.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_98" id = "not13_98" href = "#line13_98">98.</a>
+<i>prensans</i>, rogans. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_461">ad lib. VI, v.&nbsp;461 sq.</a> <i>cuicumque est
+nomen in armis</i>, fortissimos militum, viros spectatæ virtutis.
+&mdash;<a name = "not13_99" id = "not13_99" href =
+"#line13_99">99.</a>&nbsp;Verba Fulvii.
+&mdash;<i>Dedecus defende</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_490">V,&nbsp;490</a> ubi v. not. Ernesti: injurias a
+Campanis nobis factas armis ulciscimini. Sed <i>dedecus</i> eo spectat,
+quod tam perfida urbs tam diu nequidquam obsidetur. Cf.&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not13_100" id = "not13_100" href =
+"#line13_100">100.</a>&nbsp;<i>fœdera rupta</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_29">XI, 29 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_101" id = "not13_101" href =
+"#line13_101">101</a>&nbsp;<a name = "not13_102" id = "not13_102" href =
+"#line13_101">seq.</a>
+<i>missum ad portas Pœnum</i>, Hannibalem arcessitum, quum Campani ad
+cum deficerent, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_132">XI, 132 seq.</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookXII.html#line12_449">XII, 449&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>post jura petita Consulis alterni</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_55">XI, 55&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_103" id = "not13_103" href =
+"#line13_103">103.</a>&nbsp;<i>lenta</i>, secura, sine metu, et in otio.
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_489">ad II,
+489</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_104" id = "not13_104" href = "#line13_104">104.</a>
+<i>robore</i>, e ligno, ligneas.
+&mdash;<a name = "not13_106" id = "not13_106" href =
+"#line13_106">106.</a>&nbsp;<i>conjunctas adstringere nodis</i>,
+palilogia, de qua v. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#not9_99">ad IX, 99</a>.
+&mdash;<a name = "not13_107" id = "not13_107" href =
+"#line13_107">107.</a>&nbsp;<i>trabes</i>, arietes.
+&mdash;<a name = "not13_108" id = "not13_108" href =
+"#line13_108">108.</a>&nbsp;<i>morantia claustra</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_130">VII, 130</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">81</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_109" id = "line13_109"> </a>
+Hic latera intextus stellatis axibus agger,</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line13_110" id = "line13_110"> </a>
+Hic gravida armato surgebat vinea dorso.</p>
+<p><a name = "line13_111" id = "line13_111"> </a>
+<a href = "#var13_111">At</a> postquam properata satis, quæ commonet
+usus,</p>
+<p><a name = "line13_112" id = "line13_112"> </a>
+Dat signum, atque alacer scalis transcendere muros</p>
+<p><a name = "line13_113" id = "line13_113"> </a>
+Imperat, ac sævis urbem terroribus inplet,</p>
+<p><a name = "line13_114" id = "line13_114"> </a>
+<a href = "#var13_114">Quum</a> subito dextrum obfulsit conatibus
+omen.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">81</span>
+<a name = "not13_109" id = "not13_109" href = "#line13_109">109.</a>
+Dausq. Cell. et Ernesti intelligunt turres et machinas, quarum lateribus
+<i>stellati axes</i>, h.e. rotæ radiatæ fuerint adnexæ. Sed de
+<i>aggere</i> sermo est; unde <i>axes stellati</i> videntur potius ligna
+dici sive tigna, cancellatim, ad instar stellæ radiatæ vel potius
+radiorum rotæ, directa, transversa et decussata, quibus latera aggeris
+varie ligabantur. Ipsa autem verba petita sunt e Lucano, III, 455. Conf.
+Lips. Poliorcet. II,&nbsp;3.
+&mdash;<a name = "not13_110" id = "not13_110" href =
+"#line13_110">110.</a>&nbsp;<i>dorsum armatum</i>, dicuntur milites,
+vineis tecti; vel tectum vineæ permunitum, et, ut utar verbis Veget. IV,
+15, <i>duplici munitione, tabulatis</i> (f. <i>tabulis</i>)
+<i>cratibusque contextum</i> (quod tamen tabulatum magis proprie
+pluteorum fuit); aut vinea dicitur <i>gravida dorso armato</i>, quia a
+tergo et dorso armatum militem revelat et ostendit. Ita Lips. Poliorc.
+I,&nbsp;7.
+&mdash;<i>gravida</i>, ut <i>fœta armis</i> et <i>gravis</i> apud Virg.
+Æneid. lib. II, 238, et VI, 516, ad quæ loca vide Heyne.
+&mdash;<i>surgebat</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line13_54">v.&nbsp;54</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">115</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_115" id = "line13_115"> </a>
+Cerva fuit, raro <a href = "#var13_115">terris</a> spectata colore,</p>
+<p><a name = "line13_116" id = "line13_116"> </a>
+Quæ candore nivem, candore anteiret olores.</p>
+<p><a name = "line13_117" id = "line13_117"> </a>
+Hanc agreste Capys donum, quum mœnia sulco</p>
+<p><a name = "line13_118" id = "line13_118"> </a>
+Signaret, grato <a href = "#var13_118">parvæ mollitus</a> amore,</p>
+<p><a name = "line13_119" id = "line13_119"> </a>
+Nutrierat, sensusque hominis donarat alendo.</p>
+<span class = "pagenum">82</span>
+<span class = "linenum">120</span>
+<p><a name = "line13_120" id = "line13_120"> </a>
+Inde exuta feram, docilisque adcedere mensis,</p>
+<p><a name = "line13_121" id = "line13_121"> </a>
+Atque ultro blanda adtactu gaudebat herili.</p>
+<p><a name = "line13_122" id = "line13_122"> </a>
+Aurato matres adsuetæ pectine mitem</p>
+<p><a name = "line13_123" id = "line13_123"> </a>
+Comere, et humenti fluvio <a href = "#var13_123">revocare</a>
+colorem.</p>
+<p><a name = "line13_124" id = "line13_124"> </a>
+Numen erat jam cerva loci; famulamque Dianæ</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line13_125" id = "line13_125"> </a>
+Credebant, ac tura deum de more dabantur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_115" id = "not13_115" href = "#line13_115">115.</a>
+Commentum ornatus studio carmini intextum, et depromtum e Virg. Æn. VII,
+483 sqq. sed Siliana orationis luxurie expressum. Conf. Heyne ad Virg.
+l.c. et Calpurn. VI, 32.
+&mdash;<i>Cerva</i>, in Virg. <i>cervus</i>. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#var3_39">ad III, 39, in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not13_116" id = "not13_116" href =
+"#line13_116">116.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. XII, 84, ibique Cerda et
+Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_117" id = "not13_117" href = "#line13_117">117 seq.</a>
+<i>Capys</i>, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_30">ad XI, 30</a>.
+&mdash;<i>mœnia sulco Signaret</i>, ambitum eorum locumque urbis novæ
+aratro definiret, h.e. Capuam conderet. Res nota ex Isidor. Orig.
+XV,&nbsp;2; Serv. ad Virgil. Æn. V,&nbsp;755, et Intpp. Ovid. Fast. IV,
+819.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_118" id = "not13_118" href =
+"#line13_118" title = "numerus deest">118.</a>&nbsp;<i>mollitus</i>,
+captus. Quod feram captam occidi noluerat; Burman.
+&mdash;<a name = "not13_119" id = "not13_119" href =
+"#line13_119">119.</a>&nbsp;Verba Virg. Æn. VII, 487... 490, ornatu
+parum apto et jucundo
+<span class = "pagenum notes">82</span>
+variata.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_120" id = "not13_120" href = "#line13_120">120.</a>
+<i>exuta feram</i>, ferina natura, seu feritate exuta, deposita, h.e.
+mansuefacta. Cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_100">ad
+VI, 100</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_496">VII, 496</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_124" id = "not13_124" href = "#line13_124">124 sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_283">ad VI, 283...
+288</a>, et Gron. Obss. I,&nbsp;13.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_126" id = "line13_126"> </a>
+Hæc, ævi vitæque tenax, felixque senectam</p>
+<p><a name = "line13_127" id = "line13_127"> </a>
+Mille indefessos viridem duxisse per annos,</p>
+<p><a name = "line13_128" id = "line13_128"> </a>
+Seclorum numero Trojanis condita tecta</p>
+<p><a name = "line13_129" id = "line13_129"> </a>
+Æquabat: <a href = "#var13_129">sed enim</a> longo nox venerat ævo.</p>
+<span class = "linenum">130</span>
+<p><a name = "line13_130" id = "line13_130"> </a>
+Nam, subito incursu sævorum agitata luporum,</p>
+<p><a name = "line13_131" id = "line13_131"> </a>
+Qui noctis tenebris urbem (miserabile bello</p>
+<p><a name = "line13_132" id = "line13_132"> </a>
+Prodigium) intrarant, primos ad luminis ortus</p>
+<p><a name = "line13_133" id = "line13_133"> </a>
+Extulerat sese portis, pavidaque petebat</p>
+<p><a name = "line13_134" id = "line13_134"> </a>
+Consternata fuga positos ad mœnia campos.</p>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p><a name = "line13_135" id = "line13_135"> </a>
+Exceptam læto juvenum certamine ductor</p>
+<p><a name = "line13_136" id = "line13_136"> </a>
+<a href = "#var13_136">Mactat, Diva, tibi, tibi enim hæc gratissima
+sacra</a>,</p>
+<p><a name = "line13_137" id = "line13_137"> </a>
+Fulvius, atque adsis orat, Latonia, cœptis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_126" id = "not13_126" href = "#line13_126">126.</a>
+Quæ Plinius, VIII, 32 seu 50 (ubi vid. Harduin.) et alii de grandi
+cervorum ætate tradant, fabulosa esse, jam monuit Aristot. Hist. An.
+IX,&nbsp;6; et hodie satis constat, raro triginta annis majores
+inveniri.
+&mdash;<a name = "not13_127" id = "not13_127" href =
+"#line13_127">127.</a>&nbsp;<i>Mille</i> tamen cervorum <i>anni</i> a
+nemine, quod sciam, memorantur, et poeta nimis rem auxit.
+&mdash;<a name = "not13_129" id = "not13_129" href =
+"#line13_129">129.</a>&nbsp;<i>nox</i>, mors. Vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_131" id = "not13_131" href = "#line13_131">131 seq.</a>
+<i>miserabile bello Prodigium</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_638">VIII, 638</a>, ubi v. not.
+&mdash;<a name = "not13_134" id = "not13_134" href =
+"#line13_134">134.</a>&nbsp;<i>Consternata</i>; conf. Heinsium ad Ovidii
+Metam. lib. II, 314.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_135" id = "not13_135" href = "#line13_135">135.</a>
+Cogita milites omine fausto lætos inter se certasse, quis primus caperet
+cervam; Ern. <i>Excipere</i> verbum proprium venatoribus, qui feras dolo
+ac fraude capiunt, ut δέχεσθαι. Vid. Burm. ad Quint. Inst. Or. II, 12,
+et Phædr. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;6, ubi cf.
+etiam Hartman. in Chrestom. Phædr.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">83</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_138" id = "line13_138"> </a>
+Inde, alacer fidensque Dea, circumdata clausis</p>
+<p><a name = "line13_139" id = "line13_139"> </a>
+Arma movet, quaque obliquo curvantur in orbem</p>
+<span class = "linenum">140</span>
+<p><a name = "line13_140" id = "line13_140"> </a>
+Mœnia flexa sinu, spissa vallata corona</p>
+<p><a name = "line13_141" id = "line13_141"> </a>
+Adligat, et <a href = "#var13_141">telis</a> in morem indaginis
+ambit.</p>
+<p><a name = "line13_142" id = "line13_142"> </a>
+<a href = "#var13_142">Dum</a> pavitant, spumantis equi fera corda
+fatigans,</p>
+<p><a name = "line13_143" id = "line13_143"> </a>
+Evehitur porta sublimis Taurea cristis</p>
+<p><a name = "line13_144" id = "line13_144"> </a>
+Bellator, cui Sidonius <a href = "#var13_144">superare</a> lacerto</p>
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line13_145" id = "line13_145"> </a>
+Ductor et Autololas <a href = "#var13_145">dabat</a> et Maurusia
+tela.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">83</span>
+<a name = "not13_138" id = "not13_138" href =
+"#line13_138">138&nbsp;sqq.</a>
+«Capua etsi nihilo segnius obsessa per eos dies fuerat, tamen adventum
+Flacci sensit,» Liv. XXVI, 12.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_140" id = "not13_140" href =
+"#line13_140" title = "numerus deest">140.</a>&nbsp;<i>spissa vallata
+corona Adligat</i>, urbem corona cingit; noto obpugnandi modo, de quo v.
+Lips. Poliorc. I,&nbsp;4, <i>telis in morem indaginis ambit</i>, tam
+arte Capuam obsidet, ut venator saltus ac ferarum latibula
+<i>indagine</i>, h.e. ingenti retium cassiumque serie, cingere solet, ne
+ulla elabendi occasio detur; quo sensu et inf. <a class = "crossref"
+href = "bookXIV.html#line14_368">XIV, 368</a>, <i>navalis indago</i>
+dicitur navium corona ac ordo; Drakenb. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_80">X,&nbsp;80</a>, et Cerda ad Virg. Æneid. IV,
+121.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_142" id = "not13_142" href = "#line13_142">142.</a>
+Poeta, confuso temporum rerumque ordine, huc transtulit narrationem Liv.
+XXIII, 46 sq. de Taureæ Campani singulari certamine cum Claudio Asello,
+fortissimo Romanorum milite.
+&mdash;<i>pavitant</i>, Campani arte obsessi.
+&mdash;<a name = "not13_143" id = "not13_143" href =
+"#line13_143">143&nbsp;seq.</a>
+<i>sublimis cristis</i>, heroum more. Cf. Heyne ad Virg. Æneid.
+I,&nbsp;468, et Köppen ad Homer. Iliad. β, 816.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_144" id = "not13_144" href =
+"#line13_144" title = "numerus deest">144.</a>&nbsp;<i>superare lacerto
+dabat</i>, quum præposuit ceteris; Marsus. Male! Recte Lefeb. fatebatur,
+concedebat, Hannibal, Tauream Mauris præstare lacerti viribus. Withof.
+emendat: <i>cui sidonios superare lacerto Robur, et</i>, etc., ut more
+poetarum res inanimata aliquid dare dicatur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_146" id = "line13_146"> </a>
+Is, <a href = "#var13_146">trepido ac lituum</a> tinnitu stare
+neganti</p>
+<p><a name = "line13_147" id = "line13_147"> </a>
+Imperitans <a href = "#var13_147">violenter</a> equo, postquam auribus
+hostis</p>
+<p><a name = "line13_148" id = "line13_148"> </a>
+Vicinum sese videt, <a href = "#var13_148">et</a> clamore propinquo,</p>
+<span class = "pagenum">84</span>
+<p><a name = "line13_149" id = "line13_149"> </a>
+«Claudius <a href = "#var13_149">huic</a>, inquit (præstabat Claudius
+arte</p>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line13_150" id = "line13_150"> </a>
+Bellandi, et merita mille inter prælia fama),</p>
+<p><a name = "line13_151" id = "line13_151"> </a>
+<a href = "#var13_151">Huic</a>, inquit, solum, si qua est fiducia
+dextræ,</p>
+<p><a name = "line13_152" id = "line13_152"> </a>
+Det sese campo, atque ineat certamina mecum.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_146" id = "not13_146" href = "#line13_146">146</a> et
+<a name = "not13_148" id = "not13_148" href = "#line13_148">148.</a>
+Vid. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_153" id = "line13_153"> </a>
+Una mora Æneadæ, postquam <a href = "#var13_153">vox adtigit
+aures</a>,</p>
+<p><a name = "line13_154" id = "line13_154"> </a>
+Dum daret auspicium <a href = "#var13_154">jusque</a> in certamina
+ductor.</p>
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line13_155" id = "line13_155"> </a>
+<a href = "#var13_155">Prævetitum</a> namque et capital, committere
+Martem,</p>
+<p><a name = "line13_156" id = "line13_156"> </a>
+Sponte viris. Erumpit ovans, ut Fulvius arma</p>
+<p><a name = "line13_157" id = "line13_157"> </a>
+Imperio solvit, patulumque invectus in æquor</p>
+<p><a name = "line13_158" id = "line13_158"> </a>
+Erigit undantem glomerato pulvere nubem.</p>
+<p><a name = "line13_159" id = "line13_159"> </a>
+Indignatus opem amenti, socioque juvare</p>
+<span class = "linenum">160</span>
+<p><a name = "line13_160" id = "line13_160"> </a>
+Expulsum nodo jaculum, atque arcessere vires,</p>
+<p><a name = "line13_161" id = "line13_161"> </a>
+Taurea vibrabat nudis conatibus hastam.</p>
+<p><a name = "line13_162" id = "line13_162"> </a>
+Inde, ruens ira, telum <a href = "#var13_162">contorquet</a> in
+auras.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">84</span>
+<a name = "not13_153" id = "not13_153" href =
+"#line13_153">153&nbsp;seq.</a>
+«Hæc ubi Asello nuntiata sunt in castra, id modo moratus, ut consulem
+percunctaretur, liceretne extra ordinem in provocantem hostem pugnare?
+permissu ejus arma extemplo cepit;» Liv. l.l.
+&mdash;<i>Æneadæ</i>, Romano.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_154" id = "not13_154" href =
+"#line13_154" title = "numerus deest">154.</a>&nbsp;<i>auspicium</i> (ut
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_563">XVII, 563</a>)
+<i>jusque in certamina</i>, potestatem ac veniam pugnandi,
+N.&nbsp;Heins. quem vide ad Ovid. Amor. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;5.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_155" id = "not13_155" href = "#line13_155">155.</a>
+<i>capital</i>, ἀρχαϊκῶς pro <i>capitale</i>, scilicet facinus, seu
+crimen, pœna capitis luendum. Vid. Ernesti clav. Cic. De pœnis militum,
+qui pugnam nisi jussi inierant et discesserant a signis, v. Lips. Mil.
+Rom. IV,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not13_156" id = "not13_156" href =
+"#line13_156">156&nbsp;seq.</a>
+<i>arma imperio solvit</i>, pugnandi potestatem dederat.
+&mdash;<a name = "not13_158" id = "not13_158" href =
+"#line13_158">158.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_535">ad lib. V, <ins class = "correction" title =
+"‘cap.’ legitur">vers.</ins> 535</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_159" id = "not13_159" href = "#line13_159">159 sq.</a>
+Taurea, ut vires lacerti (conf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_144">v.&nbsp;144</a>) ostentaret, hastam ope <i>amenti</i>, vel
+<i>nodi</i>, vibrare noluit, sed <i>nudis conatibus</i> (<a class =
+"missing" name = "not13_161" id = "not13_161" href = "#line13_161" title
+= "numerus deest">v.&nbsp;161</a>), sine illorum ope, sola lacertorum
+vi, jecit. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_219">ad
+I,&nbsp;219</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_318">318</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_14">IV, 14</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_291">291</a>.
+&mdash;<i>Indignatus opem</i>, non dignatus, respuens, tamquam rem
+indignam et inhonestam.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">85</span>
+<p><a name = "line13_163" id = "line13_163"> </a>
+At non idem animus Rutulo: <a href = "#var13_163">speculatur</a>, et
+omni</p>
+<p><a name = "line13_164" id = "line13_164"> </a>
+Corpore perlustrat, qua sit certissima ferro</p>
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line13_165" id = "line13_165"> </a>
+In vulnus via: nunc <a href = "#var13_165">vibrat</a>, nunc comprimit
+hastam,</p>
+<p><a name = "line13_166" id = "line13_166"> </a>
+Mentiturque minas: mediam <a href = "#var13_166">tunc transiit</a>
+ictu</p>
+<p><a name = "line13_167" id = "line13_167"> </a>
+Parmam, sed grato fraudata est sanguine cuspis.</p>
+<p><a name = "line13_168" id = "line13_168"> </a>
+Tum strictum propere vagina <a href = "#var13_168">detegit
+ensem</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">85</span>
+<a name = "not13_163" id = "not13_163" href =
+"#line13_163">163&nbsp;sq.</a>
+Hæc eleganter et ad naturam apte memorari, jam monuit Ern.
+<i>Rutulo</i>, Italo, Romano, Claudio Asello.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_165" id = "not13_165" href =
+"#line13_165" title = "numerus deest">165.</a>&nbsp;<i>comprimit</i>,
+retinet ictum, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_538">VI, 538</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_650">IX, 650</a>.
+&mdash;<a name = "not13_166" id = "not13_166" href =
+"#line13_166">166.</a>&nbsp;<i>Mentitur minas</i>, similis est minanti
+h.e. jaculanti, simulat se jam jacturum esse hastam, ut metum incutiat
+hosti.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_169" id = "line13_169"> </a>
+Et jam ferrata <a href = "#var13_169">rapiebat</a> calce volantem</p>
+<span class = "linenum">170</span>
+<p><a name = "line13_170" id = "line13_170"> </a>
+Taurea cornipedem, fugiens minitantia fata.</p>
+<p><a name = "line13_171" id = "line13_171"> </a>
+Nec Rutulus levior cedentis <a href = "#var13_171">perdere</a>
+terga:</p>
+<p><a name = "line13_172" id = "line13_172"> </a>
+Nam profugo <a href = "#var13_172">rapidus fusis instabat
+habenis</a>.</p>
+<p><a name = "line13_173" id = "line13_173"> </a>
+Utque metus victum, sic ira et gloria portis</p>
+<span class = "pagenum">86</span>
+<p><a name = "line13_174" id = "line13_174"> </a>
+Victorem inmisit, meritique cupido cruoris.</p>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line13_175" id = "line13_175"> </a>
+Ac dum vix oculis, vix credunt mentibus, hostem</p>
+<p><a name = "line13_176" id = "line13_176"> </a>
+Confisum nullo comitante inrumpere tectis,</p>
+<p><a name = "line13_177" id = "line13_177"> </a>
+Per mediam propere trepidantum interritus urbem</p>
+<p><a name = "line13_178" id = "line13_178"> </a>
+Egit equum, <a href = "#var13_178">adversaque</a> evasit ad agmina
+porta.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_169" id = "not13_169" href = "#line13_169">169.</a>
+Vid. Var. Lect. h.l., et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_696">VII, 696</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_171" id = "not13_171" href = "#line13_171">171.</a>
+<i>Rutulus</i>, Romanus, <i>levior</i>, velocior (v. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_394">ad III, 394</a>), <i>non
+perdere</i>, h.e. non perdebat, premebat (ita jam Lefeb. coll. Virgil.
+Æn. II, 530; XII, 754).
+&mdash;<i>terga cedentis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_422">ad I,&nbsp;422</a>.
+&mdash;<a name = "not13_172" id = "not13_172" href =
+"#line13_172">172.</a>&nbsp;<i>fusis habenis</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_696">VII, 696</a>, et passim apud
+poetas.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">86</span>
+<a name = "not13_175" id = "not13_175" href = "#line13_175">175.</a>
+<i>credunt</i>, Campani.
+&mdash;<a name = "not13_178" id = "not13_178" href =
+"#line13_178">178.</a>&nbsp;<i>porta adversa</i>, e regione obposita
+illi, per quam Claudius Capuam intraverat; Drak. Recte. Cf. Liv. XXIII,
+47 extr.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_179" id = "line13_179"> </a>
+Hinc ardore pari nisuque incurrere muris</p>
+<span class = "linenum">180</span>
+<p><a name = "line13_180" id = "line13_180"> </a>
+Ignescunt animi, penetrataque tecta subire.</p>
+<p><a name = "line13_181" id = "line13_181"> </a>
+Tela simul flammæque micant: tunc saxeus imber</p>
+<p><a name = "line13_182" id = "line13_182"> </a>
+Ingruit, et summis <a href = "#var13_182">adscendunt turribus</a>
+hastæ.</p>
+<p><a name = "line13_183" id = "line13_183"> </a>
+Nec pronum <a href = "#var13_183">audenti</a> virtutem excellere
+cuiquam:</p>
+<span class = "pagenum">87</span>
+<p><a name = "line13_184" id = "line13_184"> </a>
+Æquarunt iræ dextras: dictæa per auras</p>
+<span class = "linenum">185</span>
+<p><a name = "line13_185" id = "line13_185"> </a>
+Tranat, et in medium perlabitur urbis arundo.</p>
+<p><a name = "line13_186" id = "line13_186"> </a>
+Lætatur non hortandi, non plura monendi</p>
+<p><a name = "line13_187" id = "line13_187"> </a>
+Fulvius esse locum; rapiunt sibi quisque laborem.</p>
+<p><a name = "line13_188" id = "line13_188"> </a>
+Quos ubi <a href = "#var13_188">tam</a> erectos animi videt, et
+superesse</p>
+<p><a name = "line13_189" id = "line13_189"> </a>
+<a href = "#var13_189">Fortunæ</a> sibi quemque ducem, ruit impete
+vasto</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line13_190" id = "line13_190"> </a>
+Ad portam, magnæque <a href = "#var13_190">optat</a> discrimina
+famæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_179" id = "not13_179" href = "#line13_179">179</a>
+<a name = "not13_180" id = "not13_180" href = "#line13_179">sq.</a>
+Summa luxuries poetica est, qua jam communis omnium pugnandi ardor
+describitur; Ern.
+&mdash;<i>Ignescunt</i>, incensi sunt, <i>ardore</i>, cupiditate
+pugnandi. Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_136">ad
+III, 136</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_305">305</a>.
+&mdash;<i>pari</i>, communi; vel potius eodem, quo Claudius intraverat
+urbem; ejus exemplo incitati.
+&mdash;<i>tecta</i>, Capuam.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_181" id = "not13_181" href = "#line13_181">181.</a>
+<i>saxeus imber</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>.
+&mdash;<a name = "not13_182" id = "not13_182" href =
+"#line13_182">182&nbsp;sq.</a>
+Vid. Var. Lect. Withof. emendat <i>adstantum turribus</i>, hoc est,
+ingruunt hastæ militum romanorum, qui summis in turribus pugnantes
+adstabant.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">87</span>
+<a name = "not13_184" id = "not13_184" href = "#line13_184">184.</a>
+<i>Dictæa arundo</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_90">ad II, 90</a>.
+&mdash;<a name = "not13_185" id = "not13_185" href =
+"#line13_185">185.</a>&nbsp;<i>Tranat</i>; v. <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#not3_682">ad III, 682</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_187" id = "not13_187" href = "#line13_187">187.</a>
+<i>rapiunt sibi quisque laborem</i>, eleganter, ut <a class = "crossref"
+href = "bookXI.html#line11_197">XI, 197</a>, <a class = "crossref" href
+= "bookXI.html#line11_491">491</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_478">XII, 478</a>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_569">ad I,&nbsp;569</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_188" id = "not13_188" href = "#line13_188">188 sq.</a>
+Vid. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_190" id = "not13_190" href =
+"#line13_190">190.</a>&nbsp;<i>magnæ optat discrimine famæ</i>, quo
+sensu Curtius, VIII, 13 extr., dixit <i>gloriam sibi ex periculis
+arcessere</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_191" id = "line13_191"> </a>
+Tres claustra æquævo servabant corpore fratres,</p>
+<p><a name = "line13_192" id = "line13_192"> </a>
+Quîs delecta manus centeni cuique ferebant</p>
+<span class = "pagenum">88</span>
+<p><a name = "line13_193" id = "line13_193"> </a>
+Excubias, unaque locum statione tenebant.</p>
+<p><a name = "line13_194" id = "line13_194"> </a>
+Forma ex his Numitor, cursu plantaque <a href =
+"#var13_194">volucri</a></p>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line13_195" id = "line13_195"> </a>
+Præstabat Laurens, membrorum mole <a href =
+"#var13_195">Laburnus</a>.</p>
+<p><a name = "line13_196" id = "line13_196"> </a>
+Sed non una viris tela: hic mirabilis arcu;</p>
+<p><a name = "line13_197" id = "line13_197"> </a>
+Ille hastam quatere, ac medicatæ cuspidis ictu</p>
+<p><a name = "line13_198" id = "line13_198"> </a>
+Prælia moliri, et nudo non credere ferro;</p>
+<p><a name = "line13_199" id = "line13_199"> </a>
+Tertius aptabat flammis ac sulfure <a href = "#var13_199">tædas</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_191" id = "not13_191" href = "#line13_191">191.</a>
+Narratio variarum cladium, ad Capuam factarum, in qua poeta magis
+ingenio suo ad quævis mira (quis enim non illud statim studio quæsitum
+putet, quod tres fratres, iidemque varia armorum genera tractantes in
+uno loco excubias agunt?) et atrocia narranda prono indulsit, quam
+historiæ fidem servavit; Ern. Silius turbato temporum rerumque ordine,
+ut passim, inpr. lib. XII, huc transtulit, quæ Livius lib. XXVI, c. 5,
+6, de pugna ad Capuam commissa tradit, et quæ sup. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_488">XII, 488</a>, carmini intexere
+debuerat.
+&mdash;<i>æquævo corpore fratres</i>, ut <i>tergemini fratres</i> sup.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_355">IV, 355</a>.
+&mdash;<a name = "not13_192" id = "not13_192" href =
+"#line13_192">192.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. IX, 161 sq.; Drak.
+<i>ferebant</i>,
+<span class = "pagenum notes">88</span>
+tenebant, <i>Excubias unaque locum statione tenebant</i>; conf. Burm. ad
+Val. Fl. V,&nbsp;252.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_197" id = "not13_197" href = "#line13_197">197.</a>
+<i>medicatæ cuspidis</i> et <i>nudo ferro</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_219">ad I,&nbsp;219</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_453">VII, 453</a>, et Heyne ad
+Virg. Æn. XII, 857.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_199" id = "not13_199" href = "#line13_199">199.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_336">IX,
+336</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">200</span>
+<p><a name = "line13_200" id = "line13_200"> </a>
+Qualis Atlantiaco memoratur litore quondam</p>
+<p><a name = "line13_201" id = "line13_201"> </a>
+Monstrum Geryones inmane tricorporis iræ,</p>
+<p><a name = "line13_202" id = "line13_202"> </a>
+Cui tres in pugnam dextræ <a href = "#var13_202">varia</a> arma
+gerebant;</p>
+<p><a name = "line13_203" id = "line13_203"> </a>
+Una ignes sævos, ast altera pone sagittas</p>
+<p><a name = "line13_204" id = "line13_204"> </a>
+Fundebat, validam torquebat tertia cornum,</p>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line13_205" id = "line13_205"> </a>
+Atque uno diversa dabat tria vulnera nisu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_200" id = "not13_200" href = "#line13_200">200 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_277">ad I,&nbsp;277
+seq.</a>
+&mdash;<i>Atlantiaco litore</i>, in Erythia ins.; v. Heyne ad Apollod.
+p.&nbsp;71 et 386 seq.
+&mdash;<a name = "not13_201" id = "not13_201" href =
+"#line13_201">201.</a>&nbsp;<i>Geryones</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#var3_422">ad III, 422 in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_203" id = "not13_203" href =
+"#line13_203">203&nbsp;sq.</a>
+<i>sagittas Fundebat</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_267">ad I,&nbsp;267</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_206" id = "line13_206"> </a>
+Hos ubi non æquis variantes prælia consul</p>
+<p><a name = "line13_207" id = "line13_207"> </a>
+Conspexit telis, et portæ limina circum</p>
+<p><a name = "line13_208" id = "line13_208"> </a>
+Stragem, <a href = "#var13_208">ac</a> perfusos subeuntum sanguine
+postes,</p>
+<p><a name = "line13_209" id = "line13_209"> </a>
+Concitat intortam furiatis viribus hastam.</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line13_210" id = "line13_210"> </a>
+Letum triste ferens auras secat Itala taxus,</p>
+<span class = "pagenum">89</span>
+<p><a name = "line13_211" id = "line13_211"> </a>
+Et, qua nudarat, dum <a href = "#var13_211">fundit spicula</a> ab
+alto,</p>
+<p><a name = "line13_212" id = "line13_212"> </a>
+Arcum protendens, Numitor latus, ilia transit.</p>
+<p><a name = "line13_213" id = "line13_213"> </a>
+At, non <a href = "#var13_213">obsepto contentus limine Martem</a></p>
+<p><a name = "line13_214" id = "line13_214"> </a>
+<a href = "#var13_213">Exercere levis bello</a>, sed turbidus ausi,</p>
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line13_215" id = "line13_215"> </a>
+Virrius incauto fervore eruperat amens</p>
+<p><a name = "line13_216" id = "line13_216"> </a>
+Reclusa in campum porta, miseramque furori</p>
+<p><a name = "line13_217" id = "line13_217"> </a>
+Vincentum obtulerat pubem: ruit obvia in arma</p>
+<p><a name = "line13_218" id = "line13_218"> </a>
+Scipio, et oblatum metit insatiabilis agmen.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_206" id = "not13_206" href = "#line13_206">206.</a>
+<i>non æquis</i>, non paribus et iisdem, sed variis. Sic ap. Virgil.
+Æneid. lib. II, vs. 714 est, <i>non passibus æquis</i>. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_210" id = "not13_210" href = "#line13_210">210.</a>
+<span class = "pagenum notes">89</span>
+<i>taxus</i>; cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_255">ad
+IV, 255</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_567">567</a>.
+&mdash;<a name = "not13_211" id = "not13_211" href =
+"#line13_211">211.</a>&nbsp;<i>fundit</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "#line13_204">v.&nbsp;204</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_214" id = "not13_214" href = "#line13_214">214.</a>
+<i>levis bello</i>, inbellis, nullarum virium, nullius artis ac momenti
+in bello. Vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_515">ad
+VIII, 515</a>.
+&mdash;<i>turbidus ausi</i>, audax.
+&mdash;<a name = "not13_215" id = "not13_215" href =
+"#line13_215">215.</a>&nbsp;<i>Virrius</i>, de quo vid. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#not11_65">ad XI, 65 seq.</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#not12_86">XII, 86</a>.
+&mdash;<a name = "not13_218" id = "not13_218" href =
+"#line13_218">218.</a>&nbsp;<i>metit</i>; cf. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#not4_213">ad IV, 213</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_462">462</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_219" id = "line13_219"> </a>
+Tifata umbrifero generatum monte Calenum</p>
+<span class = "linenum">220</span>
+<p><a name = "line13_220" id = "line13_220"> </a>
+Nutrierant, audere trucem; nec corpore magno</p>
+<p><a name = "line13_221" id = "line13_221"> </a>
+Mens erat inferior: <a href = "#var13_221">subsidere sæpe
+leonem</a>,</p>
+<p><a name = "line13_222" id = "line13_222"> </a>
+Nudus inire caput pugnas, certare juvenco,</p>
+<p><a name = "line13_223" id = "line13_223"> </a>
+Atque obliqua trucis deducere cornua tauri</p>
+<p><a name = "line13_224" id = "line13_224"> </a>
+Adsuerat, crudoque <a href = "#var13_224">aliqua</a> se adtollere
+facto.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_219" id = "not13_219" href = "#line13_219">219.</a>
+<i>Tifata</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_487">ad XII, 487</a>.
+&mdash;<a name = "not13_220" id = "not13_220" href =
+"#line13_220">220.</a>&nbsp;<i>audere trucem</i>, audacissimum; noto
+græcismo. Audacia et vires Caleni mox omnibus fere poeticæ orationis
+coloribus adumbrantur.
+&mdash;<a name = "not13_221" id = "not13_221" href =
+"#line13_221">221.</a>&nbsp;<i>subsidere leonem</i>; v. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_222" id = "not13_222" href =
+"#line13_222">222.</a>&nbsp;<i>Nudus caput</i>, sine galea. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#not3_358">ad III, 358</a>.
+&mdash;<a name = "not13_223" id = "not13_223" href =
+"#line13_223">223.</a>&nbsp;<i>deducere</i> Barthius, Adv. VIII,&nbsp;7,
+exponit tenuare et in rectam seriem deflectere, ut <i>deductum
+carmen</i>, quod subtile unoque tenore fluens dici possit: sed rectius
+Gronov. Obss. I,&nbsp;17, ad terram detrahere, coll. Suet. Claud. 21;
+Ovid. Met. IX, 84; Plin. VIII, 45.
+&mdash;<a name = "not13_224" id = "not13_224" href =
+"#line13_224">224.</a>&nbsp;<i>crudo facto</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_405">ad I,&nbsp;405</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#not5_423">V,&nbsp;423</a>.
+<span class = "pagenum notes">90</span>
+&mdash;<i>aliqua</i> sc. via et ratione, seu ex parte, ut ap. Virg. Ecl.
+III, 15; conf. Intpp. ad Plaut. Epidic. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ii</span>, 49, et Heins. ad Ovid. Trist. III, <span class =
+"smallcaps">iv</span>, 75.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">90</span>
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line13_225" id = "line13_225"> </a>
+Is, dum præcipites expellit Virrius urbe,</p>
+<p><a name = "line13_226" id = "line13_226"> </a>
+Seu spreto, seu ne fieret mora, nudus in æquor</p>
+<p><a name = "line13_227" id = "line13_227"> </a>
+Thorace exierat, leviorque premebat anhelos</p>
+<p><a name = "line13_228" id = "line13_228"> </a>
+Pondere loricæ, et palantes victor agebat.</p>
+<p><a name = "line13_229" id = "line13_229"> </a>
+Jamque Veliternum media transegerat alvo,</p>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line13_230" id = "line13_230"> </a>
+Jam, solitum æquali ludo committere equestres</p>
+<p><a name = "line13_231" id = "line13_231"> </a>
+Scipiadæ pugnas, Marium tellure revulso</p>
+<p><a name = "line13_232" id = "line13_232"> </a>
+Perculerat saxo: miser inplorabat amicum</p>
+<p><a name = "line13_233" id = "line13_233"> </a>
+Cum gemitu exspirans, scopulusque premebat hiantem:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_226" id = "not13_226" href = "#line13_226">226.</a>
+<i>nudus</i>, sine <i>thorace</i>. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_313">ad IV, 313</a>.
+&mdash;<a name = "not13_227" id = "not13_227" href =
+"#line13_227">227.</a>&nbsp;<i>levior</i>, velocior ac expeditior (conf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_394">ad III, 394</a>),
+quum sine lorica esset, <i>premebat</i> et urgebat Romanos, cursu et
+armorum pondere fessos.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_230" id = "not13_230" href = "#line13_230">230.</a>
+Marium, æqualem <i>Scipiadæ</i>, Scipionis. Vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_107">ad VII, 107</a>.
+&mdash;<a name = "not13_232" id = "not13_232" href =
+"#line13_232">232.</a>&nbsp;<i>Perculerat saxo</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#not9_395">ad IX, 395</a>.
+&mdash;<a name = "not13_233" id = "not13_233" href =
+"#line13_233">233.</a>&nbsp;<i>hiantem</i>, bene de eo, qui
+<i>scopuli</i>, h.e. saxi pondere premitur, et hianti ore auram
+captat.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_234" id = "line13_234"> </a>
+Sed, validas sævo vires duplicante dolore,</p>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line13_235" id = "line13_235"> </a>
+<a href = "#var13_235">Effudit</a> lacrimas pariter cornumque
+sonantem</p>
+<p><a name = "line13_236" id = "line13_236"> </a>
+Scipio, solamen properans optabile in armis</p>
+<p><a name = "line13_237" id = "line13_237"> </a>
+Hostem prostrato morientem ostendere amico:</p>
+<p><a name = "line13_238" id = "line13_238"> </a>
+Tranavit, <a href = "#var13_238">liquidas volucris ceu</a> scinderet
+auras,</p>
+<p><a name = "line13_239" id = "line13_239"> </a>
+Hasta viri pectus, rupitque inmania membra;</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line13_240" id = "line13_240"> </a>
+Quanta est vis agili per cærula summa liburnæ,</p>
+<p><a name = "line13_241" id = "line13_241"> </a>
+Quæ, pariter quoties revocatæ ad pectora tonsæ</p>
+<span class = "pagenum">91</span>
+<p><a name = "line13_242" id = "line13_242"> </a>
+Percussere fretum, ventis fugit ocior, et se,</p>
+<p><a name = "line13_243" id = "line13_243"> </a>
+Quam longa est, uno remorum præterit ictu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_235" id = "not13_235" href = "#line13_235">235.</a>
+<i>Effudit cornum sonantem</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_267">ad I,&nbsp;267</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_124">II, 124</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_567">IV, 567</a>.
+&mdash;<a name = "not13_237" id = "not13_237" href =
+"#line13_237">237.</a>&nbsp;<i>Hostem morientem</i> tamquam <i>solamen
+in armis</i>, viris in acie cadentibus. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_258">II, 258</a>.
+&mdash;<a name = "not13_238" id = "not13_238" href =
+"#line13_238">238.</a>&nbsp;<i>Tranavit</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_682">ad III, 682</a>.
+&mdash;<a name = "not13_240" id = "not13_240" href =
+"#line13_240">240.</a>&nbsp;Comparatio hæc, qua velocitas hastæ
+declaratur, acutissima recte videbatur Barthio Adv. XXII,&nbsp;8 et Ern.
+qui tamen in 243, ludentem poetam adnoscit.
+&mdash;<i>Liburnæ</i>, seu <i>Liburnicæ</i> sc. naves, levissimæ ac
+<i>agiles</i>, velocissimæ, quibus Liburni, Illyrici et Epiri populus,
+mare infestabant.
+&mdash;<i>cærula</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_21">ad I,&nbsp;21</a>.
+&mdash;<a name = "not13_241" id = "not13_241" href =
+"#line13_241">241.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_489">XI, 489</a>, et
+<span class = "pagenum notes">91</span>
+Ovid. Met. XI, 461&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_242" id = "not13_242" href =
+"#line13_242">242</a>&nbsp;<a name = "not13_243" id = "not13_243" href =
+"#line13_242">sq.</a>
+<i>se, Quam longa est</i>, spatium mensuræ ac magnitudinis suæ, etsi
+longissimum est.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_244" id = "line13_244"> </a>
+Ascanium Volesus, projectis ocius armis,</p>
+<span class = "linenum">245</span>
+<p><a name = "line13_245" id = "line13_245"> </a>
+Quo levior peteret muros, per aperta volantem</p>
+<p><a name = "line13_246" id = "line13_246"> </a>
+Adsequitur planta: <a href = "#var13_246">dejectum</a> protinus ense</p>
+<p><a name = "line13_247" id = "line13_247"> </a>
+Ante pedes domini jacuit caput; ipse sequutus</p>
+<p><a name = "line13_248" id = "line13_248"> </a>
+Conruit ulterior procursus impete truncus.</p>
+<p><a name = "line13_249" id = "line13_249"> </a>
+Nec spes obsessis ultra reserata tueri</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line13_250" id = "line13_250"> </a>
+Mœnia; convertunt gressus, recipique <a href =
+"#var13_250">precantes</a></p>
+<p><a name = "line13_251" id = "line13_251"> </a>
+Infandum! excludunt socios: tum cardine verso</p>
+<p><a name = "line13_252" id = "line13_252"> </a>
+Obnixi torquent obices, <a href = "#var13_252">munimina sera</a>.</p>
+<p><a name = "line13_253" id = "line13_253"> </a>
+Acrius hoc instant Itali, clausosque fatigant.</p>
+<span class = "pagenum">92</span>
+<p><a name = "line13_254" id = "line13_254"> </a>
+Et, ni cæca sinu terras nox conderet atro,</p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line13_255" id = "line13_255"> </a>
+Perfractæ <a href = "#var13_255">rabido</a> patuissent milite portæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_245" id = "not13_245" href = "#line13_245">245.</a>
+<i>levior</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line13_171">v.&nbsp;171</a> et <a class = "crossref" href =
+"#line13_227">227</a>.
+&mdash;<i>per aperta</i>, apertum, seu patentem campum, <i>volantem</i>,
+ut <i>per apertum fugientes cervos</i> dixit Horat. Od. III, <span class
+= "smallcaps">xii</span>,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not13_246" id = "not13_246" href =
+"#line13_246">246,</a>&nbsp;<a name = "not13_247" id = "not13_247" href
+= "#line13_247">247.</a> Verba Maroniana Æn. IX, 770&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_248" id = "not13_248" href =
+"#line13_248">248.</a>&nbsp;<i>procursus impete</i>, ex nisu et impetu
+procurrendi: res ad miraculum usque exaggerata; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_249" id = "not13_249" href = "#line13_249">249</a>
+<a name = "not13_250" id = "not13_250" href = "#line13_249">seq.</a> Poeta
+expressit Liv. XXVI,&nbsp;5, 6 (cf. <a class = "crossref" href =
+"#not13_191">ad v.&nbsp;191 sq.</a>) et Virgil. Æn. XI, 883&nbsp;sq.
+&mdash;<i>obsessi</i> Campani, qui duce Virrio eruperant in campum
+reclusis portis (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_215">v.&nbsp;215 sq.</a>), quum <i>mœnia reserata</i> tuendi
+spes relicta non esset, fuga repetunt urbem, et primi intrant, postremi
+vero ab his, qui confestim portas claudunt, ne hostis simul inrumpat,
+excluduntur.
+&mdash;<a name = "not13_251" id = "not13_251" href =
+"#line13_251">251&nbsp;sq.</a>
+Vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_253" id = "not13_253" href = "#line13_253">253.</a>
+<i>clausos</i> in urbe; nisi malis exclusos
+<span class = "pagenum notes">92</span>
+intelligere, qui, clausa porta, a Romanis premebantur cædebanturque, de
+quo v. Liv. XXVI,&nbsp;6.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_254" id = "not13_254" href = "#line13_254">254.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_36">V,&nbsp;36</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_613">XII,
+613</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_256" id = "line13_256"> </a>
+Sed non <a href = "#var13_256">in requiem pariter</a> cessere
+tenebræ.</p>
+<p><a name = "line13_257" id = "line13_257"> </a>
+Hinc sopor inpavidus, qualem victoria <a href =
+"#var13_257">movit</a>:</p>
+<p><a name = "line13_258" id = "line13_258"> </a>
+At Capua, aut mæstis ululantum flebile matrum</p>
+<p><a name = "line13_259" id = "line13_259"> </a>
+Questibus, aut gemitu trepidantum exterrita patrum,</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line13_260" id = "line13_260"> </a>
+Tormentis finem metamque laboribus orat.</p>
+<p><a name = "line13_261" id = "line13_261"> </a>
+<a href = "#var13_261">Mussat perfidiæ ductorque</a> caputque
+Senatus.</p>
+<p><a name = "line13_262" id = "line13_262"> </a>
+Virrius, a Pœno nullam docet esse salutem,</p>
+<p><a name = "line13_263" id = "line13_263"> </a>
+Vociferans, pulsis vivendi e pectore curis;</p>
+<p><a name = "line13_264" id = "line13_264"> </a>
+«Speravi sceptra Ausoniæ, pepigique, sub armis</p>
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line13_265" id = "line13_265"> </a>
+Si dexter Pœnis Deus et Fortuna fuisset,</p>
+<p><a name = "line13_266" id = "line13_266"> </a>
+Ut Capuam Iliaci migrarent regna Quirini:</p>
+<p><a name = "line13_267" id = "line13_267"> </a>
+Qui quaterent muros Tarpeiaque mœnia, misi:</p>
+<p><a name = "line13_268" id = "line13_268"> </a>
+<a href = "#var13_268">Nec mihi poscendi vigor abfuit</a>, alter ut
+æquos</p>
+<p><a name = "line13_269" id = "line13_269"> </a>
+Portaret fasces nostro de nomine consul.</p>
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line13_270" id = "line13_270"> </a>
+Hactenus est vixisse satis, <a href = "#var13_270">dum copia
+noctis</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_256" id = "not13_256" href = "#line13_256">256 sq.</a>
+Campanorum somnus erat turbulentus, Romanorum placidus ac dulcis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_258" id = "not13_258" href = "#line13_258">258 seq.</a>
+Has deditionis causas Silius finxit, quia a tali reipublicæ Campanæ
+statu non abhorrebant, et erant ornatui poetico aptiores; Ern. Alias
+adfert eloquentior Liv. XXVI, 12&nbsp;sqq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_261" id = "not13_261" href = "#line13_261">261.</a>
+Cf. omnino Liv. XXVI, 13 sq. «Virrius, defectionis ab Romanis auctor,»
+Liv. l.c.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_262" id = "not13_262" href =
+"#line13_262" title = "numerus deest">262.</a> Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXI.html#line11_65">XI, 65 sq.</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_86">XII, 86</a>.
+&mdash;<a name = "not13_264" id = "not13_264" href =
+"#line13_264">264&nbsp;sqq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_59">XI,
+59&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>sceptra Ausoniæ</i>, alterum Consulem Rom. e Campanis creatum
+iri.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_265" id = "not13_265" href =
+"#line13_265" title = "numerus deest">265.</a>&nbsp;<i>dexter</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_227">V,&nbsp;227</a>. Sic
+Æn. II, 433, <i>si fata fuissent, ut caderem</i>. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not13_268" id = "not13_268" href =
+"#line13_268">268.</a>&nbsp;<i>vigor</i>, animus, audacia.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_270" id = "not13_270" href = "#line13_270">270.</a>
+<i>Hactenus est vixisse satis</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_795">ad IV, 795</a>.
+&mdash;<i>dum copia noctis</i>, mortis mihi consciscendæ. Cf. sup.
+<a class = "crossref" href = "#var13_129">ad v.&nbsp;129 in Var.
+Lect.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">93</span>
+<p><a name = "line13_271" id = "line13_271"> </a>
+Cui cordi comes æterna est Acherontis ad undam</p>
+<p><a name = "line13_272" id = "line13_272"> </a>
+Libertas, petat ille meas mensasque dapesque;</p>
+<p><a name = "line13_273" id = "line13_273"> </a>
+Et, <a href = "#var13_273">victus</a> mentem fuso per membra Lyæo,</p>
+<p><a name = "line13_274" id = "line13_274"> </a>
+Sopitoque necis morsu, medicamina cladis</p>
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line13_275" id = "line13_275"> </a>
+Hauriat, <a href = "#var13_275">ac</a> placidis exarmet fata
+venenis.»</p>
+<p><a name = "line13_276" id = "line13_276"> </a>
+Hæc ait, et turba repetit comitante penates.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">93</span>
+<a name = "not13_271" id = "not13_271" href =
+"#line13_271">271&nbsp;sqq.</a>
+«Quibus vestrum ante fato cedere, quam hæc tot tam acerba videant, in
+animo est, iis apud me hodie epulæ instructæ paratæque sunt,» etc. Liv.
+l.l. c.&nbsp;13.
+&mdash;<a name = "not13_273" id = "not13_273" href =
+"#line13_273">273.</a>&nbsp;«Alienatis mentibus vino ab inminentis sensu
+mali venenum omnes sumserunt,» Liv. c.&nbsp;14.
+&mdash;<a name = "not13_274" id = "not13_274" href =
+"#line13_274">274.</a>&nbsp;<i>necis morsu</i>, dolore, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_345">XVII, 345</a>, ac <i>morsus
+curarum</i> et <i>exsilii</i> ap. Ovid. ex Ponto I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>, 73; <span class = "smallcaps">iii</span>, 43.
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_271">ad VII,
+271</a>, et Ernesti clav. Cic.
+&mdash;<i>medicamina cladis</i>, venenum, quod cladem arcet et <i>fata
+exarmat</i>, h.e. crudele mortis genus nobis inminens et supplicium ab
+irato hoste timendum propulsat. Conf. verba Virrii ap. Liv. loc. cit.
+«Romanos Roma circumsessa... a Capua non averterunt: tanta aviditas
+supplicii expetendi est... nos idem fecissemus, si data fortuna esset.
+Itaque quando aliter Diis inmortalibus visum est, quum mortem ne
+recusare quidem debeam; cruciatus contumeliasque, quas sperat hostis,
+dum liber, dum mei potens sum, effugere morte, præterquam honesta, etiam
+leni, possum,» etc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_277" id = "line13_277"> </a>
+Ædibus in mediis consurgens ilice multa</p>
+<p><a name = "line13_278" id = "line13_278"> </a>
+Exstruitur rogus, <a href = "#var13_278">hospitium</a> commune
+peremtis.</p>
+<p><a name = "line13_279" id = "line13_279"> </a>
+Nec vulgum cessat furiare dolorque pavorque.</p>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line13_280" id = "line13_280"> </a>
+Nunc menti seræ Decius redit, et bona virtus</p>
+<p><a name = "line13_281" id = "line13_281"> </a>
+<a href = "#var13_281">Exsilio punita</a> truci: despectat ab alto</p>
+<p><a name = "line13_282" id = "line13_282"> </a>
+Sacra Fides, agitatque virum fallacia corda.</p>
+<span class = "pagenum">94</span>
+<p><a name = "line13_283" id = "line13_283"> </a>
+Vox occulta subit, passim diffusa per <a href =
+"#var13_283">auras</a>:</p>
+<p><a name = "line13_284" id = "line13_284"> </a>
+«Fœdera, mortales, ne sævo rumpite ferro:</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line13_285" id = "line13_285"> </a>
+Sed castam servate Fidem; fulgentibus ostro</p>
+<p><a name = "line13_286" id = "line13_286"> </a>
+Hæc potior regnis: dubio qui frangere rerum</p>
+<p><a name = "line13_287" id = "line13_287"> </a>
+Gaudebit pacta, ac <a href = "#var13_287">tenues</a> spes linquet
+amici,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_280" id = "not13_280" href = "#line13_280">280 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_158">XI, 158...
+258</a> et <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_377">377
+seq.</a> Versus præclari de fide constanter servanda. <i>Fidei</i> Deæ
+ministerio poeta usus erat et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_479">II, 479 sqq.</a> Saguntinis ibi propitia,
+Campanis perfidis h.l. infesta bene fingitur.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_281" id = "not13_281" href =
+"#line13_281" title = "numerus deest">281.</a>&nbsp;<i>ab alto</i>, de
+cælo.
+&mdash;<a name = "not13_282" id = "not13_282" href =
+"#line13_282">282.</a>&nbsp;<i>Sacra Fides</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_481">ad I,&nbsp;481</a>,
+<span class = "pagenum notes">94</span>
+et <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_479">ad II, 479 in
+Var. Lect.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_283" id = "not13_283" href = "#line13_283">283.</a>
+<i>Vox occulta</i> Fidei, in nubibus abditæ; nisi malis Erinnyos, quod
+ex <a class = "crossref" href = "#line13_291">v.&nbsp;291 seq.</a>
+probabile fit.
+&mdash;<i>subit</i>, ut al. <i>venit</i>, h.e. audita est, <i>passim
+diffusa per auras</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_260">IV, 260</a>, ubi v. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_285" id = "not13_285" href =
+"#line13_285">285</a>&nbsp;<a name = "not13_286" id = "not13_286" href =
+"#line13_285">sq.</a>
+<i>castam servate fidem</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_481">ad I,&nbsp;481</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_700">II, 700&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>fulgentia ostro regna</i> pro imperiis summis,
+splendidissimis, inusitate dictum et incommode, nisi sub regnis munera
+intelligas, ad quorum splendorem purpura pertinet; Ernest. Idem.
+V.&nbsp;C. verba <i>dubio rerum</i> dandi casu adcipit pro, ei, cujus
+spes dubiæ, tenues sunt, ut mox dicitur. Ego <i>dubio rerum</i> docte
+positum crediderim pro, in dubio rerum statu et eventu, in rebus dubiis,
+ut <i>in dubiis</i> sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_562">I,&nbsp;562</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_288" id = "line13_288"> </a>
+Non illi domus, aut conjux, aut vita manebit</p>
+<p><a name = "line13_289" id = "line13_289"> </a>
+Unquam expers luctus lacrimæque; aget, æquore semper</p>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line13_290" id = "line13_290"> </a>
+Ac tellure premens, aget ægrum nocte dieque</p>
+<p><a name = "line13_291" id = "line13_291"> </a>
+Despecta ac violata Fides.» Adit omnia <a href =
+"#var13_291">jamque</a></p>
+<p><a name = "line13_292" id = "line13_292"> </a>
+Concilia, ac mensas contingit, <a href = "#var13_292">et</a>, abdita
+nube,</p>
+<p><a name = "line13_293" id = "line13_293"> </a>
+Adcumbitque toris, epulaturque inproba Erinnys.</p>
+<p><a name = "line13_294" id = "line13_294"> </a>
+Ipsa etiam Stygio spumantia pocula tabo</p>
+<span class = "pagenum">95</span>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line13_295" id = "line13_295"> </a>
+Porrigit, et large pœnas letumque ministrat.</p>
+<p><a name = "line13_296" id = "line13_296"> </a>
+Virrius interea, dum dat penetrare medullas</p>
+<p><a name = "line13_297" id = "line13_297"> </a>
+Exitio, adscenditque pyram, atque amplexibus hæret</p>
+<p><a name = "line13_298" id = "line13_298"> </a>
+<a href = "#var13_298">Jungentum</a> fata, et <a href =
+"#var13_298">subici</a> jubet ocius ignes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_289" id = "not13_289" href =
+"#line13_289" title = "‘289’ solum legitur">289 sqq.</a> <i>Erynnis</i>
+advocatur in desperato consilio Virrii, noto more poetarum: nam Furiis
+agitantur homines scelerum sibi conscii, et illæ ipsæ sunt ultrices
+perfidiæ aliorumque flagitiorum; Ern. A Furiis quoque homines, tam probi
+quam inprobi, in furorem aguntur, iisque tribuitur, quod insania
+efficit. Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_595">ad II,
+595</a>, et <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_609">609
+sqq.</a> Ibi lampada Phlegethontis in undis tinctam quassat Erinnys, qua
+instincti Saguntini rogum exstruunt; h.l. <i>pocula Stygio tabo</i> (<a
+class = "missing" href = "#line13_294" title = "numerus deest">v.&nbsp;294</a>), h.e. atro ac mortifero veneno, vel potius ex
+Styge hausto, cujus aqua certe epota illico necat (v. Plin. II, 103 seu
+106; lib. XXX, 16; XXXI,&nbsp;2, seu 19; XXXIX extr. Pausan. Arcad. c.
+18; <i>l’Hist. de l’Acad. des Inscr.</i>, T.&nbsp;IV, p.&nbsp;554). Cf.
+inf. <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_99">XIV,
+99</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">95</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_294" id = "not13_294" href = "#line13_294">294 seq.</a>
+<i>spumantia Porrigit</i> Virrio ac XXVII senatoribus, et ita <i>large
+pœnas letumque ministrat</i>, omnes necat ac perfidiam eorum punit.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_295" id = "not13_295" href =
+"#line13_295" title = "numerus deest">295.</a>&nbsp;<i>ministrare</i>
+verbum conviviale. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_674">ad II, 674 in&nbsp;V.L.</a> et Burm. ad Petron.
+Sat. c. 31.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_296" id = "not13_296" href = "#line13_296">296 sq.</a>
+«Venenum omnes sumserunt: inde misso convivio, dextris inter se datis,
+ultimoque complexu, conlacrimantes suum patriæque casum, alii, ut eodem
+rogo cremarentur, manserunt,» etc., Liv. XXVI, 14.
+&mdash;<i>dum dat</i>, concedit, <i>Exitio</i>, veneno letifero, dum
+sinit veneni vim <i>penetrare medullas</i>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_297" id = "not13_297" href =
+"#line13_297" title = "numerus deest">297.</a>&nbsp;<i>Exitium</i>,
+<i>pernicies</i>, <i>pestis</i>, <i>lues</i>, ὀλεθρος, dicitur poetis
+omne, quod noxium et exitiosum est. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_174">ad I,&nbsp;174</a>. «Inpletæ cibis vinoque venæ
+minus efficacem in maturanda morte vim veneni fecerunt,» etc., Liv. l.c.
+&mdash;<a name = "not13_298" id = "not13_298" href =
+"#line13_298">298.</a>&nbsp;<i>Jungentum fata</i>, senatorum, qui cum
+ipso perfungebantur, fato, seu voluntariam mortem obpetebant.
+&mdash;<i>subici</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_113">ad I,&nbsp;113</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_299" id = "line13_299"> </a>
+Stringebant tenebræ metas, victorque ruebat.</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line13_300" id = "line13_300"> </a>
+Jamque superstantem <a href = "#var13_300">muro</a>, sociosque
+Milonem</p>
+<p><a name = "line13_301" id = "line13_301"> </a>
+Voce adtollentem pubes campana videbat.</p>
+<p><a name = "line13_302" id = "line13_302"> </a>
+Pandunt adtoniti portas, trepidoque capessunt</p>
+<p><a name = "line13_303" id = "line13_303"> </a>
+Castra inimica gradu, quîs leto avertere pœnas</p>
+<p><a name = "line13_304" id = "line13_304"> </a>
+<a href = "#var13_304">Defuerant</a> animi: patet urbs, confessa
+furorem,</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line13_305" id = "line13_305"> </a>
+Et reserat Tyrio maculatas hospite sedes.</p>
+<p><a name = "line13_306" id = "line13_306"> </a>
+Matronæ puerique ruunt, mæstumque Senatus</p>
+<p><a name = "line13_307" id = "line13_307"> </a>
+Concilium, nullique hominum <a href = "#var13_307">lacrimabile
+vulgus</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_299" id = "not13_299" href = "#line13_299">299.</a>
+<i>Stringebant tenebræ metas</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_24">V,&nbsp;24</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>victorque</i> Romanus <i>ruebat</i>, inrumpebat, vel muros
+adscendebat; quod primus fecisse fingitur <i>Milo</i> (<a class =
+"missing" name = "not13_300" id = "not13_300" href = "#line13_300" title
+= "numerus deest">v.&nbsp;300</a>), de quo cf. <a class = "crossref"
+href = "#line13_365">v.&nbsp;365</a>. Is <i>socios voce adtollit</i>,
+dum læto eos clamore et hortatu ad murum adscendendum excitat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_302" id = "not13_302" href = "#line13_302">302 sqq.</a>
+«Postero die porta Jovis, quæ adversus castra Romana erat, jussu
+proconsulis aperta est... et C. Fulvius legatus senatum Campanum (qui
+non cum Virrio et XXVII senatoribus necem sibi consciverant) <i>ire in
+castra ad imperatores Romanos jussit</i>,» etc. Liv. XXVI, 14.
+&mdash;<a name = "not13_305" id = "not13_305" href =
+"#line13_305">305.</a>&nbsp;<i>Tyrio hospite</i>, hospitio, amicitia et
+fœdere, cum Pœnis juncto.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_307" id = "not13_307" href = "#line13_307">307.</a>
+<i>nullique hominum lacrimabile vulgus</i>, ut ap. Hom. οἱ τυχόντες et
+ἀκλαυστοι, qui in bello, vel nullum, vel ἄκριτον, commune cum
+<span class = "pagenum notes">96</span>
+multis, non singulare, nanciscuntur sepulcrum; D.&nbsp;Heins. Aptior est
+Drak. nota: Merito suo hæc plebem Campanam pati, nec dignam esse, quæ
+defleatur, innuere vult Silius: nam ingens eam momentum ad defectionem
+adtulisse patet ex lib. XI pr., et Liv. XXIII.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">96</span>
+<p><a name = "line13_308" id = "line13_308"> </a>
+Stabant innixi pilis exercitus <a href = "#var13_308">omnis</a>,</p>
+<p><a name = "line13_309" id = "line13_309"> </a>
+Spectabantque viros et læta et tristia ferre</p>
+<span class = "linenum">310</span>
+<p><a name = "line13_310" id = "line13_310"> </a>
+Indociles, nunc <a href = "#var13_310">propexis in pectora
+barbis</a></p>
+<p><a name = "line13_311" id = "line13_311"> </a>
+Verrere humum, nunc fœdantes in pulvere crinem</p>
+<p><a name = "line13_312" id = "line13_312"> </a>
+Canentem, et turpi lacrima precibusque pudendis</p>
+<p><a name = "line13_313" id = "line13_313"> </a>
+Femineum tenues ululatum <a href = "#var13_313">fundere</a> in
+auras.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_308" id = "not13_308" href = "#line13_308">308.</a>
+<i>innixi pilis</i>, ut apud Virg. Æn. IX, 229. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_550">ad IV, 550</a>.
+&mdash;<i>exercitus</i> Romanorum <i>stabat exspectans signum mœnia</i>
+diruendi, <a class = "crossref" href = "#line13_315">v.&nbsp;315</a>.
+&mdash;<a name = "not13_309" id = "not13_309" href =
+"#line13_309">309&nbsp;sq.</a>
+<i>et læta et tristia ferre Indociles</i> præclare dicuntur cives Capuæ,
+qui olim, fortuna superbi, poposcerant, ut alter Consul Rom. e Campanis
+crearetur (vid. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_59">XI,
+59 seq.</a>), et nunc, saluti suæ desperantes, femineo plangore urbem
+complent; qui itaque luxuria diffluentes neque secundam neque adversam
+fortunam sapienter ferre didicerant, in illa animi nimis elati ac
+insolentis, in hac nimis fracti ac humilis. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_544">VIII, 544&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_310" id = "not13_310" href =
+"#line13_310">310&nbsp;sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_560">ad VI, 560
+seq.</a>, et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_597">XII,
+597 seq.</a> De <i>propexis</i>, h.e. promissis <i>barbis</i>, vid.
+Heins. ad Ovid. Amor. III, <span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;7,
+et Fast. I,&nbsp;259, et de hoc summi mœroris indicio Intpp. ad Suet.
+Calig. 24; de præcepto autem grammaticorum, qui barbam de homine,
+<i>barbas</i> de animalibus dici notant, Burm. ad Petron. Sat. c. 99, et
+Beroald. Adnot. in Serv. p.m. 265, quos Drak. laudavit. Poetas præterea
+plurali ac singul. numero indifferenter uti vel tironibus notum est.
+&mdash;<a name = "not13_313" id = "not13_313" href =
+"#line13_313">313.</a>&nbsp;<i>ululatum fundere</i>; v. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#not12_292">ad XII, 292</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_314" id = "line13_314"> </a>
+Atque ea dum miles miratur inertia facta,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line13_315" id = "line13_315"> </a>
+Exspectatque ferox sternendi mœnia signum,</p>
+<p><a name = "line13_316" id = "line13_316"> </a>
+Ecce repens tacito percurrit pectora sensu</p>
+<span class = "pagenum">97</span>
+<p><a name = "line13_317" id = "line13_317"> </a>
+Relligio, et sævas componit numine mentes;</p>
+<p><a name = "line13_318" id = "line13_318"> </a>
+Ne flammam tædasque velint, ne templa sub uno</p>
+<p><a name = "line13_319" id = "line13_319"> </a>
+In cinerem <a href = "#var13_319">traxisse</a> rogo: subit intima
+corda,</p>
+<span class = "linenum">320</span>
+<p><a name = "line13_320" id = "line13_320"> </a>
+Perlabens sensim, mitis Deus: ille superbæ</p>
+<p><a name = "line13_321" id = "line13_321"> </a>
+Fundamenta Capyn posuisse antiquitus urbi,</p>
+<p><a name = "line13_322" id = "line13_322"> </a>
+Non cuiquam visus, passim monet: ille refusis</p>
+<p><a name = "line13_323" id = "line13_323"> </a>
+In spatium inmensum campis habitanda relinqui</p>
+<p><a name = "line13_324" id = "line13_324"> </a>
+Utile tecta docet: paullatim atrocibus iræ</p>
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line13_325" id = "line13_325"> </a>
+Languescunt animis, et vis mollita senescit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_316" id = "not13_316" href = "#line13_316">316.</a>
+Poeta urbem servatam dicit partim ob religionem Jovisque voluntatem,
+partim <a class = "crossref" href = "#line13_323">v.&nbsp;323</a>, ut
+Livius, XXVI, 16, «propter præsentem utilitatem et agrum, quem omni
+fertilitate terræ satis constabat primum in Italia esse.» Aliæ causæ
+latent in vs. 318... 322, qui spectant ad illa Liviana ibid. «non
+sævitum incendiis ruinisque in tecta innoxia murosque; et cum emolumento
+quæsita etiam apud socios lenitatis species, incolumitate urbis
+nobilissimæ opulentissimæque, cujus ruinis omnis Campania
+<span class = "pagenum notes">97</span>
+ingemuisset.» Nec male poeta templorum et antiquitatis urbis rationem
+habuit. Quæ vero finxit <a class = "crossref" href = "#line13_326">vers.
+326... 347</a>, ad ornatum poeticum pertinent.
+&mdash;<a name = "not13_317" id = "not13_317" href =
+"#line13_317">317.</a>&nbsp;<i>componit mentes</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_350">XI, 350</a>.
+&mdash;<a name = "not13_318" id = "not13_318" href =
+"#line13_318">318.</a>&nbsp;<i>velint</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#line2_518">II, 518</a>.
+&mdash;<a name = "not13_321" id = "not13_321" href =
+"#line13_321">321.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_30">ad XI, 30</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_297">297&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_322" id = "not13_322" href =
+"#line13_322">322.</a>&nbsp;<i>Non cuiquam visus</i>, more Deorum, qui
+nube vel caligine involuti cum mortalibus agere solent. Cf. Heyne Exc.
+XIII ad Virg. Æn. I.
+&mdash;<i>refusis</i>, expansis, <i>In spatium immensum campis</i> (<a
+class = "missing" name = "not13_323" id = "not13_323" href =
+"#line13_323" title = "numerus deest">v.&nbsp;323</a>), cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_464">ad III, 464</a>.
+&mdash;<a name = "not13_325" id = "not13_325" href =
+"#line13_325">325.</a>&nbsp;<i>senescit</i>, inminuta est. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_457">ad II, 457</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_326" id = "line13_326"> </a>
+Pan Jove missus erat, servari tecta volente</p>
+<p><a name = "line13_327" id = "line13_327"> </a>
+Troia, pendenti similis Pari semper, et <a href =
+"#var13_327">imo</a></p>
+<p><a name = "line13_328" id = "line13_328"> </a>
+Vix ulla inscribens terræ vestigia cornu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_326" id = "not13_326" href = "#line13_326">326.</a>
+<i>tecta Troia</i>, ut <i>Dardana mœnia</i> <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_30">XI, 30</a>, ubi v. not.
+&mdash;<a name = "not13_327" id = "not13_327" href =
+"#line13_327">327</a>&nbsp;<a name = "not13_328" id = "not13_328" href =
+"#line13_327">sq.</a>
+Locus class. de <i>Pane</i> ejusque habitu, in quo poeta Hymnum Hom.
+ante oculos habuisse videtur, quocum conferendus est Orphicus Hymn. X,
+et Val. Fl. III, 47 seq. De utroque hymno et de tota fabula v. Hermanni
+Mythol. Lyricorum p.&nbsp;188 seq., et Heyne <i>antiq. Aufsätze
+Fasc.</i> II, p.&nbsp;53 sqq. Incessus deorum plerumque fingitur levis,
+celer, suspensus, pendulus (<i>schwebend</i>), <i>pendenti ac volanti
+similis</i>, ut se per auras <i>librent</i> (cf. <a class = "crossref"
+href = "#line13_337">v.&nbsp;337</a>), et <i>vix terræ inscribant
+vestigia</i>, h.e. eam pedibus adtingant. Vid. Heyne Exc. XIII ad Virg.
+Æn. I, et Köppen ad Hom. Iliad. δ, 75 seq.; ε, 778; ν, 62 et 70. Dii
+præterea agrestes ac silvestres sunt agiles, leves, veloces, leviter
+salientes, ἐλαφροὶ, κοῦφοι (v. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_394">ad III, 394</a>, et Jani ad Horat. Od.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvii</span>,&nbsp;1), unde et Pan ipse
+σκερτητὴς, περίδρομος et σύγχορος νυμφῶν dicitur in Orph. Hymno X.
+&mdash;<i>imo cornu</i>, ungulis corneis: <i>imo</i>, ad differentiam
+ejus, quod summum est et in fronte protuberat; quod jam monuit Gronov.
+Obss. I,&nbsp;17. Nam Pan non modo duo <i>cornua parva</i> in
+<i>fronte</i> habet (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_332">v.&nbsp;332</a> et de origine hujus commenti sup.
+<span class = "pagenum notes">98</span>
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_415">ad I,&nbsp;415</a>,
+et Herman. l.c. p.&nbsp;188), unde δικέρωτης dicitur Hom. l.c. et Ζεὺς ὁ
+κέραστης, Orph. sed etiam pedes cornutos, <i>cornipedem plantam</i> inf.
+<a class = "crossref" href = "#line13_338">v.&nbsp;338</a>, unde et ipse
+vocatur <i>cornipes</i>, <i>capripes</i>, ἀιγοπόδης, Hom. ἀιγομέλης,
+Orph. κεροβάτης, Hesych. et Suid.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">98</span>
+<p><a name = "line13_329" id = "line13_329"> </a>
+Dextera lascivit cæsa Tegeatide capra</p>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line13_330" id = "line13_330"> </a>
+Verbera læta movens <a href = "#var13_330">festa per compita
+cauda</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_329" id = "not13_329" href = "#line13_329">329.</a>
+<i>Dextra</i> tenet ac <i>movet verbera</i>, <i>cæsa capra</i>, h.e.
+flagellum ex pelle caprina factum.
+&mdash;<i>lascivire</i> hic notare videtur petulans et protervus esse,
+ita ut omnis absit obscœnitas; Drak. coll. Liv. I,&nbsp;5 (<i>nudi
+juvenes, Lyceum Pana venerantes, per lusum atque lasciviam currunt</i>),
+Budæo ad Pand. p.m. 619, et Gron. Obss. III,&nbsp;4.
+&mdash;<i>Tegeatide</i>, epith. orn. Tegeæa, seu Tegeatica, h.e.
+Arcadica, a Tegea, urbe Arcadiæ: nam Pan ἐπιχώριος Arcadiæ Deus, qui in
+ea ejusque oppidis montibusque, inpr. Mænalo, Lycæo, et Parthenio,
+potissimum colebatur. Conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_345">v.&nbsp;345 sq.</a>, et Spanhem. ad Callim. H.&nbsp;in
+Dian. v.&nbsp;87... 89.
+&mdash;<a name = "not13_330" id = "not13_330" href =
+"#line13_330">330.</a>&nbsp;Poeta adludit ad. Lupercalia, festum Panis
+(unde forte <i>festa cauda</i>), quo discurrebant Luperci et scuticis, e
+corio caprino factis, percutiebant manus ac terga obviorum, præcipue
+mulierum, quæ ita fecundæ fieri credebantur: quod vel tironibus notum ex
+Ovid. Fast. II, 425 seq., et <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_102">V,&nbsp;102</a>, ubi v. Heins. Cf. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_331" id = "line13_331"> </a>
+Cingit acuta comas, et <a href = "#var13_331">opacat</a> tempora,
+pinus,</p>
+<p><a name = "line13_332" id = "line13_332"> </a>
+Ac <a href = "#var13_332">parva erumpunt rubicunda cornua</a>
+fronte:</p>
+<p><a name = "line13_333" id = "line13_333"> </a>
+Stant aures, <a href = "#var13_333">imoque</a> cadit barba hispida
+mento.</p>
+<span class = "pagenum">99</span>
+<p><a name = "line13_334" id = "line13_334"> </a>
+Pastorale deo baculum, pellisque sinistrum</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line13_335" id = "line13_335"> </a>
+Velat <a href = "#var13_335">grata</a> latus teneræ de corpore damæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_331" id = "not13_331" href = "#line13_331">331.</a>
+Conf. Ovid. Epist. Her. V,&nbsp;137, et Met. I,&nbsp;699; XIV, 633;
+Heyne ad Virgil. Ge. I,&nbsp;20, atque Ecl. X,&nbsp;24; Heins. et
+Burman. ad Valer. Fl. III, 50, et, ubi ratio hujus commenti redditur,
+Geopon. Græc. XI, 10.
+&mdash;<a name = "not13_332" id = "not13_332" href =
+"#line13_332">332.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"#not13_327">ad v.&nbsp;327 sq.</a> Observent tirones cum delectu
+eleganti posita verba <i>erumpunt</i>, <i>stant</i>, <i>cadit</i> pro
+vulgari, habet cornua in fronte, erectiores aures, barbam; Ern.
+&mdash;<i>fronte rubicunda</i>, moris, ebuli succo et minio. Vid. Serv.
+et Heyne ad Virg. Ecl. II, 31; VI, 22; X,&nbsp;27.
+&mdash;<a name = "not13_333" id = "not13_333" href =
+"#line13_333">333.</a>&nbsp;<i>Stant aures</i>, erectæ sunt et acutæ.
+Sic <i>stare</i> <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_527">I,&nbsp;527</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_142">IV, 142</a>,
+<span class = "pagenum notes">99</span>
+620; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_319">V,&nbsp;319</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_521">521</a> et al. Contra <i>cadit barba</i>,
+promissa est, et <i>hirsuta</i> (qualis conspicitur in Mus. Florent.
+T.&nbsp;I, t. 86, n. 6. Begeri Thes. Brand. T.&nbsp;III, pag. 448.
+<i>Mariette, pier. grav.</i> T.&nbsp;II, P. II, p.&nbsp;27); unde Pan.
+ἠϋγένειος, Hom. quod leonis et pardi epitheton est Iliad. ο, 275; ρ, 109
+al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_334" id = "not13_334" href = "#line13_334">334.</a>
+<i>Pastorale baculum</i> Pani tribuitur, quia armenti pastorumque curam
+gerere credebatur; Drak. inde et νόμιος dicitur Hom. <i>baculum</i> pro
+vulg. <i>baculus</i>. Vid. Heins. ad Ovid. Met. II, 681.
+&mdash;<a name = "not13_335" id = "not13_335" href =
+"#line13_335">335.</a>&nbsp;Pan nebride, vel stellata pelle pardi, seu
+leopardi, indutus fingitur. Cf. Phurnut. de N.&nbsp;D. c.&nbsp;27. Serv.
+l.c. et <i>Montfauc. Suppl. aux Antiq. expl.</i> T.&nbsp;I, pl. 64. Pan
+λαῖφος δ’ ἐπὶ νῶτα δαφοινὸν λυγκὸς ἔχει apud Hom. Hymn. v.&nbsp;23 de
+quo v. Hermanni Mythol. Lyric. not. 351.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_336" id = "line13_336"> </a>
+Nulla in præruptum tam prona et inhospita cautes,</p>
+<p><a name = "line13_337" id = "line13_337"> </a>
+In <a href = "#var13_337">qua</a> non, librans corpus, similisque
+volanti</p>
+<p><a name = "line13_338" id = "line13_338"> </a>
+Cornipedem tulerit præcisa per avia plantam.</p>
+<p><a name = "line13_339" id = "line13_339"> </a>
+Interdum inflexus, medio nascentia tergo</p>
+<span class = "linenum">340</span>
+<p><a name = "line13_340" id = "line13_340"> </a>
+Respicit adridens hirtæ ludibria caudæ.</p>
+<p><a name = "line13_341" id = "line13_341"> </a>
+Obtendensque manum solem infervescere fronti</p>
+<p><a name = "line13_342" id = "line13_342"> </a>
+Arcet, et umbrato perlustrat pascua visu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_336" id = "not13_336" href = "#line13_336">336.</a>
+Describitur Pan οὔρειος (Eurip. Iphig. in Taur. 1126), ὀρεσιβάτης
+(Sophocl. Œd. Tyr. 1110), et <i>montivagus</i>; Drakenb. Conf. Hom.
+Hymn. v.&nbsp;6 sqq. et Ovid. Fast. II, 285 seq.
+&mdash;<a name = "not13_337" id = "not13_337" href =
+"#line13_337">337.</a>&nbsp;<i>librans corpus similisque volanti</i>;
+conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not13_327">ad v.&nbsp;327</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_317">I,&nbsp;317</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_284">V,&nbsp;284</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_94">XII, 94</a>.
+&mdash;<a name = "not13_338" id = "not13_338" href =
+"#line13_338">338.</a>&nbsp;<i>Cornipedem præcisa</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "#not13_327">ad v.&nbsp;328</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_341" id = "not13_341" href = "#line13_341">341 sq.</a>
+Videtur Silius imaginem ante oculos habuisse, quum hæc scriberet;
+Ernest. Ita non Pana quidem, sed alium quemdam exhibet gemma (in Gorlæi
+Dactyl. P. II, n. 9), Drak.
+&mdash;<i>Obtendens</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_613">ad III, 613 in Var. Lect.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_343" id = "line13_343"> </a>
+Hic, postquam mandata dei perfecta, malamque</p>
+<p><a name = "line13_344" id = "line13_344"> </a>
+Sedavit rabiem, et permulsit corda furentum,</p>
+<span class = "pagenum">100</span>
+<span class = "linenum">345</span>
+<p><a name = "line13_345" id = "line13_345"> </a>
+Arcadiæ <a href = "#var13_345">volucris</a> saltus et amata revisit</p>
+<p><a name = "line13_346" id = "line13_346"> </a>
+Mænala; ubi argutis <a href = "#var13_346">longe de vertice
+sacro</a></p>
+<p><a name = "line13_347" id = "line13_347"> </a>
+Dulce <a href = "#var13_347">sonat</a> calamis, ducit stabula omnia
+cantu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_343" id = "not13_343" href = "#line13_343">343.</a>
+<i>mandata dei, Jovis</i>, <a class = "crossref" href =
+"#line13_326">v.&nbsp;326</a>.
+&mdash;<a name = "not13_344" id = "not13_344" href =
+"#line13_344">344.</a>&nbsp;<i>permulsit corda furentum</i>, nam Pan
+Deus hilaris, λιγυρῇσιν ἀγαλλόμενος
+<span class = "pagenum notes">100</span>
+φρένα μολπαῖς, et ἡδυγέλως, Homer. Hymn. 24, 37, nec non Πειθοῦς pater.
+Πᾶνα δέ μεν καλέεσκον, ὅτι φρένα πᾶσιν ἔτερψε, ibid. v.&nbsp;47, quæ
+tamen etymologia est inepta.
+&mdash;<a name = "not13_345" id = "not13_345" href =
+"#line13_345">345.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not13_329">ad v.&nbsp;329</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_27">I,&nbsp;27</a>.
+&mdash;<a name = "not13_346" id = "not13_346" href =
+"#line13_346">346.</a>&nbsp;<i>Mænala</i>, ut <i>Taygeta</i> <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_363">IV, 363</a>, ubi v. not. Pan,
+Deus pastoralis, canit <i>calamis</i>, fistula, σύριγγι, et hujus quoque
+inventor fuisse fingitur; quod notum vel ex Ovid. Met. I,&nbsp;689...
+705; Virg. Ecl. II, 31 seq.; Pausan. Arcad. c. 38.
+&mdash;<i>argutis Dulce</i>, dulciter, <i>sonat calamis</i>, ut in Hom.
+Hymno, v.&nbsp;15, δονάκων ὑπὸ μοῦσαν ἀθύρων Νήδυμον... χέει μελίγηρυν
+ἀοιδήν, et v.&nbsp;24, λιγυρῆσιν ἀγαλλόμενος φρένα μολπαῖς.
+&mdash;<i>de vertice sacro</i>, Mænali, montis ipsi sacri.
+&mdash;<a name = "not13_347" id = "not13_347" href =
+"#line13_347">347.</a>&nbsp;<i>ducit cantu</i>, adficit, et oblectat,
+eoque movet et ad obsequium suaviter trahit; Cell. et Drakenb. coll.
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_458">XV, 458</a>. Claud.
+Cons. Mall. Theod. 20, et Præf. in Rufin. I,&nbsp;13. Sed Pan potius
+cantu fistulæ <i>stabula</i>, h.e. oves et armenta (v. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_383">ad III, 383</a>), ut Amphion
+et Orpheus cantu lyræ feras, lapides aliasque res inanimas,
+<i>duxisse</i>, ad se adlexisse, fingitur, quod ad summam cantus vim
+atque præstantiam adumbrandam spectat. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_96">ad I,&nbsp;96</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_441">XI, 441 sq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_464">464 seq.</a>, et Broukh. ad Prop. III, <span
+class = "smallcaps">i</span>, 41.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_348" id = "line13_348"> </a>
+At legio Ausonidum, flammas ductore jubente</p>
+<p><a name = "line13_349" id = "line13_349"> </a>
+Arceri portis, stantesque relinquere muros,</p>
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line13_350" id = "line13_350"> </a>
+(Mite decus mentis) condunt ensesque facesque.</p>
+<p><a name = "line13_351" id = "line13_351"> </a>
+Multa deum templis domibusque nitentibus auro</p>
+<p><a name = "line13_352" id = "line13_352"> </a>
+Egeritur præda, et victus alimenta superbi,</p>
+<p><a name = "line13_353" id = "line13_353"> </a>
+Quisque bonis periere, virum de corpore vestes</p>
+<p><a name = "line13_354" id = "line13_354"> </a>
+Femineæ, mensæque alia tellure petitæ,</p>
+<span class = "pagenum">101</span>
+<span class = "linenum">355</span>
+<p><a name = "line13_355" id = "line13_355"> </a>
+Poculaque Eoa luxum inritantia gemma.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_348" id = "not13_348" href = "#line13_348">348.</a>
+Romani jussu Fulvii non delent Capuam. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_315">v.&nbsp;315&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_351" id = "not13_351" href = "#line13_351">351 sq.</a>
+Poeta, qui adripit quidquid potest, si id modo ornatum epicum capit,
+exaggeravit, quæ de conlatis spoliis memorat: apud Liv. XXVI, 14, ejus
+rei levia tantum vestigia reperiuntur; Ernest. Nescio tamen, utrum
+historico id magis an poetæ vitio vertendum sit: nam spolia
+opulentissimæ urbis inmensa fuisse probabile est. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_38">XI, 38 seq.</a> Sed vid. Liv.
+XXVI, 34.
+&mdash;<a name = "not13_353" id = "not13_353" href =
+"#line13_353">353&nbsp;sq.</a>
+<i>Femineæ vestes</i>, non tam ob formam, quam materiam, scil.
+subsericæ, Coæ, aliæque, quas vix feminas, multo minus viros decere
+Romani putabant: nam Silius h.l. ad sui seculi mores respexisse videtur;
+Drak. coll. locis simil.
+<span class = "pagenum notes">101</span>
+Lucan. I,&nbsp;163 sq., et Petron. Sat. c.&nbsp;119. Idem putabat,
+poetam quoque, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_40">XI, 40</a>, ad colorem vestium respexisse videri
+posse; quod mihi non persuasit. Cf. Intp. ad Juvenal. II, 65 seq.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_354" id = "not13_354" href =
+"#line13_354" title = "numerus deest">354.</a>&nbsp;<i>mensæ alia
+tellure petitæ</i>, citreæ, quas ex Africæ silvis advectas Romani insano
+pretio emebant; Drak. coll. Intpp. ad Petron. l.c. Meurs. de luxu Rom.
+c. 9, et Kobierz. de luxu Rom. II, 10. Vid. et VV. DD. ad Juven.
+I,&nbsp;75 et 137.
+&mdash;<a name = "not13_355" id = "not13_355" href =
+"#line13_355">355&nbsp;sqq.</a>
+De poculis <i>gemmeis</i> ac <i>cælatis</i>, v. Intpp. ad Juvenal.
+I,&nbsp;76, et V,&nbsp;38 sq. Draken. laudavit Kobierz. l.c. Meurs. de
+luxu Rom. c. 8; Cerd. ad Virg, Ge. II, 506, et Æneid. I,&nbsp;728.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_356" id = "line13_356"> </a>
+Nec modus argento, cælataque pondera facti</p>
+<p><a name = "line13_357" id = "line13_357"> </a>
+Tantum epulis auri; tum passim corpora longo</p>
+<p><a name = "line13_358" id = "line13_358"> </a>
+Ordine captiva, et domibus depromta talenta,</p>
+<p><a name = "line13_359" id = "line13_359"> </a>
+Pascere longinquum non deficientia bellum,</p>
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line13_360" id = "line13_360"> </a>
+Inmensique <a href = "#var13_360">greges</a> famulæ ad convivia
+turbæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_356" id = "not13_356" href =
+"#line13_356" title = "numerus deest">356.</a> <i>pondera auri</i>,
+<i>epulis tantum facti</i>, vasa aurea magni ponderis, in usum
+convivalem facta.
+&mdash;<a name = "not13_359" id = "not13_359" href =
+"#line13_359">359.</a>&nbsp;Pecunia subficiens sumtibus in bellum,
+quamvis diuturnum, faciendis.
+&mdash;<a name = "not13_360" id = "not13_360" href =
+"#line13_360">360.</a>&nbsp;Silius respexit ad innumeram servorum
+turbam, inpr. ad convivia, quam ditiores Romani alebant; Draken. qui
+contulit sup. XI, 274 seq.; Quintil. Declam. XIII, pag. 237; Reines. et
+Burm. ad Petron. Sat. c. 37 et 47; Kobierz. l.c.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_361" id = "line13_361"> </a>
+Fulvius, ut finem spoliandis ædibus, ære</p>
+<p><a name = "line13_362" id = "line13_362"> </a>
+Belligero revocante, dedit, sublimis ab alto</p>
+<p><a name = "line13_363" id = "line13_363"> </a>
+Subgestu, magnis <a href = "#var13_363">fautor</a> non futilis
+ausis:</p>
+<p><a name = "line13_364" id = "line13_364"> </a>
+«<a href = "#var13_364">Lanuvio</a> generate, inquit, quem Sospita
+Juno</p>
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line13_365" id = "line13_365"> </a>
+Dat nobis, Milo, Gradivi cape victor honorem,</p>
+<p><a name = "line13_366" id = "line13_366"> </a>
+Tempora murali <a href = "#var13_366">cinctus</a> turrita corona.»</p>
+<span class = "pagenum">102</span>
+<p><a name = "line13_367" id = "line13_367"> </a>
+Tum sontes procerum meritosque piacula prima</p>
+<p><a name = "line13_368" id = "line13_368"> </a>
+<a href = "#var13_368">Adciit</a>, et justa punit commissa securi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_361" id = "not13_361" href = "#line13_361">361</a>
+<a name = "not13_362" id = "not13_362" href = "#line13_361">sq.</a>
+<i>ære Belligero</i>, tuba.
+&mdash;<a name = "not13_364" id = "not13_364" href =
+"#line13_364">364.</a>&nbsp;Fulvius coronam muralem dono dat
+<i>Miloni</i>, qui primus muros adscenderat; de quo v. supra <a class =
+"crossref" href = "#line13_300">v.&nbsp;300 sq.</a> Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookXV.html#line15_257">XV, 257</a>. Poetam autem
+h.l. adlusisse ad Milonem, dictatorem <i>Lanuvinum</i>, quem Cicero
+defendit, jam notarunt Cell. et alii.
+&mdash;De <i>Lanuvio</i> et <i>Junone Sospita</i> v. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_360">ad VIII, 360 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_365" id = "not13_365" href =
+"#line13_365">365.</a>&nbsp;<i>Gradivi honorem</i>, præmium virtutis.
+&mdash;<a name = "not13_366" id = "not13_366" href =
+"#line13_366">366.</a>&nbsp;<i>Tempora turrita</i>; nam corona muralis
+turres aut
+<span class = "pagenum notes">102</span>
+pinnas murorum præferebat. Cf. de coronis, militum præmiis, loc. class.
+Gell. V,&nbsp;6, et Lips. de Mil. Rom. V,&nbsp;17.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_367" id = "not13_367" href = "#line13_367">367.</a>
+Cf. Liv. XXVI, 15, 16.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_369" id = "line13_369"> </a>
+Hic atrox virtus (nec enim obculuisse <a href =
+"#var13_369">probarim</a></p>
+<span class = "linenum">370</span>
+<p><a name = "line13_370" id = "line13_370"> </a>
+Spectatum vel in hoste decus) clamore feroci,</p>
+<p><a name = "line13_371" id = "line13_371"> </a>
+<a href = "#var13_371">Taurea</a>, «Tune, inquit, ferro spoliabis
+inultus</p>
+<p><a name = "line13_372" id = "line13_372"> </a>
+Te majorem animam? et <a href = "#var13_372">jusso</a> lictore
+recisa</p>
+<p><a name = "line13_373" id = "line13_373"> </a>
+Ignavos cadet ante pedes fortissima cervix?</p>
+<p><a name = "line13_374" id = "line13_374"> </a>
+Haud unquam hos <a href = "#var13_374">vobis</a> dederit Deus.» Inde,
+minaci</p>
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line13_375" id = "line13_375"> </a>
+Obtutu torvum contra et furiale renidens,</p>
+<p><a name = "line13_376" id = "line13_376"> </a>
+Bellatorem alacer per pectora transigit ensem.</p>
+<p><a name = "line13_377" id = "line13_377"> </a>
+Cui ductor: «Patriam moriens comitare cadentem.</p>
+<p><a name = "line13_378" id = "line13_378"> </a>
+Qui nobis animus, <a href = "#var13_378">quæ dextera, quidve
+viritim</a></p>
+<p><a name = "line13_379" id = "line13_379"> </a>
+<a href = "#var13_379">Decernet</a> Mavors: tibi, si rebare pudendum</p>
+<span class = "linenum">380</span>
+<p><a name = "line13_380" id = "line13_380"> </a>
+<a href = "#var13_380">Jussa</a> pati, licuit <a href =
+"#var13_380">pugnanti obcumbere letum</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_369" id = "not13_369" href = "#line13_369">369 sqq.</a>
+<i>atrox virtus</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_58">ad I,&nbsp;58</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_378">VI, 378</a>.
+&mdash;<i>virtus, Taurea inquit</i>, h.e. Taurea, vir fortissimus. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_599">ad IV, 599</a>.
+&mdash;<a name = "not13_371" id = "not13_371" href =
+"#line13_371">371... 379.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. X,&nbsp;739 sqq.,
+ubi v. Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_378" id = "not13_378" href = "#line13_378">378.</a>
+Fulvius respondet ad verba Taureæ, v.&nbsp;371 seq. <i>Qui nobis</i> sit
+<i>animus</i> ac virtus, <i>quidve</i> animi <i>viritim</i>, cuique
+nostrum, <i>Decernet Mavors</i> (<a class = "missing" name = "not13_379"
+id = "not13_379" href = "#line13_379" title = "numerus deest">v.&nbsp;379</a>), decernetur bello, ex belli exitu intelligetur;
+vel, ut ap. Virg. l.c. <i>Ast de me Divum pater viderit</i>. Lefeb.
+comparavit Hom. Iliad. υ, 435, et χ, 365. Withof. haud dubie legendum
+putabat: <i>Qui nobis animus</i>, <i>quæ dextera, quidve viri sim</i>,
+<i>Decernet Mavors</i>; <i>tibi</i>, etc. <i>quid viri</i>, in quantum
+sim vir. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">103</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_381" id = "line13_381"> </a>
+Dum Capua <a href = "#var13_381">infaustam luit</a> haud sine sanguine
+culpam,</p>
+<p><a name = "line13_382" id = "line13_382"> </a>
+Interea geminos terra crudelis Hibera</p>
+<p><a name = "line13_383" id = "line13_383"> </a>
+Fortuna abstulerat, permiscens tristia lætis,</p>
+<p><a name = "line13_384" id = "line13_384"> </a>
+Scipiadas, magnumque decus, magnumque dolorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">103</span>
+<a name = "not13_381" id = "not13_381" href = "#line13_381">381.</a>
+Recte Ernesti V.&nbsp;C. «In Hispania interea Cn. et P. Scipiones
+ceciderant. Vid. Liv. XXV, 36; coll. XXVI, 18. Hinc Silius occasionem
+adripit in longum episodium excurrendi, quo Scipionem filium adiisse
+inferos, ut ibi umbras parentis et patrui spectaret, narrat ad exemplum
+Virgilii Æn. VI, quo tamen, sive opportunitatem hujus episodii
+inferendi, sive modum tractandi enarrandique, artem et gravitatem vel
+dignitatem rerum et verborum, consideremus, inferior mansit, quamvis suo
+modo multa bene et graviter expressit.» Ad excusandum tamen ac
+defendendum poetæ consilium valent pleraque eorum, quæ in Commentatione
+de Silii vita et carmine ad fin. sect. II, et in notis Argumento lib. VI
+subjectis, disputavi, quæque Heyne monuit in Exc. I, ad Virg. Æn. VI, et
+in nota Argumento ejus libri subjecta; ad quæ lectores brevitatis studio
+remittimus. Notandum in primis est, Scipionem Africanum alterum quasi
+hujus carminis heroem esse, qui gloriam quoque confecti belli Punici II
+sibi comparaverit; neque Silium temere Maronis institisse vestigiis,
+sed, quod doctum poetam decet, multa passim variasse, ad exemplum
+potissimum Homeri. Qui vero <a class = "crossref" href =
+"#line13_385">v.&nbsp;385 sq.</a> nimis abrupto transitu obfenduntur,
+carmen Silianum perperam exigunt ad leges, vel ἐποποιΐας, vel perfectæ
+narrationis historicæ; de quo v. ad Comment. de Silii vita et carmine,
+init. sect. II.
+&mdash;<a name = "not13_383" id = "not13_383" href =
+"#line13_383">383.</a>&nbsp;<i>Fortuna permiscens tristia</i>, necem
+Scipionum omniumque fere, quibus præfuerant, copiarum, <i>lætis</i>, tot
+tantisque rebus per octo fere annos ab illis feliciter gestis; quas
+poeta mox <i>magnum decus</i>, ut <i>tristia</i> illa <i>magnum
+dolorem</i> adpellat. Præstat tamen verba <i>permiscens tristia
+lætis</i> de Fortuna universe posita adcipere, et illa <i>magnum decus,
+magnum dolorem</i>, ad Scipiones referre, qui <i>magnum decus</i>
+Romanorum vocantur propter virtutem, et <i>magnus dolor</i>, quum
+periissent, non tam Romanorum, quum totius Hispaniæ; de quo v. Liv. XXV,
+36 extr.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_384" id = "not13_384" href =
+"#line13_384" title = "numerus deest">384.</a>&nbsp;<i>Scipiadas</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_107">VII, 107</a>, ubi
+v. not.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line13_385" id = "line13_385"> </a>
+Forte Dicarchea juvenis <a href = "#var13_385">dum sedit</a> in urbe</p>
+<p><a name = "line13_386" id = "line13_386"> </a>
+Scipio, post belli repetens extrema penates,</p>
+<span class = "pagenum">104</span>
+<p><a name = "line13_387" id = "line13_387"> </a>
+Huc tristis lacrimas et funera acerba suorum</p>
+<p><a name = "line13_388" id = "line13_388"> </a>
+Fama tulit: duris quamquam non cedere suetus,</p>
+<p><a name = "line13_389" id = "line13_389"> </a>
+Pulsato lacerat violenter pectore amictus.</p>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p><a name = "line13_390" id = "line13_390"> </a>
+Non comites tenuisse valent, non ullus honorum</p>
+<p><a name = "line13_391" id = "line13_391"> </a>
+Militiæve pudor: pietas irata sinistris</p>
+<p><a name = "line13_392" id = "line13_392"> </a>
+Cælicolis furit, atque odit solatia luctus:</p>
+<p><a name = "line13_393" id = "line13_393"> </a>
+Jamque dies, iterumque dies absumta querelis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_385" id = "not13_385" href = "#line13_385">385.</a>
+<i>Dicarchæa in urbe</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_533">ad VIII, 533</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookXII.html#line12_107">XII, 107&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>sedit</i>, commoratur, tempus terit in otio. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#not10_597">X,&nbsp;597</a>.
+<span class = "pagenum notes">104</span>
+&mdash;<a name = "not13_386" id = "not13_386" href =
+"#line13_386">386.</a>&nbsp;<i>post belli extrema</i>, finem, h.e. post
+expugnationem Capuæ. Conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_454">v.&nbsp;454</a>.
+&mdash;<i>penates</i>, patriam, Romam, domum.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_390" id = "not13_390" href = "#line13_390">390.</a>
+<i>tenuisse,</i> luctum ejus sedare, <i>non honorum pudor</i>; quasi
+vero in honoribus id esse deberet, ut a luctu se abstineret, qui illis
+conspicuus esset: alia ratio <i>militiæ</i> est, quæ profecto fortis
+animi præsidia adfert; Ernesti. Enimvero qui honoribus fungitur,
+inferioribus, quique militibus præest, iis exemplo esse debet ac solet.
+&mdash;<a name = "not13_391" id = "not13_391" href =
+"#line13_391">391&nbsp;seq.</a>
+Similes querulas inpatientes et pæne inpias adversus Deos passim legimus
+in similibus veterum locis, et ap. Kirchmann. de fun. Rom. p.&nbsp;168
+sq. qui multos congessit; Ernesli. Recte; quod tamen nemini mirum
+videbitur, qui loca illa non ad nostram de divina natura cogitandi
+rationem, sed ad notiones, quas veteres sibi de ea animo et informasse
+et informare debuisse notum est, exegerit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_394" id = "line13_394"> </a>
+Versatur species ante ora oculosque <a href =
+"#var13_394">parentum</a>.</p>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line13_395" id = "line13_395"> </a>
+Ergo excire parat manes animasque suorum,</p>
+<p><a name = "line13_396" id = "line13_396"> </a>
+Adloquioque virum tantos mulcere dolores.</p>
+<p><a name = "line13_397" id = "line13_397"> </a>
+Hortatur vicina palus, ubi signat Averni</p>
+<p><a name = "line13_398" id = "line13_398"> </a>
+Squalentem introitum stagnans Acherusius humor.</p>
+<p><a name = "line13_399" id = "line13_399"> </a>
+Noscere venturos agitat mens protinus annos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_394" id = "not13_394" href = "#line13_394">394.</a>
+<i>parentum</i>; vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_395" id = "not13_395" href = "#line13_395">395.</a>
+<i>excire manes animasque suorum</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_97">ad I,&nbsp;97 seq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_397" id = "not13_397" href = "#line13_397">397 seq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#not12_121">ad XII,
+121</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_126">126&nbsp;sqq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">400</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_400" id = "line13_400"> </a>
+<a href = "#var13_400">Sic ad Cymæam</a>, quæ tum sub nomine Phœbi</p>
+<p><a name = "line13_401" id = "line13_401"> </a>
+Autonoe tripodas <a href = "#var13_401">sacros</a> antrurnque
+tenebat,</p>
+<span class = "pagenum">105</span>
+<p><a name = "line13_402" id = "line13_402"> </a>
+Fert gressus juvenis, consultaque pectoris ægri</p>
+<p><a name = "line13_403" id = "line13_403"> </a>
+Pandit, et adspectus orat contingere patrum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_400" id = "not13_400" href = "#line13_400">400
+seqq.</a>
+<i>Autonoe</i>, sacerdos Phœbi, ut jam Ernesti monuit, adumbrata ex
+Homerica Circe, quæ Ulyssem simili modo instituit (Odyss. κ, 488 sqq.),
+et diversa
+<span class = "pagenum notes">105</span>
+ab alia Sibylla vate (v. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_409">v.&nbsp;409 sq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line13_444">444</a> et <a class = "crossref" href = "#line13_488">488
+sq.</a>), ut ap. Virg. Deiphobe sacerdos a Sibylla, secundum sententiam
+Holdsworthi et Spencii, quibus tamen refragatur Heyne, qui in Exc. V ad
+Æn. VI, ad unam feminam omnia refert, ut Ovid. Met. XIV, 104 seq.
+&mdash;<i>Cymæam</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_531">ad VIII, 531</a>.
+&mdash;<i>sub nomine</i>, præsidio, tutela, patrocinio. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_93">ad I,&nbsp;93 in Var. Lect.</a>
+et Burm. ad Ovid. Trist. II, 551; IV, <span class =
+"smallcaps">ii</span>,&nbsp;9.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_401" id = "not13_401" href =
+"#line13_401" title = "numerus deest">401.</a>&nbsp;<i>tripodas sacros
+antrumque tenebat</i>, ut Pythia, quæ tripodi insidens Delphis
+vaticinabatur. De <i>antro</i> Sibyllæ cf. Heyne Exc. III ad Virg. Æn.
+VI.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_404" id = "line13_404"> </a>
+Nec cunctata diu vates, «Mactare repostis</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line13_405" id = "line13_405"> </a>
+<a href = "#var13_405">Mos</a> umbris, inquit, consueta piacula
+nigras</p>
+<p><a name = "line13_406" id = "line13_406"> </a>
+Sub lucem pecudes, reclusæque abdere terræ</p>
+<p><a name = "line13_407" id = "line13_407"> </a>
+Manantem jugulis spirantum cæde cruorem.</p>
+<p><a name = "line13_408" id = "line13_408"> </a>
+Tunc populos tibi regna suos pallentia mittent.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_404" id = "not13_404" href = "#line13_404">404 sqq.</a>
+De evocatione Manium et Homeri imitatione v. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_97">ad I,&nbsp;97, 98</a>; Hom. Od. κ, 524 sq., et
+Heyne Exc. XIV, ad Virg. Æn. VI. Qui ad Manes et inferos adcedunt, eos
+<i>piaculari</i> sacro placare solent. Cf. Homer. l.c. Heyne et Cerda ad
+Virgil. Æn. VI, 153 seq. quæ loca Silius imitatus est.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_405" id = "not13_405" href =
+"#line13_405" title = "numerus deest">405.</a>&nbsp;<i>nigras
+pecudes</i>, cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_119">ad
+I,&nbsp;119</a>, et Hom. l.c.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_406" id = "not13_406" href =
+"#line13_406" title = "numerus deest">406.</a>&nbsp;<i>Sub lucem</i>,
+post mediam noctem, more hujus sacri. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_413">v.&nbsp;413</a> et <a class = "crossref" href =
+"#line13_413">420</a> sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_124">ad VIII, 124</a>; Cerda et Heyne ad Virg. Æn.
+VI, 252, 255 et 535 sq. Perperam D.&nbsp;Heins. verba <i>sub lucem</i>,
+h.l. et <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_124">VIII,
+124</a>, exponit, ore vultuque ad lucem solemque surgentem converso,
+coll. Sophocl. Œd. Col. 468, et Electra 425 quibus locis Schol. monet,
+τὰ καθάρματα, lustrationes, expiationes, etiam somniorum, et similia
+sacra ita fieri.
+&mdash;<a href = "#line13_406">406&nbsp;sq.</a>
+<i>reclusæ abdere terræ cruorum</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_98">ad I,&nbsp;98</a>, et conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "#line13_427">v.&nbsp;427... 434</a>; Homer. Od. λ, 25
+seq. (quem locum Silius ante oculos habuit), Ovid, Met. VII, 243 sq.;
+Horat. Sat. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 28 seq.;
+Orph. Argon. 569 sq., et Cuperi Obss. I,&nbsp;12.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_407" id = "not13_407" href =
+"#line13_407" title = "numerus deest">407.</a>&nbsp;<i>spirantum</i>, id
+est, palpitantium, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_121">I,&nbsp;121</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_408" id = "not13_408" href = "#line13_408">408.</a>
+<i>suos populos</i>, κλυτὰ ἔθνεα νεκρῶν, Odyss. κ, 526.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_409" id = "line13_409"> </a>
+Cetera, quæ poscis, majori vate canentur.</p>
+<span class = "linenum">410</span>
+<p><a name = "line13_410" id = "line13_410"> </a>
+Namque tibi Elysio repetita oracula campo</p>
+<p><a name = "line13_411" id = "line13_411"> </a>
+Eliciam, veterisque dabo inter sacra Sibyllæ</p>
+<span class = "pagenum">106</span>
+<p><a name = "line13_412" id = "line13_412"> </a>
+Cernere fatidicam Phœbei pectoris umbram.</p>
+<p><a name = "line13_413" id = "line13_413"> </a>
+Vade, age, et, a medio quum se nox humida cursu</p>
+<p><a name = "line13_414" id = "line13_414"> </a>
+Flexerit, ad fauces vicini castus Averni</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line13_415" id = "line13_415"> </a>
+Duc prædicta sacris duro placamina Diti.</p>
+<p><a name = "line13_416" id = "line13_416"> </a>
+Mella simul tecum et puri fer dona Lyæi.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_409" id = "not13_409" href = "#line13_409">409.</a>
+majori <i>vate</i>, mox <i>veteri Sibylla</i>, cujus animam Autonoe
+evocatura erat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_411" id = "not13_411" href = "#line13_411">411.</a>
+<i>veteris Sibyllæ</i>, ut <i>anus</i> <a class = "crossref" href =
+"#line13_494">v.&nbsp;494</a>, propter grandem ejus ætatem, de qua et de
+variis Sibyllis v. Heyne Exc. IV et V ad Virgil. Æn. VI; Petiti et
+Gallæi libellos de Sibyllis, Intp. ad Propert. II, <span class =
+"smallcaps">ii</span>, 16, <span class = "smallcaps">xxiv</span>, 34, et
+alios.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">106</span>
+<a name = "not13_413" id = "not13_413" href = "#line13_413">413.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_24">ad
+V,&nbsp;24</a>.
+&mdash;<i>nox humida</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_259">ad I,&nbsp;259 in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_414" id = "not13_414" href =
+"#line13_414">414.</a>&nbsp;<i>Flexerit se</i> proprie, ut <i>verti</i>
+dixere Stat. Theb. III, 33; Senec. Herc. fur. 131, et στρέφεται ἐς δύσιν
+ἄρκτος, Theocrit. XXIV, 11; Drak.
+&mdash;<a name = "not13_415" id = "not13_415" href =
+"#line13_415">415.</a>&nbsp;<i>duro diti</i>, sævo, inexorabili,
+inlacrimabili, truculento; Drak. coll. Virg. Æn. XII, 199.
+&mdash;<a name = "not13_416" id = "not13_416" href =
+"#line13_416">416.</a>&nbsp;Melle, vino et lacte libatio fiebat Manibus
+et inferorum Diis. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_434">v.&nbsp;434</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_98">ad I,&nbsp;98</a>; Hom. Odyss. κ, 519 sq.; λ, 27;
+Orph. l.c. Eurip. Orest. 115; Apollon. III, 1034 sq., 1209&nbsp;sq.
+&mdash;<i>dona Lyæi</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_414">XI, 414</a>, v. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_748">ad VII, 748</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_417" id = "line13_417"> </a>
+Hoc alacer monitu, et promissæ nomine vatis,</p>
+<p><a name = "line13_418" id = "line13_418"> </a>
+Adparat occulto monstrata piacula cœpto.</p>
+<p><a name = "line13_419" id = "line13_419"> </a>
+Inde, ubi nox jussam procedens contigit horam,</p>
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line13_420" id = "line13_420"> </a>
+Et spatia æquarunt tenebras transacta futuras,</p>
+<p><a name = "line13_421" id = "line13_421"> </a>
+Consurgit stratis, pergitque ad turbida portæ</p>
+<p><a name = "line13_422" id = "line13_422"> </a>
+Ostia Tartareæ; penitus quîs abdita vates</p>
+<p><a name = "line13_423" id = "line13_423"> </a>
+Promissa inplerat, Stygioque sedebat in antro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_417" id = "not13_417" href = "#line13_417">417.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VI, 236... 254, et Hom. Odyss. λ, 22 seq.
+&mdash;<i>promissæ vatis</i>, Sibyllæ, nomine. Cf. <a class = "crossref"
+href = "#line13_409">v.&nbsp;409&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_419" id = "not13_419" href = "#line13_419">419.</a>
+<i>horam jussam</i>, constitutam ab Autonoe <a class = "crossref" href =
+"#line13_413">v.&nbsp;413</a>.
+&mdash;<a name = "not13_420" id = "not13_420" href =
+"#line13_420">420.</a>&nbsp;<i>spatia æquarunt</i>, post mediam
+noctem.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_424" id = "line13_424"> </a>
+Tum, qua se primum rupta tellure recludit</p>
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line13_425" id = "line13_425"> </a>
+<a href = "#var13_425">Invisus</a> cælo specus, atque eructat
+acerbam</p>
+<p><a name = "line13_426" id = "line13_426"> </a>
+Cocyti laxo suspirans ore paludem,</p>
+<p><a name = "line13_427" id = "line13_427"> </a>
+Inducit juvenem, ferroque cavare refossam</p>
+<p><a name = "line13_428" id = "line13_428"> </a>
+Ocius urguet humum, atque, arcanum murmur anhelans,</p>
+<span class = "pagenum">107</span>
+<p><a name = "line13_429" id = "line13_429"> </a>
+Ordine mactari pecudes jubet: <a href = "#var13_429">ater</a> operto</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line13_430" id = "line13_430"> </a>
+Ante omnes taurus Regi, tum proxima Divæ</p>
+<p><a name = "line13_431" id = "line13_431"> </a>
+Cæditur <a href = "#var13_431">Hennææ</a> casta cervice juvenca.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_425" id = "not13_425" href = "#line13_425">425 seq.</a>
+<i>Cocytum</i> Silius ponit sub ipsius speluncæ, seu antri Stygii
+ingressum, ubi victimæ parantur, discrepans a Virgil. Æn. VI, 295 sq.
+cujus tamen verba æmulatus est; Ernesti. Sed illum Maronis locum
+expressit potius inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_571">v.&nbsp;571 seq.</a>, et h.l. Æn. VI, 107, ubi v. Heyne.
+Pro Acheronte tamen Cocytum posuit: nam in fluminibus inferis mire seu
+turbant seu variant poetæ; de quo v. Heyne Exc. IX ad Virg. Æn. VI.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_426" id = "not13_426" href =
+"#line13_426" title = "numerus deest">426.</a>&nbsp;<i>suspirans</i>,
+spirans, exhalans. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_136">XII, 136</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_777">ad IV, 777</a>.
+&mdash;<a name = "not13_427" id = "not13_427" href =
+"#line13_427">427&nbsp;seq.</a>
+<i>ferro cavare refossam humum</i>, fossam, seu scrobem
+<span class = "pagenum notes">107</span>
+facere. Ἐγὼ δ’ ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ Βόθρον ὄρυξα, etc., Homer.
+Odyss. λ, 24, 36, et κ, 517. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_98">ad I,&nbsp;98</a>.
+&mdash;<a name = "not13_429" id = "not13_429" href =
+"#line13_429">429&nbsp;sqq.</a>
+<i>Ater taurus</i>, ut <i>nigras pecudes</i>, <a class = "crossref" href
+= "#line13_405">v.&nbsp;405</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<i>operto Regi</i>, subterraneo, Plutoni, <i>Stygio regi</i>, Æn.
+VI, 252, ubi et v.&nbsp;140, <i>telluris operta</i>, dicuntur loca
+infera.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_430" id = "not13_430" href =
+"#line13_430" title = "numerus deest">430.</a>&nbsp;<i>Divæ Hennææ</i>,
+ut <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_93">I,&nbsp;93</a>,
+ubi v. not.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_431" id = "not13_431" href =
+"#line13_431" title = "numerus deest">431.</a>&nbsp;<i>casta cervice
+juvenca</i>, non ἄζυξ, vel ἀδμὴς (Odyss. δ,&nbsp;637), quæ haud passa
+est jugum, ut D.&nbsp;Heins. notavit et Dausq. (qui adeo ex Virg. Ge.
+IV, 551, <i>intacta cervice juvenca</i> substituendum putabat), sed quam
+Hom. Odyss. λ, 30, στεῖραν βοῦν, et inde Virgil. Æn. VI, 251,
+<i>sterilem vaccam</i> adpellat, quod jam monuere Drak. et Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_432" id = "line13_432"> </a>
+Inde tibi, Alecto, tibi, nunquam læta Megæra,</p>
+<p><a name = "line13_433" id = "line13_433"> </a>
+Corpora lanigerum procumbunt lecta bidentum.</p>
+<p><a name = "line13_434" id = "line13_434"> </a>
+<a href = "#var13_434">Fundunt mella super Bacchique et lactis
+honorem</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_432" id = "not13_432" href = "#line13_432">432.</a>
+Ipsis Eumenidibus sacrum fit, non matri Eumenidum, ut ap. Virg. Æn. VI,
+250; Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_434" id = "not13_434" href = "#line13_434">434.</a>
+Conf. Var. Lect. et sup. <a class = "crossref" href = "#not13_416">ad
+v.&nbsp;416</a>. Voc. <i>honorem</i> abundare putabat D.&nbsp;Heins. et
+Plautum simil. dixisse <i>florem vini veteris</i>, Eurip. οἴνου ἄχνην,
+Pind. ἄνθεα μήλων et ὕμνων, vel ἄνθεμα χρυσοῦ. Sed v. supra <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_218">ad III, 218</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">435</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_435" id = "line13_435"> </a>
+«<a href = "#var13_435">Sta</a>, juvenis, faciemque, Erebo quæ surgit
+<a href = "#var13_435">ab omni</a>,</p>
+<p><a name = "line13_436" id = "line13_436"> </a>
+Exclamat vates, patere: adcedentia cerno</p>
+<p><a name = "line13_437" id = "line13_437"> </a>
+Tartara, et ante oculos adsistere tertia regna.</p>
+<p><a name = "line13_438" id = "line13_438"> </a>
+Ecce ruunt variæ species, et quidquid ab imo</p>
+<p><a name = "line13_439" id = "line13_439"> </a>
+Natum hominum exstinctumque chao est.» Jam cuncta <a href =
+"#var13_439">videbat</a>,</p>
+<span class = "pagenum">108</span>
+<span class = "linenum">440</span>
+<p><a name = "line13_440" id = "line13_440"> </a>
+Cyclopas, Scyllamque, et pastos membra virorum</p>
+<p><a name = "line13_441" id = "line13_441"> </a>
+Odrysiæ telluris equos. «Contende tueri,</p>
+<p><a name = "line13_442" id = "line13_442"> </a>
+Eductumque tene vagina interritus ensem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_435" id = "not13_435" href = "#line13_435">435.</a>
+Adcedentibus Manibus horret Scipionis animus, quem Autonoe erigere
+conatur.
+&mdash;<i>faciem</i>, quæ mox <i>varie species</i> dicuntur.
+&mdash;<a name = "not13_436" id = "not13_436" href =
+"#line13_436">436.</a>&nbsp;<i>patere</i>, ut v.&nbsp;441, <i>contende
+tueri interritus</i>.
+&mdash;<a name = "not13_437" id = "not13_437" href =
+"#line13_437">437.</a>&nbsp;<i>tertia regna</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_116">VIII, 116</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_438" id = "not13_438" href = "#line13_438">438</a>
+<a name = "not13_439" id = "not13_439" href = "#line13_438">seq.</a>
+Cf. Hom. Odyss. λ, 36 sqq.; Virg. Georg. IV, 471 sq., et Æn. VI,
+305&nbsp;sq.
+&mdash;<i>ab imo chao</i>, a prima mundi origine, quum adhuc chaos
+esset. Ern. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_453">XI, 453</a>;
+<span class = "pagenum notes">108</span>
+Ovid. Met. I,&nbsp;1 sq.; Hesiod. Theog. 116 seq.
+&mdash;<a name = "not13_441" id = "not13_441" href =
+"#line13_441">441&nbsp;sq.</a>
+<i>Odrysiæ telluris</i>, Diomedis Thracis, <i>equos pastos membra
+virorum</i>, ἀνδροφάγους. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_38">ad III, 38</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_431">IV, 431</a>.
+&mdash;<a name = "not13_442" id = "not13_442" href =
+"#line13_442">442.</a>&nbsp;Cf. Hom. Odyss. κ, 535 sq.; λ, 48 sq.; Virg.
+Æn. VI, 260, 290.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_443" id = "line13_443"> </a>
+Quæcumque ante animæ <a href = "#var13_443">tendent</a> potare
+cruorem,</p>
+<p><a name = "line13_444" id = "line13_444"> </a>
+<a href = "#var13_444">Dissice</a>, dum castæ procedat imago
+Sibyllæ.</p>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p><a name = "line13_445" id = "line13_445"> </a>
+Interea cerne, ut gressus inhumata citatos</p>
+<p><a name = "line13_446" id = "line13_446"> </a>
+Fert umbra, et properat tecum conjungere dicta:</p>
+<p><a name = "line13_447" id = "line13_447"> </a>
+Cui datur ante atros absumti corporis ignes,</p>
+<p><a name = "line13_448" id = "line13_448"> </a>
+Sanguine non tacto, solitas effundere voces.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_443" id = "not13_443" href = "#line13_443">443.</a>
+<i>potare cruorem</i>; cf. mox <a class = "crossref" href =
+"#not13_448">ad v.&nbsp;448</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_98">ad I,&nbsp;98</a>.
+&mdash;<a name = "not13_444" id = "not13_444" href =
+"#line13_444">444.</a>&nbsp;<i>imago</i>, umbra, εἴδωλον. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_97">ad I,&nbsp;97</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_445" id = "not13_445" href = "#line13_445">445.</a>
+Appius Claudius Pulcher consul, ad Capuam vulneratus et mortuus (vid.
+Liv. XXVI,&nbsp;6, 16), sed nondum crematus ac sepultus (<a name =
+"not13_447" id = "not13_447" href = "#line13_447">v.&nbsp;447</a>),
+cujus umbra ad Scipionem prima venit, effictus ad similitudinem
+Elpenoris apud Homerum Odyss. λ, 51 seq., et Palinuri apud Virgilium
+Æneid. lib. VI, 337&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_448" id = "not13_448" href =
+"#line13_448">448.</a>&nbsp;<i>Sanguine non tacto</i>, cruore victimarum
+non hausto, quo simplices infirmæque umbræ vires, vitam et reminiscendi
+vim recipiunt: veteres enim credebant, vitam ac vitalem vim in sanguine
+inesse. Cf. inf. <a class = "crossref" href = "#line13_494">vers. 494
+sq.</a>, <a class = "crossref" href = "#line13_621">621</a>, <a class =
+"crossref" href = "#line13_706">706</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line13_735">735</a>; Hom. Odyss. λ, 36, 50, 89, 95, 97, 141, 147, 152
+al. et sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_98">ad
+I,&nbsp;98</a>. Umbræ vero, quæ nuper demum in inferos descenderunt,
+plus virium habent, quam quæ diutius ibi commoratæ sunt. Sic Elpenor,
+etsi non, ut reliquæ umbræ, sanguinem bibit, cum Ulysse loquitur
+fatorumque suorum recordatur Odyss. λ, 59 sqq. Animæ quoque heroum sine
+usu cruoris conloquuntur Odyss. ω, 15 seqq.
+&mdash;<i>solitas effundere voces</i>: nam propr. umbræ stridorem edunt,
+τρίζουσαι ποτέονται ὥς νυκτερίδες, Odyss. ω, 5 seq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_449" id = "line13_449"> </a>
+Adspicit, et subito <a href = "#var13_449">turbatus</a> Scipio visu:</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line13_450" id = "line13_450"> </a>
+«Quinam te, qui casus, ait, dux maxime, fessæ</p>
+<p><a name = "line13_451" id = "line13_451"> </a>
+Eripuit patriæ; quum tales horrida poscant</p>
+<p><a name = "line13_452" id = "line13_452"> </a>
+Bella viros? nec enim dextra concesserit ulli</p>
+<span class = "pagenum">109</span>
+<p><a name = "line13_453" id = "line13_453"> </a>
+Appius, aut astu: decimum lux retulit ortum,</p>
+<p><a name = "line13_454" id = "line13_454"> </a>
+Ut te, quum Capua remearem, vulnera vidi</p>
+<span class = "linenum">455</span>
+<p><a name = "line13_455" id = "line13_455"> </a>
+Mulcentem, hoc uno mæstum, quod adire nequires</p>
+<p><a name = "line13_456" id = "line13_456"> </a>
+Saucius ad muros, et Martis honore careres.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_450" id = "not13_450" href = "#line13_450">450.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#line13_654">v.&nbsp;654</a>, Hom.
+Odyss. λ, 57, 170; ω, 106, et Virg. Æneid. VI, 341.
+&mdash;<i>Quinam... qui</i>; cf.
+<span class = "pagenum notes">109</span>
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_645">ad II, 645 in Var.
+Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_454" id = "not13_454" href =
+"#line13_454">454&nbsp;sq.</a>
+<i>Mulcentem vulnera</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_368">ad V,&nbsp;368</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_91">VI, 91</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_457" id = "line13_457"> </a>
+Contra quæ ductor: «Fesso mihi proxima tandem</p>
+<p><a name = "line13_458" id = "line13_458"> </a>
+Lux gratos Phaethontis equos avertit, et atris</p>
+<p><a name = "line13_459" id = "line13_459"> </a>
+Æternum <a href = "#var13_459">demisit</a> aquis: sed lenta meorum,</p>
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line13_460" id = "line13_460"> </a>
+<a href = "#var13_460">Dum vanos ritus, cura, et</a> sollemnia vulgi</p>
+<p><a name = "line13_461" id = "line13_461"> </a>
+Exsequitur, cessat flammis inponere corpus,</p>
+<p><a name = "line13_462" id = "line13_462"> </a>
+Ut portet tumulis per longum membra paternis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_457" id = "not13_457" href = "#line13_457">457
+seqq.</a>
+<i>Lux proxima</i>, dies proximus ei, quo me postremo vidisti, <i>mihi
+gratos Phaethontis equos avertit</i>, lucis vitæque usum abstulit, h.e.
+eo mortuus sum.
+&mdash;<i>atris aquis</i>, ad Stygem et in orcum <i>demisit</i>. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_439">ad I,&nbsp;439</a>.
+&mdash;<a name = "not13_459" id = "not13_459" href =
+"#line13_459">459</a>&nbsp;<a name = "not13_460" id = "not13_460" href =
+"#line13_459">seqq.</a>
+<i>Lenta cura meorum cessat</i>, h.e. Romani, amici ac propinqui mei ob
+curam dignitatis meæ cessant <i>corpus</i> meum <i>flammis inponere, dum
+vanos... exsequitur</i>.
+&mdash;<i>ritus vanos</i> et umbris inutiles, quibus cadaver in patriam
+ad majorum sepulcra putabatur referendum esse, ideoque
+<i>medicaminibus</i> (<a class = "crossref" href =
+"#line13_464">v.&nbsp;464</a>) h.e. condimentis servandum, ne
+<i>putresceret</i>; bene Mars. Cell. et Ern. His addatur Draken. nota:
+Appius magnificos exsequiarum adparatus <i>vanos ritus</i> vocat, quod
+contentus esset, si cadaver suum, quocumque ritu fieret, quam primum
+terræ mandaretur, ut campos Elysios et loca beata intrare posset, unde
+inhumati diutissime arcebantur.
+&mdash;<i>lenta cura</i>, quod a Capua ad Romam longius iter erat; Ern.
+Sed eo potius spectant verba <i>per longum</i>, scilicet iter, vide vs.
+462.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_463" id = "line13_463"> </a>
+Quod te per nostri Martis precor æmula facta,</p>
+<p><a name = "line13_464" id = "line13_464"> </a>
+<a href = "#var13_464">Arce, quæ putris</a> artus, medicamina,
+servant,</p>
+<span class = "linenum">465</span>
+<p><a name = "line13_465" id = "line13_465"> </a>
+Daque vago portas quamprimum Acherontis adire.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_464" id = "not13_464" href = "#line13_464">464.</a>
+<i>putres artus</i>, qui, nisi medicamentis servarentur, putri tabo et
+sanie liquerent; Drak. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_487">v.&nbsp;487</a>.
+&mdash;<a name = "not13_465" id = "not13_465" href =
+"#line13_465">465.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. VI,
+<span class = "pagenum notes">110</span>
+325 seq. (ubi v. Heyne et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_154">ad I,&nbsp;154</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_669">IV, 669</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_156">V,&nbsp;156</a>.)</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">110</span>
+<p><a name = "line13_466" id = "line13_466"> </a>
+Tum juvenis: «Gens o veteris pulcherrima <a href =
+"#var13_466">Clausi</a>,</p>
+<p><a name = "line13_467" id = "line13_467"> </a>
+<a href = "#var13_467">Haud ulla ante tuam, quamquam non parva
+fatigent</a>,</p>
+<p><a name = "line13_468" id = "line13_468"> </a>
+Curarum prior exstiterit: <a href = "#var13_468">namque ista per
+omnes</a></p>
+<p><a name = "line13_469" id = "line13_469"> </a>
+Discrimen <a href = "#var13_468">servat</a> populos, variatque <a href =
+"#var13_469">jacentum</a></p>
+<span class = "linenum">470</span>
+<p><a name = "line13_470" id = "line13_470"> </a>
+Exsequias tumuli et cinerum sententia discors.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_466" id = "not13_466" href = "#line13_466">466.</a>
+<i>Gens</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_185">ad II, 185</a>. De Atta, vel Atto <i>Clauso</i>,
+auctore gentis Claudiæ (cujus familia sunt Appii), qui e Sabinis
+migravit Romam, ibique <i>Appius Claudius</i> dictus est, v. Liv. II,
+16; sup. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_412">ad VIII,
+412</a>; Heins. ad Ovid. Fast. IV, 305, et meas Tabulas genealog.
+&mdash;<a name = "not13_467" id = "not13_467" href =
+"#line13_467">467.</a>&nbsp;Conf. Hom. Odyss. λ, 80. <i>Nulla mihi cura
+prior erit ante tuam</i>, quam cura tuæ sepulturæ. Withof. corrigit:
+<i>Haud ulla ante tui hanc, quamquam non parva fatigent</i>, etc. hoc
+est, <i>ante hanc tui</i>, scilicet curam, vel sepeliendi officium.
+&mdash;<a name = "not13_468" id = "not13_468" href =
+"#line13_468">468.</a>&nbsp;Totum hunc locum e Lucret. III, 883... 906,
+expressum censet Lefeb. ego potius ex Cic. Tusc. Qu. I,&nbsp;45. Bene
+vero Ernesti V.&nbsp;C. «Omnem hanc recensionem variorum generum mortuos
+tractandi et sepeliendi, quæ apud diversos populos obtineant, semper
+maxime absurdam judicavi. Non potest ulla probabilis ratio inveniri,
+quare poeta hæc Scipionem disputantem induxerit. Certe, si in solatium
+Appii dicta quis putaverit, ridiculus consolandi modus mihi videtur.
+Credo poetam, quum vellet doctrinam expromere, et variandi ornatus artem
+ostentare, non sensisse, quam absurde et contra dignitatem carminis
+epici id faceret. Eum omnem locum, si quem alium, ex carmine Siliano, ut
+absit, optaverim.» Idem Vir Ill. monet, τὸ <i>namque</i> nihil habere,
+ad quod referatur. Sed <i>namque</i> h.l. dicitur, ut γὰρ ab initio
+orationis (v. Heyne ad Virg. Æn. VI, 378, et Ge. IV, 445); vel ut δὴ γάρ
+τοι, vero, vel enim vero, atqui, quo sensu <i>enim</i> occurrit ap.
+Virgil. Æn. V,&nbsp;850; VI, 52; VIII, 84; X,&nbsp;874, ad quæ loca v.
+Heyne. <i>Enim</i>, <i>nam</i> et <i>namque</i> centies ap. Cicer. et
+alios transitioni servire, præter alios notavit Ernesti ad Tac. Hist.
+IV, 11, et in clav. Cic. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_33">ad I,&nbsp;33</a>.
+&mdash;<i>ista</i> cura sepeliendi, <i>discrimen servat</i>, diversa est
+apud populos diversos: quæ sententia mox argute variatur verbis; Ern.
+&mdash;<a name = "not13_469" id = "not13_469" href =
+"#line13_469">469.</a>&nbsp;<i>jacentum</i>; v. ad lib. II, 574, et
+Klotz. ad Tyrt. p.&nbsp;93.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_471" id = "line13_471"> </a>
+<a href = "#var13_471">Tellure (ut perhibent) is mos antiquus
+Hibera</a>,</p>
+<span class = "pagenum">111</span>
+<p><a name = "line13_472" id = "line13_472"> </a>
+Exanima obscœnis consumit corpora vultur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_471" id = "not13_471" href = "#line13_471">471.</a>
+De variis variorum populorum sepeliendi ritibus multa veterum loca
+congessit Kirchman. de fun. Rom. App. c.&nbsp;2 sqq. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_341">not. ad III, 341 sq.</a>
+Withof. corrigit:
+<span class = "pagenum notes">111</span>
+<i>Tellure (ut perhibent, is mos antiquus) Ibera exanima</i>, etc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_473" id = "line13_473"> </a>
+Regia quum lucem posuerunt membra, probatum est</p>
+<p><a name = "line13_474" id = "line13_474"> </a>
+Hyrcanis adhibere canes. Ægyptia tellus</p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line13_475" id = "line13_475"> </a>
+Claudit <a href = "#var13_475">odorato post funus stantia saxo</a></p>
+<p><a name = "line13_476" id = "line13_476"> </a>
+Corpora, et a mensis exsanguem haud separat umbram.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_473" id = "not13_473" href = "#line13_473">473 seq.</a>
+Vid. eadem nota, Cuperi Obss. I,&nbsp;8, et Cicero Tusculan. Qu.
+I,&nbsp;45.
+&mdash;<i>probatum est</i>, more receptum, Cell. νενόμισται
+D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "not13_475" id = "not13_475" href =
+"#line13_475">475.</a>&nbsp;De ratione, qua <i>Ægyptii</i> mortuorum
+corpora condierint, loca class. sunt Diodor. Sic. II,&nbsp;5, et
+Herodot. II, 86, ubi præter alia hæc leguntur, ποιεῦνται ξύλινον τύπον
+ἀνθρωποειδέα, ποιησάμενοι δὲ ἐσεργνῦσι τὸν νεκρὸν, καὶ κατακληΐσαντες
+οὕτω θησαυρίζουσιν ἐν οἰκήματι θηκαίῳ, ἱστάντες ὀρθὸν πρὸς τοῖχον, unde
+Silius dixit <i>stantia</i>. Pro lignea effigie, vel arca et capsa h.l.
+<i>saxum odoratum</i>, unde Drak. τὸ <i>saxum</i> refert ad opus
+arcuatum, sub quo cadavera sepulta fuerint, et in quod se descendisse
+referat de la Valle (Itiner. P. I, c. 25); Dausq. autem ad pyramidas
+(tum <i>corpora</i> regum intell. ut <a class = "crossref" href =
+"#line13_473">v.&nbsp;473</a>), et Epith. <i>odoratum</i> ad ipsum
+corpus unguentis conditum. Cf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_476" id = "not13_476" href =
+"#line13_476">476.</a>&nbsp;In conviviis ad memoriam mortalitatis
+sceleton circumferunt; Cell. Ad luxum hoc pertinere, monet Dausq.
+Conferunt loc. insignem Herodot. II, 78, et Plut. Conv. VII Sap. ὁ δὲ
+Αἰγύπτιος σκελετὸς, ὅν εἰσφέροντες εἰς τὰ συμπόσια προτίθενται, καὶ
+παρακαλοῦσι μεμνῆσθαι τάχα δὴ τοιούτους ἐσομένους. Kirch. de Fun. Rom.
+lib. I, c. 8, comparavit Lucian. de luctu: ταχιρεύει δ’ ὁ Αἰγύπτιος
+οὗτος μέν τοι, λέγω δὲ ἰδὼν, ξηράνας τὸν νεκρὸν σύνδειπνον καὶ συμπότην
+ἐποιήσατο. Æthiopes quoque mortuos doliis, vel arcis vitreis ligneisve
+inclusos mensis adponere solebant. Conf. Herodot. III, 24; Diodor.
+T.&nbsp;I, p.&nbsp;128. Middleton Monum. erud. ant. p.&nbsp;253; Salmas.
+ad Solin. T.&nbsp;II, p.&nbsp;850, et inpr. Intpp. ad Petron. Sat. c.
+34.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_477" id = "line13_477"> </a>
+Exhausto instituit Pontus vacuare cerebro</p>
+<p><a name = "line13_478" id = "line13_478"> </a>
+Ora virum, et longum <a href = "#var13_478">medicata</a> reponit in
+ævum.</p>
+<span class = "pagenum">112</span>
+<p><a name = "line13_479" id = "line13_479"> </a>
+Quid, qui reclusa nudos Garamantes arena</p>
+<span class = "linenum">480</span>
+<p><a name = "line13_480" id = "line13_480"> </a>
+Infodiunt? quid, qui sævo sepelire profundo</p>
+<p><a name = "line13_481" id = "line13_481"> </a>
+<a href = "#var13_481">Exanimos</a> mandant Libycis Nasamones in
+oris?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_477" id = "not13_477" href = "#line13_477">477.</a>
+Bene Cell. «Hoc Ægyptiis tribuit Herodot. II, 86. σκολιῷ σιδήρῳ, incurvo
+ferro per nares cerebrum extrahere, in ejusque locum pharmaca inferre.
+Ab his Ponticæ gentes habuere, quia Colchi colonia Ægyptiorum, eodem
+Herodoto auctore, II, 104.»
+&mdash;<a name = "not13_478" id = "not13_478" href =
+"#line13_478">478.</a>&nbsp;<i>medicata</i>, ut <i>medicamina</i>
+<a class = "crossref" href = "#line13_464">v.&nbsp;464</a> et
+<i>odorato</i>, <a class = "crossref" href =
+"#line13_475">v.&nbsp;475</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">112</span>
+<a name = "not13_479" id = "not13_479" href = "#line13_479">479.</a>
+Antiquissimi rudesque populi sepulcra non lapidibus seu pavimentis
+sternere, et arcuato opere exstruere, vel parietibus circumsepire, sed
+scrobes in terra cavare solebant, quibus <i>nuda</i> cadavera
+<i>infodiebantur</i> potius quam sepeliebantur. Conf. Kirchman. de fun.
+Rom. III, 15 pr. De <i>Garamantibus</i> v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_414">ad I,&nbsp;414</a>.
+&mdash;<a name = "not13_480" id = "not13_480" href =
+"#line13_480">480&nbsp;seq.</a>
+Idem Strabo, XVI de Chelenophagis, et XVII de Meroes adcolis tradit;
+Dausq. <i>sepelire profundo</i>, projicere in mare: nam <i>sepelire</i>,
+ut θάπτειν, de quovis cadavera condendi modo, de combustione, etc.,
+dicitur. Conf. mox. <a class = "crossref" href =
+"#line13_487">v.&nbsp;487</a>, et Cuper. Obss. I,&nbsp;7.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_481" id = "not13_481" href =
+"#line13_481" title = "numerus deest">481.</a>&nbsp;De
+<i>Nasamonibus</i> v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_408">ad I,&nbsp;408</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_482" id = "line13_482"> </a>
+At Celtæ vacui capitis circumdare gaudent</p>
+<p><a name = "line13_483" id = "line13_483"> </a>
+Ossa (nefas) auro, ac mensis ea pocula servant.</p>
+<p><a name = "line13_484" id = "line13_484"> </a>
+Cecropidæ ob patriam Mavortis sorte peremtos</p>
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line13_485" id = "line13_485"> </a>
+Decrevere simul communibus urere flammis.</p>
+<p><a name = "line13_486" id = "line13_486"> </a>
+At gente in Scythica subfixa cadavera truncis</p>
+<p><a name = "line13_487" id = "line13_487"> </a>
+Lenta dies sepelit, putri liquentia <a href =
+"#var13_487">tabo</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_482" id = "not13_482" href = "#line13_482">482 sq.</a>
+Idem Thracibus tribuere Flor. III,&nbsp;4; Scythis Strab. VII,
+p.&nbsp;458 (al. 298); Solin. c. 15 et 23; Mel. II,&nbsp;1; Herod. IV;
+Plin. VII,&nbsp;2. Essedonibus Melam et Solin. II, cc. sed et Boiis Liv.
+XXIII, 24, jam monuere intpp. Cf. Dempster. ad Rosin. Ant. Rom. III,
+30.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_484" id = "not13_484" href = "#line13_484">484 sq.</a>
+Athenienses illis, qui in prælio ceciderant, publicum sepulcrum extra
+urbem in Ceramico erigebant; Drak. qui laudavit Lesbon. in Protrept.
+p.m. 210, et Meurs. Ceram. gemin. c. 22 et 23 (in Thes. Gronov.
+T.&nbsp;IV). Conf. et Kirchman. de fun. Rom. II, 25, et inf. <a class =
+"crossref" href = "#not13_659">ad v.&nbsp;659</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_486" id = "not13_486" href = "#line13_486">486.</a>
+Hunc ritum, mortuos, et nonnunquam adeo vivos, ex arboribus, vel
+patibulis suspendendi, Tibarenis quoque Porphyrius et Hieron., Colchis
+vero tamquam proprium tribuunt Ælian. V.H. IV,&nbsp;1; Nicol. ap. Stob.
+serm. 120, et Apollon. Arg. III, 200... 209, ex cujus loco class.
+intelligitur, viros tantum ita ab iis suspensos, mulieres autem terra
+obrutas esse. Cf. ibi Schol. (qui hæc ex Nymphodoro hausta notat),
+Cuper. Obss. I,&nbsp;7, et Kirchm. de Fun. Rom. App. c. 2 extr.
+&mdash;<a name = "not13_487" id = "not13_487" href =
+"#line13_487">487.</a>&nbsp;<i>Lenta dies</i>, ut <i>longa dies</i>, ap.
+Ovid. Met. XIV, 148; Drak. Cf. Bentl. ad Horat. Epist. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">i</span>, 21.
+&mdash;<i>sepelit</i>, consumit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not13_480">ad v.&nbsp;480</a>.
+&mdash;<i>putri tabo</i>, sanie, putredine. Cf. <a class = "crossref"
+href = "#line13_464">vers. 464</a>, et Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_488" id = "line13_488"> </a>
+Talia dum memorant, umbra veniente Sibyllæ,</p>
+<span class = "pagenum">113</span>
+<p><a name = "line13_489" id = "line13_489"> </a>
+Autonoe, «Finem hic, inquit, sermonibus adde</p>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line13_490" id = "line13_490"> </a>
+Alternis! hæc, hæc veri fecunda sacerdos,</p>
+<p><a name = "line13_491" id = "line13_491"> </a>
+Cui tantum patuit rerum, <a href = "#var13_491">quantum</a> ipse
+negarit</p>
+<p><a name = "line13_492" id = "line13_492"> </a>
+Plus novisse Deus: me jam comitante tuorum</p>
+<p><a name = "line13_493" id = "line13_493"> </a>
+Tempus abire globo, et pecudes inponere flammis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_488" id = "not13_488" href = "#line13_488">488 seq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "#line13_409">v.&nbsp;409 seq.</a>
+<span class = "pagenum notes">113</span>
+&mdash;<a name = "not13_492" id = "not13_492" href =
+"#line13_492">492.</a>&nbsp;With. malebat <i>se</i> pro <i>plus</i>; sed
+conject. Barthii <i>quanto</i> pro <i>quantum</i> verior ipsi
+modestiorque videbatur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_494" id = "line13_494"> </a>
+At gravida arcanis <a href = "#var13_494">Cymes anus</a> adtigit ore</p>
+<span class = "linenum">495</span>
+<p><a name = "line13_495" id = "line13_495"> </a>
+Postquam sacrificum, delibavitque cruorem,</p>
+<p><a name = "line13_496" id = "line13_496"> </a>
+In decus <a href = "#var13_496">egregiæ</a> vultus intenta juventæ,</p>
+<p><a name = "line13_497" id = "line13_497"> </a>
+«Ætherea fruerer quum luce, haud segniter, inquit,</p>
+<p><a name = "line13_498" id = "line13_498"> </a>
+Cymæo populis vox nostra sonabat in antro.</p>
+<p><a name = "line13_499" id = "line13_499"> </a>
+Tunc te permixtum seclis rebusque futuris</p>
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line13_500" id = "line13_500"> </a>
+Æneadum cecini. Sed non sat digna mearum</p>
+<p><a name = "line13_501" id = "line13_501"> </a>
+Cura tuis vocum: nec enim conquirere dicta,</p>
+<p><a name = "line13_502" id = "line13_502"> </a>
+Aut servare fuit proavis sollertia vestris.</p>
+<p><a name = "line13_503" id = "line13_503"> </a>
+Verum age, disce, puer, (<a href = "#var13_503">quando</a> cognoscere
+cordi est)</p>
+<p><a name = "line13_504" id = "line13_504"> </a>
+Jam tua, deque tuis pendentia Dardana fatis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_494" id = "not13_494" href = "#line13_494">494</a>
+<a name = "not13_495" id = "not13_495" href = "#line13_494">sq.</a>
+<i>gravida arcanis</i> ut <i>veri fecunda</i>, <a class = "crossref"
+href = "#line13_490">v.&nbsp;490</a>, vel <i>noxa gravido</i>, <a class
+= "crossref" href = "#line13_542">v.&nbsp;542</a>, et <i>feta
+furore</i>, <a class = "crossref" href = "#line13_592">v.&nbsp;592</a>.
+Cf. Heins. ad Ovid. Fast. III, 238.
+&mdash;<i>Cymes anus</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_531">ad VIII, 531</a>.
+&mdash;<i>anus</i>; cf. <a class = "crossref" href = "#not13_411">ad
+v.&nbsp;411</a>.
+&mdash;<i>adtigit ore... cruorem</i>; v. supra <a class = "crossref"
+href = "#not13_448">ad v.&nbsp;448</a>.
+&mdash;<a name = "not13_496" id = "not13_496" href =
+"#line13_496">496.</a>&nbsp;Vultum intendens in Scipionem, juvenem
+formosum.
+&mdash;<a name = "not13_498" id = "not13_498" href =
+"#line13_498">498.</a>&nbsp;<i>Cymæo antro</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_531">ad VIII, 531</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_499" id = "not13_499" href = "#line13_499">499.</a>
+In libris Sibyllinis olim Romanorum et tua fata exposui; sed eos
+contemsistis: quibus verbis adluditur ad Tarquinium Superbum, ad quem
+quum delati essent novem libri fatidici, sex combustis, tres tantum
+servavit; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_504" id = "not13_504" href = "#line13_504">504.</a>
+Magna Scipionis laus.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line13_505" id = "line13_505"> </a>
+Namque tibi cerno <a href = "#var13_505">properatum</a> oracula vitæ</p>
+<p><a name = "line13_506" id = "line13_506"> </a>
+Hinc petere, et patrios visu contingere manes.</p>
+<span class = "pagenum">114</span>
+<p><a name = "line13_507" id = "line13_507"> </a>
+Armifero victor patrem ulcisceris Hibero,</p>
+<p><a name = "line13_508" id = "line13_508"> </a>
+Creditus ante annos <a href = "#var13_508">Marti</a>, ferroque
+resolves</p>
+<p><a name = "line13_509" id = "line13_509"> </a>
+Gaudia Pœnorum, et missum lætabere bello</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line13_510" id = "line13_510"> </a>
+Omen, Hiberiacis victa Carthagine terris.</p>
+<p><a name = "line13_511" id = "line13_511"> </a>
+Majus ad imperium <a href = "#var13_511">post hæc</a> capiere, nec
+ante</p>
+<p><a name = "line13_512" id = "line13_512"> </a>
+Jupiter absistet cura, quam cuncta fugarit</p>
+<p><a name = "line13_513" id = "line13_513"> </a>
+In Libyam bella, et vincendum <a href = "#var13_513">duxerit</a>
+ipse</p>
+<p><a name = "line13_514" id = "line13_514"> </a>
+Sidonium tibi rectorem: pudet urbis iniquæ,</p>
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line13_515" id = "line13_515"> </a>
+<a href = "#var13_515">Quod post hæc decus hoc patriaque domoque
+carebit</a>.»</p>
+<p><a name = "line13_516" id = "line13_516"> </a>
+Sic vates, gressumque lacus vertebat ad atros.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_505" id = "not13_505" href = "#line13_505">505.</a>
+<i>cerno</i>, <i>tibi</i>, h.e. a te <i>properatum</i> fuisse, ut
+peteres oracula; Lefeb. Video itineris tui hoc consilium esse, ut fata
+tua cognoscas; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">114</span>
+<a name = "not13_507" id = "not13_507" href = "#line13_507">507.</a>
+Vaticinium Sibyllæ, ut Tiresiæ ap. Hom. Odyss. λ, 99 seq.
+&mdash;<i>patrem</i>, patris necem. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_382">v.&nbsp;382&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_508" id = "not13_508" href =
+"#line13_508">508.</a>&nbsp;<i>ante annos</i>, quatuor et viginti ferme
+annos natus, <i>Marti creditus</i>, cum imperio et ad bellum missus in
+Hispaniam. Cf. Liv. XXVI, 18.
+&mdash;<a name = "not13_510" id = "not13_510" href =
+"#line13_510">510.</a>&nbsp;<i>Carthago</i> Hispaniæ capta <i>omen</i>
+fuit superandæ Carthaginis in Africa; Cell.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_511" id = "not13_511" href = "#line13_511">511.</a>
+<i>Majus imperium</i>, Consulatum. Confer. Liv. XXVIII, 38.
+&mdash;<a name = "not13_514" id = "not13_514" href =
+"#line13_514">514&nbsp;sq.</a>
+Hæc spectant ad accusationem et exsilium Scipionis, de quibus v. Liv.
+XXXVIII, 50... 53.
+&mdash;<i>iniquæ</i>, ingratæ in virum de patria tam bene meritum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_517" id = "line13_517"> </a>
+<a href = "#var13_517">Tum</a> juvenis, «Quæcumque datur sors durior
+ævi,</p>
+<p><a name = "line13_518" id = "line13_518"> </a>
+Obnitemur, ait: culpa modo pectora cessent.</p>
+<p><a name = "line13_519" id = "line13_519"> </a>
+Sed, te oro, (quando vitæ tibi causa labores</p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line13_520" id = "line13_520"> </a>
+Humanos juvisse fuit) siste, inclita virgo,</p>
+<p><a name = "line13_521" id = "line13_521"> </a>
+Paullisper gressum, et nobis manesque silentum</p>
+<p><a name = "line13_522" id = "line13_522"> </a>
+Enumera, Stygiæque aperi formidinis aulam.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_522" id = "not13_522" href = "#line13_522">522.</a>
+<i>Stygiæ formidinis aulam</i>. Orcum horrendum. Οἰκία θνητοῖσι καὶ
+ἀθανάτοισι Σμερδαλέ’, εὐρώεντα, τά τε στυγέουσι θεοί περ, Hom. Iliad. υ,
+64 seq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_523" id = "line13_523"> </a>
+Adnuit illa quidem; sed, «Non optanda <a href =
+"#var13_523">recludis</a></p>
+<span class = "pagenum">115</span>
+<p><a name = "line13_524" id = "line13_524"> </a>
+Regna, ait: hic tenebras <a href = "#var13_524">habitant</a>,
+volitantque per umbras</p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line13_525" id = "line13_525"> </a>
+Innumeri quondam populi: domus omnibus una.</p>
+<p><a name = "line13_526" id = "line13_526"> </a>
+In medio vastum late se tendit inane;</p>
+<p><a name = "line13_527" id = "line13_527"> </a>
+Huc, quidquid terræ, quidquid freta, et igneus <a href =
+"#var13_527">aer</a></p>
+<p><a name = "line13_528" id = "line13_528"> </a>
+Nutrivit primo mundi genitalis ab ævo,</p>
+<p><a name = "line13_529" id = "line13_529"> </a>
+(Mors communis agit) descendunt cuncta: capitque</p>
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line13_530" id = "line13_530"> </a>
+Campus iners, quantum interiit, restatque futurum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_523" id = "not13_523" href = "#line13_523">523.</a>
+<i>recludis</i>, actus
+<span class = "pagenum notes">115</span>
+pro conatu, ut inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_728">v.&nbsp;728</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_14">I,&nbsp;14</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_551">XI, 551</a>.
+&mdash;<a name = "not13_525" id = "not13_525" href =
+"#line13_525">525.</a>&nbsp;Ἐπὶ ἔθνε’ ἀγείρετο μυρία νεκρῶν, Hom. Odyss.
+λ, 631.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_526" id = "not13_526" href = "#line13_526">526 sqq.</a>
+In tota hac inferorum descriptione discrepat Silius ab Homero et Marone,
+nec satis constat, quos potissimum auctores sequutus sit. Cf. Heyne Exc.
+VIII ad Virg. Æn. VI, qui suspicatur, <ins class = "correction" title =
+"sic scriptum">ei</ins> v.&nbsp;531 sqq., ubi decem portas, vel septa in
+illis constituit, circulos Platonis ante oculos fuisse. Ernesti V.C.
+putat, Homeri quoque σιδηρειας πυλας, Iliad. θ, 15, poetæ ingenio hoc
+phantasma subjicere potuisse. Sed hæ sunt Tartari portæ (Virgil. Æn. VI,
+552, 573, 631, sexta porta inf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_542">v.&nbsp;542 sq.</a> et <i>ostia Ditis</i>, <a class =
+"crossref" href = "#line13_587">v.&nbsp;587</a>), a Tartaro autem
+diversi Orcus et Hades. Conf. Senec. Herc. fur. v.&nbsp;673&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not13_529" id = "not13_529" href =
+"#line13_529">529.</a>&nbsp;<i>agit</i> omnia huc, in hanc inferorum
+voraginem detrudit.
+&mdash;<a name = "not13_530" id = "not13_530" href =
+"#line13_530">530.</a>&nbsp;<i>Campus iners</i>, ut <i>pigra vorago</i>,
+<a class = "crossref" href = "#line13_562">v.&nbsp;562</a>. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVI.html#not6_146">ad VI, 146</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_531" id = "line13_531"> </a>
+«Cingunt regna decem portæ; quarum una receptat</p>
+<p><a name = "line13_532" id = "line13_532"> </a>
+Belligeros, <a href = "#var13_532">dura Gradivi sorte</a> creatos.</p>
+
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_533" id = "line13_533"> </a>
+«Altera, qui leges posuere atque inclita jura</p>
+<p><a name = "line13_534" id = "line13_534"> </a>
+Gentibus, et primas fundarunt mœnibus urbes.</p>
+
+<span class = "linenum indent">535</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_535" id = "line13_535"> </a>
+«Tertia ruricolas Cereris, justissima turba</p>
+<span class = "pagenum">116</span>
+<p><a name = "line13_536" id = "line13_536"> </a>
+Quæ venit ad manes, et fraudum inlæsa veneno.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_531" id = "not13_531" href = "#line13_531">531.</a>
+In hac inferorum descriptione poeta passim quidem colores ab Homero et
+Virgilio mutuatus est, sed multa quoque variavit, et, quæ illi jam
+copiose ornateque extulerant, sapienter contraxit primisque velut lineis
+designavit.
+&mdash;<i>regna</i> inferorum.
+&mdash;<a name = "not13_532" id = "not13_532" href =
+"#line13_532">532.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. VI, 660 sqq., quem locum
+Silius manifeste imitatus est, sed ita variavit, ut cuivis piorum generi
+singularem adsignaverit locum, non omnia in Elysium transtulerit, et pro
+<i>sacerdotibus piis</i> substituerit ruricolas.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_533" id = "not13_533" href = "#line13_533">533 sq.</a>
+Conf. Horat. Sat. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>, 105, et
+Art. poet. v.&nbsp;399.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">116</span>
+<a name = "not13_535" id = "not13_535" href = "#line13_535">535.</a> Cf.
+locum præclarum Virg. Ge. II, 458... 540, de vitæ rusticæ amœnitate et
+innocentia, ibique Heyne. <i>Cereris justissima turba</i>, et <i>fraudum
+inlæsa veneno</i>; cf. Virg. l.c. vers. 467, 473, 474, 499.
+&mdash;<a name = "not13_536" id = "not13_536" href =
+"#line13_536">536.</a>&nbsp;<i>fraudum veneno</i>; v. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_580">ad III, 580</a>.
+&mdash;<i>inlæsa</i>, non imbuta et conrupta.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_537" id = "line13_537"> </a>
+«Exin, qui lætas artes vitæque colendæ</p>
+<p><a name = "line13_538" id = "line13_538"> </a>
+Invenere viam, nec dedignanda parenti</p>
+<p><a name = "line13_539" id = "line13_539"> </a>
+Carmina fuderunt Phœbo, sua limina servant.</p>
+
+<span class = "linenum indent">540</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_540" id = "line13_540"> </a>
+«Proxima, quos venti sævæque hausere procellæ,</p>
+<p><a name = "line13_541" id = "line13_541"> </a>
+Naufraga porta rapit; sic illam nomine dicunt.</p>
+
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_542" id = "line13_542"> </a>
+«Finitima <a href = "#var13_542">huic</a>, noxa gravido et peccasse
+fatenti,</p>
+<p><a name = "line13_543" id = "line13_543"> </a>
+Vasta patet populo: pœnas Rhadamanthus in ipso</p>
+<p><a name = "line13_544" id = "line13_544"> </a>
+Expetit introitu, <a href = "#var13_544">mortemque</a> exercet
+inanem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_537" id = "not13_537" href = "#line13_537">537 sqq.</a>
+Cf. Virg. Æn. VI, 662 seq. et ibi Heyne. <i>Exin</i>, etc., de porta,
+seu septo quarto agitur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_540" id = "not13_540" href = "#line13_540">540.</a>
+<i>Proxima</i>, quinta porta. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_668">ad IV, 668 seq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_542" id = "not13_542" href = "#line13_542">542.</a>
+Brevis fit mentio Tartari, ut mox 550 seq. Elysii, quoniam utrumque jam
+ornatissime descripserat Virgil. Æn. VI, 548... 627 et 637... 893. Conf.
+ibi Heyne in not. et Exc. VIII.
+&mdash;<a name = "not13_543" id = "not13_543" href =
+"#line13_543">543.</a>&nbsp;<i>Rhadamantus</i>, judex in inferis ap.
+Virg. Æn. VI, 566 sq. et seriores poetas, a quibus demum fabula de
+tribus inferorum judicibus inventa est. Vide Heyne Exc. XI ad Virg. Æn.
+VI.
+&mdash;<a name = "not13_544" id = "not13_544" href =
+"#line13_544">544.</a>&nbsp;<i>mortem inanem</i>, mortuos, umbras
+inanes, <i>exercet</i>, vexat, pœnis. Conf. Virg. Æn. VI, 543, 739, et
+supra <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_260">ad
+I,&nbsp;260</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_363">363</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_675">675</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">545</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_545" id = "line13_545"> </a>
+«Septima femineis reseratur porta catervis,</p>
+<p><a name = "line13_546" id = "line13_546"> </a>
+<a href = "#var13_546">Liventes</a> ubi casta fovet Proserpina
+lucos.</p>
+<p><a name = "line13_547" id = "line13_547"> </a>
+Infantum hinc gregibus, <a href = "#var13_547">versasque</a> ad funera
+tædas</p>
+<p><a name = "line13_548" id = "line13_548"> </a>
+<a href = "#var13_548">Passis</a> virginibus, turbæque in limine
+lucis</p>
+<span class = "pagenum">117</span>
+<p><a name = "line13_549" id = "line13_549"> </a>
+Est iter exstinctæ, et vagitu janua nota.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_546" id = "not13_546" href = "#line13_546">546.</a>
+<i>Liventes</i>, atros, <i>lucos</i>: nam loca infera et quæ iis sunt,
+poetis plerumque <i>atra</i>, <i>nigra</i>, <i>liventia</i>,
+<i>pallida</i>, furva dicuntur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_119">ad I,&nbsp;119</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_137">X,&nbsp;137</a>; Brouk. et Heyne ad Tibull. III,
+<span class = "smallcaps">i</span>, 28.
+&mdash;<i>Proserpina</i>, Dea, feminarum catervis præficitur.
+&mdash;<i>casta</i>; cf. Virg. Æn. VI, 402, ibique Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_547" id = "not13_547" href = "#line13_547">547 sqq.</a>
+Imitatio dulcissimi loci Virg. Æneid. VI, 426 seq., ubi v. Heyne.
+&mdash;<i>hinc est iter</i>, etc., porta octava.
+&mdash;<i>versas ad funera tædas Passis</i>, in ipso nuptiarum adparatu
+<span class = "pagenum notes">117</span>
+mortuis; Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_184">ad II, 184</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_548" id = "not13_548" href =
+"#line13_548" title = "numerus deest">548.</a>&nbsp;<i>in limine
+lucis</i>, initio vitæ. Cf. V,&nbsp;423; Lucret. II, 959; Senec. Herc.
+fur. 1132.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">550</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_550" id = "line13_550"> </a>
+«Tum, seducta loco, et laxata lucida nocte,</p>
+<p><a name = "line13_551" id = "line13_551"> </a>
+Claustra nitent, quæ secreti per limitis umbram</p>
+<p><a name = "line13_552" id = "line13_552"> </a>
+Elysios ducunt campos: hic turba piorum,</p>
+<p><a name = "line13_553" id = "line13_553"> </a>
+Nec Stygio in regno, cæli nec posta sub axe:</p>
+<p><a name = "line13_554" id = "line13_554"> </a>
+Verum, ultra Oceanum <a href = "#var13_554">sacro contermina
+fonti</a>,</p>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line13_555" id = "line13_555"> </a>
+Lethæos <a href = "#var13_555">potat</a> latices, oblivia mentis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_550" id = "not13_550" href = "#line13_550">550.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#not13_542">ad v.&nbsp;542</a>, et
+Virg. Æn. VI, 637 seq.
+&mdash;<i>laxata nocte</i>, dissoluta, sine caligine, <i>lucida
+claustra</i>, conf. Virg. Æn. VI, 640, ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "not13_551" id = "not13_551" href =
+"#line13_551">551.</a>&nbsp;<i>Claustra</i>, porta, seu septum nonum.
+&mdash;<a name = "not13_553" id = "not13_553" href =
+"#line13_553">553&nbsp;seq.</a>
+Elysium non, ut apud Virg. Æn. VI, 637 sq. sub terra et in <i>Stygio
+regno</i>, h.e. in Orco, loco tenebris circumfuso, neque <i>sub axe
+cæli</i>, in orbe stellarum fixarum, vel lunæ (de qua opinione v. Natal.
+Com. III, 19), sed in insulis Fortunatis, ad extremum occidentem et
+<i>Oceanum</i> (non, ut ap. seriores poetas, in ipso Oceano),
+collocatur, ut ap. Hom. Odyss. δ, 563 sq., et Hesiod. Ἐργ. 170 seq., ubi
+v. Cleric. Cf. Heyne ad Virgil. l.c. et Hermanni Mythol. T.&nbsp;I,
+p.&nbsp;407&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_555" id = "not13_555" href =
+"#line13_555">555.</a>&nbsp;Hæc sunt ipsa verba Virg. Æn. VI, 715.
+<i>Lethe, sacer fons</i>, h.e. fluvius, ad Lethen, Hispaniæ fl. qui in
+Oceanum influit, effictus; Ern. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_236">ad I,&nbsp;236</a>. Commentum de hoc fluvio est
+Platonicum. Vid. Heyne ad Virg. Æn. VI, 703, 705, 749, et Exc. XIII.
+Pythagoræ tribuitur a Lactant. Inst. III, 18; §.&nbsp;16, et Orpheo a
+Diodoro I, p.&nbsp;58 et 61.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_556" id = "line13_556"> </a>
+«Extrema hinc, auro fulgens, jam lucis honorem</p>
+<p><a name = "line13_557" id = "line13_557"> </a>
+Sentit, et <a href = "#var13_557">admoto</a> splendet ceu sidere
+lunæ.</p>
+<p><a name = "line13_558" id = "line13_558"> </a>
+Hac animæ cælum repetunt; ac, mille peractis,</p>
+<p><a name = "line13_559" id = "line13_559"> </a>
+Oblitæ Ditem redeunt in corpora, lustris.</p>
+<span class = "linenum">560</span>
+<p><a name = "line13_560" id = "line13_560"> </a>
+<a href = "#var13_560">Has</a> passim nigrum pandens Mors lurida
+rictum</p>
+<p><a name = "line13_561" id = "line13_561"> </a>
+Itque reditque vias, et portis omnibus errat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_556" id = "not13_556" href = "#line13_556">556...
+559.</a>
+Hic locus concinnatus e Virg. Æneid. VI, 719... 751, ubi purgatio
+<i>animarum</i>, in nova <i>corpora</i> transiturarum, copiosius
+ornatiusque exponitur. Cf. de ea Heyne in notis et Exc. XIII.
+&mdash;<i>Extrema</i>, decima porta.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_558" id = "not13_558" href =
+"#line13_558" title = "numerus deest">558.</a>&nbsp;<i>mille peractis
+lustris</i>, non <i>annis</i>, ut apud Virg. Æn. VI, 748, ubi v.
+Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_560" id = "not13_560" href = "#line13_560">560 seq.</a>
+Iisdem coloribus <i>Mors</i>
+<span class = "pagenum notes">118</span>
+adumbratur sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_548">II,
+548</a> (ubi v. not.) forte et VI, 53. In aditu inferorum <i>Letum</i>
+constituit Virgil. Æneid. VI, 277. Commentum vero Silii non minus
+ingeniosum videtur.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">118</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_562" id = "line13_562"> </a>
+«Tum jacet in spatium sine corpore pigra vorago,</p>
+<p><a name = "line13_563" id = "line13_563"> </a>
+Limosique lacus: late exundantibus urit</p>
+<p><a name = "line13_564" id = "line13_564"> </a>
+Ripas sævus aquis Phlegethon, et, turbine anhelo</p>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line13_565" id = "line13_565"> </a>
+Flammarum resonans, saxosa incendia torquet.</p>
+<p><a name = "line13_566" id = "line13_566"> </a>
+Parte alia torrens Cocytos sanguinis atri</p>
+<p><a name = "line13_567" id = "line13_567"> </a>
+<a href = "#var13_567">Vorticibus</a> furit, et spumanti gurgite
+fertur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_562" id = "not13_562" href = "#line13_562">562.</a>
+De fluminibus inferorum, quorum nomina Silius more poetarum temere
+posuisse videtur, v. Heyne Exc. IX ad Virgil. Æn. VI, ubi præter alia
+docet, Platoni in Phædone (p.&nbsp;83, B. ed. Frf.) vetustiorum
+Theologorum exemplo (v. Hesiod. Theog. 740 seq., 807 sq.) Tartarum
+<i>voraginem</i> esse, in quam omnia flumina confluant et unde rursus
+effluant. Quod commentum animo Silii obversatum esse suspicari possis
+cum Ernesti V.&nbsp;C. cui tamen verba <i>sine corpore</i> nimis argute
+dicta videntur de voragine, quum in tractu inferorum nullum omnino
+corpus, solæ umbræ reperiantur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_145">ad VIII, 145</a>, et Heyne ad Virg. Æn. VI,
+292.
+&mdash;<a name = "not13_563" id = "not13_563" href =
+"#line13_563">563&nbsp;sq.</a>
+De <i>Phlegethonte</i>, a φλέγειν, vel φλεγέθειν dicto, cf. inf.
+<a class = "crossref" href = "#line13_836">v.&nbsp;836 sq.</a>, et Virg.
+Æn. VI, 550 seq. Πυριφλεγέθων, dicitur Hom. Odyss. κ, 513, et Platoni in
+Phædone, p.&nbsp;84. Notandæ autem h.l. verborum ambages.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_566" id = "not13_566" href = "#line13_566">566.</a>
+In <i>Cocyto</i> Silius dissentit a reliquis poetis, qui eum plerumque
+lacrimarum flumen faciunt a κωκυτῳ, ut Claud. in Ruf. II, 491 sq. et R.
+Pros. I,&nbsp;86; Stat. Theb. VIII, 30, nam <a class = "crossref" href =
+"#line13_577">v.&nbsp;577</a>, alium <i>lacrimarum amnem</i> anonymum
+ponit, incerta auctoritate usus; Draken. (ad <a class = "crossref" href
+= "#line13_577">v.&nbsp;577</a>) et Ern. De illa nominis etymologia, cf.
+Serv. ad Virg. Æn. VI, 132 et, qui primus ejus mentionem facit, Plato
+l.c. de ipso fluvio sup. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_116">ad XII, 116&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_568" id = "line13_568"> </a>
+At, magnis semper Divis regique Deorum</p>
+<p><a name = "line13_569" id = "line13_569"> </a>
+Jurari dignata palus, picis horrida rivo,</p>
+<span class = "linenum">570</span>
+<p><a name = "line13_570" id = "line13_570"> </a>
+Fumiferum volvit Styx inter sulfura limum.</p>
+<p><a name = "line13_571" id = "line13_571"> </a>
+Tristior his Acheron sanie crassoque veneno</p>
+<span class = "pagenum">119</span>
+<p><a name = "line13_572" id = "line13_572"> </a>
+Æstuat, et, gelidam eructans cum murmure arenam,</p>
+<p><a name = "line13_573" id = "line13_573"> </a>
+Descendit nigra lentus per stagna palude.</p>
+<p><a name = "line13_574" id = "line13_574"> </a>
+<a href = "#var13_574">Hanc potat</a> saniem non uno Cerberus ore.</p>
+<span class = "linenum">575</span>
+<p><a name = "line13_575" id = "line13_575"> </a>
+Hæc et Tisiphones sunt pocula, et atra Megæra</p>
+<p><a name = "line13_576" id = "line13_576"> </a>
+<a href = "#var13_576">Hinc</a> sitit, ac nullo rabies <a href =
+"#var13_576">restinguitur</a> haustu.</p>
+<p><a name = "line13_577" id = "line13_577"> </a>
+Ultimus erumpit lacrimarum fontibus amnis</p>
+<p><a name = "line13_578" id = "line13_578"> </a>
+Ante aulam, atque aditus, et inexorabile limen.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_568" id = "not13_568" href = "#line13_568">568.</a>
+Hoc notum ex Hom. Odyss. ε, 185; Iliad. ξ, 271 sq.; ο, 37 sq.; Hesiod.
+Theog. 400, 774 sqq.; Virg. Æn. VI, 324; IX, 104&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_569" id = "not13_569" href =
+"#line13_569">569</a>&nbsp;<a name = "not13_570" id = "not13_570" href =
+"#line13_569">seq.</a>
+<i>palus</i>, quoniam ei similis et tarda est, unde et <i>lacus</i>
+dicitur. Cf. Virg. Æn. VI, 134, 369, 414.
+&mdash;<i>picis horrida rivo... limum</i>; cf. Pausan. VIII, 18; Virg.
+Æn. IX, 105; X,&nbsp;114.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_571" id = "not13_571" href = "#line13_571">571
+seqq.</a>
+Imitat. Virg. Æneid. VI, 295 seq., ubi v. Heyne Exc. IX, et not. ad
+v.&nbsp;107.
+&mdash;<i>Tristior</i>, atrocior, funestior:
+<span class = "pagenum notes">119</span>
+quam tristitiam in Acherontis imagine satis graphice et absolute poeta
+expressit, nisi quod rei fœditas fastidio et nausea animum inplet; Ern.
+<i>sanie</i>; cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_187">ad
+VI, 187</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_573" id = "not13_573" href =
+"#line13_573" title = "numerus deest">573.</a>&nbsp;<i>nigra</i>, sic
+<i>nigri æquoris</i> Hor. II, <span class = "smallcaps">xxvii</span>,
+vs. 23. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a href = "#line13_573">573.</a>&nbsp;Drak. notat, Acherontem
+rapidum et Stygem lentum describi a Seneca Herc. fur. 712 sq., unde
+<i>raptus</i> forte pro <i>lentus</i>, h.l. legendum censet Lefeb.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_574" id = "not13_574" href = "#line13_574">574.</a>
+<i>non uno ore</i>: nam Cerberus vulgo triceps fingitur,
+πεντηκοντακάρηνος Hesiod. Theog. 312, et ἑκατοντακέφαλος Pind.; unde
+<i>centiceps</i> Hor. Od. II, <span class = "smallcaps">xiii</span>,
+34.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_577" id = "not13_577" href = "#line13_577">577.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#not13_566">ad v.&nbsp;566</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_579" id = "line13_579"> </a>
+«<a href = "#var13_579">Quanta</a> cohors, omni stabulante per <a href =
+"#var13_579">atria</a> monstro,</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line13_580" id = "line13_580"> </a>
+Excubat, et manes permixto murmure <a href =
+"#var13_580">terret</a>!</p>
+<p><a name = "line13_581" id = "line13_581"> </a>
+Luctus edax, Maciesque malis comes addita Morbis,</p>
+<p><a name = "line13_582" id = "line13_582"> </a>
+Et Mæror pastus fletu, et sine sanguine Pallor,</p>
+<p><a name = "line13_583" id = "line13_583"> </a>
+Curæque, Insidiæque, atque hinc queribunda Senectus,</p>
+<p><a name = "line13_584" id = "line13_584"> </a>
+Hinc angens utraque manu sua guttura Livor,</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line13_585" id = "line13_585"> </a>
+Et deforme malum ac sceleri proclivis Egestas,</p>
+<p><a name = "line13_586" id = "line13_586"> </a>
+Errorque infido gressu, et Discordia gaudens</p>
+<p><a name = "line13_587" id = "line13_587"> </a>
+Permiscere fretum cælo: <a href = "#var13_587">sed et</a> ostia
+Ditis</p>
+<p><a name = "line13_588" id = "line13_588"> </a>
+Centenis suetus Briareus <a href = "#var13_588">recludere</a>
+palmis,</p>
+<span class = "pagenum">120</span>
+<p><a name = "line13_589" id = "line13_589"> </a>
+Et Sphinx, virgineos rictus infecta cruore,</p>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line13_590" id = "line13_590"> </a>
+Scyllaque, Centaurique truces, umbræque Gigantum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_579" id = "not13_579" href = "#line13_579">579 sq.</a>
+Silius expressit, sed additis aliis, aliis variatis et exornatis, locum
+Virg. Æn. VI, 273 sq., ubi v. Heyne. Conf. supra <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_548">II, 548 sqq.</a>, ubi iidem sunt Mortis
+comites.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_581" id = "not13_581" href = "#line13_581">581.</a>
+<i>Luctus edax</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_271">ad VII, 271</a>.
+&mdash;<a name = "not13_584" id = "not13_584" href =
+"#line13_584">584.</a>&nbsp;Imago <i>invidiæ</i>, quæ nescio an alibi
+reperiatur. Aliis eam coloribus adumbravit Ovid. Met. II, 760... 808.
+&mdash;<a name = "not13_585" id = "not13_585" href =
+"#line13_585">585.</a>&nbsp;Cf. Heyne ad Virg. Æneid. VI, 276.
+&mdash;<a name = "not13_587" id = "not13_587" href =
+"#line13_587">587.</a>&nbsp;<i>Permiscere fretum cælo</i>, ut fere
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_714">XV, 714</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookXVII.html#line17_377">XVII, 377</a>; Virg.
+Æneid. I,&nbsp;133; V,&nbsp;790; XII, 705. Imitat. Virg. Æneid. VI,
+285&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not13_588" id = "not13_588" href =
+"#line13_588">588.</a>&nbsp;De <i>Briareo</i> ἑκατογχειρῳ, cf. Hom.
+Iliad. α, 402 seq. (ubi v. Koeppen.) Virg. Æn. VI, 287, et X,&nbsp;565
+seq. de eodem et reliquis Centimanis, Cotto ac Gyge, Herman. Mythol.
+T.&nbsp;I, p.&nbsp;56
+<span class = "pagenum notes">120</span>
+seq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_591" id = "line13_591"> </a>
+Cerberus hic ruptis peragrat quum Tartara vinclis,</p>
+<p><a name = "line13_592" id = "line13_592"> </a>
+Non ipsa Alecto, <a href = "#var13_592">nec feta</a> furore Megæra</p>
+<p><a name = "line13_593" id = "line13_593"> </a>
+Audet adire ferum, dum fractis mille catenis</p>
+<p><a name = "line13_594" id = "line13_594"> </a>
+Viperea latrans circumligat ilia cauda.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_592" id = "not13_592" href = "#line13_592">592.</a>
+<i>feta furore</i>; cf. <a class = "crossref" href = "#not13_494">ad
+v.&nbsp;494</a>. <i>sic feta furentibus austris</i> ap. Virg. Æn.
+I,&nbsp;51. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">595</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_595" id = "line13_595"> </a>
+«<a href = "#var13_595">Dextra</a> vasta comas <a href =
+"#var13_595">nemorosaque</a> brachia fundit</p>
+<p><a name = "line13_596" id = "line13_596"> </a>
+Taxus, Cocyti rigua frondosior unda.</p>
+<p><a name = "line13_597" id = "line13_597"> </a>
+Hic diræ volucres, <a href = "#var13_597">pastusque cadavere</a>
+vultur,</p>
+<p><a name = "line13_598" id = "line13_598"> </a>
+Et multus bubo, ac sparsis strix sanguine pennis,</p>
+<p><a name = "line13_599" id = "line13_599"> </a>
+Harpyiæque fovent nidos, atque omnibus hærent</p>
+<span class = "linenum">600</span>
+<p><a name = "line13_600" id = "line13_600"> </a>
+Condensæ foliis: <a href = "#var13_600">sævit</a> stridoribus arbor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_595" id = "not13_595" href = "#line13_595">595 seq.</a>
+Hoc phantasma Silio, certe Senec. Herc. fur. 686 sq. (ex quo loco
+simill. nostrum expressum non male putat Lefeb.) subjecit Virg. Æneid.
+VI, 282 seq., ubi Heyne jam monuit, ab utroque ulmum, Somniorum sedem,
+satis commode in taxum et sedem bubonum, strigum Harpyiarumque mutatam
+esse. Taxus feralis arbor et pestifera, ideo inferis tributa, et a
+Lucano quoque VI, 645, Ditis domo; Cell.
+&mdash;<i>comas</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_682">ad IV, 682</a>.
+&mdash;<i>nemorosa</i>, ut <i>instar nemoris</i>, V,&nbsp;482. Cf. Ovid.
+Met. VIII, 744, et Epist. Her. XV, 160.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_598" id = "not13_598" href = "#line13_598">598.</a>
+<i>Striges</i> aves diri ominis (ut <i>bubones</i>) et nocturnæ, quæ
+ubera infantium exsorbere fingebantur. Vid. Intpp. ad Ovid. Fast. VI,
+130 seqq.; Harduin. ad Plin. XI, 39, seu 95 extr.; Burm. ad Petron. 36,
+63 et 134; Heyne ad Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>,
+52, et Virg. Æn. XII, 862&nbsp;sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_601" id = "line13_601"> </a>
+«Has inter formas conjux Junonis Avernæ,</p>
+<p><a name = "line13_602" id = "line13_602"> </a>
+<a href = "#var13_602">Subgestu</a> residens, cognoscit crimina
+regum.</p>
+<span class = "pagenum">121</span>
+<p><a name = "line13_603" id = "line13_603"> </a>
+Stant vincti, <a href = "#var13_603">seroque piget sub judice
+culpæ</a>:</p>
+<p><a name = "line13_604" id = "line13_604"> </a>
+Circumerrant Furiæ, <a href = "#var13_604">Pœnarumque</a> omnis
+imago.</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line13_605" id = "line13_605"> </a>
+Quam vellent numquam sceptris fulsisse superbis!</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_601" id = "not13_601" href = "#line13_601">601.</a>
+Novo phantasmate Silius <i>reges a conjuge Junonis Avernæ</i>, h.e.
+Plutone judicatos infert; Ern. Umbrarum tamen judicem Statius et alii
+Plutonem inducunt. Vid. <a class = "crossref" href = "#var13_604">ad
+v.&nbsp;604 in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<i>Juno Averna</i>, Proserpina, ut apud Ovid. Met. XIV, 114, et
+<i>Juno inferna</i> apud Virg. Æn. VI, 138, ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "not13_602" id = "not13_602" href =
+"#line13_602">602.</a>&nbsp;<i>Subgestu</i> (θρονῳ, Homer. Iliad. υ, 62)
+<i>residens</i>, ut ap. Montfauc. <i>Ant. expl.</i> T.&nbsp;I, P. I,
+<i>pl.</i> 37, <i>n.</i> 3. <i>Rude solium</i> ei tribuitur a
+<span class = "pagenum notes">121</span>
+Claud. R.&nbsp;P. I,&nbsp;79, et sella in Maffei gem. ant. P. II, t.
+36.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_604" id = "not13_604" href = "#line13_604">604.</a>
+De <i>Furiis</i> pauca dixit Silius sapienter, quia ornatissime jam
+omnia extulerat Virg. Æneid. VI, 555 sq., 570&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Pœnarumque</i>; v. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_605" id = "not13_605" href = "#line13_605">605.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VI, 436, ubi v. Heyne.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_606" id = "line13_606"> </a>
+Insultant duro imperio non digna nec æqua</p>
+<p><a name = "line13_607" id = "line13_607"> </a>
+Ad superos passi manes: quæque ante profari</p>
+<p><a name = "line13_608" id = "line13_608"> </a>
+Non licitum vivis, tandem permissa queruntur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_606" id = "not13_606" href = "#line13_606">606 seq.</a>
+<i>manes</i> eorum, qui ad <i>superos</i>, apud vivos, inter homines, in
+terra (ut ap. Virg. Æneid. VI, 481), sub <i>duro imperio</i> regum
+indigna et iniqua <i>passi</i> erant, nunc iis <i>insultant</i>, libere
+illos adcusant et graviter, vel adeo αἰκίζουσι, ut ap. Senec. Herc. fur.
+737 sq. «Vidi cruentos carcere includi duces, Et inpotentis terga
+plebeia manu Scindi tyranni.» Hunc locum imitatus est, et mirifice
+amplificavit vir cl. <i>Fénélon, Télémaque</i>, lib. VIII; unde pauca
+excerpere operæ pretium videtur: «Ces ombres d’esclaves ne craignaient
+plus l’ombre de Nabopharzan; elles la tenaient enchaînée et lui
+faisaient les plus cruelles indignités.... Enfin Télémaque aperçut les
+rois qui étaient condamnés pour avoir abusé de leur puissance.... On les
+entend gémir dans ces profondes ténèbres, où ils ne peuvent voir que les
+insultes et les dérisions qu’ils ont à souffrir: ils n’ont rien autour
+d’eux qui ne les repousse, qui ne les contredise, qui ne les
+confonde.... Dans le Tartare ils sont livrés à tous les caprices de
+certains esclaves, qui leur font souffrir à leur tour une cruelle
+servitude... O&nbsp;insensé, celui qui cherche à régner!» etc... <span
+class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_609" id = "line13_609"> </a>
+Tunc alius sævis religatur rupe catenis:</p>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line13_610" id = "line13_610"> </a>
+Ast alius <a href = "#var13_610">subigit</a> saxum contra ardua
+montis:</p>
+<span class = "pagenum">122</span>
+<p><a name = "line13_611" id = "line13_611"> </a>
+Vipereo domat hunc <a href = "#var13_611">æterna Megæra</a>
+flagello.</p>
+<p><a name = "line13_612" id = "line13_612"> </a>
+Talia <a href = "#var13_612">letiferis</a> restant patienda
+tyrannis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_609" id = "not13_609" href = "#line13_609">609.</a>
+Imitat. Virgil. Æn. VI, 616 sqq., ubi Heyne monuit, non necesse esse, ut
+poeta solum Ixionem et Sisyphum respexerit.
+&mdash;<i>alius religatur rupe</i>, ut Prometheus, qui, ob ignem in
+terram delatum, non Caucaso tantum monti, sed in inferis quoque rupi
+adfixus fingebatur, de quo v. Aristot. Poet. c. 17.
+&mdash;<a name = "not13_610" id = "not13_610" href =
+"#line13_610">610.</a>&nbsp;<i>alius</i>, ut Sisyphus, de quo v. Jani ad
+Hor. II, 14, 19, 20.
+&mdash;<i>subigit</i>, agit in montem. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_218">XV, 218</a>, et Gron. ad
+<span class = "pagenum notes">122</span>
+Liv. XXVI,&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "not13_611" id = "not13_611" href =
+"#line13_611">611.</a>&nbsp;<i>Vipereo domat flagello</i>; conf. Virg.
+Æn. VI, 570 seq.
+&mdash;<i>æterna Megæra</i>; vid. Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_613" id = "line13_613"> </a>
+«Sed te maternos tempus cognoscere vultus,</p>
+<p><a name = "line13_614" id = "line13_614"> </a>
+Cujus prima venit non tardis passibus umbra.</p>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line13_615" id = "line13_615"> </a>
+Adstabat fecunda <a href = "#var13_615">Jovis</a> Pomponia furto.</p>
+<p><a name = "line13_616" id = "line13_616"> </a>
+Namque, ubi cognovit Latio surgentia bella</p>
+<p><a name = "line13_617" id = "line13_617"> </a>
+Pœnorum, Venus, insidias anteire laborans</p>
+<p><a name = "line13_618" id = "line13_618"> </a>
+<a href = "#var13_618">Junonis</a>, fusa sensim per pectora patrem</p>
+<p><a name = "line13_619" id = "line13_619"> </a>
+Implicuit flamma: quæ ni provisa fuissent,</p>
+<span class = "linenum">620</span>
+<p><a name = "line13_620" id = "line13_620"> </a>
+<a href = "#var13_620">Sidonia Iliacas</a> nunc virgo adcenderet
+aras.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_613" id = "not13_613" href = "#line13_613">613 sqq.</a>
+Sic matris umbram videt Ulysses et cum ea conloquitur Odyss. λ, 140
+seq., 615 sq.; v. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_476">ad
+IV, 476</a>, <i>fecundo</i> olim <i>Jovis furto</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_487">VII, 487</a>, ubi v. not.
+<i>Latio surgentia bella</i>, ut ap. Virg. Æn. IV, 43.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_617" id = "not13_617" href = "#line13_617">617.</a>
+Non male Venus, ut adversus Junonis machinationes et consilia tueretur
+Romanum imperium, et Scipio, vindex ejus, nasceretur, Jovem amore
+Pomponiæ inflammasse fingitur; quod commentum et Veneri consentaneum
+est, et ad insignem Scipionis laudem valet.
+&mdash;<a name = "not13_618" id = "not13_618" href =
+"#line13_618">618</a>&nbsp;<a name = "not13_619" id = "not13_619" href =
+"#line13_619">seq.</a>
+Exquisitius <i>ossibus inplicare ignem</i>, dixit Virgil. Æn.
+I,&nbsp;660, ubi v. Heyne. Conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_516">II, 516 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_620" id = "not13_620" href =
+"#line13_620">620.</a>&nbsp;Vestales virgines ex Carthaginiensibus
+caperentur, h.e. Romano imperio potiti Pœni forent; Cell. Virgines
+Punicæ in altaribus Rom. sacrificarent; Mars. quod, etsi eodem redit,
+rectius videtur Ern. qui bene monet, hanc argutam et longinquius petitam
+Silii rationem esse imperium Rom. designandi. Excusari tamen potest,
+quum ab igni Vestæ æterno Palladioque, in ejus æde servato, imperii
+salus pendere crederetur. Cf. simil. loc. sup. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#line1_542">I,&nbsp;542 sq.</a> ibique not.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_621" id = "line13_621"> </a>
+Ergo ubi gustatus cruor, admonuitque Sibyllæ,</p>
+<p><a name = "line13_622" id = "line13_622"> </a>
+Et dedit alternos ambobus noscere vultus,</p>
+<p><a name = "line13_623" id = "line13_623"> </a>
+Sic juvenis prior: «O magni mihi numinis instar,</p>
+<span class = "pagenum">123</span>
+<p><a name = "line13_624" id = "line13_624"> </a>
+Cara parens, quam, te ut nobis vidisse liceret,</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line13_625" id = "line13_625"> </a>
+Optassem Stygias vel leto intrare tenebras.</p>
+<p><a name = "line13_626" id = "line13_626"> </a>
+Quæ sors nostra fuit, cui te, quum prima subiret,</p>
+<p><a name = "line13_627" id = "line13_627"> </a>
+Eripuit sine honore dies, et funere carpsit?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_621" id = "not13_621" href = "#line13_621">621.</a>
+<i>gustatus cruor</i>; cf. Odyss.
+<span class = "pagenum notes">123</span>
+λ, 152, et sup. <a class = "crossref" href = "#not13_448">ad
+v.&nbsp;448</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_626" id = "not13_626" href = "#line13_626">626.</a>
+<i>cui</i>, sc. mihi, seu nobis.
+&mdash;<i>te, quum prima subiret... dies</i>: nam in partu mortua mater,
+et filius utero ejus excisus, si fides habenda Plinio VII,&nbsp;9;
+Solin. c. 4, et Tertull. de animo c. 25. Cf. mox <a class = "crossref"
+href = "#line13_629">v.&nbsp;629 seq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"#line13_637">637... 646</a>. Hinc Drak. conjiciebat, matrem P. et L.
+Scipionum, cujus meminerit Polyb. X,&nbsp;4. Publii novercam, et Lucii,
+fratris minoris natu, matrem fuisse.
+&mdash;<a name = "not13_627" id = "not13_627" href =
+"#line13_627">627.</a>&nbsp;<i>honore</i> et <i>funere</i> pro
+exsequiis; Ern. Sed <i>funus</i> certe pro morte dictum, et <i>dies te
+funere carpsit</i>, ut supra <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_591">V,&nbsp;591</a>, ubi v. not.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_628" id = "line13_628"> </a>
+Excipit his mater: «Nullos, o nate, labores</p>
+<p><a name = "line13_629" id = "line13_629"> </a>
+Mors habuit nostra: <a href = "#var13_629">æthereo dum pondere
+partum</a></p>
+<span class = "linenum">630</span>
+<p><a name = "line13_630" id = "line13_630"> </a>
+Exsolvor, miti dextra Cyllenia proles</p>
+<p><a name = "line13_631" id = "line13_631"> </a>
+Imperio Jovis Elysias deduxit <a href = "#var13_631">in</a> oras;</p>
+<p><a name = "line13_632" id = "line13_632"> </a>
+Adtribuitque pares sedes, ubi magna moratur</p>
+<p><a name = "line13_633" id = "line13_633"> </a>
+Alcidæ genetrix, ubi sacro <a href = "#var13_633">munere</a> Leda.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_628" id = "not13_628" href = "#line13_628">628.</a>
+<i>labores</i>; ut <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_386">VI, 386</a>.
+&mdash;<a name = "not13_629" id = "not13_629" href =
+"#line13_629">629.</a>&nbsp;<i>æthereo pondere partum</i>, divinitus
+genitum; Ern. At junge <i>æthereo pondere Exsolvor</i> κατὰ
+<i>partum</i>, h.e. te, ex Jove conceptum, partu edo, pario.
+&mdash;<a name = "not13_630" id = "not13_630" href =
+"#line13_630">630.</a>&nbsp;<i>Cyllenia proles</i>, Mercurius, Jovis
+filius in Cyllene monte natus (cf. III, 203), ψυχοπομπὸς, seu πουπαῖος,
+de quo vide Heyne ad Virgil. Æneid. IV, 243; Jani ad Horat. Od.
+I,&nbsp;10, vs. 17, et Hermanni Mythol. T.&nbsp;I, p.&nbsp;128.
+&mdash;<a name = "not13_633" id = "not13_633" href =
+"#line13_633">633.</a>&nbsp;Verba <i>sacro</i> (h.e. Jovis)
+<i>munere</i> etiam ad <i>Alcidæ genetricem</i>, Alcmenam, refero, quæ
+post mortem Jovis jussu a Mercurio in Elysium deducta ibique Rhadamantho
+nupta perhibetur. Vide Antonin. Liber. cap. 32. Similia forte de
+<i>Leda</i> commenti sunt poetæ nescio qui.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_634" id = "line13_634"> </a>
+«Verum age, nate, tuos ortus, ne bella pavescas</p>
+<span class = "linenum">635</span>
+<p><a name = "line13_635" id = "line13_635"> </a>
+Ulla, nec in cælum dubites <a href = "#var13_635">te tollere</a>
+factis,</p>
+<p><a name = "line13_636" id = "line13_636"> </a>
+Quando aperire datur <a href = "#var13_636">nobis, nunc denique</a>
+disce.</p>
+<p><a name = "line13_637" id = "line13_637"> </a>
+Sola die caperem <a href = "#var13_637">medio</a> quum forte petitos</p>
+<p><a name = "line13_638" id = "line13_638"> </a>
+Ad requiem somnos, subitus mihi membra ligavit</p>
+<span class = "pagenum">124</span>
+<p><a name = "line13_639" id = "line13_639"> </a>
+Amplexus, non ille, meo veniente marito,</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line13_640" id = "line13_640"> </a>
+Adsuetus facilisque mihi: tum luce <a href =
+"#var13_640">corusca</a>,</p>
+<p><a name = "line13_641" id = "line13_641"> </a>
+Inplebat quamquam languentia lumina somnus,</p>
+<p><a name = "line13_642" id = "line13_642"> </a>
+Vidi (crede) Jovem: nec me mutata fefellit</p>
+<p><a name = "line13_643" id = "line13_643"> </a>
+Forma Dei, quod, squalentem conversus in anguem,</p>
+<p><a name = "line13_644" id = "line13_644"> </a>
+Ingenti traxit curvata volumina gyro.</p>
+<span class = "linenum">645</span>
+<p><a name = "line13_645" id = "line13_645"> </a>
+Sed mihi post partum non ultra ducere vitam</p>
+<p><a name = "line13_646" id = "line13_646"> </a>
+Concessum: heu, quantum gemui, quod spiritus ante,</p>
+<p><a name = "line13_647" id = "line13_647"> </a>
+Hæc tibi quam noscenda darem, discessit in auras!»</p>
+<p><a name = "line13_648" id = "line13_648"> </a>
+His alacer colla amplexu materna petebat;</p>
+<p><a name = "line13_649" id = "line13_649"> </a>
+Umbraque ter frustra per inane petita fefellit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">124</span>
+<a name = "not13_640" id = "not13_640" href = "#line13_640">640</a>
+<a name = "not13_642" id = "not13_642" href = "#line13_640">sqq.</a>
+<i>luce corusca vidi Jovem</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_705">ad XII, 705</a>. De hoc commento v. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_476">ad IV, 476</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_647" id = "not13_647" href = "#line13_647">647.</a>
+<i>Hæc</i>, quæ ad divinam originem tuam spectant.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_648" id = "not13_648" href = "#line13_648">648 seq.</a>
+Conf. Hom. Odyss. λ, 205 sq.; Virg. Æn. II, 792 sq., et VI, 700 sq., ad
+quæ loca v. Heyne.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_649" id = "not13_649" href =
+"#line13_649" title = "numerus deest">649.</a>&nbsp;<i>per inane</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_97">I,&nbsp;97</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_151">X,&nbsp;151</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">650</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_650" id = "line13_650"> </a>
+Subcedunt simulacra virum <a href = "#var13_650">concordia</a>,
+patris</p>
+<p><a name = "line13_651" id = "line13_651"> </a>
+Unanimique simul patrui: ruit ipse per umbram,</p>
+<p><a name = "line13_652" id = "line13_652"> </a>
+Oscula vana petens juvenis, fumoque volucri</p>
+<p><a name = "line13_653" id = "line13_653"> </a>
+Et nebulis similes animas adprendere certat.</p>
+<p><a name = "line13_654" id = "line13_654"> </a>
+«<a href = "#var13_654">Quis</a> te, care pater, <a href =
+"#var13_654">quo stabant</a> Itala regna,</p>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line13_655" id = "line13_655"> </a>
+Exosus <a href = "#var13_655">Latium</a> Deus abstulit? Hei mihi! nam
+cur</p>
+<p><a name = "line13_656" id = "line13_656"> </a>
+Ulla fuere adeo, quibus a te sævus abessem,</p>
+<span class = "pagenum">120</span>
+<p><a name = "line13_657" id = "line13_657"> </a>
+Momenta? obposito mutassem pectore mortem.</p>
+<p><a name = "line13_658" id = "line13_658"> </a>
+Quantos funeribus vestris gens Itala passim</p>
+<p><a name = "line13_659" id = "line13_659"> </a>
+Dat gemitus! Tumulus vobis, censente Senatu,</p>
+<span class = "linenum">660</span>
+<p><a name = "line13_660" id = "line13_660"> </a>
+Mavortis geminus surgit per gramina campo.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_650" id = "not13_650" href = "#line13_650">650.</a>
+<i>simulacra</i>, εἴδωλα. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_97">ad I,&nbsp;97</a>, et Broukh. ad Prop.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xix</span>, 11.
+&mdash;<i>patris et patrui</i>, P. et Cn. Scipionum, qui in Hispania
+perierant, quorumque causa Scipio juvenis descenderat ad inferos. Cf.
+sup. <a class = "crossref" href = "#not13_381">ad vers. 381&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_651" id = "not13_651" href =
+"#line13_651">651&nbsp;sqq.</a>
+Cf. Cerda et Heyne in not. et Var. Lect. ad Virgil. Æn. II, 794; VI,
+702, et Ge. IV, 499.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_654" id = "not13_654" href = "#line13_654">654 sq.</a>
+Color orationis ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line13_450">v.&nbsp;450</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>quo stabant Itala regna</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_173">ad III, 173</a>.
+&mdash;<a name = "not13_656" id = "not13_656" href =
+"#line13_656">656.</a>&nbsp;Hæc mihi frigent, saltem his verbis
+expressa: et cur <i>sævus</i>? quum opem ferre patri absens non posset;
+Ern. Enimvero satis apte de eo queritur Scipio, quod patri non præsens
+adfuerit in Hispania, ut eum mortis periculo, sicut in pugna ad Ticinum
+(conf. IV, 454 seq.), iterum eripere potuerit.
+&mdash;<i>sævus</i> itaque et inpius sibi videtur
+<span class = "pagenum notes">120</span>
+esse, quatenus a patre discessit, neque cum eo, ut pium filium decebat,
+in Hispaniam profectus est.
+&mdash;<a name = "not13_657" id = "not13_657" href =
+"#line13_657">657.</a>&nbsp;<i>obposito pectore</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_117">II, 117</a>.
+&mdash;<i>mutassem mortem</i>, pro te subiissem, vel a te depulissem, ut
+sup. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_118">II, 118</a>,
+<i>præripere letum</i>; Ern. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_265">ad XII, 265</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_659" id = "not13_659" href = "#line13_659">659 sq.</a>
+Viris de republ. præclare meritis nonnumquam Romæ ex senatusconsulto
+sepulcra et cenotaphia in campo Martio, vel Esquilino, ut Atheniensibus,
+qui in bello pro patria ceciderant, publico sumtu in Ceramico,
+extruebantur; de quo v. Kirchman. de fun. Rom. II, 25, et sup. <a class
+= "crossref" href = "#not13_484">ad v.&nbsp;484</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_661" id = "line13_661"> </a>
+Nec passi <a href = "#var13_661">plura, in medio</a> sermone
+loquentis</p>
+<p><a name = "line13_662" id = "line13_662"> </a>
+Sic adeo incipiunt. Prior hæc genitoris imago:</p>
+<p><a name = "line13_663" id = "line13_663"> </a>
+«Ipsa quidem virtus sibimet pulcherrima merces;</p>
+<p><a name = "line13_664" id = "line13_664"> </a>
+Dulce tamen venit ad manes, quum <a href = "#var13_664">gratia
+vitæ</a></p>
+<span class = "linenum">665</span>
+<p><a name = "line13_665" id = "line13_665"> </a>
+<a href = "#var13_665">Durat</a> apud superos, nec <a href =
+"#var13_665">edunt</a> oblivia laudem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_663" id = "not13_663" href = "#line13_663">663.</a>
+Stoicus erat Silius; Lef. Omnium sententiarum in hoc poeta numerossisima
+est hæc his tribus versibus, quam nemo felicissimorum poetarum
+rotundius, latinius, nervosius, sapientius umquam extulerit; Barth. Adv.
+XXII,&nbsp;8, quem vide etiam ac simil. loc. Claud. de Cons. Mall.
+Theod. v.&nbsp;1 seq.
+&mdash;<a name = "not13_664" id = "not13_664" href =
+"#line13_664">664.</a>&nbsp;<i>Dulce venit ad manes</i>, etc., dulcis
+est nuntius, qui Manibus adfertur, gratam memoriam suam in terris
+superesse ac vigere.
+&mdash;<a name = "not13_665" id = "not13_665" href =
+"#line13_665">665.</a>&nbsp;<i>edunt oblivia laudem</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_271">ad VII, 271</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_666" id = "line13_666"> </a>
+«Verum age, fare, decus nostrum, te quanta fatiget</p>
+<p><a name = "line13_667" id = "line13_667"> </a>
+Militia. Heu, quoties intrat mea pectora terror,</p>
+<p><a name = "line13_668" id = "line13_668"> </a>
+Quum repeto, quam sævus eas, ubi magna pericla</p>
+<p><a name = "line13_669" id = "line13_669"> </a>
+Contingunt tibi! per nostri, fortissime, leti</p>
+<span class = "linenum">670</span>
+<p><a name = "line13_670" id = "line13_670"> </a>
+Obtestor <a href = "#var13_670">causas</a>, Martis moderare furori.</p>
+<p><a name = "line13_671" id = "line13_671"> </a>
+<a href = "#var13_671">Sat tibi sint</a> documenta domus! octava
+terebat</p>
+<p><a name = "line13_672" id = "line13_672"> </a>
+Arentem culmis messem crepitantibus æstas,</p>
+<span class = "pagenum">126</span>
+<p><a name = "line13_673" id = "line13_673"> </a>
+Ex quo cuncta mihi calcata, meoque subibat</p>
+<p><a name = "line13_674" id = "line13_674"> </a>
+Germano devexa jugum <a href = "#var13_674">Tartessia</a> tellus.</p>
+<span class = "linenum">675</span>
+<p><a name = "line13_675" id = "line13_675"> </a>
+Nos miseræ muros et tecta renata Sagunto;</p>
+<p><a name = "line13_676" id = "line13_676"> </a>
+Nos dedimus Bætin nullo potare sub hoste.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_671" id = "not13_671" href = "#line13_671">671 sqq.</a>
+Confer. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_122">VI,
+122</a>; Liv. XXV, 32... 36, et XXIV, 41, 42.
+&mdash;<i>Octava... tellus</i>, octavo anno <i>cuncta Tartessia
+tellus</i>, tota Hispania
+<span class = "pagenum notes">126</span>
+(conf. VI,&nbsp;1; XV,&nbsp;5), a&nbsp;me et fratre meo expugnata.
+<i>Octava terebat messem æstas</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_61">ad VIII, 61</a>.
+&mdash;<i>æstas terebat messem</i>, exquisite pro, æstate terebatur
+messis in area. Cf. Hor. Sat. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>, 45.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_673" id = "not13_673" href =
+"#line13_673" title = "numerus deest">673.</a>&nbsp;<i>calcata</i>;
+conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_85">ad III,
+85</a>.
+&mdash;<i>subibat devexa jugum</i>, sub jugum mittebatur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_675" id = "not13_675" href = "#line13_675">675.</a>
+Scipiones Saguntum «vi pulso præsidio Punico receperunt, cultoribusque
+antiquis restituerunt,» Liv. lib. XXIV, c.&nbsp;42, coll. XXVIII, 39.
+&mdash;<a name = "not13_676" id = "not13_676" href =
+"#line13_676">676.</a>&nbsp;<i>Bætin potare dedimus</i>, etc.,
+effecimus, ut Saguntini in Hispania essent tuti ab hoste, nam
+<i>Bætis</i> Hispaniæ fl. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_146">ad I,&nbsp;146</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_367">VIII, 367</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_564">564</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_677" id = "line13_677"> </a>
+Nobis indomitus convertit terque quaterque</p>
+<p><a name = "line13_678" id = "line13_678"> </a>
+Germanus terga Hannibalis. Pro barbara numquam</p>
+<p><a name = "line13_679" id = "line13_679"> </a>
+Inpolluta fides! peterem quum victor adesum</p>
+<span class = "linenum">680</span>
+<p><a name = "line13_680" id = "line13_680"> </a>
+Cladibus Hasdrubalem; subito venale, cohortes</p>
+<p><a name = "line13_681" id = "line13_681"> </a>
+Hispanæ, vulgus, <a href = "#var13_681">Libyci quas fecerat auri</a></p>
+<p><a name = "line13_682" id = "line13_682"> </a>
+Hasdrubal, abrupto liquerunt agmine signa.</p>
+<p><a name = "line13_683" id = "line13_683"> </a>
+Tunc hostis socio desertos milite, multum</p>
+<p><a name = "line13_684" id = "line13_684"> </a>
+Ditior ipse viris, spisso circumdedit orbe.</p>
+<span class = "linenum">685</span>
+<p><a name = "line13_685" id = "line13_685"> </a>
+Non segnis nobis nec inultis, nate, peracta <a href =
+"#var13_685">est</a></p>
+<p><a name = "line13_686" id = "line13_686"> </a>
+Illa suprema dies, <a href = "#var13_686">et laude inclusimuus
+ævum</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_677" id = "not13_677" href = "#line13_677">677.</a>
+Hasdrubal sæpius a nobis victus. Cf. Liv. XXIII, 26... 29.
+&mdash;<a name = "not13_678" id = "not13_678" href =
+"#line13_678">678&nbsp;seq.</a>
+Cf. omnino Liv. XXV, 33, de perfidia Celtiberorum.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_679" id = "not13_679" href =
+"#line13_679" title = "numerus deest">679.</a>&nbsp;<i>adesum
+Cladibus</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_271">ad
+VII, 271</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_683" id = "not13_683" href = "#line13_683">683.</a>
+Cf. Liv. XXV, 34&nbsp;sqq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_686" id = "not13_686" href = "#line13_686">686.</a>
+<i>laude inclusimus ævum</i>, cum laude fortiter pugnans vitam finivi;
+Drak. qui recte monet, <i>includere</i> pro simpl. <i>claudere</i>
+positum esse, et <i>includere</i> pro finire dixisse Propert. II, <span
+class = "smallcaps">xii</span> (al. 15), 54 (ubi v. Passerat.), et
+Senec. Epist. XII (ubi v. Gronov.), ut <i>claudere</i> Sil. inf.
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_655">XV, 655</a> al. et
+<i>excludere</i> Stat. Silv. II, præf. Conf. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#line4_172">IV, 172</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_119">XVII, 119</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_687" id = "line13_687"> </a>
+Excipit inde suos frater conjungere casus:</p>
+<span class = "pagenum">127</span>
+<p><a name = "line13_688" id = "line13_688"> </a>
+«Excelsæ turris post ultima rebus in artis</p>
+<p><a name = "line13_689" id = "line13_689"> </a>
+Subsidium optaram, supremaque bella ciebam.</p>
+<span class = "linenum">690</span>
+<p><a name = "line13_690" id = "line13_690"> </a>
+Fumantes tædas, ac lata incendia passim,</p>
+<p><a name = "line13_691" id = "line13_691"> </a>
+Et mille injecere faces. Nil nomine leti</p>
+<p><a name = "line13_692" id = "line13_692"> </a>
+De Superis queror: haud parvo data membra sepulcro</p>
+<p><a name = "line13_693" id = "line13_693"> </a>
+Nostra cremaverunt <a href = "#var13_693">in morte hærentibus
+armis</a>.</p>
+<p><a name = "line13_694" id = "line13_694"> </a>
+Sed me luctus habet, geminæ ne clade ruinæ</p>
+<span class = "linenum">695</span>
+<p><a name = "line13_695" id = "line13_695"> </a>
+Cesserit adfusis obpressa Hispania Pœnis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_687" id = "not13_687" href = "#line13_687">687.</a>
+Cf. Liv. XXV, 36.
+<span class = "pagenum notes">127</span>
+&mdash;<i>Excipit</i> insolentius dictum pro continuavit, perrexit,
+finita oratione fratris cœpit. Cf. Heins. et Burm. ad Ovid. Met. VII,
+476.
+&mdash;<a name = "not13_688" id = "not13_688" href =
+"#line13_688">688.</a>&nbsp;<i>rebus in artis</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_103">II, 103</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_477">V,&nbsp;477</a> al.
+&mdash;<a name = "not13_689" id = "not13_689" href =
+"#line13_689">689.</a>&nbsp;<i>optaram</i>, elegeram. Vid. Cerda, Heins.
+et Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;425 et 552, Ern. clav. Cic.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_692" id = "not13_692" href = "#line13_692">692.</a>
+Ludentem verbis poetam audio, non Cn. Scipionem; Ern. Splendidissimas
+exsequias consequutus sum: turris enim mihi pro rogo fuit, simulque cum
+eo arma combusta sunt, ut in funeribus heroum fortiumque virorum; Drak.
+et D.&nbsp;Heins. qui comparant sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_559">X,&nbsp;559 seq.</a> (ubi v. not.) inf. <a class
+= "crossref" href = "bookXV.html#line15_390">XV, 390 seq.</a>; Hom.
+Odyss. λ, 74, et Iliad. ζ, 418; Virg. Æn. VI, 217; ubi verba sunt
+Donati: «virorum fortium arma et cætera, quæ carissima haberent, cum
+ipsis veteres consumebant.» Kirchman. de fun. Rom. III,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "not13_693" id = "not13_693" href =
+"#line13_693">693.</a>&nbsp;<i>in morte hærentibus</i>, mihi mortuo, vel
+cadaveri adhærentibus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_695" id = "not13_695" href = "#line13_695">695.</a>
+<i>adfusis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_251">ad IV, 251 in Var. Lect.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_696" id = "line13_696"> </a>
+Contra quæ juvenis turbato fletibus ore:</p>
+<p><a name = "line13_697" id = "line13_697"> </a>
+«Dî, quæso, ut merita est, dignas pro talibus ausis</p>
+<p><a name = "line13_698" id = "line13_698"> </a>
+Carthago expendat pœnas. Sed continet acres</p>
+<p><a name = "line13_699" id = "line13_699"> </a>
+Pyrenes populos, qui, vestro Marte probatus,</p>
+<span class = "linenum">700</span>
+<p><a name = "line13_700" id = "line13_700"> </a>
+Excepit fessos, et notis <a href = "#var13_700">Marcius</a> armis</p>
+<p><a name = "line13_701" id = "line13_701"> </a>
+Subcessit bello: fusos quoque fama ferebat</p>
+<p><a name = "line13_702" id = "line13_702"> </a>
+Victores acie, atque exacta piacula cædis.»</p>
+<p><a name = "line13_703" id = "line13_703"> </a>
+His læti rediere duces loca amœna piorum:</p>
+<p><a name = "line13_704" id = "line13_704"> </a>
+Prosequiturque oculis puer adveneratus euntes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_698" id = "not13_698" href =
+"#line13_698" title = "numerus deest">698.</a>
+<i>expendat</i>; ut <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_588">VI, 588</a>.
+&mdash;<a href = "#line13_698">698</a> <a name = "not13_699" id =
+"not13_699" href = "#line13_699">sq.</a>
+Cf. Liv. XXV, 37, «vestro Marte probatus et notis Marcius armis:» nam de
+eo Liv. l.c. «inpiger juvenis, ad cujus summam indolem adcesserat Cn.
+Scipionis disciplina, sub qua per tot annos militiæ artes edoctus
+fuerat.»
+&mdash;<a name = "not13_704" id = "not13_704" href =
+"#line13_704">704.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. VI, 476.
+&mdash;<i>adveneratus</i>, de officio, quo prosequimur amicum, cum
+significatione honoris, ut utar verbis Heynii ad Tibull. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">v</span>, 33.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">128</span>
+<span class = "linenum">705</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_705" id = "line13_705"> </a>
+Jamque aderat <a href = "#var13_705">multa vix adnoscendus in
+umbra</a></p>
+<p><a name = "line13_706" id = "line13_706"> </a>
+Paullus, et epoto fundebat sanguine verba:</p>
+<p><a name = "line13_707" id = "line13_707"> </a>
+«Lux Italum, cujus spectavi Martia facta,</p>
+<p><a name = "line13_708" id = "line13_708"> </a>
+Multum uno majora viro, descendere <a href = "#var13_708">nocti</a>,</p>
+<p><a name = "line13_709" id = "line13_709"> </a>
+Atque habitanda semel <a href = "#var13_709">subigit</a> quis visere
+regna?»</p>
+<span class = "linenum">710</span>
+<p><a name = "line13_710" id = "line13_710"> </a>
+<a href = "#var13_710">Cui</a> contra tales effundit Scipio voces:</p>
+<p><a name = "line13_711" id = "line13_711"> </a>
+«Armipotens ductor, quam sunt tua fata per Urbem</p>
+<p><a name = "line13_712" id = "line13_712"> </a>
+Lamentata diu! quam pene ruentia tecum</p>
+<p><a name = "line13_713" id = "line13_713"> </a>
+Traxisti ad Stygias Œnotria tecta tenebras.</p>
+<p><a name = "line13_714" id = "line13_714"> </a>
+Tum tibi defuncto tumulum Sidonius hostis</p>
+<span class = "linenum">715</span>
+<p><a name = "line13_715" id = "line13_715"> </a>
+Constituit, laudemque tuo quæsivit honore.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">128</span>
+<a name = "not13_705" id = "not13_705" href = "#line13_705">705.</a>
+Æmilius <i>Paulus</i>, qui in acie Cannensi ceciderat. Similis est de
+Deiphobo locus Virgil. Æn. lib. VI, 494&nbsp;sq.
+&mdash;<i>vix adnoscendus</i>; vid. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_706" id = "not13_706" href =
+"#line13_706">706.</a>&nbsp;<i>epoto fundebat sanguine verba</i>; cf.
+sup. <a class = "crossref" href = "#not13_448">ad v.&nbsp;448</a>.
+&mdash;<a name = "not13_707" id = "not13_707" href =
+"#line13_707">707.</a>&nbsp;<i>Lux Italum</i>, ut <i>lumen</i> VI, 130,
+ubi v. not.
+&mdash;<a name = "not13_708" id = "not13_708" href =
+"#line13_708">708.</a>&nbsp;<i>descendere nocti</i>, ut <i>demittere
+neci</i>, vel <i>umbris</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_439">ad I,&nbsp;439</a>, et infra <a class = "crossref"
+href = "#not13_759">v.&nbsp;759</a>. <i>Nox</i>, loca infera, perpetuis
+tenebris obsita, ut contra XIV, 243. <i>dies</i> pro locis superis;
+Drak. qui multa poetarum exempla congessit.
+&mdash;<a name = "not13_709" id = "not13_709" href =
+"#line13_709">709.</a>&nbsp;Conf. Virgil. Æn. VI, 531 seq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_713" id = "not13_713" href = "#line13_713">713.</a>
+<i>Œnotria tecta</i>, Italiam et Romam. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_714" id = "not13_714" href = "#line13_714">714 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_520">X,&nbsp;520&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_715" id = "not13_715" href =
+"#line13_715" title = "numerus deest">715.</a>&nbsp;<i>laudem tuo
+quæsivit honore</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_473">ad lib. XII, vss. 473, 478</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_716" id = "line13_716"> </a>
+Dumque audit <a href = "#var13_716">lacrimans</a> hostilia funera
+Paullus,</p>
+<span class = "pagenum">129</span>
+<p><a name = "line13_717" id = "line13_717"> </a>
+Ante oculos jam Flaminius, jam Gracchus, et ægro</p>
+<p><a name = "line13_718" id = "line13_718"> </a>
+Absumtus Cannis stabat Servilius ore.</p>
+<p><a name = "line13_719" id = "line13_719"> </a>
+Adpellare viros erat ardor, et addere verba:</p>
+<span class = "linenum">720</span>
+<p><a name = "line13_720" id = "line13_720"> </a>
+Sed raptabat amor priscos cognoscere manes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_716" id = "not13_716" href = "#line13_716">716.</a>
+<i>funera hostilia</i>, exsequias ab hoste ipsi factas esse: quæ
+humanitas Paulum ita movet, ut lacrimas non teneat, etsi Scipio id
+laudis cupiditate factum dixerat.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">129</span>
+<a name = "not13_717" id = "not13_717" href =
+"#line13_717">717</a>&nbsp;<a name = "not13_718" id = "not13_718" href =
+"#line13_717">seq.</a>
+<i>Flaminii</i> mors nota ex <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_655">lib. V,&nbsp;655 sq.</a> <i>Gracchi</i> ex
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_475">XII, 475 sq.</a>, et
+<i>Servilli</i> ex <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_664">VIII, 664 sq.</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookX.html#line10_222">X,&nbsp;222 seq.</a>
+&mdash;<i>stabat ægro ore</i>, tristi vultu.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_720" id = "not13_720" href = "#line13_720">720.</a>
+Judicium consiliumque, quod poeta in hoc animarum recensu sequebatur, eo
+spectabat omnino, ut ex antiqua patriaque potissimum historia exempla
+virorum, gloria rerum gestarum, ingenii ac virtutum præ ceteris
+conspicuorum, seligeret, omissis iis, quæ Maro in necyia sua
+recensuerat, et sic tam argumenti dilectu, quam ornatu exquisitiore et
+doctrina, civium suorum animos teneret.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_721" id = "line13_721"> </a>
+Nunc meritum sæva Brutum inmortale securi</p>
+<p><a name = "line13_722" id = "line13_722"> </a>
+Nomen, nunc <a href = "#var13_722">Superos æquantem</a> laude
+Camillum,</p>
+<p><a name = "line13_723" id = "line13_723"> </a>
+Nunc auro Curium non umquam cernit amicum.</p>
+<p><a name = "line13_724" id = "line13_724"> </a>
+Ora Sibylla docet venientum, et nomina pandit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_721" id = "not13_721" href = "#line13_721">721.</a>
+<i>sæva securi</i>, qua suos et sororis filios feriri jussit, quod notum
+ex Liv. II,&nbsp;5. Cf. Virg. Æneid. VI, 819 et 825.
+&mdash;<a name = "not13_723" id = "not13_723" href =
+"#line13_723">723.</a>&nbsp;<i>Curium non umquam auro amicum</i>,
+quoniam aurum Samnitium repudiavit, de quo vid. Val. Max. IV,&nbsp;3;
+Aurel. Vict. 33; Juvenal. XI, 78. Sententia languido ornatu elata; Ern.
+Similiter <i>amica luto sus</i> dicitur Horat. Epist. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">ii</span>, 26, et similia al.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">725</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_725" id = "line13_725"> </a>
+«Hic fraudes pacis Pyrrhumque a limine portæ</p>
+<p><a name = "line13_726" id = "line13_726"> </a>
+Dejecit, visus orbus. Tulit ille ruentem</p>
+<p><a name = "line13_727" id = "line13_727"> </a>
+Thybridis in ripas regem, solusque revulso</p>
+<span class = "pagenum">130</span>
+<p><a name = "line13_728" id = "line13_728"> </a>
+Pone ferox ponte exclusit redeuntia regna.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_725" id = "not13_725" href = "#line13_725">725 sq.</a>
+<i>Hic visus orbus</i>, Appius Claudius Cæcus, qui pacem cum Pyrrho
+ineundam gravi oratione dissuasit, quam Plut. in Pyrrho, p.&nbsp;394,
+excerptam tradit; de quo Flor. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xviii</span>, 20, ac Ovid. Fast. VI, 203 seq. conferendi;
+Cellar. Withof. conjicit, <i>Rejecit visus orbus</i>.
+&mdash;<a name = "not13_726" id = "not13_726" href =
+"#line13_726">726.</a>&nbsp;<i>ille</i>, Horatius Cocles, qui Porsenam
+<i>regem tulit</i>, h.e. impetum ejus et Clusinorum sustinuit in primo
+aditu pontis sublicii, eoque <i>pone</i>, post tergum suum,
+<i>revulso</i> a Romanis, <i>regna redeuntia</i>, reges, h.e. Tarquinios
+(v. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_383">ad III,
+383</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#not10_486">X,&nbsp;486</a>), redituros, reditum Porsenæ ope
+parantes ac sperantes (actus pro conatu; v. sup. <a class = "crossref"
+href = "#not13_523">ad v.&nbsp;523</a>), <i>exclusit</i> mœnibus Romæ.
+Res nota ex Liv. II, 10. Conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_483">X,&nbsp;483&nbsp;sq.</a> Hanc pæne fabulosam
+audaciam, et quasi Herculeum
+<span class = "pagenum notes">130</span>
+laborem, sibi quoque habet gallica historia in fortissimo equite <span
+class = "smallcaps">Bayard</span>. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_729" id = "line13_729"> </a>
+«Si tibi dulce virum, primo qui fœdera bello</p>
+<span class = "linenum">730</span>
+<p><a name = "line13_730" id = "line13_730"> </a>
+Phœnicum pepigit, vidisse, hic <a href = "#var13_730">inclitus</a>
+ille</p>
+<p><a name = "line13_731" id = "line13_731"> </a>
+Æquoreis <a href = "#var13_731">victor</a> cum classe <a href =
+"#var13_731">Lutatius</a> armis.</p>
+<p><a name = "line13_732" id = "line13_732"> </a>
+Si studium et sævam cognoscere Hamilcaris umbram,</p>
+<p><a name = "line13_733" id = "line13_733"> </a>
+Illa est (cerne procul) cui frons nec <a href = "#var13_733">morte</a>
+remissa</p>
+<p><a name = "line13_734" id = "line13_734"> </a>
+Irarum servat rabiem: si jungere cordi est</p>
+<span class = "linenum">735</span>
+<p><a name = "line13_735" id = "line13_735"> </a>
+Conloquium, sine gustato det sanguine vocem.»</p>
+<p><a name = "line13_736" id = "line13_736"> </a>
+Atque ubi permissum, et sitiens se inplevit imago,</p>
+<p><a name = "line13_737" id = "line13_737"> </a>
+Sic prior increpitat non <a href = "#var13_737">miti</a> Scipio
+vultu:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_729" id = "not13_729" href = "#line13_729">729 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_33">ad I,&nbsp;33
+sq.</a>, et <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_684">VI, 684
+seqq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_732" id = "not13_732" href = "#line13_732">732 seq.</a>
+Hamilcaris umbra idoneo cum delectu juxta Lutatium cernitur, cum quo
+ille vana pacis fœdera pepigerat; unde sensum <a class = "crossref" href
+= "#line13_738">v.&nbsp;738 sq.</a> expedias licet; Ern.
+&mdash;<a name = "not13_733" id = "not13_733" href =
+"#line13_733">733&nbsp;sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_673">ad
+V,&nbsp;673</a>.
+&mdash;<i>frons remitti</i>, vel <i>explicari</i>, <i>solvi</i> et
+<i>exporrigi</i> dicitur, quæ serena ac læta est, ut contra, quæ gravis
+ac tristis, <i>contrahi</i>, <i>adtrahi</i>, <i>adduci</i>.
+&mdash;<a name = "not13_735" id = "not13_735" href =
+"#line13_735">735&nbsp;sq.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not13_448">ad
+v.&nbsp;448</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_738" id = "line13_738"> </a>
+«Taliane, o fraudum genitor, sunt fœdera vobis?</p>
+<p><a name = "line13_739" id = "line13_739"> </a>
+<a href = "#var13_739">Aut</a> hæc Sicania pepigisti captus in ora?</p>
+<span class = "linenum">740</span>
+<p><a name = "line13_740" id = "line13_740"> </a>
+Bella tuus toto natus contra omnia pacta</p>
+<p><a name = "line13_741" id = "line13_741"> </a>
+Exercet Latio, et, <a href = "#var13_741">perruptis</a> molibus
+Alpes</p>
+<p><a name = "line13_742" id = "line13_742"> </a>
+Eluctatus adest, fervet gens Itala Marte</p>
+<p><a name = "line13_743" id = "line13_743"> </a>
+Barbarico, et refluunt obstructi stragibus amnes.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_738" id = "not13_738" href = "#line13_738">738.</a>
+<i>fraudum genitor</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_126">ad III, 126 in Var. Lect.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_739" id = "not13_739" href = "#line13_739">739.</a>
+<i>captus</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#var6_689">ad VI, 689 in&nbsp;V.L.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_742" id = "not13_742" href = "#line13_742">742.</a>
+<i>fervet Marte</i>, ut ap. Virg. Æn. VIII, 676.
+&mdash;<a name = "not13_743" id = "not13_743" href =
+"#line13_743">743.</a>&nbsp;<i>refluunt obstructi stragibus amnes</i>,
+ut sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_47">I,&nbsp;47,
+48</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_744" id = "line13_744"> </a>
+Post quæ Pœnus ait: «Decimum modo cœperat annum</p>
+<span class = "pagenum">131</span>
+<span class = "linenum">745</span>
+<p><a name = "line13_745" id = "line13_745"> </a>
+Excessisse puer, nostro quum bella Latinis</p>
+<p><a name = "line13_746" id = "line13_746"> </a>
+Concepit jussu; <a href = "#var13_746">licitum</a> nec fallere Divos</p>
+<p><a name = "line13_747" id = "line13_747"> </a>
+Juratos patri: quod si Laurentia vastat</p>
+<p><a name = "line13_748" id = "line13_748"> </a>
+Nunc igni regna, et Phrygias res vertere tentat,</p>
+<p><a name = "line13_749" id = "line13_749"> </a>
+O pietas, o sancta fides, o vera propago!</p>
+<span class = "linenum">750</span>
+<p><a name = "line13_750" id = "line13_750"> </a>
+Atque utinam amissum reparet decus!» Inde citato</p>
+<p><a name = "line13_751" id = "line13_751"> </a>
+Celsus abit gressu, majorque <a href = "#var13_751">recessit</a>
+imago.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_744" id = "not13_744" href = "#line13_744">744.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_77">I,&nbsp;77...
+119</a>, et <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_349">ad II,
+349&nbsp;sq.</a>
+<span class = "pagenum notes">131</span>
+&mdash;<a name = "not13_745" id = "not13_745" href =
+"#line13_745">745&nbsp;sq.</a>
+<i>Concepit bella</i>, v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_109">ad I,&nbsp;109</a>.
+&mdash;<a name = "not13_747" id = "not13_747" href =
+"#line13_747">747&nbsp;seq.</a>
+<i>Laurentia regna</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_748" id = "not13_748" href =
+"#line13_748" title = "numerus deest">748.</a>&nbsp;<i>Phrygias vertere
+res</i>, evertere, delere Rom. imperium. Cf. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#line1_514">I,&nbsp;514</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_352">II, 352</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_750" id = "not13_750" href = "#line13_750">750.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_61">I,&nbsp;61
+sq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_106">106&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_751" id = "not13_751" href =
+"#line13_751">751.</a>&nbsp;<i>major imago</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_145">ad VIII, 145</a>, et Ovid.
+Fast. II, 503.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_752" id = "line13_752"> </a>
+Exin designat vates, qui jura sub armis</p>
+<p><a name = "line13_753" id = "line13_753"> </a>
+Poscenti dederint populo, primique petitas</p>
+<p><a name = "line13_754" id = "line13_754"> </a>
+Miscuerint Italis Piræo litore leges.</p>
+<span class = "linenum">755</span>
+<p><a name = "line13_755" id = "line13_755"> </a>
+Lætatur, spectatque virum insatiabilis ora</p>
+<p><a name = "line13_756" id = "line13_756"> </a>
+Scipio, et adpellet cunctos, ni magna sacerdos</p>
+<p><a name = "line13_757" id = "line13_757"> </a>
+Admoneat turbæ innumeræ: «Quot millia toto</p>
+<p><a name = "line13_758" id = "line13_758"> </a>
+Credis in orbe, puer, lustras <a href = "#var13_758">dum singula</a>
+visu,</p>
+<p><a name = "line13_759" id = "line13_759"> </a>
+Descendisse Erebo, nullo non tempore abundans</p>
+<span class = "linenum">760</span>
+<p><a name = "line13_760" id = "line13_760"> </a>
+Umbrarum huc agitur torrens, vectatque capaci</p>
+<p><a name = "line13_761" id = "line13_761"> </a>
+Agmina mole Charon, et subficit inproba puppis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_752" id = "not13_752" href = "#line13_752">752.</a>
+Decemviri legibus scribendis designantur, quorum historia nota ex Liv.
+III, 31, 35.
+&mdash;<i>sub armis</i>, quia tum penes Decemviros summa reipubl. erat;
+Ern. Sed jungenda, opinor, verba <i>populo jura poscenti sub armis</i>:
+nam de lege a Terentio lata nonnumquam tanta inter patres plebemque
+contentio fuit, ut altera pars vi pelleretur foro. Conf. Liv.
+III,&nbsp;9 et 11.
+&mdash;<a name = "not13_753" id = "not13_753" href =
+"#line13_753">753&nbsp;seq.</a>
+<i>petitas Piræo litore</i>, Athenis: nam <i>Piræus</i> portus pagusque
+Atheniensis.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_754" id = "not13_754" href =
+"#line13_754" title = "numerus deest">754.</a>&nbsp;<i>Italis</i>,
+Italicis legibus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_757" id = "not13_757" href = "#line13_757">757...
+761.</a>
+Conf. Virg. Æn. VI, 305... 330.
+&mdash;<a name = "not13_759" id = "not13_759" href =
+"#line13_759">759.</a>&nbsp;<i>Descendisse Erebo</i>; v. <a class =
+"crossref" href = "#not13_708">ad v.&nbsp;708</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_439">I,&nbsp;439</a>.
+&mdash;<a name = "not13_760" id = "not13_760" href =
+"#line13_760">760</a>&nbsp;<a name = "not13_761" id = "not13_761" href =
+"#line13_760">seq.</a>
+<i>Umbrarum torrens</i>, ut <i>undæ</i> <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_159">IV, 159</a>, ubi v. not. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#not9_250">ad IX, 250&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>inproba puppis</i>, id. qd.
+&mdash;<i>capax moles</i>, h.e. magna cymba. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_58">ad I,&nbsp;58</a>, <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#not6_525">VI, 525</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_762" id = "line13_762"> </a>
+Post hæc, ostendens <a href = "#var13_762">juvenem</a>, sic virgo
+profatur:</p>
+<p><a name = "line13_763" id = "line13_763"> </a>
+«Hic ille est, tellure vagus qui victor in omni</p>
+<span class = "pagenum">132</span>
+<p><a name = "line13_764" id = "line13_764"> </a>
+<a href = "#var13_764">Cursu</a> signa tulit; cui pervia Bactra <a href
+= "#var13_764">Dahæque</a>;</p>
+<span class = "linenum">765</span>
+<p><a name = "line13_765" id = "line13_765"> </a>
+Qui Gangem bibit, et Pellæo ponte Niphaten</p>
+<p><a name = "line13_766" id = "line13_766"> </a>
+Adstrinxit; cui stant sacro sua mœnia Nilo.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_762" id = "not13_762" href = "#line13_762">762.</a>
+<i>juvenem</i>, Alexandrum Magnum.
+<span class = "pagenum notes">132</span>
+&mdash;<a name = "not13_764" id = "not13_764" href =
+"#line13_764">764&nbsp;sq.</a>
+Victoriæ Alexandri in Scythia, India et Armenia designantur. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_612">III, 612&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a href = "#line13_764">764.</a>&nbsp;<i>Bactra</i> (nunc
+<i>Balck</i>) caput Bactrianæ, regionis extremæ imperii Parthici, in qua
+et in Sogdiana Alexander octo oppida condidit aliaque diruit, teste
+Strab. p.&nbsp;517.
+&mdash;<i>Dahæ</i>, seu Daæ, Nomades in Scythia, ultra Hyrcanos et
+Caspium mare. Cf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not13_765" id = "not13_765" href =
+"#line13_765">765.</a>&nbsp;<i>Niphates</i>, mons Armeniæ, sed h.l.
+fluvius, ut ap. Lucan. III, 245; Juvenal. VI, 409, et Martial. XII, 21,
+cujus tamen geographi mentionem non faciunt. Cf. Intpp. ad Hor. Od. II,
+<span class = "smallcaps">ix</span>, 20.
+&mdash;<i>Pellæo ponte</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_381">ad XI, 381</a>.
+&mdash;<a name = "not13_766" id = "not13_766" href =
+"#line13_766">766.</a>&nbsp;<i>sua mœnia</i>, Alexandria Ægypti;
+<i>sua</i>, suo nomine dicta; et <i>Nilo</i> ad distinctionem: octodecim
+enim Alexandrias enumerat Stephanus; D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<i>Nilus</i>, hoc loco <i>sacer</i> dicitur, non tam perpetuo
+fluviorum epitheto (v. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_215">ad XII, 215</a>), quam quia ab Ægyptiis summi
+numinis loco coli (vid. Plut. de Is. et Osir. Opp. T.&nbsp;II, pag. 353;
+Heliodor. Æthiop. IX, pag. 423; Max. Tyr. Diss. XXXVIII, pag. 393), et
+vel Oceani (Diodor. I, p.&nbsp;8; Heliodor. l.c. p.&nbsp;445), vel
+Osiridis ac Jovis nominibus condecorari solebat (Plut. Sympos. VIII, Qu.
+8, pag. 729; Ælian. Anim. X,&nbsp;46; Schol. ad Pind. Pyth. IV, 99;
+<i>Jablonsky Panth. Ægypt.</i> II, <span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;4; IV, <span class = "smallcaps">i</span>,
+14), unde in ejus honorem templa quoque exstructa et festa (Niloa)
+instituta. Vid. Stephan. v. Νεῖλος, Heliod. l.c. p.&nbsp;423; Spanhem.
+de V. et Pr. N.&nbsp;T.&nbsp;I, p.&nbsp;174.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_767" id = "line13_767"> </a>
+Incipit Æneades: «Libyci certissima proles</p>
+<p><a name = "line13_768" id = "line13_768"> </a>
+Hammonis, <a href = "#var13_768">quando</a> exsuperat tua gloria
+cunctos</p>
+<p><a name = "line13_769" id = "line13_769"> </a>
+Indubitata duces, similique cupidine rerum</p>
+<span class = "linenum">770</span>
+<p><a name = "line13_770" id = "line13_770"> </a>
+Pectora nostra calent, quæ te via, <a href = "#var13_770">fare</a>,
+superbum</p>
+<p><a name = "line13_771" id = "line13_771"> </a>
+Ad decus et summas laudum perduxerit <a href =
+"#var13_771">arces</a>.»</p>
+<span class = "pagenum">133</span>
+<p><a name = "line13_772" id = "line13_772"> </a>
+Ille sub hæc: «Turpis lenti sollertia Martis.</p>
+<p><a name = "line13_773" id = "line13_773"> </a>
+Audendo bella expedias: pigra extulit <a href =
+"#var13_773">artis</a></p>
+<p><a name = "line13_774" id = "line13_774"> </a>
+Haud umquam sese virtus; <a href = "#var13_774">tu magna gerendi</a></p>
+<span class = "linenum">775</span>
+<p><a name = "line13_775" id = "line13_775"> </a>
+<a href = "#var13_774">Præcipita tempus</a>: mors atra inpendet
+agenti.»</p>
+<p><a name = "line13_776" id = "line13_776"> </a>
+Hæc effatus abit. Crœsi mox advolat umbra,</p>
+<p><a name = "line13_777" id = "line13_777"> </a>
+<a href = "#var13_777">Dives apud superos; sed mors æquarat
+egenis</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_767" id = "not13_767" href = "#line13_767">767 seq.</a>
+<i>Æneades</i>, Romanus, Scipio.
+&mdash;<i>Libyci proles Hammonis</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_415">ad I,&nbsp;415</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#line4_478">IV, 478</a>; Gell. XIII,&nbsp;4; Ælian.
+V.&nbsp;H. V,&nbsp;12; IX, 37; Plut. in Alex., Arrian. et Intpp. ad
+Curt. IV,&nbsp;7; VIII,&nbsp;5 et 10.
+&mdash;<i>certissima proles Hammonis</i>, ut ap. Virg. Æn. VIII, 301.
+&mdash;<a name = "not13_771" id = "not13_771" href =
+"#line13_771">771.</a>&nbsp;<i>summas laudum arces</i>, summas laudes,
+summum gloriæ fastigium. Drak. laudat Savaron. ad Sidon. Apoll. carm.
+XXIII, 140, et epist. VIII,&nbsp;6; Barth. ad Claud. Paneg. Mall. Theod.
+v.&nbsp;6.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">133</span>
+<a name = "not13_772" id = "not13_772" href = "#line13_772">772.</a>
+Brevitas gravitasque sententiarum magnum et virum et poetam decet.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_773" id = "not13_773" href = "#line13_773">773</a>
+<a name = "not13_774" id = "not13_774" href = "#line13_773">sq.</a>
+<i>bella expedias</i>, conficias.
+&mdash;<i>extulit sese</i>, emersit ex <i>artis</i> rebus, vel potius,
+in iis excelluit, eminuit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_103">ad II, 103</a>. Withof. male suspicabatur
+<i>actis</i> pro <i>artis</i>. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_777" id = "not13_777" href = "#line13_777">777.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_264">V,&nbsp;264
+seq.</a>, et ibi not.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_778" id = "line13_778"> </a>
+Atque hic, Elysio tendentem limite cernens</p>
+<p><a name = "line13_779" id = "line13_779"> </a>
+<a href = "#var13_779">Effigiem juvenis castam</a>, cui vitta
+ligabat</p>
+<span class = "linenum">780</span>
+<p><a name = "line13_780" id = "line13_780"> </a>
+Purpurea effusos per colla nitentia crines,</p>
+<p><a name = "line13_781" id = "line13_781"> </a>
+«Dic, ait, hic quinam, virgo? nam luce refulget</p>
+<p><a name = "line13_782" id = "line13_782"> </a>
+Præcipua frons sacra viro, <a href = "#var13_782">multæque
+sequuntur</a></p>
+<p><a name = "line13_783" id = "line13_783"> </a>
+Mirantes animæ, et læto clamore frequentant.</p>
+<p><a name = "line13_784" id = "line13_784"> </a>
+Qui vultus! <a href = "#var13_784">quam</a>, si Stygia non esset in
+umbra,</p>
+<span class = "linenum">785</span>
+<p><a name = "line13_785" id = "line13_785"> </a>
+Dixissem facile esse Deum!» «Non falleris, inquit</p>
+<p><a name = "line13_786" id = "line13_786"> </a>
+Docta comes Triviæ: meruit Deus esse videri,</p>
+<span class = "pagenum">134</span>
+<p><a name = "line13_787" id = "line13_787"> </a>
+Et fuit in tanto non parvum pectore numen.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_778" id = "not13_778" href = "#line13_778">778.</a>
+Præclarus de Homero locus, ad quem Silius ea transtulit, quæ de Musæo ac
+Marcello dixerat Virg. Æn. VI, 667 sq., et 861 sqq. ad quæ loca v.
+Heyne.
+&mdash;<i>tendentem</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_335">ad VI, 335</a>.
+&mdash;<a name = "not13_779" id = "not13_779" href =
+"#line13_779">779.</a>&nbsp;<i>juvenis</i>, Scipio.
+&mdash;<i>Effigiem</i>, umbram, imaginem, simulacrum. Cf. Brouckh. ad
+Prop. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xix</span>, 11, et, qui de h.l.
+copiose disputavit, Cuper. Apotheos. Hom. pag. 20, it. Heins. et Barth.
+ad Stat. Silv. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 191; Scalig. ad
+Catull. p.&nbsp;22.
+&mdash;<i>castam</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_481">ad I,&nbsp;481</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_698">II, 698</a>.
+&mdash;<i>vitta</i>, insigne deorum, vatum, sacerdotum, virorumque
+sacrorum et sanctorum. Conf. Heyne ad Virg. Æn. VI, 665 (ubi <i>nivea
+vitta</i> pro <i>purpurea</i>), et XII, 120.
+&mdash;<a name = "not13_781" id = "not13_781" href =
+"#line13_781">781.</a>&nbsp;<i>quinam</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#var2_645">ad II, 645 in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not13_782" id = "not13_782" href =
+"#line13_782">782.</a>&nbsp;<i>frons sacra</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#not12_408">ad XII, 408</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_784" id = "not13_784" href = "#line13_784">784 sq.</a>
+Junge <i>quam facile dixissem, Deum esse</i> eum!
+<span class = "pagenum notes">134</span>
+&mdash;<a name = "not13_786" id = "not13_786" href =
+"#line13_786">786.</a>&nbsp;<i>comes</i> et sacerdos <i>Triviæ</i>,
+Hecates, seu Proserpinæ, Sibylla. Cf. Virg. Æn. VI, 13, 35, 69. De
+Homero, pro deo culto, vid. Cuper. l.c. et ipsum illud marmor, ἀποθέωσιν
+ejus continens; de <i>numine</i> vero, quod poetis inest, Ovid. Amor.
+III, <span class = "smallcaps">ix</span>, 17 sq., et Fast. VI,&nbsp;5
+sq.; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_788" id = "line13_788"> </a>
+Carmine complexus terram, mare, sidera, manes,</p>
+<p><a name = "line13_789" id = "line13_789"> </a>
+Et cantu Musas et Phœbum æquavit honore.</p>
+<span class = "linenum">790</span>
+<p><a name = "line13_790" id = "line13_790"> </a>
+Atque hæc cuncta, prius quam cerneret, ordine terris</p>
+<p><a name = "line13_791" id = "line13_791"> </a>
+Prodidit; ac vestram tulit usque ad sidera Trojam.»</p>
+<p><a name = "line13_792" id = "line13_792"> </a>
+Scipio, <a href = "#var13_792">perlustrans</a> oculis lætantibus
+umbram,</p>
+<p><a name = "line13_793" id = "line13_793"> </a>
+«Si nunc fata darent, ut Romula facta per orbem</p>
+<p><a name = "line13_794" id = "line13_794"> </a>
+Hic caneret vates, quanto majora futuros</p>
+<span class = "linenum">795</span>
+<p><a name = "line13_795" id = "line13_795"> </a>
+Facta eadem intrarent hoc, inquit, teste nepotes!</p>
+<p><a name = "line13_796" id = "line13_796"> </a>
+Felix <a href = "#var13_796">Æacida</a>, cui tali contigit ore</p>
+<p><a name = "line13_797" id = "line13_797"> </a>
+Gentibus ostendi! crevit tua carmine virtus.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_790" id = "not13_790" href = "#line13_790">790.</a>
+<i>prius quam cerneret</i>, ante descensum ad inferos, h. est, ante
+mortem, <i>hæc cuncta</i>, δεικτικως, loca infera et quæ in iis sunt.
+&mdash;<i>terris</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_75">ad III, 75 in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not13_791" id = "not13_791" href =
+"#line13_791">791.</a>&nbsp;<i>Prodidit</i>, descripsit in Odyss λ.
+&mdash;<i>vestram Trojam</i>: nam Romani a Trojanis oriundi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_793" id = "not13_793" href = "#line13_793">793.</a>
+<i>Romula</i>, ut ap. Hor. Od. IV, <span class =
+"smallcaps">v</span>,&nbsp;1, ubi v. Jani. Sic et <i>Dardanus</i> sup.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_14">I,&nbsp;14</a>, ubi
+v. not.
+&mdash;<a name = "not13_794" id = "not13_794" href =
+"#line13_794">794</a>&nbsp;<a name = "not13_795" id = "not13_795" href =
+"#line13_794">sq.</a>
+Quanto clariora Romanorum facta forent apud posteros hoc præcone Homero;
+Cellar. Recte: sed sententia haud bene expressa, et vereor ne
+<i>intrarent</i> librariis debeatur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_796" id = "not13_796" href = "#line13_796">796 sq.</a>
+Poetæ animo, quod jam Marsus, Dausq. et alii viderunt, obversabantur
+verba, quæ Alexander M. ad Achillis tumulum in Sigeo dixisse fertur: «O
+fortunate adolescens, qui tuæ virtutis Homerum præconem inveneris.» Vid.
+Cic. pro Arch. c. 10; Plut. et Arrian.&nbsp;I.
+&mdash;<i>Æacides</i>, Achilles, Æaci nepos.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_798" id = "line13_798"> </a>
+Sed quæ tanta adeo <a href = "#var13_798">gratantum</a> turba
+requirens,</p>
+<p><a name = "line13_799" id = "line13_799"> </a>
+Heroum effigies majoresque <a href = "#var13_799">adcipit</a>
+umbras.</p>
+<span class = "pagenum">135</span>
+<span class = "linenum">800</span>
+<p><a name = "line13_800" id = "line13_800"> </a>
+<a href = "#var13_800">Inde viro stupet Æacide</a>, stupet Hectore
+magno,</p>
+<p><a name = "line13_801" id = "line13_801"> </a>
+Ajacisque gradum venerandaque Nestoris ora</p>
+<p><a name = "line13_802" id = "line13_802"> </a>
+Miratur, geminos <a href = "#var13_802">adspectat</a> lætus Atridas,</p>
+<p><a name = "line13_803" id = "line13_803"> </a>
+Jamque Ithacum, corde æquantem Peleia facta.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_798" id = "not13_798" href = "#line13_798">798</a>
+<a name = "not13_799" id = "not13_799" href = "#line13_798">seq.</a>
+Scipio <i>requirens</i>, quærens, <i>quæ tanta sit turba adeo gratantum:
+adcipit</i>, audit, cognoscit,
+<span class = "pagenum notes">135</span>
+docetur a Sibylla (ut contra <i>dare</i> pro <i>dicere</i>) eas esse
+<i>effigies heroum</i> (v. <a class = "crossref" href = "#not13_779">ad
+v.&nbsp;779</a>) et <i>majores umbras</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "#not13_751">ad v.&nbsp;751</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_145">VIII, 145</a>, <i>gratantum</i> sibi, h.e.
+lætantium. Sed v. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_800" id = "not13_800" href = "#line13_800">800.</a>
+Nota hic Achillis et Hectoris conjunctionem.</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>Les plus grands ennemis, les plus fiers adversaires,</p>
+<p>Réunis dans ces lieux n’y sont plus que des frères.</p>
+
+<p class = "right">
+<i>Voltaire, Henriade, ch. VII.</i>
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_801" id = "not13_801" href = "#line13_801">801.</a>
+<i>Ajacis gradum</i>, ut Αἴας μακρὰ βιβὰς, dicitur Homero, Iliad. η,
+213, loco insigni, qui Silii animo obversatas videtur.
+&mdash;<a name = "not13_803" id = "not13_803" href =
+"#line13_803">803.</a>&nbsp;<i>Ithacum</i>, Ulyssem (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_180">ad II, 180</a>), <i>corde</i>,
+eloquentia, versutia, prudentiaque, <i>æquantem facta Peleia</i>, res
+gestas et virtutem Pelidæ; non minus prudentia insignem, quam Achilles
+virtute. Notus ex Homero Ulysses πολύτροπος, πολύμητις, πολυμήχανος, διῒ
+μῆτιν ἀτάλαντος.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_804" id = "line13_804"> </a>
+Victuram hinc cernit Ledæi Castoris umbram:</p>
+<span class = "linenum">805</span>
+<p><a name = "line13_805" id = "line13_805"> </a>
+<a href = "#var13_805">Alternam lucem peragebat in æthere</a>
+Pollux.</p>
+<p><a name = "line13_806" id = "line13_806"> </a>
+Sed subito vultus monstrata Lavinia traxit.</p>
+<span class = "pagenum">136</span>
+<p><a name = "line13_807" id = "line13_807"> </a>
+Nam virgo admonuit, tempus cognoscere manes</p>
+<p><a name = "line13_808" id = "line13_808"> </a>
+Femineos, ne cunctantem lux alma vocaret.</p>
+<p><a name = "line13_809" id = "line13_809"> </a>
+«Felix hæc, inquit, Veneris nurus ordine longo</p>
+<span class = "linenum">810</span>
+<p><a name = "line13_810" id = "line13_810"> </a>
+Trojugenas junxit sociata prole Latinis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_804" id = "not13_804" href = "#line13_804">804.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#not9_295">ad IX, 295</a>.
+&mdash;<i>Victuram</i>, mox in cælum redituram.
+&mdash;<a name = "not13_805" id = "not13_805" href =
+"#line13_805">805.</a>&nbsp;<i>Alternam lucem</i>; cf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_806" id = "not13_806" href = "#line13_806">806.</a>
+Silius, ut nullam varietatis et poetici ornatus adhibendi occasionem
+prætermitteret, illustres etiam feminas recenset: in quo exemplum quoque
+Virgil. Æneid. VI, 445 seq. sequutus est. Bene autem ita rem variavit,
+ut non ex mythis, sed prisca Romanorum historia petierit exempla, et pro
+heroinis substituerit clarissimas gentis suæ feminas.
+&mdash;<i>vultus</i> Scipionis ad se convertit <i>Lavinia</i>, <ins
+class = "correction" title = "‘Æneœ’ legitur">Æneæ</ins> conjux; quæ
+tamquam auctor generis romani commode memoratur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">136</span>
+<a name = "not13_807" id = "not13_807" href = "#line13_807">807.</a>
+<i>virgo</i>, Sibylla, <i>admonuit</i>, <i>tempus esse</i>,
+<i>cognoscere</i>, etc.
+&mdash;<a name = "not13_808" id = "not13_808" href =
+"#line13_808">808.</a>&nbsp;<i>lux alma</i>, ut ap. Virg. Æn.
+I,&nbsp;306 (ubi v. Heyne), et VIII, 455. Cf. sup. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_203">ad III, 203</a>.
+&mdash;<i>vocaret</i> sc. ad superos: nam orto sole infera loca a vivis
+relinquenda, et a Manibus repetenda sunt. Silius ad verbum fere
+expressit Virgil. Æn. VI, 538 sq., ubi v. Heyne.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_811" id = "line13_811"> </a>
+«Vis et Martigenæ thalamos spectare Quirini?</p>
+<p><a name = "line13_812" id = "line13_812"> </a>
+Hersiliam cerne: hirsutos quum sperneret olim</p>
+<p><a name = "line13_813" id = "line13_813"> </a>
+Gens vicina procos, pastori rapta marito</p>
+<p><a name = "line13_814" id = "line13_814"> </a>
+<a href = "#var13_814">Intravitque casæ</a>, culmique e stramine
+fultum</p>
+<span class = "linenum">815</span>
+<p><a name = "line13_815" id = "line13_815"> </a>
+Pressit læta torum, et soceros revocavit ab armis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_811" id = "not13_811" href = "#line13_811">811.</a>
+<i>Martigenæ Quirini</i>, ut <i>Mavortius Romulus</i> ap. Virg. Æn. VI,
+778.
+&mdash;<i>thalamos</i>, consortem thalami, uxorem. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_383">ad III, 383</a>.
+&mdash;<a name = "not13_812" id = "not13_812" href =
+"#line13_812">812.</a>&nbsp;<i>Hersilia</i> nota e Liv. I,&nbsp;11, et
+Ovid. Met. XIV, 848. Conf. de raptu Sabinarum Liv. I,&nbsp;9, 13, et
+Ovid. Fast. III, 179... 228.
+&mdash;<i>hirsutos procos</i>, priscos Romanos, horridam incultamque
+vitam agentes. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_613">ad
+I,&nbsp;613 in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_813" id = "not13_813" href =
+"#line13_813">813.</a>&nbsp;<i>Gens vicina</i>, Sabini.
+&mdash;<i>pastori</i>, Romulo, <i>rapta</i> est Hersilia, ut ejus conjux
+esset.
+&mdash;<a name = "not13_814" id = "not13_814" href =
+"#line13_814">814.</a>&nbsp;<i>casa</i> Romuli in Capitolio, ubi diu
+superstes fuit. Conf. Vitruv. II,&nbsp;1; Ovid. Fast. l.c. v.&nbsp;184
+seq. Cerda ad Virg. Æn. VIII, 654; Prop. II, <span class =
+"smallcaps">xvi</span>, 20, et IV, <span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;6&nbsp;sqq.
+&mdash;<i>Intravit casæ</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#var6_498">ad VI, 498 in Var. Lect.</a> Verba <i>culmi
+stramine fultum torum</i> pastoritiæ horridæque vitæ consentanea. Silius
+forte respexit loca Ovid. Fast. III, 185, et Virg. Æn. VIII, 654; qui
+tamen versus, nisi mala manu inlatus, certe conruptus est.
+&mdash;<a name = "not13_815" id = "not13_815" href =
+"#line13_815">815.</a>&nbsp;<i>soceros revocavit ab armis</i>, quod
+Hersiliæ etiam tribuit Ovid. Fast. III, 206 seqq.; Livius, I,&nbsp;11,
+pr. et 13 pr. tradit, Cæninenses Antemnatesque Hersiliæ, Crustuminos
+vero mulierum Sabinorum precibus reconciliatos esse Romanis. Suam quoque
+huic facto immortalitatem apud nos pictura asseruit. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_816" id = "line13_816"> </a>
+Adspice Carmentis gressus: Evandria mater</p>
+<p><a name = "line13_817" id = "line13_817"> </a>
+Hæc fuit, et vestros <a href = "#var13_817">tetigit</a> præsaga
+labores.</p>
+<p><a name = "line13_818" id = "line13_818"> </a>
+Vis et, quos Tanaquil vultus gerat? hæc quoque castæ</p>
+<span class = "pagenum">137</span>
+<p><a name = "line13_819" id = "line13_819"> </a>
+Augurio valuit mentis, venturaque dixit</p>
+<span class = "linenum">820</span>
+<p><a name = "line13_820" id = "line13_820"> </a>
+Regna viro, et dextros adnovit in alite Divos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_816" id = "not13_816" href = "#line13_816">816.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_18">ad VII, 18</a>.
+&mdash;<a name = "not13_817" id = "not13_817" href =
+"#line13_817">817.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æneid. VIII, 340 sq. ibique Heyne.
+&mdash;<i>tetigit</i> quædam leviter, non omnia cecinit; Lefeb.
+<i>labores</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_561">V,&nbsp;561</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_818" id = "not13_818" href = "#line13_818">818 seq.</a>
+Silius expressit Liv. I,&nbsp;34:
+<span class = "pagenum notes">137</span>
+Tarquinio «aquila pileum aufert, et rursus capiti apte reponit: quod
+augurium adcepisse læta dicitur Tanaquil, perita, ut vulgo Etrusci,
+cælestium prodigiorum mulier. Excelsa et alta sperare complexa virum
+jubet,» etc.
+&mdash;<i>castæ mentis</i>, qualis vatibus est. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_481">ad I,&nbsp;481</a>; et <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_698">II, 698</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_819" id = "not13_819" href =
+"#line13_819" title = "numerus deest">819.</a>&nbsp;<i>dixit</i>,
+prædixit, vaticinata est; vocab. propr. de vate. Vide Heins. ad Ovid.
+Ep. Heroid. V,&nbsp;33, et Passerat. ad Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ix</span>,&nbsp;6.
+&mdash;<a name = "not13_820" id = "not13_820" href =
+"#line13_820">820.</a>&nbsp;<i>in alite</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#line5_405">V,&nbsp;405</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_821" id = "line13_821"> </a>
+«Ecce pudicitiæ Latium decus, inclita leti</p>
+<p><a name = "line13_822" id = "line13_822"> </a>
+Fert frontem atque oculos terræ Lucretia fixos.</p>
+<p><a name = "line13_823" id = "line13_823"> </a>
+Non datur, heu! tibi, Roma, nec est, quod malle deceret,</p>
+<p><a name = "line13_824" id = "line13_824"> </a>
+Hanc laudem retinere diu. <a href = "#var13_824">Virginia</a> juxta,</p>
+<span class = "linenum">825</span>
+<p><a name = "line13_825" id = "line13_825"> </a>
+Cerne, cruentato vulnus sub pectore servat,</p>
+<p><a name = "line13_826" id = "line13_826"> </a>
+Tristia defensi ferro monimenta pudoris,</p>
+<p><a name = "line13_827" id = "line13_827"> </a>
+Et patriam laudat miserando in vulnere dextram.</p>
+<p><a name = "line13_828" id = "line13_828"> </a>
+Illa est, quæ Thybrim, quæ fregit Lydia bella,</p>
+<p><a name = "line13_829" id = "line13_829"> </a>
+Nondum passa marem, quales optabat habere</p>
+<span class = "linenum">830</span>
+<p><a name = "line13_830" id = "line13_830"> </a>
+Quondam Roma viros, contemtrix Clœlia sexus.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_822" id = "not13_822" href = "#line13_822">822 sqq.</a>
+Apta pudicitiæ pudorisque imago. Justo dolori indulget poeta, cujus ævo
+vix pudicæ mulieres, nedum talia pudicitiæ exempla reperiebantur.
+&mdash;<i>Lucretia</i>, vel pueris nota e Liv. I,&nbsp;57 sq., et
+<i>Virginia</i> (<a class = "missing" name = "not13_824" id =
+"not13_824" href = "#line13_824" title = "numerus deest">v.&nbsp;824</a>) e Liv. III, 44... 48.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_828" id = "not13_828" href = "#line13_828">828 sq.</a>
+Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_492">X,&nbsp;492&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>Lydia bella</i>, ut <i>Lydia castra</i> <a class = "crossref"
+href = "bookX.html#line10_484">X,&nbsp;484</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_831" id = "line13_831"> </a>
+Quum, subito adspectu turbatus, Scipio poscit,</p>
+<p><a name = "line13_832" id = "line13_832"> </a>
+Quæ pœnæ caussa, et qui sint in crimine manes.</p>
+<p><a name = "line13_833" id = "line13_833"> </a>
+<a href = "#var13_833">Tum virgo: «Patrios fregit</a> quæ curribus
+artus,</p>
+<p><a name = "line13_834" id = "line13_834"> </a>
+Et stetit adductis super ora trementia frenis,</p>
+<span class = "pagenum">138</span>
+<span class = "linenum">835</span>
+<p><a name = "line13_835" id = "line13_835"> </a>
+Tullia, non ullos satis exhaustura labores,</p>
+<p><a name = "line13_836" id = "line13_836"> </a>
+Ardenti Phlegethonte natat: fornacibus atris</p>
+<p><a name = "line13_837" id = "line13_837"> </a>
+Fons rapidus furit, atque ustas sub gurgite cautes</p>
+<p><a name = "line13_838" id = "line13_838"> </a>
+Egerit, et scopulis pulsat flagrantibus ora.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_831" id = "not13_831" href = "#line13_831">831.</a>
+Scipio procul, a sinistra forte, videt <i>Tartarum</i>, de cujus sede et
+de <i>pœnis</i>, quas damnati in eo luunt, v. Heyne in not. et Exc. VIII
+ad Virg. Æneid. VI, 557 seq. Harum tamen pœnarum et Tartari Silius jam
+sup. <a class = "crossref" href = "#line13_542">v.&nbsp;542 seq.</a>, et
+<a class = "crossref" href = "#line13_601">601 sq.</a> mentionem
+fecerat; unde nunc contentus est pœnas mulierum memorasse. Quoniam enim
+inde a <a class = "crossref" href = "#line13_809">v.&nbsp;809</a>,
+feminas optimi exempli recensuerat, nunc pessimi alias iis adjungit, ut
+nulla varietatis ornatusque materies prætermittatur.
+&mdash;<i>poscit</i>, requirit, quærit.
+&mdash;<a name = "not13_832" id = "not13_832" href =
+"#line13_832">832.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æneid. VI, 560,&nbsp;561.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_833" id = "not13_833" href = "#line13_833">833
+seqq.</a>
+<i>Tullia</i> ejusque scelera notissima e Liv. I,&nbsp;46 sqq. Conf.
+Ovid. Fast. VI, 603 seq.
+<span class = "pagenum notes">138</span>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_834" id = "not13_834" href =
+"#line13_834" title = "numerus deest">834.</a>&nbsp;<i>stetit</i>, vel
+ipsa <i>super ora</i> patris, vel in curru, qui substitit <i>adductis
+frenis</i>. Utroque scelus augetur: sed neutrum alibi legere memini, et
+is, qui jumenta ageret, frenos potius inhibuisse dicitur, ne per patris
+corpus ageretur. Itaque vel τὸ <i>adductis</i> pro simpl. <i>ductis</i>
+positum, vel atrocitas sceleris a Silio aucta videtur.
+&mdash;<i>non ullos labores</i>, nullum pœnarum exquisitissimarum genus
+(cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_386">ad VI, 386</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#not12_78">XII, 78</a>.).
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_835" id = "not13_835" href =
+"#line13_835" title = "numerus deest">835.</a>&nbsp;<i>satis
+exhaustura</i>, satis diu luitura.
+&mdash;<a name = "not13_836" id = "not13_836" href =
+"#line13_836">836&nbsp;sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#line13_563">v.&nbsp;563 seq.</a>, et
+Virg. Æneid. VI, 550&nbsp;sq.
+&mdash;<i>fornacibus</i>, subterraneis receptaculis ignis, qui inde
+prosilit.
+&mdash;<a name = "not13_838" id = "not13_838" href =
+"#line13_838">838.</a>&nbsp;<i>scopulis</i>, saxis <i>flagrantibus
+pulsat ora</i> Tulliæ; cujus pœna apte efficta.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_839" id = "line13_839"> </a>
+Illa autem, quæ tondetur præcordia rostro</p>
+<span class = "linenum">840</span>
+<p><a name = "line13_840" id = "line13_840"> </a>
+Alitis, (en quantum resonat plangentibus alis</p>
+<p><a name = "line13_841" id = "line13_841"> </a>
+Armiger ad pastus rediens Jovis!) hostibus arcem</p>
+<p><a name = "line13_842" id = "line13_842"> </a>
+Virgo (inmane nefas) adamato prodidit auro</p>
+<p><a name = "line13_843" id = "line13_843"> </a>
+Tarpeia, et pactis reseravit claustra Sabinis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_839" id = "not13_839" href = "#line13_839">839 sqq.</a>
+<i>Tarpeia</i> ejusque flagitium notum e Liv. I,&nbsp;11. Pœnam ejus
+poeta non male comminiscitur secundum fabulam de Prometheo, cujus cor,
+continuo renascens, aquila, ut Tityi vultur, exedere fingitur. De illo
+v. Hesiod. Theog. v.&nbsp;521 seq. de hoc. Hom. Od. λ, 575 seq., et
+Virg. Æn. VI, 597&nbsp;sq. Eumdem mythum respexit Silius inf. <a class =
+"crossref" href = "#line13_873">v.&nbsp;873</a>.
+&mdash;<i>tondetur</i>, ἀνακείρεται, κατακείρεται, ut simili loco
+Virgil. Æneid. VI, 598, et Senec. Agam. 18. Sed quantum a Virgilio
+distat Silius! <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_841" id = "not13_841" href =
+"#line13_841" title = "numerus deest">841.</a>&nbsp;<i>Armiger
+Jovis</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_108">X,&nbsp;108</a> et al.
+&mdash;<a name = "not13_843" id = "not13_843" href =
+"#line13_843">843.</a>&nbsp;<i>pactis</i>, qui mercedem cum ea pacti
+erant.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_844" id = "line13_844"> </a>
+Juxta (nonne vides? neque enim leviora domantur</p>
+<span class = "linenum">845</span>
+<p><a name = "line13_845" id = "line13_845"> </a>
+Delicta) inlatrat jejunis faucibus <a href =
+"#var13_845">Orthrus</a>,</p>
+<p><a name = "line13_846" id = "line13_846"> </a>
+Armenti quondam custos inmanis Hiberi,</p>
+<span class = "pagenum">139</span>
+<p><a name = "line13_847" id = "line13_847"> </a>
+Et morsu petit, et <a href = "#var13_847">polluto eviscerat
+ungue</a>.</p>
+<p><a name = "line13_848" id = "line13_848"> </a>
+Nec par pœna tamen sceleri: sacraria Vestæ</p>
+<p><a name = "line13_849" id = "line13_849"> </a>
+Polluit, exsuta sibi virginitate, sacerdos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_844" id = "not13_844" href = "#line13_844">844.</a>
+Describitur mira, et modo memoratæ similis pœna incestus, quam virgo
+Vestalis solvit.
+&mdash;<i>domantur</i>, puniuntur.
+&mdash;<a name = "not13_845" id = "not13_845" href =
+"#line13_845">845.</a>&nbsp;<i>Orthrus</i>, quod jam D.&nbsp;Heins.
+monuit, biceps canis Geryonæ et Cerberi frater comesque in inferis (v.
+Stat. Silv. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 230, qui locus inde
+lucem adcipit), qui <span class = "greek" title =
+"Orthros">Ὄρθρος</span>, dicitur Apollodoro et Qu. Calab. VI, 253. <span
+class = "greek" title = "Orthos">Ὄρθος</span>, Eustathio, Hesiodo, ejus
+et Apollonii Schol. <span class = "greek" title = "Ôros">Ὤρος</span>,
+Palæphato c. 40 (ubi conf. tamen Fisch.), et Gergittius Polluci
+V,&nbsp;5. Cf. Heyne ad Apollodor. p.&nbsp;390.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">139</span>
+<a name = "not13_847" id = "not13_847" href = "#line13_847">847.</a>
+<i>morsu petit</i> virginem.
+&mdash;<i>eviscerat</i>, ut apud Virg. Æn. XI, 723, et Cic. Tusc. Qu.
+I,&nbsp;44 (in loco Ennii), et II,&nbsp;9; Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_849" id = "not13_849" href = "#line13_849">849.</a>
+Minuciam designari suspicatur Lefeb. coll. Liv. VIII, 15. Sed aliarum
+quoque Vestalium incestum et pœnias memorant Liv. XXII, 57; XXVIII, 11;
+XLI,&nbsp;2, et alii.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">850</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_850" id = "line13_850"> </a>
+«Sed satis hæc vidisse, satis: mox deinde videnti</p>
+<p><a name = "line13_851" id = "line13_851"> </a>
+Nunc animas tibi, quæ potant oblivia, paucas</p>
+<p><a name = "line13_852" id = "line13_852"> </a>
+In fine <a href = "#var13_852">enumerasse</a> paro, et remeare
+tenebris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_850" id = "not13_850" href = "#line13_850">850.</a>
+Withof. distinguebat: <i>mox deinde</i> (scilicet addit vates):
+<i>videnti</i>, etc.
+&mdash;<a name = "not13_851" id = "not13_851" href =
+"#line13_851">851&nbsp;sq.</a>
+Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not13_555">ad v.&nbsp;555
+seq.</a> Mirum phantasma est Silii, quod res gestas Marii, Sullæ,
+Pompeii et Cæsaris ita vates prædicit, ut illas ex Orco in terras mox
+prodituros narret; Ernesti. Quod cur mirum sit, non adsequor: nam Marius
+XL circiter anno post bellum Punicum II natus est, ejusque temporibus
+vixit Sulla, nec ita multo post Pompeius et Cæsar. Neque etiam mirus est
+omnino recensus posteritatis, quem multo prolixiorem dedit Virgil. Æn.
+VI, 748, 893, in quo Cæsaris quoque et Pompeii mentio fit v.&nbsp;827
+seqq.
+&mdash;<i>paucas</i> ejusmodi <i>animas</i> sapienter et cum dilectu
+poeta recensuit, non multas: nam primum Maro hoc argumentum jam summo
+ornatu summaque arte ac copia tractaverat; deinde quæ ille hac occasione
+in gratiam Cæsarum dixit, Silius jam vaticinio inseruerat sup. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_593">III, 593 seq.</a> reges
+vero Albani ac Romani cum aliis, quorum Virgilius meminit, jam ante b.
+Punicum I vixerant, et ab eorum recensu poeta doctus, cui alia magnorum
+virorum exempla suppeditabat historia antiqua, abstinuit, ut res
+variaret, non easdem repeteret; denique hic liber copiosiore rerum
+futurarum commemoratione in nimiam molem excrevisset.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_853" id = "line13_853"> </a>
+Hic Marius (nec multa dies jam restat ituro</p>
+<p><a name = "line13_854" id = "line13_854"> </a>
+Ætheream in lucem) <a href = "#var13_854">veniet tibi origine
+parva</a></p>
+<span class = "linenum">855</span>
+<p><a name = "line13_855" id = "line13_855"> </a>
+In longum imperium consul; nec Sulla morari</p>
+<span class = "pagenum">140</span>
+<p><a name = "line13_856" id = "line13_856"> </a>
+<a href = "#var13_856">Jussa</a> potest, aut amne diu potare soporo.</p>
+<p><a name = "line13_857" id = "line13_857"> </a>
+Lux vocat, et nulli Divum mutabile fatum.</p>
+<p><a name = "line13_858" id = "line13_858"> </a>
+Imperium hic primus rapiet: sed gloria culpæ,</p>
+<p><a name = "line13_859" id = "line13_859"> </a>
+Quod reddet solus: nec tanto in nomine quisquam</p>
+<span class = "linenum">860</span>
+<p><a name = "line13_860" id = "line13_860"> </a>
+Exsistet, Sullæ qui se velit esse secundum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_854" id = "not13_854" href = "#line13_854">854.</a>
+De <i>origine parva consulis Marii</i> cf. Juvenal. VIII, 245 seq.
+ibique Intpp. <i>veniet in longum imperium</i>; nam septies consul fuit.
+&mdash;<i>veniet tibi</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_46">ad I,&nbsp;46 in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not13_855" id = "not13_855" href =
+"#line13_855">855&nbsp;sqq.</a>
+<i>Sulla</i> non potest <i>morari jussa</i> et <i>fatum nulli Divum
+mutabile</i>, h.e. leges fati et tempus (<i>mille lustra</i>, <a class =
+"crossref" href = "#line13_558">v.&nbsp;558</a>) iis definitum,
+<span class = "pagenum notes">140</span>
+quo perfecto <i>lux vocat</i> animas, h.e. illis in nova corpora et ad
+superos redeundum est: nec <i>diu</i> amplius <i>potabit amnem
+soporum</i>, aquam Lethes bibet, h.e. mox nascetur; quo sensu etiam de
+Mario dicitur <i>nec multa dies jam restat ituro ætheream in lucem</i>.
+Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not13_555">ad v.&nbsp;554...
+559</a>. Ita, nisi me omnia fallunt, hic locus explicandus est, non, ut
+Ernesti putat: Sulla non potest impedire leges fati, quod Marium Romæ
+destinavit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_858" id = "not13_858" href = "#line13_858">858...
+860.</a>
+Sulla <i>primus</i> dictaturam perpetuam <i>rapiet</i>, in quo
+<i>culpandus</i> quidem erit, sed laudandus quoque propterea quod
+<i>solus</i> eam sponte et brevi tempore post deponet legibusque remp.
+reddet; Cæsar contra et Cæsares, vel imperatores, summam in republica
+potestatem ad exemplum ejus suscipient, sed illa se abdicare nolent. Res
+notissima ex historia Rom. <i>Sullæ secundum</i> potestate, eo
+inferiorem (ut ap. Virgil. Æn. XI, 441 al.), vel secundum ab illo.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_861" id = "line13_861"> </a>
+Ille, hirta cui subrigitur coma fronte, decorum</p>
+<p><a name = "line13_862" id = "line13_862"> </a>
+Et gratum terris Magnus caput: ille Deum gens,</p>
+<p><a name = "line13_863" id = "line13_863"> </a>
+Stelligerum adtollens apicem, Trojanus Iulo</p>
+<p><a name = "line13_864" id = "line13_864"> </a>
+Cæsar avo; <a href = "#var13_864">quantas moles</a>, quum sede
+reclusa</p>
+<span class = "linenum">865</span>
+<p><a name = "line13_865" id = "line13_865"> </a>
+<a href = "#var13_865">Hac</a> tandem erumpent, terraque marique
+movebunt!</p>
+<p><a name = "line13_866" id = "line13_866"> </a>
+Heu miseri, quoties toto <a href = "#var13_866">pugnabitur</a> orbe!</p>
+<span class = "pagenum">141</span>
+<p><a name = "line13_867" id = "line13_867"> </a>
+Nec leviora lues, quam victus, crimina victor.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_861" id = "not13_861" href = "#line13_861">861.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VI, 827... 836.
+&mdash;<i>Ille</i>, quem vides, est Pompeius <i>Magnus</i>.
+&mdash;<i>hirta frons</i> majestati conciliandæ, Barth. Adv.
+XXII,&nbsp;8. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_121">XVI, 121</a>.
+&mdash;<a name = "not13_862" id = "not13_862" href =
+"#line13_862">862.</a>&nbsp;<i>ille</i> Julius <i>Cæsar Trojanus, Deum
+gens</i>, qui originem refert ad <i>Iulium</i> Trojanum, Æneæ filium,
+Veneris nepotem. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_185">ad II, 185</a>, et Virg. Æn. I,&nbsp;286 sq.; VI,
+835 sq. De <i>stelligero apice</i> v. Suet. Cæs. c. 88; sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_629">ad III, 629</a>, et Broukh. ad
+Prop. IV, <span class = "smallcaps">vi</span>, 59.
+&mdash;<a name = "not13_863" id = "not13_863" href =
+"#line13_863">863.</a>&nbsp;<i>Iulo avo</i>, auctore generis.
+&mdash;<a name = "not13_864" id = "not13_864" href =
+"#line13_864">864&nbsp;seq.</a>
+Silius ad verbum fere expressit locum Virgilii de bello civili, inter
+Pompeium et Cæsarem gesto, Æneid. VI, 828&nbsp;sqq.
+&mdash;<i>sede hac</i> in inferis <i>reclusa</i>, post ingressum vitæ et
+reditum ex inferis.
+&mdash;<i>tandem</i>, post mille lustra, sup. <a class = "crossref" href
+= "#line13_558">v.&nbsp;558</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_865" id = "not13_865" href =
+"#line13_865" title = "numerus deest">865.</a>&nbsp;<i>erumpent</i>
+exquisite de cupiditate, qua ardent quasi, ad vitam redeundi et rebus
+gestis inclarescendi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_866" id = "not13_866" href = "#line13_866">866.</a>
+<i>Heu miseri</i>
+<span class = "pagenum notes">141</span>
+Romani. His verbis et v.&nbsp;868 seq. bene ac commode deploratur
+bellorum civilium calamitas; et mox δεινῶς <i>crimina</i> dixit poeta.
+&mdash;<a name = "not13_867" id = "not13_867" href =
+"#line13_867">867.</a>&nbsp;Et <i>victus</i> Pompeius interficietur, et
+<i>victor</i> Cæsar: quod notum vel ex Sueton. Cæs. 35 et 82; Appian. b.
+Civ. II, 84 sq., et 111... 117.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_868" id = "line13_868"> </a>
+Tum juvenis lacrimans: «Restare <a href = "#var13_868">hæc ordine
+duro</a></p>
+<p><a name = "line13_869" id = "line13_869"> </a>
+Lamentor rebus Latiis: sed luce remota</p>
+<span class = "linenum">870</span>
+<p><a name = "line13_870" id = "line13_870"> </a>
+Si nulla est venia, et merito mors ipsa laborat,</p>
+<p><a name = "line13_871" id = "line13_871"> </a>
+Perfidiæ Pœnus quibus aut Phlegethontis in undis</p>
+<p><a name = "line13_872" id = "line13_872"> </a>
+Exuret ductor scelus, aut quæ digna renatos</p>
+<p><a name = "line13_873" id = "line13_873"> </a>
+Ales in æternum laniabit morsibus artus?»</p>
+<p><a name = "line13_874" id = "line13_874"> </a>
+«Ne metue, exclamat vates, non vita sequetur</p>
+<span class = "linenum">875</span>
+<p><a name = "line13_875" id = "line13_875"> </a>
+Inviolata virum: patria non ossa quiescent.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_869" id = "not13_869" href = "#line13_869">869.</a>
+<i>luce remota</i>, vita finita, post mortem in inferis.
+&mdash;<a name = "not13_870" id = "not13_870" href =
+"#line13_870">870.</a>&nbsp;<i>venia</i> criminum.
+&mdash;<i>mors ipsa laborat</i>, doloribus, calamitate, h.e. mortui
+quoque et animæ in inferis plectuntur et patiuntur mala. Hæc formula
+docta est et exquisita, non dura, ut notat Ern.
+&mdash;<a name = "not13_871" id = "not13_871" href =
+"#line13_871">871</a>&nbsp;<a name = "not13_872" id = "not13_872" href =
+"#line13_871">sq.</a>
+Cf. simil. loc. de pœnis, a <i>Pœno</i>, Hannibale, olim luendis, et
+extremis ejus fatis, sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_699">II, 699&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>in undis exuret scelus</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_564">XVII, 564</a>, et Virg. Æn. VI, 742, ibique
+Heyne.
+&mdash;<a name = "not13_873" id = "not13_873" href =
+"#line13_873">873.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#not13_839">ad v.&nbsp;839</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_875" id = "not13_875" href = "#line13_875">875.</a>
+<i>Inviolata vita</i>, est vel flagitiis non contaminata, a scelere
+pura, vel quæ malis non urgetur aut vexatur, adeoque jucunda et felix:
+hoc aptius est loco nostro.
+&mdash;<i>patria non ossa quiescent</i>; vid. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_574">ad II, 574</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_701">701&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line13_876" id = "line13_876"> </a>
+Namque ubi, fractus opum, magnæ certamine pugnæ</p>
+<p><a name = "line13_877" id = "line13_877"> </a>
+Pertulerit vinci, turpemque orare salutem,</p>
+<p><a name = "line13_878" id = "line13_878"> </a>
+Rursus bella volet <a href = "#var13_878">Macetum</a> instaurare sub
+armis.</p>
+<span class = "pagenum">142</span>
+<p><a name = "line13_879" id = "line13_879"> </a>
+Damnatusque doli, <a href = "#var13_879">desertis</a> conjuge fida</p>
+<span class = "linenum">880</span>
+<p><a name = "line13_880" id = "line13_880"> </a>
+Et dulci nato, linquet Carthaginis arces,</p>
+<p><a name = "line13_881" id = "line13_881"> </a>
+Atque una profugus lustrabit cærula puppe.</p>
+<p><a name = "line13_882" id = "line13_882"> </a>
+Hinc Cilicis Tauri saxosa cacumina viset.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_876" id = "not13_876" href =
+"#line13_876" title = "numerus deest">876.</a> <i>magnæ pugnæ</i> ad
+Zamam, de qua v. inf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookXVII.html#line17_292" title = "‘292’ solum legitur">XVII, 292
+sq.</a>, <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_386">386
+sq.</a>; Liv. XXX, 29&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not13_877" id = "not13_877" href =
+"#line13_877">877.</a>&nbsp;Expressit poeta verba Liv. XXX, 35 extr.
+«Hannibal fassus in curia est, non prælio modo se, sed bello victum, nec
+spem salutis alibi, quam in pace inpetranda esse;» et cap. 36: «Decem
+legati auctore Hannibale missi ad petendam pacem... orantes
+inplorantesque fidem et misericordiam Scipionis.» Cf. Polyb. XV, 18 et
+de ipsis conditionibus pacis Liv. l.&nbsp;I, c. 37. Hannibal clam
+nuncios literasque ad Antiochum Syriæ regem misisse eumque ad bellum
+Romanis inferendum sollicitasse credebatur. Cf. Liv. XXXIII, 44.
+&mdash;<a name = "not13_878" id = "not13_878" href =
+"#line13_878">878.</a>&nbsp;<i>Macetes</i>, Μάκετες, vel <i>Macetæ</i>
+(tum <i>Macetum</i> pro Macetarum) Macedones, ut inf. <a class =
+"crossref" href = "bookXIV.html#line14_5">XIV,&nbsp;5</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_415">XVII, 415</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_633">633</a>, sic dicti a
+Μακετία, parte Macedoniæ. Conf. Intpp. ad Gell. IX,&nbsp;3 pr., et
+Justin. VII,&nbsp;1; Scalig. Lect. Auson. I,&nbsp;23, et Gron.
+<span class = "pagenum notes">142</span>
+ad Senec. Herc. fur. 980.
+&mdash;<i>Macetum arma</i> pro Syris dixisse videtur Silius, quia
+Antiochus M. abnepos fuit Seleuci Nicatoris, ducis Macedonum, qui post
+Alexandri M. mortem regnum Syriæ obtinuit. An respexit fœdus inter
+Antiochum Philippumque ictum, bellumve Philippicum, quod Antiochico
+occasionem dedit? Cf. Polyb. lib. III,&nbsp;2, 7, et 32; XV, 20; XVIII,
+22. Sed illa ratio præstiterit: Silius autem epitheta longius petita
+amat. Vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_6">ad
+I,&nbsp;6</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_879" id = "not13_879" href = "#line13_879">879...
+882.</a>
+Hannibal a Romanis adcusatus Carthaginem relinquit et in Asiam ad
+Antiochum M. perfugit. Conf. Liv. XXXIII, 47... 49. <i>Taurus</i>
+maximus mons Asiæ minoris, cujus pars est <i>Cilicia</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not13_882" id = "not13_882" href =
+"#line13_882" title = "numerus deest">882.</a> <i>Cilicis Tauri</i> ut
+apud Ovid. Met. II, 217. Nota est <i>Cilicia</i> extra et intra Taurum,
+aspera, seu τραχεῖα et campestris.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_883" id = "line13_883"> </a>
+«Proh! quanto levius mortalibus ægra subire</p>
+<p><a name = "line13_884" id = "line13_884"> </a>
+<a href = "#var13_884">Servitia, atque hiemes, æstusque, fugamque,
+fretumque</a>,</p>
+<span class = "linenum">885</span>
+<p><a name = "line13_885" id = "line13_885"> </a>
+Atque famem, quam posse mori! Post Itala bella</p>
+<p><a name = "line13_886" id = "line13_886"> </a>
+Assyrio famulus regi, <a href = "#var13_886">falsusque</a> cupiti</p>
+<p><a name = "line13_887" id = "line13_887"> </a>
+Ausoniæ motus, dubio petet æquora velo;</p>
+<p><a name = "line13_888" id = "line13_888"> </a>
+Donec, Prusiacas delatus segniter oras,</p>
+<p><a name = "line13_889" id = "line13_889"> </a>
+Altera servitia <a href = "#var13_889">inbelli patietur in ævo</a>,</p>
+<span class = "linenum">890</span>
+<p><a name = "line13_890" id = "line13_890"> </a>
+Et latebram munus regni. Perstantibus inde</p>
+<span class = "pagenum">143</span>
+<p><a name = "line13_891" id = "line13_891"> </a>
+Æneadis, reddique sibi poscentibus hostem,</p>
+<p><a name = "line13_892" id = "line13_892"> </a>
+Pocula furtivo rapiet properata veneno,</p>
+<p><a name = "line13_893" id = "line13_893"> </a>
+<a href = "#var13_893">Ac tandem terras longa formidine solvet</a>.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_883" id = "not13_883" href = "#line13_883">883 sqq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_223">II, 223
+sq.</a> ibique not.
+&mdash;<a name = "not13_886" id = "not13_886" href = "#line13_886">886
+seq.</a>
+<i>Assyrio</i>, Syrio (ut <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_41">XI, 41</a>), <i>regi</i>, Antiocho M.
+<i>famulus</i>, cui operam suam addicet, ut deinde Prusiæ, unde
+v.&nbsp;889, <i>altera servitia</i>, quod jam notavit Drak. Cf. Liv.
+XXXIV, 60.
+&mdash;<i>falsus cupiti Ausoniæ motus</i>, frustratus spe in bello
+Antiochico adversus Romanos posita, quod male cessit. Cf. Liv. XXXVI, 19
+seq.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_887" id = "not13_887" href =
+"#line13_887" title = "numerus deest">887.</a>&nbsp;<i>dubio velo</i>,
+dubius quo contendat.
+&mdash;<a name = "not13_888" id = "not13_888" href =
+"#line13_888">888.</a>&nbsp;Ad Prusiam regem Bithyniæ confugiet, et, ne
+Romanis tradatur, venenum sumet, quod ante præparatum ad tales casus
+habebit. Cf. Liv. XXXIX, 51.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not13_889" id = "not13_889" href =
+"#line13_889" title = "numerus deest">889.</a>&nbsp;<i>inbelli in
+ævo</i>, in senectute. Confer cum hoc loco verba Juvenalis, sat.
+X,&nbsp;160 seq., ubi eadem suo quisque
+<span class = "pagenum notes">143</span>
+modo expressit: «atque ibi magnus Mirandusque cliens sedet ad prætoria
+regis, Donec Bithyno libeat vigilare tyranno.» <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not13_892" id = "not13_892" href =
+"#line13_892">892.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_705">II, 705&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<a name = "not13_893" id = "not13_893" href =
+"#line13_893">893.</a>&nbsp;Verba Maroniana Ecl. IV, 14, et morientis
+Hannibalis apud Liv. XXXIX, 51. Hunc Hannibalis exitum multi poetæ in
+scenam protulerunt, e quibus ante alios mihi nominandus est <i>Firmin
+Didot</i>, qui infensissimum nomini romano hostem vividis coloribus
+totum expressit, eumque morientem pulcherrimo hoc versu prosecutus est:
+«Rome! Annibal mourant te livre enfin la terre.» <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line13_894" id = "line13_894"> </a>
+Hæc vates, Erebique cavis se <a href = "#var13_894">reddidit</a>
+umbris.</p>
+<span class = "linenum">895</span>
+<p><a name = "line13_895" id = "line13_895"> </a>
+Tum <a href = "#var13_895">lætus</a> socios juvenis portumque
+revisit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not13_894" id = "not13_894" href = "#line13_894">894.</a>
+Verba Homeri Od. λ, 194 et 626, ut <a name = "not13_895" id =
+"not13_895" href = "#line13_895">v.&nbsp;895</a>; Virgil. Æn. VI, 900.
+Nemini persuadere volumus, ut credat Silium ex apertis Virgilii et
+Homeri voluminibus hæc similia verba nunc descripsisse: sed tamen poetam
+illorum lectione imbutum ex hac similitudine adnoscimus, quod genus
+imitationis maxime intelligi volumus, quum de imitatione loquimur;
+Ernesti.</p>
+
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae13" id = "variae13">
+Liber XIII: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<span class = "pagenum">72</span>
+<p><a name = "var13_2" id = "var13_2" href = "#line13_2">2.</a>
+<i>torvo vultu</i> Med. forte rectius, judice Lefeb. Sed Silium
+similibus Græcismis ubique delectari recte monuit Draken. Conf. Heins.
+et Burm. ad Valer. Fl. III, 343.
+&mdash;<a name = "var13_4" id = "var13_4" href =
+"#line13_4">4.</a>&nbsp;<i>radens</i> scribendum esse opinabatur
+N.&nbsp;Heins. ut designaretur, Turiam, vel Tutiam, rivum tenuem et
+exiguum, quum ripas non haberet, pro ripis <i>gramina radere</i> (vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_350">not. ad IV,
+350</a>), h.e. per plana et campos labi. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_5" id = "var13_5" href =
+"#line13_5">5.</a>&nbsp;<i>Tutia</i> Tell. R.&nbsp;2, Med. Marsi, Mart.
+Herbip. Junt. Ald. Gryph. Nut. unde recepi cum Lefeb. et Ern.
+<i>Tucia</i> Oxon. Put. R.&nbsp;1, <i>Tuscia</i> Parm. <i>Turia</i> ed.
+Basil.
+<span class = "pagenum">73</span>
+et hinc aliæ recentt. forte et sic Col. ac vulgg. edd. Liv. XXVI, 11,
+ubi tamen Sigonius <i>Tutiam</i> ex vetustis libris prætulit, quam lect.
+retinuere Gron. Drakenb. et Ern. Conf. Cluver. Ital. ant. II, 10, 710.
+Præter Silium et Livium nemo mentionem facit hujus fluminis sive rivi,
+quem Dausq. perperam confundebat cum Thuriis, magnæ Græciæ urbe, quæ et
+Sybaris dicebatur. Notior est Turia, seu Turias et Turius, Hispaniæ fl.
+(hod. <i>Guadalabiar</i>) de quo vid. Plin. III,&nbsp;3; Mel.
+II,&nbsp;6; Sall. Hist. II.
+&mdash;<a name = "var13_12" id = "var13_12" href =
+"#line13_12">12.</a>&nbsp;<i>si nunc se sisteret</i> maluerit
+N.&nbsp;Heins. inprob. Lefeb. qui confert I,&nbsp;585.
+&mdash;<a name = "var13_15" id = "var13_15" href =
+"#line13_15">15.</a>&nbsp;<i>grandine</i> scripti. Vulgo
+<i>sanguine</i>.
+&mdash;<a name = "var13_16" id = "var13_16" href =
+"#line13_16">16.</a>&nbsp;<i>gentes</i>, vel <i>menti</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. et <i>genti</i> Drak.</p>
+
+<span class = "pagenum">74</span>
+<p><a name = "var13_24" id = "var13_24" href = "#line13_24">24.</a>
+<i>perrupit</i> Oxon. et Put. Vulgo <i>perrumpit</i>.
+&mdash;<a name = "var13_28" id = "var13_28" href =
+"#line13_28">28.</a>&nbsp;<i>postremus</i> ad marg. Rom.&nbsp;1.</p>
+
+<p><a name = "var13_30" id = "var13_30" href = "#line13_30">30.</a>
+<i>Argiripæ pravum decus</i> Colon. unde veram lectionem Silio restituit
+N.&nbsp;Heins. Tertia syll. voc. <i>Argyripa</i> corripitur, ut supra
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_554">lib. IV,
+v.&nbsp;554</a>, et inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_322">XVII, 322</a>, ad exemplum Virg. Æneid. XI,
+246, ubi vid. Heyne. <i>Aggripe parvum decus</i> Put. <i>Agrippæ parvum
+d.</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>Argirippa</i> Marsi ed. Ven. <i>Agrippæ
+haud parvum d.</i> edd. Marsi, Junt. Ald. et al. <i>Agrippa haud parvum
+d.</i> ed. Wolfii Basil. et inde aliæ. Eædem aliæque aberratt. vid. ap.
+Virgil. l.l.
+<span class = "pagenum">75</span>
+&mdash;<a name = "var13_31" id = "var13_31" href =
+"#line13_31">31.</a>&nbsp;<i>Œnea</i> scripti, <i>Æneæ</i> R.&nbsp;1,
+Parm. Med. Vulgo <i>Œnei</i>.
+&mdash;<a name = "var13_32" id = "var13_32" href =
+"#line13_32">32.</a>&nbsp;<i>Autolidas id fuit ignobile nomen</i> Col.
+et Put. ex quorum vestigiis felici et admodum probabili conjectura veram
+lectionem revocavit N.&nbsp;Heins. qui bene suspicabatur, nomen hic
+latere viri cujusdam, et intelligenda hæc esse de Dasio Altinio
+Arpinate, principe civitatis opulentoque homine, qui, sequutus primo
+partes Punicas, postea ad Romanos defecerit; vid. Liv. XXIV, 45. Noti
+quoque alii Dasii proditores, Brundusinus et Salapinus, e Liv. XXI, 48,
+et XXVI, 38. De constructione hac, <i>Dasio fuit haud i. nomen</i>, vid.
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#not11_58">not. ad XI, 58</a>,
+<i>Ætholidas inter fuit</i> R.&nbsp;2. Vulgo <i>Œtolidas inter fuit haud
+i. n.</i> Male! <i>Œnidas</i> (hoc est Ætolos) <i>inter fuit</i> conj.
+Dausq. quod recepit Cell. qui et <i>Ætolos</i> reponi posse notavit.
+&mdash;<a name = "var13_43" id = "var13_43" href =
+"#line13_43">43.</a>&nbsp;Secunda syll.
+<span class = "pagenum">76</span>
+voc. <i>Therapnæis</i> corripitur, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#var6_303">ad VI, 303</a>, et Heins. ad Ovid. Met. VI, 468.
+<i>Ilion Cessuram</i> malebat N.&nbsp;Heins. quem vide ad Ovid. Epist.
+Her. I,&nbsp;48, et Met. XIV, 47; Conf. et Bentl. ad Horat. Od. III,
+<span class = "smallcaps">iii</span>, 23. Sic et <i>Excisa ferro est
+Pergamum</i> dixit Seneca Troad. v.&nbsp;14, ubi vid. Gron. Sed tam
+Ἴλιον, <i>Ilium</i> et <i>Ilion</i>, quam Ἴλιος et <i>Ilios</i>
+scribitur, vid. Heins. l.c.</p>
+
+<p><a name = "var13_47" id = "var13_47" href = "#line13_47">47.</a>
+<i>evadit</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_48" id = "var13_48" href =
+"#line13_48">48.</a>&nbsp;<i>amolitus</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed vid.
+not.
+&mdash;<a name = "var13_50" id = "var13_50" href =
+"#line13_50">50.</a>&nbsp;<i>male</i> e R.&nbsp;2, recepit Lefeb. et sic
+scribendum putaverat N.&nbsp;Heins. prob. Drak. ut sententia h.l. esset,
+ut damnum et perniciem nostram effecit, ut Troja capi potuerit. Eodem
+tamen sensu Ernesti vulgatam adcepit lectionem, quæ et placebat Burm.
+coll. v.&nbsp;61, neque displicebat Drak. si <i>mala</i> exponerentur
+infelicia, et
+<a name = "var13_51" id = "var13_51" href = "#line13_51">v.&nbsp;51</a>;
+<i>Sed</i>, non <i>Nam</i>, legeretur.
+&mdash;<a href = "#line13_51">51.</a>&nbsp;<i>Nam</i> Col. Oxon.
+R.&nbsp;1, Parm. Mediol. Mars. et Mart. Herbip. quod h.l. pro <i>en</i>,
+<i>ecce</i>, ut passim in Virg., positum notat Lefeb. Cf. Heyne ad Virg.
+Ge. IV, 445, et <i>Æn.</i> VI, 378. Vulgo <i>Sed. Œnotriis</i> Ald.
+Gryph. et alii. At vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_46">not. ad VIII, 46</a>.
+<span class = "pagenum">77</span>
+&mdash;<a name = "var13_60" id = "var13_60" href =
+"#line13_60">60.</a>&nbsp;<i>vobis</i> R.&nbsp;2. Enimvero ipsa Pallas
+non Arpis, sed Lavinii et deinde Romæ vult coli.
+&mdash;<a name = "var13_61" id = "var13_61" href =
+"#line13_61">61.</a>&nbsp;<i>nomina</i> Put. <i>meliori</i> malebat
+N.&nbsp;Heins. et sic tacite edidit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_62" id = "var13_62" href =
+"#line13_62">62.</a>&nbsp;<i>Huc vittas</i> Col. Tell. R.&nbsp;2, <i>Huc
+intras</i> Oxon. et Put. <i>Huc mitras</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. Deinde
+<i>castumque</i> Col. R.&nbsp;1, Parm. Med. Ben. Vulgatæ lectionis,
+<i>Huc intra captumque</i>, auctor est Marsus, <i>raptumque</i> (a
+Diomede et Ulysse) malebat Burm. Sed vid. not.</p>
+
+<p><a name = "var13_67" id = "var13_67" href = "#line13_67">67.</a>
+Hic versus N.&nbsp;Heinsio suspectus erat, quia
+<span class = "pagenum">78</span>
+Diomedes non manu venerit armata (conf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_78">v.&nbsp;78</a>), et <i>fulgentia castra</i> ab hoc loco
+aliena. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_68" id = "var13_68" href =
+"#line13_68">68.</a>&nbsp;<i>pignore</i> Colon. Sed elegantior
+adpositio; N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_69" id = "var13_69" href =
+"#line13_69">69.</a>&nbsp;<i>candentis</i> priscæ edd. et <a name =
+"var13_71" id = "var13_71" href = "#line13_71">v.&nbsp;71</a>,
+<i>Anchisiadæ</i>. Male! <i>Anchisiada</i> putabat N.&nbsp;Heins. quod
+tacite recepit Lefeb. vid. ad lib. III, v.&nbsp;650.
+&mdash;<a name = "var13_75" id = "var13_75" href =
+"#line13_75">75.</a>&nbsp;<i>ævum</i> Putean.
+&mdash;<a name = "var13_76" id = "var13_76" href =
+"#line13_76">76.</a>&nbsp;<i>inermes</i> quatuor scripti et R.&nbsp;2.
+Vulgo <i>inertes</i>; cf. Heins. et Heyne ad loca similia Virg. Æn.
+X,&nbsp;595; XI, 414, 672; XII, 311.
+&mdash;<a name = "var13_78" id = "var13_78" href =
+"#line13_78">78.</a>&nbsp;<i>trepidus</i> Col. Male! conf. <a class =
+"crossref" href = "#line13_68">v.&nbsp;68</a>.
+&mdash;<a name = "var13_81" id = "var13_81" href =
+"#line13_81">81.</a>&nbsp;<i>aras</i>, non <i>oras</i>, Col. Oxon. et
+R.&nbsp;2. Eleganter <i>aras patrias</i> poeta dixit pro patria. Cf.
+Heins. et Heyne ad Virg. Æneid. XI, 269, ubi lectio <i>patriis aris</i>
+etiam Silii imitatione firmatur.
+<span class = "pagenum">79</span>
+&mdash;<a name = "var13_84" id = "var13_84" href =
+"#line13_84">84.</a>&nbsp;<i>Dives ubi annoso</i>, vel <i>antiquo
+luco</i> legendum esse et sequentia id confirmare opinabatur
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_86" id = "var13_86" href =
+"#line13_86">86.</a>&nbsp;<i>fani</i> Colon. Vulgo <i>Fauni</i>: Male!
+&mdash;<a name = "var13_90" id = "var13_90" href =
+"#line13_90">90.</a>&nbsp;<i>Hac</i> Colon. Rom. 1, Parm. Med.
+<i>Hanc</i> Oxon. et Puteol. <i>Hec</i> Marsus errore librariorum, qui
+tamen vulgatam lect. <i>Hæc</i> peperit.
+&mdash;<a name = "var13_91" id = "var13_91" href =
+"#line13_91">91.</a>&nbsp;<i>contemtus</i> malebat Burm.</p>
+
+<span class = "pagenum">80</span>
+<p><a name = "var13_94" id = "var13_94" href = "#line13_94">94.</a>
+<i>haud lentus</i> (ut ap. Liv. XXVI, 12, pr. <i>repentino adventu</i>)
+emend. N.&nbsp;Heins. et edidit Lefeb. Non male; vid. tamen not.
+<i>Regina</i> Oxon. cum nonnullis ex primis edd. non inprob. Drak. cujus
+nota est hæc: «Qui nomen a ῥήγνυμι deducunt, quod fama sit, eo in loco
+impetu maris Siciliam: ab Italia abruptam esse, <i>Rhegium</i> malunt:
+his vero, qui a <i>Rege</i> derivant propter loci splendorem,
+<i>Regium</i> placet, ut Grævio ad Cic. Epist. Fam. XII, 25. Antiqui
+lapides literati, nunc addita, nunc detracta adspiratione, utramque
+orthographiam agnoscunt.»
+&mdash;<a name = "var13_97" id = "var13_97" href =
+"#line13_97">97.</a>&nbsp;<i>miserique</i> Mars. et quidam alii.
+&mdash;<a name = "var13_99" id = "var13_99" href =
+"#line13_99">99.</a>&nbsp;<i>urbis</i> Col.
+&mdash;<a name = "var13_101" id = "var13_101" href =
+"#line13_101">101.</a>&nbsp;<i>admissum</i> Oxon. cum priscis edd.
+&mdash;<a name = "var13_106" id = "var13_106" href =
+"#line13_106">106.</a>&nbsp;<i>conjunctis</i> Put.</p>
+
+<span class = "pagenum">81</span>
+<p><a name = "var13_111" id = "var13_111" href = "#line13_111">111.</a>
+<i>At</i> Colon. et Putean. Vulgo <i>Ac</i>.
+&mdash;<a name = "var13_114" id = "var13_114" href =
+"#line13_114">114.</a>&nbsp;<i>Tum</i> emend. Dausq. Sed vulgata quoque
+lectio bene se habet; <i>offulsit</i> Colon. Conf. Heins. ad Virgil.
+Æneid. IX, 110, 731, et Valer. Flacc. IV, 482. Vulg.
+<i>effulsit</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_115" id = "var13_115" href = "#line13_115">115.</a>
+<i>Teucris</i> pro <i>terris</i> scribendum censebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_118" id = "var13_118" href =
+"#line13_118">118.</a>&nbsp;<i>parvam molitus</i> emend. idem, putans
+<i>moliri</i> esse id. qd. moderari, fingere, regere, ut <i>moliri parva
+tela manu, iter, terras</i>, ap. Senec. in Hippol. Œdipo et Troad. 682,
+quæ tamen exempla ad hanc verbi vim probandam nihil faciunt. Neque hanc
+conjecturam mihi persuasit
+<span class = "pagenum">82</span>
+Lefeb. coll. Ovid. A.&nbsp;A. II, 319.
+&mdash;<a name = "var13_123" id = "var13_123" href =
+"#line13_123">123.</a>&nbsp;<i>renovare</i> Nicander et post eum alii
+edidere.</p>
+
+<p><a name = "var13_129" id = "var13_129" href = "#line13_129">129.</a>
+<i>sed enim</i>, non <i>sed jam</i>, scripti; confer <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_33">not. ad I,&nbsp;33</a>. Deinde
+<i>nox</i> scripti, R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>mox</i> R.&nbsp;2. Vulgo
+<i>mors</i>, ex interpretamento, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_574">ad II, 574</a>. Vocab. tamen <i>nox</i> nude
+positum pro morte nunc, præsertim de cerva, recte, opinor, displicuit
+Ernesto V.&nbsp;C. ut et N.&nbsp;Heins. inf. <a class = "crossref" href
+= "#line13_270">v.&nbsp;270</a>.
+&mdash;<a name = "var13_136" id = "var13_136" href =
+"#line13_136">136.</a>&nbsp;<i>Mactat, Diva, tibi enim gratissima
+sacra</i> Col. mendose! <i>Macta, Diva, tibi, tibi enim hunc, gratissima
+sacra</i> conj. N.&nbsp;Heins. <i>tibi, tibi enim hanc</i> non male
+reposuit Lefeb. coll.
+<span class = "pagenum">83</span>
+loco simillimo Virgil. VIII, 84, ubi vid. Heyne de usu voc.
+<i>enim</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_141" id = "var13_141" href = "#line13_141">141.</a>
+<i>terris</i> Parm.
+&mdash;<a name = "var13_142" id = "var13_142" href =
+"#line13_142">142.</a>&nbsp;<i>Tum</i> R.&nbsp;1, Parm. Mediol.
+<i>pavitans</i> scripti, R.&nbsp;1, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var13_145" id = "var13_145" href =
+"#line13_145">145.</a>&nbsp;<i>dabat</i>, non <i>dedit</i>, Col.
+&mdash;<a class = "missing" name = "var13_144" id = "var13_144" href =
+"#line13_144" title = "numerus deest">144.</a>
+<i>parere lacerto</i> conj. N.&nbsp;Heins. <i>superante</i> ad marg.
+Silii sui notaverat Corte laudaveratque Markl. Epist. crit. p.&nbsp;40.
+Sed vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_146" id = "var13_146" href =
+"#line13_146">146.</a>&nbsp;Vulgo <i>alituum</i>. Male! et <i>lituum</i>
+Mars. ed. Ven. <i>ac lituum</i> est ex emend. Dausq. et N.&nbsp;Heins.
+non est lectio c. Col. quod. N.&nbsp;Heins. testari falso monet Drak.
+<i>Is trepido alipedi, ac hinnitu stare n.</i> perperam quoque conj.
+Dausq. et <i>Is trepido lituum tinnitu</i> Scaliger, quod recepit
+Cellar. <i>strepitu ac lituum tinnitu</i>, etc. emend. Burm. quod
+admodum adridebat Draken. non mihi: nam ὁμοιοτέλευτα <i>strepitu</i> et
+<i>tinnitu</i> auribus ingratissima sunt, et simplicissima est
+N.&nbsp;Heinsii medicina. De <i>lituum tinnitu</i> vid. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#var12_182">ad XII, 182</a>.
+<i>Trepidus</i> autem <i>equus</i> est properus, festinans, inquietus;
+quod jam notavere Dausq. et Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#var8_222">ad VIII, 222</a>.
+&mdash;<a name = "var13_147" id = "var13_147" href =
+"#line13_147">147.</a>&nbsp;<i>violentus</i> R.&nbsp;1, et Ben. forte
+verius, judice Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_148" id = "var13_148" href =
+"#line13_148">148.</a>&nbsp;<i>et</i> Col. Put. R.&nbsp;2. Vulgo
+<i>ac</i>, quod pro confestim, seu propere h.l. positum putabat Dausq.
+<i>huic</i> conj.
+<span class = "pagenum">84</span>
+N.&nbsp;Heins. ut ter repetatur, <i>en</i> edidit Lefeb. quæ mutatio et
+levissima est et haud dubie vera.
+&mdash;<a name = "var13_149" id = "var13_149" href =
+"#line13_149">149.</a>&nbsp;<i>huc</i> Put. quod recepit Lefeb. qui eam
+ob causam et <a name = "var13_151" id = "var13_151" href =
+"#line13_151">v.&nbsp;151</a>, <i>Huc</i> reposuit.</p>
+
+<p><a name = "var13_153" id = "var13_153" href = "#line13_153">153.</a>
+<i>vox accidit aures</i> non male conj. Drak. coll. Plaut. Stich.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 31; Curt. IV,&nbsp;4;
+Heins. ad Valer. Fl. II, 452, et Ovid. Fast. V,&nbsp;360; Gifan. Ind.
+Lucret. in voce <i>Accidere</i>, Colv. et Elmenh. ad Apul. Met. V,
+p.&nbsp;160. Neque tamen vulgatam lect. damnabat.
+&mdash;<a name = "var13_154" id = "var13_154" href =
+"#line13_154">154.</a>&nbsp;<i>jusque</i> Col. <i>atque</i> Put.
+<i>suus</i> perperam corrig. Carr. Vulgo <i>usque</i>, inepte, judice
+etiam Dausq.
+&mdash;<a name = "var13_155" id = "var13_155" href =
+"#line13_155">155.</a>&nbsp;<i>Prævehitur</i> Oxon. <i>in certamina
+ductor Prævchitur, namque ex Capua</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>Prævetitum namque et capital</i> recte Col. et Put. <i>namque et
+capita</i> Oxon. <i>Prævetitum namque capiti</i> Mars. et Mart. Herbip.
+<i>Prævetitum capitis pœna</i> Ben. ut conj. Dausq. <i>Prævetitum capiti
+pœna</i> Nicander in Junt. edidit et ad ejus exemplum alii.
+&mdash;<a name = "var13_162" id = "var13_162" href =
+"#line13_162">162.</a>&nbsp;<i>contorsit</i> Put. <i>furens ira</i>, vel
+<i>ruens teneras telum contorsit in auras</i> opinabatur N.
+<span class = "pagenum">85</span>
+Heins. quem vide ad Virgil. Æneid. IX, 699.
+&mdash;<a name = "var13_163" id = "var13_163" href =
+"#line13_163">163.</a>&nbsp;<i>speculatur</i> est ex emend.
+N.&nbsp;Heins. pro vulg. <i>spectatur</i>; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#var7_123">ad VII, 123</a>, <i>ab omni</i> Tell.
+R.&nbsp;1, Ben. <i>speculatur in omni Corpore, perlustrat</i>, etc.
+edidit Lefeb. Forte leg. <i>spectatur in o. C. perlustrans</i>.
+&mdash;<a name = "var13_165" id = "var13_165" href =
+"#line13_165">165.</a>&nbsp;<i>librat</i> maluerit N.&nbsp;Heins. et
+tacite recepit Lefeb. non inprob. Drak. quum <i>vibrabat</i> proxime
+præcesserit; cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_351">ad
+I,&nbsp;351</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_319">III, 319</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#var9_523">IX, 523</a>.
+&mdash;<a name = "var13_166" id = "var13_166" href =
+"#line13_166">166.</a>&nbsp;<i>tunc transiit</i> Col. ut ap. Iscan.
+bell. Troj. VI, 51, sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_253">X,&nbsp;253</a>, et alibi <i>intrare</i> ac
+<i>penetrare</i>. Vulgo <i>transigit</i>, quod servavit Lefeb. et
+<i>nunc</i>, pro quo tamen et in Oxon. <i>tunc</i> legitur,
+<i>transfigit</i> Put. et R.&nbsp;2; <i>Mentitusque minas mediam tunc
+transigit ictu P.</i> corrig. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_168" id = "var13_168" href =
+"#line13_168">168.</a>&nbsp;<i>deripit ensem</i> e c. Tell. recepit
+Lefeb. coll. Hom. Iliad. μ, 190, υ, 284, et sic conjecerat Burm.</p>
+
+<p><a name = "var13_169" id = "var13_169" href = "#line13_169">169.</a>
+<i>quatiebat</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. (cf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#var7_696">ad VII, 696, 697</a>, ac <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_71">not. ad II, 71</a>) et
+<i>fodiebat</i> (ut <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_212">VI, 212</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_67">VII, 67</a>; Virg. Æn. VI, 882) Draken. qui
+tamen τὸ <i>rapiebat</i> multum facere arbitrabatur ad festinationem
+Taureæ, qua se pugnæ subduxerit, augendam.
+&mdash;<a name = "var13_171" id = "var13_171" href =
+"#line13_171">171.</a>&nbsp;<i>prendere</i> Col. probb. Modio et
+N.&nbsp;Heins. idque recepere Draken. et Ern. Vulgatum tamen
+<i>perdere</i> recte, opinor, tuentur Dausq. Barth. Adv. VIII,&nbsp;7
+(ubi Claudium dicit leviorem fuisse, quam ut perdere Taureæ terga, h.e.
+amittere, tangere non potuisset; vel eum non levem ad perdenda Taureæ
+terga, sed adtentum, ut ante in duello, rem summa prudentia gessisse),
+Burmann. et Lefeb. quos sequutus sum. Vid. not. <i>pergere</i> Put. Hunc
+versum sequenti jungebat Burm. et <i>Jam</i> legebat pro <i>Nam</i>.
+Deinde <i>cedentia terga</i> maluerit N.&nbsp;Heins. quod utique
+elegantius est: vid. a Draken. coll. VIII,&nbsp;1; XV, 729; XVI, 55, et
+Heins. ad Ovid. Epist. Her. II, 93, et Met. I,&nbsp;541; Broukh. ad
+Prop. III, <span class = "smallcaps">vii</span>, 57.
+&mdash;<a name = "var13_172" id = "var13_172" href =
+"#line13_172">172.</a>&nbsp;<i>rapidum effusis habenis</i>, et <a name =
+"var13_178" id = "var13_178" href = "#line13_178">v.&nbsp;178</a>,
+<i>aversaque</i> (remotiori) <i>porta</i> emend. N.&nbsp;Heins. At vid.
+nott.</p>
+
+<span class = "pagenum">86</span>
+<p><a name = "var13_182" id = "var13_182" href = "#line13_182">182.</a>
+<i>adduntur turribus</i> legendum censebat idem N.&nbsp;Heins. coll. VI,
+21; IX, 105; XV, 722.; Stat. Thebaid. II, 579. <i>et missæ succedunt
+t.&nbsp;h.</i> Markl. Ep. crit. p.&nbsp;42; <i>summis accedunt</i>, vel
+<i>funduntur</i> Draken. et <i>descendunt</i> Burm. ut non Capuæ turres
+intelligantur, sed machinæ in modum turrium, quas obsessores muris
+admoverint, et unde hastas miserint in defensores. Eodem sensu vulgatam
+lect. cepit Ernesti V.&nbsp;C. qui tamen ad exemplum Lefeb. monet, voc.
+<i>adscendunt</i> frustra sollicitari a viris doctis, neque agi de
+obsessis, sed de obsidentibus. De iisdem etiam Intpp. illi adceperunt
+hæc verba, etsi alio sensu, quam Lefeb. qui coll. Virg. Æn. IX, 568,
+exponit, hastæ jactantur ad fastigia turrium Capuæ. Ita et ego dudum hæc
+verba intellexi; at semper quoque veritus sum, ne aures poeticæ
+concinnati adsuetæ iis obfenderentur: nam hastæ missæ non bene
+<i>turribus adscendere</i> dicuntur. Silius forte memor fuit loci Virg.
+Æn. II, 237. <i>Scandit fatalis machina muros</i>, et, quod de equo illo
+in urbem inlato vel inmisso præclare dicitur, perperam transtulit ad
+hastas.
+&mdash;<a name = "var13_183" id = "var13_183" href =
+"#line13_183">183.</a>&nbsp;Vulgata lectio est: <i>Nec pronum audendi
+virtutem e.&nbsp;c.</i> Eam in re dubia servavi, librorum auctoritatem
+sequutus, nisi quod <i>audenti</i> pro <i>audendi</i> e c. Put. recepi.
+Inde sententia non inepta exoritur: <i>non cuiquam</i>, nemini,
+<i>audenti virtutem excellere</i> aliis, <i>pronum</i>, facile id erat;
+nisi malis, <i>nec pronum</i>, facile, <i>cuiquam audenti</i>, forti
+viro, <i>v. excellere</i>; vel denique, <i>nec pronum audenti</i>,
+fortibus erat, <i>v. excellere cuiquam</i>. Τὸ <i>virtutem</i> retinui,
+quoniam Silius quam maxime græcismos amat: neque tamen intercedo, quo
+minus <i>virtute</i> reponatur, ut legitur in c. Put. (in quo tamen
+<i>et scendere</i> perperam pro <i>excellere</i>) et ed. Ben. <i>audendi
+virtutem extendere</i> conj. N.&nbsp;Heins. vel, ut Dausq., <i>audendi
+virtute excellere</i>, quod recepere Draken. Ern. et Lefeb. qui exponit:
+«nullus vult ut ab alterius virtute sua superetur virtus.» <i>Nec pronum
+<span class = "pagenum">87</span>
+audenti virtutem ostendere c.</i> emend. Burm. hoc sensu: cuiquam forti
+et audenti non facile erat, virtutem suam præcipuam ostendere, quum
+omnes simul et confusim pugnarent, et <i>iræ æquarent dextras</i>, h.e.
+omnes eodem furore et ira pugnarent. Recte sententiam h.l. percepit
+Burm. sed eadem quoque vulgatæ lectioni inest (quin eodem modo et
+Ernesti lectionem sibi probatam interpretatus est), neque adsequor, cur
+non tam bene <i>virtute excellere</i> dicatur, quam <i>virtutem
+ostendere</i>.
+&mdash;<a name = "var13_188" id = "var13_188" href =
+"#line13_188">188.</a>&nbsp;<i>jam</i> maluerit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_189" id = "var13_189" href =
+"#line13_189">189.</a>&nbsp;<i>Fortunæ</i> ex ed. Ven. Marsi recepit
+Drak. suadente N.&nbsp;Heins. <i>Fortuna</i> Parm. Ald. Florent. et
+Gryph. edd. prob. Dausq. Vulgo <i>Fortunam</i>: quod non spernebat
+Barth. Adv. XXII,&nbsp;8, modo <i>superesse</i> exponeretur præesse, de
+quo vid. Gell. I,&nbsp;22; malebat tamen legere <i>Fortuitum sibi
+q.&nbsp;d.</i>, quemque, ut Fortuna datum, rebus suis ipsummet ducem
+futurum. Idem Adv. VIII,&nbsp;7, scribendum ceusebat, <i>et super esse
+Fortunam s. q.&nbsp;d.</i>, super h.e. præter Fortunam esse sibi quemque
+ducem seu instar ducis. Hanc distinguendi explicandique rationem
+amplexus est Lefeb. coll. perperam Virg. Æn. XII, 714, nec laudato
+sententiæ hujus auctore. Ea nihil contortius esse monet Ernesti, qui
+nostram lectionem ita interpretatur: quemque fortunæ suæ auctorem esse.
+Sed poetam, qualis Silius est, <i>superesse</i> dixisse pro <i>esse</i>
+vix crediderim. Illa vero divisio forte non respuenda, si <i>super</i>
+pro <i>insuper</i>, scilicet videt (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_60">ad I,&nbsp;60</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_340">340</a>) et verba <i>esse Fortunæ sibi quemque
+ducem</i> eo sensu posita adceperis, quo Livius lib. XXII,&nbsp;5 (quem
+locum Silius ante oculos habuisse videtur) dixit: <i>sibi quisque dux
+adhortatorque factus ad rem gerendam</i>. Sic tamen <i>Fortuna</i>
+præstiterit; nisi aliud mendum latet.
+&mdash;<a name = "var13_190" id = "var13_190" href =
+"#line13_190">190.</a>&nbsp;<i>parat</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<span class = "pagenum">88</span>
+<p><a name = "var13_194" id = "var13_194" href = "#line13_194">194.</a>
+<i>volucris</i> Col.
+&mdash;<a name = "var13_195" id = "var13_195" href =
+"#line13_195">195.</a>&nbsp;<i>Taburnus</i> corrig. N.&nbsp;Heins. quia
+Silius nomina militum a fluviis montibusque ut plurimum soleat derivare
+(vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_306">ad
+I,&nbsp;306</a>), et Taburnus sit mons Samnii, a Marone Ge. II, 38, et
+Æn. XII, 715, memoratus, nec remotus admodum a Capua.
+&mdash;<a name = "var13_199" id = "var13_199" href =
+"#line13_199">199.</a>&nbsp;<i>armabat</i> conj. Burm. ut <i>enses
+veneno armari</i> dicuntur passim; <i>actabat</i> Tell. quod placet
+Lefeb. ut veteres dixerint <i>agere</i>, <i>actare</i>, <i>actitare</i>,
+ut <i>jacere</i>, <i>jactare</i>, <i>jactitare</i>: certe anteced. pro
+conseq. vel <i>aptabat</i> pro <i>aptabat et vibrabat</i> positum monet.
+&mdash;<a name = "var13_202" id = "var13_202" href =
+"#line13_202">202.</a>&nbsp;<i>paria</i>, h.e. totidem, <i>arma</i>
+opinabatur N.&nbsp;Heins. Sed cuivis dextræ <i>arma varia</i> h.e.
+diversi generis, alteri ignes, alteri sagittas, tertiæ <i>cornum</i> seu
+hastas (vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_124">not. ad
+II, 124</a>) tribui, et hinc Geryoni comparari tergeminos, quibus <i>non
+una tela</i> seu arma fuerint (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line13_196">v.&nbsp;196</a>), jam monuit Drakenb. Rectius <i>in
+pugnam</i> emend. N.&nbsp;Heins. quod recepi, quia et linguæ
+convenientius et auribus suavius est, atque in duobus antiquis, nescio
+quibus, <i>pugna</i> legi monet Lefeb. qui <i>pugnas</i> reposuit; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#var7_67">ad VII, 67</a>.</p>
+
+<p><a name = "var13_208" id = "var13_208" href = "#line13_208">208.</a>
+<i>ac</i>, non <i>et</i>, Col.
+<span class = "pagenum">89</span>
+&mdash;<a name = "var13_211" id = "var13_211" href =
+"#line13_211">211.</a>&nbsp;<i>spicula fundit</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_213" id = "var13_213" href =
+"#line13_213">213.</a>&nbsp;<i>obsepti contentus limine M.&nbsp;E. tenus
+valli</i>, vel <i>brevi vallo</i>, vel <i>levi bello</i>, putabat
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var13_221" id = "var13_221" href = "#line13_221">221.</a>
+<i>sibi subdere sæpe leonem</i> emend. Barth. Adv. VIII,&nbsp;7, et
+<i>subsistere</i> (h.e. sustinere impetum, ut ap. Liv. I,&nbsp;4, extr.
+et IX, 31) Gronov. Obss. I,&nbsp;17, ubi tamen in curis secundis
+vulgatam scripturam defendit, et <i>subsidere</i> exponit venatu et
+insidiis capere, propr. in insidiis subsidere (Liv. I,&nbsp;14) seu
+latere, more venatorum, qui ita feras obvias clamore in laqueos
+præcipitant, et inde <i>subsessores</i> vocantur v.c. Senec. Hippol.
+v.&nbsp;52; conf. Gron. l.l. Heins. et Heyne ad Virg. Æn. XI, 268;
+Passer. ad Prop. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 15;
+Lucan. V,&nbsp;226. Marsus simpl. explicat sternere, non inprob. Ernes.
+quum eo tandem redeat illa ex insidiis occupatio.
+&mdash;<a name = "var13_224" id = "var13_224" href =
+"#line13_224">224.</a>&nbsp;<i>crudoque aliqua se a. facto</i> Col. vid.
+not. <i>crudoque oblique se a. fato</i> Ox. Parm. Med. Mars. Mart.
+Herbip. <i>c. obliquo se a. fato</i> Put. <i>crudo oblique et se a.
+fato</i> Junt. Ald. Gryph. Illud <i>oblique</i>, quod jam Draken.
+monuit, male ab oscitante librario ex vs. præc. hic revocatum; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#var8_466">ad VIII, 466</a>,
+<i>crudoque olim se a. fato</i> Basil. Wolfii et inde plurimæ aliæ;
+<i>crudoque olim</i> (quum juvenis esset) <i>se adtollere cæstu</i>
+corrig. Burm.
+<span class = "pagenum">90</span>
+nam qui cæstibus pugnant, in digitos pedis erecti sunt (conf. Virg. Æn.
+V,&nbsp;426, Stat. Theb. VI, 747; Valer. Fl. IV, 267), et <i>crudus
+cæstus</i> ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;69; Stat. Theb. VI, 730 al. Non
+male, judice Drak. qui tamen lectionem c. Col. præferebat, quum τὸ
+<i>olim</i> primum in ed. Basil. vidisset.
+&mdash;<a name = "var13_235" id = "var13_235" href =
+"#line13_235">235.</a>&nbsp;<i>Effudit</i> scripti. Vulgo
+<i>Effundit</i>, quod revocavit Lefeb. et in duobus scriptis legi
+testatur.
+&mdash;<a name = "var13_238" id = "var13_238" href =
+"#line13_238">238.</a>&nbsp;<i>volucris liquidas ceu</i> Put.</p>
+
+<span class = "pagenum">91</span>
+<p><a name = "var13_246" id = "var13_246" href = "#line13_246">246.</a>
+<i>desectum</i> malebat N.&nbsp;Heins. Sed vulgatam lect. bene firmavit
+Drakenborch. imitat. Virgil. Æneid. lib. IX, v.&nbsp;770.
+&mdash;<a name = "var13_250" id = "var13_250" href =
+"#line13_250">250.</a>&nbsp;<i>precantes</i>, non <i>petentes</i>, Col.
+<i>Recipine precantes, Infandum! excludant socii?</i> perperam emend. et
+edidit Lefeb. qui <i>excludant socii</i> et interrogative in c. Tell.
+legi monet. Præstiterit forte <i>excludunt socios, qui cardine
+verso</i>, porta clausa, <i>Obnixi torquent obices</i>, eos refringere
+conantur.
+&mdash;<a name = "var13_252" id = "var13_252" href =
+"#line13_252">252.</a>&nbsp;<i>munimina sera</i> Col. Oxon. Put.
+R.&nbsp;2, probb. Draken. Lefeb. et Ern. ut Silius dicat, sero Campanos
+adcepta clade et spe salutis amissa obice portam muniisse, quam satius
+fuisset eam loco non movisse obductamque tenuisse. Vulgo <i>munimina
+seræ</i>; non inprob. Drak. modo <i>obicis</i> scribatur: nam si
+<i>sera</i> substant. est, prior vocis syll. ubivis corripitur, neque
+obices sunt munimina seræ, sed portarum: <i>munimina ahena</i> corrig.
+Barth. Adv. VIII,&nbsp;7. <i>Obnixi intorquent obicis munimen ahenæ</i>,
+vel <i>munimina ferreæ</i>, vel <i>ferrea</i> N.&nbsp;Heins. Hoc præ
+ceteris placebat Drakenb. ut obices non totæ ex ferro (v. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_23">IV, 23, 24</a>), sed laminis
+ferreis æneisque munitæ, ne dissecari possent (vid. Casaub. ad Æneæ
+Tactic. c. 17, unde <i>postes ærati</i>, <i>ferrati</i>, <i>cardo
+æratus</i>, <i>porta ahena</i>), intelligantur, et versus sit
+hypermetros, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_187">ad IV, 187</a>. Possit etiam τὸ <i>e</i> in
+<i>ferrea</i> elisum videri, de quo vid. Heins. ad Ovid. Met. VII, 223,
+ubi etiam de h.l. egit. Si quid tamen mutandum, malim cum Burm. reponere
+<i>munimina sæva</i>, quæ
+<span class = "pagenum">92</span>
+socios excludebant; quod et mihi in mentem venit.
+&mdash;<a name = "var13_255" id = "var13_255" href =
+"#line13_255">255.</a>&nbsp;<i>rapido</i> (h.e. raptim admoto urbi et
+fugientibus instante) e scriptis recepere Draken. et Ern. Ego vulgatam
+lect. <i>rabido</i> reduxi cum Lefeb. Nam Romanos Campanis institisse
+poeta jam dixerat <a class = "crossref" href =
+"#line13_253">v.&nbsp;253</a>, unde furor, quo portas perfringere
+conantur, h.l. aptior est.</p>
+
+<p><a name = "var13_256" id = "var13_256" href = "#line13_256">256.</a>
+<i>in requiem pariles</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_257" id = "var13_257" href =
+"#line13_257">257.</a>&nbsp;<i>movit</i> Col. <i>norit</i> Put. Vulgo
+<i>novit</i>. Possis et <i>fovit</i> auctore N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_261" id = "var13_261" href =
+"#line13_261">261.</a>&nbsp;<i>Mussat perfidia, et ductorque</i>, vel
+<i>ut ductorque</i>, vel <i>Mussat perfidiæ structorque</i> legendum
+censebat idem.
+&mdash;<a name = "var13_268" id = "var13_268" href =
+"#line13_268">268.</a>&nbsp;<i>Nec... afuit</i> Col. Vulgo <i>Hoc
+affuit</i>, vel <i>abfuit</i>; male! <i>æquus</i> ed. Basil. Wolfii et
+inde aliæ.
+&mdash;<a name = "var13_270" id = "var13_270" href =
+"#line13_270">270.</a>&nbsp;<i>mortis</i> pro <i>noctis</i>, vel <i>dum
+copia voti est</i> corrig. N.&nbsp;Heins. Conf. sup. <a class =
+"crossref" href = "#var13_129">ad v.&nbsp;129</a>. Vulgo post
+<i>satis</i> punctum ponunt, et Scaliger ita distinguebat
+<span class = "pagenum">93</span>
+seqq. <i>Dum copia noctis</i>, <i>Cui cordi</i>, <i>comes</i> (<i>æterna
+est A. ad u. L.</i>) <i>petat ille</i>, etc. Ita Cell. qui hanc poetæ
+mentem esse credebat: dum moram adhuc nox concedit, cui cordi et
+commodum est, me sequatur ad ferale convivium.
+&mdash;<a name = "var13_273" id = "var13_273" href =
+"#line13_273">273.</a>&nbsp;<i>vinctus mentem</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+quem vid. ad Ovid. Met. XI, 238. Id recepit Lefeb. Sed mentis potius
+alienatio designatur, vid. not. Præterea et <i>vinciri</i> et
+<i>vinci</i> vino ac somno recte dici monet Drak.
+&mdash;<a name = "var13_275" id = "var13_275" href =
+"#line13_275">275.</a>&nbsp;<i>ac</i> Col. Vulg. <i>et</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_278" id = "var13_278" href = "#line13_278">278.</a>
+<i>auspicium</i> melius videbatur D.&nbsp;Heins. Vulgatum recte defendit
+Dausq. coll. III, 627, et aliis, qui sepulcrum adpellant
+<i>diversorium</i>, <i>portum corporis</i> et καταγωγεῖον, v.c. Prudent.
+Hamart. Enn. ap. Cic. Tusc. I,&nbsp;44. et Antiphane. Præterea h.l. de
+convivio agitur.
+&mdash;<a name = "var13_281" id = "var13_281" href =
+"#line13_281">281.</a>&nbsp;<i>Exsilio punita. Truces despectat</i>
+conj. N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">94</span>
+&mdash;<a name = "var13_283" id = "var13_283" href =
+"#line13_283">283.</a>&nbsp;<i>auras</i> scripti et R.&nbsp;2, quod
+recepi cum Lef. Vulgo <i>aures</i>; cf. not.
+&mdash;<a name = "var13_287" id = "var13_287" href =
+"#line13_287">287.</a>&nbsp;<i>tenuis</i> suspicabatur N.&nbsp;Heins.
+idque recepit Lef. e c. Put. et R.&nbsp;2. Sed Drak. jam monuit, ex
+mente Silii omni eum luctu e ærumnarum genere mactatum iri, non qui
+tenuem et minus potentem amicum, quum ei adhuc subpetat spes, relinquat,
+sed qui amicum in rebus dubiis ac <i>tenui spe</i> (ut ap. Liv. XXV, 38;
+Cic. pro Rosc. Com. 14 al.) deserat.
+&mdash;<a name = "var13_291" id = "var13_291" href =
+"#line13_291">291.</a>&nbsp;<i>namque</i> Col. idque ex conj.
+D.&nbsp;Heins. recepit Cell. Sed τὸ <i>jam</i> h.l. aptius et Silio in
+deliciis est.
+&mdash;<a name = "var13_292" id = "var13_292" href =
+"#line13_292">292.</a>&nbsp;<i>et</i> deest in Put. <i>ut abdita</i>
+edidit Lefeb.
+<span class = "pagenum">95</span>
+&mdash;<a name = "var13_298" id = "var13_298" href =
+"#line13_298">298.</a>&nbsp;<i>Jungentum</i> Colon. <i>Jungent tum</i>
+Oxon. Vulgo <i>Jungere tum</i>. Deinde <i>subici</i> tres scripti et
+Rom. 2. Vulg. <i>subjici</i>, claudicante versu.</p>
+
+<p><a name = "var13_300" id = "var13_300" href = "#line13_300">300.</a>
+<i>muros</i>, et <a name = "var13_304" id = "var13_304" href =
+"#line13_304">v.&nbsp;304</a>. <i>Defuerunt</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_307" id = "var13_307" href =
+"#line13_307">307.</a>&nbsp;<i>illacrimabile vulgus</i>, vel
+<i>multisque
+<span class = "pagenum">96</span>
+hominum lacrimabile v.</i> emend. Dausq.
+&mdash;<a name = "var13_308" id = "var13_308" href =
+"#line13_308">308.</a>&nbsp;<i>omnis</i>, non <i>omnes</i>, ed. Gryph.
+Raphel. et R.&nbsp;1, ad marg. prob. N.&nbsp;Heins. ut metro consulatur.
+Vide eum ad Ov. Met. IX, 425, et nos sup. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#var11_232">ad XI, 232</a>.
+&mdash;<a name = "var13_310" id = "var13_310" href =
+"#line13_310">310.</a>&nbsp;<i>propexis in pectore barbis</i> suspicari
+possis coll. Virg. Æn. X,&nbsp;838. Sed vulgata quoque lectio recte se
+habet.
+&mdash;<a name = "var13_313" id = "var13_313" href =
+"#line13_313">313.</a>&nbsp;<i>effundere</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<span class = "pagenum">97</span>
+<p><a name = "var13_319" id = "var13_319" href = "#line13_319">319.</a>
+<i>traxisse</i> Col. Oxon. et Tell. cum Parm. Ben. Ald. Florentina
+Juntarum, Nut. Gryph. Raphel. <i>struxisse</i> Put. Vulgo
+<i>transisse</i>. De singul. num. <i>cinerem</i> conf. Heins. ad Ovid.
+Epist. Her. I,&nbsp;24.</p>
+
+<p><a name = "var13_327" id = "var13_327" href = "#line13_327">327.</a>
+<i>imo</i> Col. ut conj. Gron. Obss. I,&nbsp;17, Vulgo <i>uno</i>: male!
+<i>unco</i> corrig. Barth. Adv. VIII,&nbsp;7. At vid. not.
+<span class = "pagenum">98</span>
+&mdash;<a name = "var13_330" id = "var13_330" href =
+"#line13_330">330.</a>&nbsp;<i>festo ludo</i> et <i>Verbera feta</i>
+(hoc est fecunda, ut ad Lupercos et Lupercalia adludatur, quibus
+steriles matronæ se percutiendas dederint) emend. N.&nbsp;Heins. h.l. et
+<i>cæsæ Tegeatica capræ Vellera secta movens festo per compita ludo</i>
+in curis secundis ad Ovid. Fast. V,&nbsp;102. Ego nihil mutandum
+crediderim, excepta <i>festa cauda</i>, pro qua <i>festo cursu</i>, seu
+<i>saltu</i>, seu <i>ludo</i> reponendum videtur.
+&mdash;<a name = "var13_331" id = "var13_331" href =
+"#line13_331">331.</a>&nbsp;<i>opaca</i> mendose ed. Marsi Ven.
+posterior et inde aliæ.
+&mdash;<a name = "var13_332" id = "var13_332" href =
+"#line13_332">332.</a>&nbsp;<i>erepunt</i> conj. N.&nbsp;Heins. ad Ovid.
+Met. XV, 621, et Fast. V,&nbsp;102. Sed in notis ad h.l. nihil mutandum
+censet et confert Oppian. Cyneg. III, 474, de camelopardali, Ἐκ δὲ μέσης
+κεφαλῆς δίδυμον κέρας ἰθὺς ὀρούει. Putabat tamen h.l. et <i>vara
+cornua</i> pro <i>parva</i> legi posse, de <ins class = "correction"
+title = "‘quidus’ legitur">quibus</ins> vide eum ad Ovid. Amor.
+I,&nbsp;3. Bene autem monet Drak. in bove quidem <i>vara</i> et distorta
+cornua laudari, et parva in vitio poni; at Pani non bovina cornua, sed
+caprina tribui, quæ retro flexa et parva sint, non <i>vara</i>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "var13_333" id = "var13_333" href =
+"#line13_333" title = "‘332’ legitur">333.</a>
+<i>imoque</i> Col. quod displicebat N.&nbsp;Heins. quum <i>imo cornu</i>
+paulo ante
+<span class = "pagenum">99</span>
+(<a class = "crossref" href = "#line13_327">v.&nbsp;327</a>)
+præcessisset. Hinc vulgatum <i>summo</i> (h.e. extremo, ut ap. Martial.
+XII, 78, <i>Stans summos resupinus usque in ungues</i>) retinendum, vel
+potius <i>simoque</i> castigandum putabat, quam ingeniosam conj. recepit
+Lefeb. neque inprobavit Drak. nam Pani, Faunis, Satyris ac Silenis nasus
+mentumque resimum tribuitur ipsique <i>simi</i> vocantur, ut capellæ et
+capri, quorum facie fingi solent. De hac voce vid. Heins. ad Ovid. Fast.
+III, 754, et Met. XIV, 95.
+&mdash;<a name = "var13_335" id = "var13_335" href =
+"#line13_335">335.</a>&nbsp;<i>rapta</i>, h.e. corpori damæ derepta, pro
+<i>grata</i> malebat N.&nbsp;Heins. quem vid. ad Ovid. Met. III, 52; XV,
+304, et Fast. V,&nbsp;102: <i>teneri</i> pro <i>teneræ</i> tacite
+reposuit Lefeb. invitis libris; conf, tamen Serv. et Heyne ad Virg. Ecl.
+VIII, 28, et Ge. III, 539.
+&mdash;<a name = "var13_337" id = "var13_337" href =
+"#line13_337">337.</a>&nbsp;<i>In quam</i> recte, puto, emend. Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_344" id = "var13_344" href =
+"#line13_344">344.</a>&nbsp;<i>perfulsit</i> et <i>præfulsit</i> quidam.
+<span class = "pagenum">100</span>
+&mdash;<a name = "var13_345" id = "var13_345" href =
+"#line13_345">345.</a>&nbsp;<i>volucer</i> legendum censebat
+N.&nbsp;Heins. Sed vid. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#var10_351">ad X,&nbsp;351</a>.
+&mdash;<a name = "var13_346" id = "var13_346" href =
+"#line13_346">346.</a>&nbsp;<i>Tegeæ de vertice sacra</i> (nam
+<i>Mænalus in Tegea</i>, teste Vibio Sequest. qui tamen poetas magis,
+quam geographos sequi solet) conj. idem; et <a name = "var13_347" id =
+"var13_347" href = "#line13_347">v.&nbsp;347</a>, <i>sonans</i>, quod
+tacite, sed recte, opinor, recepit Lefeb.</p>
+
+<span class = "pagenum">101</span>
+<p><a name = "var13_360" id = "var13_360" href = "#line13_360">360.</a>
+<i>gregis</i> edidit Nicander, et post eum alii.</p>
+
+<p><a name = "var13_363" id = "var13_363" href = "#line13_363">363.</a>
+<i>auctor</i> pro vulg. <i>fautor</i> legendum putarunt Scaliger,
+N.&nbsp;Heins. et jam nescio quis ap. Dausq. Hæc conject. firmatur loco
+simil. Virgil. Æneid. lib. XI, v.&nbsp;339, et recepta est a Cell.
+Drakenb. Lefeb. Ern. Ego tamen non video, cur Silio nihil liceat mutare
+ac variare, nec cur vulg. lect. displiceat, modo <i>fautor</i> sit
+Fulvius, qui virtutem. Milonis amplo adficiebat præmio et ita alios ad
+eamdem excitabat, non ut Dausq. notavit, Milo.
+&mdash;<a name = "var13_364" id = "var13_364" href =
+"#line13_364">364.</a>&nbsp;<i>Lanuvio</i> Col. Vulgo <i>Lavino</i>,
+solenni errore; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_360">ad VIII, 361, in not.</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#var8_361">V.L.</a> Antiquiorem
+scripturam esse <i>Lanivium</i> monuit Jani ad Horat.
+<span class = "pagenum">102</span>
+Od. III, <span class = "smallcaps">xxvii</span>,&nbsp;3.
+&mdash;<a name = "var13_366" id = "var13_366" href =
+"#line13_366">366.</a>&nbsp;<i>cunctis</i> Marsi edd. unde ad multas
+alias propagatum est.
+&mdash;<a name = "var13_368" id = "var13_368" href =
+"#line13_368">368.</a>&nbsp;<i>Acciet</i> Oxon. et Put. <i>Accit, et
+interea</i> primæ edd.</p>
+
+<p><a name = "var13_369" id = "var13_369" href = "#line13_369">369.</a>
+<i>probarim</i> Silio restituit Modius e c. Col. probb. N.&nbsp;Heins.
+Drak. et Lefeb. qui tamen in c. Col. <i>precarim</i> legi monent,
+<i>p̅carum</i> Oxon. <i>precatur</i> priscæ edd. <i>pratū</i> Tell.
+Vulgo <i>probatum</i>: sed proxime subsequitur <i>Spectatum</i>; unde
+<i>probatur</i> conj. Markl. Ep. crit. p.&nbsp;45.
+&mdash;<a name = "var13_371" id = "var13_371" href =
+"#line13_371">371.</a>&nbsp;<i>Tune</i> Col. R.&nbsp;1, Parm. Mediol. ut
+etiam conj. Scaliger. Vulg. <i>tunc</i>. Deinde <i>inulto</i> malebat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_372" id = "var13_372" href =
+"#line13_372">372.</a>&nbsp;<i>viso lictore</i> Oxon. quæ lectio non
+minus bona videbatur Barth. Adv. VIII,&nbsp;7. Male! conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#var9_504">ad IX, 504</a>.
+&mdash;<a name = "var13_374" id = "var13_374" href =
+"#line13_374">374.</a>&nbsp;<i>vobis</i> Col. Vulgo <i>nobis</i>.
+&mdash;<a name = "var13_378" id = "var13_378" href =
+"#line13_378">378.</a>&nbsp;<i>quæ dextera cuique viritim</i> opinabatur
+N.&nbsp;Heins. Possis et <i>quæve viritim</i>, scilicet dextera sit, vel
+<i>quidve virilis</i>.
+&mdash;<a name = "var13_379" id = "var13_379" href =
+"#line13_379">379.</a>&nbsp;<i>Decernat</i> R.&nbsp;1, et Ben. Non male!
+Dausqueius hic aliquid desiderari putabat, quod ita subplebat,
+<i>Decernet Mavors, tellus Campana videbit, Romanque; justi erimus: tibi
+si rebare</i>, etc. Sed vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_380" id = "var13_380" href =
+"#line13_380">380.</a>&nbsp;<i>Justa</i> dedit Nicander in Junt. et inde
+alii. Deinde <i>pugnantum</i>, vel <i>pugnantem occumbere leto</i> conj.
+Dausq. Posterius etiam placebat N.&nbsp;Heins. vel <i>pugnanti leto</i>,
+ut <i>bellantem somnum</i> <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_229">VII, 229</a>. Sed Drak. jam bene monuit, in
+vulg. lect. nihil posse jure displicere (tibi pugnanti licuit
+o.&nbsp;l.)
+<span class = "pagenum">103</span>
+et <i>occumbere letum</i> non minus recte dici, quam <i>o. leto</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_381" id = "var13_381" href = "#line13_381">381.</a>
+<i>infandum</i> Put. <i>infandam luas culpam</i> corrig. N.&nbsp;Heins.
+quum non satis sit dixisse consuli de tanta perfidia <i>infaustam
+culpam</i>. Idem tamen vulgatam lect. probabat sublata distinctione
+majori, quæ in omnibus fere libris post <i>culpam</i> posita est ante
+Drak. in qua hic versus recte connectitur cum proxime seq.
+&mdash;<a name = "var13_385" id = "var13_385" href =
+"#line13_385">385.</a>&nbsp;<i>consedit</i> primus edidit Marsus et inde
+alii, <i>cum sedit</i> R.&nbsp;2, <i>tum sedit</i> putabat
+N.&nbsp;Heins. et mox forte <i>belli
+<span class = "pagenum">104</span>
+externa</i>. Illud recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_394" id = "var13_394" href =
+"#line13_394">394.</a>&nbsp;<i>parentum</i>, non <i>parentis</i>,
+scripti, prob. N.&nbsp;Heins. ut et parentibus adcenseatur patruus, ut
+inf. <a class = "crossref" href = "#line13_403">v.&nbsp;403</a>; conf.
+Liv. XXVI, 41. Idem monet, <i>parentum</i> etiam construi posse cum
+<i>suorum</i>, quod subsequatur, amota distinctione.</p>
+
+<p><a name = "var13_400" id = "var13_400" href = "#line13_400">400.</a>
+<i>Sic ad Grynæam</i> Put. et Paris. prob. Scalig. nec inprob.
+N.&nbsp;Heins. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#var9_57">ad IX, 57</a>; <i>Crineo antro</i> Put. inf.
+<a class = "crossref" href = "#line13_498">v.&nbsp;498</a>, <i>Sic ad
+Gryneam</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>Sed ad Crineam</i> Ox. Vulgo <i>Sic
+et Grynæam</i>. Sed <i>Cymæam</i> Col. probb. N.&nbsp;Heins. et Draken.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#var8_531">ad VIII,
+531</a>. Deinde <i>sub numine</i> malebat N.&nbsp;Heins. et
+<i>Autonoen</i>.
+&mdash;<a name = "var13_401" id = "var13_401" href =
+"#line13_401">401.</a>&nbsp;<i>sacrum</i> edd. vetustiss.
+<i>sacrumque</i> ad marg. R.&nbsp;1.
+<span class = "pagenum">105</span>
+&mdash;<a name = "var13_405" id = "var13_405" href =
+"#line13_405">405.</a>&nbsp;<i>Mox</i> Marsi Ven. posterior et inde
+plurimæ edd. <i>furvas</i> pro <i>nigras</i> reposuit Lefeb. invitis
+libris et ne admonito quidem lectore; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_119">VIII, 119</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#var5_220">ad V,&nbsp;220</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum">106</span>
+<p><a name = "var13_425" id = "var13_425" href = "#line13_425">425.</a>
+<i>Invisus</i> Col. R.&nbsp;1, Parm. Mediol. unde recepi cum Lefeb.
+Conf. Serv. et Heins. ad Virg. Æn. VII, 568. Vulgo <i>Invisum</i>.
+<span class = "pagenum">107</span>
+&mdash;<a name = "var13_429" id = "var13_429" href =
+"#line13_429">429.</a>&nbsp;<i>ater</i>, non <i>acer</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var13_431" id = "var13_431" href =
+"#line13_431">431.</a>&nbsp;<i>Hennææ</i> Colon. Vulgo <i>Ennææ</i>, vel
+<i>Enneæ</i>, vid. ad lib.&nbsp;I, v.&nbsp;93.
+&mdash;<a name = "var13_434" id = "var13_434" href =
+"#line13_434">434.</a>&nbsp;In sacris Eumenidum vinum non adhiberi, e
+Sophocl. Œdip. Col. vers. 472, notavit D.&nbsp;Heinsius, et Stanlei. ad
+Æschyli Eumenid. vers. 107, ubi monet, eam ob causam hunc Silii locum
+caute legendum, et vel μνημονικὸν ejus ἁμάρτημα esse, vel post
+<i>bidentum</i> certe punctum ponendum, ut hic versus ad <a class =
+"crossref" href = "#line13_430">v.&nbsp;430 et 431</a>, pertineat. Hoc
+consilium sequutus est Drakenb. Totum vero versum post v.&nbsp;431,
+posuit Lefeb. ne adjuncta quidem hujus mutationis causa.</p>
+
+<p><a name = "var13_435" id = "var13_435" href = "#line13_435">435.</a>
+<i>Sta</i> ex emend. D. et N.&nbsp;Heins. Vulgo <i>Stat</i>, et mox
+<i>in omni</i>, quod primus edidit Nicander.
+&mdash;<a name = "var13_439" id = "var13_439" href =
+"#line13_439">439.</a>&nbsp;<i>videbis</i> legendum crediderim, ut et
+hæc sint vatis verba, ut quæ proxime tam præcedunt,
+<span class = "pagenum">108</span>
+quam sequuntur.
+&mdash;<a name = "var13_443" id = "var13_443" href =
+"#line13_443">443.</a>&nbsp;<i>tendent</i> scripti. Vulg.
+<i>tendunt</i>.
+&mdash;<a name = "var13_444" id = "var13_444" href =
+"#line13_444">444.</a>&nbsp;<i>Dissice</i> Col. Put. (in quo tamen
+<i>disice</i> legi adfirmat Lefeb.) et R.&nbsp;2, <i>disyce</i>
+R.&nbsp;1, <i>Discite</i> Oxon. et Med. unde <i>discute</i> suspicari
+possis. Vulgo <i>Disiice</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#var9_538">ad IX, 538</a>.
+&mdash;<a name = "var13_449" id = "var13_449" href =
+"#line13_449">449.</a>&nbsp;<i>turbatus</i>, non <i>turbatur</i>,
+scripti et R.&nbsp;2.</p>
+
+<span class = "pagenum">109</span>
+<p><a name = "var13_459" id = "var13_459" href = "#line13_459">459.</a>
+<i>dimisit</i> Col. Male!
+&mdash;<a name = "var13_460" id = "var13_460" href =
+"#line13_460">460.</a>&nbsp;<i>curant</i> Put. <i>curat</i> primus dedit
+Marsus et hinc alii, <i>sed lenta meorum Cura est, dum vanos ritus
+sollemnia vulgi E.</i> conj. Dausq. et <i>Dum varios ritus, curam,
+et</i>, etc. Dempster. ad Rosin. Ant. Rom. Lib. V, c.&nbsp;ult. At v.
+not.
+&mdash;<a name = "var13_464" id = "var13_464" href =
+"#line13_464">464.</a>&nbsp;<i>quæque</i> Med. Deinde <i>patrios</i>
+Put. et vulgo <i>patriis</i>. Sed <i>patris</i> Col. R.&nbsp;1, 2, Parm.
+Med. unde <i>putres</i> recte, opinor, emend. Dausq. et N.&nbsp;Heins.
+Ego ἀρχαϊκῶς et levissima mutatione scripsi <i>putris</i>, unde et τὸ
+<i>patris</i>, et vulgatum <i>patriis</i> ortum videtur. <i>Phariis</i>
+scribendum censebat Barth. Adv. VIII,&nbsp;7, ut Appius Ægyptiorum
+condituras, medicamina exotica, deprecetur, et more Romano tumulari
+cupiat. <i>Urge, quæ patriis</i> (<i>terris</i>, in patrias terras
+reportandos) <i>artus</i> (integros) <i>m. servant</i>;
+<span class = "pagenum">110</span>
+vel <i>Arce</i> (quo citius cremer) <i>quæ putres</i>, etc. vel <i>Urge,
+quæ putres</i>, etc. vel denique <i>Arce, quæ patrios artus</i>, etc.
+tentabat Dausq. Sed vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_466" id = "var13_466" href =
+"#line13_466">466.</a>&nbsp;<i>Clausi</i> ed. Ven. Marsi. Recte, vid.
+not. <i>Dauni</i> Put. Vulgo <i>Claudi</i>.
+&mdash;<a name = "var13_467" id = "var13_467" href =
+"#line13_467">467.</a>&nbsp;<i>Haud ulla ante mihi</i>, vel <i>animum
+quamquam non parva fatigant</i>, et <a name = "var13_468" id =
+"var13_468" href = "#line13_468">v.&nbsp;468</a>, <i>nam justa per omnes
+Discrimen servant p.</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_469" id = "var13_469" href =
+"#line13_469">469.</a>&nbsp;<i>cadentum</i>, et <a name = "var13_471" id
+= "var13_471" href = "#line13_471">v.&nbsp;471</a>,
+<span class = "pagenum">111</span>
+<i>Telluri ut p. est mos a. Hiberæ</i> maluerit idem.</p>
+
+<p><a name = "var13_475" id = "var13_475" href = "#line13_475">475.</a>
+<i>odoratu</i> Tell. <i>odorato taxo</i> ingeniose emend. D.&nbsp;Heins.
+h.e. reconditorio, e taxo fabrefacto, θηκαίῳ ὀικήματι Herodot. II, 86;
+<i>odorata capsa</i>, h.e. arca lignea, in qua cadaver includitur, conj.
+Burm. vel <i>odorato gypso</i>, quod Kircherus ex Herodoto (forte III,
+24) notaverit, Ægyptios gypso induxisse cadavera. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_478" id = "var13_478" href =
+"#line13_478">478.</a>&nbsp;<i>medicata</i> Col. <i>moricata</i> Tell.
+<i>mercata</i> Oxon. Put. et priscæ edd. <i>myrrhata</i> edd. Marsi et
+inde aliæ, quod glossema τοῦ <i>medicata</i> videbatur Drakenb.
+<i>reponere</i> malebat N.
+<span class = "pagenum">112</span>
+Heins.
+&mdash;<a name = "var13_481" id = "var13_481" href =
+"#line13_481">481.</a>&nbsp;<i>Exanimos</i> scripti. Vulgo
+<i>Exanimes</i>.
+&mdash;<a name = "var13_487" id = "var13_487" href =
+"#line13_487">487.</a>&nbsp;<i>tabe</i> malebat N.&nbsp;Heins. ad III,
+342, ut ap. Lucan. II, 166; VI, 88; VII, 808; VIII, 778; Conf. Ernesti
+<span class = "pagenum">113</span>
+ad Tac. Ann. II, 69. Nil interest.</p>
+
+<p><a name = "var13_491" id = "var13_491" href = "#line13_491">491.</a>
+<i>quanto</i> conj. Barth. Adv. VIII,&nbsp;7, et <i>quantum ipse negarit
+Prænovisse Deus</i> N.&nbsp;Heins. refrag. Lefeb. quum similiter
+<i>multum ditior</i> et <i>multum majora</i> inf. v.&nbsp;683 et 708,
+dicatur.</p>
+
+<p><a name = "var13_494" id = "var13_494" href = "#line13_494">494.</a>
+<i>Cymæa anus</i> Put. <i>Crines avus</i> Oxon. R.&nbsp;1, Med.
+<i>Crines anus</i> aliæ edd. priscæ; <i>Cymeias</i> opinabatur
+N.&nbsp;Heins. non inprob. Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_117">ad II, 117</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#var8_531">VIII, 531</a>.
+&mdash;<a name = "var13_496" id = "var13_496" href =
+"#line13_496">496.</a>&nbsp;<i>egregiæ</i>, non <i>egregium</i>,
+scripti.
+&mdash;<a name = "var13_503" id = "var13_503" href =
+"#line13_503">503.</a>&nbsp;<i>quoniam</i> pro <i>quando</i> Col. quæ
+tamen vulgatæ lectionis glossa videbatur Drak. Deinde <i>est</i> in
+scriptis. Vulgo omittitur.
+&mdash;<a name = "var13_505" id = "var13_505" href =
+"#line13_505">505.</a>&nbsp;<i>properatim</i> Put. <i>properandum</i>
+emend. Scalig. quod recepit Cell. <i>Namque tibi certum
+<span class = "pagenum">114</span>
+properatæ oracula vittæ</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_508" id = "var13_508" href =
+"#line13_508">508.</a>&nbsp;<i>Marte</i> Put. et R.&nbsp;2, unde
+<i>Martem</i> edidit Lefeb. cujus hæc nota est: «Nempe ut XVI, 686,
+<i>puero credita bella</i>, et IV, 425, <i>teneræ qui prœlia dextræ
+credebat puer</i>. Junior erat Scipio ut consul crearetur, quum ivit in
+Hispaniam: ideo hac victa et pacata non triumphavit, qua privatus enim
+eam recuperaverat. Post creditum ipsi bellum Hispanicum, majus ad
+imperium vocatus fuit, ut ait poeta v.&nbsp;511, atque victo Hannibale
+triumphavit, quia tum non ut privatus, sed qua consul bellum gessit. Nil
+intellexit hic Drakenb. qui legit <i>marti</i>, ut vulgati libri.» Sed
+vereor ne hæc difficiliora intellectu sint quam vulgata lectio.
+&mdash;<a name = "var13_511" id = "var13_511" href =
+"#line13_511">511.</a>&nbsp;<i>posthac</i> Col. <i>rapiere</i> malebat
+N.&nbsp;Heins. ut celeritas designaretur, qua Scipio ante annos ad
+Consulatum evectus sit. Non male!
+&mdash;<a name = "var13_513" id = "var13_513" href =
+"#line13_513">513.</a>&nbsp;<i>abduxerit</i>, vel <i>huc duxerit</i>
+emend. idem. Possis et <i>duxerit illuc</i>.
+&mdash;<a name = "var13_515" id = "var13_515" href =
+"#line13_515">515.</a>&nbsp;<i>Quod post hæc... carebit</i> scripti.
+<i>Quod post hoc... carebit</i> Tell. et R.&nbsp;2. Vulgo <i>Quod tu
+post... carebis</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_517" id = "var13_517" href = "#line13_517">517.</a>
+<i>Dum</i> Col. <i>Cum</i> putabat N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<span class = "pagenum">115</span>
+<p><a name = "var13_523" id = "var13_523" href = "#line13_523">523.</a>
+<i>recludes</i> Put. <i>recludit</i> Tell. a m. sec. <i>optanda
+recludi</i> conj. N.&nbsp;Heins. quod et mihi in mentem venit. At vid.
+not.
+&mdash;<a name = "var13_524" id = "var13_524" href =
+"#line13_524">524.</a>&nbsp;<i>habitant</i> scripti et R.&nbsp;2, ut jam
+conj. Dausq. Vulgata lectio <i>agitant</i> ex ant. scriptura
+<i>abitant</i>, sine adspiratione, orta videbatur Drak. Mox <i>per
+auras</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_527" id = "var13_527" href =
+"#line13_527">527.</a>&nbsp;<i>aer</i> quatuor scripti. Vulg.
+<i>æther</i>, non inprob. Drak. quia <i>æther</i> ab αἴθω <i>uro</i>
+proprie <i>igneus</i> dicatur, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_135">I,&nbsp;135</a>.</p>
+
+<p><a name = "var13_532" id = "var13_532" href = "#line13_532">532.</a>
+<i>cruda sorte</i> conj. N.&nbsp;Heins. Deinde <i>crematos</i> sine
+auctoritate ac perperam reposuit Lefeb. Ego maluerim <i>dura Gradivi
+sorte necatos</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line13_484">v.&nbsp;484</a>. <i>Mavortis sorte peremtos</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">116</span>
+<p><a name = "var13_542" id = "var13_542" href = "#line13_542">542.</a>
+<i>hinc</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_544" id = "var13_544" href =
+"#line13_544">544.</a>&nbsp;<i>noctemque</i> Oxon. teste et prob.
+N.&nbsp;Heins. Sed in excerptis hujus cod. duplicibus lectionem istam
+non notatam vidit Drakenb.</p>
+
+<p><a name = "var13_546" id = "var13_546" href = "#line13_546">546.</a>
+<i>Umentes</i> Colon. unde <i>Humentes</i> edidere Drakenb. et Ern.
+<i>Viventis</i> Ox. et Put. <i>Lucentes</i> emend. Barth. Adv.
+VIII,&nbsp;7, et <i>Uventes</i> N.&nbsp;Heins. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_259">ad I,&nbsp;259</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#var2_469">II, 469</a>. Vulgo
+<i>Liventes</i>, ut in Tell. R.&nbsp;1, 2; Mars. Ben. et al. quod
+restitui cum Lefeb. non inprob. Drak. quia poetæ loca infera semper
+<i>liventia</i> fingant, vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_547" id = "var13_547" href =
+"#line13_547">547.</a>&nbsp;<i>versasque</i>, non <i>versas</i>,
+scripti.
+&mdash;<a name = "var13_548" id = "var13_548" href =
+"#line13_548">548.</a>&nbsp;<i>Passim</i> Marsi Ven.
+<span class = "pagenum">117</span>
+poster. et Paris. operarum errore, in reliquas edd. ante Drak.
+propagato.</p>
+
+<p><a name = "var13_554" id = "var13_554" href = "#line13_554">554.</a>
+<i>contermina</i> scripti, <i>certamina</i> R.&nbsp;1 et 2. Vulgo
+<i>certamine</i>: unde <i>sacro certamine fontis</i> corrig. Dausq.
+Male!
+&mdash;<a name = "var13_555" id = "var13_555" href =
+"#line13_555">555.</a>&nbsp;<i>potant</i> Put. quod verius videbatur
+N.&nbsp;Heins. et Lefeb. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#var11_232">ad XI, 232</a>. Sed <i>turba... posta...
+contermina... potant</i> vix bene dicitur.</p>
+
+<p><a name = "var13_557" id = "var13_557" href = "#line13_557">557.</a>
+<i>admotæ lunæ</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_560" id = "var13_560" href =
+"#line13_560">560.</a>&nbsp;<i>Hac</i> Col. et a m. sec. Tell.</p>
+
+<span class = "pagenum">118</span>
+<p><a name = "var13_567" id = "var13_567" href = "#line13_567">567.</a>
+<i>vecticibus</i> R.&nbsp;1, et ad marg. manu docta emend.
+<i>verticibus</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_475">not. ad III, 475</a>.
+<span class = "pagenum">119</span>
+&mdash;<a name = "var13_574" id = "var13_574" href =
+"#line13_574">574.</a>&nbsp;<i>Hanc optat</i> edidit Mars. et deinde
+alii.
+&mdash;<a name = "var13_576" id = "var13_576" href =
+"#line13_576">576.</a>&nbsp;<i>Hic</i> ed. Marsi Ven. poster. et inde
+aliæ, <i>restinguitur</i>, non <i>exstinguitur</i>, Col. <i>atra Megæræ
+rabies</i> putabat N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var13_579" id = "var13_579" href = "#line13_579">579.</a>
+<i>Quanta</i>, non <i>Quarta</i>, scripti et R.&nbsp;2. Deinde
+<i>atria</i> Col. Ox. Tell. R.&nbsp;2. Vulgo <i>avia</i>.
+&mdash;<a name = "var13_580" id = "var13_580" href =
+"#line13_580">580.</a>&nbsp;<i>terrent</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_587" id = "var13_587" href =
+"#line13_587">587.</a>&nbsp;<i>sedet</i> Put.
+<span class = "pagenum">120</span>
+&mdash;<a name = "var13_588" id = "var13_588" href =
+"#line13_588">588.</a>&nbsp;<i>excludere</i> Basil. Wolfii et hinc aliæ.
+&mdash;<a name = "var13_592" id = "var13_592" href =
+"#line13_592">592.</a>&nbsp;<i>non feta</i> Oxon. et Putean.</p>
+
+<p><a name = "var13_595" id = "var13_595" href = "#line13_595">595.</a>
+<i>Dextra</i>, non <i>Dextera</i>, scripti, R.&nbsp;1, ad marg. et
+R.&nbsp;2; <i>numerosaque</i> maluerit N.&nbsp;Heins. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_597" id = "var13_597" href =
+"#line13_597">597.</a>&nbsp;<i>pastus cadavera</i> Put. ut sup. <a class
+= "crossref" href = "#line13_440">v.&nbsp;440</a>; Virgil. Ge. III, 528,
+(ubi vid. Heins. et Heyne) et Æn. II, 471. Sed vulgatam quoque lect.
+bene se habere (vid. Ind.) et omnes fere libros pro ea stare monet Drak.
+&mdash;<a name = "var13_600" id = "var13_600" href =
+"#line13_600">600.</a>&nbsp;<i>nutat</i> pro <i>sævit</i>, primus edidit
+Nicander. Τὸ <i>sævit</i> tuebatur N.&nbsp;Heins. coll. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_98">IV, 98</a>; Virg. Æn.
+V,&nbsp;257, et Val. Fl. IV, 455, ubi vid. ejus not.</p>
+
+<p><a name = "var13_602" id = "var13_602" href = "#line13_602">602.</a>
+<i>Suggesto</i> Put.
+<span class = "pagenum">121</span>
+&mdash;<a name = "var13_603" id = "var13_603" href =
+"#line13_603">603.</a>&nbsp;<i>seræque culpæ</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_604" id = "var13_604" href =
+"#line13_604">604.</a>&nbsp;<i>Pœnorumque</i> scripti pro
+<i>pœnarumque</i>: nam pœnas a Minoe, vel Plutone umbris inrogatas ab
+iis expetunt Ποιναὶ, Ἀλάστορες καὶ Ἐριννύες. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_551">not. ad II, 551</a>, et Barth. ad simil.
+loc. Stat. Theb. VIII, 21 sq. <i>Forte sedens media regni infelicis in
+orce Dux Erebi, populos poscebat crimina vitæ, Nil hominum miserans
+iratusque omnibus umbris. Stant Furiæ circum, variæque ex ordine Mortes,
+Sævaque multisonas exercet Pœna catenas</i>.
+&mdash;<a name = "var13_610" id = "var13_610" href =
+"#line13_610">610.</a>&nbsp;<i>subicit</i> Tell. et R.&nbsp;2,
+<i>subjicit</i> Ben. Deinde <i>contra</i> scripti. Vulgo <i>perque</i>.
+<span class = "pagenum">122</span>
+&mdash;<a name = "var13_611" id = "var13_611" href =
+"#line13_611">611.</a>&nbsp;<i>alterna Megæra</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+Sed Drak. recte interpretatur, Megæra æternum, semper domat, ut
+<i>Conditus Inarimes æterna</i> (h.e. æternum) <i>mole Typhœus</i> ap.
+Lucan. V,&nbsp;101; conf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_36">III, 36</a>.
+&mdash;<a name = "var13_612" id = "var13_612" href =
+"#line13_612">612.</a>&nbsp;<i>faciferis</i> Put. teste N.&nbsp;Heins.
+qui eam ob causam <i>fatiferis</i> conjiciebat. Sed <i>lætiferis</i> in
+hoc cod. legi contendit Lefeb. vid. etiam Draken. si tanti est.</p>
+
+<p><a name = "var13_615" id = "var13_615" href = "#line13_615">615.</a>
+<i>Jovi</i> Tell. quod placet Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_618" id = "var13_618" href =
+"#line13_618">618.</a>&nbsp;<i>Junoni</i> Tell. non inprob. Lefeb. ut
+<i>insidiis anteire Junoni</i> sit idiotismus Ciceron. quo sensu
+<i>capere ante dolis</i> dixerit Virg. Æn. I,&nbsp;673. Præstiterit
+<i>fusam... patri Inplicuit flammam</i>, quod facile a librariis in
+<i>fusā patrē I. flammā</i> mutari potuit. Vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_620" id = "var13_620" href =
+"#line13_620">620.</a>&nbsp;<i>Sidonis</i> e conj. N.&nbsp;Heins.
+recepit Lefeb. Deinde <i>Italicas</i> Put. ex interpretamento.</p>
+
+<span class = "pagenum">123</span>
+<p><a name = "var13_629" id = "var13_629" href = "#line13_629">629.</a>
+<i>partus</i> Putean. unde <i>ætherei partus</i> suspicabatur
+N.&nbsp;Heins. <i>partu</i>, per adpositionem, ed. Marsi Ven. poster. et
+inde aliæ, <i>partum Exsolvero</i> Rom.&nbsp;1, in cujus marg. manus
+docta emend. <i>Exsolvo</i>.
+&mdash;<a name = "var13_631" id = "var13_631" href =
+"#line13_631">631.</a>&nbsp;<i>in</i> scripti et Rom.&nbsp;2 Vulgo
+<i>ad</i>.
+&mdash;<a name = "var13_633" id = "var13_633" href =
+"#line13_633">633.</a>&nbsp;<i>sacro numine</i> Putean. unde
+<i>limine</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var13_635" id = "var13_635" href = "#line13_635">635.</a>
+<i>te adtollere</i> Put. Tell. et R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var13_636" id = "var13_636" href =
+"#line13_636">636.</a>&nbsp;<i>nobiscum denique disce</i> Col.
+&mdash;<a name = "var13_637" id = "var13_637" href =
+"#line13_637">637.</a>&nbsp;<i>medio</i> scripti pro vulg. <i>media</i>,
+quod tamen poetis familiarius esse monent Drakenb. et
+<span class = "pagenum">124</span>
+Broukh. ad Propert. III, <span class = "smallcaps">ix</span>, 50.
+&mdash;<a name = "var13_640" id = "var13_640" href =
+"#line13_640">640.</a>&nbsp;<i>coruscas</i> Col. unde <i>coruscans</i>
+conj. N.&nbsp;Heins. <i>coruscum</i> reposuit Lefeb. sine auctoritate,
+etsi non male.</p>
+
+<p><a name = "var13_650" id = "var13_650" href = "#line13_650">650.</a>
+<i>consortia</i> malebat N.&nbsp;Heins. quia <i>unanimi</i> mox
+subjungitur. At quoties Silius bis pluriesque idem dixit! <!-- the pot
+calling the snowflake black -->
+&mdash;<a name = "var13_654" id = "var13_654" href =
+"#line13_654">654.</a>&nbsp;<i>Qui</i> tacite edidit Lefeb. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#var2_645">ad II, 645</a>. <i>Queis</i>
+quidam male. Deinde <i>quod stabant</i> Col. et <i>cum stabant</i> Med.
+&mdash;<a name = "var13_655" id = "var13_655" href =
+"#line13_655">655.</a>&nbsp;<i>Latium</i> scripti. Vulgo
+<i>Latio</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">120</span>
+<p><a name = "var13_661" id = "var13_661" href = "#line13_661">661.</a>
+<i>plures medio</i> Col. <i>plura et medio</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_664" id = "var13_664" href =
+"#line13_664">664.</a>&nbsp;<i>gratia vitæ</i> scripti et R.&nbsp;2, ut
+<i>gratia facti</i> et <i>factorum</i> apud Virg. Æn. VII, 232, et Tac.
+Ann. III, 53; Lefeb. Vulgo <i>gloria vitæ</i>, quod firmabat Drak.
+verbis Cic. Philipp. V,&nbsp;13. <i>Neque enim ullam mercedem tanta
+virtus præter hanc laudis gloriæque desiderat</i>. Parum interest.
+&mdash;<a name = "var13_665" id = "var13_665" href =
+"#line13_665">665.</a>&nbsp;<i>Duret</i> et <i>edant</i> priscæ edd.
+Post <i>superos</i> colon. ponit Lefeb. ut sensus sit: tum non edunt
+oblivia laudem.</p>
+
+<p><a name = "var13_670" id = "var13_670" href = "#line13_670">670.</a>
+<i>causa</i> Col. <i>causam</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_671" id = "var13_671" href =
+"#line13_671">671.</a>&nbsp;<i>Sat tibi sint</i> Col. ut ap. Prop. IV,
+<span class = "smallcaps">ii</span>, 81. Vulgo <i>Sat tibi
+<span class = "pagenum">126</span>
+sunt</i>, non male, judice Drak., ut sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_122">VI, 122</a>.
+&mdash;<a name = "var13_674" id = "var13_674" href =
+"#line13_674">674.</a>&nbsp;<i>Carthesia</i> R.&nbsp;1, et Med.
+<i>Carchesia</i> Put. unde <i>Carteïa</i>, vel <i>Carpesia</i> suspicari
+aliquem posse monet Draken. Cf. Heins. ad Ovid. Met. XIV, 416.
+<i>Tarthesia</i> et <i>Thartesia</i> alii.
+&mdash;<a name = "var13_681" id = "var13_681" href =
+"#line13_681">681.</a>&nbsp;<i>Libyci quas fecerat auri</i> scripti,
+eleganter, judice N.&nbsp;Heins. et Barth. Adv. VIII,&nbsp;7. Vulg.
+<i>Libyco quas fecerat auro</i>, scilicet venales, h.e. conruperat;
+forte rectius: illud certe insolentius dictum videtur etiam Ern. An
+præstiterit, <i>Libyco quas emerat</i>, vel <i>ceperat auro</i>?
+&mdash;<a name = "var13_685" id = "var13_685" href =
+"#line13_685">685.</a>&nbsp;<i>est</i> ex scriptis. Vulgo omittitur.
+&mdash;<a name = "var13_686" id = "var13_686" href =
+"#line13_686">686.</a>&nbsp;<i>laudi indulsimus
+<span class = "pagenum">127</span>
+ævum</i> conj. N.&nbsp;Heins. <i>at</i> vel <i>sed</i> malebat Drak.</p>
+
+<p><a name = "var13_693" id = "var13_693" href = "#line13_693">693.</a>
+<i>in Martem hortantibus armis</i> Put.</p>
+
+<p><a name = "var13_700" id = "var13_700" href = "#line13_700">700.</a>
+<i>Marcius</i> ex emend. N.&nbsp;Heins. Conf. <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#var6_403">ad VI, 403</a>. Vulgo <i>Martius</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">128</span>
+<p><a name = "var13_705" id = "var13_705" href = "#line13_705">705.</a>
+<i>muta umbra</i>, et mox <i>at epoto</i> reposuit Lefeb. cujus hæc nota
+est: «<i>Muta</i>, quia umbra corporis sepulti vel cremati, nec biberat
+sanguinem. At umbra Appii, qui non sepultus, poterat loqui, non epoto
+sanguine, sup. <a class = "crossref" href =
+"#line13_448">v.&nbsp;448</a>. Jam vero <i>muta</i> erat <i>umbra</i>,
+ut in Virg. Æn. V,&nbsp;264, <i>umbræ silentes</i>. Aliis <i>multa</i>
+inepte. Dic, in sua umbra <i>muta</i>, quia tot vulneribus confossus
+fuerat, ut ni loquutus fuisset, non agnovisset eum Scipio.» Sed cur
+inepta est vulgata lectio? Verba vel sic jungi et exponi possunt:
+<i>Paulus aderat vix adnoscendus in multa umbra</i>, propter
+multitudinem umbrarum; vel, quod præstat, ita: <i>Paulus in multa
+umbra</i>, inter multas umbras, <i>aderat, vix adnoscendus</i> propter
+multa vulnera, quæ eum deformabant: nam umbræ, quæ ipsis fuerant in
+terris, cupiditates et adfectus animi, vitæ instituta, arma, vulnera,
+etc. retinent, et mortui iisdem notis, quibus vivi, cognoscuntur; conf.
+Hom. Odyss. λ, 37... 41, et 386 sq. Virg. Æn. VI, 494 seq. quem locum
+Silius ante oculos habuit.
+&mdash;<a name = "var13_708" id = "var13_708" href =
+"#line13_708">708.</a>&nbsp;<i>nocti</i> Col. <i>nosti</i> Oxon. Put.
+R.&nbsp;2. Vulg. <i>nunc te</i>, scilicet ante fatum, cui mox
+<i>semel</i> respondet, unde prob. Cell. At exquisitius τὸ <i>nocti</i>,
+vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_709" id = "var13_709" href =
+"#line13_709">709.</a>&nbsp;<i>subicit</i> R.&nbsp;2, <i>subiit</i>
+Tell.
+&mdash;<a name = "var13_710" id = "var13_710" href =
+"#line13_710">710.</a>&nbsp;<i>Cui</i> Col. <i>Qui</i> Oxon. et Put.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#var12_379">ad XII,
+379</a>. Vulgo <i>Quem</i>.
+&mdash;<a name = "var13_716" id = "var13_716" href =
+"#line13_716">716.</a>&nbsp;<i>lacrimas</i> R.&nbsp;1, Lefeb. «Sic forte
+amassem e v.&nbsp;387, ni in Virg. Æn. VI, 686, ploraret etiam Anchisæ
+<span class = "pagenum">129</span>
+umbra.» Quasi id non passim obvium esset.</p>
+
+<p><a name = "var13_722" id = "var13_722" href = "#line13_722">722.</a>
+<i>Superos æquantem</i> scripti, R.&nbsp;2, Parm. Mars. in notis, et ad
+marg. R.&nbsp;1, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_611">I,&nbsp;611</a>, et inf. <a class = "crossref"
+href = "#line13_789">v.&nbsp;789</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line13_803">803</a>. <i>Superis æquatum</i> Ven. Marsi et Cell.; non
+male, judice N.&nbsp;Heins. qui et <i>Superis æquandum</i> conjecit,
+<i>æquantum</i> Tell. et R.&nbsp;2. Vulgo <i>Superis æquantem</i>: sed
+<i>Superis æquatum</i>, vel <i>se æquantem</i>, vel <i>Superos
+æquantem</i> emend. jam Dausq.</p>
+
+<span class = "pagenum">130</span>
+<p><a name = "var13_730" id = "var13_730" href = "#line13_730">730.</a>
+<i>inclitus</i> scripti, (teste N.&nbsp;Heins.) R.&nbsp;2, Ben.
+<i>medius</i> Ox. R.&nbsp;1, Med. Marsi, Mart. Herbip. aliæque edd.
+Utraque lectio in c. Tell. reperta a Lef. qui tamen non monuit, quænam a
+m. pr. fuerit. <i>Martius</i> Basil. Wolfii et inde aliae.
+&mdash;<a name = "var13_731" id = "var13_731" href =
+"#line13_731">731.</a>&nbsp;<i>ultor</i> pro <i>victor</i> Put. Deinde
+<i>Lutatius</i> scripti R.&nbsp;1, Parm. Med. et al. Vulgo
+<i>Luctatius</i>, quod vel metro adversatur; conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#var6_687">ad VI, 687</a>.
+&mdash;<a name = "var13_733" id = "var13_733" href =
+"#line13_733">733.</a>&nbsp;<i>mesta</i> pro <i>morte</i> Ox.
+<i>meste</i> Put. <i>mœsta</i> Parm. <i>cæde</i> R.&nbsp;1, <i>veste</i>
+et <i>in hoste</i> alii, teste Lefeb. nescio qui. Deinde <i>remissam</i>
+conj. vir doctus, haud dubie Livineius, quod Cortius ad marg. edit. suæ
+notavit. Sed vulgata lectio exquisitior est, vid. not.
+&mdash;<a name = "var13_737" id = "var13_737" href =
+"#line13_737">737.</a>&nbsp;<i>mitis</i> quatuor scripti et R.&nbsp;2,
+male.
+&mdash;<a name = "var13_739" id = "var13_739" href =
+"#line13_739">739.</a>&nbsp;<i>Haud</i> prætulerit N.&nbsp;Heins.
+sublata interrogationis nota. <i>Atque</i> Put. quod recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_741" id = "var13_741" href =
+"#line13_741">741.</a>&nbsp;<i>præruptis</i> Putean. quod non
+displicebat N.&nbsp;Heins. qui tamen malebat <i>perruptæ molibus
+Alpis</i>, ut <i>Alpis</i> unitatis numero dicatur, quod poetis non
+infrequens esse, multis exemplis docuit Drak.</p>
+
+<span class = "pagenum">131</span>
+<p><a name = "var13_746" id = "var13_746" href = "#line13_746">746.</a>
+<i>placitum</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_751" id = "var13_751" href =
+"#line13_751">751.</a>&nbsp;<i>incessit</i> Put. quod ex Virg. Æn.
+I,&nbsp;405, ad quem locum Silius adluserit, petitum putat Lef. At h.l.
+non de Dea sermo est.</p>
+
+<p><a name = "var13_758" id = "var13_758" href = "#line13_758">758.</a>
+<i>dum secula</i> Put. Conf. Heins. ad Claud. R.&nbsp;P. II, sub
+finem.</p>
+
+<p><a name = "var13_762" id = "var13_762" href = "#line13_762">762.</a>
+<i>juvenem</i> Col. et
+<span class = "pagenum">132</span>
+Tell. Vulgo <i>juveni</i>, scilicet Scipioni, quod non inprob. Drakenb.
+&mdash;<a name = "var13_764" id = "var13_764" href =
+"#line13_764">764.</a>&nbsp;<i>cursim</i> emend. Modius et
+N.&nbsp;Heins. Nihil mutandum, vel <i>vago cursu</i> legendum censebat
+Drak. Deinde <i>Dahæque</i> scripti et R.&nbsp;1. Vulgo <i>Dacæque</i>
+contra metri leges; conf. Intpp. ad Virg. Æn. VIII, 728; Gronov. ad
+Senec. Thyest. 370 et 603; Grot. ad Lucan. II, 296; <i>Daœque</i> emend.
+Delrio ad Senec. l.c.</p>
+
+<p><a name = "var13_768" id = "var13_768" href = "#line13_768">768.</a>
+<i>quando</i> Col. quod jam conj. Dausq. Vulg. <i>quanto</i>.
+&mdash;<a name = "var13_770" id = "var13_770" href =
+"#line13_770">770.</a>&nbsp;<i>fare</i> Col. et Tell. Vulgo
+<i>scire</i>.
+&mdash;<a name = "var13_771" id = "var13_771" href =
+"#line13_771">771.</a>&nbsp;<i>arces</i>,
+<span class = "pagenum">133</span>
+non <i>artes</i>, Col. et Parm.
+&mdash;<a name = "var13_773" id = "var13_773" href =
+"#line13_773">773.</a>&nbsp;<i>artis</i> Col. Vulgo <i>astris</i>.
+&mdash;<a name = "var13_774" id = "var13_774" href =
+"#line13_774">774.</a>&nbsp;<i>tum magna g. Præcipitat t.</i> Put.
+<i>dum m. g. Præcipitas</i>, vel <i>ut Præcipites</i> (h.e. quamvis p.),
+vel <i>ni Præcipitas</i> tentabat N.&nbsp;Heins. Sed vulgata exquisitior
+et nervosior brevitas.
+&mdash;<a name = "var13_777" id = "var13_777" href =
+"#line13_777">777.</a>&nbsp;Hic versus abest a R.&nbsp;1, et Marsi Ven.
+sec.</p>
+
+<p><a name = "var13_779" id = "var13_779" href = "#line13_779">779.</a>
+<i>Effigiem castam</i> h.e. umbram sacerdotis, ex emend. N.&nbsp;Heins.
+qui et <i>juvenis casti</i>, h.e. Homeri, conj. ut Dausq. quia Homerum
+cæcum a puero fuisse tradant Suidas et alii. Sed idem senex mortuus est.
+Vulgo <i>castæ</i>, quod servavit Lefeb. qui ita distinxit <i>Effigiem
+juvenis, castæ cui</i>, scilicet effigiei.
+&mdash;<a name = "var13_782" id = "var13_782" href =
+"#line13_782">782.</a>&nbsp;<i>multæque frequentant</i>, et mox
+<i>clamore sequuntur</i> tacite edidit Lefeb. forte operarum lapsu.
+&mdash;<a name = "var13_784" id = "var13_784" href =
+"#line13_784">784.</a>&nbsp;<i>quam</i> Col. et Oxon. Vulgo <i>quem</i>.
+Possis et <i>facie</i> pro <i>facile</i>, judice N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">134</span>
+&mdash;<a name = "var13_792" id = "var13_792" href =
+"#line13_792">792.</a>&nbsp;<i>persultans</i> R.&nbsp;2, quod recepit
+Lef. ut respondeat τῷ <i>pererrat</i> ap. Virg. Æn. IV, 363.
+&mdash;<a name = "var13_796" id = "var13_796" href =
+"#line13_796">796.</a>&nbsp;<i>Æacide</i> scripti. <i>Æacidæ</i> edd.
+Marsi et quædam aliæ. Sed cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_650">ad III, 650</a>.</p>
+
+<p><a name = "var13_798" id = "var13_798" href = "#line13_798">798.</a>
+N.&nbsp;Heinsius recte metuebat, ne locus esset luxatus: nec tamen
+medelam ei adferre conabatur. <i>grassantum</i>, h.e. ruentium magno
+concursu, non male reposuit Lefeb. putans, Silio ante oculos fuisse
+Virgil. Æn. VI, 710, 712 et 305,&nbsp;318. Sed præstiterit, opinor,
+<i>adeo stridentum</i>, h.e. tantum stridorem edentium: nam
+<i>majores</i> sunt <i>umbræ</i>. Animæ vero vel umbræ <i>strident</i>,
+seu stridunt, τρίζουσι, τρίζουσαι, ποτέονται ὡς νυκτερίδες. Conf. Stat.
+Theb. VII, 770; Horat. Serm. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">viii</span>, 41; Homer. Odyss. ω, 5 seq.
+&mdash;<a name = "var13_799" id = "var13_799" href =
+"#line13_799">799.</a>&nbsp;<i>adspicit</i> corrig. Dausq.
+<span class = "pagenum">135</span>
+&mdash;<a name = "var13_800" id = "var13_800" href =
+"#line13_800">800.</a>&nbsp;<i>Ire viro</i> scripti et priscæ edd. Ulcus
+hic Chironium latere, et <i>In torvo</i>, vel <i>In primo stupet Æ.</i>
+legendum putabat N.&nbsp;Heins. Sic <i>stupere in aliquo</i> dixere Val.
+Fl. I,&nbsp;262, et Hor. Serm. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">vi</span>, 17. <i>Hinc viso</i>, vel <i>In Phthio</i>, vel
+<i>In diro</i>, vel denique <i>Inde fero stupet Æ.</i> conj. Burm.
+<i>Irato st. Æ.</i> corrig. Hœufft in Periculis poet. quod est Achillis
+epith. ap. Homerum, Horat. Ep. II, <span class = "smallcaps">ii</span>,
+42; Ov. Am. II, <span class = "smallcaps">xviii</span>,&nbsp;1; Claud.
+Cons. Stilic. I,&nbsp;99. Non male, modo minus ab antiqua vel vulg.
+lectione aberraret. <i>Inque uno</i> emend. Corte vel potius Livin.
+<i>Inque viro</i> Ernesti. <i>Ecce viro</i> reposuit Lefeb. qui se diu
+dubium hæsisse dicit, antequam auctorem in ipso auctore detexerit. Sed
+vereor, ut acu rem tetigerit, mirorque, eum non τὸ <i>En</i>, quod ipsi
+in deliciis est, pro <i>Inde</i>, et tum <i>diro</i> pro <i>viro</i>
+maluisse, quod certe præstiterit, etsi nondum mihi satisfacit, et
+epitheton Achillis, ut mox <i>magno</i>, omnino latere videtur. Olim
+suspicabar <i>Inmiti stupet Æ.</i> ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;30; III, 27.
+Nunc pluribus conjecturis indulgere nec lubet nec vacat. Withof.
+conjicit, <i>jam claro</i>, vel <i>inde truci</i>, aut <i>acri</i>, aut
+<i>alto</i>.
+&mdash;<a name = "var13_802" id = "var13_802" href =
+"#line13_802">802.</a>&nbsp;<i>aspectat</i> scripti, <i>geminosque
+aspectat</i> conj. Dausq. et <i>geminos jam spectat</i> N.&nbsp;Heins.
+Vulgo <i>aspectans</i>.
+&mdash;<a name = "var13_805" id = "var13_805" href =
+"#line13_805">805.</a>&nbsp;<i>Alterno in æthere</i>, et mox <i>subitos
+vultus</i> malebat N.&nbsp;Heins. Vulgatam lect. <i>Alternam lucem</i>
+bene tuebatur Drak. coll. Virg. Æn. VI, 121, et Ciris v.&nbsp;397; Hom.
+Odyss. λ, 302.</p>
+
+<span class = "pagenum">136</span>
+<p><a name = "var13_814" id = "var13_814" href = "#line13_814">814.</a>
+<i>Intravitque casæ</i> Colon. <i>Lustravitque casæ</i> Oxon. Putean.
+Rom. 1, Parm. Med. <i>Instravitque casæ</i> edd. Marsi et Mart. Herbip.
+quam proxime vero. Vulg. <i>Lustravitque casam</i>.
+&mdash;<a name = "var13_817" id = "var13_817" href =
+"#line13_817">817.</a>&nbsp;<i>cecinit</i> conj. Drak.</p>
+
+<span class = "pagenum">137</span>
+<p><a name = "var13_824" id = "var13_824" href = "#line13_824">824.</a>
+<i>Verginia</i> Col. quæ scriptura in lapidibus literatis frequentius
+quam <i>Virginia</i> reperitur; et Græcis constanter est Οὐεργίνιος;
+Drak.</p>
+
+<p><a name = "var13_833" id = "var13_833" href = "#line13_833">833.</a>
+<i>Tum virgo: En, patrios</i> emend. N.&nbsp;Heins. Non male.
+<span class = "pagenum">138</span>
+&mdash;<a name = "var13_845" id = "var13_845" href =
+"#line13_845">845.</a>&nbsp;<i>Orthrus</i> Col. et Oxon. <i>Orchus</i>
+Put. unde <i>Orthus</i> conj. Balbus ad Val. Fl. III, 555, et Lefeb.
+Vulgo <i>Orcus</i>, quo nomine Cerberum designari putabat Barth. Adv.
+XXII,&nbsp;8, et Geryonem Marsus. At vid. not.
+<span class = "pagenum">139</span>
+&mdash;<a name = "var13_847" id = "var13_847" href =
+"#line13_847">847.</a>&nbsp;<i>pollutam</i> reposuit Lef. ut ad Vestalem
+referatur, quod librarii more suo ad proximum substant. retulerint.
+<i>præacuto ungue</i> conj. N.&nbsp;Heins. quum mox sequatur
+<i>Polluit</i>, eamdemque vocem reddendam censebat Martiali, VIII, 58,
+pro <i>piceata</i>, vel <i>piperata</i>.</p>
+
+<p><a name = "var13_852" id = "var13_852" href = "#line13_852">852.</a>
+<i>enumerasse</i> Col. et Oxon. Vulgata lectio <i>enumerare</i>, quam
+revocavit Lefeb., glossam redolet et aures obfendit.
+&mdash;<a name = "var13_854" id = "var13_854" href =
+"#line13_854">854.</a>&nbsp;<i>veniens ab
+<span class = "pagenum">140</span>
+origine parva</i> scribendum videbatur N.&nbsp;Heins. et v.
+&mdash;<a name = "var13_856" id = "var13_856" href =
+"#line13_856">856.</a>&nbsp;<i>Justa</i>. Sed cave quidquam mutes.
+&mdash;<a name = "var13_864" id = "var13_864" href =
+"#line13_864">864.</a>&nbsp;<i>quantos montes</i> Put.
+&mdash;<a name = "var13_865" id = "var13_865" href =
+"#line13_865">865.</a>&nbsp;<i>Hanc</i> Col. quod perperam recepit
+Lefeb. Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_268">ad
+I,&nbsp;268</a>, et h.l. not.
+&mdash;<a name = "var13_866" id = "var13_866" href =
+"#line13_866">866.</a>&nbsp;<i>pugnabitis</i> Col.</p>
+
+<span class = "pagenum">141</span>
+<p><a name = "var13_868" id = "var13_868" href = "#line13_868">868.</a>
+<i>hæc dura</i> maluerit N.&nbsp;Heins. et ego.
+&mdash;<a name = "var13_878" id = "var13_878" href =
+"#line13_878">878.</a>&nbsp;<i>Macetum</i> Col. et R.&nbsp;2,
+<i>Macetu</i>
+<span class = "pagenum">142</span>
+Ven. sec. Marsi. Vulgo <i>Macedum</i> solenni lapsu, v. not.
+&mdash;<a name = "var13_879" id = "var13_879" href =
+"#line13_879">879.</a>&nbsp;<i>desertus</i> Put.</p>
+
+<p><a name = "var13_884" id = "var13_884" href = "#line13_884">884.</a>
+In omnibus edd. quas in manibus habui, versus hic ita legitur:
+<i>Servitia atque hiemes</i>, <i>æstus</i>, <i>fugamque fretumque</i>,
+contra metri leges. Quare vehementer admiror viros doct. hunc locum
+tacite prætermisisse, et quum versum manifeste claudicantem reciperent,
+nihil admonuisse. Equidem metro consului, addito <i>que</i>, quod et
+orationis junctura postulabat. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "var13_886" id = "var13_886" href =
+"#line13_886">886.</a>&nbsp;<i>fassusque</i> Parm. <i>cassusque</i>
+conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_889" id = "var13_889" href =
+"#line13_889">889.</a>&nbsp;<i>inbelli</i> scripti, <i>in bellis</i>
+R.&nbsp;2. Vulgo <i>inbellis</i>. Deinde
+<span class = "pagenum">143</span>
+<i>patiatur</i> quædam edd. <i>in aula</i> pro <i>in ævo</i>
+suspicabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var13_893" id = "var13_893" href =
+"#line13_893">893.</a>&nbsp;Hic versus abest a nonnullis edd.</p>
+
+<p><a name = "var13_894" id = "var13_894" href = "#line13_894">894.</a>
+<i>reddidit</i> Col. Vulgo <i>retulit</i>, quod revocavit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var13_895" id = "var13_895" href =
+"#line13_895">895.</a>&nbsp;<i>lætus</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulg.
+<i>lætos</i>.</p>
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<b>Liber XIII</b><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>