summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookVIII.html
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to 'old/files/bookVIII.html')
-rw-r--r--old/files/bookVIII.html7750
1 files changed, 7750 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookVIII.html b/old/files/bookVIII.html
new file mode 100644
index 0000000..14a2071
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookVIII.html
@@ -0,0 +1,7750 @@
+
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Octavus</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<b>Liber VIII</b><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr class = "mid">
+
+<span class = "pagenum">467</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER OCTAVUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib8_arg" id = "lib8_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
+
+<div class = "argument">
+<p><span class = "smallcaps">Fabium</span>, qui posse vinci hostem,
+Romanis persuaserat, pro se quisque laudibus ad cælum fert: Hannibal
+contra, jam summum militiæ jus dictatori redditum, eoque vivente omnem
+sibi non victoriæ tantum, sed prælii quoque spem præcisam esse,
+magnopere et dolet et indignatur; <a href = "#line8_1">1-11</a>.</p>
+
+<p>Quin etiam inopia cunctarum rerum in dies ingravescit, et milites, ex
+conluvione omnium gentium mixti, Galli in primis, animo semper
+fluctuantes et prædæ sanguinisque cupidi, pugnam stipendiumque debitum
+exposcunt, et jam consilia, vel transitionis, vel reditus in patriam
+agitant; Hannon autem, qui ducem Pœnorum internecivo capitalique odio
+prosequitur, quantum potest et valet, inpedit, quo minus, vel
+supplementum copiis ejus scribi, vel frumentum et pecuniam mitti senatus
+censeat; <a href = "#line8_11">11-24</a>.</p>
+
+<p>Has curas, quibus Hannibal conficitur, lenit Juno, quæ Annam, Didonis
+sororem et Numicii fl. Nympham, blande adpellat, ut eum de prosperis,
+quæ instent, fatis, de fine dictaturæ, comitiis consulum, temeritate
+Varronis, quem, sui generis hominem, vulgus ad consulatum extrahere
+nitatur, et de pugnæ Cannensis eventu, certiorem faciat; <a href =
+"#line8_25">25-38</a>.</p>
+
+<p>Nympha, communis a Belo ductæ originis, amoris patriæ et mandatorum
+sororis memor, negotium sibi demandatum non recusat, quanquam divino in
+Italia honore colatur; <a href = "#line8_39">39-49</a>.</p>
+
+<p>Quem, unde, et quando consecuta sit, ipsa hoc modo memorat: Post
+Didonis mortem Iarbas, Gætulorum rex, Carthagine rerum potitur, et Anna
+primum quidem ad Battum, Cyrenes regem, confugit; sed biennio post,
+bello propterea hospiti suo a Pygmalione indicto, navem
+<span class = "pagenum">468</span>
+conscendit, quæ vi tempestatis in litus Italiæ ejicitur; <a href =
+"#line8_49">49-68</a>.</p>
+
+<p>Ibi in terra prorsus sibi ignota oberrans obviam venit Æneæ, a quo
+benigne hospitio excepta Didonem, dolore confectam, in ardentem rogum
+adscendisse refert; <a href = "#line8_69">69-159</a>.</p>
+
+<p>Sed a sorore in somnis admonita, ut insidias vitaret, quas Lavinia
+strueret, intempesta nocte fuga sibi consulit, ipsaque se in Numicium
+præcipitat, quo facto inter Deas indigetes Latii relata colitur; <a href
+= "#line8_160">160-201</a>.</p>
+
+<p>His ordine expositis, Anna, Junonis voluntati morem gerens, ejus
+verbis optatissimum de subita, quæ inpendeat, rerum mutatione, nuntium
+Hannibali adfert; <a href = "#line8_202">202-224</a>.</p>
+
+<p>Is animum revocat, et e Campania, monitu deæ, in Apuliam castra
+movet; <a href = "#line8_225">225-241</a>.</p>
+
+<p>Interea Romæ comitiis consulum indictis, C. Terentius Varro, homo non
+humili solum, sed sordido etiam loco ortus, haud parum callide auram
+favoris popularis ex dictatoria invidia principumque insectatione petit,
+et suffragiis turbæ forensis, quæ æternam fastis labem adspergunt,
+consul creatur; <a href = "#line8_242">242-257</a>.</p>
+
+<p>Is, qui melior lingua quam dextra erat, et qui nec castra, nec hostem
+unquam viderat, extemplo ab urbe signa movere statuit; concionesque
+multas ac feroces habet, denunciantes, bellum arcessitum in Italiam ab
+nobilibus, mansurumque in visceribus reipublicæ, si plures Fabios
+imperatores haberet; se, quo die hostem vidisset, Pœnorum bello æque ac
+inpotenti Patrum dominationi finem adlaturum, et Hannibalem mox, Fabio
+spectante, in triumpho ducturum; <a href = "#line8_258">258-277</a>.</p>
+
+<p>Collega ejus, L. Æmilius Paulus, qui cum L. Livio olim consul fuerat,
+et ab iis, qui gloriam perfecti belli Illyrici ipsi invidebant,
+adcusatus damnatione collegæ, et sua prope, ambustus evaserat, etsi
+perniciem patriæ imminentem animo præsagit, et tam nobilitate, quam
+virtute excellit, nihil tamen inclementer in Varronem dicere conatur;
+<a href = "#line8_278">278-<ins class = "correction" title = "‘279’ legitur">297</ins></a>.</p>
+
+<p>Eum proficiscentem hortatur Fabius, ut, quum non minus ipsi
+certaminis cum Varrone, quam cum Hannibale futurum sit, nec alia ratione
+saluti reipublicæ, quæ tota ab ipso pendeat, consuli possit, utrisque
+ducibus unus fortiter resistat, sibique persuadeat, Pœnum imperatorem,
+qui in aliena, in hostili terra, inter omnia inimica infestaque, procul
+ab domo, procul ab patria sit, summaque commeatus et pecuniæ inopia
+laboret, superari posse ab eo, quem ratio agentem ducat, non fortuna,
+quique nec occasioni suæ desit, nec suam occasionem hosti det; <a href =
+"#line8_298">298-326</a>.</p>
+
+<p>Ad ea paucis verbis mæstoque vultu respondet consul, se quidem, quam
+possit, solertissime omnia e republ. fide sua facturum, et, quæ una
+<span class = "pagenum">469</span>
+salutis sit via, eadem ratione bellum adversus Hannibalem gesturum, qua
+Fabius gesserit; sed, quum irati dii alterum quasi consulem Romanis,
+alterum Pœnis dederint, et ne ipse quidem Carthaginiensium senatus, vel
+magis sibi discordem collegam adjungere, vel infestiorem reipubl. Rom.
+pestem inmittere potuerit, consilia amici magis sana et salubria, quam
+explicatu facilia esse, et, si vana idcirco præcepta surdis caneret
+auribus, atque adversi quid adcideret, hostium se telis potius, quam
+iterum suffragiis iratorum civium, caput objecturum; <a href =
+"#line8_327">327-348</a>.</p>
+
+<p>Non ita multo post consules ad nobilitandas clade Romana Cannas,
+Apuliæ vicum, cui Hannibal castra jam admoverat, proficiscuntur, et in
+unum locum cogunt exercitum numero amplissimum (<a href =
+"#line8_349">349</a>), et ex Latinis (<a href = "#line8_356">356</a>),
+Sabinis (<a href = "#line8_412">412</a>), Picentibus (<a href =
+"#line8_424">424</a>), Umbris (<a href = "#line8_446">446</a>), Etruscis
+(<a href = "#line8_468">468</a>), Marsis (<a href =
+"#line8_495">495</a>), Pelignis (<a href = "#line8_510">510</a>)
+Campanis, Marrucinis, Frentanis, Vestinis (<a href =
+"#line8_512">512</a>) Samnitibus (<a href = "#line8_562">562</a>)
+Brutiis, Lucanis, Hirpinis, Calabris, Salentinis, Picentinis (<a href =
+"#line8_568">568</a>), Gallis Cisalpinis, Boiis, Anamanis, Cenomanis,
+Venetis, Lingonibus, Liguribus, Morinis, Euganeis, Carnis, Vagennis (<a
+href = "#line8_588">588</a>), Siculis et Ilvæ ins. incolis (<a href =
+"#line8_613">613</a>) conscriptum, quorum populorum urbes una cum
+ducibus, Scauro, 370, Scævola, 384, Sulla, 393, Tullio, 404, Nerone,
+413, Curione, 425, Pisone, 463, Galba, 469, Scipione, 546, Cethego, 575,
+et Bruto, 607, recensentur; <a href = "#line8_356">356-621</a>.</p>
+
+<p>Castris autem vix ad Cannas locatis, varia deorum iram declarant
+prodigia; (<a href = "#line8_622">622-655</a>). Unde milites, vultu
+sensibusque adtoniti, et omnia truci clamore complentes, cladem Romanis
+inminentem, Pauli Serviliique mortem, fugam Varronis, et tot equitum
+peditumque stragem ominantur; <a href = "#line8_656">656-676</a>.</p>
+</div>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_1" id = "line8_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">Primus</span> Agenoridum cedentia terga
+videre</p>
+<p><a name = "line8_2" id = "line8_2"> </a>
+Æneadis dederat Fabius: Romana parentem</p>
+<p><a name = "line8_3" id = "line8_3"> </a>
+Solum castra vocant; solum vocat Hannibal hostem,</p>
+<p><a name = "line8_4" id = "line8_4"> </a>
+Inpatiensque moræ fremit: <a href = "#var8_4">ut sit copia
+Martis</a>,</p>
+<span class = "pagenum">470</span>
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line8_5" id = "line8_5"> </a>
+Exspectanda viri fata, optandumque sub armis</p>
+<p><a name = "line8_6" id = "line8_6"> </a>
+Parcarum auxilium: namque, hac spirante senecta,</p>
+<p><a name = "line8_7" id = "line8_7"> </a>
+Nequidquam sese Latium sperare cruorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">469</span>
+<a name = "not8_1" id = "not8_1" href = "#line8_1">1.</a>
+Fabius nempe Hannibalem primus repulit et retro cedere coegit; at prælio
+primus eum superavit Marcellus; Drak. Conf. tamen <a class = "crossref"
+href = "#line8_15">v.&nbsp;15</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_567">ad VII, 567</a>.
+&mdash;<a name = "not8_2" id = "not8_2" href =
+"#line8_2">2.</a>&nbsp;<i>parentem</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_735">VII, 735</a>.
+&mdash;<a name = "not8_3" id = "not8_3" href =
+"#line8_3">3.</a>&nbsp;<i>solum vocat Hannibal hostem</i>, cf. Liv.
+XXII, 30, extr.
+&mdash;<a name = "not8_4" id = "not8_4" href = "#line8_4">4.</a>&nbsp;De
+pugnæ copia
+<span class = "pagenum notes">470</span>
+desperandum ante Fabii mortem.
+&mdash;<a name = "not8_5" id = "not8_5" href =
+"#line8_5">5.</a>&nbsp;<i>Expectanda</i>, cf. <a class = "crossref" href
+= "bookV.html#not5_207">ad V,&nbsp;207</a>.
+&mdash;<a name = "not8_6" id = "not8_6" href =
+"#line8_6">6.</a>&nbsp;<i>hac spirante senecta</i>, vivente hoc
+sene.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_8" id = "line8_8"> </a>
+Jam vero concors miles, signisque relatis</p>
+<p><a name = "line8_9" id = "line8_9"> </a>
+<a href = "#var8_9">Indivisus honos</a>, iterumque et rursus eidem</p>
+<span class = "linenum">10</span>
+<p><a name = "line8_10" id = "line8_10"> </a>
+Soli obluctandum Fabio, majoribus ægrum</p>
+<p><a name = "line8_11" id = "line8_11"> </a>
+<a href = "#var8_11">Angebant</a> curis. Lentando fervida bella</p>
+<p><a name = "line8_12" id = "line8_12"> </a>
+<a href = "#var8_12">Dictator, quum multa adeo, tum miles</a> egenus</p>
+<p><a name = "line8_13" id = "line8_13"> </a>
+Cunctarum ut rerum Tyrius foret, arte sedendi</p>
+<p><a name = "line8_14" id = "line8_14"> </a>
+Egerat, et, quanquam finis pugnaque manuque</p>
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line8_15" id = "line8_15"> </a>
+Haud dum partus erat, jam bello vicerat hostem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_11" id = "not8_11" href = "#line8_11">11.</a>
+Cf. Liv. XXII, 32, et inpr. 43; quem locum miror fugisse diligentiam
+memoriamque Ill. Ernesti, qui non modo ea, quæ de Hannonis odio, sed
+etiam quæ de Celtis, defectionem molientibus, mox dicentur, fictioni
+poeticæ tribuenda putat.
+&mdash;<i>Lentando</i>, prolatando, trahendo, vel lente gerendo,
+<i>bella fervida</i>, quæ Minucius majore fervore, quam consilio aut
+prudentia, administrabat; Drak.
+&mdash;<a name = "not8_13" id = "not8_13" href =
+"#line8_13">13.</a>&nbsp;<i>arte sedendi</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>.
+&mdash;<a name = "not8_14" id = "not8_14" href =
+"#line8_14">14.</a>&nbsp;<i>Egerat</i>, effecerat.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_16" id = "line8_16"> </a>
+Quin etiam ingenio fluxi, sed prima feroces,</p>
+<p><a name = "line8_17" id = "line8_17"> </a>
+Vaniloquum, Celtæ, genus ac mutabile mentis,</p>
+<p><a name = "line8_18" id = "line8_18"> </a>
+Respectare domos: mærebant, cæde sine ulla</p>
+<p><a name = "line8_19" id = "line8_19"> </a>
+(Insolitum sibi) bella geri, siccasque cruore</p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line8_20" id = "line8_20"> </a>
+<a href = "#var8_20">Inter tela siti</a> Mavortis hebescere dextras.</p>
+<span class = "pagenum">471</span>
+<p><a name = "line8_21" id = "line8_21"> </a>
+His super, internæ <a href = "#var8_21">labes</a>, et civica vulnus</p>
+<p><a name = "line8_22" id = "line8_22"> </a>
+Invidia <a href = "#var8_22">augebant</a>: lævus conatibus Hannon</p>
+<p><a name = "line8_23" id = "line8_23"> </a>
+Ductoris, non ulla domo submittere Patres</p>
+<p><a name = "line8_24" id = "line8_24"> </a>
+Auxilia, aut ullis opibus juvisse sinebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_16" id = "not8_16" href = "#line8_16">16,</a>&nbsp;<a
+name = "not8_17" id = "not8_17" href = "#line8_17">17.</a> Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_49">ad IV, 50</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_311">311</a>.
+&mdash;<i>prima</i>, τὰ πρῶτα, primum, initio.
+&mdash;<a name = "not8_20" id = "not8_20" href =
+"#line8_20">20.</a>&nbsp;<i>siti</i>, collocati ac undique hostium pilis
+septi; Mars. et Barth.
+<span class = "pagenum notes">471</span>
+Adv. IV, 22. Cf. V.L.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_21" id = "not8_21" href = "#line8_21">21.</a>
+<i>labes</i>, ut <i>pestis</i> et <i>lues</i>, pernicies, ruina, et omne
+malum, quod interitum minatur, ut passim ap. Cic. v.c. Dom. I; Div.
+I,&nbsp;43; Verr. I,&nbsp;1; Harusp. 22; conf. Ern. ad Tac. Ann. II, 47;
+Intpp. ad Val. Fl. II, 239; V,&nbsp;237, et ad h.l. Drak. recte
+intelligit vitium et malum, quod remp. Carthag. adfligebat, et quo
+latius serpente ruinam minitabatur; invidiam nempe popularium, et
+factionem Hannonis Barcinæ factioni adversam, quæ Hannibali necessaria
+submitti prohibebat.
+&mdash;<a name = "not8_22" id = "not8_22" href =
+"#line8_22">22.</a>&nbsp;<i>lævus</i>, adversus, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_94">ad III, 94</a>; Virg. G.
+IV,&nbsp;7; Æn. II, 693. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">25</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_25" id = "line8_25"> </a>
+Quîs lacerum curis, et rerum extrema paventem</p>
+<p><a name = "line8_26" id = "line8_26"> </a>
+Ad spes armorum, et furialia vota reducit</p>
+<p><a name = "line8_27" id = "line8_27"> </a>
+Præscia Cannarum Juno, atque elata futuris.</p>
+<p><a name = "line8_28" id = "line8_28"> </a>
+<a href = "#var8_28">Namque</a> hac adcitam stagnis Laurentibus
+Annam</p>
+<span class = "pagenum">472</span>
+<p><a name = "line8_29" id = "line8_29"> </a>
+Adfatur voce, et blandis hortatibus inplet:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_25" id = "not8_25" href = "#line8_25">25.</a>
+Cura <i>lacerat</i>, τείρει θυμὸν, φθείρει, φθινύθει κῆρ. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_271">ad VII, 271</a>.
+&mdash;<i>rerum extrema</i>, pro vulg. <i>extremas res</i>, ut ap. Cæs.
+B.&nbsp;C. II, 25; <i>extrema</i>, sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_320">VII, 320</a>. Sic <i>extrema tempora</i>,
+<i>fortuna</i>, <i>casus</i>, <i>extrema pati</i>, <i>ad extrema ventum
+est</i>, et similia passim obvia.
+&mdash;<a name = "not8_26" id = "not8_26" href =
+"#line8_26">26.</a>&nbsp;<i>furialia vota</i>, furiosam, h.e. acerrimam
+pugnandi cupiditatem, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_32">ad I,&nbsp;32</a>, <i>bellandi furore</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_28" id = "not8_28" href = "#line8_28">28.</a>
+Episodium nimis forte longum, quod tamen magni poetæ ingenium
+doctrinamque arguit. Nam Annæ memoria in Carthaginis et Romæ etiam
+historiis, mythis atque originibus non erat obscura. Præterea hoc
+episodio, ad quod viam sibi munivit Silius, <a class = "crossref" href =
+"#line8_8">v.&nbsp;8 sqq.</a>, rerum varietati consuluit cavitque, ne
+lectorum voluptas perpetua præliorum descriptione interciperetur; sed
+potius eorum, qui antiquæ historiæ, Virgilii aliorumque poetarum
+lectione imbuti essent, Romanorum in primis, animi magnarum rerum
+exspectatione
+<span class = "pagenum notes">472</span>
+suspensi tenerentur, et ad pugnam Cannensem præpararentur. Cum
+<i>Anna</i>, Didonis sorore, filia <i>Beli</i> (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_73">ad I,&nbsp;73</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_87">87</a>, et Heyne Exc. XXIII, ad
+Virg. Æn. I), exemplo poetarum Rom. confunditur Anna Perenna, quæ facta
+inde Nympha Numicii fl., quum potius dea esset ex indigetum numero, et
+fausta anni initia designaret; quod monet Heyne, Exc. III et IV, ad
+Virg. Æn. VII, p.&nbsp;112 et 121, ed. prior. Annæ fata et fabulam non
+minus copiose persequitur Ovid. Fast. III, 523... 696; quem Silius ante
+oculos habuit, sed sermonis poetici nitore multum antecellit. Utrumque
+poetam comparasse, non pœnitebit humanitatis studiosos.
+&mdash;<i>stagnis</i>, aquis (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_282">ad VII, 282</a>), fluvio, <i>Laurentibus</i>,
+Numicio, seu Numico, qui in Latio inter Laurentum ac Lavinium in finibus
+Rutulorum defluit; vid. Heyne, Exc. III, ad Virg. Æn. VII, 150 sq., et
+Cluver. Ital. ant. III,&nbsp;3, p.&nbsp;893.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">30</span>
+<p><a name = "line8_30" id = "line8_30"> </a>
+«Sanguine cognato juvenis tibi, Diva, laborat</p>
+<p><a name = "line8_31" id = "line8_31"> </a>
+Hannibal, a <a href = "#var8_31">vestro</a> nomen memorabile Belo.</p>
+<p><a name = "line8_32" id = "line8_32"> </a>
+Perge, age, et insanos curarum comprime fluctus.</p>
+<p><a name = "line8_33" id = "line8_33"> </a>
+Excute sollicito Fabium: <a href = "#var8_33">sola illa Latinos</a></p>
+<p><a name = "line8_34" id = "line8_34"> </a>
+Sub juga mittendi mora: jam discingitur armis.</p>
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line8_35" id = "line8_35"> </a>
+Cum Varrone manus, et cum Varrone serenda</p>
+<p><a name = "line8_36" id = "line8_36"> </a>
+Prælia: <a href = "#var8_36">ne</a> desit fatis ad signa movenda.</p>
+<p><a name = "line8_37" id = "line8_37"> </a>
+Ipsa adero: tendat jam dudum in Iapyga campum.</p>
+<span class = "pagenum">473</span>
+<p><a name = "line8_38" id = "line8_38"> </a>
+Huc Trebiæ rursum et Trasymeni fata sequentur.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_31" id = "not8_31" href = "#line8_31">31.</a>
+<i>a vestro nomen memorabile Belo</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line8_439">v.&nbsp;439</a>.
+&mdash;<a name = "not8_32" id = "not8_32" href =
+"#line8_32">32.</a>&nbsp;<i>fluctus curarum</i>, ut ap. Lucret. VI, 33,
+et Catull. LXV, 62, 97. Sic et <i>fluctus concionum</i>, Cic. Mil. 2, et
+Fl. 24; <i>fluctus belli</i>, Lucret. V,&nbsp;1289, et inf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_527">IX, 527</a>: κῦμα μόθου in
+Epigr. κῦμα κατακλυσμὸν φέρον νόσων, Plat. Leg. V. Conf. Cerda ad Virg.
+Æn. VIII, 19; XII, 831.
+&mdash;<i>insanos</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_251">ad I,&nbsp;251</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_33" id = "not8_33" href = "#line8_33">33.</a>
+<i>Excute Fabium</i>, eripe ei metum Fabii.
+&mdash;<a name = "not8_34" id = "not8_34" href =
+"#line8_34">34.</a>&nbsp;<i>jam discingitur armis</i>, ἀποζώννυται, jam
+in eo est, ut arma imperiumque deponat. Cf. Liv. XXII, 31.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_35" id = "not8_35" href = "#line8_35">35.</a>
+Varronis nomen repetit contemtus causa; Cell.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_37" id = "not8_37" href = "#line8_37">37.</a>
+<i>jam dudum</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 103, ubi Vid. Heyne
+<span class = "pagenum notes">473</span>
+et Burm.
+&mdash;<i>Iapyga campum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_51">ad I,&nbsp;51</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_39" id = "line8_39"> </a>
+Tum Diva, Indigetis castis contermina lucis,</p>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line8_40" id = "line8_40"> </a>
+«Haud, inquit, tua jus nobis præcepta morari:</p>
+<p><a name = "line8_41" id = "line8_41"> </a>
+<a href = "#var8_41">Sit fas, sit tantum</a>, quæso, retinere
+favorem</p>
+<p><a name = "line8_42" id = "line8_42"> </a>
+Antiquæ patriæ, mandataque magna sororis,</p>
+<p><a name = "line8_43" id = "line8_43"> </a>
+Quanquam inter Latios Annæ stet numen honores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_39" id = "not8_39" href = "#line8_39">39.</a>
+<i>Indigetis</i> dei, ἐγχωρίου, Æneæ, <i>lucis</i>, eum templo, vid.
+Liv. I,&nbsp;2; Dionys. Hal. I, p.&nbsp;52; Ovid. Met. XIV, 598 sq.;
+Tibull. II, <span class = "smallcaps">v</span>, 43, 44, ubi vid. Heyne.
+<i>Lucum Jovis Indigetis</i> memorat Plin. III,&nbsp;5, ubi Dalec.
+monet, nemus illud hodie dici <i>Campo Selva</i> prope Albam Longa
+(<i>Savello</i>) et Aritiæ (<i>la Riccia</i>) ruinas.
+&mdash;<a name = "not8_40" id = "not8_40" href =
+"#line8_40">40.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. I,&nbsp;76, 77.
+&mdash;<a name = "not8_41" id = "not8_41" href =
+"#line8_41">41.</a>&nbsp;Fas sit, amorem in Carthaginem, patriam meam,
+retinuisse, et mandatorum Didonis, quæ ad æternum in Æneam Romanosque
+odium spectabant, (vid. Virg. Æn. IV, 622 sq.) memorem esse, etsi Anna
+(ego) <i>stet</i>, sit, <i>inter Latios honores</i>, h.e. numina, quæ a
+Romanis coluntur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_44" id = "line8_44"> </a>
+Multa retro rerum jacet, atque ambagibus ævi</p>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line8_45" id = "line8_45"> </a>
+Obtegitur densa caligine mersa vetustas,</p>
+<p><a name = "line8_46" id = "line8_46"> </a>
+Cur Sarrana dicent Œnotri numina templo,</p>
+<p><a name = "line8_47" id = "line8_47"> </a>
+<a href = "#var8_47">Regnisque</a> Æneadum germana colatur Elissæ.</p>
+<p><a name = "line8_48" id = "line8_48"> </a>
+Sed <a href = "#var8_48">pressis</a> stringam revocatam ab origine
+famam</p>
+<span class = "pagenum">474</span>
+<p><a name = "line8_49" id = "line8_49"> </a>
+Narrandi metis, breviterque antiqua revolvam<ins class = "correction"
+title = "» deest">.»&nbsp;</ins></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_46" id = "not8_46" href = "#line8_46">46.</a>
+Cur Romani templum mihi dicaverint.
+&mdash;<i>Sarrana</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_72">ad I,&nbsp;72</a>.
+&mdash;<i>Œnotri</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line8_220">v.&nbsp;220</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_473">IX, 473</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_51">XIII, 51</a>; quibus locis vulgo
+<i>Œnotrii</i> legitur, quod recte emendarunt N.&nbsp;Heins. et Drak.
+Gr. <span class = "greek" title = "Oinôtroi">Οἰνώτροι</span>, seu <span
+class = "greek" title = "Oinôtroi">Οἴνωτροι</span>, et <span class =
+"greek" title = "Oinôtria">Οἰνωτρία</span>, secunda producta, ut in
+<i>Œnotria</i> I,&nbsp;2, et ap. Virg. Æn. VII, 85. Cf. Burm. et Pier.
+ad Virg. Æn. I,&nbsp;532; III, 165, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_48" id = "not8_48" href = "#line8_48">48,</a>&nbsp;<a
+name = "not8_49" id = "not8_49" href = "#line8_49">49.</a> Hæc
+luxuriosius dicta, pro leviter et paucis adtingam hanc <i>famam</i>.
+Formæ loquendi a Circo desumtæ, ubi brevissimus cursus est ejus, qui
+metam stringit
+<span class = "pagenum notes">474</span>
+et premit. <i>Metam stringere</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_24">V,&nbsp;24</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<i>pressis</i>, artatis; propr. ut <i>premere litus</i>,
+<i>latus</i>, etc. ap. Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">x</span>,&nbsp;3; Ovid. Trist. III, <span class =
+"smallcaps">xi</span>, 14, al.
+&mdash;<i>famam</i>, cf. simil. loc. Virg. Ge. IV, 286.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">50</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_50" id = "line8_50"> </a>
+Iliaco postquam deserta est hospite Dido,</p>
+<p><a name = "line8_51" id = "line8_51"> </a>
+Et <a href = "#var8_51">spes abrupta e medio</a>, in penetralibus
+atram</p>
+<p><a name = "line8_52" id = "line8_52"> </a>
+Festinat furibunda pyram: tum conripit ensem</p>
+<p><a name = "line8_53" id = "line8_53"> </a>
+Certa necis, profugi donum exitiale mariti.</p>
+<p><a name = "line8_54" id = "line8_54"> </a>
+Despectus tædæ regnis se inponit Iarbas,</p>
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line8_55" id = "line8_55"> </a>
+<a href = "#var8_55">Et tepido fugit Anna rogo</a>. Quis rebus
+egenis</p>
+<p><a name = "line8_56" id = "line8_56"> </a>
+Ferret opem, Nomadum late terrente tyranno?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_50" id = "not8_50" href = "#line8_50">50.</a>
+Conf. Virg. Æn. IV, 494 sq., 504 sq., 641&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_51" id = "not8_51" href =
+"#line8_51">51.</a>&nbsp;<i>spes</i> nuptiarum.
+&mdash;<i>atram</i> infaustam.
+&mdash;<a name = "not8_52" id = "not8_52" href =
+"#line8_52">52.</a>&nbsp;<i>Festinare</i>, ut <i>properare</i>,
+festinanter, properanter facere; Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_54" id = "not8_54" href = "#line8_54">54 seq.</a>
+Conf. Virg. Æn. IV, 36, 196 sq., et sup. <a class = "crossref missing"
+href = "bookI.html#not1_414" title = "recte 414">ad I,&nbsp;417</a>.
+&mdash;<a name = "not8_55" id = "not8_55" href =
+"#line8_55">55.</a>&nbsp;<i>tepido rogo</i>, tepente adhuc Didonis rogo,
+h.e. ea modo interfecta; non tertio demum anno, ut ap. Ovid. Fast. III,
+551 sq. Drak.
+&mdash;<a name = "not8_56" id = "not8_56" href =
+"#line8_56">56.</a>&nbsp;<i>Nomadum terrente</i>, ut ap. Virg. Æn. IV,
+320.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_57" id = "line8_57"> </a>
+Battus <a href = "#var8_57">Cyrenen</a> molli tum forte fovebat</p>
+<p><a name = "line8_58" id = "line8_58"> </a>
+Imperio, mitis Battus, lacrimasque dedisse</p>
+<p><a name = "line8_59" id = "line8_59"> </a>
+Casibus humanis facilis; qui, supplice visa,</p>
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line8_60" id = "line8_60"> </a>
+<a href = "#var8_60">Intremuit regum eventus</a>, dextramque
+tetendit.</p>
+<p><a name = "line8_61" id = "line8_61"> </a>
+Atque ea, dum flavas bis tondet messor aristas,</p>
+<p><a name = "line8_62" id = "line8_62"> </a>
+Servata interea <a href = "#var8_62">sedes</a>: nec longius uti</p>
+<span class = "pagenum">475</span>
+<p><a name = "line8_63" id = "line8_63"> </a>
+His opibus Battoque fuit: nam ferre per æquor</p>
+<p><a name = "line8_64" id = "line8_64"> </a>
+Exitium miseræ jam Pygmaliona docebat.</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line8_65" id = "line8_65"> </a>
+Ergo agitur pelago, Divis inimica sibique,</p>
+<p><a name = "line8_66" id = "line8_66"> </a>
+Quod se non dederit comitem in suprema <a href =
+"#var8_66">sorori</a>:</p>
+<p><a name = "line8_67" id = "line8_67"> </a>
+Donec jactatam laceris (miserabile) velis</p>
+<p><a name = "line8_68" id = "line8_68"> </a>
+Fatalis turbo in Laurentes expulit oras.</p>
+<p><a name = "line8_69" id = "line8_69"> </a>
+Non cæli, non illa soli, non gnara colentum,</p>
+<span class = "linenum">70</span>
+<p><a name = "line8_70" id = "line8_70"> </a>
+Sidonis in Latia trepidabat naufraga terra.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_57" id = "not8_57" href = "#line8_57">57</a> <a name =
+"not8_58" id = "not8_58" href = "#line8_57">sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_253">ad III, 253,
+in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_60" id = "not8_60" href =
+"#line8_60">60.</a>&nbsp;<i>Intremuit</i>, ut θάμβειν, ταρβεῖν; Lefeb.
+&mdash;<i>regum</i>, regiæ familiæ, <i>eventus</i>, tristia fata.
+&mdash;<i>tetendit</i> supplici, ἰκετίδι, <i>dextram</i>, pignus
+amicitiæ et hospitii.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_61" id = "not8_61" href = "#line8_61">61.</a>
+Color orationis satis notus apud poetas. Confer Intpp. ad Petron. c. 89,
+ad Virg. Æn. I,&nbsp;265, 756; Ecl. I,&nbsp;70, et quos Drak. laudat,
+Ovid. Fast. III, 557; Sen. Œd. 783, et Troad. 73 sq.; Claud. b. Get.
+147, 166, et inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_672">XIII, 672</a>.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">475</span>
+<a name = "not8_63" id = "not8_63" href = "#line8_63">63.</a>
+<i>fuit</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_163">ad
+I,&nbsp;163</a>.
+&mdash;<a name = "not8_64" id = "not8_64" href =
+"#line8_64">64.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. I,&nbsp;346&nbsp;sq.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_71" id = "line8_71"> </a>
+Ecce autem Æneas, <a href = "#var8_71">sacro comitatus Iulo</a>,</p>
+<p><a name = "line8_72" id = "line8_72"> </a>
+Jam regni compos, noto sese ore ferebat.</p>
+<p><a name = "line8_73" id = "line8_73"> </a>
+Qui terræ defixam <a href = "#var8_73">oculos</a> et multa timentem,</p>
+<p><a name = "line8_74" id = "line8_74"> </a>
+Ac deinde adlapsam genibus lacrimantis Iuli</p>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line8_75" id = "line8_75"> </a>
+Adtollit, mitique manu intra limina ducit.</p>
+<p><a name = "line8_76" id = "line8_76"> </a>
+Atque ubi jam casus adversorumque pavorem</p>
+<p><a name = "line8_77" id = "line8_77"> </a>
+Hospitii lenivit honos, tum discere mæsta</p>
+<p><a name = "line8_78" id = "line8_78"> </a>
+Exposcit cura letum infelicis Elissæ.</p>
+<p><a name = "line8_79" id = "line8_79"> </a>
+Cui sic, verba trahens largis cum fletibus, Anna</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line8_80" id = "line8_80"> </a>
+Incipit, et blandas addit pro tempore voces:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_71" id = "not8_71" href = "#line8_71">71.</a>
+<i>Iulo</i>, sed Achate ap. Ovid. Fast. III, 603.
+&mdash;<i>sacro</i>, venerabili, ex cujus stirpe Julius Cæsar, in Deorum
+numerum relatus; Cell. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>.
+&mdash;<a name = "not8_72" id = "not8_72" href =
+"#line8_72">72.</a>&nbsp;<i>Jam regni compos</i>, post mortem Latini,
+soceri sui.
+&mdash;<i>sese ferebat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_261">ad IV, 261</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_79" id = "not8_79" href = "#line8_79">79.</a>
+<i>verba trahens</i>, ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;371; vel longo sermone
+qui <i>tractus</i> dicitur, Val. Fl. II, 665.
+&mdash;<a name = "not8_80" id = "not8_80" href =
+"#line8_80">80.</a>&nbsp;En consilium, quod in tota narratione sequitur
+poeta.
+&mdash;<i>pro tempore</i>, pro misera conditione sua, quæ odium Æneæ
+subprimere cogebat, ut fere ap. Virg. Ecl. VII, 35.
+&mdash;<a name = "not8_81" id = "not8_81" href =
+"#line8_81">81.</a>&nbsp;<i>regni lucisque</i>, proprie malorum et
+mortis causa fuerat.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_81" id = "line8_81"> </a>
+«Nate Dea, solus regni lucisque fuisti</p>
+<p><a name = "line8_82" id = "line8_82"> </a>
+Germanæ tu causa meæ: mors testis, et ille</p>
+<p><a name = "line8_83" id = "line8_83"> </a>
+(Heu! cur non idem mihi <a href = "#var8_83">tum</a>?) rogus. Ora
+videre</p>
+<span class = "pagenum">476</span>
+<p><a name = "line8_84" id = "line8_84"> </a>
+Postquam est ereptum miseræ tua, litore sedit</p>
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line8_85" id = "line8_85"> </a>
+Interdum, stetit interdum, <a href = "#var8_85">ventosque secuta</a></p>
+<p><a name = "line8_86" id = "line8_86"> </a>
+Infelix oculis magno clamore vocabat</p>
+<p><a name = "line8_87" id = "line8_87"> </a>
+Ænean, comitemque tuæ se inponere solam</p>
+<p><a name = "line8_88" id = "line8_88"> </a>
+Orabat paterere rati: mox turbida anhelum</p>
+<p><a name = "line8_89" id = "line8_89"> </a>
+Retulit in thalamos cursum, subitoque tremore</p>
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line8_90" id = "line8_90"> </a>
+Substitit, et sacrum timuit tetigisse cubile.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_83" id = "not8_83" href = "#line8_83">83</a> <a name =
+"not8_84" id = "not8_84" href = "#line8_83">sq.</a>
+Poeta variavit, nec tamen adsequutus est gravitatem et vim narrationis
+Maronianæ, Æn. IV, 586 sq.; (vid. <a class = "crossref" href =
+"#not8_126">ad v.&nbsp;126</a>) quam ut carmini suo intexeret, <a class
+= "crossref" href = "#line8_78">v.&nbsp;78</a>, maculis adspersit
+characterem Æneæ, quem multo veriorem et amabiliorem
+<span class = "pagenum notes">476</span>
+ab Ovid. Fast. III, 619, proditum jam notavit Ernesti.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_91" id = "line8_91"> </a>
+Inde amens, nunc <a href = "#var8_91">sideream fulgentis Iuli</a></p>
+<p><a name = "line8_92" id = "line8_92"> </a>
+Effigiem fovet amplexu; nunc tota repente</p>
+<p><a name = "line8_93" id = "line8_93"> </a>
+Ad vultus conversa tuos, ab imagine pendet,</p>
+<p><a name = "line8_94" id = "line8_94"> </a>
+Conqueriturque tibi, et sperat responsa remitti.</p>
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line8_95" id = "line8_95"> </a>
+<a href = "#var8_95">Non unquam</a> spem ponit amor: jam tecta
+domumque</p>
+<p><a name = "line8_96" id = "line8_96"> </a>
+Deserit, et rursus portus furibunda revisit,</p>
+<p><a name = "line8_97" id = "line8_97"> </a>
+Si qui te referant converso flamine venti.</p>
+<p><a name = "line8_98" id = "line8_98"> </a>
+Ad magicas etiam fallax atque inproba gentis</p>
+<p><a name = "line8_99" id = "line8_99"> </a>
+Massylæ levitas descendere conpulit artes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_91" id = "not8_91" href = "#line8_91">91.</a>
+<i>sideream</i>, splendidam, divinam, pulchram, ut <i>siderea ora</i> et
+<i>juventa</i>; vid. Heins. et Burm. ad Val. Fl. IV, 190; V,&nbsp;467,
+et VIII, 26. Sic et <i>fulgentis Iuli</i> pro pulchri juvenis: nam
+juventuti proprie tribuitur <i>nitor</i> et <i>lumen purpureum</i>. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_195">ad VII, 195</a>;
+κάλλεϊ καὶ χάρισι στίλβων, Homer. Odyss. ζ, 237.
+&mdash;<a name = "not8_92" id = "not8_92" href =
+"#line8_92">92.</a>&nbsp;<i>Effigiem</i>, cf. Virg. Æn. IV, 508.
+&mdash;<a name = "not8_93" id = "not8_93" href =
+"#line8_93">93.</a>&nbsp;<i>pendet</i>, vid. <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_565">ad VI, 565</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_98" id = "not8_98" href = "#line8_98">98.</a>
+Conf. Virg. Æn. IV, 480&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_99" id = "not8_99" href =
+"#line8_99">99.</a>&nbsp;Massylæ, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_101">ad I,&nbsp;101</a>.
+&mdash;<i>compulit</i> invitam, Æn. IV, 493; Drak. qui et contra Barth.
+monet, non inopportune mores Pœnos in persona Annæ <i>fallaces</i>
+vocari, sed recte Didonem reprehendi, quod, quum Tyro oriunda sit, ad
+hanc levitatem prolapsa fuerit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">100</span>
+<p><a name = "line8_100" id = "line8_100"> </a>
+Heu sacri vatum errores! dum numina noctis</p>
+<span class = "pagenum">477</span>
+<p><a name = "line8_101" id = "line8_101"> </a>
+Eliciunt, spondentque novis medicamina <a href =
+"#var8_101">curis,</a></p>
+<p><a name = "line8_102" id = "line8_102"> </a>
+Quod vidi decepta nefas! congessit in atram</p>
+<p><a name = "line8_103" id = "line8_103"> </a>
+Cuncta tuî monimenta pyram, et non prospera dona.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_100" id = "not8_100" href = "#line8_100">100.</a>
+Cf. Virg. Æn. IV, 65 sq., ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>sacri</i>, ut ἱεροὶ, magni; D.&nbsp;Heins. et Dausq. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>.
+Horrendos, exsecrabiles, nefandos, exponunt Drak. et Barth. Adv. IV, 22,
+Coll. Catull. carm. XIV; (ubi vid. Muret.) Stat. Th. II, 298; Virg. Æn.
+III, 57; Ge. III, 566. Possis
+<span class = "pagenum notes">477</span>
+etiam felices, sive præclaros errores (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>) per ironiam intelligere; vel,
+quod cæteris præstiterit, sacrorum vatum errores.
+&mdash;<a name = "not8_101" id = "not8_101" href =
+"#line8_101">101...</a> <a name = "not8_103" id = "not8_103" href =
+"#line8_103">103.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æn. IV, 487... 511.
+&mdash;<i>non prospera dona</i>, inprim. ensem, quo se ipsa
+transfixit.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_104" id = "line8_104"> </a>
+Tum sic Æneas dulci <a href = "#var8_104">repetitus</a> amore:</p>
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line8_105" id = "line8_105"> </a>
+«Tellurem hanc juro, vota inter nostra frequenter</p>
+<p><a name = "line8_106" id = "line8_106"> </a>
+Auditam vobis, juro caput, Anna, tibique,</p>
+<p><a name = "line8_107" id = "line8_107"> </a>
+Germanæque tuæ <a href = "#var8_107">dilectum mitis</a> Iuli,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_104" id = "not8_104" href = "#line8_104">104.</a>
+<i>repetitus amore</i>, iterum sagittis ab Amore petitus, transfixus:
+nam ducta in matrimonium Lavinia, primi amoris memoria Æneæ exciderat,
+quem Annæ sermo ipsi revocabat; <i>petere</i> autem sagittariorum vox
+est, unde ad Amorem transfertur, qui sagittis petit; Drak. Sic et
+<i>repeti</i> dicuntur gladiatores, si vulneratis nova plaga infligitur;
+vid. Lips. Saturn. II, 20. Possis tamen etiam simpl. explicare, iterum
+captus, vel ita: <i>repetitus</i>, h.e. iterum (ut ap. Virg. Ge.
+I,&nbsp;39; Ovid. Met. V,&nbsp;473; Martial. XII, <span class =
+"smallcaps">xviii</span>,&nbsp;7) <i>dulci amore</i> adfatus est, ut ap.
+Virg. Æn. VI, 455.
+&mdash;<a name = "not8_105" id = "not8_105" href =
+"#line8_105">105.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æn. VI, 458 sq. <i>Tellurem</i>,
+etc. Imitat. Ovid. Fast. III, 613&nbsp;sq.
+&mdash;<i>juro Tellurem</i>, h.e. per tellurem, ut ap. Catull. LXVII,
+40; Cic. ad Div. VII, 12; Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xv</span>, 35; Claud. b. Gild. I,&nbsp;81; ὄμνυμι τοὺς θεοὺς
+Herodian. II, 10, et Theocrit. XXX, 22 sq. Drak. Cf. Broukh. et Heyne ad
+Tibull. IV, <span class = "smallcaps">xiii</span>, 15.
+&mdash;<i>frequenter Auditam</i>, cf. v.c. Virg. Æn. I,&nbsp;530, 553;
+III, 94; IV, 345, 361; et alibi.
+&mdash;<a name = "not8_106" id = "not8_106" href =
+"#line8_106">106&nbsp;sq.</a>
+<i>juro caput Iuli</i>, ut ap. Virg. Æn. IX, 300, Drak.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_107" id = "not8_107" href =
+"#line8_107" title = "numerus deest">107.</a>&nbsp;<i>Mitis</i>, vox
+fructibus propria, qui vel maturitate, vel requie, postquam decerpti
+sunt, molles, dulces suavesque fiunt; hinc placidus, dulcis, jucundus,
+ἤπιος, cui venustas et gratia, χάρις καὶ ἵμερος, inest, adeoque pulcher,
+ut Gr. ὡραῖος. Sic <i>mitis Venus</i>, Tibull. II, <span class =
+"smallcaps">iii</span>, 72; <i>mites Horæ</i>, Ovid. Fast. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">i</span>, 125; πολυγηθέες Ὧραι, Hom. Iliad. φ, 450.
+Pulchritudo autem Iuli nota est ex Virg. Æn. V,&nbsp;570; VII, 107; IX,
+293; X,&nbsp;132&nbsp;sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_108" id = "line8_108"> </a>
+Respiciens, ægerque animi tum regna reliqui</p>
+<span class = "pagenum">478</span>
+<p><a name = "line8_109" id = "line8_109"> </a>
+Vestra, nec abscessem thalamo, ni magna minatus,</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line8_110" id = "line8_110"> </a>
+Meque sua ratibus dextra inposuisset, et alto</p>
+<p><a name = "line8_111" id = "line8_111"> </a>
+Egisset rapidis classem Cyllenius Euris.</p>
+<p><a name = "line8_112" id = "line8_112"> </a>
+Sed cur, (heu seri monitus!) cur tempore tali</p>
+<p><a name = "line8_113" id = "line8_113"> </a>
+Incustodito <a href = "#var8_113">sævire</a> dedistis amori?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes"><a name = "not8_108" id = "not8_108" href =
+"#line8_108">108.</a>
+<i>Respiciens, ægerque animi</i>, ut <i>non sponte</i> et <i>invitus</i>
+ap. Virg. Æn. IV, 361; VI, 460.
+<span class = "pagenum notes">478</span>
+Cf. et Æn. V,&nbsp;3; inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_729">XII, 729</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_214">XVII, 214</a>, ubi Drak. confert Quintil.
+Decl. X, p.&nbsp;174; Ovid. Her. XVIII, 118; Scalig. ad Virg. Cir. 469,
+et Gebhard. ad Prop. II, <span class = "smallcaps">vii</span>, 10.
+&mdash;<a name = "not8_109" id = "not8_109" href =
+"#line8_109">109&nbsp;sq.</a>
+Cf. Virg. Æn. IV, 222 sq., 356 sq.; VI, 461.
+&mdash;<i>magna minatus</i>, ut ap. Val. Fl. VIII, 460. Sic et <i>magna
+promittere</i>, inf. <a class = "crossref" href =
+"#line8_240">v.&nbsp;240</a>, vel <i>magna loqui</i>, μεγάλα εἰπεῖν,
+ἔπος μέγα ἐξερέειν, μεγα πνεῖν, φρονεῖν, etc., vid. Vulp. ad Prop. II,
+<span class = "smallcaps">xv</span>, 53; Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;262,
+et ad Phædr. IV, 22, extr.
+&mdash;<a name = "not8_110" id = "not8_110" href =
+"#line8_110">110.</a>&nbsp;Qui plane prospero eventu utitur, manu deorum
+levari dicitur; Barth. Adv. IV, 22. Imo sensus est: nisi Mercurius me
+invitum vi et minis ad navigandum impulisset.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_112" id = "not8_112" href = "#line8_112">112.</a>
+<i>tempore tali</i>, tam importuno, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_227">ad VII, 227</a>. Nam Dido, etsi Iarbæ desponsata
+erat, <i>incustoditum</i>, h.e. incautum, vel potius non celatum, non
+furtivum <i>amorem</i>, (ut ap. Tac. Ann. XII,&nbsp;4) sed palam
+exercebat. Conf. Virg. Æn. IV, 169&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_113" id = "not8_113" href =
+"#line8_113">113.</a>&nbsp;<i>dedistis</i>, permisistis, concessistis.
+&mdash;<i>sævire</i>, cf. Virg. Æn. IV, 300 sq., et 532.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_114" id = "line8_114"> </a>
+Contra sic infit, volvens <a href = "#var8_114">vix</a> murmur
+anhelum</p>
+<span class = "linenum">115</span>
+<p><a name = "line8_115" id = "line8_115"> </a>
+Inter singultus, labrisque trementibus Anna:</p>
+<p><a name = "line8_116" id = "line8_116"> </a>
+«Nigro forte Jovi, cui tertia regna laborant,</p>
+<p><a name = "line8_117" id = "line8_117"> </a>
+Atque atri sociæ thalami nova sacra parabam,</p>
+<p><a name = "line8_118" id = "line8_118"> </a>
+Quîs ægram mentem et trepidantia corda levaret</p>
+<p><a name = "line8_119" id = "line8_119"> </a>
+Infelix germana tori, furvasque trahebam</p>
+<span class = "linenum">120</span>
+<p><a name = "line8_120" id = "line8_120"> </a>
+Ipsa manu, properans ad visa pianda, bidentes.</p>
+<p><a name = "line8_121" id = "line8_121"> </a>
+Namque asper <a href = "#var8_121">somno</a> dirus me inpleverat
+horror,</p>
+<span class = "pagenum">479</span>
+<p><a name = "line8_122" id = "line8_122"> </a>
+<a href = "#var8_122">Terque suam</a> Dido, ter cum clamore vocarat,</p>
+<p><a name = "line8_123" id = "line8_123"> </a>
+Et læta exsultans ostenderat ora Sychæus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_114" id = "not8_114" href =
+"#line8_114">114,</a>&nbsp;<a name = "not8_115" id = "not8_115" href =
+"#line8_115">115.</a> Ornate et summo Annæ mærori apte.
+&mdash;<a name = "not8_116" id = "not8_116" href =
+"#line8_116">116.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. IV, 634&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Nigro Jovi</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_674">ad II, 674</a>.
+&mdash;<i>tertia regna</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_437">XIII, 437</a>.
+&mdash;<i>laborant</i>, serviunt, parent, adeoque imperio subjecta sunt.
+&mdash;<a name = "not8_117" id = "not8_117" href =
+"#line8_117">117.</a>&nbsp;<i>sociæ thalami</i>, Proserpinæ.
+&mdash;<a name = "not8_119" id = "not8_119" href =
+"#line8_119">119.</a>&nbsp;<i>furvas</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_119">ad I,&nbsp;119</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#var5_220">V,&nbsp;220, in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_120" id = "not8_120" href =
+"#line8_120">120.</a>&nbsp;<i>visa pianda</i>, expianda, avertenda, quod
+proprie <i>procurare somnia</i> dicebant; Drak. qui laudat Broukh. ad
+Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>, 13, et Intpp. ad
+Petron. c. 104.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_121" id = "not8_121" href = "#line8_121">121.</a>
+Recte comparant Virg. Æn. IV, 460 sq., et Ovid. Her. Ep. VII,
+<span class = "pagenum notes">479</span>
+99&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_122" id = "not8_122" href =
+"#line8_122">122.</a>&nbsp;<i>Dido</i>, <span class = "greek" title =
+"Didoa">Διδόα</span>, contr. <span class = "greek" title =
+"Didô">Διδὼ</span>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line8_233">v.&nbsp;233</a>.
+&mdash;<i>suam Dido</i>, non solum uxorem suam dum viveret, sed cui
+mortuo etiam voverat, se reliquum vitæ tempus viduam fore; cui se totam
+dicarat; Drak. qui hanc emphasin vocc. <i>meus</i>, <i>tuus</i>,
+<i>suus</i> illustrari monet a Broukh. ad Prop. IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;1, et Heins. ad Ovid. Rem. Am. 492. Cf.
+Virg. Æn. IV, 15 sq. et 552.
+&mdash;<a name = "not8_123" id = "not8_123" href =
+"#line8_123">123.</a>&nbsp;<i>exsultans</i>, quod votam tumulo suo
+pudicitiam, neque servatam, mox ipsa suî cæde ultura, atque ad ipsum
+ventura esset; Barth. Adv. IV, 22.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_124" id = "line8_124"> </a>
+Quæ dum abigo menti, <a href = "#var8_124">et, sub lucem ut visa
+secunden</a>t,</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line8_125" id = "line8_125"> </a>
+Oro cælicolas, ac vivo purgor in <a href = "#var8_125">amni</a>;</p>
+<span class = "pagenum">480</span>
+<p><a name = "line8_126" id = "line8_126"> </a>
+Illa, cito passu <a href = "#var8_126">pervecta</a> ad litora, mutæ</p>
+<p><a name = "line8_127" id = "line8_127"> </a>
+Oscula, qua steteras, bis terque infixit arenæ.</p>
+<p><a name = "line8_128" id = "line8_128"> </a>
+Deinde amplexa sinu late vestigia fovit,</p>
+<p><a name = "line8_129" id = "line8_129"> </a>
+Ceu cinerem orbatæ pressant ad pectora matres.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_124" id = "not8_124" href =
+"#line8_124">124,</a>&nbsp;<a name = "not8_125" id = "not8_125" href =
+"#line8_125">125.</a> Conf. Virg. Æn. IV, 635 sq. Oro deos, ut <i>visa
+sub lucem</i>, h.e. somnia horrenda, instante luce, nocte in diem
+vergente, (quo tempore veriora credebantur, de quo vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_200">ad III, 200</a>) mihi inmissa,
+prospera facere velint; Drak. coll. IX, 90, et XIII, 406. Add. Virg. Æn.
+VI, 225, et alia loca, ubi τὸ <i>sub</i>, cum quarto casu junctum, rem
+inminentem innuit, ap. Gron. ad Liv. II, 55.
+&mdash;<i>visus secundent</i>, ut ap. Virg. Æn. III, 36, et Lucan.
+I,&nbsp;635;
+<span class = "pagenum notes">480</span>
+Drak.
+&mdash;<a name = "not8_126" id = "not8_126" href =
+"#line8_126">126.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æn. IV, 642... 692.
+&mdash;<i>mutæ</i>, vitæ, sensus ac rationis experti, ut passim. Dido
+iterum ad litus tendit, in quo jam sup. <a class = "crossref" href =
+"#line8_84">v.&nbsp;84 sq.</a>, modo sedisse, modo stetisse fingitur, et
+arenam, qua Æneas steterat, exosculatur, quæ molli potius amoris
+adfectui consentanea sunt, quam animi motibus, quos desperatio nunc
+concitare debebat, quosque bene expressit Virg. Æn. IV, 586 sq., ubi
+Dido non domo se proripit ad litus, sed ex edita ædium parte Ænean vela
+in altum dantem prospicit, et confestim æstuat dirasque perfido
+inprecatur. Conf. <a class = "crossref" href = "#not8_80">ad
+v.&nbsp;80</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_128" id = "not8_128" href = "#line8_128">128.</a>
+<i>vestigia</i>, arenam, in qua vestigia tua erant.
+&mdash;<a name = "not8_129" id = "not8_129" href =
+"#line8_129">129.</a>&nbsp;Ut ap. Ovid. Met. VIII, 538, al.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">130</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_130" id = "line8_130"> </a>
+Tum rapido præceps cursu, resolutaque crinem,</p>
+<p><a name = "line8_131" id = "line8_131"> </a>
+Evasit propere in celsam, quam struxerat ante</p>
+<p><a name = "line8_132" id = "line8_132"> </a>
+Magna mole, pyram: cujus de sede dabatur</p>
+<p><a name = "line8_133" id = "line8_133"> </a>
+Cernere <a href = "#var8_133">cuncta</a> freta et totam Carthaginis
+urbem.</p>
+<p><a name = "line8_134" id = "line8_134"> </a>
+Hic Phrygiam vestem et <a href = "#var8_134">baccatum</a> induta
+monile,</p>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p><a name = "line8_135" id = "line8_135"> </a>
+Postquam illum infelix hausit, quo munera primum</p>
+<p><a name = "line8_136" id = "line8_136"> </a>
+Sunt conspecta, diem, et convivia mente reduxit,</p>
+<p><a name = "line8_137" id = "line8_137"> </a>
+Festasque adventu mensas, teque ordine Trojæ</p>
+<p><a name = "line8_138" id = "line8_138"> </a>
+Narrantem longos se pervigilante labores,</p>
+<p><a name = "line8_139" id = "line8_139"> </a>
+<a href = "#var8_139">In portus amens rorantia lumina flexit</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_134" id = "not8_134" href = "#line8_134">134 sq.</a>
+Cf. Virg. Æn. I,&nbsp;647 sq., 654, 711; IV, 648, 649.
+&mdash;<a name = "not8_135" id = "not8_135" href =
+"#line8_135">135.</a>&nbsp;<i>hausit</i> sc. animo, (ut Æn. XII, 26) in
+intimam mentem demisit, memoriam diei penitus animo infixit. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_345">ad I,&nbsp;345</a>.
+Similiter fere oculis, vel auribus <i>haurire</i>, <i>bibere</i>,
+<i>trahere</i>, pro intentissime videre, et cupidissime audire, metaph.
+a bibendi aviditate petita. Cf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookXI.html#line11_282" title = "recte 282">XI, 284</a>; Jani ad Hor.
+Od. II, <span class = "smallcaps">xiii</span>, 32; Burm. ad Val. Fl.
+I,&nbsp;263; III, 609; Barth. Adv. III, 21.
+&mdash;<a name = "not8_136" id = "not8_136" href =
+"#line8_136">136.</a>&nbsp;<i>convivia... mensas</i>, cf. Virg. Æn.
+I,&nbsp;699 seq. Sed cur harum nunc rerum et singulatim memor est? et
+cur vestem Æneæ induit? Apud Virg. Æn. IV, 648, <i>vestem notumque
+cubile conspicit, paulum lacrimis et mente morata</i>.
+&mdash;<a name = "not8_138" id = "not8_138" href =
+"#line8_138">138.</a>&nbsp;<i>Narrantem</i>, Æn. II et III.
+&mdash;<i>se pervigilante</i>, cf. Virg. Æn. I,&nbsp;748&nbsp;sq.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">481</span>
+<span class = "linenum">140</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_140" id = "line8_140"> </a>
+«Dî longæ noctis, quorum jam numina nobis</p>
+<p><a name = "line8_141" id = "line8_141"> </a>
+Mors instans majora facit, precor, inquit, adeste,</p>
+<p><a name = "line8_142" id = "line8_142"> </a>
+Et placidi victos ardore admittite manes.</p>
+<p><a name = "line8_143" id = "line8_143"> </a>
+Æneæ conjux, Veneris nurus, ulta maritum,</p>
+<p><a name = "line8_144" id = "line8_144"> </a>
+Vidi constructas nostræ Carthaginis arces.</p>
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line8_145" id = "line8_145"> </a>
+<a href = "#var8_145">Nunc ad vos magni descendet corporis
+umbra</a>.</p>
+<p><a name = "line8_146" id = "line8_146"> </a>
+Me quoque fors dulci quondam vir notus amore</p>
+<p><a name = "line8_147" id = "line8_147"> </a>
+Exspectat, curas cupiens æquare priores.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">481</span>
+<a name = "not8_141" id = "not8_141" href = "#line8_141">141.</a>
+Imitat. Virg. Æn, IV, 651 sq.; cujus loci præstantiam irrito quidem, sed
+laudabili conatu adsequi studuit; Apud Virg. l.c. v.&nbsp;660 sq. odium
+Æneæ in ipso necis momento expromitur. Sed h.l. v.&nbsp;146, 147, Dido
+cum dulci spe reditus ad Sychæum animam efflat. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not8_80">ad v.&nbsp;80</a>.
+&mdash;<i>majora</i>, venerabiliora.
+&mdash;<a name = "not8_142" id = "not8_142" href =
+"#line8_142">142.</a>&nbsp;<i>ardore</i>, gravius quam amore.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_143" id = "not8_143" href = "#line8_143">143.</a>
+<i>ulta maritum</i>, vid. Æn. I,&nbsp;360 sq.; IV, 656. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_145" id = "not8_145" href =
+"#line8_145">145,</a>&nbsp;<a name = "not8_146" id = "not8_146" href =
+"#line8_146">146.</a> Verba Virg. Æn. IV, 654, 655.
+&mdash;<i>magni corporis umbra</i>, ut ap. Virg. <i>magna mei imago</i>,
+vel umbra. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_421">V,&nbsp;421</a>, et <a class = "crossref missing"
+href = "bookX.html#line10_286" title = "recte 286">X,&nbsp;289</a>, ubi
+Drak. conf. XI, 348; Lucan. IX,&nbsp;2, et Sen. Troad. 181: vid. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_97">ad I,&nbsp;97</a>.
+<i>Corpus</i> ut σῶμα, etiam homo, ejusque manes, ut ap. Virg. Æn. VI,
+303, 306, al.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_148" id = "line8_148"> </a>
+Hæc dicens ensem media in præcordia adegit,</p>
+<p><a name = "line8_149" id = "line8_149"> </a>
+Ensem Dardanii quæsitum in pignus amoris.</p>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line8_150" id = "line8_150"> </a>
+Viderunt comites, tristique per atria planctu</p>
+<p><a name = "line8_151" id = "line8_151"> </a>
+Concurrunt: magnis resonant ululatibus ædes.</p>
+<span class = "pagenum">482</span>
+<p><a name = "line8_152" id = "line8_152"> </a>
+<ins class = "correction" title = "« deest">«</ins>Adcepi infelix,
+dirisque exterrita fatis,</p>
+<p><a name = "line8_153" id = "line8_153"> </a>
+Ora manu lacerans, lymphato regia cursu</p>
+<p><a name = "line8_154" id = "line8_154"> </a>
+Tecta peto, celsosque gradus evadere nitor.</p>
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line8_155" id = "line8_155"> </a>
+<a href = "#var8_155">Ter diro fueram</a> conata incumbere ferro,</p>
+<p><a name = "line8_156" id = "line8_156"> </a>
+Ter cecidi exanimæ membris revoluta sororis.</p>
+<p><a name = "line8_157" id = "line8_157"> </a>
+Jamque <a href = "#var8_157">ferebatur</a> vicina per oppida rumor.</p>
+<p><a name = "line8_158" id = "line8_158"> </a>
+Tum Cyrenæam fatis agitantibus urbem</p>
+<p><a name = "line8_159" id = "line8_159"> </a>
+Devenio; hinc vestris pelagi vis adpulit oris.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_149" id = "not8_149" href = "#line8_149">149.</a>
+Æn. IV, 647.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_150" id = "not8_150" href = "#line8_150">150 seq.</a>
+Æn. IV, 646 sq. et Ovid. Epist. VII, 195.
+&mdash;<a name = "not8_151" id = "not8_151" href =
+"#line8_151">151.</a>&nbsp;Æneid. lib. IV, 663 sq. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">482</span>
+<a name = "not8_153" id = "not8_153" href = "#line8_153">153</a>&nbsp;<a
+name = "not8_154" id = "not8_154" href = "#line8_153">sq.</a>
+Æn. IV, 672 sq. et 685.
+&mdash;<i>lymphato cursu</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_459">ad I,&nbsp;459</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_155" id = "not8_155" href =
+"#line8_155">155,</a>&nbsp;<a name = "not8_156" id = "not8_156" href =
+"#line8_156">156.</a> Variavit Maroniana Æn. IV, 690, 691. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_457">ad IV, 457</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_158" id = "not8_158" href =
+"#line8_158">158,</a>&nbsp;<a name = "not8_159" id = "not8_159" href =
+"#line8_159">159.</a> Cellarius, nisi quædam desint, nimis arte hæc dici
+putat, sed omnino ei excidit, ipsum etiam Silium ea jam plenius
+descripsisse sup. <a class = "crossref" href = "#line8_54">v.&nbsp;54
+sq.</a> Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">160</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_160" id = "line8_160"> </a>
+Motus erat, placidumque animum mentemque quietam</p>
+<p><a name = "line8_161" id = "line8_161"> </a>
+Troius in miseram rector susceperat Annam.</p>
+<p><a name = "line8_162" id = "line8_162"> </a>
+Jamque omnes luctus, omnesque e pectore curas</p>
+<p><a name = "line8_163" id = "line8_163"> </a>
+Dispulerat, Phrygiis nec jam amplius advena tectis</p>
+<p><a name = "line8_164" id = "line8_164"> </a>
+Illa videbatur. Tacito nox atra sopore</p>
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line8_165" id = "line8_165"> </a>
+Cuncta per et terras et lati stagna profundi</p>
+<p><a name = "line8_166" id = "line8_166"> </a>
+Condiderat, tristi quum Dido ægerrima vultu</p>
+<p><a name = "line8_167" id = "line8_167"> </a>
+Has visa in somnis germanæ effundere voces:</p>
+<p><a name = "line8_168" id = "line8_168"> </a>
+«His, soror, in tectis longæ indulgere quieti,</p>
+<p><a name = "line8_169" id = "line8_169"> </a>
+Heu! nimium secura, potes? nec, quæ tibi fraudes</p>
+<span class = "linenum">170</span>
+<p><a name = "line8_170" id = "line8_170"> </a>
+Tendantur, quæ circumstent discrimina, cernis?</p>
+<p><a name = "line8_171" id = "line8_171"> </a>
+<a href = "#var8_171">Ac</a> nondum nostro infaustos generique
+soloque</p>
+<p><a name = "line8_172" id = "line8_172"> </a>
+Laomedonteæ <a href = "#var8_172">noscis</a> telluris alumnos?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_160" id = "not8_160" href = "#line8_160">160.</a>
+Vellem minus hæc languerent.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_165" id = "not8_165" href = "#line8_165">165.</a>
+Ita ad verbum sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_282">VII, 282</a>; Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_171" id = "not8_171" href =
+"#line8_171">171,</a>&nbsp;<a name = "not8_172" id = "not8_172" href =
+"#line8_172">172.</a> Imitat. Virg. Æn. IV, 541, 542.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_173" id = "line8_173"> </a>
+Dum cælum rapida stellas vertigine volvet,</p>
+<p><a name = "line8_174" id = "line8_174"> </a>
+Lunaque fraterno lustrabit lumine terras;</p>
+<span class = "pagenum">483</span>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line8_175" id = "line8_175"> </a>
+Pax nulla Æneadas inter Tyriosque manebit.</p>
+<p><a name = "line8_176" id = "line8_176"> </a>
+Surge, age; jam tacitas suspecta Lavinia fraudes</p>
+<p><a name = "line8_177" id = "line8_177"> </a>
+Molitur, dirumque nefas sub corde volutat.</p>
+<p><a name = "line8_178" id = "line8_178"> </a>
+<a href = "#var8_178">Præterea</a> (ne falsa putes hæc fingere
+somnum)</p>
+<p><a name = "line8_179" id = "line8_179"> </a>
+Haud procul hinc parvo descendens fonte Numicus</p>
+<span class = "linenum">180</span>
+<p><a name = "line8_180" id = "line8_180"> </a>
+Labitur, et leni per valles volvitur amne.</p>
+<p><a name = "line8_181" id = "line8_181"> </a>
+Huc rapies, germana, viam, tutosque receptus.</p>
+<p><a name = "line8_182" id = "line8_182"> </a>
+Te sacra excipient hilares in flumina Nymphæ,</p>
+<p><a name = "line8_183" id = "line8_183"> </a>
+Æternumque Italis numen celebrabere in oris.»</p>
+<p><a name = "line8_184" id = "line8_184"> </a>
+Sic fata in tenuem Phœnissa evanuit auram.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_173" id = "not8_173" href = "#line8_173">173.</a>
+Conf. Æn. IV, 622... 629. Color orationis, ut sup. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#line7_476">VII, 476</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<i>cælum stellas vertigine volvet</i>, ut ap. Ovid. Met. II, 70.
+Proprie stellæ in cælo se circumvolvunt, de quo vid. Heyne Exc. II, ad
+Virg. Æn. II.
+<span class = "pagenum notes">483</span>
+&mdash;<a name = "not8_174" id = "not8_174" href =
+"#line8_174">174.</a>&nbsp;<i>fraterno lumine</i>, ut fere <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_481">IV, 481</a>; quod a sole
+mutuatur, quo ipsa caret.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_176" id = "not8_176" href = "#line8_176">176.</a>
+Cf. Ovid. Fast. III, 633&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_178" id = "not8_178" href = "#line8_178">178.</a>
+Verba Maroniana Æn. VIII, 42.
+&mdash;<a name = "not8_180" id = "not8_180" href =
+"#line8_180">180.</a>&nbsp;<i>leni amne</i>, cf. Heins. ad Ovid. Fast.
+III, 647 et 652.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_181" id = "not8_181" href = "#line8_181">181.</a>
+<i>rapies viam</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_569">ad I,&nbsp;569</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_184" id = "not8_184" href = "#line8_184">184.</a>
+Cf. Virg. Æn. IV, 278.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">185</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_185" id = "line8_185"> </a>
+Anna novis somno excutitur perterrita visis,</p>
+<p><a name = "line8_186" id = "line8_186"> </a>
+Itque timor totos gelido sudore per artus.</p>
+<p><a name = "line8_187" id = "line8_187"> </a>
+Tunc, ut erat tenui corpus velamine tecta,</p>
+<p><a name = "line8_188" id = "line8_188"> </a>
+Prosiluit stratis, humilique <a href = "#var8_188">egressa</a>
+fenestra</p>
+<p><a name = "line8_189" id = "line8_189"> </a>
+Per patulos currit plantis pernicibus agros;</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line8_190" id = "line8_190"> </a>
+Donec arenoso (<a href = "#var8_190">sic fama</a>) Numicius illam</p>
+<p><a name = "line8_191" id = "line8_191"> </a>
+Suscepit gremio, vitreisque abscondidit antris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_186" id = "not8_186" href = "#line8_186">186.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_205">ad IV, 205</a>.
+Ad sqq. cf. Ovid. l.c. v.&nbsp;643&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_191" id = "not8_191" href = "#line8_191">191.</a>
+<i>vitreis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_344">ad IV, 344, in V.L.</a> et <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_413">ad VII, 413</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_192" id = "line8_192"> </a>
+Orta dies totum radiis inpleverat orbem,</p>
+<p><a name = "line8_193" id = "line8_193"> </a>
+Quum nullam Æneadæ thalamis <a href = "#var8_193">Sidonida</a>
+nacti,</p>
+<p><a name = "line8_194" id = "line8_194"> </a>
+<a href = "#var8_194">Et Rutulum magno errantes clamore per
+agrum</a>,</p>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line8_195" id = "line8_195"> </a>
+Vicini ad ripas fluvii manifesta sequuntur</p>
+<p><a name = "line8_196" id = "line8_196"> </a>
+Signa pedum; dumque inter se mirantur, ab alto</p>
+<span class = "pagenum">484</span>
+<p><a name = "line8_197" id = "line8_197"> </a>
+Amnis aquas <a href = "#var8_197">cursumque</a> rapit: tum sedibus
+imis</p>
+<p><a name = "line8_198" id = "line8_198"> </a>
+Inter cæruleas visa est residere sorores</p>
+<p><a name = "line8_199" id = "line8_199"> </a>
+Sidonis, et placido Teucros adfarier ore.</p>
+<span class = "linenum">200</span>
+<p><a name = "line8_200" id = "line8_200"> </a>
+Ex illo primis anni celebrata diebus</p>
+<p><a name = "line8_201" id = "line8_201"> </a>
+<a href = "#var8_201">Per totam Ausoniam venerando numine culta
+est.</a></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_193" id = "not8_193" href = "#line8_193">193.</a>
+<i>nacti</i>, invenientes, καταλαβόντες, ut ap. Liv. V,&nbsp;45; Cic.
+Orat. 9, extr. et al.
+&mdash;<a name = "not8_196" id = "not8_196" href =
+"#line8_196">196.</a>&nbsp;<i>ab alto</i>, a mari Infero, seu Tyrrheno,
+in quod influit, aquæ cursum revocat. <i>Sustinuit tacitas
+<span class = "pagenum notes">484</span>
+conscius amnis aquas</i>, Ovid. Fast. III, 652. Ill. Ernesti
+interpretatur: aquis utrimque reductis fundum alvei apertum ostendebat,
+ut Anna a Trojanis conspici posset inter Nymphas residens: quod
+miraculum fundi amnis aperti putat nos debere ingenio Silii, ad παράδοξα
+hujus generis inprimis proni.
+&mdash;<a name = "not8_199" id = "not8_199" href =
+"#line8_199">199.</a>&nbsp;Ovid. l.c. pergit: <i>Ipsa loqui visa est:
+Placidi sum Nympha Numici</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_200" id = "not8_200" href = "#line8_200">200.</a>
+<i>primis anni</i> veteris <i>diebus</i>, Idibus scil. Martiis; quippe a
+mense Martio annum redintegrabant antiqui. Vid. Ovid. l.c. v.&nbsp;523
+et 675 sq.; Macrob. Sat. I,&nbsp;12; Rosin. Antiq. Rom. IV,&nbsp;7, et
+Struv. Synt. Antiq. Rom. cap. 1, pag. 178, et cap. 9, pag. 434.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_202" id = "line8_202"> </a>
+Hanc postquam in tristes Italum Saturnia pugnas</p>
+<p><a name = "line8_203" id = "line8_203"> </a>
+Hortata est, celeri superum petit æthera curru,</p>
+<p><a name = "line8_204" id = "line8_204"> </a>
+Optatum <a href = "#var8_204">Latii</a> tandem potura cruorem.</p>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line8_205" id = "line8_205"> </a>
+Diva Deæ parere parat, magnumque Libyssæ</p>
+<p><a name = "line8_206" id = "line8_206"> </a>
+Ductorem gentis nulli conspecta petebat.</p>
+<p><a name = "line8_207" id = "line8_207"> </a>
+Ille, virûm cœtu tum forte remotus ab omni,</p>
+<p><a name = "line8_208" id = "line8_208"> </a>
+Incertos rerum eventus bellique volutans,</p>
+<p><a name = "line8_209" id = "line8_209"> </a>
+Anxia ducebat <a href = "#var8_209">vigili suspiria voce</a>.</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line8_210" id = "line8_210"> </a>
+Cui Dea sic dictis curas solatur amicis:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_202" id = "not8_202" href = "#line8_202">202 sqq.</a>
+Tandem poeta redit in viam, de qua inde a <a class = "crossref" href =
+"#line8_38">v.&nbsp;38</a> deflexerat.
+&mdash;<a name = "not8_203" id = "not8_203" href =
+"#line8_203">203.</a>&nbsp;<i>superum æthera</i>, ut ap. Ovid. Met. II,
+437, ubi vid. Heins.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_207" id = "not8_207" href = "#line8_207">207.</a>
+νόσφι λιασθεὶς, etc. Hom. Iliad. α, 349; λ, 80; D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "not8_208" id = "not8_208" href =
+"#line8_208">208.</a>&nbsp;Ut ap. Virg. Æn. VI, 157.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_211" id = "line8_211"> </a>
+«Quid tantum ulterius, rex o fortissime gentis</p>
+<p><a name = "line8_212" id = "line8_212"> </a>
+Sidoniæ, ducis cura ægrescente dolorem?</p>
+<span class = "pagenum">485</span>
+<p><a name = "line8_213" id = "line8_213"> </a>
+Omnis jam placata tibi <a href = "#var8_213">manet</a> ira Deorum,</p>
+<p><a name = "line8_214" id = "line8_214"> </a>
+Omnis Agenoridis rediit favor. Eia, age, segnes</p>
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line8_215" id = "line8_215"> </a>
+Rumpe moras, rape Marmaricas in prælia vires.</p>
+<p><a name = "line8_216" id = "line8_216"> </a>
+Mutati fasces: jam bellum atque arma <a href =
+"#var8_216">Senatus</a></p>
+<p><a name = "line8_217" id = "line8_217"> </a>
+<a href = "#var8_216">Ex inconsulto</a> posuit Tirynthius heros,</p>
+<p><a name = "line8_218" id = "line8_218"> </a>
+Cumque alio tibi Flaminio sunt bella gerenda.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_211" id = "not8_211" href = "#line8_211">211.</a>
+<i>tantum ulterius</i>, τόσον περαιτέρω, Lefeb.
+&mdash;<i>ulterius ducis</i>, producis, continuas, ut <i>ducere
+bellum</i>, et <i>tempus</i>, vel <i>trahere verba</i>, sup. <a class =
+"crossref" href = "#line8_79">v.&nbsp;79</a>; nisi <i>ducere dolorem</i>
+dicitur, ut <i>ducere suspiria</i>, seu <i>spiritum</i>, ἀνάγεσθαι
+πνεῦμα διὰ στηθέων, ap. Callim. Epigr. 45.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">485</span>
+<a name = "not8_213" id = "not8_213" href = "#line8_213">213.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#line8_234">v.&nbsp;234, 235</a>.
+Virg. Æn. VIII, 40, et <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_365">ad II, 365</a>.
+&mdash;<i>placata manet</i>, πραϋνθεῖσα διατελεῖ, Lefeb.
+&mdash;<a name = "not8_214" id = "not8_214" href =
+"#line8_214">214.</a>&nbsp;<i>Eia, age, segnes Rumpe moras</i>, ut ap.
+Virg. Æn. IV, 569, et Ge. III, 42.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_216" id = "not8_216" href = "#line8_216">216.</a>
+<i>Senatus ex inconsulto</i>, ex SC. sed inconsulto et temerario, Cell.
+Barth. et Drak., ut <i>inconsultum</i> substantive sit inconsulta ratio,
+temeritas.
+&mdash;<a name = "not8_217" id = "not8_217" href =
+"#line8_217">217.</a>&nbsp;<i>Tirynthius heros</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_3">ad II,&nbsp;3</a>.
+&mdash;<a name = "not8_218" id = "not8_218" href =
+"#line8_218">218.</a>&nbsp;<i>alio Flaminio</i>, C.&nbsp;Terentio
+Varrone. Nam Silius, ut fere Polyb. III, 106, silentio prætermittit
+biennem consulatum Atilii et Gemini Servilii, qui Fabii artibus cum
+summa inter se concordia bellum gesserunt, teste Liv. XXII, <span class
+= "smallcaps">xxxii</span>, 34; ut tot alia, quæ non satis poetice
+tractari possunt, quibusque rerum status non mutatur, tacitus præterit,
+aliisque gravioris momenti rebus diutius inmoratur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_219" id = "line8_219"> </a>
+Me tibi, ne dubites, summi matrona Tonantis</p>
+<span class = "linenum">220</span>
+<p><a name = "line8_220" id = "line8_220"> </a>
+Misit; ego <a href = "#var8_220">Œnotris</a> æternum numen in oris</p>
+<p><a name = "line8_221" id = "line8_221"> </a>
+Concelebror, vestri generata e sanguine Beli.</p>
+<p><a name = "line8_222" id = "line8_222"> </a>
+Haud mora sit; <a href = "#var8_222">rapido belli rape fulmina
+cursu</a>,</p>
+<p><a name = "line8_223" id = "line8_223"> </a>
+Celsus Iapygios <a href = "#var8_223">qua se</a> Garganus in agros</p>
+<span class = "pagenum">486</span>
+<p><a name = "line8_224" id = "line8_224"> </a>
+Explicat: haud longe tellus; <a href = "#var8_224">huc dirige
+signa</a>.»</p>
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line8_225" id = "line8_225"> </a>
+Dixit, et in nubes <a href = "#var8_225">humentia</a> sustulit ora.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_220" id = "not8_220" href = "#line8_220">220.</a>
+Œnotris, vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_2">ad
+I,&nbsp;2</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_222" id = "not8_222" href = "#line8_222">222.</a>
+fulmina belli possint esse τεύχεα μαρμαίροντα, παμφανόωντα; sed præstat,
+cum Drak. adcipere de militibus Punicis, quibus Hannibal omnia tanquam
+fulmine prosternit; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>.
+&mdash;<a name = "not8_223" id = "not8_223" href =
+"#line8_223">223&nbsp;sq.</a>
+Livius XXII, 43, Hannibalem, frumenti inopia commotum, in calidiora,
+<span class = "pagenum notes">486</span>
+atque eo maturiora messibus Apuliæ loca movisse tradit. Plures causas
+adfert Polyb. III, 107.
+&mdash;<a name = "not8_224" id = "not8_224" href =
+"#line8_224">224.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_51">ad I,&nbsp;51</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_561">IV, 561</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_225" id = "not8_225" href = "#line8_225">225.</a>
+<i>humentia sustulit ora</i>, ut Nympha fluvii.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_226" id = "line8_226"> </a>
+Cui dux, promissæ revirescens pignore laudis:</p>
+<p><a name = "line8_227" id = "line8_227"> </a>
+«Nympha, decus generis, quo non sacratius ullum</p>
+<p><a name = "line8_228" id = "line8_228"> </a>
+<a href = "#var8_228">Numen, ait, nobis</a>, felix oblata secundes.</p>
+<p><a name = "line8_229" id = "line8_229"> </a>
+Ast ego te, compos pugnæ, Carthaginis arce</p>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line8_230" id = "line8_230"> </a>
+<a href = "#var8_230">Marmoreis</a> sistam templis, juxtaque dicabo</p>
+<p><a name = "line8_231" id = "line8_231"> </a>
+<a href = "#var8_231">Æquatam</a> gemino simulacri munere Dido.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_226" id = "not8_226" href = "#line8_226">226.</a>
+<i>revirescens</i>, vigorem, vires et animum recipiens, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXV.html#line15_134">XV, 134</a>, ubi Drak. cf.
+Ovid. Met. VII, 305; Val. Max. IV,&nbsp;8, extr. 4, et Cic. Phil.
+VII,&nbsp;1, ubi vid. Intpp.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_227" id = "not8_227" href = "#line8_227">227.</a>
+<i>generis</i>, Beli. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#line8_31">v.&nbsp;31</a> et <a class = "crossref" href =
+"#line8_221">221</a>.
+&mdash;<a name = "not8_228" id = "not8_228" href =
+"#line8_228">228.</a>&nbsp;<i>Felix</i>, qui facit felices, propitius;
+vid. Intpp. ad Virg. Ecl. V,&nbsp;65, et Æn. I,&nbsp;330.
+&mdash;<i>secundes</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line8_124">v.&nbsp;124</a>. Lefeb. male capit de <i>secundo</i>, vel
+altero omine, quod antiqui rogaverint deos ad prius omen confirmandum.
+&mdash;<i>oblata</i> bona, spem, promissa.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_229" id = "not8_229" href = "#line8_229">229.</a>
+<i>compos pugnæ</i>, quam opto, et cujus committendæ facultate mihi data
+certam victoriæ spem habeo.
+&mdash;<a name = "not8_230" id = "not8_230" href =
+"#line8_230">230.</a>&nbsp;<i>Marmoreis templis</i>, ut ap. Virg. Ge.
+III, 13, et Æn. VI, 69.
+&mdash;<i>sistere</i>, ut <i>ponere</i>, et τιθέναι, <i>aliquem</i>,
+h.e. imaginem ejus.
+&mdash;<a name = "not8_231" id = "not8_231" href =
+"#line8_231">231.</a>&nbsp;Simulacrum Didonis juxta tuum ponam.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_232" id = "line8_232"> </a>
+<a href = "#var8_232">Hæc fatus</a> socios stimulat tumefactus
+ovantes:</p>
+<p><a name = "line8_233" id = "line8_233"> </a>
+«Pone graves euras tormentaque lenta sedendi,</p>
+<span class = "pagenum">487</span>
+<p><a name = "line8_234" id = "line8_234"> </a>
+Fatalis Latio miles: placavimus <a href = "#var8_234">iras</a></p>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line8_235" id = "line8_235"> </a>
+Cælicolum; redeunt Divi: finita maligno</p>
+<p><a name = "line8_236" id = "line8_236"> </a>
+Hinc Fabio imperia et <a href = "#var8_236">mutatos consule</a>
+fasces</p>
+<p><a name = "line8_237" id = "line8_237"> </a>
+Nuntio: nunc dextras mihi quisque, atque illa referto</p>
+<p><a name = "line8_238" id = "line8_238"> </a>
+Quæ Marte <a href = "#var8_238">exclusus</a> promittere magna
+solebas.</p>
+<p><a name = "line8_239" id = "line8_239"> </a>
+En, numen patrium spondet majora peractis.</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line8_240" id = "line8_240"> </a>
+Vellantur signa, ac Diva ducente petamus</p>
+<p><a name = "line8_241" id = "line8_241"> </a>
+Infaustum <a href = "#var8_241">Phrygibus</a> Diomedis nomine
+campum.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_233" id = "not8_233" href = "#line8_233">233.</a>
+<i>tormenta lenta sedendi</i>, gravem dolorem ex segni et ignava belli
+gerendi ratione, quæ nos
+<span class = "pagenum notes">487</span>
+lente sensimque conficit. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>.
+&mdash;<a name = "not8_234" id = "not8_234" href =
+"#line8_234">234.</a>&nbsp;<i>Fatalis</i>, quem fata in Latii exitium
+miserunt. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not8_235" id = "not8_235" href =
+"#line8_235">235.</a>&nbsp;<i>redeunt Divi</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_365">ad II, 365</a>.
+&mdash;<a name = "not8_237" id = "not8_237" href =
+"#line8_237">237.</a>&nbsp;<i>dextras</i>, quæ olim data dextra
+promisit, <i>referto</i>, renovato, iterum promittito. An <i>referre</i>
+est perficere, ut ap. Liv. III, 45, extr. et alibi?
+&mdash;<a name = "not8_238" id = "not8_238" href =
+"#line8_238">238.</a>&nbsp;<i>Marte</i>, pugnandi occasione; cujus spe
+destituti Pœni, et inpr. Galli, fremebant. Cf. <a class = "crossref"
+href = "#line8_16">v.&nbsp;16</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<i>promittere magna</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"#not8_109">ad v.&nbsp;109</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_241" id = "not8_241" href = "#line8_241">241.</a>
+Apuliam petamus. Cf. <a class = "crossref" href = "#not8_223">ad
+v.&nbsp;223</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_125">ad I,&nbsp;125</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_242" id = "line8_242"> </a>
+Dumque Arpos tendunt <a href = "#var8_242">instincti</a> pectora
+Pœni,</p>
+<p><a name = "line8_243" id = "line8_243"> </a>
+Subnixus rapto plebeii muneris ostro,</p>
+<p><a name = "line8_244" id = "line8_244"> </a>
+<a href = "#var8_244">Sævit jam</a> rostris Varro, ingentique ruinæ</p>
+<span class = "pagenum">488</span>
+<span class = "linenum">245</span>
+<p><a name = "line8_245" id = "line8_245"> </a>
+Festinans aperire locum, fata admovet Urbi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_242" id = "not8_242" href = "#line8_242">242.</a>
+<i>Arpos</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_554">ad IV, 554</a>.
+&mdash;<a name = "not8_243" id = "not8_243" href =
+"#line8_243">243&nbsp;sq.</a>
+Cf. Liv. XXII, 34 et 38.
+&mdash;<i>Subnixus</i>, h.l. non tam fretus, vel, ut Schmid. putat,
+adjutus, quam audax et superbus, ut ap. Liv. XXVI, 13; XLI, 19, et Cic.
+Or. I,&nbsp;58. Cf. Gell. XVII,&nbsp;2; Gron. Diatr. Stat. c. 54, et
+Intpp. ad Tac. Hist. I,&nbsp;73.
+&mdash;<i>ostro</i>, purpura consulari, <i>muneris plebeii</i>, quam
+aura favoris popularis, et insectatione Patrum consecutus fuerat, vel
+potius <i>rapuerat</i>; ut <i>invadere</i> <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_541">VII, 541</a>.
+&mdash;<a name = "not8_244" id = "not8_244" href =
+"#line8_244">244.</a>&nbsp;<i>Sævit rostris</i>; cf. Liv. XXII, 38;
+ferocibus turbulentisque concionibus criminatur Patres.
+&mdash;<i>ruinæ</i> est vel interitus, vel, ut mox <i>fata</i>,
+calamitates et clades, quæ rixæ gravi fato atque fundatæ tenebantur.
+&mdash;<i>ruinam</i> et <i>fata admovet</i>, ut <i>ruinam ducit</i>,
+apud Hor. Od. II, <span class = "smallcaps">xvii</span>,&nbsp;9, ubi
+vid. Jani. 246 seqq. Summo verborum ornatu et pondere expressit Liv.
+XXII, <span class = "smallcaps">xxv</span>, 26. Cf. Val. Max. III, <span
+class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;4.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_246" id = "line8_246"> </a>
+Atque illi sine luce genus, surdumque parentum</p>
+<p><a name = "line8_247" id = "line8_247"> </a>
+Nomen, <a href = "#var8_247">et</a> inmodice vibrabat in ore canoro</p>
+<p><a name = "line8_248" id = "line8_248"> </a>
+Lingua procax: hinc auctus <a href = "#var8_248">ope</a>s, largusque
+rapinæ</p>
+<p><a name = "line8_249" id = "line8_249"> </a>
+<a href = "#var8_249">Infima</a> dum vulgi fovet, oblatratque
+Senatum;</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line8_250" id = "line8_250"> </a>
+Tantum in quassata bellis caput extulit urbe,</p>
+<p><a name = "line8_251" id = "line8_251"> </a>
+Momentum ut rerum, et fati foret arbiter unus,</p>
+<p><a name = "line8_252" id = "line8_252"> </a>
+Quo conservari Latium victore puderet.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">488</span>
+<a name = "not8_246" id = "not8_246" href = "#line8_246">246.</a>
+<i>genus sine luce</i>, splendore, dignitate, claritate, ut ap. Stat.
+Silv. V,&nbsp;<span class = "smallcaps">iii</span>, 117. <i>Lux et
+lumen</i> dicitur, quidquid præstans, pulchrum et clarum est. De
+Varronis genere vid. Liv. l.c.
+&mdash;<i>surdum</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_75">ad VI, 75</a>.
+&mdash;<a name = "not8_247" id = "not8_247" href =
+"#line8_247">247</a>&nbsp;<a name = "not8_248" id = "not8_248" href =
+"#line8_247">sq.</a>
+<i>Lingua vibrabat</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_587">II, 587</a>. Non vero innuitur <i>oratio
+vibrans</i>, h.e. vehemens, incitata et gravis, ut ap. Cic. Orat. 95, et
+Quintil. X,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>, 60; XII,&nbsp;9;
+sed linguæ verborumque volubilitas. Varro similis Dranci, de quo vid.
+Virg. Æn. XI, 338&nbsp;sq.
+&mdash;<i>inmodice vibrabat lingua procax in ore canoro</i>, arguto,
+stridulo, ut Thersites ap. Homer. Iliad. β, 212, ἀμετροεπὴς ἐκολῴα, Ὅς
+ῥ᾽ ἔπεα φρεσὶν ᾗσιν ἄκοσμά τε πολλά τε ᾔδη, et v.&nbsp;222, Ὀξέα
+κεκληγὼς λέγ᾽ ὀνείδεα. Lenz.
+&mdash;<a name = "not8_249" id = "not8_249" href =
+"#line8_249">249.</a>&nbsp;<i>oblatrat Senatum</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "#not8_290">ad v.&nbsp;290</a>.
+&mdash;<a name = "not8_250" id = "not8_250" href =
+"#line8_250">250.</a>&nbsp;<i>caput extulit</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_29">I,&nbsp;29</a>.
+&mdash;<a name = "not8_251" id = "not8_251" href =
+"#line8_251">251.</a>&nbsp;Summa δεινότης horum versuum!
+&mdash;<i>Momentum rerum</i>, ut ap. Liv. III, 12; XXVII,&nbsp;9; Lucan.
+III, 338; IV, 819. <i>Momentum</i> propr. pondus, quo libræ lanx
+deprimitur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_253" id = "line8_253"> </a>
+Hunc Fabios inter, sacrataque nomina Marti</p>
+<p><a name = "line8_254" id = "line8_254"> </a>
+Scipiadas, interque Jovi spolia alta ferentem</p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line8_255" id = "line8_255"> </a>
+Marcellum, fastis labem suffragia cæca</p>
+<p><a name = "line8_256" id = "line8_256"> </a>
+Addiderant, <a href = "#var8_256">Cannasque malum exitiale</a>
+fovebat</p>
+<span class = "pagenum">489</span>
+<p><a name = "line8_257" id = "line8_257"> </a>
+Ambitus, et Graio funestior æquore campus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_253" id = "not8_253" href = "#line8_253">253.</a>
+<i>sacrata nomina Marti</i>, ἀρήϊοι, ἀρηϊφίλοι. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>.
+&mdash;<a name = "not8_254" id = "not8_254" href =
+"#line8_254">254</a>&nbsp;<a name = "not8_255" id = "not8_255" href =
+"#line8_254">sqq.</a>
+<i>Scipiadas</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_106">ad VII, 106</a>.
+&mdash;<i>Jovi spolia alta ferentem Marcellum</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_133">ad I,&nbsp;133</a>.
+&mdash;<i>labem addere</i>, ut l. adspergere, maculam notasque inurere.
+&mdash;<i>suffragia cæca</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_540">VII, 540</a>.
+&mdash;<i>Suffragia cæca</i>, temeraria plebis, <i>hunc</i> Varronem
+consulem <i>addiderant</i>, inscripserant, <i>fastis labem</i>, tanquam
+dedecus eorum, <i>inter</i> viros et consules, qui bello Punico II
+inclaruerant; et <a class = "crossref" href =
+"#line8_257">v.&nbsp;257</a> (ubi poeta verbis ludit) campus Martius
+<i>funestior</i> Cannensi, quoniam clades Cannensis non illata fuisset
+Romanis, nisi Varro consul creatus
+<span class = "pagenum notes">489</span>
+esset; Lenz.
+&mdash;<a name = "not8_257" id = "not8_257" href =
+"#line8_257">257.</a>&nbsp;<i>Ambitus</i>, quo viam sibi ad consulatum
+Varro muniverat, <i>Cannas fovebat</i>, Romanis cladem Cannensem
+inportabat. Cf. V.L.
+&mdash;<i>campus</i> Martius propter comitia <i>funestior</i> Romanis
+<i>æquore Graio</i>, <i>campo Diomedis</i>, seu Cannensi; vid. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#not1_125">ad I,&nbsp;125</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_258" id = "line8_258"> </a>
+Idem, ut turbarum sator, atque adcendere sollers</p>
+<p><a name = "line8_259" id = "line8_259"> </a>
+Invidiam, pravusque togæ, sic debilis arte</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line8_260" id = "line8_260"> </a>
+Belligera, Martemque rudis versare, nec <a href =
+"#var8_260">ullo</a></p>
+<p><a name = "line8_261" id = "line8_261"> </a>
+Spectatus ferro, lingua sperabat adire</p>
+<p><a name = "line8_262" id = "line8_262"> </a>
+Ad dextræ decus, atque e rostris bella ciebat.</p>
+<p><a name = "line8_263" id = "line8_263"> </a>
+Ergo alacer, Fabiumque moræ increpitare professus,</p>
+<p><a name = "line8_264" id = "line8_264"> </a>
+Ad vulgum in Patres <a href = "#var8_264">et ovantia</a> verba
+ferebat:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_258" id = "not8_258" href = "#line8_258">258.</a>
+<i>sator</i>, auctor, <i>turbarum</i>, ut <i>sator litis</i>, Liv.
+XXI,&nbsp;6; <i>sator scelerum</i>, Plaut. Capt. III, <span class =
+"smallcaps">v</span>,&nbsp;3. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_394">ad I,&nbsp;394, in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_259" id = "not8_259" href =
+"#line8_259">259.</a>&nbsp;<i>pravus togæ</i>, domi, seu pacis tempore
+malis artibus utens.
+&mdash;<a name = "not8_261" id = "not8_261" href =
+"#line8_261">261.</a>&nbsp;<i>Spectatus ferro</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_77">ad I,&nbsp;77</a>, et observa
+h.l. verborum ambages.
+&mdash;<a name = "not8_262" id = "not8_262" href =
+"#line8_262">262.</a>&nbsp;<i>dextræ decus</i>, virtutis gloriam, quæ
+manu, non lingua, paratur.
+&mdash;<i>e&nbsp;rostris bella ciebat</i>; cf. verba Livii, inf.
+<a class = "crossref" href = "#not8_311">ad v.&nbsp;311</a>, adscripta.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_263" id = "not8_263" href = "#line8_263">263.</a>
+Præclare exornavit verba Liv. XXII, 38: «Conciones, priusquam ab urbe
+signa moverentur, consulis Varronis multæ ac feroces fuere,
+denunciantes, bellum arcessitum in Italiam ab nobilibus, mansurumque in
+visceribus reipublicæ, si plures Fabios imperatores haberet; se, quo die
+hostem vidisset, perfecturum.»</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line8_265" id = "line8_265"> </a>
+«Vos, quorum imperium est, consul præcepta modumque</p>
+<p><a name = "line8_266" id = "line8_266"> </a>
+Bellandi posco: sedeone, <a href = "#var8_266">an</a> montibus erro,</p>
+<span class = "pagenum">490</span>
+<p><a name = "line8_267" id = "line8_267"> </a>
+Dum mecum Garamas et adustus <a href = "#var8_267">corpora</a>
+Maurus</p>
+<p><a name = "line8_268" id = "line8_268"> </a>
+Dividit Italiam? an ferro, quo cingitis, utor?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_265" id = "not8_265" href = "#line8_265">265.</a>
+<i>Vos</i>, populum adloquitur. A vobis belli gerendi rationem quæro,
+jubeatisne, more
+<span class = "pagenum notes">490</span>
+Fabii, <i>sedere</i> (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>), et in locis altis munitisque
+castra ponere, an cum hoste confligere?
+&mdash;<a name = "not8_267" id = "not8_267" href =
+"#line8_267">267.</a>&nbsp;<i>adustus corpora Maurus</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_633">XVII, 633</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_269" id = "line8_269"> </a>
+Exaudi, bone Dictator, quid Martia <a href = "#var8_269">plebes</a></p>
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line8_270" id = "line8_270"> </a>
+Inperitet: <a href = "#var8_270">pelli</a> Libyas, Romamque levari</p>
+<p><a name = "line8_271" id = "line8_271"> </a>
+Hoste <a href = "#var8_271">jubet</a>. Num festinant, quos plurima
+passos</p>
+<p><a name = "line8_272" id = "line8_272"> </a>
+Tertius <a href = "#var8_272">exurit</a> lacrimosis casibus annus?</p>
+<p><a name = "line8_273" id = "line8_273"> </a>
+Ite igitur, capite arma, viri: mora sola triumpho</p>
+<p><a name = "line8_274" id = "line8_274"> </a>
+Parvum iter est. Quæ prima dies ostenderit hostem,</p>
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line8_275" id = "line8_275"> </a>
+Et Patrum regna et Pœnorum bella resolvet.</p>
+<p><a name = "line8_276" id = "line8_276"> </a>
+Ite alacres, Latia <a href = "#var8_276">devinctum</a> colla catena</p>
+<p><a name = "line8_277" id = "line8_277"> </a>
+Hannibalem Fabio ducam spectante per Urbem.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_269" id = "not8_269" href = "#line8_269">269.</a>
+<i>bone Dictator</i>, ut ap. Virg. Æn. XI, 344; Cic. Rosc. Am. 2, et
+Verr. V,&nbsp;6.
+&mdash;<a name = "not8_272" id = "not8_272" href =
+"#line8_272">272.</a>&nbsp;<i>exurit</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_490">ad VII, 490</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_273" id = "not8_273" href = "#line8_273">273.</a>
+<i>mora sola</i>, etc., mora facilem, adeoque ignobilem triumphum parit:
+nam virtute opus non est, ubi hostem sedendo et cunetando adteris;
+Ernesti. Imo sensus verborum est: parvum iter ad hostem sola res est,
+quæ victoriam et triumphum nostrum moratur. Conf.&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not8_275" id = "not8_275" href =
+"#line8_275">275.</a>&nbsp;<i>Patrum regna</i>, plena invidiæ verba,
+quibus senatum regnare, et plebem obprimere innuit; Cell.
+&mdash;<i>regna</i>, tyrannidem.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_276" id = "not8_276" href =
+"#line8_276">276,</a>&nbsp;<a name = "not8_277" id = "not8_277" href =
+"#line8_277">277.</a> Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_634">IX, 634 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_118">XI, 118&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>ducam</i> in triumpho, sive in et per triumphum ante currum,
+ut <i>agere</i> <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_120">XI, 120</a>, et <i>ducet agens</i> <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#line16_275">XVI, 275</a>.
+&mdash;<i>Fabio spectante</i>; sarcasmi vim facile percipis.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_278" id = "line8_278"> </a>
+Hæc postquam increpuit, portis arma incitus effert,</p>
+<p><a name = "line8_279" id = "line8_279"> </a>
+Inpellitque moras; veluti quum carcere rupto</p>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line8_280" id = "line8_280"> </a>
+Auriga indocilis totas <a href = "#var8_280">effundit</a> habenas,</p>
+<p><a name = "line8_281" id = "line8_281"> </a>
+Et præceps trepida pendens in verbera planta</p>
+<span class = "pagenum">491</span>
+<p><a name = "line8_282" id = "line8_282"> </a>
+Inpar fertur equis; <a href = "#var8_282">fumat</a> male concitus
+axis,</p>
+<p><a name = "line8_283" id = "line8_283"> </a>
+Ac frena incerto fluitant discordia curru.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_278" id = "not8_278" href = "#line8_278">278.</a>
+Conf. Virg. Ge. I,&nbsp;512 sq.; III, 103 sq.; Æn. V,&nbsp;144 sq.; inf.
+<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_339">XVI, 339</a>
+seq., <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_496">496&nbsp;seq.</a>; sup. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_713">IV, 713</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_279" id = "not8_279" href =
+"#line8_279">279.</a>&nbsp;<i>Carcere rupto</i>, ut <i>carceribus
+reseratis</i> <a class = "crossref missing" href =
+"bookXVI.html#line16_315" title = "recte 315">XVI, 316</a>.
+&mdash;<a name = "not8_281" id = "not8_281" href =
+"#line8_281">281.</a>&nbsp;<i>pendens in verbera</i>, ut ap. Virg. Æn.
+V,&nbsp;147, et X,&nbsp;586; Drak. Cf. et <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_387">XVI, 387</a>, et Georg. III, 107.
+<span class = "pagenum notes">491</span>
+Idem potest esse <i>præceps</i>, ut etiam <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_325">XVI, 325</a>. Sed minus forte languet, si
+junxeris <i>præceps fertur</i>, h.e. celeriter, raptim.
+&mdash;<i>trepida planta</i>, calcaribus; Cell. Imo, pede trepido,
+tremulo, quoniam propendet, et pronus dat lora.
+&mdash;<a name = "not8_282" id = "not8_282" href =
+"#line8_282">282.</a>&nbsp;<i>Inpar equis</i>, vi equorum, quos flectere
+non potest, et regere.
+&mdash;<i>fumat</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_81">ad II, 81</a>.
+&mdash;<a name = "not8_283" id = "not8_283" href =
+"#line8_283">283.</a>&nbsp;<i>frena fluitant</i>, ut ap. Ovid. A. A. II,
+433; <i>undantia lora</i>, Virg. Æn. V,&nbsp;146; XII, 471.
+&mdash;<i>discordia</i>, confusa.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_284" id = "line8_284"> </a>
+Cernebat Paullus (namque huic communia Campus</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line8_285" id = "line8_285"> </a>
+Jura atque arma tulit) labi, mergente sinistro</p>
+<p><a name = "line8_286" id = "line8_286"> </a>
+Consule, res, pessumque dari: sed mobilis <a href =
+"#var8_286">ira</a></p>
+<p><a name = "line8_287" id = "line8_287"> </a>
+Turbati vulgi, signataque mente cicatrix</p>
+<p><a name = "line8_288" id = "line8_288"> </a>
+Undantes ægro frenabat corde dolores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_284" id = "not8_284" href = "#line8_284">284.</a>
+L. Æmilius <i>Paulus</i> comitiis, in <i>campo</i> Martio habitis,
+Varroni collega datus; vid. Liv. XXII, 35.
+&mdash;<a name = "not8_285" id = "not8_285" href =
+"#line8_285">285.</a>&nbsp;<i>mergente se</i>, h.e. pereunte; Schmid.
+Sed voc. <i>res</i> tam ad <i>labi</i>, quam ad <i>mergente</i> spectat.
+Cf. Virg. Æn. VI, 512; Juven. X,&nbsp;56; XIII,&nbsp;8; unde <i>res
+mersæ</i> apud Ovid. Met. I,&nbsp;380.
+&mdash;<a name = "not8_286" id = "not8_286" href =
+"#line8_286">286&nbsp;sq.</a>
+Conf. Plut. vit. Fab. «Æmilius, qui cum M. Livio consul fuerat, et
+damnatione collegæ, et sua prope, ambustus (de cujus voc. vi vid. Gron.
+Diatr. Stat. c. 30, et Ern. Clav. Cic.) evaserat,» Liv. XXII, 35; ibid.
+c. 40, pr. Æmilius ipse dicit, <i>se populare incendium</i> (h.e.
+judicium capitis, vitæque periculum, ut <i>incendio Plætoriano adustus
+est</i> ap. Cic. Att. V,&nbsp;20) <i>priore consulatu semiustum
+effugisse</i>. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_25">IX, 25&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>mobilis</i>, quæ facile movetur.
+&mdash;<i>mobilis ira Turbati vulgi</i> spectat ad inconstantiam favoris
+ac odii plebis, ut ap. Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;7; Lenz. Idem et mihi olim in mentem venit,
+sed h.l. non satis placuit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_512">ad VII, 512</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_287" id = "not8_287" href =
+"#line8_287" title = "numerus deest">287.</a>&nbsp;<i>Turbati</i>, vid.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_477">ad I,&nbsp;477</a>.
+&mdash;<i>cicatrix</i>, memoria <i>vulneris</i>, h.e. injuriæ et
+ægritudinis, qua olim adficiebatur.
+&mdash;<a name = "not8_288" id = "not8_288" href =
+"#line8_288">288.</a>&nbsp;<i>Undantes dolores</i>, ut <i>u. iræ</i>
+Claud. in Ruf. I,&nbsp;76; <i>undare curis</i>, Val. Fl. V,&nbsp;304,
+ubi vid. Intpp.; <i>irarum</i>, <ins class = "correction" title =
+"italice scriptum">vel</ins> <i>curarum fluctuare æstu</i>, Virg. Æn.
+IV, 532, 564, et VIII, 19.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_289" id = "line8_289"> </a>
+Nam quum perdomita est armis <a href = "#var8_289">juvenilibus</a>
+olim</p>
+<span class = "pagenum">492</span>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line8_290" id = "line8_290"> </a>
+Illyris <a href = "#var8_290">ora viri, nigro adlatraverat ore</a></p>
+<p><a name = "line8_291" id = "line8_291"> </a>
+Victorem <a href = "#var8_291">Invidia</a>, et ventis <a href =
+"#var8_291">jactarat</a> iniquis.</p>
+<p><a name = "line8_292" id = "line8_292"> </a>
+Hinc inerat metus et duræ reverentia plebis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_289" id = "not8_289" href = "#line8_289">289.</a>
+Æmilius in priore consulatu, universo Illyrico, cujus rex, Demetrius
+Pharius, a Romanis defecerat, in potestatem redacto, εἰς τὴν Ῥώμην
+ἐπανῆλθε, καὶ τὴν εἴσοδον ἐποιήσατο μετὰ θριάμβου καὶ τῆς ἁπάσης
+εὐδοξίας· ἐδόκει γὰρ οὐ μόνον ἐπιδεξίως, ἔτι δέ μᾶλλον ἀνδρωδῶς
+κεχρῆσθαι τοῖς πράγμασιν· Polyb. III, 16, 18 et 19. Conf. inf. <a class
+= "crossref" href = "#line8_507">v.&nbsp;507, 508</a>, et Appian. B.
+Hannib. c. 17, et B. Illyr. c. 8. Æmilium de crimine
+<span class = "pagenum notes">492</span>
+capitali accusatum vix evasisse, haud scio, an quisquam historicorum
+præter Livium memoriæ prodiderit.
+&mdash;<a name = "not8_290" id = "not8_290" href =
+"#line8_290">290.</a>&nbsp;<i>adlatrare</i>, famam alicujus falsis
+conviciis proscindere; unde Hecuba in canem versa fingebatur (vid.
+Plaut. Menæchm. V,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>, 16), et
+<i>verba canina</i> pro conviciis ap. Ovid. in Ibid. v.&nbsp;14. Drak.
+<i>Latrat et in toto verba canina foro</i>, Ovid. l.c. v.&nbsp;232;
+<i>canina eloquentia</i>, Quintil. XII,&nbsp;9. Conf. sup. <a class =
+"crossref" href = "#line8_249">v.&nbsp;249</a>, et inpr. Bentl. ad Hor.
+Sat. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 85.
+&mdash;<i>nigro ore</i>, ut nigra pectora, tecta, dentes Invidiæ. Vid.
+præclara ejus pictura ap. Ov. Met. II, 760... 808; Lefeb. cf. Hor. Sat.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>, 85.
+&mdash;<a name = "not8_291" id = "not8_291" href =
+"#line8_291">291.</a>&nbsp;<i>ventis</i>, ut <i>aura</i>, vel <i>ventus
+popularis</i>, et <i>venti</i>, h.e. rumores, <i>concionum</i>, Cic.
+Cluent. c. 28 et 47.
+&mdash;<i>jactarat ventis</i>, ut <i>jactari rumoribus</i> et <i>dictis
+petulantibus</i>, Gell. I, et VI, 11; <i>clamore convicioque</i>, Cic.
+ad Div. I,&nbsp;5; <i>ventum in aliquem excitare</i>, Cic. Sull. 14. Hæc
+jam monuere N.&nbsp;Heins. et Drak. Conf. Ernesti Clav. Cic.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_293" id = "line8_293"> </a>
+Sed genus admotum Superis, summumque per altos</p>
+<p><a name = "line8_294" id = "line8_294"> </a>
+Adtingebat avos cælum: numerare parentem</p>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line8_295" id = "line8_295"> </a>
+Assaracum retro præstabat Amulius auctor,</p>
+<p><a name = "line8_296" id = "line8_296"> </a>
+Assaracusque Jovem: nec, qui spectasset in armis,</p>
+<p><a name = "line8_297" id = "line8_297"> </a>
+Abnueret genus. Huic Fabius jam castra petenti:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_293" id = "not8_293" href = "#line8_293">293... 297.</a>
+Originem gentis Æmiliæ Silius ad Amulium, qui Assaracum, et per hunc
+ipsum Jovem inter proavos numeravit, refert; sed, teste Festo, alii ad
+Ascanium, qui duos habuerit filios, Iulum et Æmilon; alii vero, quibus
+Plut. vit. Numæ, p.&nbsp;65, et Pauli, p.&nbsp;256, suffragatur, ad
+Mamercum, Pythagoræ f. cui propter unicam humanitatem cognomen fuerit
+Æmilos. Hæc jam docuit Drak. qui addit, nomen hujus gentis etiam
+deductum videri posse ab Æmilia, Æneæ et Laviniæ filia, ap. Plut. vit.
+Romuli, p.&nbsp;80. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line8_341">v.&nbsp;341, 347</a>.
+&mdash;<i>admotum Superis</i>, ut <i>avos cælo</i>, Ovid. Her. XI, 17,
+Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_298" id = "line8_298"> </a>
+«Si tibi cum Tyrio credis fore maxima bella</p>
+<p><a name = "line8_299" id = "line8_299"> </a>
+Ductore, invitus vocem hanc e pectore rumpam;</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line8_300" id = "line8_300"> </a>
+Frustraris, Paulle, Ausoniam: te prælia dira,</p>
+<p><a name = "line8_301" id = "line8_301"> </a>
+Teque hostis castris gravior manet; aut ego multo</p>
+<span class = "pagenum">493</span>
+<p><a name = "line8_302" id = "line8_302"> </a>
+Nequidquam didici casus <a href = "#var8_302">prænoscere</a> Marte.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_298" id = "not8_298" href = "#line8_298">298.</a>
+Comparetur Plut. in Fabio, et inprimis, quem Silius expressit, Liv.
+XXII, 399.
+&mdash;<a name = "not8_299" id = "not8_299" href =
+"#line8_299">299.</a>&nbsp;<i>rumpam</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_95">ad lib. I,&nbsp;95</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_303" id = "line8_303"> </a>
+Spondentem audivi (piget, heu! tædetque senectæ,</p>
+<p><a name = "line8_304" id = "line8_304"> </a>
+Si, quas prospicio, restat passura ruinas!)</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line8_305" id = "line8_305"> </a>
+Cum duce tam fausti Martis, qua viderit hora,</p>
+<p><a name = "line8_306" id = "line8_306"> </a>
+Sumturum pugnam. Quantum nunc, Paulle, supremo</p>
+<p><a name = "line8_307" id = "line8_307"> </a>
+Absumus exitio, vocem hanc si consulis ardens</p>
+<p><a name = "line8_308" id = "line8_308"> </a>
+<a href = "#var8_308">Audivit</a> Pœnus! jam latis obvia, credo,</p>
+<p><a name = "line8_309" id = "line8_309"> </a>
+Stat campis acies, exspectaturque sub ictu</p>
+<span class = "linenum">310</span>
+<p><a name = "line8_310" id = "line8_310"> </a>
+Alter Flaminius. Quantos, insane, ciebis</p>
+<p><a name = "line8_311" id = "line8_311"> </a>
+Varro, viros! <a href = "#var8_311">tu, (pro Superi!) tu</a> protinus
+arma?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">493</span>
+<a name = "not8_303" id = "not8_303" href = "#line8_303">303.</a>
+<i>Spondentem</i>, etc. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#not8_263">ad vers. 263 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not8_309" id = "not8_309" href =
+"#line8_309">309.</a>&nbsp;<ins class = "correction" title = "‘subi ctu’ legitur"><i>sub ictu</i></ins>, ab hoste, ad ictum parato. Sed vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_42">ad IV, vers. 42</a>.
+&mdash;<a name = "not8_310" id = "not8_310" href =
+"#line8_310">310.</a>&nbsp;<i>Alter Flaminius</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "#line8_218">vers. 218</a>; <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#line7_34">VII, 34</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_229">229</a>, Drak.
+&mdash;<a name = "not8_311" id = "not8_311" href =
+"#line8_311">311.</a>&nbsp;<i>tu protinus</i>, confestim, <i>arma</i>,
+scil. ciebis, movebis? Quæ abrupta oratio adfectui congruit. Ap. Liv.
+XXII, 38, Æmilius dicit: «Mirari se, quomodo quis dux, priusquam aut
+suum, aut hostium exercitum, locorum situm, naturam regionis nosset, jam
+nunc locatus in urbe sciret, quæ sibi agenda armato forent.» Et Fabius
+c.&nbsp;39, «Varro, <i>inquit</i>, priusquam castra videat, aut hostem,
+insanit, et jam nunc procellas, prælia atque acies jactando inter
+togatos ciet.»</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_312" id = "line8_312"> </a>
+Tu campum noscas ante, exploresque trahendo,</p>
+<p><a name = "line8_313" id = "line8_313"> </a>
+<a href = "#var8_313">Qui ritus hostis</a>: tu non, quæ copia rerum,</p>
+<span class = "pagenum">494</span>
+<p><a name = "line8_314" id = "line8_314"> </a>
+Quæ natura loci, quod sit, rimabere sollers,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line8_315" id = "line8_315"> </a>
+Armorum genus? et stantem super omnia tela</p>
+<p><a name = "line8_316" id = "line8_316"> </a>
+Fortunam adspicies? Fer, Paulle, <a href = "#var8_316">in devia</a>
+recti</p>
+<p><a name = "line8_317" id = "line8_317"> </a>
+Pectora: cur, uni patriam si adfligere <a href = "#var8_317">fas
+est</a>,</p>
+<p><a name = "line8_318" id = "line8_318"> </a>
+Uni sit servare nefas? Eget inprobus arto</p>
+<p><a name = "line8_319" id = "line8_319"> </a>
+Jam victu Libys, et, belli fervore retuso,</p>
+<span class = "linenum">320</span>
+<p><a name = "line8_320" id = "line8_320"> </a>
+<a href = "#var8_320">Laxa</a> fides sociûm est: non hic domus hospita
+tecto</p>
+<p><a name = "line8_321" id = "line8_321"> </a>
+Invitat patrio, non fidæ mœnibus urbes</p>
+<span class = "pagenum">495</span>
+<p><a name = "line8_322" id = "line8_322"> </a>
+Excipiunt, <a href = "#var8_322">renovatque</a> pari se pube
+juventus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_313" id = "not8_313" href = "#line8_313">313.</a>
+<i>Qui ritus hostis</i>, mos et ratio belli gerendi. Lefeb. bene cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_28">VII, 28</a> et
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_292">292</a>. Fabius ap.
+Liv. l.c. ita pergit: <i>aut ego rem militarem, belli hoc genus, hostem
+hunc ignoro, aut</i>, etc.
+&mdash;<i>copia rerum</i>, commeatus,
+<span class = "pagenum notes">494</span>
+victus.
+&mdash;<a name = "not8_315" id = "not8_315" href =
+"#line8_315">315.</a>&nbsp;<i>Armorum genus</i>, ut <i>belli genus</i>,
+apud Liv. l.c.
+&mdash;<i>stantem</i>, quæ est. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_639">ad II, 639, in V.L.</a> Tu nullam rationem habes
+fortunæ, quæ plus valet quam virtus, et quæ nunc hostium cœptis
+adspirat?
+&mdash;<a name = "not8_316" id = "not8_316" href =
+"#line8_316">316.</a>&nbsp;«Duobus ducibus unus resistas oportet:
+resistes autem, si te neque collegæ vana gloria,» etc. Liv. XXII, 39.
+Conf. V.L.
+&mdash;<a name = "not8_318" id = "not8_318" href =
+"#line8_318">318</a>&nbsp;<a name = "not8_319" id = "not8_319" href =
+"#line8_318">sq.</a>
+Cf. Liv. XXII, 39, 40, extr. et 43, pr.
+&mdash;<a name = "not8_320" id = "not8_320" href =
+"#line8_320">320.</a>&nbsp;<i>Laxa fides</i>, minus firma et constans,
+quæ jam titubare ac fluitare incipit, quemadmodum temeritas, ira aliaque
+<i>laxari</i> dicuntur, quum remittunt, vel languescunt; Drak. qui
+laudat Burm. ad Petron. c. 82.
+<span class = "pagenum notes">495</span>
+Proprie <i>laxa</i> sunt frena, funes, arcus.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_323" id = "line8_323"> </a>
+Tertia vix <a href = "#var8_323">superest, crudo</a> quæ venit
+Ibero,</p>
+<p><a name = "line8_324" id = "line8_324"> </a>
+Turba virûm. Persta, et cauti <a href = "#var8_324">meditamina
+belli</a></p>
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line8_325" id = "line8_325"> </a>
+Lentus ama: si qua interea <a href = "#var8_325">invitaverit</a>
+aura,</p>
+<p><a name = "line8_326" id = "line8_326"> </a>
+Adnueritque Deus, velox adcede secundis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_325" id = "not8_325" href = "#line8_325">325.</a>
+<i>invitaverit aura</i>, αὖρα, ventus, h.e. occasio rei bene gerendæ.
+Conf. Liv. XXII, 39, extr. Formula loquendi petita est a vento secundo,
+qui ad navigandum invitat, et navis cursui <i>adspirat</i>, unde <i>aura
+honoris</i>, <i>voluntatis</i>, <i>favoris</i>, etc. (vid. Ern. Clav.
+Cic.), vel <i>adspirat fortuna labori</i>, ap. Virgil. Æn. II, 385, al.
+&mdash;<a name = "not8_326" id = "not8_326" href =
+"#line8_326">326.</a>&nbsp;<i>adcede secundis</i>, adripe ea, utere
+occasione, tibi oblata.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_327" id = "line8_327"> </a>
+Cui breviter mæsto consul sic ore vicissim:</p>
+<p><a name = "line8_328" id = "line8_328"> </a>
+«Mecum erit hæc prorsus pietas, mentemque feremus</p>
+<p><a name = "line8_329" id = "line8_329"> </a>
+In Pœnos, invicte, tuam: <a href = "#var8_329">nec</a> me unica
+fallit</p>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line8_330" id = "line8_330"> </a>
+Cunctandi ratio, qua te grassante senescens</p>
+<p><a name = "line8_331" id = "line8_331"> </a>
+Hannibal obpressum vidit considere bellum.</p>
+<p><a name = "line8_332" id = "line8_332"> </a>
+Sed quænam ira Deûm? consul datus alter, opinor,</p>
+<p><a name = "line8_333" id = "line8_333"> </a>
+Ausoniæ est, alter Pœnis: trahit omnia secum,</p>
+<p><a name = "line8_334" id = "line8_334"> </a>
+Et metuit demens, alio ne consule Roma</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line8_335" id = "line8_335"> </a>
+Concidat: e Tyrio consortem <a href = "#var8_335">adcite</a> Senatu;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_327" id = "not8_327" href = "#line8_327">327.</a>
+Cf. Liv. XXII, 40, qui brevior est.
+&mdash;<a name = "not8_328" id = "not8_328" href =
+"#line8_328">328.</a>&nbsp;<i>Mecum erit hæc prorsus pietas</i>; cf.
+Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;675, et IV, 115.
+&mdash;<i>pietas</i> in patriam, sensus animi, qui amoris in patriam
+plenus, et officiorum, quæ ei debet, memor est.
+&mdash;<i>mentemque feremus</i>, etc., ut <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_585">VI, 585</a>.
+&mdash;<a name = "not8_330" id = "not8_330" href =
+"#line8_330">330.</a>&nbsp;<i>senescens</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_457">ad II, 457</a>; Liv. XXII, 39. «Dubitas,
+quin sedendo superaturi simus eum, qui senescat in dies?» etc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_336" id = "line8_336"> </a>
+Non tam sæva volet: nullus, qui portet in hostem,</p>
+<span class = "pagenum">496</span>
+<p><a name = "line8_337" id = "line8_337"> </a>
+Subficit insano sonipes: <a href = "#var8_337">incedere noctis</a>,</p>
+<p><a name = "line8_338" id = "line8_338"> </a>
+<a href = "#var8_338">Quæ</a> tardent cursum, tenebras dolet, itque
+superbus</p>
+<p><a name = "line8_339" id = "line8_339"> </a>
+Tantum non strictis mucronibus, ulla retardet</p>
+<span class = "linenum">340</span>
+<p><a name = "line8_340" id = "line8_340"> </a>
+Ne pugnas mora, dum vagina ducitur ensis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_336" id = "not8_336" href = "#line8_336">336 sq.</a>
+Observa sarcasmum et vim verborum.
+<span class = "pagenum notes">496</span>
+&mdash;<a name = "not8_337" id = "not8_337" href =
+"#line8_337">337</a>&nbsp;<a name = "not8_338" id = "not8_338" href =
+"#line8_337">sq.</a>
+<i>incedere tenebras noctis</i>, h.e. oriri, ingruere, ut Tac. Ann. XV,
+37, ubi vid. Ernesti. Cf. idem ib. ad III, 26 et 36, pr. Gronov. ad Liv.
+XXIX, 24, et Drak. ad Liv. I,&nbsp;57.
+&mdash;<a name = "not8_340" id = "not8_340" href =
+"#line8_340">340.</a>&nbsp;<i>ducitur</i>, pro educitur, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_314">IX, 314</a>; vid. Heins. ad
+Val. Fl. I,&nbsp;122.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_341" id = "line8_341"> </a>
+<a href = "#var8_341">Tarpeiæ</a> rupes, cognataque sanguine nobis</p>
+<p><a name = "line8_342" id = "line8_342"> </a>
+Tecta Jovis, quæque arce sua nunc stantia linquo</p>
+<p><a name = "line8_343" id = "line8_343"> </a>
+Mœnia felicis patriæ, quocumque vocabit</p>
+<p><a name = "line8_344" id = "line8_344"> </a>
+Summa salus, testor, spreto discrimine iturum.</p>
+<span class = "linenum">345</span>
+<p><a name = "line8_345" id = "line8_345"> </a>
+Sed si surda mihi pugnabunt castra <a href =
+"#var8_345">monenti</a>,</p>
+<p><a name = "line8_346" id = "line8_346"> </a>
+Haud ego vos ultra, nati, dulcemque morabor</p>
+<p><a name = "line8_347" id = "line8_347"> </a>
+Assaraci de gente domum, similemve videbit</p>
+<p><a name = "line8_348" id = "line8_348"> </a>
+Varroni Paullum redeuntem saucia Roma.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_341" id = "not8_341" href = "#line8_341">341.</a>
+<i>Tarpeiæ rupes</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_541">I,&nbsp;541</a>
+&mdash;<i>cognataque Tecta Jovis</i>, etc. vid. sup. <a class =
+"crossref" href = "#not8_293">ad v.&nbsp;293</a>.
+&mdash;<a name = "not8_342" id = "not8_342" href =
+"#line8_342">342.</a>&nbsp;<i>arce</i>, septem arcibus, h.e.
+collibus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_345" id = "not8_345" href = "#line8_345">345.</a>
+Cf. Liv. XXII, 40.
+&mdash;<i>surda</i>, dicto non audientia.
+&mdash;<a name = "not8_346" id = "not8_346" href =
+"#line8_346">346.</a>&nbsp;<i>morabor</i>, curabo, de vobis sollicitus
+ero: vel spem reditus mei, quæ vobis est, morabor, differam; quoniam ad
+vos numquam revertar, et mori tum apud animum statui.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_347" id = "not8_347" href =
+"#line8_347" title = "‘317’ legitur">347.</a>&nbsp;<i>Assaraci
+domum</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"#line8_295">v.&nbsp;295</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_349" id = "line8_349"> </a>
+Sic <a href = "#var8_349">tum diversa turbati mente</a> petebant</p>
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line8_350" id = "line8_350"> </a>
+Castra duces: <a href = "#var8_350">at</a> prædictis jam sederat
+arvis</p>
+<span class = "pagenum">497</span>
+<p><a name = "line8_351" id = "line8_351"> </a>
+Ætolos Pœnus servans ad prælia campos.</p>
+<p><a name = "line8_352" id = "line8_352"> </a>
+Non alias majore virum, majore sub armis</p>
+<p><a name = "line8_353" id = "line8_353"> </a>
+Agmine cornipedum concussa est Itala tellus.</p>
+<p><a name = "line8_354" id = "line8_354"> </a>
+Quippe extrema simul gentique Urbique timebant,</p>
+<span class = "linenum">355</span>
+<p><a name = "line8_355" id = "line8_355"> </a>
+Nec spes certandi plus uno Marte dabatur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_350" id = "not8_350" href = "#line8_350">350.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#line8_240">v.&nbsp;240</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<i>prædictis</i> ab Anna, vel supra dictis. Conf.
+<span class = "pagenum notes">497</span>
+<a class = "crossref" href = "#line8_222">v.&nbsp;222&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not8_351" id = "not8_351" href =
+"#line8_351">351.</a>&nbsp;<i>Ætolos campos</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_125">I,&nbsp;125</a>.
+&mdash;<i>servans</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_380">ad III, 380</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_352" id = "not8_352" href =
+"#line8_352">352,</a>&nbsp;<a name = "not8_353" id = "not8_353" href =
+"#line8_353">353.</a> Drak. conf. Liv. XXII, 36, et Plut. vit. Fabii,
+p.&nbsp;182, qui contrarium ipse tradit vit. Marcelli, p.&nbsp;299, ut,
+quem Lefeb. citat, Leonard. Aretin. de b. Gall., pag. 79. Verba itaque
+<i>non majore agmine</i> ad summam subtilitatem haud exigenda sunt.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_356" id = "line8_356"> </a>
+Faunigenæ socio bella invasere Sicano</p>
+<span class = "pagenum">498</span>
+<p><a name = "line8_357" id = "line8_357"> </a>
+Sacra manus Rutuli, servant qui Daunia regna,</p>
+<p><a name = "line8_358" id = "line8_358"> </a>
+Laurentique domo gaudent, et fonte Numici:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_356" id = "not8_356" href = "#line8_356">356 sq.</a>
+Recensio copiarum, et summorum ejus ætatis virorum, a quibus tam magnæ
+res gestæ sunt, per opportune descriptioni summæ, quam Romani umquam
+adceperunt, cladis præmittitur. Aciem Pœnorum silentio prætermittit
+Silius, quia eam jam sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_222">III, 222 sq.</a> exposuerat. Præterea Romanis
+scribebat poeta, quorum magis intererat, suas, quam hostium, copias
+cognoscere. Eosdem vero illarum enumeratio magis delectare debuit, quam
+nudum numeri indicium, quod Livius XXII, 36, aliique historici adferunt.
+Huc adcedit, quod tantum consules nunc conscripserant exercitum, quantus
+nullo umquam bello antea sub armis fuerat, unde commoda Silio
+obferebatur occasio ad singulas, si non urbes, certe gentes Italiæ
+memorandas, et sic universam fere imperii Romani imaginem, simulque
+cladis magnitudinem lectorum oculis animisque subjiciendam. In qua
+quidem re iterum ei præivit Virg. Æn. VII, 647 sq. (ubi vid. Heyne), et
+X,&nbsp;163 sq. in cujus tamen verbis tantum figurisque variandis non
+turpiter ingenii vires adtrivit: sed novo rerum ornatu, novis fabulis,
+et accuratiore sæpius, pluriumque urbium populorumque descriptione ita
+cum eo certavit, ut locus hic dignus sit, qui in perfectissimis Siliani
+carminis partibus, et præstantissimis antiquitatis monimentis
+adnumeretur. Ceterum nos summas tantum res adtingemus, quia otium nobis
+fecere Hummel. (<i>Handbuch d. alt. Erdbeschr.</i>) Cellar. Geogr. ant.,
+Cluver. in Ital. ant., Vulpius in Vet. Lat. et Heyne in not. et Exc. ad
+Virg. Æn. VII, ad quos lectores remittimus. In memoria autem nostra
+penitus id insideat, nos in poeta legendo versari, qui neque ordine,
+neque subtilitate geographorum in regionum, vel certe locorum urbiumque
+situ definiendo se adstringi patitur.
+&mdash;Descriptio Latii, tam veteris, quam novi, vel adjecti, quod
+Æquos, Auruncos, Volscos, Hernicos, Rutulos aliosque populos, finibus ad
+Lirim fluv. promotis, continebat. Latii incolæ antiquissimi, præter
+Umbros, fuere <i>Siculi</i>, et post hos <i>Aborigines</i>, quorum rex
+<i>Faunus</i> fuisse dicitur, unde <i>Faunigenæ</i> sunt Latini; vid.
+Cluver., p.&nbsp;787 et 790, inpr. vero Heyne, Exc. IV, V et VIII, ad
+Virg. Æn. VII, 37 sq., 45 sq. et 795, it. not. et Exc. II, ad Æn. VIII,
+314 sq., ubi etiam
+<span class = "pagenum notes">498</span>
+monuit, <i>Siculos</i>, inter Tiberim et Lirim quondam habitantes, a
+Silio Rutulis socios, adjici nec satis adcurate <i>Sicanos</i>
+adpellari, sed exemplo Maronis Æn. VII, 795, et VIII, 328.
+&mdash;<a name = "not8_357" id = "not8_357" href =
+"#line8_357">357.</a>&nbsp;<i>Sacra manus</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>. Sed conf.
+Heyne Exc. VIII, ad Virg. Æn. VII, extr.
+&mdash;<i>Rutuli, servant qui Daunia regna</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not8_358" id = "not8_358" href =
+"#line8_358">358.</a>&nbsp;<i>Laurenti</i>, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>.
+&mdash;<i>Numici</i>; vid. sup. <a class = "crossref" href =
+"#not8_28">ad v.&nbsp;28</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_359" id = "line8_359"> </a>
+<a href = "#var8_359">Quos Castrum, Phrygibusque gravis quondam Ardea
+misit</a>,</p>
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line8_360" id = "line8_360"> </a>
+Quos celso devexa jugo Junonia sedes</p>
+<p><a name = "line8_361" id = "line8_361"> </a>
+<a href = "#var8_361">Lanuvium</a>, atque altrix casti Collatia
+Bruti;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_359" id = "not8_359" href = "#line8_359">359.</a>
+<i>Castrum</i> Inui, in Rutulis, inter Ardeam et Antium. Cf. Ovid. Met.
+XV, 727; Martial. IV, 60; Heyne ad Virg. Æn. VI, 776, et Cluver.,
+p.&nbsp;978. Ab eo diversa sunt <i>Castrum novum</i> Etruriæ,
+<i>Castrum</i> Prætutiorum, Herculis, Minervæ, etc.
+&mdash;<i>Ardea gravis quondam Phrygibus</i>, Trojanis, regnante Turno,
+et postea Romanis, propter opes et divitias. Confer I,&nbsp;292; Liv.
+I,&nbsp;57 sqq.; IV, <span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;7... 11.
+Nunc est viculus, propter grave cælum fere desertus.
+&mdash;<a name = "not8_360" id = "not8_360" href =
+"#line8_360">360,</a>&nbsp;<a name = "not8_361" id = "not8_361" href =
+"#line8_361">361.</a> <i>Lanuvium</i>, municipium Latii, celebre cultu
+<i>Junonis Sispitæ</i>, vel <i>Sospitæ</i>, et <i>Conservatricis</i>.
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_364">XIII,
+364</a>; Liv. VIII, 14 (ubi vid. Sigon.); XXI, 62; XXII,&nbsp;1; XXIII,
+31; XXIX, 14; XXXI, 12; XL, 19; Plin. XXXV,&nbsp;3; Æliani H. Anim. II,
+16; Cluver., p.&nbsp;935 sq., Spanh. de U. et P. N. II, p.m. 82, 83;
+Sigon. ad Liv. VIII, 13; Broukh. ad Prop. IV, <span class =
+"smallcaps">viii</span>,&nbsp;3; Heins. ad Ovid. Fast. VI, 60.
+&mdash;<i>Collatia</i>, urbs in finibus Latii, Sabinis a Tarquinio
+ademta; vid. Liv. I,&nbsp;38, et Heyne ad Virg. Æn. VI, 774.
+&mdash;<i>altrix</i>, ut ap. Virg. Æn. III, 273. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_218">ad I,&nbsp;218</a>. L. Junius
+<i>Brutus castus</i>, et castitatis vindex; <i>ultor</i> ap. Virg. Æn.
+VI, 819.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_362" id = "line8_362"> </a>
+Quique inmite nemus Triviæ, quique ostia Tusci</p>
+<span class = "pagenum">499</span>
+<p><a name = "line8_363" id = "line8_363"> </a>
+Amnis amant, <a href = "#var8_363">tepidoque</a> fovent Almone
+Cybeben.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_362" id = "not8_362" href = "#line8_362">362 sq.</a>
+<i>inmite nemus Triviæ</i>, Aricia, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_367">ad IV, 367</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Tusci Amnis</i>, Tiberis fl. qui ex Apennino oritur in
+<i>Tuscia</i>, seu Hetruria, quam dextra ripa tangit, et a Latio,
+Umbria, Sabinorumque agro separat. Infra Romam Tyrrheno mari infunditur
+duobus <i>ostiis</i>, quorum sinistro adjacebat <i>Ostia</i>, prima Rom.
+colonia, ab Anco rege deducta, quæ h.l. innuitur, et adhuc quidem
+salinas habet, atque episcopum, sed paucos incolas propter aerem
+pestilentem; vid. Cluver. p.&nbsp;870.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_363" id = "not8_363" href =
+"#line8_363" title = "numerus deest">363.</a>&nbsp;<i>Almo</i>, seu
+<i>Almon</i> (vid. Heins. ad Ovid. Fast. II, 601) rivus, non longe a
+Roma in Tiberim præcipitans, in quo simulacrum Cybeles VI. Cal. April.
+ablui solebat, unde <i>sacer gurges</i> <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_680">XVI, 680</a>. Cf. Ovid. Fast. IV, 337 sq.;
+Spanh. ad Callim. H.&nbsp;in Pall. pr. Barth. ad Claud. b. Gild.
+v.&nbsp;119, et Intpp. ad Val. Fl. VIII, 239.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_364" id = "line8_364"> </a>
+Hinc Tibur, Catille, tuum, sacrisque dicatum</p>
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line8_365" id = "line8_365"> </a>
+Fortunæ Præneste jugis, Antemnaque prisco</p>
+<p><a name = "line8_366" id = "line8_366"> </a>
+Crustumio prior, atque habiles ad aratra Labici.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">499</span>
+<a name = "not8_364" id = "not8_364" href = "#line8_364">364.</a>
+Vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_187">ad IV, 187, in
+V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_365" id = "not8_365" href =
+"#line8_365">365.</a>&nbsp;<i>Præneste</i>, Latii urbs, haud procul
+Roma, in monte amœno sita, teste Strab. V, p.&nbsp;365 (unde h.l.
+<i>jugis</i>, et <i>altum</i> Virg. Æn. VII, 682; <i>frigidum</i> Hor.
+Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 22); hod.
+<i>Palestrina</i>, in vallem deducta. Celebris fuit <i>Fortunæ</i>
+templo et oraculo, sortibus Prænestinis; vid. Strab. l.c. Cic. Div. II,
+41 et 42; Sueton. Tiber. 63; Prop. II, 32; Cluver. p.&nbsp;950, et Heyne
+Exc. VIII, ad Virg. Æn. VII, 783&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Antemna</i>, Ἄντεμνα Dionys. L. II, vel <i>Antemnæ</i>,
+Ἀντέμναι Strab. V, pag. 159; Plin. III,&nbsp;5; Virg. Æn. VII, 631; urbs
+Sabinorum, sed a Romulo capta (Liv. I,&nbsp;9... 11), et Romæ proxima,
+cis Anienem (<i>ante amnem</i>, unde nomen ei datum tradunt Varro L. L.
+IV,&nbsp;5, et Serv. ad Virg. l.c.), non longe ab ejus et Tiberis
+confluente; vid. Cluver., p.&nbsp;663.
+&mdash;<a name = "not8_366" id = "not8_366" href =
+"#line8_366">366.</a>&nbsp;<i>prior</i>, antiquior.
+&mdash;<i>Crustumium</i> (<i>Crustumerium</i> Liv. I,&nbsp;38, et Plin.
+III,&nbsp;5. <i>Crustumeria</i> Liv. II, 19; III, 42: Κρουστομέρεια, οὐ
+πρόσω τῆς Ῥώμης Dionys. XI, p.&nbsp;705; unde incolæ urbis
+<i>Crustumeri</i> Virg. Æn. VII, 631; sed <i>Crustumini</i> Liv.
+I,&nbsp;11, dicuntur) Sabinorum opp. de quo vid. Liv. I,&nbsp;11 et 38,
+et Cluver., p.&nbsp;657.
+&mdash;<i>Labicum</i> (ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_534">XII, 534</a>, et παλαιὸν Λαβικὸν Strab. V,
+p.&nbsp;164), vel <i>Labici</i> et <i>Lavici</i> (Liv: II, 39; IV, 47;
+Cic. Agrar. II, 35) Latii opp. unde <i>via Lavicana</i>, ap. Liv. IV,
+41; XV, M. P. a Roma. Cf. Liv. IV, 45, 46; V,&nbsp;16; VI, 21.
+<i>Labici</i> h.l. et ap. Virg. Æn. VII, 796, vel Labicani, vei urbs
+ipsa, de cujus situ vid. Cluver., p.&nbsp;947; Liv. XXVI,&nbsp;9; Heyne
+ad Virg. Æn. VII, Exc. VIII, extr., et Franc. Ant.
+<span class = "pagenum notes">500</span>
+Vitale Diss. de oppido Labici, qua origo etiam, atque compendiosa
+historia oppidi Montis Compitis in Latio describitur, Rom. 1778,
+in-4<sup>o</sup>, ubi ex inscripp. probatur, posterius oppidum hodie
+<i>la Colonna</i> dici, non <i>Labicum</i>, quod Holsten. putabat.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">500</span>
+<p><a name = "line8_367" id = "line8_367"> </a>
+Nec non sceptriferi qui potant <a href = "#var8_367">Thybridis</a>
+undam,</p>
+<p><a name = "line8_368" id = "line8_368"> </a>
+Quique Anienis habent ripas, gelidoque rigantur</p>
+<p><a name = "line8_369" id = "line8_369"> </a>
+<a href = "#var8_369">Simbruvio</a>, rastrisque domant Æquicula
+rura.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_367" id = "not8_367" href = "#line8_367">367.</a>
+<i>sceptriferi Thybridis</i>, Θύμβρις ἐϋῤῥείτης ποταμῶν βασιλεύτατος
+ἄλλων Dionys. laud. a Dausq. qui etiam ad majestatem imperii Romani
+(quod probat Ernesti, coll. Ovid. Met. II, 259), vel ad submersionem
+sceptriferi Tiberini epitheton referri posse monet.
+&mdash;<i>qui potant Thybridis undam</i>, ut <i>qui Thybrim potant</i>,
+ap. Virg. Æn. VII, 715; vid. Heins. ad Ovid. Her. VII, 145.
+&mdash;<a name = "not8_368" id = "not8_368" href =
+"#line8_368">368.</a>&nbsp;<i>habent</i>, habitant, ut ap. Virg. Æn.
+VII, 696, et ἔχειν, ap. Hom. Iliad. α, 18; Drak. qui laudat Pricæum ad
+Appul. Apol., p.&nbsp;58. Cf. Heins. ad Ovid. Met. IV, 773.
+&mdash;<i>rigantur</i>, ut ap. Tibull. IV, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 60 et 146, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_369" id = "not8_369" href =
+"#line8_369">369.</a>&nbsp;<i>Simbruvio</i> in Æquis. «Anio, in monte
+Trebanorum ortus, lacus tres amœnitate nobiles, qui nomen dedere
+Sublaqueo (hod. <i>Subiaco</i>), defert in Tiberim,» Plin. III, 12. Hæc
+sunt <i>Simbruina</i>, vel <i>Simbruvina stagna</i>, de quibus vid. Ern.
+ad Tac. Ann. XI, 13; XIV, 22, et Cluver., p.&nbsp;713.
+&mdash;<i>rastris domant</i>, ut ap. Virg. Æn. IX, 608.
+&mdash;<i>Æquicula rura</i>; vid. Heyne not. et Exc. VIII ad Virg. Æn.
+VII, 746 sq., et Cluver., p.&nbsp;773.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">370</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_370" id = "line8_370"> </a>
+His Scaurus monitor, tenero tunc Scaurus in ævo;</p>
+<p><a name = "line8_371" id = "line8_371"> </a>
+Sed jam signa dabat nascens in secula virtus.</p>
+<p><a name = "line8_372" id = "line8_372"> </a>
+Non illis solitum crispare hastilia campo,</p>
+<p><a name = "line8_373" id = "line8_373"> </a>
+Nec mos pennigeris pharetram inplevisse sagittis;</p>
+<p><a name = "line8_374" id = "line8_374"> </a>
+Pila <a href = "#var8_374">volunt</a>, brevibusque habiles mucronibus
+enses:</p>
+<span class = "pagenum">501</span>
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line8_375" id = "line8_375"> </a>
+Ære caput tecti surgunt super agmina cristis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_370" id = "not8_370" href = "#line8_370">370.</a>
+<i>Scaurus</i> cognomen gentis Aureliæ et Æmiliæ: ex illa notissimi M.
+Aurelius orator et consul a. U. 656, et C. Aurelius prætor, Liv. XXXIX,
+<span class = "smallcaps">vi</span>,&nbsp;8; ex hac vero, in cujus
+gratiam poeta hæc inprimis finxisse videtur, M. Æmilius Scaurus, consul
+a. U. 638; princeps Senatus, orator, censor et iterum consul; ejusque
+filius, Sullæ privignus, qui P. Lentuli magnificentiam ædilitatis
+imitabatur; vid. Ern. Clav. Cic.
+&mdash;<i>monitor</i>, rector, dux.
+&mdash;<a name = "not8_371" id = "not8_371" href =
+"#line8_371">371.</a>&nbsp;<i>nascens in secula virtus</i>; cf. <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_511">ad II, 511</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_372" id = "not8_372" href = "#line8_372">372.</a>
+<i>crispare hastilia</i>, ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;313.
+&mdash;<a name = "not8_373" id = "not8_373" href =
+"#line8_373">373.</a>&nbsp;<i>pennigeris sagittis</i>, ut al.
+<i>alatis</i>, πτερόεντες ὀϊστοὶ, vel ἰὰ πτερόεντα, Hom. Iliad. ε, 171;
+υ, 68, et pennæ inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_633">XV, 633</a>. Cf. Burm. ad Val. Fl. VI, 421.
+&mdash;<a name = "not8_374" id = "not8_374" href =
+"#line8_374">374.</a>&nbsp;Cf.
+<span class = "pagenum notes">501</span>
+Virg. Æn. VII, 664 (ubi vid. Heyne), et Liv. XXII, 46, med.
+&mdash;<i>habiles</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_433">ad IV, 433</a>. <i>Mucronem teretem</i> dixit
+Virg. l.c.
+&mdash;<a name = "not8_375" id = "not8_375" href =
+"#line8_375">375.</a>&nbsp;<i>Ære</i>, casside ærea.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_376" id = "line8_376"> </a>
+At quos <a href = "#var8_376">ipsius mensis</a> seposta Lyæi</p>
+<p><a name = "line8_377" id = "line8_377"> </a>
+<a href = "#var8_377">Setia</a>, et <a href = "#var8_377">incelebri</a>
+miserunt valle Velitræ,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_376" id = "not8_376" href = "#line8_376">376</a> <a name
+= "not8_377" id = "not8_377" href = "#line8_376">sq.</a>
+Poeta de Volscis, maximo novi totiusque Latii populo, agit, inserta
+tamen Hernicorum mentione <a class = "crossref" href =
+"#line8_391">v.&nbsp;391... 394</a>.
+&mdash;<i>mensis seposta Lyæi Setia</i>, cujus vinum seponitur,
+reservatur ipsius Bacchi mensæ, h.e. ea dignum, adeoque præstantissimum
+est; ut <i>sepositus grex</i>, Martial. II, <span class =
+"smallcaps">xliii</span>,&nbsp;4, et <i>vestis</i>, Tibull. II, <span
+class = "smallcaps">v</span>,&nbsp;8.
+&mdash;<i>Setia</i> (hod. <i>Sezze</i>) colonia Rom. (Liv. VI, 30; VII,
+42, al.) et Valerii Flacci patria, non longe a paludibus Pomtinis; vid.
+Cluver., p.&nbsp;1021, et S. V. <i>Adlers Nachr. von den Pomtinischen
+Sümpfen</i>, p.&nbsp;28 sq. De vino Setino conf. <a class = "crossref"
+href = "bookX.html#line10_33">X,&nbsp;33</a>; Strab. V, p.&nbsp;229;
+Martial. VI, 86; IX,&nbsp;3; X,&nbsp;74; XIII, 109 et 112; Juvenal.
+V,&nbsp;34; X,&nbsp;27, et Plin. XIV,&nbsp;6, qui, «Divus Augustus,
+<i>inquit</i>, Setinum prætulit cunctis, et fere secuti principes,
+confessa propter experimenta, non temere cruditatibus noxiis ab ea
+saliva:» unde nec Horatium, nec Catonem, Colum. et Varronem (nec Maronem
+quoque) ejus meminisse, merito mirabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<i>Velitræ</i> (nunc <i>Velletri</i>) colonia Rom. (Liv. II, 31,
+34; VI, 13, 21 sq., 36 sq., al.) vini proventu (Plin. XIV,&nbsp;6), et
+gente Octavia (Sueton. Octav. 1 et 94) nobilis. Cf. Borgia de Cruce
+Velitrina, Rom. 1780.
+&mdash;<i>incelebri</i> olim, et Punici belli temporibus, postea
+celebriore, Mars. Vid. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_378" id = "line8_378"> </a>
+Quos Cora, quos spumans <a href = "#var8_378">inmiti</a> Signia
+musto,</p>
+<p><a name = "line8_379" id = "line8_379"> </a>
+Et quos pestifera <a href = "#var8_379">Pomptini</a> uligine campi,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_378" id = "not8_378" href = "#line8_378">378.</a>
+<i>Cora</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_220">ad
+IV, 220</a>.
+&mdash;<i>Signia</i> (hod. <i>Segni</i>) colonia Rom. (Liv. I,&nbsp;56;
+II, 21; VIII,&nbsp;3, al.) nota opere Signino (Plin. XXXV, 12; Colum.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">vi</span>, 12), piris (Plin. XV, 15;
+Juven. XI, 73) et vino <i>inmiti</i>, h.e. austero (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_211">ad VII, 211</a>), quod ventri
+sistendo adstringendoque adhibebatur; conf. Plin. XIV,&nbsp;6; Strab. V,
+p.&nbsp;229; Martial. XIII, 113, al., 116; Cels. IV,&nbsp;5 et 19; Cluv.
+Ital. Ant. III,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not8_379" id = "not8_379" href =
+"#line8_379">379.</a>&nbsp;Campi et paludes <i>Pomtinæ</i>, (hod.
+<i>Paludi Pontine</i>) inter Nymphæum et <i>Ufentem</i>, ab Astura ad
+Terracinam, quæ ab agro Pometino, vel Suessa Pometia (vid. <a class =
+"crossref" href = "#not8_398">ad v.&nbsp;398</a>), vicino Volscorum
+opp.,
+<span class = "pagenum notes">502</span>
+(Gr. <span class = "greek" title = "Pômentia">Πωμέντια</span>, unde
+<span class = "greek" title = "to Pômention">τὸ Πωμέντιον</span>, seu
+<span class = "greek" title = "Pômentinôn pedion [campus]">Πωμεντίνων
+πεδίον</span> Strab. V, p.&nbsp;159, 161; Dionys. VI, p.&nbsp;364, al.)
+nomen adcepisse putantur (conf. V.L.), et olim locum XXIII urbium
+obtinuere (Plin. III,&nbsp;5), sed postea creverunt in dies ex aquis,
+quæ ex montibus in planitiem confluunt, aeremque <i>pestiferis</i>
+vaporibus, qui vel Romæ sentiuntur, <i>inficiunt</i>. Ingentes sumtus, a
+Corn. Cethego Cos. a.&nbsp;U. 590 (Liv. Epit. XLVI), a Jul. Cæsare
+(Sueton. c. 44); Augusto (Horat. A.&nbsp;P. 65), Trajano (teste
+Xiphilino ap. Dionem), Theodorico (Cassiod. Var. Epist. II, 32 et 33),
+<ins class = "correction" title = "‘notroque’ legitur">nostroque</ins>
+ævo a Papis Sixto V (ducta fossa, <i>fiume Sixto</i>) et Pio VI, in
+paludes siccandas inpensi, nondum operi perficiendo suffecerunt; vid.
+S.&nbsp;V. Adleri libell. <a class = "crossref" href = "#not8_376">ad
+v.&nbsp;377</a>, laud.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">502</span>
+<span class = "linenum">380</span>
+<p><a name = "line8_380" id = "line8_380"> </a>
+Qua Saturæ nebulosa palus restagnat, et atro</p>
+<p><a name = "line8_381" id = "line8_381"> </a>
+Liventes cœno per squalida turbidus arva</p>
+<p><a name = "line8_382" id = "line8_382"> </a>
+Cogit aquas Ufens, atque inficit <a href = "#var8_382">æquora</a>
+limo,</p>
+<p><a name = "line8_383" id = "line8_383"> </a>
+Ducit avis pollens, nec dextra indignus avorum</p>
+<p><a name = "line8_384" id = "line8_384"> </a>
+Scævola, cui diræ cælatur laudis honora</p>
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line8_385" id = "line8_385"> </a>
+Effigie clipeus: flagrant altaribus ignes.</p>
+<p><a name = "line8_386" id = "line8_386"> </a>
+<a href = "#var8_386">Tyrrhenum valli medio</a> stat Mucius ira</p>
+<p><a name = "line8_387" id = "line8_387"> </a>
+In semet versa, sævitque in imagine virtus.</p>
+<p><a name = "line8_388" id = "line8_388"> </a>
+<a href = "#var8_388">Tunc ictus specie</a> pavitare hoc bella
+magistro</p>
+<span class = "pagenum">503</span>
+<p><a name = "line8_389" id = "line8_389"> </a>
+Cernitur, effugiens ardentem Porsena dextram.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_380" id = "not8_380" href = "#line8_380">380.</a>
+Conf. Virg. Æn. VII, 801, 802.
+&mdash;<i>Saturæ palus</i>, vel ipsa Pomtina palus, quod Cluver.
+p.&nbsp;1003, putabat, vel ejus pars.
+&mdash;<a name = "not8_382" id = "not8_382" href =
+"#line8_382">382.</a>&nbsp;<i>Ufens</i> fl. (<i>Oufens</i>) in Inscrr.
+et Festo (hod. <i>il Portatore</i>), Terracinæ proximus, per paludes
+Pomtinas in mare Inferum fluit.
+&mdash;<a name = "not8_383" id = "not8_383" href =
+"#line8_383">383.</a>&nbsp;<i>avis pollens</i>, ut <i>avis potens</i> et
+<i>dives</i> ap. Virg. Æn. VII, 56, et X,&nbsp;201, ubi vid. Heyne in
+not. et V.L. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line8_524">v.&nbsp;524</a>.
+&mdash;<i>dextra</i>, virtute, vel propter eam, <i>non indignus
+avorum</i>, ut ap. Virg. Æn. XII, 649. <i>Dignus</i>, ut ἄξιος, passim
+cum secundo casu jungitur; vid. Heins. ad Ovid. Trist. IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>, 57, et Drak. inf. ad XII, 81.
+&mdash;<a name = "not8_384" id = "not8_384" href =
+"#line8_384">384.</a>&nbsp;C. Mucii <i>Scævolæ</i> historia, quam h.l.
+unus ex ejus posteris clipeo expressam habet (de quo vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_153">ad IV, 153</a>), vel tironibus
+nota ex Liv. II, 12, 13, et Flor. I,&nbsp;10. Gemmas vid. ap. Drak. et
+de Muciis Ern. Clav. Cic. et Rupert. ad Pompon. O. J. III,&nbsp;7,
+§.&nbsp;39, 41. Scævolæ mors memoratur inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_370">IX, 370</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_404">X,&nbsp;404</a>.
+&mdash;<i>diræ</i>, magnæ, admirabilis; vid. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#not4_261">ad IV, 260</a>; quo sensu ap. Maronem,
+<i>relligio dira</i>, Æn. VIII, 350. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">504</span>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_390" id = "line8_390"> </a>
+Quîs Circæa juga, et scopulosi verticis <a href =
+"#var8_390">Anxur</a>,</p>
+<p><a name = "line8_391" id = "line8_391"> </a>
+Hernicaque inpresso raduntur vomere saxa,</p>
+<p><a name = "line8_392" id = "line8_392"> </a>
+Quîs putri pinguis sulcaris Anagnia gleba,</p>
+<p><a name = "line8_393" id = "line8_393"> </a>
+Sulla <a href = "#var8_393">Ferentinis Privernatumque</a> maniplis</p>
+<p><a name = "line8_394" id = "line8_394"> </a>
+Ducebat simul excitis; Soræque juventus</p>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line8_395" id = "line8_395"> </a>
+Addita fulgebat telis: hic Scaptia pubes,</p>
+<p><a name = "line8_396" id = "line8_396"> </a>
+Hic Fabrateriæ vulgus; nec monte nivoso</p>
+<p><a name = "line8_397" id = "line8_397"> </a>
+Descendens Atina aberat, detritaque bellis</p>
+<span class = "pagenum">505</span>
+<p><a name = "line8_398" id = "line8_398"> </a>
+<a href = "#var8_398">Suessa</a>, atque a duro Frusino haud inbellis
+aratro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">504</span>
+<a name = "not8_390" id = "not8_390" href = "#line8_390">390.</a>
+<i>Circæa juga</i>, ut ap. Virg. Æn. VII, 799, promont. in orientali
+fine Latii, quod Circe olim insedisse ferebatur, cujusque urbs
+<i>Circeii</i> colonia Rom. fuit, in hod. <i>Monte Circello</i>; vid.
+Heyne Exc. I, ad Virg. Æn. VII.
+&mdash;<i>Anxur</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_532">ad IV, 532</a>.
+&mdash;<a name = "not8_391" id = "not8_391" href =
+"#line8_391">391.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not8_376">ad v.&nbsp;376</a>.
+&mdash;<i>Hernica saxa</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_226">ad IV, 226</a>.
+&mdash;<a name = "not8_392" id = "not8_392" href =
+"#line8_392">392.</a>&nbsp;De <i>Anagnia</i> vid. <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#not5_543">ad V,&nbsp;543</a>.
+&mdash;<i>putri pinguis gleba</i>, fertilis. Cf. Virg. Ge. II, 203, 204,
+et Æn. VII, 684, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_393" id = "not8_393" href =
+"#line8_393">393.</a>&nbsp;<i>Ferentinum</i> (hod. <i>Ferentino</i>),
+æque ac Anagnia, urbs Latii in Hernicis et colonia Rom. ex Livio nota.
+Aliud Ferentinum in Etruria ap. Plin. III,&nbsp;5; Suet. Oth. 1, et
+Horat. Epist. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvii</span>,&nbsp;8.
+&mdash;<i>Privernum</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_43">ad VI, 43</a>.
+&mdash;<a name = "not8_394" id = "not8_394" href =
+"#line8_394">394.</a>&nbsp;<i>Sora</i>, colonia Rom. (Liv. X,&nbsp;1)
+quæ adhuc nomen retinuit.
+&mdash;<a name = "not8_395" id = "not8_395" href =
+"#line8_395">395.</a>&nbsp;<i>Scaptia</i>, prope Pedum, quod Cellar. in
+Geogr. ant. ex Festo colligit; clara olim Latii urbs, teste Plin.
+III,&nbsp;5. De Scaptia tribu, vid. Liv. VIII, 17, et Suet. Aug. 40;
+Σκαπτήνιοι Dionys. V, p.&nbsp;326.
+&mdash;<a name = "not8_396" id = "not8_396" href =
+"#line8_396">396.</a>&nbsp;<i>Fabrateria</i>, ad Trerum fl. (Strab. V,
+p.&nbsp;164) colonia Rom. (Vellei. I,&nbsp;15) et quidem duplex forte,
+quia Plinius III,&nbsp;5, Fabraternos veteres a novis distinguit.
+&mdash;<a name = "not8_397" id = "not8_397" href =
+"#line8_397">397.</a>&nbsp;<i>Atina</i>, quæ etiam
+<span class = "pagenum notes">505</span>
+nunc nomen servavit, colonia Rom. Cf. Frontin. de colon. pr. et Cic. pro
+Plancio c. 8; <i>potens</i> dicitur Virg. Æn. VII, 630.
+&mdash;<a name = "not8_398" id = "not8_398" href =
+"#line8_398">398.</a>&nbsp;<i>Suessa Pometia</i>, quæ Volscorum
+μητρόπολις, Strab. V, p.&nbsp;159, et ἡγεμὼν τοῦ ἔθνους, Dionys. VI,
+p.&nbsp;364, passimque vel <i>Pometia</i> tantum, vel <i>Suessa</i>,
+Σουέσσα, Strab. l.c. dicitur; <i>detrita b.</i> a Romanis sæpius vi
+victa. Vid. Liv. I,&nbsp;53; II, 16, 17, 22, 25; IV, 25. Errorem Cell.
+et Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;1181, qui <i>Suessam Auruncam</i> (hod.
+<i>Sessa</i>) Atinæ quidem propiorem, sed Campaniæ urbem, innui
+putabant, jam notavit Drak. Neque audacior hic saltus poetæ est, quod
+censet ill. Ernesti: nam inde a <a class = "crossref" href =
+"#line8_376">v.&nbsp;376... 403</a> de Volscis agitur, cujus gentis
+caput a Silio silentio prætermissum esse quis sibi persuadeat? ut taceam
+hanc, non alteram Suessam bellis detritam esse. Conf. <a class =
+"crossref" href = "#not8_379">ad v.&nbsp;379</a>.
+&mdash;<i>Frusino</i>, nunc <i>Frosinone</i>, ad Cosam fluv. cis Lirim.
+&mdash;<i>a duro haud inbellis aratro</i>; v. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_614">ad I,&nbsp;614</a>; et cf. inf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_532">XII, 532</a>; Liv.
+X,&nbsp;1.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_399" id = "line8_399"> </a>
+At, qui Fibreno miscentem flumina Lirim</p>
+<span class = "linenum">400</span>
+<p><a name = "line8_400" id = "line8_400"> </a>
+Sulfureum, tacitisque vadis ad litora lapsum</p>
+<p><a name = "line8_401" id = "line8_401"> </a>
+Adcolit, Arpinas, adcita pube Venafro</p>
+<p><a name = "line8_402" id = "line8_402"> </a>
+Ac <a href = "#var8_402">Larinatum</a> dextris, socia hispidus arma</p>
+<span class = "pagenum">506</span>
+<p><a name = "line8_403" id = "line8_403"> </a>
+<a href = "#var8_403">Conmovet, atque viris ingens exhaurit
+Aquinum</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_399" id = "not8_399" href = "#line8_399">399.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_348">ad IV, 348
+sq.</a> Proprie Liri flumen miscet Fibrenus.
+&mdash;<a name = "not8_400" id = "not8_400" href =
+"#line8_400">400.</a>&nbsp;<i>Sulfureum</i>, quod in eo tractu Campaniæ
+sulfur nascitur, auctore Plin. XXXV, 15, sed in collibus præcipue
+Leucogæis: unde ad colorem aquæ fortasse rectius epitheton referas, quo
+sensu et lutei sæpe fluvii poetis dicuntur; Ernesti V. Cl. Sed candida
+ejus aqua laudatur sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_350">IV, 350</a>, quam sulfuri forte debet. Sic
+<i>Sulfurea Nar albus aqua</i> Virg. Æn. VII, 517.
+&mdash;<a name = "not8_401" id = "not8_401" href =
+"#line8_401">401.</a>&nbsp;<i>Arpinum</i> (hod. <i>Arpino</i>) C. Marii
+et Ciceronis patria.
+&mdash;<i>Venafrum</i>, nunc <i>Venafro</i>, extremum Campaniæ versus
+septemtr. oppidum, ad Vulturnum, et optimi olei proventu nobile. Non
+satis commode poeta hujus urbis meminit in descriptione Latii, a cujus
+tamen finibus non longe abest.
+&mdash;<a name = "not8_402" id = "not8_402" href =
+"#line8_402">402.</a>&nbsp;<i>Larinum</i>, hod. <i>Larino</i>, in
+Frentanis, ad dextram Tiferni ripam, haud procul a mari supero situm
+(vid. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_568">XV,
+568</a>), municipium (Cic. Cluent. c. 5.), sed nimis remotum a Latii
+finibus, quos poeta h.l. describit: unde Marsus Larinates hic putabat
+esse antiquos Latii incolas, quorum nulla nunc exstet memoria. Præter
+illud Larinum aliud certe alicubi fuisse, non inprobabili judicio ex
+verbis Plin. III, 11, extr. <i>Larinates, cognomine Frentani</i>,
+colligas. Plinius paulo ante in eod.
+<span class = "pagenum notes">506</span>
+cap. Frentanum agrum brevioribus terminis, ad Tifernum, non ad Frentonem
+fl. productis, definit, et hinc exemplo Melæ II,&nbsp;4, Larinum Daunis
+Apulis adtribuit. Cf. V.L.
+&mdash;<a name = "not8_403" id = "not8_403" href =
+"#line8_403">403.</a>&nbsp;<i>Aquinum</i> (nunc <i>Aquino</i>)
+<i>ingens</i>, Volscorum πόλις μεγάλη, Strab. V, p.&nbsp;164;
+<i>frequens municipium</i>, Cic. Phil. II, 41.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_404" id = "line8_404"> </a>
+Tullius æratas raptabat in agmina turmas,</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line8_405" id = "line8_405"> </a>
+Regia progenies, et Tullo sanguis ab alto.</p>
+<p><a name = "line8_406" id = "line8_406"> </a>
+Indole pro! quanta juvenis, quantumque daturus</p>
+<p><a name = "line8_407" id = "line8_407"> </a>
+Ausoniæ populis ventura in secula civem!</p>
+<p><a name = "line8_408" id = "line8_408"> </a>
+Ille, super Gangen, super exauditus et Indos,</p>
+<p><a name = "line8_409" id = "line8_409"> </a>
+Inplebit terras voce, et furialia bella</p>
+<span class = "linenum">410</span>
+<p><a name = "line8_410" id = "line8_410"> </a>
+Fulmine compescet linguæ, nec deinde relinquet</p>
+<p><a name = "line8_411" id = "line8_411"> </a>
+Par decus <a href = "#var8_411">eloquio</a> cuiquam sperare nepotum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_404" id = "not8_404" href = "#line8_404">404.</a>
+Splendidum M. Tullii Ciceronis elogium, in quod facile poeta incidere
+poterat, quum Arpinum, ejus patriam, memoraret. Ut itaque memoriam ejus
+viri, quem non minus fere, quam Maronem, ad imitandum sibi proposuerat,
+hoc quasi monimento consecraret; unum a majoribus ipsius Arpinatibus
+aliisque Volscis præfuisse fingit. Comparant Plin. VII, 30; Senec.
+Suasor. VI et VII; Catull. Carm. L.
+&mdash;<i>æratas turmas</i>, ut <i>æratas <ins class = "correction"
+title = "romane scriptum">acies</ins></i> dixit Virg. Æn. VII, 703; IX,
+463. Ἀχαιοὶ χαλκοχίτωνες, Hom.
+&mdash;<i>raptabat</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_218">ad IV, 218</a>.
+&mdash;<a name = "not8_405" id = "not8_405" href =
+"#line8_405">405.</a>&nbsp;<i>sanguis</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_671">ad I,&nbsp;671</a>.
+&mdash;<i>ab alto</i>, antiquo, ut <a class = "crossref" href =
+"#line8_439">v.&nbsp;439</a>, et Virg. Æn. VI, 500; vel magno, excelso,
+ut apud Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 37; ubi vid.
+Jani. Cf. Heins. ad Ovid. Fast. IV, 305, et Broukh. ad Prop. II, <span
+class = "smallcaps">i</span>, 26.
+&mdash;<i>Tullo</i> Attio, Volscorum rege (vid. Liv. II, 35... 39), quem
+<i>suum gentilem</i> adpellat Cic. Tusc. I,&nbsp;16. Cf. inf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_175">XII, 175</a>. De hac regia
+Ciceronis origine, quam in dubiam vocavit Corrad. in Quæstura,
+p.&nbsp;33, vid. quos Dausq. et N.&nbsp;Heins. jam excitarunt, testes,
+Plut. vit. Cic. (ubi male <span class = "greek" title = "Toullios Appios">Τούλλιος Ἄππιος</span> legitur) Euseb. in Chronico, Dionys. Hal.
+et Aurel. Vict. de Vir. ill. c. 81.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_408" id = "not8_408" href = "#line8_408">408.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VI, 795. <i>super</i>, ultra.
+&mdash;<i>exauditus</i>, notus.
+&mdash;<a name = "not8_409" id = "not8_409" href =
+"#line8_409">409.</a>&nbsp;<i>voce</i>, eloquentia, ejusque fama.
+&mdash;<i>furialia bella</i> Catilinæ et M. Antonii.
+&mdash;<a name = "not8_410" id = "not8_410" href =
+"#line8_410">410.</a>&nbsp;<i>Fulmine linguæ</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_412" id = "line8_412"> </a>
+Ecce inter primos <a href = "#var8_412">Therapnæo</a> a sanguine
+Clausi</p>
+<span class = "pagenum">507</span>
+<p><a name = "line8_413" id = "line8_413"> </a>
+Exsultat rapidis Nero non imitabilis ausis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_412" id = "not8_412" href = "#line8_412">412.</a>
+In hac Sabinorum descriptione poetæ præivit Virg. Æn. VII, 706... 717.
+Quæ ibi Heyne in not. et Exc. VIII, de plerisque oppidis h.l. memoratis
+disputavit, omittimus.
+&mdash;<i>Therapnæo</i>, Spartano, <i>a sanguine Clausi</i>; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_466">XIII, 466</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_547">XV, 547</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookXVII.html#line17_33">XVII, 33</a>, et vid.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_8">ad II,&nbsp;8</a>;
+<span class = "pagenum notes">507</span>
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_303">VI, 303</a>; Heyne,
+l.c. Heins. ad Ovid. Fast. IV, 305, et Lips. ad Tac. Ann. XII, 25, extr.
+De C. Claudii Neronis virtute, v. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_544">XV, 544 seq.</a>, coll. Liv. XXVII, 41... 51,
+et Hor. Od. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>, 37 seq., ubi vid.
+Jani.
+&mdash;<a name = "not8_413" id = "not8_413" href =
+"#line8_413">413.</a>&nbsp;<i>Exsultare</i>, γαυριᾷν, vel ut ap. Virg.
+Æn. X,&nbsp;550.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_414" id = "line8_414"> </a>
+Hunc Amiterna cohors, et Bactris nomina ducens</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line8_415" id = "line8_415"> </a>
+<a href = "#var8_415">Casperia</a>, hunc Foruli, magnæque Reate
+dicatum</p>
+<p><a name = "line8_416" id = "line8_416"> </a>
+Cælicolum Matri, nec non habitata pruinis</p>
+<p><a name = "line8_417" id = "line8_417"> </a>
+Nursia, et a Tetrica comitantur rupe cohortes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_414" id = "not8_414" href = "#line8_414">414.</a>
+<i>Amiternum</i> (hod. <i>S. Vittorio</i>, seu <i>Vittore</i>) extremun
+Sabinorum opp. quod Ptol. Vestinis, quorum finibus etiam adjacet, sed
+Strabo V, p.&nbsp;157; Plin. III, 12, et Liv. X,&nbsp;39; XXVIII, 45,
+Sabinis adtribuunt. <i>Amiterna</i>, ut ap. Virg. l.c., et Martial.
+XIII, 20. Plinio et Livio incolæ <i>Amiternini</i> dicuntur, et urbs
+Ἀμιτέρνη Dionys. I, p.&nbsp;12.
+&mdash;<a name = "not8_415" id = "not8_415" href =
+"#line8_415">415.</a>&nbsp;Verbis <i>Casperia</i> a <i>Bactris nomina
+ducens</i>, poeta, qui ob nominis similitudinem passim miram urbium
+originem fingit, respicere videtur <i>Caspiram</i> (nunc f.
+<i>Cashmir</i>), urbem et regionem Indicam, in qua Cossæi velocitate
+cursus excellebant, teste Dionys. cujus versus excitat Steph. Byz. <span
+class = "greek" title = "Kapêria">Καπηρία</span> Indica regio circa
+montem Vindium intra Gangem, ap. Ptolem. Conf. <i>d’Anville, Antiq.
+géogr. de l’Inde</i>, p.&nbsp;40 sq. Marsus et Cell. adludi putabant ad
+nomen Caspiorum, ultra quos Bactriani, Caspium mare ab ortu
+contingentes. Cf. Cluver. Ital. ant., p.&nbsp;644 et 676.
+&mdash;De <i>Forulis</i>, vid. Heyne l.c.
+&mdash;<i>Reate</i>, hod. <i>Rieti</i>, vetus opp. præfectura (Cic. Cat.
+III,&nbsp;2) et municipium (Suet. Vesp. 1), ad lacum Velinum, nunc
+<i>Lago di Rieti</i> dictum. In agro Reatino <i>rosea rura Velini</i>,
+Virg. Æn. VII, 712; vel <i>tempe Reatina</i>, Cic. ad Att. IV, 15; Plin.
+II, 103; Varr. R.&nbsp;R. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 14.
+&mdash;<i>magnæ dicatum C. Matri</i>, Cybelæ sacrum. Conf. Heyne Exc.
+VIII, ad Æneid. VII, extr., p.&nbsp;142; ed. prior.
+&mdash;<a name = "not8_417" id = "not8_417" href =
+"#line8_417">417.</a>&nbsp;<i>Nursia</i>, hod. <i>Norcia</i>, ad radices
+Apennini, unde <i>habitata pruinis</i>, ut <i>frigida</i> ap. Virg. Æn.
+VII, 716. <i>Tetricus</i>, vel <i>Tetrica</i> Holstenio est montis
+jugum, quod inter montem Sibyllæ et Asculum super cetera Apennini juga
+eminet; conf. Heins. et Heyne ad Virg. Æn. VII, 713. De his omnibus vide
+nost. edit. T.&nbsp;III, p.&nbsp;336 sqq., 386 sqq. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_418" id = "line8_418"> </a>
+Cunctis hasta decus, clipeusque <a href = "#var8_418">refertur</a> in
+orbem,</p>
+<span class = "pagenum">508</span>
+<p><a name = "line8_419" id = "line8_419"> </a>
+<a href = "#var8_419">Conique</a> inplumes, ac lævo tegmina crure.</p>
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line8_420" id = "line8_420"> </a>
+Ibant, et læti pars <a href = "#var8_420">Sancum</a> voce canebant,</p>
+<p><a name = "line8_421" id = "line8_421"> </a>
+Auctorem gentis; pars laudes ore <a href = "#var8_421">ferebant</a>,</p>
+<p><a name = "line8_422" id = "line8_422"> </a>
+Sabe, tuas, qui de <a href = "#var8_422">proprio</a> cognomine
+primus</p>
+<p><a name = "line8_423" id = "line8_423"> </a>
+<a href = "#var8_423">Dixisti populos magna ditione</a> Sabinos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_418" id = "not8_418" href = "#line8_418">418.</a>
+Omnem hunc locum ad imitat. Virg. Æn. VII, 685... 690 effictum putat
+Ernesti: sed multum differt inter utrumque.
+&mdash;<i>hasta</i> Sabinis propria, et <i>quiris</i>, vel potius
+<i>curis</i>, κύρις, dicta; vid. Ovid. Fast. II, 477; (ubi conf. Heins.)
+Macrob. I,&nbsp;9; Dionys. II, p.&nbsp;81, et Fest. voc. <i>quiris</i>.
+Non desunt, qui inde Sabinos quoque, et ab his Romanos <i>Quirites</i>
+adpellatos statuant: sed vid. Liv. I,&nbsp;13, et Heyne Exc. VIII, ad
+Virg. Æn. VII, 710.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">508</span>
+<a name = "not8_419" id = "not8_419" href = "#line8_419">419.</a>
+<i>Coni inplumes</i>, galeæ sine cristis.
+&mdash;<i>lævo tegmina crure</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_279">III, 279</a>; Livius, IX, 40, et inpr. Heyne
+Exc. VIII ad Virg. Æn. VII, 689, p.&nbsp;135, ed. prior.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_420" id = "not8_420" href = "#line8_420">420.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VII, 698, ubi vid. not. Heynii. Cf. sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_346">III, 346</a>.
+&mdash;<i>Sancum</i>, Semonem Sancum, Deum Fidium, Sabinorum δαίμονα ἐπὶ
+χώρων, et Curium conditorem, cujus filius <i>Sabus</i>, vel Sabinus; quæ
+tradunt Cato in Origg. (ubi Sabus divi Sagni gentilis filius dicitur) et
+ex eo Dionys. Hal. II, 49, ubi vid. Hudson. T.&nbsp;II, p.&nbsp;335; cf.
+etiam Mureti Epist. 81 et 82; Heins. et Burm. ad Ovid. Fast. VI, 213, et
+Broukh. ad Prop. IV, <span class = "smallcaps">ix</span>, 74.
+&mdash;<a name = "not8_422" id = "not8_422" href =
+"#line8_422">422.</a>&nbsp;<i>Sabus</i> dicitur <i>pater Sabinus</i>
+Virg. Æneid. VII, 178, ubi vid. Heyne Exc. IV, p.&nbsp;118. Alii, v.c.
+Plin. III, 12, et Varro ap. Festum, <i>Sabinos</i> ἀπὸ τοῦ σέβεσθαι,
+quod præcipue Deos coluerint, dictos putabant.
+&mdash;<i>proprio</i>, ἰδίῳ, tuo, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_717">XII, 717</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_424" id = "line8_424"> </a>
+<a href = "#var8_424">Quid, qui</a> Picenæ stimulat telluris
+alumnos,</p>
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line8_425" id = "line8_425"> </a>
+Horridus et squamis et equina Curio crista?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_424" id = "not8_424" href = "#line8_424">424.</a>
+<i>Picentes</i>, a Marone silentio prætermissos, et a Sabinis voto vere
+sacro ortos (vid. Strab. V, p.&nbsp;228, et Plin. III, 13) commodo loco
+post hos describit poeta, ut Plinius l.c.
+&mdash;<i>Picenum</i>, vel <i>ager picenus</i> (hod. Abrutium ulterius
+cum parte Marchiæ Anconitanæ) ad mare superum, cujus incolæ dicuntur
+<i>Picentes</i>, a quibus deducti <i>Picentini</i> ad mare inferum in
+veterem Campaniam, quam Silarus amnis (nunc <i>Selo</i>) a Lucanis
+dividebat, ubi Salernum (<i>Salerno</i>) Picentiam (inf. <a class =
+"crossref" href = "#line8_578">v.&nbsp;578</a>, memoratam) et Marcinam
+condidere; vid. Strab. V, extr. Plin. III,&nbsp;5; pr. et fere extr.
+&mdash;<a name = "not8_425" id = "not8_425" href =
+"#line8_425">425.</a>&nbsp;<i>Curio</i>, quo cognomine inclaruere C.
+Scribonius avus, pater et filius; vid. Ern. Clav. Cic., et de morte
+Curionis inf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_209">X,&nbsp;209</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_403">403</a>.
+&mdash;<i>Horridus</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_423">ad I,&nbsp;423</a>.
+&mdash;<i>squamæ</i>, θώραξ φολιδωτὸς.
+&mdash;<i>crista equina</i>, κόρυς ἵππουρις, vel ἱπποδασεῖα ut ap. Virg.
+Æn. X,&nbsp;869, ubi vid. Cerda.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">509</span>
+<p><a name = "line8_426" id = "line8_426"> </a>
+Pars belli quam magna venit! non <a href = "#var8_426">æquore
+verso</a></p>
+<p><a name = "line8_427" id = "line8_427"> </a>
+Tam creber fractis albescit fluctus in undis;</p>
+<p><a name = "line8_428" id = "line8_428"> </a>
+Nec cœtu leviore, ubi mille per agmina virgo</p>
+<p><a name = "line8_429" id = "line8_429"> </a>
+Lunatis <a href = "#var8_429">acies imitatur</a> Martia peltis,</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line8_430" id = "line8_430"> </a>
+Perstrepit et tellus et Amazonius Thermodon.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">509</span>
+<a name = "not8_426" id = "not8_426" href = "#line8_426">426.</a>
+<i>Pars belli magna</i>, ingens ejus momentum, vir fortissimus, ut apud
+Virgilii Æneid. X,&nbsp;427; cf. supra ad librum V,&nbsp;329.
+&mdash;Egregiæ comparationes, quibus et multitudo et inprimis agilitas
+Picentum adumbratur. Priorem magis exornaverat poeta I,&nbsp;468 seq.
+ubi vid not.
+&mdash;<i>æquore verso</i>, non remis, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;141, et
+X,&nbsp;208, sed ventis; vide Burm. ad Val. Fl. IV, 725.
+&mdash;<a name = "not8_427" id = "not8_427" href =
+"#line8_427">427.</a>&nbsp;<i>fractis</i>, non vi remorum, quod putabat
+Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;363, sed χέρσῳ ῥηγνυμέναις, ut ap. Hom. Iliad.
+Δ, 425.
+&mdash;<i>albescit</i> spuma, ut ap. Virg. Ge. III, 237, ubi vid. Cerda
+et Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_428" id = "not8_428" href =
+"#line8_428">428</a>&nbsp;<a name = "not8_429" id = "not8_429" href =
+"#line8_428">sq.</a>
+Imitat. Virg. Æn. XI, 659 sq. ubi vid. Heyne; cf. sup. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_73">II, 73 seq.</a>
+&mdash;<i>leviore</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_394">ad III, 394</a>.
+&mdash;<i>virgo Martia</i>, Penthesilea, <i>acies imitatur</i>; conf.
+V.L.
+&mdash;<a name = "not8_430" id = "not8_430" href =
+"#line8_430">430.</a>&nbsp;<i>Perstrepit</i>, ut ap. Virg. Æn. VI,
+709.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_431" id = "line8_431"> </a>
+Hic et, quos pascunt <a href = "#var8_431">scopulos</a>æ rura
+Numanæ,</p>
+<p><a name = "line8_432" id = "line8_432"> </a>
+Et quîs litoreæ fumant altaria Cupræ,</p>
+<p><a name = "line8_433" id = "line8_433"> </a>
+Quique Truentinas servant cum flumine turres,</p>
+<p><a name = "line8_434" id = "line8_434"> </a>
+Cernere erat: clipeata procul sub sole corusco</p>
+<span class = "pagenum">510</span>
+<span class = "linenum">435</span>
+<p><a name = "line8_435" id = "line8_435"> </a>
+Agmina sanguinea <a href = "#var8_435">vibrant in nubila</a> luce.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_431" id = "not8_431" href = "#line8_431">431.</a>
+<i>Numana</i>, hod. <i>Humana</i>, a Siculis condita, teste Plin. III,
+13; municipium Rom. Vid. Gruter. p.&nbsp;446.
+&mdash;<a name = "not8_432" id = "not8_432" href =
+"#line8_432">432.</a>&nbsp;<i>Cupra litorea</i>, ad mare Adriat. sita,
+ut <i>maritima</i> ap. Gruter., p.&nbsp;108, n. 7; diversa a <i>Cupra
+montana</i>, in interiori Piceno, prope <i>Ripam Transonam</i>, teste
+Ptolem. III,&nbsp;1, et D. Azolino, hujus loci episcopo, ap. Holsten. in
+Ital. p.&nbsp;137, unde <i>Cuprenses, cognomine Montani</i>, ap. Plin.
+III, 13. Condita est ab Etruscis, et ab Etrusco nomine Junonis, cujus
+templum (h.l. <i>altaria</i>) in edito loco versus mare positum
+Hadrianus restituit, (vid. Gruter. p.&nbsp;1016, n. 2.) Κύπρα dicta, si
+fides habenda Strab. V, p.&nbsp;166. Sed a Siculis potius Junonis sacra
+e Græcia advecta, templumque exstructum esse, docet Jos. <i>Colucci</i>
+in Cupra maritima, <i>antica città Picena</i>, illustrata, Maceræ 1779,
+4, qui etiam in situ urbis definiendo discrepat a Cluver. p.&nbsp;734.
+&mdash;<a name = "not8_433" id = "not8_433" href =
+"#line8_433">433.</a>&nbsp;<i>Truentum</i>, seu <i>castellum</i> et
+<i>castrum Truentinum</i> (Mel. II,&nbsp;4; Cic. ad Att. VIII, 12 et 18)
+opp. natura munitum, ad ostium <i>Truenti</i> fl. (hod. <i>Tronto</i>)
+in ora maris; Plin.
+<span class = "pagenum notes">510</span>
+III, 13, 15.
+&mdash;<a name = "not8_435" id = "not8_435" href =
+"#line8_435">435.</a>&nbsp;cf. Virg. Æn. VII, 526, 7.
+&mdash;<i>vibrant</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_539">ad I,&nbsp;539</a>.
+&mdash;<i>sanguinea luce</i>, rutili aeris. Cf. supra <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_586">II, 586</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_517">IV, 517</a>; Virg. Æn. II,
+207.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_436" id = "line8_436"> </a>
+Stat fucare colos nec Sidone vilior Ancon,</p>
+<p><a name = "line8_437" id = "line8_437"> </a>
+Murice nec Libyco; statque humectata Vomano</p>
+<p><a name = "line8_438" id = "line8_438"> </a>
+<a href = "#var8_438">Hadria</a>, et inclemens hirsuti signifer
+Ascli.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_436" id = "not8_436" href = "#line8_436">436.</a>
+<i>Stat</i>, adstat, adest.
+&mdash;<i>Ancon</i>, Ἀγκὼν, quia <i>in angusto duorum promontt. montt.
+ex diverso coeuntium inflexu cubiti imagine sedet</i>, teste Mela
+II,&nbsp;4, vel, <i>quia adposita est prom. Cumero</i> (hod. <i>il Monte
+Guasco</i>) <i>in ipso flectentis se oræ cubito</i>, ut utar verbis
+Plin. III, 13, vulgo, ut etiam nunc, <i>Ancona</i> dicta urbs (vid.
+Oudendorp. ad Cæs. B. C. I,&nbsp;12), in ora maris, a Syracusanis,
+Dionysii tyrannidem fugientibus, si Straboni V, p.&nbsp;166, 241, vel si
+Plinio l.c. et Solino c. 12, fides habenda, a Siculis condita, ubi
+templum Veneris (Catull. carm. 36), et portus, a Trajano refectus, in
+cujus honorem arcus triumphalis e pulchro marmore positus est, qui a
+temporis injuria integer fere mansit. Anconam vini et tritici feracem
+dicit esse Strabo; sed non alius, quod sciam, præter Silium, a lanæ
+infectura eam laudat, nisi auctore Dausq. ap. Martial. XIII, 125.
+<i>Ancon</i> pro <i>Aulon</i> refingatur. Sed vid. Hor. Od. II, <span
+class = "smallcaps">vi</span>, 18, et ibi Jani. Purpura <i>Sidonia</i>,
+vel Tyria satis nota: de <i>murice Libyco</i>, cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXVI.html#not16_177">ad XVI, 177</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#not16_355">355</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_438" id = "not8_438" href =
+"#line8_438" title = "‘432’ legitur">438.</a>&nbsp;<i>Hadria</i>, nunc
+<i>Altri</i>, Hadriani patria et colonia, quam ab oriente Matrinus,
+(Strab. l.c.) ab occid. <i>Vomanus</i>, qui hod. <i>Vomano</i> dicitur,
+<i>humectat</i>, h.e. præterfluit (Plin. III, 13); diversa et, ut
+Cluver. p.&nbsp;646 suspicatur, deducta ab ejusdem nominis urbe in
+Venetis ad Tartarum fl. inter Padum et Athesim. Mare Hadriaticum alii ab
+hoc, alii ab illo opp. quod tamen VII M. P. ab eo abest, dictum putant.
+&mdash;<i>Asculum</i>, Ἄσκλον, nunc <i>Ascoli</i>, colonia Piceni
+nobilissima (Plin. III, 13; Gruter. p.&nbsp;465), caput gentis (Flor.
+I,&nbsp;19.) et municipium (Cic. pro Sulla 8), natura munitum, et muro,
+montibusque silvestribus, vix ulli exercitui perviis (vid. Strab. V,
+p.&nbsp;166, al. 369), inclusum, unde hoc loco <i>inclemens</i> forte,
+et <i>hirsutum</i>, h.e. durum et asperum, quale montanum ac silvestre
+hominum genus esse solet, dicitur. Marsus voce <i>hirsuti</i> ad pennas
+Pici, qui et <i>inclemens</i> fuerit, quum amorem Circes sperneret,
+adludi putabat. Cave tamen hoc oppidum confundas cum Asculo Apulo, ubi
+Pyrrhus cum Fabricio Curioque Coss. adverso prælio conflixit. Vid. Plut.
+in Pyrrho et Flor. I,&nbsp;18, 439.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_439" id = "line8_439"> </a>
+<a href = "#var8_439">Hoc Picus</a>, quondam nomen memorabile ab
+alto</p>
+<span class = "pagenum">511</span>
+<span class = "linenum">440</span>
+<p><a name = "line8_440" id = "line8_440"> </a>
+Saturno, statuit genitor, quem carmine Circe</p>
+<p><a name = "line8_441" id = "line8_441"> </a>
+<a href = "#var8_441">Exutum</a> formæ volitare per æthera jussit,</p>
+<p><a name = "line8_442" id = "line8_442"> </a>
+Et sparsit <a href = "#var8_442">plumis croceum</a> fugientis
+honorem.</p>
+<p><a name = "line8_443" id = "line8_443"> </a>
+Ante, ut fama docet, tellus possessa Pelasgis,</p>
+<p><a name = "line8_444" id = "line8_444"> </a>
+Quîs Æsis regnator erat, fluvioque reliquit</p>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p><a name = "line8_445" id = "line8_445"> </a>
+Nomen, et a sese populos tum dixit <a href = "#var8_445">Asilos</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_439" id = "not8_439" href = "#line8_439">439</a> <a name
+= "not8_440" id = "not8_440" href = "#line8_439">sq.</a>
+Cf. V.L. et Virg. Æn. VII, 48 sq. 187 sq. ubi vid. Heynii
+<span class = "pagenum notes">511</span>
+not. et Exc. V, in quo de Pico et hujus mythi origine disputat.
+&mdash;<i>genitor</i>, ut <i>parens</i> <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_654">II, 654</a>.
+&mdash;<i>nomen memorabile ab alto Saturno</i>, prorsus ut sup. <a class
+= "crossref" href = "#line8_31">v.&nbsp;31</a>. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not8_405">ad v.&nbsp;405</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_729">IV, 729</a>.
+&mdash;<a name = "not8_442" id = "not8_442" href =
+"#line8_442">442.</a>&nbsp;<i>Sparsit</i>, adspersit, <i>plumis
+honorem</i>, doctius pro, <i>sparsit plumas honore</i> (ut <i>sparsit
+coloribus alas</i>, dixit Virg. Æn. VII, 191), et hoc pro, dedit ei
+pennas crocei, vel pulchri coloris. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_755">ad IV, 755</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_447">VII, 447, in V.L.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_443" id = "not8_443" href = "#line8_443">443.</a>
+Cf. quæ de variis modis, quibus veteres scriptores priscam de Pelasgorum
+in Italiam adventu famam tradiderint, disputat Heyne in Exc. III, ad
+Virg. Æneid. lib. VIII, Tom. III, pag. 482, nostræ editionis, ubi præter
+alia docet, teste Hellanico apud Dionysium Halic. I,&nbsp;28, Pelasgos
+in sinum Hadriat. adpulsos in interiora Italiæ inmigrasse.
+&mdash;<a name = "not8_444" id = "not8_444" href =
+"#line8_444">444.</a>&nbsp;<i>Æsis</i> fl. (hod. <i>Gesano</i>) urbem
+Umbriæ ejusdem nominis, quæ nunc <i>Iesi</i> dicitur, præterfluit, et
+Picenum ab Umbria dirimit, unde <a class = "crossref" href =
+"#line8_448">v.&nbsp;448</a>, iterum memoratur.
+&mdash;<a name = "not8_445" id = "not8_445" href =
+"#line8_445">445.</a>&nbsp;Cf. V.L.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_446" id = "line8_446"> </a>
+Sed non ruricolæ firmarunt robore castra</p>
+<span class = "pagenum">512</span>
+<p><a name = "line8_447" id = "line8_447"> </a>
+Deteriore, cavis venientes montibus, Umbri.</p>
+<p><a name = "line8_448" id = "line8_448"> </a>
+Hos Æsis Sapisque <a href = "#var8_448">lavant</a>, rapidasque
+sonanti</p>
+<p><a name = "line8_449" id = "line8_449"> </a>
+Vertice contorquens undas per saxa <a href =
+"#var8_449">Metaurus</a>,</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line8_450" id = "line8_450"> </a>
+Et lavat ingentem perfundens flumine sacro</p>
+<p><a name = "line8_451" id = "line8_451"> </a>
+Clitumnus taurum, Narque albescentibus undis</p>
+<p><a name = "line8_452" id = "line8_452"> </a>
+In Thybrim properans, <a href = "#var8_452">Tiniæque</a> inglorius
+humor,</p>
+<p><a name = "line8_453" id = "line8_453"> </a>
+Et <a href = "#var8_453">Clanis</a>, et Rubico, et Senonum de nomine
+Sena.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_446" id = "not8_446" href = "#line8_446">446.</a>
+Apte nunc recensentur fluvii et urbes <i>Umbriæ</i>, Piceno vicinæ;
+<span class = "pagenum notes">512</span>
+quæ nunc <i>Urbino</i> et <i>Spoleto</i> dicitur. Virgilius etiam hanc
+regionem silentio præteriit.</p>
+
+<p class = "notes">
+De <i>Æsi</i>, v. <a class = "crossref" href = "#not8_444">ad
+v.&nbsp;444</a>.
+&mdash;<a name = "not8_448" id = "not8_448" href = "#line8_448">448.</a>
+<i>Sapis</i> fl. hod. <i>Savio</i>, cujus pars superior fines Umbriæ
+circa Sarsinam perstringit (unde <i>tribus Sapinia</i> ap. Liv.
+XXXI,&nbsp;2), inferior per extremam Galliæ Cispad. partem fluit. Conf.
+Intpp. ad Plin. III, 15, pr. et Lucan. II, 406.
+&mdash;<i>Hos lavant</i>, ut <i>rigat</i>, vel <i>irrigat</i> ap.
+Tibull. IV, <span class = "smallcaps">i</span>, 60, et 146.
+&mdash;<a name = "not8_449" id = "not8_449" href =
+"#line8_449">449.</a>&nbsp;De <i>Metauro</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_486">ad VII, 486</a>.
+&mdash;<i>Vertice</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_475">ad III, 475</a>.
+&mdash;<a name = "not8_451" id = "not8_451" href =
+"#line8_451">451.</a>&nbsp;De <i>Clitumno</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_544">ad IV, 544</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Nar</i> (hod. <i>Nera</i>) <i>albescentibus undis</i>; cf.
+Virg. Æn. VII, 517, ubi vid. Intpp.
+&mdash;<a name = "not8_452" id = "not8_452" href =
+"#line8_452">452.</a>&nbsp;<i>Tinia</i>, nunc <i>Topino</i>, parvus fl.
+(unde <i>inglorius humor</i>) qui cum reliquis, h.l. <i>memoratis</i>,
+Tiberi miscetur.
+&mdash;<i>Tiniæ humor</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_599">ad IV, 599</a>, et V.L.
+&mdash;<a name = "not8_453" id = "not8_453" href =
+"#line8_453">453.</a>&nbsp;<i>Clanis</i> a Dausq. male confunditur cum
+<i>Clanio</i>, seu Liri, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"#line8_335">v.&nbsp;335</a>; cf. V.L.
+&mdash;<i>Rubico</i>, qui Italiam prop. a Gallia Cisalpina sejungit, vel
+tironibus notus ex Sueton. Cæs. c. 31, et Lucan., I,&nbsp;185, 213 sq.
+Hodie dicitur vel <i>Rugo</i>, seu <i>Rigo</i>, judice Cluver.
+p.&nbsp;296, vel <i>Luso</i>, vel denique <i>Pisciatello</i>, seu
+<i>Pisatello</i>. Hoc plurimus etiam Volckmanno V.C. probabilius
+videtur. Cf. Cl. Oberlin ad Vib. Sequest. p.&nbsp;176 sq. et Intpp. ad
+Plin. III, 15, pr.
+&mdash;<i>Sena</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_556">XV, 556</a>, et Lucan. II, 407, Cluverio,
+p.&nbsp;610, est fluvius, qui nunc <i>Cesano</i> vocatur, IV millibus
+ante Senogalliam, vel Senam (hod. <i>Senigaglia</i>), a Senonibus
+Gallis, Alpes transgressis, conditam.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_454" id = "line8_454"> </a>
+Sed pater ingenti medios inlabitur amne</p>
+<span class = "pagenum">513</span>
+<span class = "linenum">455</span>
+<p><a name = "line8_455" id = "line8_455"> </a>
+Albula, et <a href = "#var8_455">admota</a> perstringit mœnia ripa.</p>
+<p><a name = "line8_456" id = "line8_456"> </a>
+His urbes <a href = "#var8_456">Arna</a>, et <a href =
+"#var8_456">lætis</a> Mevania pratis,</p>
+<p><a name = "line8_457" id = "line8_457"> </a>
+<a href = "#var8_457">Hispellum</a>, et duro monti per saxa
+recumbens</p>
+<p><a name = "line8_458" id = "line8_458"> </a>
+Narnia, et infestum nebulis <a href = "#var8_458">humentibus</a>
+olim</p>
+<p><a name = "line8_459" id = "line8_459"> </a>
+<a href = "#var8_459">Iguvium</a>, patuloque jacens sine mœnibus
+arvo</p>
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line8_460" id = "line8_460"> </a>
+Fulginia: his populi fortes, Amerinus, et armis</p>
+<p><a name = "line8_461" id = "line8_461"> </a>
+Vel rastris laudande <a href = "#var8_461">Camers</a>, his Sassina
+dives</p>
+<p><a name = "line8_462" id = "line8_462"> </a>
+Lactis, et haud parci Martem coluisse Tudertes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_454" id = "not8_454" href = "#line8_454">454.</a>
+<i>pater</i>; vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_606">ad
+I,&nbsp;606</a>.
+&mdash;<i>medios</i> populos Latinos, Ernesti. Forte minus durum erit,
+si retuleris ad fluvios modo memoratos, etsi proprie isti ab utraque
+parte in Tiberim, qui Umbriam ab Etruria dirimit, inlabuntur. Cf.
+<a class = "crossref" href = "#not8_399">ad v.&nbsp;399</a>.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">513</span>
+<a name = "not8_455" id = "not8_455" href = "#line8_455">455.</a>
+<i>Albula</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_391">ad VI, 391</a>.
+&mdash;<i>mœnia</i> Romæ.
+&mdash;<i>perstringit</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_350">ad IV, 350</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_456" id = "not8_456" href = "#line8_456">456.</a>
+<i>Arna</i>, Ἄρνα, Ptol. III,&nbsp;1, nunc <i>Civitella d’Arno</i>,
+trans Tiberim, ex adverso Perusiæ, unde <i>Arnates</i>, ap. Plin. III,
+14.
+&mdash;<i>lætis Mevania pratis</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_544">IV, 544</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_645">VI, 645 seq.</a>
+&mdash;<a name = "not8_457" id = "not8_457" href =
+"#line8_457">457.</a>&nbsp;<i>Hispellum</i>, <span class = "greek" title
+= "Ispelon">Ἴσπελον</span>. Ptol. <span class = "greek" title =
+"Eispellon">Εἰσπέλλον</span>, Strab. <i>Colonia Julia</i>, (Grut.
+p.&nbsp;351.) postea Flavia Constans a Flavio Constantino Cæsare dicta,
+hod. <i>Spello</i>.
+&mdash;<i>duro monti per saxa recumbens</i>, cf. Claud. Cons. Hon. VI,
+515, et Martial. VII, 92.
+&mdash;<a name = "not8_458" id = "not8_458" href =
+"#line8_458">458.</a>&nbsp;<i>Narnia</i>, olim <i>Nequinum</i>, sed
+colonia eo adversus Umbros missa, a Nare fl. <i>Narnia</i>, nunc
+<i>Narni</i>, adpellata. Conf. Liv. X,&nbsp;10, et Plin. III, 14.
+&mdash;<a name = "not8_459" id = "not8_459" href =
+"#line8_459">459.</a>&nbsp;<i>Iguvium</i>, hod. <i>Gubbio</i> seu
+<i>Ugubio</i>, sed rectius <i>Eugubio</i>. Cf. V.L.
+&mdash;<a name = "not8_460" id = "not8_460" href =
+"#line8_460">460.</a>&nbsp;De <i>Fulginia</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_545">ad IV, 545</a>.
+&mdash;<i>Ameria</i>, nunc <i>Amelia</i>, municipium notum ex Cic. pro
+Rosc. Am. c. 6, 7. Cf. Plin. III, 14, extr.
+&mdash;<a name = "not8_461" id = "not8_461" href =
+"#line8_461">461.</a>&nbsp;De <i>Camerte</i>, vid. V.L. et <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_157">ad IV, 157</a>.
+&mdash;<i>Sassina</i>, hod. <i>Sarsina</i>, Plauti patria, in sinistra
+Sapis ripa, <i>dives lactis</i>, h.e. pecoris. Cf. V.L. et Martial.
+I,&nbsp;43, (ubi cod. Thuan. <i>Sasina</i> pro <i>fiscina</i> et fuscina
+exhibet, monente N.&nbsp;Heins.) et III, 58.
+&mdash;<a name = "not8_462" id = "not8_462" href =
+"#line8_462">462.</a>&nbsp;<i>haud parci Martem coluisse Tudertes</i>,
+cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_222">ad IV, 222</a>,
+et Cluver. II,&nbsp;7, 633.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_463" id = "line8_463"> </a>
+Ductor Piso viros spernaces mortis agebat</p>
+<span class = "pagenum">514</span>
+<p><a name = "line8_464" id = "line8_464"> </a>
+<a href = "#var8_464">Ora</a> puer, pulcherque habitum; sed corde
+sagaci</p>
+<span class = "linenum">465</span>
+<p><a name = "line8_465" id = "line8_465"> </a>
+Æquabat senium, atque astu superaverat annos.</p>
+<p><a name = "line8_466" id = "line8_466"> </a>
+Is <a href = "#var8_466">primam</a> ante aciem pictis radiabat in
+armis,</p>
+<p><a name = "line8_467" id = "line8_467"> </a>
+Arsacidum ut fulvo micat ignea gemma monili.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">514</span>
+<a name = "not8_463" id = "not8_463" href = "#line8_463">463.</a>
+De <i>Pisonis</i> morte, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_251">X,&nbsp;251</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_404">404</a>.
+&mdash;<a name = "not8_464" id = "not8_464" href =
+"#line8_464">464</a>&nbsp;<a name = "not8_465" id = "not8_465" href =
+"#line8_464">sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_426">IV, 426</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_20">VI, 20</a>. Plura
+exempla desideranti suppeditabunt Drak. et quos laudat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_466" id = "not8_466" href = "#line8_466">466.</a>
+De <i>pictis armis</i>, vid. Heyne ad Virg. Æneid. VIII, 588; XII, 281,
+et Barth. V.C. ad Propert. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>, 20;
+<span class = "smallcaps">x</span>, 21.
+&mdash;<a name = "not8_467" id = "not8_467" href =
+"#line8_467">467.</a>&nbsp;Imitationem Virg. Æn. X,&nbsp;134, notat
+Drak. et <i>Arsacidum monile</i> cum dilectu positum monet, tum quod
+gemmæ in Perside reperiantur, tum quod eas vestibus addere solerent, de
+quo vid. Barth. ad Claud. Cons. Hon. III, 203.
+&mdash;<i>Arsacidæ</i>, successores primi Parthorum regis, h.l. Persæ,
+ut apud Lucani Pharsal. X,&nbsp;51.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_468" id = "line8_468"> </a>
+Jamque per Etruscos legio completa maniplos</p>
+<p><a name = "line8_469" id = "line8_469"> </a>
+Rectorem magno spectabat nomine Galbam.</p>
+<span class = "linenum">470</span>
+<p><a name = "line8_470" id = "line8_470"> </a>
+Huic <a href = "#var8_470">genus orditur</a> Minos, inlusaque tauro</p>
+<span class = "pagenum">515</span>
+<p><a name = "line8_471" id = "line8_471"> </a>
+Pasiphae, clarique dehinc stant ordine patres.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_468" id = "not8_468" href = "#line8_468">468.</a>
+Describitur <i>Etruria</i>, (hod. Magnus Ducatus Tusciæ seu Florentinus)
+quam XII primum populi tenuere, ab oppidis nominati, quæ Cluver. et
+Holsten. ita recensent: Clusium, Perusia, Cortona, Vetulonium,
+Volaterra, Arretium, Tarquinii, Rusellæ, Falerii, Cære, Veii, Volsinii.
+De his aliisque oppidis, a Silio memoratis, vid. Heynii not. et Exc. III
+ad Virg. Æneid. VIII, 478 sq., et Exc. I ad Æn. X,&nbsp;166 sq., quæ
+loca, a poeta nostro expressa, omnino comparari cupio.
+&mdash;<a name = "not8_469" id = "not8_469" href =
+"#line8_469">469.</a>&nbsp;Silius, quod jam alii viderunt, respexit
+Galbam Imperatorem, qui «in atrio stemma proposuit, quo paternam
+originem ad Jovem, maternam ad Pasiphaen, Minois uxorem, referret,»
+teste Sueton. Galb. 2. Fabula de Pasiphae vel tironibus nota; sed de
+ejus sensu et origine consulant Heyn. ad Virg. Æn. VI, 24&nbsp;sqq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_470" id = "not8_470" href = "#line8_470">470.</a>
+Verba <i>tauro inlusa</i>, Lefeb. accipit, quo sensu <i>corrupta</i>
+dicitur, Prop. II, <span class = "smallcaps">xxxii</span>, 58;
+<i>ludificatus virginem</i>, Terent. Eun. IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;3. <i>subposta</i>, et sic inclusa, Virg.
+l.c. <i>Inludere</i> verbum esse obscenæ significationis, observat
+N.&nbsp;Heins. coll. Sueton. Tib. 45. Tacit. Ann. XIII, 17; XVII, 72;
+Apul. Met.
+<span class = "pagenum notes">515</span>
+1, et Lactant. Inst. VI, 23. Sic et <i>ludere ludum</i>, dixit Terent.,
+Eun. III, <span class = "smallcaps">v</span>, 39, et <i>ludus ætatis</i>
+(ἐρωτικὴ παιδία) Liv. XXVI, 50.
+&mdash;<a name = "not8_471" id = "not8_471" href =
+"#line8_471">471.</a>&nbsp;<i>stant</i>, sunt, (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad II, 639 in V.L.</a>) vel
+poeta potius imagines in atrio ordine positas innuit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_472" id = "line8_472"> </a>
+Lectos <a href = "#var8_472">Cære</a> viros, lectos Cortona superbi</p>
+<p><a name = "line8_473" id = "line8_473"> </a>
+<a href = "#var8_473">Tarcontis</a> domus, et veteres misere
+Graviscæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_472" id = "not8_472" href = "#line8_472">472.</a>
+<i>Cære</i> hod. <i>Cerveteri</i>, cujus priscum nomen <i>Agillæ</i>,
+vid. Virg. Æn. VII, 652, et VIII, 478. Urbs ipsa et formula loquendi,
+<i>in Cærites</i>, vel <i>Cæritum tabulas referri</i>, notissima ex Liv.
+V,&nbsp;40, 50; VII, 20, et Gell. XVI, 13, ubi vid. Intpp.
+&mdash;<i>Cortona</i>, quæ nomen hodieque servat, <span class = "greek"
+title = "Kurtônion">Κυρτώνιον</span>, dicitur Polyb. III, 82; sed <span
+class = "greek" title = "Kortôna">Κόρτωνα</span>, Ptol. et aliis. Vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719</a>.
+&mdash;<i>Tarcon</i>, Telephi f. qui cum Tyrrheno fratre in Italiam
+venisse, et Tarquinios, Etruriæ urbem, condidisse dicitur. Vid. Steph.
+Byz. Vid. <span class = "greek" title = "Tarchônion">Ταρχώνιον</span>,
+Strabon. V, p.&nbsp;152, al. 191 et 336. A. Justin. I,&nbsp;20. Hinc
+post <i>Cortona</i> distinguendum crediderim, ut <i>superbi Tarcontis
+domus</i> sint Tarquinii, quod certe oppidum a poeta silentio
+prætermissum esse mireris. Cf. tamen omnino Heyn. Exc. III ad Virg. Æn.
+VIII, extr. unde disces, ab aliis alias Etruriæ urbes, ab eodem
+conditas, memorari.
+&mdash;<a name = "not8_473" id = "not8_473" href =
+"#line8_473">473.</a>&nbsp;<i>Graviscæ</i>, cf. Virg. Æn. X,&nbsp;184,
+et ibi Heyn. Exc. I, p.&nbsp;416.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_474" id = "line8_474"> </a>
+Nec non Argolico dilectum litus <a href = "#var8_474">Haleso</a></p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line8_475" id = "line8_475"> </a>
+<a href = "#var8_475">Alsium</a>, et obsessæ campo squalente <a href =
+"#var8_475">Fregenæ</a>.</p>
+<span class = "pagenum">516</span>
+<p><a name = "line8_476" id = "line8_476"> </a>
+Adfuit et sacris interpres fulminis alis</p>
+<p><a name = "line8_477" id = "line8_477"> </a>
+<a href = "#var8_477">Fæsula</a>, et antiquus Romanis mœnibus horror</p>
+<p><a name = "line8_478" id = "line8_478"> </a>
+Clusinum vulgus, quum, Porsena magne, jubebas</p>
+<p><a name = "line8_479" id = "line8_479"> </a>
+Nequidquam, pulsos Romæ inperitare Superbos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_474" id = "not8_474" href = "#line8_474">474.</a>
+<i>Argolico Haleso</i>, ut <i>Agamemnio Haleso</i>, ap. Virg. Æn. VII,
+723, ubi v. Heyne Exc. VIII, p.&nbsp;139. Cf. et Heins. ad Æn.
+X,&nbsp;352.
+&mdash;<a name = "not8_475" id = "not8_475" href =
+"#line8_475">475.</a>&nbsp;<i>Alsium</i>, Ἄλσιον
+<span class = "pagenum notes">516</span>
+Strab. V, p.&nbsp;225, et Ptol. colonia (Vellei. I,&nbsp;14.) ad oram
+marit. sita, hod. forsan <i>Palo</i>, castrum gentis Ursinæ et
+Farnesianæ in ducatu Braciani, XVIII M.P. a Roma, quod putabant Cluver.
+p.&nbsp;497, et Hard. ad Plin. III,&nbsp;5 seu&nbsp;8.
+&mdash;<i>Fregenæ</i>, IX M.P. ab Alsio, (vid. Antonin.) nunc <i>la
+Macarese</i>, villa Ducis Matheii, non longe ab ostiis Tiberinis. In
+maritimis coloniis numeratur a Liv. XXXVI,&nbsp;3, et cum Alsio jungitur
+a Plin. l.c. et Strab. V, p.&nbsp;156. al. 225. Γραουίσκιον, καὶ Πῦργοι,
+καὶ Ἄλσιον, καὶ Φρεγηνία. <i>squalente campo</i> sterili. Cf. Virg. Ge.
+I,&nbsp;507, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_211">ad I,&nbsp;211</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_476" id = "not8_476" href = "#line8_476">476.</a>
+Verba <i>sacris interpres fulminis alis</i>, ad haruspicinam spectant,
+quam Romanos ab Etruscis adscivisse nota res est.
+&mdash;<i>fulminis alis</i>, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;319. Val. Fl. II,
+97; VI, 56, ad quæ loca vid. Intpp.
+&mdash;<i>sacris alis</i>, ut <i>divinis flammis</i> III, 344.
+&mdash;<a name = "not8_477" id = "not8_477" href =
+"#line8_477">477.</a>&nbsp;<i>Fæsula</i>, Φαίσολαν passim adpellat
+Polyb. sed <span class = "greek" title = "ta Phaisola">τὰ
+Φαίσολα</span>, II, 25. <span class = "greek" title =
+"Phaisoulai">Φαισοῦλαι</span>, Ptol. et Appian. b. Civ. II,&nbsp;2.
+<i>Fæsulæ</i>, Sallust. Cat. 24 et 27. Cic. Cat. II,&nbsp;9, nunc
+<i>Fiesole</i>, III, M.P. supra Florentiam, ad Apennini radices.
+&mdash;Hæc vel tironibus nota ex Liv. II,&nbsp;9&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_478" id = "not8_478" href =
+"#line8_478">478.</a>&nbsp;<i>Clusium</i>, hod. <i>Chiusi</i>,
+<i>Porsenæ</i> olim regia, ad Clanem fluvium sita, quæ tridui spatio ab
+Roma aberat, teste Polybio, lib. II, 25.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">480</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_480" id = "line8_480"> </a>
+Tunc quos a niveis exegit Luna metallis,</p>
+<span class = "pagenum">517</span>
+<p><a name = "line8_481" id = "line8_481"> </a>
+Insignis portu, quo non spatiosior alter</p>
+<p><a name = "line8_482" id = "line8_482"> </a>
+Innumeras cepisse rates, et claudere pontum,</p>
+<p><a name = "line8_483" id = "line8_483"> </a>
+Mæoniæque decus quondam Vetulonia gentis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_480" id = "not8_480" href = "#line8_480">480</a> <a name
+= "not8_481" id = "not8_481" href = "#line8_480">sqq.</a>
+<i>Luna</i>, in cujus ruinis alia ejusdem nominis urbs condita est,
+trans <i>Macram</i> fl. (<i>Magra</i>) qui Etruriam a Liguria dirimit,
+et Lunam ejusque portum, litori Ligustico adjacentem, interfluit. Portus
+Lunensis, seu verius sinus, (unde et <i>sinus Erycis</i> ap. Ptolem. et
+nunc <i>Golfo della Spezia</i> seu <i>Spezza</i>) λιμὴν μέγιστος τε καὶ
+κάλλιστος, ἐν αὐτῷ περιέχων πλείους λιμένας ἀγχιβαθεὶς πάντας, οἷον ἂν
+γένοιτο ὁρμητήριον θαλαττοκρατησάντων ἀνθρώπων τοσαύτης μὲν θαλάττης
+τοσοῦτον δὲ χρόνον. Περικλείεται δ᾽ ὁ λιμὴν ὄρεσιν ὑψηλοῖς, (unde h.l.
+<i>claudere pontum</i>) ἀφ᾽ ὧν τὰ πελάγη κατοπτεύεται, καὶ ἡ Σαρδὼν, καὶ
+τῆς ἠϊόνος ἑκατέρωθεν πολὺ μέρος, teste Strab. V, p.&nbsp;153, al. 222,
+al. 339. Marmore totum quidem litus Ligusticum, omnisque Alpium
+maritimarum tractus abundabat; præcipuæ tamen lapicidinæ in portu seu
+sinu Lunensi fuere, unde h.l. <i>niveis metallis</i>, h.e. candido
+marmore, ut ap. Stat. Silv. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>,
+36, (ubi vid. Barth.) III, <span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;5;
+<span class = "pagenum notes">517</span>
+inpr. IV, <span class = "smallcaps">iii</span>, 99. Commentarii instar
+iterum sint verba Strab. l.c. ab aliis jam adscripta: Μέταλλα δὲ λίθου
+<ins class = "correction" title = "λευκοῦτε legitur">λευκοῦ τε</ins> καὶ
+ποικίλου γλαυκίζοντος, τοσαῦτ᾽ ἐστὶ καὶ τηλικαῦτα μονολίθους ἐκδιδόντα
+πλάκας καὶ στήλας, ὥστε τὰ πλεῖστα τῶν ἐκπρεπῶν ἔργων, τῶν ἐν τῇ Ῥώμῃ,
+καὶ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν, ἐντεῦθεν ἔχειν τὴν χορηγίαν. Plura de marmore
+Lunensi, vid. ap. Plin. XXXVI,&nbsp;6 et 18. Intpp. ad Suet. Ner. 50, et
+Gronov. Diatr. Stat. c. 10. Lunensem caseum laudant, Plin. XI, 42 (ubi
+etiam ex Etruriæ vinis Lunensi palmam dat), et Martial. XIII, 30.
+&mdash;<i>exegit</i>, in bellum misit.
+&mdash;<a name = "not8_483" id = "not8_483" href =
+"#line8_483">483.</a>&nbsp;<i>Mæoniæ</i>, Etruriæ. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_721">ad IV, 721</a>.
+<i>Vetulonia</i>, ap. Plin. II, 103. <i>Vetulonii</i>, cujus opp.
+rudera, <i>Vetuglia</i>, ut putant, non longe a mari et <i>Massa di
+Maremma</i>, etiamnum visuntur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_484" id = "line8_484"> </a>
+Bissenos hæc prima dedit <a href = "#var8_484">præcedere</a> fasces,</p>
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line8_485" id = "line8_485"> </a>
+Et <a href = "#var8_485">junxit</a> totidem tacito terrore secures:</p>
+<p><a name = "line8_486" id = "line8_486"> </a>
+Hæc altas eboris decoravit honore curules,</p>
+<p><a name = "line8_487" id = "line8_487"> </a>
+Et princeps Tyrio vestem prætexuit ostro:</p>
+<p><a name = "line8_488" id = "line8_488"> </a>
+Hæc eadem pugnas adcendere protulit ære.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_484" id = "not8_484" href = "#line8_484">484 sq.</a>
+Lictores aliaque regum consulumque Rom. insignia, vel Romuli, vel
+Tarquinii demum Prisci temporibus, a Tarquiniis potius Romam translata
+fuisse testatur Strab. V, p.&nbsp;152, al. 336, sed ab Etruscis
+generatim ea sumta tradunt Dionys. Halic. III, 61 et 84, Liv. I,&nbsp;8;
+Flor. I,&nbsp;5; Sallust. Cat. 51, et Plin. VIII, 48; IX, 39.
+&mdash;<a name = "not8_485" id = "not8_485" href =
+"#line8_485">485.</a>&nbsp;<i>tacito terrore</i>, conf. <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#var6_169">ad VI, 169 in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_486" id = "not8_486" href =
+"#line8_486">486.</a>&nbsp;<i>curules</i> sellas.
+&mdash;<a name = "not8_487" id = "not8_487" href =
+"#line8_487">487.</a>&nbsp;<i>Tyrio</i> ornat.
+&mdash;<i>vestem prætexuit ostro</i>, pro, ostrum prætexuit vesti, unde
+<i>toga prætexta</i> scil. purpura, limbo purpureo, nomen adcepit.
+&mdash;<a name = "not8_488" id = "not8_488" href =
+"#line8_488">488.</a>&nbsp;<i>pugnas adcendere</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_605">ad VII, 605</a>.
+&mdash;<i>ære</i>, tuba. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_19">ad II, 19</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_12">V,&nbsp;12</a>.
+&mdash;<i>protulit</i>, invenit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_489" id = "line8_489"> </a>
+<a href = "#var8_489">His mixti</a> Nepesina cohors, Æquique
+Falisci,</p>
+<span class = "pagenum">518</span>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line8_490" id = "line8_490"> </a>
+Quique tuos, Flavina, focos, Sabatia quique</p>
+<p><a name = "line8_491" id = "line8_491"> </a>
+Stagna tenent, Ciminique lacum, qui Sutria tecta</p>
+<p><a name = "line8_492" id = "line8_492"> </a>
+Haud procul, et sacrum Phœbo Soracte frequentant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_489" id = "not8_489" href = "#line8_489">489.</a>
+<i>Nepesina cohors</i> ut <i>ager Nepesinus</i>, Liv. V,&nbsp;19; XXVI,
+34, et <i>municipes Nepesini</i> ap. Gruter. p.&nbsp;441, n. 7, quorum
+urbs <i>Nepet</i> dicitur Plin. III,&nbsp;5 seu 8, et ex emendat.
+Sigonii (nam vulgo <i>Nepete</i> legitur), Liv. VI,&nbsp;9;
+XXVII,&nbsp;9. <i>Nepe</i> in Tabula et Vellei. I,&nbsp;14. Νέπετα,
+Ptol. III,&nbsp;1, hod. <i>Nepi</i>, prope amnem <i>Pozzolo</i>, inter
+Romam et Viterbium.
+&mdash;<i>mixti cohors</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_495">ad V,&nbsp;495</a>.
+&mdash;Imitat. Virg. Æn. VII, 695 seq. De <i>Æquis Faliscis</i>, (hodie
+<i>Falari</i>, vel potius <i>Civita Castellana</i>, de qua vid.
+Fontanin. antiq. Hortæ colon. Etrusc. p.&nbsp;80.)
+<span class = "pagenum notes">518</span>
+vid. Heyne ad Virg. l.c. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_223">ad IV, 223</a>.
+&mdash;<a name = "not8_490" id = "not8_490" href =
+"#line8_490">490.</a>&nbsp;<i>Flavina</i> seu <i>Flavinium</i>, unde
+<i>Flavinia arva</i> ap. Virg. l.l. dubii situs est.
+&mdash;<i>Sabatia stagna</i>, lacus Etruriæ, nunc forte <i>Lago di
+Bracciano</i>, et <i>lacus Sabatinus</i> ap. Frontin. aquæduct. 71, et
+Colum. VIII, 16, ubi <i>Sabata</i> opp. in Tabula, et ap. Fest. unde
+<i>Sabatina tribus</i> ap. Liv. VI,&nbsp;5. Cum eo cave confundas
+<i>Sabata</i>, urbem Liguriæ, (hod. <i>Savona</i> in republ. Genuensi)
+Σαβάτα, Strab. V, p.&nbsp;157, et Ptol. vicinumque huic opp. <i>Sabatia
+vada</i>, Σαββάτων Ὤυαδα, Strab. V, p.&nbsp;139, vel simpl. <i>Vada</i>,
+Cic. ad Div. XI, 10, 13, ut nunc <i>Vadi</i>.
+&mdash;<a name = "not8_491" id = "not8_491" href =
+"#line8_491">491.</a>&nbsp;<i>Cimini lacum</i>, ut ap. Virg. l.c., ubi
+vid. Heyne. Κιμινία λίμνη, Strab. V, p.&nbsp;157.
+&mdash;<i>Sutrium</i> (<i>Sutri</i> ad <i>Pozzolo</i> fl.) colonia,
+Romanisque claustra Etruriæ. Vid. Liv. IX, 32; Vellei. I,&nbsp;14.
+Gruter. p.&nbsp;302, n. 1.
+&mdash;<a name = "not8_492" id = "not8_492" href =
+"#line8_492">492.</a>&nbsp;<i>sacrum Phœbo Soracte</i>, conf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_175">ad V,&nbsp;175&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_493" id = "line8_493"> </a>
+Spicula bina gerunt; <a href = "#var8_493">capiti cudone ferino</a></p>
+<p><a name = "line8_494" id = "line8_494"> </a>
+<a href = "#var8_493">Sat cautum</a>: Lycios damnant hastilibus
+arcus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_493" id = "not8_493" href = "#line8_493">493.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VII, 687... 9.
+&mdash;<i>Spicula bina gerunt</i>, more barbarorum et heroum. Vid.
+Intpp. ad Virg. Ænei. I,&nbsp;313; V,&nbsp;557; VII, 687; VIII, 661;
+XII, 165, 488. Veget. I,&nbsp;20; II, 15 et 16.
+&mdash;<i>Cudo</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_59">XVI, 59</a>, galea e crudis ferarum pellibus.
+Cf; Hom. Iliad. κ, 257, 258, 261 seq. 335, et sup. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_156">ad II, 156</a>. Lips. Mil. Rom.
+III,&nbsp;1. Lefeb. vocab. orientale esse putat, ut jam ante eum alii,
+literarum similitudine inducti. Sed hæc ratio semper lubrica est, et
+hebr. כידון, <i>hastile</i> potius seu <i>lanceam</i> designare videtur.
+Vid. Bochart. Hier. P. I. p.&nbsp;135 sq. et Bernard. ad Joseph.
+p.&nbsp;338.
+&mdash;<a name = "not8_494" id = "not8_494" href =
+"#line8_494">494.</a>&nbsp;<i>damnant hastilibus arcus</i>, hastilibus
+utentes non curant, spernunt arcus, sagittandi artem usui hastarum
+postponunt. Sic <i>Eoas jaculo damnare sagittas</i>, dixit Stat. Silv.
+III, <span class = "smallcaps">ii</span>, 126, et <i>flava quercum
+damnavit arista</i>, Val. Fl. I,&nbsp;70, ubi vid. Burm. Cf. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_331">ad III, 331</a>.
+&mdash;<i>Lycii</i>, ut alibi <i>Cretici</i>, <i>Ityræi</i>, vel
+<i>Cydonii arcus</i>, <i>pharetra</i>, <i>cornu</i>, <i>sagittæ</i>. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_90">II, 90</a>, <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_109">109</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_689">689</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">495</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_495" id = "line8_495"> </a>
+Hæ bellare acies norant: <a href = "#var8_495">at</a> Marsica pubes</p>
+<p><a name = "line8_496" id = "line8_496"> </a>
+Et bellare manu, <a href = "#var8_496">et chelydris</a> cantare
+soporem,</p>
+<span class = "pagenum">519</span>
+<p><a name = "line8_497" id = "line8_497"> </a>
+Vipereumque herbis hebetare et carmine dentem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_495" id = "not8_495" href = "#line8_495">495.</a>
+De <i>Marsis</i> agitur, qui circa et ad Lacum Fucinum (<i>Lago
+Fucino</i>, vel <i>di Celano</i>) hodie <i>provinciam Aquilam</i> seu
+<i>Abruzzo ultra</i> (h.e. ultra Pescaram fl.) obtinebant, et a quibus
+Italicum seu sociale bellum <i>Marsicum</i> dicebatur, de quo vid. Flor.
+III, 18, et Appian. b. civ. I,&nbsp;39... 53. Vel hoc ob bellum merito
+h.l. dicitur, <i>bellare manu norant</i>.
+&mdash;<a name = "not8_496" id = "not8_496" href =
+"#line8_496">496.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. VII, 753. Cf. ad loc.
+simil.
+<span class = "pagenum notes">519</span>
+I,&nbsp;411, 2. De Marsorum autem veneficiis et artibus magicis res
+nota; unde <i>Marsa nenia</i>, <i>voces</i>, <i>augur</i>, ap. Horat.
+Epod. V,&nbsp;76; XVII, 29. Cic. de Div. I,&nbsp;58; II, 33, et Ovid. A.
+A. II, 102, ubi vid. Heins. Cf. Gell. XVI, 11, et Heyne not. et Exc.
+VIII, ad Virg. l.c. p.&nbsp;141, et Cluver. II, 15, 759.
+&mdash;<a name = "not8_497" id = "not8_497" href =
+"#line8_497">497.</a>&nbsp;<i>herbis</i>, φάρμακοις; <i>carmine</i>,
+magica formula.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_498" id = "line8_498"> </a>
+Æetæ prolem <a href = "#var8_498">Anguitiam</a> mala gramina primam</p>
+<p><a name = "line8_499" id = "line8_499"> </a>
+Monstravisse ferunt, tactuque domare venena,</p>
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line8_500" id = "line8_500"> </a>
+Et lunam excussisse polo, stridoribus amnes</p>
+<p><a name = "line8_501" id = "line8_501"> </a>
+Frenantem, ac silvis montes nudasse vocatis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_498" id = "not8_498" href = "#line8_498">498.</a>
+<i>Anguitia proles</i>; filia <i>Æetæ</i>, regis Colchici. Solinus c. 8,
+C. Cœlii auctoritate tradit, «Æetæ tres filias, Angitiam, Medeam et
+Circen fuisse: Circen Circæos insedisse montes.... Angitiam vicina
+Fucino occupavisse, ibique salubri scientia adversus morbos resistentem,
+deam habitam.» Cf. V.L.
+&mdash;<i>mala gramina</i>, magica et veneficiis idonea, ut τὸ κακὸν et
+τὰ κακὰ φάρμακα, apud Theocrit. Id. II, 39, 58, 161. D.&nbsp;Heins.
+propr. noxia et venenata. Conf. Virg. Ecl. VII, 28; Æn. II, 471, ubi
+vide Cerda; Heyne et Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ii</span>, 51; III,&nbsp;5, 20, et quos Draken. laudat,
+Gebhard. ad Prop. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 53; et Intpp.
+ad Petron. c. 63.
+&mdash;<a name = "not8_499" id = "not8_499" href =
+"#line8_499">499.</a>&nbsp;<i>venena</i>, serpentes venenatas, ut
+<i>stabula</i> III, 383.
+&mdash;<i>tactu domare</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_412">ad I,&nbsp;412</a>.
+&mdash;<a name = "not8_500" id = "not8_500" href =
+"#line8_500">500</a>&nbsp;<a name = "not8_501" id = "not8_501" href =
+"#line8_500">sq.</a>
+<i>lunam excussisse</i>, h.e. excutere, et hoc gravius pro vulgari
+<i>deducere</i>, κατάγειν, <i>polo</i>, cælo. De hac magicæ artis vi
+vid. Vulp. et Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ii</span>, 43, et I,&nbsp;8, (al. 9,) 19 seq. Cerda et Heyne
+ad Virg. Ecl. VIII, 69; Burm. ad Ovid. Met. III, 552, Intpp. ad Prop.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>, 19; II, <span class =
+"smallcaps">xxviii</span>, 37, et ad Theocr. Pharmaceutr.
+&mdash;<i>stridoribus... vocatis</i>, cf. Virg. Æn. VI, 489 sq. et
+Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 44, ubi vid. Heyn.
+Obss.
+&mdash;<i>Frenantem amnes</i>, cursus aquarum, ut ap. Virg. Ge. IV, 136.
+<i>stridoribus</i>, ut <i>magico stridore</i>, murmure, ap. Tibull.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 47, ubi vid. Broukh. De
+<i>silvis vocatis</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_96">ad I,&nbsp;96</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_502" id = "line8_502"> </a>
+Sed populis nomen posuit metuentior hospes,</p>
+<span class = "pagenum">520</span>
+<p><a name = "line8_503" id = "line8_503"> </a>
+Quum fugeret Phrygias trans æquora <a href = "#var8_503">Marsya</a>
+Crenas,</p>
+<p><a name = "line8_504" id = "line8_504"> </a>
+Mygdoniam Phœbi superatus pectine loton.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_502" id = "not8_502" href = "#line8_502">502.</a>
+Marsorum originem ac nomen quidam a Celtico voc. <i>mar</i> h.e. colle
+seu loco superiore, sed Romani scriptores more suo a Græca fabula
+deducunt, et Silius quidem a <i>Marsya</i>, Satyro vel tibicine Phrygio,
+alii vero (Gell. XVI, 11; Solin. c. 2, al. 8, et Plin. VII,&nbsp;2,) a
+Marso, Circes, et Ulyssis filio. Vid. Heyne Exc. VIII ad Virg. Æn. VII,
+750, p.&nbsp;141. Marsos Sabinorum potius posteros et colonos esse,
+suspicatur Ill. Gatterer. (<i>Einleit. in die synchronist.
+Universalhist.</i> T.&nbsp;II, p.&nbsp;543.)
+&mdash;<i>nomen posuit</i>, conf. Heins. ad Ovid.
+<span class = "pagenum notes">520</span>
+Fast. V,&nbsp;73.
+&mdash;<a name = "not8_503" id = "not8_503" href =
+"#line8_503">503.</a>&nbsp;Quum omnes mythologi memorent, Marsyan cantu
+citharæ superatum, detracta cute ab Apolline interemtum esse, (vid.
+Munker. ad Hygin. f. 165. Burm. ad Ovid. Met. VI, 400, et Heyne ad
+Apoll. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">iv</span>,&nbsp;2,) patet,
+Silium alios auctores secutum esse, quorum auctoritate tradat, Marsyan
+post Apollinis victoriam in Italiam abiisse, Drak. Sed forte hoc
+commentum ex solo poetæ ingenio profectum est.
+&mdash;<i>Phrygias Crenas</i>: nam teste Plinio <ins class =
+"correction" title = "i.e. V,&nbsp;45">V,&nbsp;29 seu 29</ins>. «Apamia
+(ubi palus quædam, quæ calamos gignit, tibiæ sonum reddentes; unde
+fabulam de Marsya ortam putabat Strab. XII, p.&nbsp;578) sita est in
+radice montis Signiæ, circumfusa Marsya, Obrima, Orga, fluminibus in
+Mæandrum cadentibus. Marsyas ibi redditur, (emergit) ortus, ac paulo mox
+conditus, ubi certavit (Marsyas) tibiarum cantu cum Apolline,
+Aulocrenis: (Ἀυλοῦ κρήναις) ita vocatur convallis decem M.P. ab Apamia,
+Phrygiam petentibus.» Cf. Plin. l.c. sect. 31, et XVI, 44 seu 89;
+Marcian. VI, p.&nbsp;221, et Solin. c. 40, quibus tamen locis hæc regio
+<i>Aulocrene</i> dicitur, ut adeo pluralis h.l. poetice pro singul.
+positus videri possit: quod tamen, sententia Drak. et Lefeb. non opus
+est, si <i>crenas</i>, κρήνας, intellexeris de multis fontibus
+fluviorum, qui Mæandro miscentur, ad quas Mæandri crenas Marsyas olim
+ante victoriam Apollinis tanta cum laude canere consuevit, quasque
+deinde fugit, ne quotidiano illius loci aspectu dedecoris sui memoriam
+renovaret.
+&mdash;<a name = "not8_504" id = "not8_504" href =
+"#line8_504">504.</a>&nbsp;<i>Mygdoniam</i>, vel Lydiam, vel, ut h.l.
+Phrygiam: nam Mygdones, Lydi et Phryges, populi vicini, passim inter se
+confunduntur, et Mygdones, teste Strab. VII, p.&nbsp;295, et XII,
+p.&nbsp;575, vetus fuere Thraciæ gens, quæ Europa derelicta, Phrygiæ
+partem occupavit.
+&mdash;<i>Mygdonia lotos</i>, h.e. tibia, (quæ ex loto vel buxo
+fingebatur, de quo vid. Theoph. IV,&nbsp;3 et 4; Plin. XIII, 17; XVI,
+36, et Heins. ad Ovid. Met. IV, 759) ut <i>Phrygia lotos</i>, XI, 432.
+Μυγδόνιος αὐλὸς, et λώτινοι αὐλοί, ap. Athen. IV, p.&nbsp;182, al. Nam
+tibia vel modus certe Phrygius numeratur in inventis Phrygum, vel ipsius
+Marsyæ, Phrygis, cui tribuitur a Diodor.
+<span class = "pagenum notes">521</span>
+III, 59; Pausan. Phoc. c. 30, p.&nbsp;668, et Plin. VII, 56. De tibia
+Phrygia, vid. Heyne ad Tibull. II, <span class = "smallcaps">i</span>,
+86; Heins. ad Ovid. Met. XII, 158, et Jani ad Hor. Od. III, <span class
+= "smallcaps">xix</span>, 18, ubi <i>Berecyntia</i> dicitur, ut IV,
+<span class = "smallcaps">xv</span>, 30. <i>Lyda tibia</i>.
+&mdash;<i>pectine</i>, cithara, qua Apollo canebat, ut Marsyas
+tibia.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">521</span>
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line8_505" id = "line8_505"> </a>
+Marruvium, veteris celebratum nomine Marri,</p>
+<p><a name = "line8_506" id = "line8_506"> </a>
+Urbibus est illis caput, interiorque per udos</p>
+<p><a name = "line8_507" id = "line8_507"> </a>
+Alba sedet campos, pomisque rependit aristas.</p>
+<p><a name = "line8_508" id = "line8_508"> </a>
+Cetera in obscuro famæ, et sine nomine, vulgi</p>
+<p><a name = "line8_509" id = "line8_509"> </a>
+Sed numero castella valent: conjungitur acer</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line8_510" id = "line8_510"> </a>
+Pelignus, gelidoque rapit Sulmone cohortes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_505" id = "not8_505" href = "#line8_505">505.</a>
+<i>Marruvium</i>, sive Marrubium, Μαρούϊον, Strab. V, p.&nbsp;167, al.
+241, ad ripam orient. lacus Fucini, (ubi nunc Morrea, vel S. Benedicti
+pagus) unde <i>Maruvii</i>, Plin. III, 12. <i>Splendidissima
+civitas</i>; dicitur in Reines. Inscr. Class. VI, 114. Cf. Heyn. ad
+Virg. Æn. VII, 750, et Exc. VIII, p.&nbsp;141.
+&mdash;<a name = "not8_507" id = "not8_507" href =
+"#line8_507">507.</a>&nbsp;<i>Alba</i>, quæ nomen servavit, in septentr.
+latere Fucini lacus sita, <i>Alba Fucentia</i> seu <i>Fucentis</i>,
+Anton. et Gruter. p.&nbsp;404, colonia, Liv. X,&nbsp;1; Vellei.
+I,&nbsp;14; unde <i>Albenses</i>. Plin. III, 12. Ἀλβήσεις, Appian. b.
+Hannib. c. 39, ut <i>Albani</i> ab <i>Alba Longa</i>, et <i>Albenses
+Pompeiani</i> ab <i>Alba Pompeia</i> in Liguria, vocabantur.
+&mdash;<i>sedet</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_646">ad VI, 647</a>.
+&mdash;<i>pomisque rependit aristas</i>, abundantia pomorum compensat,
+resarcit inopiam frumenti.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_508" id = "not8_508" href = "#line8_508">508.</a>
+<i>sine nomine</i> ut ἀνώνυμον γῆρας, dixit Pind. Ol. I,&nbsp;132. Cf.
+inf. <a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_28">X,&nbsp;28</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_214">214</a>, et Virg.
+Æn. IX, 343, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_510" id = "not8_510" href =
+"#line8_510">510.</a>&nbsp;<i>Peligni</i>, ab Illyriis forte oriundi,
+(vid. Gatterer V. C. <i>in d. Einleit. zur synchron. Universalhist.</i>
+T.&nbsp;II, p.&nbsp;544) communi portu Aternensi cum Vestinis et
+Marrucinis utebantur, et Sagrus fl. a Frentanis eos dirimebat.
+&mdash;<i>Sulmo</i>, (<i>Sulmona</i> in <i>Abruzzo citra</i>) de quo
+Ovid. Trist. IV, <span class = "smallcaps">x</span>,&nbsp;3. «Sulmo mihi
+patria est, gelidis uberrimus undis, Millia qui novies distat ab Urbe
+decem.» Cf. ejusd. Fast. IV, 79 sq. et Amor. II, <span class =
+"smallcaps">vi</span>,&nbsp;1 seq.; III, <span class =
+"smallcaps">xv</span>, 11, et inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_70">IX, 70 seqq.</a> <i>rapit</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_218">IV, 218</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_511" id = "line8_511"> </a>
+Nec <a href = "#var8_511">cedit studio</a> Sidicinus sanguine miles,</p>
+<p><a name = "line8_512" id = "line8_512"> </a>
+Quem genuere Cales. Non <a href = "#var8_512">parvus</a> conditor
+urbi</p>
+<span class = "pagenum">522</span>
+<p><a name = "line8_513" id = "line8_513"> </a>
+(Ut fama est) Calais, Boreæ quem rapta per auras</p>
+<p><a name = "line8_514" id = "line8_514"> </a>
+Orithyia vago Geticis nutrivit in antris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_511" id = "not8_511" href = "#line8_511">511 sqq.</a>
+<i>Teanum Sidicinum</i> et <i>Cales</i>, Campaniæ oppida, inter quæ
+Silius quoque <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_524">XII, 524</a>, ea retulit, perperam h.l.
+memorantur, ut contra <i>Corfinium</i>, altera urbs et caput Pelignoram,
+inf. <a class = "crossref" href = "#line8_520">v.&nbsp;520</a>, et
+<i>Allisæ</i>, Samnii opp. <a class = "crossref" href =
+"#line8_535">v.&nbsp;535</a>, in Campaniæ descriptione.
+&mdash;<i>Sidicinus miles</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_551">ad V,&nbsp;551</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_512" id = "not8_512" href =
+"#line8_512" title = "numerus deest">512.</a>&nbsp;<i>Quem
+<span class = "pagenum notes">522</span>
+genuere Cales</i>, h.e. Teanum Calibus originem debet; quod nescio an
+alius tradat. An sensus est, non cedit... miles ei, quem g. Cales?
+&mdash;<i>Cales</i>, hod. <i>Calvi</i>, antiqua Ausonum, et deinde
+Campanorum urbs, colonia, (Liv. VIII, 16; Vellei. I,&nbsp;14) et
+municipium, (Cic. Agrar. II, 31) cujus vinum laudat Hor. Od.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xx</span>,&nbsp;9; <span class =
+"smallcaps">xxxi</span>,&nbsp;9. <i>Cale</i> in singul. num. et
+<i>Threicia</i> dicitur <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_525">XII, 525</a>, ob Græcam originem, quam poeta
+more suo comminiscitur. Nam <i>Calais</i>, Zetæ frater, Boreæ
+<i>Thracii</i> (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_587">ad I,&nbsp;587</a>,) filius ex <i>Orithyia</i>, a
+patre <i>rapta</i>. Vid. Heyne ad Apollod. III, <span class =
+"smallcaps">xv</span>,&nbsp;2; Vulp. ad Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xx</span>, 25 seq.; II, 26, 51, et Burm. Catal. Argonaut.
+vid. <i>Calais</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line8_515" id = "line8_515"> </a>
+Haud <a href = "#var8_515">ullo</a> levior bellis Vestina juventus</p>
+<p><a name = "line8_516" id = "line8_516"> </a>
+Agmina densavit, <a href = "#var8_516">venatu dura</a> ferarum:</p>
+<p><a name = "line8_517" id = "line8_517"> </a>
+Quæ, Fiscelle, tuas arces, Pinnamque virentem,</p>
+<p><a name = "line8_518" id = "line8_518"> </a>
+Pascuaque haud tarde redeuntia tondet <a href =
+"#var8_518">Aveiæ</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_515" id = "not8_515" href = "#line8_515">515.</a>
+Vestini, a Sabinis oriundi, inter Picentes et Marrucinos, a fontibus
+Vomani, Matrini et Aterni, (hod. Pescara) in ripis horum fluminum, (in
+<i>Abruzzo citra</i> et <i>ultra</i> scil. Pescaram fl. et in
+<i>Teramo</i>, provinc. Neapol.) usque ad mare habitabant.
+&mdash;<i>Haud levior bellis</i>, haud minus bellicosa, ut <i>levis
+bello</i>, inbellis, <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_214">XIII, 214</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_516" id = "not8_516" href =
+"#line8_516" title = "numerus deest">516.</a>&nbsp;<i>dura</i> moribus
+ac ingenio; vel obdurata. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_558">ad I,&nbsp;558</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_308">VI, 308</a>.
+&mdash;<a name = "not8_517" id = "not8_517" href =
+"#line8_517">517.</a>&nbsp;<i>Fiscellus</i>, ut <i>Tetricus</i> (sup.
+<a class = "crossref" href = "#line8_417">v.&nbsp;417</a>.) et
+<i>Severus</i> citerior Apennini pars, in finibus Sabinorum, non procul
+ab agro Vestinorum, nunc quoque <i>Monte Fiscello</i>, in confinio
+Abrutii ulterioris: in quo monte Nar fl. oritur. Plin. III, 12, Var.
+R.&nbsp;R. II, <span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;1; §.&nbsp;5;
+II,&nbsp;3.
+&mdash;<i>arces</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_7">ad I,&nbsp;7</a>.
+&mdash;<i>Pinna</i>, hod. <i>Civita</i> seu <i>Citta di Penna</i>,
+Πιννὰ, Ptol. III,&nbsp;1; Vitruv. VIII,&nbsp;3; prope mare Venutum, unde
+<i>Pinnenses</i>, Plin. l.c. Πινῆται, Diodor. Exc. p.&nbsp;398.
+&mdash;<a name = "not8_518" id = "not8_518" href =
+"#line8_518">518.</a>&nbsp;Pascua <i>haud tarde redeuntia</i>, conf.
+Virg. Ge. II, 201, 2.
+&mdash;<i>Aveia</i>, XX M. P. ab Alba, (et quidem, judice Cluverio, lib.
+II, cap. 12, pag. 750; ab Alba Fucentis, sup. <a class = "crossref" href
+= "#line8_507">v.&nbsp;507</a>,) in Tabula Itineraria, <i>Avia</i>,
+Ἀούϊα, Ptol. III,&nbsp;1. <i>Aviensis civitas prope Aquilam in
+Vestinis</i> in Martyrol. Rom. a.d. XIII. Kal. Nov. Cf. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">523</span>
+<p><a name = "line8_519" id = "line8_519"> </a>
+<a href = "#var8_519">Marrucina simul</a> Frentanis æmula pubes</p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line8_520" id = "line8_520"> </a>
+Corfini populos, magnumque <a href = "#var8_520">Teate</a> trahebat.</p>
+<p><a name = "line8_521" id = "line8_521"> </a>
+Omnibus <a href = "#var8_521">in pugna fertur</a> sparus, omnibus
+alto</p>
+<p><a name = "line8_522" id = "line8_522"> </a>
+Adsuetæ volucrem cælo <a href = "#var8_522">demittere</a> fundæ.</p>
+<p><a name = "line8_523" id = "line8_523"> </a>
+Pectora pellis obit cæsi <a href = "#var8_523">venatibus</a> ursi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">523</span>
+<a name = "not8_519" id = "not8_519" href = "#line8_519">519.</a>
+<i>Marrucini</i>, quos ab Illyriis originem duxisse, sed cum Sabinis in
+unius populi corpus coaluisse suspicatur Ill. Gatterer, (<i>Einleit. in
+d. synchron. Universalhist.</i> T.&nbsp;II, p.&nbsp;544.) ad mare
+Hadriat. et Aternum fl. in confiniis Vestinorum, Frentanorum et
+Pelignorum colebant.
+&mdash;<i>Frentani</i>, Σαννιτικὸν ἔθνος, Strab. V, p.&nbsp;166, oram
+maris superi, ab Aterno fere ad Frentonem fl. a quo nomen adceperunt,
+obtinebant.
+&mdash;<a name = "not8_520" id = "not8_520" href =
+"#line8_520">520.</a>&nbsp;<i>Corfinium</i>, hodie forte <i>Popolo</i>,
+vel <i>S. Pelino</i>, ἣ τῶν Πελιγνῶν μητρόπολις, et in bello Marsico
+κοινὴ ἅπασιν τοῖς Ἰταλιώταις πόλις ἀντὶ τῆς Ῥώμης, ὁρμητήριον τοῦ
+πολέμου, μετονομασθεῖσα Ἰταλικὴ, teste Strab. V, p.&nbsp;167, al. 369.
+Cf. Cæs. B. C. I,&nbsp;16; Lucan. II, 478; Plin. V,&nbsp;12, et sup.
+<a class = "crossref" href = "#not8_511">ad v.&nbsp;511</a>.
+&mdash;<i>Teate</i>, (<i>Civita di Chieti</i> seu <i>Teti</i>, caput
+Abrutii citerioris, vel provinciæ Chieti) ἣ τῶν Μαρουκίνων μητρόπολις,
+Strab. l.c. Τεατέα Μαῤῥουκινῶν μεσόγειος, Ptolem. III,&nbsp;1, ad
+Aternum fl. in regione montana. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_454">XVII, 454</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_521" id = "not8_521" href = "#line8_521">521 sq.</a>
+Imitat. Virg. Æn. XI, 679&nbsp;sq.
+&mdash;<i>sparus</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_388">III, 388</a>.
+&mdash;<a name = "not8_522" id = "not8_522" href =
+"#line8_522">522.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_96">ad II, 96</a>. Proprie ipsi sunt <i>adsueti</i>,
+adeoque periti hujus rei. 525. Cf. Virg. Æn. VIII, 553, et sup. <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_156">ad II, 156</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_524" id = "line8_524"> </a>
+Jam vero, quos dives opum, quos dives <a href =
+"#var8_524">avorum</a></p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line8_525" id = "line8_525"> </a>
+<a href = "#var8_525">E</a> toto dabat ad bellum Campania tractu,</p>
+<p><a name = "line8_526" id = "line8_526"> </a>
+Ductorum <a href = "#var8_526">adventu</a> vicinis sedibus Osci</p>
+<span class = "pagenum">524</span>
+<p><a name = "line8_527" id = "line8_527"> </a>
+Servabant; Sinuessa tepens, fluctuque sonorum</p>
+<p><a name = "line8_528" id = "line8_528"> </a>
+Vulturnum, quasque evertere silentia, Amyclæ,</p>
+<p><a name = "line8_529" id = "line8_529"> </a>
+Fundique, et regnata Lamo Caieta, domusque</p>
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line8_530" id = "line8_530"> </a>
+Antiphatæ compressa freto, stagnisque palustre</p>
+<p><a name = "line8_531" id = "line8_531"> </a>
+<a href = "#var8_531">Liternum</a>, et quondam fatorum conscia Cyme.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_524" id = "not8_524" href = "#line8_524">524.</a>
+Agitur de <i>Campania</i>; hod. <i>Terra di Lavoro</i>, quæ regni
+Neapol. pars est.
+&mdash;<i>dives avorum</i>, ut <i>Mantua dives avis</i> ap. Virg. Æn.
+X,&nbsp;201, ubi vid. Heyne in V.L. et not. Hæc verba ad priscam
+Campanorum potentiam, ut τὸ <i>dives opum</i> ad eorum divitias terræque
+fertilitatem spectat.
+&mdash;<a name = "not8_526" id = "not8_526" href =
+"#line8_526">526.</a>&nbsp;Recensentur urbes <i>Oscorum</i> et
+Auruncorum seu Ansonum, qui extremam olim Latii partem, ad mare inferum,
+obtinebant, et priscis jam temporibus
+<span class = "pagenum notes">524</span>
+oppida et cis Lirim, qui Latium a Campania dirimit, (unde <i>vicinis</i>
+Campaniæ <i>sedibus</i>) et trans fluvium istum, in ipsa Campania,
+condiderant; quæ propterea modo Latio novo seu adjecto, quo nomine
+Strabo oram maritimam ab Ostia ad Sinuessam comprehendit, modo Campaniæ
+adjudicantur, v.c. Sinuessa Latio a Plin. III,&nbsp;5, et Campaniæ ab
+eodem XXXI,&nbsp;2. Cf. omnino Heyne ad Virg. Æn. X,&nbsp;564, et Exc.
+VIII, ad Æn. VII, p.&nbsp;139&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_527" id = "not8_527" href =
+"#line8_527">527.</a>&nbsp;<i>Sinuessa</i> in finibus Latii adjecti et
+Campaniæ, trans Lirim, ad mare, <i>Sinope</i> quondam a Græcis, et
+Sinuessa deinde ab colonis Rom. adpellata, (Liv. X,&nbsp;21; Plin. <ins
+class = "correction" title = "i.e. III, 28">III,&nbsp;5 seu 9</ins>)
+cujus rudera prope castellum <i>Rocca di Mondragone</i> supersunt.
+&mdash;<i>tepens</i>, dicitur non a tepida tantum aeris temperatione in
+Campania, sed inpr. quoque a thermis salubribus, <i>aquis
+Sinuessanis</i>, de quibus vid. Strab. V, p.&nbsp;162, al. 371. (πλησίον
+αὐτῆς ἐστὶ θερμὰ λουτρᾲ κάλλιστα ποιοῦντα πρὸς νόσους ἐνίας) Plin.
+XXXI,&nbsp;2; Tac. Ann. XII, 66, et ej. Hist. I,&nbsp;72; Martial. XI,
+<span class = "smallcaps">viii</span>, 11, et <span class =
+"smallcaps">lxxii</span>,&nbsp;1; Liv. XXII, 13. Vinum Sinuessanum
+laudant Martial. XIII, 111; Horat. Epist. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">v</span>,&nbsp;5 et alii.
+&mdash;<a name = "not8_528" id = "not8_528" href =
+"#line8_528">528.</a>&nbsp;<i>Vulturnum</i>, urbs et castellum, (hod.
+<i>Castello di Voltorno</i>) ad ostium maximi Campaniæ fluvii, qui olim
+<i>Vulturnus</i> dicebatur, nunc <i>Voltorno</i>. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_521">XII, 521</a>; Liv. XXV, 20;
+XXXIV, 45, et Heyn. Exc. VIII, ad Virg. Æneid. VII, 729.
+&mdash;<i>Amyclæ, quas evertere silentia</i>, cf. omnino Heyn. not. et
+Exc. II, ad Virg. X,&nbsp;564.
+&mdash;<a name = "not8_529" id = "not8_529" href =
+"#line8_529">529.</a>&nbsp;<i>Fundi</i>, hod. <i>Fondi</i>, inter
+Formias et Tarracinam, ad mare, unde <i>Fundani municipes</i>, Liv.
+XXXVIII, 36. <i>F. lacus</i>, Plin. III,&nbsp;5. <i>F. vinum</i>, ib.
+XIV,&nbsp;6.
+&mdash;<i>regnata Lamo... freto</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_276">ad VII, 276</a>, et Ovid. Met. XIV, 233&nbsp;sq.
+&mdash;<i>domus Antiphatæ</i>, Formiæ, <i>compressa</i>, pressa,
+<i>freto</i>, mari vicino, quod eam premit h.e. contingit, perstringit,
+adluit; (ut Hor. Od. II, <span class = "smallcaps">x</span>,&nbsp;3,
+al.) vel premit, vexat; vel <i>arva premit pelago</i>, ut ap. Virg. Æn.
+I,&nbsp;246.
+&mdash;<a name = "not8_530" id = "not8_530" href =
+"#line8_530">530.</a>&nbsp;<i>stagnis palustre Liternum</i>, cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_654">ad VI, 654</a>.
+&mdash;<a name = "not8_531" id = "not8_531" href =
+"#line8_531">531.</a>&nbsp;<i>Cyme</i>, forma græca pro <i>Cumæ</i>.
+Urbs, a. 1207, diruta, Χαλκιδέων (incolarum Chalcidis, capitis Eubœæ)
+καὶ Κυμαίων παλαιότατον κτίσμα, testibus, Strab. V, p.&nbsp;168, al.
+243, al. 372; Plin. III,&nbsp;5 seu 9; Vellei. Pat. I,&nbsp;4, et Liv.
+VIII, 22, unde <i>aquæ Cumanæ</i>, Liv. XLI, 16, et inpr. <i>Sibylla
+Cumana</i>, a qua hod. <i>Grotta di Sibylla Cumana</i> nomen adcepit, et
+urbs h.l. dicitur <i>fatorum conscia</i>. Conf. V.L. et <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>, et vid. Heyne
+ad Virgil.
+<span class = "pagenum notes">525</span>
+Æn. VI,&nbsp;2, ibique Exc. II et III.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">525</span>
+<p><a name = "line8_532" id = "line8_532"> </a>
+Illic Nuceria et <a href = "#var8_532">Gaurus: navalibus acta</a></p>
+<p><a name = "line8_533" id = "line8_533"> </a>
+Prole Dicarchea, multo cum milite Graia<ins class = "correction" title =
+", deest">, </ins></p>
+<span class = "pagenum">526</span>
+<p><a name = "line8_534" id = "line8_534"> </a>
+Illic Parthenope, ac Pœno non pervia Nola,</p>
+<span class = "linenum">535</span>
+<p><a name = "line8_535" id = "line8_535"> </a>
+<a href = "#var8_535">Allifæ</a>, et Clanio contemtæ semper Acerræ:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_532" id = "not8_532" href = "#line8_532">532.</a>
+<i>Nuceria</i> Alfaterna, Liv. IX, 41; Diodor. XIX, 65. Nunc
+<i>Nocera</i> prope Sarnum fl. in Picentinorum finibus, de qua vid. Liv.
+IX, 38; XXVII,&nbsp;3. Ab ea diversæ <i>Nuceria</i> Camellaria,
+(<i>Nocero</i>) Umbriæ opp. et <i>Nuceria</i> (<i>Luzara</i>) in Gallia
+Cispad. ad Padum.
+&mdash;<i>Gaurus</i> mons, (hod. <i>Monte Barbaro</i>) inter Puteolos et
+Avernum Lucrinumque lacum, vinetis consitus. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_160">XII, 160</a>; Lucan. II, 667, 8; Plin.
+XIV,&nbsp;3, 6; Stat. Silv. III, <span class = "smallcaps">i</span>,
+147; <span class = "smallcaps">v</span>, 99; IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>, 65.
+&mdash;<i>navalibus acta Prole Dicarchea</i>, h.e. postquam Puteolani
+urbem suam cum portu reliquerant, ut ad bellum proficiscerentur, (conf.
+<a class = "crossref" href = "#line8_480">v.&nbsp;480</a>.) illic etiam
+adfuit Neapolis, h.e. eos sequebantur Neapolitani cum multo milite
+Graio.
+&mdash;<a name = "not8_533" id = "not8_533" href =
+"#line8_533">533.</a>&nbsp;<i>Dicarchea</i>, contr. pro
+<i>Dicæarchea</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_107">XII, 107</a>; et ap. Stat. Silv. II, <span
+class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;3, et 96, <span class = "greek"
+title = "Dikaiarchia">Δικαιαρχία</span>, vel <span class = "greek" title
+= "Dikaiarcheia">Δικαιάρχεια</span> Græcum et antiquius nomen urbis, quæ
+postea <i>Puteoli</i> (hod. <i>Puzzuoli</i> seu <i>Puzzuolo</i>) vel a
+<i>putore</i> aquarum, vel a <i>puteorum</i> minorum multitudine
+adpellata dicitur. Vid. Plin. III,&nbsp;5 seu 9, Festus voc.
+<i>minorem</i>, Epit. Stephani, Varro L.&nbsp;L. IV,&nbsp;7, et loc.
+class. Strab. V, p.&nbsp;169, al. 245, al. 376. <i>Dicarchi mœnia</i>,
+dixit Stat. l.c. Plura de hac urbe vid. ap. Liv. XXIV, 12, 13; XXXIV,
+45; Tac. XIV, 27. Verba <i>navalibus acta</i> spectant ad egregium, quo
+urbs etiam nunc utitur, portum, ad sinum Baianum.
+<span class = "pagenum notes">526</span>
+Δικαιαρχία, ἐπίνειον Κυμαίων, καὶ ἐμπορεῖον (<i>emporium
+Puteolanorum</i>, Cic. ad Att. V,&nbsp;2.) γεγένηται μέγιστον,
+χειροποιήτους ἔχουσα ὅρμους, Strab. l.c. Cf. et Sueton. Aug. 98, et
+Stat. l.l. <i>Antichita di Pozzuoli</i> edidere Loffredi Capaccio,
+Mazzello et optime omnium Paul. Ant. Paoli, Napoli 1768.
+&mdash;<a name = "not8_534" id = "not8_534" href =
+"#line8_534">534.</a>&nbsp;<i>Parthenope</i>, vetus nomen
+<i>Neapolis</i>, (<i>Napoli</i>) ὅπου δείκνυται μνῆμα τῶν Σειρήνων μιᾶς
+Παρθενόπης, Strabon. V, p.&nbsp;170, al. 246, al. 377. Cf. idem I,
+p.&nbsp;23, et 26, inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_33">XII, 33 sq.</a> Plin. III,&nbsp;5 seu 9; Solin.
+c. 2. Martian. de conditor. urb. L. VI, p.&nbsp;206, et Steph. Byz.
+Λευκοσία, Λίγεια, Παρθενόπη, Sirenum nomina ap. Tzetz. Chil. VI, 719.
+<i>Graia</i>, quoniam non modo a Cumanis (Vellei. I,&nbsp;4; Liv. VIII,
+22; Martial. V,&nbsp;<span class = "smallcaps">lxxix</span>, 14.
+Martian. Heracleota in Periplo, p.&nbsp;11) vel a Chalcidensibus,
+Cumarum conditoribus, (Plin. III,&nbsp;5 seu 9,) ædificata traditur; sed
+etiam Græcorum ritus religiose servavit, eorumque exemplo gymnasia,
+agones, theatra habuit, unde et <i>Græca urbs</i> vocatur Tacit. Ann.
+XV, 33. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_27">XII, 27</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_31">31</a>; Liv. XXXV, 16.
+&mdash;<i>Nola</i>, quæ nomen, non pristinum splendorem, retinuit, a
+Chalcidensibus, (conf. XII, 161; Justin. ex Trogo XX,&nbsp;1,) vel
+Tyriis (Solin. c. 8) vel Tuscis (Vellei. I,&nbsp;7) condita, et bello
+Samnitico a Romanis capta. Liv. IX, 28.
+&mdash;<i>Pœno non pervia</i>, non expugnabilis: nam ibi primum
+Hannibalis impetus a Marcello repulsus. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_161">XII, 161 sq.</a> et Liv. XXIII, 14... 16.
+&mdash;<a name = "not8_535" id = "not8_535" href =
+"#line8_535">535.</a>&nbsp;<i>Allifæ</i>, hodie <i>Alife</i>, opp.
+Samnii, inter Venafrum et Sabati confluentem, supra lævam ripam
+Vulturni, qui Campaniam a Samnio dirimit. Cf. <a class = "crossref" href
+= "#not8_511">ad vers. 511</a>, et V.L. Vinum Allifanum laudatur XII,
+526, et Horat. Sat. II, <span class = "smallcaps">viii</span>, 39.
+&mdash;<i>Clanio contemtæ semper Acerræ</i>, imitat. Virg. Ge. II, 225,
+ubi vid. Intpp.
+&mdash;<i>contemtæ</i>, infestatæ, quoniam crebræ Clanii exundationes
+non facile aggeribus cohiberi possunt. <i>Clanius</i>, nunc
+<i>L’Agno</i>, Campaniæ fl. qui etiam Liternus dicitur, et inter Capuam
+Cumasque in mare fluit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_654">ad VI, 654</a>. Diversus ab eo <i>Clanis</i>,
+Etruriæ fl. (vid. <a class = "crossref missing" href = "#line8_453"
+title = "recte 453">454</a>) quod nomen etiam Liri tribuitur.
+&mdash;<i>Acerræ</i>, hod. <i>Acerra</i>, <span class = "greek" title =
+"Acherai">Ἀχέραι</span>, Strab. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_422">XII, 422</a>; Liv. VIII, 17; XXIII, 17;
+XXVII,&nbsp;3; Appian. b. Pun. c. 63, (ubi vid. Schweigh.) et b. Civ.
+I,&nbsp;42, 45, quibus locis <span class = "greek" title =
+"Acherrhas">Ἀχέρῥας</span> invenies. Colonos ab Augusto eo missos tradit
+Frontin. de colon. pr. <i>Acerras</i> Insubrium, in Gallia Transpad. ad
+Serii et Adduæ confluentes, (vide Plin III, 14, et inpr. Polyb. II, 34.)
+Dausq. ad h.l. German. ad Virg. et Pintian. ad Plin. et Hummel
+(<i>Handb. d. alten Erdbeschr.</i> p.&nbsp;421) cum hoc Campaniæ opp.
+confuderunt.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">527</span>
+<p><a name = "line8_536" id = "line8_536"> </a>
+<a href = "#var8_536">Sarrastis</a> etiam populos totasque videres</p>
+<p><a name = "line8_537" id = "line8_537"> </a>
+Sarni <a href = "#var8_537">mitis</a> opes: illic, quos sulfure
+pingues</p>
+<p><a name = "line8_538" id = "line8_538"> </a>
+Phlegræi legere sinus, Misenus, et ardens</p>
+<p><a name = "line8_539" id = "line8_539"> </a>
+Ore giganteo sedes Ithacesia <a href = "#var8_539">Baii</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_536" id = "not8_536" href = "#line8_536">536 sq.</a>
+Cf. Virg. Æn. VII, 738, ubi vid. Heyn. Exc. VIII, p.&nbsp;140.
+<span class = "pagenum notes">527</span>
+&mdash;<a href = "#line8_536">536.</a>&nbsp;Sarrastes adcolæ
+<i>Sarni</i> fl. (nunc <i>Sarno</i> seu <i>Scafati</i>) qui Pompeios
+præterfluit. Strab. V, p.&nbsp;171, al. 247; Plin. III,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "not8_537" id = "not8_537" href =
+"#line8_537">537.</a>&nbsp;<i>mitis</i>, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_85">ad IV, 85</a>.
+&mdash;<i>opes</i>, copias ex populis, hunc fluvium adcolentibus,
+conscriptas, ut ap. Virg. Æn. VIII, 171 et 685, ad quæ loca vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_538" id = "not8_538" href =
+"#line8_538">538.</a>&nbsp;<i>Phlegræi sinus</i>, sive campi prope
+<i>sinum</i> Baianum, τὰ Φλέγραια πεδία, quorum Lat. nomen
+<i>Laboriæ</i>, seu <i>Leboriæ</i> et <i>campi Laborini</i>, (Plin.
+XVIII, 11) hodiernum vero <i>Campo Quarto</i>, quod adversus Cluver.
+propugnat Camill. Peregr. p.&nbsp;261. A Puteolis ad Baias Cumasque
+patent, si fides habenda Strab. et Plin. ll. cc. Τὸ Κυμαῖον πεδίον
+ὠνομάσθαι Φλεγραῖον, tradit Diodor. IV, 21, sed τὰ περὶ Καπύην καὶ Νώλην
+πεδία, Polyb. II, 17, et III, 91. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_275">ad IV, 275</a>; Prop. I,&nbsp;20, 9, et Eustach.
+ad Dionys. Perieg. <span class = "smallroman">LVIII</span>, 21.
+&mdash;<i>Misenus</i> seu Misenum opp. promont. (<i>Capo di Miseno</i>)
+et navale ad sinum Baianum, ubi Misenensis classis ab Augusto collocata.
+Cf. Suet. Aug. c. 49; Plin. Epist. VI, 20; Virg. Æn. VI, 232 sqq. Tac.
+Ann. VI, 50.
+&mdash;<a name = "not8_539" id = "not8_539" href =
+"#line8_539">539.</a>&nbsp;<i>Baiæ</i>, opp. Campaniæ, inter Puteolos et
+Misenum, (ubi nunc non nisi castellum, <i>Castel di Baja</i>, superest)
+ad sinum Baianum, portumque Julium, (de quo vid. Heyne ad Virg. Ge. II,
+161 sq. et Æn. IX, 710) frequens hominibus, qui eo confluebant, et
+villas palatiaque ibi ædificabant, invitati amœnitate locorum et
+multitudine <i>thermarum</i>, quæ et ipsæ <i>Baiæ</i>, vel <i>aquæ
+Baiæ</i> vocabantur, (vid. Ern. Clav. Cic.) καὶ πρὸς τρυφὴν, καὶ πρὸς
+θεραπείαν νόσων ἐπιτηδείαι, (Strab. V, p.&nbsp;169, al. 376) «quæ in imo
+habebant aut de sulfure, aut de alumine, aut bitumine ardentes maximos
+ignes,» Vitruv. II,&nbsp;6. Eo respicere videtur poeta, qui tamen
+fabulose rem tradit.
+&mdash;<i>ardens Ore giganteo</i>, propter Inarimen, vicinam ins. de qua
+vid. mox, <a class = "crossref" href = "#line8_541">v.&nbsp;541</a>.
+&mdash;<i>Sedes Ithacesia Baii</i>: nam τὰς Βαΐας ἐπωνύμους εἶναι
+λέγουσι Βαΐου τῶν Ὀδυσσέως ἑταίρων τινὸς, Strab. l.c. Cf. inf. <a class
+= "crossref" href = "bookXII.html#line12_114">XII, 114</a>. Βαίου, seu
+Βαιοῦ δ᾽ ἀμείψας τοῦ κυβερνήτου τάφον, Lycophf. Cass. v.&nbsp;694. Ab
+eodem Baio vel Bæo, Ulyssis gubernatore, Bæam, Cephalleniæ montem, nomen
+adcepisse tradit Steph. Byz. Vid. Βαῖα.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">540</span>
+<p><a name = "line8_540" id = "line8_540"> </a>
+Non Prochyte, non <a href = "#var8_540">ardentem</a> sortita Typhœa</p>
+<span class = "pagenum">528</span>
+<p><a name = "line8_541" id = "line8_541"> </a>
+Inarime, non antiqui saxosa Telonis</p>
+<p><a name = "line8_542" id = "line8_542"> </a>
+Insula, nec parvis aberat Calatia muris;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_540" id = "not8_540" href = "#line8_540">540.</a>
+Imitat. Virg. Æn. IX, 715, ubi vid. omnino Heyn. Exc. II. Cf. inf.
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_143">XII, 143 sq.</a>,
+ubi Prochyta <i>Mimanti</i>, (de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_276">ad IV, 276</a>.) <i>Inarime</i> vero, non ut h.l.
+et apud Virg. l.c. <i>Typhæo</i>, sed <i>Japeto</i> inposita
+<span class = "pagenum notes">528</span>
+fingitur, ut Ætna ab ipso Silio XIV, 197, et aliis eidem Typhœo, ab
+aliis denique Briareo. De hac fabularum diversitate et origine, ut et de
+Typhœo, seu Typhone vid. Burm. ad Val. Flac. II, 24, inpr. Heyne l.c. et
+ad Virg. Æn. III, 578 sq. it. ad Apollod. p.&nbsp;67... 87. Herman.
+Mythol. T.&nbsp;I. p.&nbsp;254 sq. et T.&nbsp;II, p.&nbsp;376, 7.
+&mdash;<i>Prochyte</i> (<i>Procita</i>), et <i>Inarime</i>, quæ et
+Pithecusæ, sive Pithecusa et Ænaria (hod. <i>Ischia</i>) vocantur,
+insulæ, in sinu Cumano seu Baiano, Cumis et Miseno prom. objectæ. Vid.
+Heyne et Burm. ll. cc. <i>Prochyte</i>, ἀπὸ τοῦ προχύναι dicta, ut Serv.
+ad Virgil. tradit, vel, ut Strabo V, p.&nbsp;247, al. 379, et Plin.
+III,&nbsp;6, <i>quia profusa ab Ænaria erat</i>, h.e. terræ motu divulsa
+et in altum velut projecta.
+&mdash;<a name = "not8_541" id = "not8_541" href =
+"#line8_541">541.</a>&nbsp;<i>Telonis Insula</i>, Capreæ. Conf. <a class
+= "crossref" href = "bookVII.html#not7_418">ad VII, 418</a>, et Heyne
+Exc. VIII, ad Virg. Æn. VII, 733&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_542" id = "not8_542" href =
+"#line8_542">542.</a>&nbsp;<i>Calatia</i>, vel <i>Calatiæ</i>, Plin.
+III,&nbsp;5 seu 9, hod. <i>Cajazzo</i> sive <i>S. Cajazzo</i>, opp.
+prope Vulturnum fl., vel ex Livio notissimum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_543" id = "line8_543"> </a>
+Surrentum, et pauper sulci cerealis <a href =
+"#var8_543">Abella</a>:</p>
+<p><a name = "line8_544" id = "line8_544"> </a>
+In primis Capua, heu! rebus servare serenis</p>
+<span class = "linenum">545</span>
+<p><a name = "line8_545" id = "line8_545"> </a>
+Inconsulta modum, et pravo peritura tumore.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_543" id = "not8_543" href = "#line8_543">543.</a>
+<i>Surrentum</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_466">ad V,&nbsp;466</a>.
+&mdash;<i>Abella</i>, nunc <i>Abella vecchia</i>, ultra Clanis fontes,
+colonia Chalcidensium (Justin. XX, <span class = "smallcaps">i</span>,
+13) et municipium ap. Frontin. de Colon.
+&mdash;<i>sulci cerealis</i>, frumenti, ut <i>Cerealia munera, herbæ,
+fruges</i> etc. Cf. Virg. Æn. VII, 740.
+&mdash;<a name = "not8_544" id = "not8_544" href =
+"#line8_544">544.</a>&nbsp;Capua, caput Campaniæ, hod. vicus. <i>S.
+Maria di Capua</i>, qui M. P. a nova Capua abest.
+&mdash;<a name = "not8_545" id = "not8_545" href =
+"#line8_545">545.</a>&nbsp;<i>Inconsulta servare modum</i>, græce pro,
+in servando modo, inconsulte non servans modum <i>rebus serenis</i>,
+lætitiæ, vel in <i>rebus serenis</i>, h.e. lætis, (ut XV, 53) prosperis,
+quum post pugnam Cannensem ad Hannibalem deficeret, quæ ei causa exitii
+fuit, urbe a Romanis capta, agrisque sorte divisis. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_29">XI, 29 sq.</a>, Liv.
+XXIII,&nbsp;2, 7; XXV, 20; XXVI, 16, et simil. loc. Virg. Æn.
+X,&nbsp;501, 502, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>tumore</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_288">ad II, 288</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_546" id = "line8_546"> </a>
+<a href = "#var8_546">Lætos rectoris</a> formabat Scipio bello.</p>
+<span class = "pagenum">529</span>
+<p><a name = "line8_547" id = "line8_547"> </a>
+Ille viris pila, et ferro circumdare pectus</p>
+<p><a name = "line8_548" id = "line8_548"> </a>
+Addiderat: <a href = "#var8_548">leviora domo</a> de more parentum</p>
+<p><a name = "line8_549" id = "line8_549"> </a>
+Gestabant tela, ambustas sine cuspide cornos;</p>
+<span class = "linenum">550</span>
+<p><a name = "line8_550" id = "line8_550"> </a>
+<a href = "#var8_550">Aclydis</a> usus erat, factæque ad rura
+bipennes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_546" id = "not8_546" href = "#line8_546">546.</a>
+<i>Scipionem</i> Africanum in pugna Cannensi tribunum militum de legione
+secunda fuisse tradit, Liv. XXII, 53.
+&mdash;<i>formabat bello</i>,
+<span class = "pagenum notes">529</span>
+ad bellum, et ad exercitium usumque armorum.
+&mdash;<a name = "not8_548" id = "not8_548" href =
+"#line8_548">548&nbsp;sqq.</a> <i>Addiderat</i>, dederat; vid. Ind.
+&mdash;<i>leviora domo Gestabant tela</i>, h.e. domi gestare solebant,
+quod jam Lefeb. notasse video. Sic <i>domo</i>, Gr. οἰκόθι, ap. Cic.
+Dom. 3, et red. ad Sen. 11; Plaut. Amph. II, <span class =
+"smallcaps">ii</span>,&nbsp;7; nisi levissima mutatione <i>domi</i>
+refingere malis.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_549" id = "not8_549" href =
+"#line8_549" title = "numerus deest">549.</a>&nbsp;<i>Gestabant</i>
+ἀορίστως dicitur, quam imperfecti aliorumque temporum vim magna
+exemplorum copia illustrarunt Græv. Lectt. Hesiod. c. 5, ad Ἔργα, vers.
+185, et Casaub. ad Pers. II,&nbsp;5.
+&mdash;<i>ambustas sine cuspide cornos</i>, ut <i>hasta</i>,
+<i>sudes</i>, <i>tela præusta</i> et igne durata, ap. Virg. Æn. VII,
+506, 524; XI, 894; Tac. A. II, 14; Liv. I,&nbsp;32; Cæs. B.&nbsp;G.
+V,&nbsp;40.
+&mdash;<a name = "not8_550" id = "not8_550" href =
+"#line8_550">550.</a>&nbsp;<i>Aclydes</i>, Campanis etiam a Virg. Æneid.
+VII, 730 tribuuntur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_363">ad III, 363</a>.
+&mdash;<i>factæ ad rura bipennes</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_499">ad V,&nbsp;499</a>, et h.l. Var. LL.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_551" id = "line8_551"> </a>
+Ipse inter medios venturæ ingentia laudis</p>
+<p><a name = "line8_552" id = "line8_552"> </a>
+Signa dabat, vibrare <a href = "#var8_552">sudem</a>, <a href =
+"#var8_552">tramittere</a> saltu</p>
+<p><a name = "line8_553" id = "line8_553"> </a>
+Murales fossas, undosum frangere nando</p>
+<p><a name = "line8_554" id = "line8_554"> </a>
+Indutus thoraca vadum: <a href = "#var8_554">spectacula tanta</a></p>
+<span class = "pagenum">530</span>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line8_555" id = "line8_555"> </a>
+Ante <a href = "#var8_554">acies</a> virtutis erant: sæpe alite
+planta</p>
+<p><a name = "line8_556" id = "line8_556"> </a>
+Ilia perfossum, et campi per aperta volantem</p>
+<p><a name = "line8_557" id = "line8_557"> </a>
+Ipse pedes prævertit equum: sæpe arduus idem</p>
+<p><a name = "line8_558" id = "line8_558"> </a>
+Castrorum spatium et saxo tramisit et hasta.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_551" id = "not8_551" href = "#line8_551">551.</a>
+Describuntur usitata Romanis exercitia tironum, quos ipse dux exemplo
+suo incitat et docet. Idem Scipio ea instituit ap. Liv. XXVI, 51, quem
+locum poeta haud dubie ante oculos habuit. Neutrum videre interpretes.
+Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_242">I,&nbsp;242&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>vibrare sudem</i>, cf. V.L.
+&mdash;<a name = "not8_552" id = "not8_552" href =
+"#line8_552">552.</a>&nbsp;<i>tramittere saltu</i> (vid. ad <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_345">IV, 345</a>, et Burm. ad Val.
+Fl. III, 481).
+&mdash;<a name = "not8_553" id = "not8_553" href =
+"#line8_553">553&nbsp;sq.</a>
+<i>Murales fossas</i>: nam saltum exercebant milites, ut <i>fossas
+murales</i>, h.e. circa muros vallumque castrorum, vel edita loca
+transsilire possent. Vid. Veget. I,&nbsp;9.
+&mdash;<i>undosum... vadum</i>; hæc est <i>natatio</i>
+<span class = "pagenum notes">530</span>
+in mari, vel Tiberi aliisque fluviis, cum et sine armis. Vid. Veget.
+I,&nbsp;10; III,&nbsp;4; Suet. Aug. 64. Magnam viri fortis laudem esse,
+armatum tranare flumen, minus apte monent Barth. et Drak. prolatis
+exemplis Turni et Horatii ap. Virg. Æn. IX, 815, et Liv. II, 10.
+&mdash;<i>frangere nando</i>, vid. ad <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_457">III, 457</a>.
+&mdash;<i>vadum</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_52">ad I,&nbsp;52</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_554" id = "not8_554" href =
+"#line8_554" title = "numerus deest">554.</a>&nbsp;<i>Spectacula</i>,
+specimina, experimenta (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_77">ad I,&nbsp;77</a>) <i>virtutis</i>, quæ <i>ante
+acies</i>, h.e. in exercitationibus, prolusionibus, dabat, deinde usui
+maximo futura in veris præliis; Burm.
+&mdash;<a name = "not8_555" id = "not8_555" href =
+"#line8_555">555...</a> <a name = "not8_557" id = "not8_557" href =
+"#line8_557">557.</a> Hæc est <i>decursio</i>, vel <i>cursus</i>
+militum. Conf. Liv. XXIII, 35, inpr.; XXVI, 51, et XXIX, 22. Veget.
+I,&nbsp;9.
+&mdash;<i>alite planta</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_212">ad VI, 212</a>, et cf. <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#line7_67">VII, 67</a>.
+&mdash;<a name = "not8_558" id = "not8_558" href =
+"#line8_558">558.</a>&nbsp;Hæc spectant ad <i>missionem hastarum et
+lapidum</i>, quos tirones vel manibus, vel fundis jaciebant. Cf. Veget.
+I,&nbsp;14 et 16.
+&mdash;<i>arduus tramisit</i>, ut equo insidens, antea <i>pedes</i>;
+Ernesti V.C. qui τὸ <i>saxo</i> etiam de funda intelligi posse observat,
+quamvis etiam ad exemplum Homeri saxa manu jacere consueverint heroes.
+Verum h.l. non de heroum moribus, sed de exercitiis tironum, quibus ipse
+dux monstrat, quod imitentur, sermo est, et verba <i>arduus tramisit</i>
+eo sensu capienda sunt, quo Virg. Æn. V,&nbsp;478, dixit: <i>durosque
+reducta Libravit dextra media inter cornua cestus Arduus</i>. Cf. etiam
+Val. Fl. VII, 572, et alia loca, ubi <i>arduus</i> pro <i>alte</i>
+ponitur, ut <i>altus</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_559" id = "line8_559"> </a>
+Martia frons, facilesque comæ, nec pone retroque</p>
+<span class = "linenum">560</span>
+<p><a name = "line8_560" id = "line8_560"> </a>
+Cæsaries brevior: flagrabant lumina miti</p>
+<p><a name = "line8_561" id = "line8_561"> </a>
+Adspectu, gratusque inerat visentibus horror.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_559" id = "not8_559" href = "#line8_559">559.</a>
+Prosopographia Scipionis.
+&mdash;<i>faciles comæ</i>, sive molles, caput ambientes leni lapsu,
+quibus horrida et dura cæsaries contraria est, ut <i>facilis
+fiscina</i>, Virg. Ge. I,&nbsp;266. Sive potius ita incomtæ, ut nulla
+ars, nullus cultus mollior adpareret, quippe a quo viri gravitas
+abhorrebat, ut fere semper voc. <i>facilis</i> Silius adhibet, v.c.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_613">I,&nbsp;613</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_286">XI, 286</a>, ubi
+<i>faciles mensæ</i> Campanorum gulositati obponuntur; Ernesti V.C.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_433">ad IV,
+433</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_613">I,&nbsp;613</a>.
+&mdash;<a name = "not8_560" id = "not8_560" href =
+"#line8_560">560,</a>&nbsp;<a name = "not8_561" id = "not8_561" href =
+"#line8_561">561.</a> Gravitas Scipionis cum gratia oris et comitate
+mixta satis ornate delineatur: sed hæc magis sentiri, quam explicari
+poterunt; Ernesti. Eamdem rem mira verborum ubertate poeta exornavit
+inf. <a class = "crossref" href = "#line8_609">v.&nbsp;609</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<i>flagrabant</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_126">ad I,&nbsp;126</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_562" id = "line8_562"> </a>
+Adfuit et Samnis, nondum vergente favore</p>
+<span class = "pagenum">531</span>
+<p><a name = "line8_563" id = "line8_563"> </a>
+Ad Pœnos; sed nec veteri purgatus ab ira.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_562" id = "not8_562" href = "#line8_562">562.</a>
+<i>Samnites</i>, quos Sagrus fl. a Marsis et Pelignis, et Vulturnus a
+Campanis dirimit, quique etiam <i>Sabelli</i> h.e. a Sabinis oriundi, et
+<span class = "greek" title = "Sannitai">Σαννῖται</span>, Strab.; <span
+class = "greek" title = "Saunitai">Σαυνῖται</span>, Polyb. ac Dionys.
+dicuntur, (Plin. III, 12) in plures populos dividebantur, quorum
+nonnulli, v.c. Samnites Caraceni et Pentri, trans Apenninum,
+<span class = "pagenum notes">531</span>
+sed plures citra montem, aut in montanis regionibus colebant. Hirpini et
+Frentani ab iis originem ducebant, (vid. Strab. V, p.&nbsp;368, et 383)
+unde Hirpinorum urbes mox apte recensentur.
+&mdash;<i>nondum vergente favore</i>, quum nondum defecissent <i>Ad
+Pœnos</i>, ad quos inclinarunt post cladem Cannensem. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_7">XI,&nbsp;7</a>; Liv. XXII, 61;
+XXIII, 42.
+&mdash;<a name = "not8_563" id = "not8_563" href =
+"#line8_563">563.</a>&nbsp;<i>veteri ab ira</i> in Romanos, nota vel ex
+Liv. VII, 29... 37; VIII,&nbsp;1, 23... 26, 30, 36... 39; IX,&nbsp;1...
+45; X,&nbsp;11... 45. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_7">XI,&nbsp;7,&nbsp;8</a> et <a class = "crossref"
+href = "bookXI.html#line11_173">173&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_564" id = "line8_564"> </a>
+Qui <a href = "#var8_564">Batulum</a> Nucrasque metunt, Boviania
+quique</p>
+<span class = "pagenum">532</span>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line8_565" id = "line8_565"> </a>
+<a href = "#var8_565">Exagitant</a> lustra, aut Caudinis faucibus
+hærent,</p>
+<p><a name = "line8_566" id = "line8_566"> </a>
+Et quos aut <a href = "#var8_566">Rufræ</a>, quos aut Æsernia,
+quosve</p>
+<p><a name = "line8_567" id = "line8_567"> </a>
+Obscura incultis Herdonia misit ab agris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_564" id = "not8_564" href = "#line8_564">564</a> <a name
+= "not8_565" id = "not8_565" href = "#line8_564">sqq.</a>
+<i>Batulum</i>, <i>Nucræ</i> et <i>Rufræ</i> oppida incerti situs, quæ
+in Hirpinis ponunt, Cluv. p.&nbsp;1200, et Heyne in Exc. VIII, ad Virg.
+Æn. VII, 739. Sed in Campanis supra Teanum, in ortum hibernum, Serv. ad
+Virg. l.c. (qui tamen a Samnitibus ea condita tradit) et Cellar.
+Geograph. II,&nbsp;9, ubi auctoritate Holstenii monet, <i>Rufranos
+colonos</i> in lapide, Præsenziani in Teanensi diocesi reperto,
+memorari, agrumque vicinum vulgo <i>la Costa Rufaria</i> dici.
+<i>Nucrarum</i>, vel Mucrarum (vid. V.L.) præter Silium nemo mentionem
+facit, nisi forsan Suidæ et Steph. Byz. Νουκρία πόλις Τυῤῥηνίας, ἡ καὶ
+Νακρία διὰ τοῦ ἄλφα, eadem urbs est, quod suspicatur N.&nbsp;Heins. qui
+tum Νουκραὶ scribendum putat, quod non opus est, judice Drak. quum etiam
+Fregenæ Straboni Φρεγηνία dicantur.
+&mdash;<i>Rufræ</i>, Cluverio et Heyn. idem videntur opp. esse, quod
+Liv. VIII, 25. <i>Rufrium</i>, seu <i>Ruffrium</i> et nunc <i>Ruvo</i>
+(in <i>Terra di Bari</i>) vocatur, in Hirpinorum finibus situm. Sed
+Cell. et Holsten. Rufras in Campanis, et Rufrium in Hirpinis urbibus
+numerant.
+&mdash;<i>metunt</i> exquisitius quam <i>tenent</i> ap. Virg. l.c. Ut
+<i>fluvium bibere est</i> ad fluvium habitare (vid. <a class =
+"crossref" href = "#not8_367">ad v.&nbsp;367</a>), sic <i>regionem
+metere</i> est eam incolere, ut <i>arare</i>, <i>vomere</i>,
+<i>exercere</i> et <i>serere</i> colles, litus, culta, saltus, ap. Virg.
+Æn. VII, 798; Stat Th. IV, 51; V,&nbsp;53; Drak. Cf. Burm. ad Val. Fl.
+I,&nbsp;25. <i>Urbem metere</i> paulo audacius dictum videri potest et
+doctius; sed lyricæ poesi aptius est, quam epicæ.
+&mdash;<i>Bovianum</i>, <span class = "greek" title =
+"Bouianon">Βουΐανον</span>, Ptol. III,&nbsp;1; <span class = "greek"
+title = "Boianon">Βοΐανον</span>, Strab. V. p.&nbsp;167.
+<i>Bobianus</i>, Frontin. p.&nbsp;109, hodie <i>Bojano</i> in comitatu
+Molise, Pentrorum Samnitium caput (Liv. IX, 31) et colonia (Plin. III,
+12, qui duplex memorat Bovianum, <i>vetus, et alterum cognomine Undecuma
+norum</i>)
+<span class = "pagenum notes">532</span>
+prope Tiferni fontes, trans Apenninum et ad ejus radices. Plura vid. ap.
+Liv. IX, 28, 31, 44; X,&nbsp;12; XXV, 13.
+&mdash;<i>Exagitant lustra</i>, propr. feras ex lustris; vel pervestigant lustra, silvas.
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_303">IV, 303</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_552">XVI, 552</a> al.
+&mdash;<i>Caudium</i> inter Calatiam et Beneventum in via Appia, (vid.
+Strab. l.c. et Tabula Itin.) opp. muro ductum et a Cæsare coloniæ
+Beneventanæ adjudicatum, teste Frontino.
+&mdash;<i>Furculæ</i>, seu <i>Furcæ Caudinæ</i>, h.l. <i>fauces</i>,
+(ubi pagum <i>Furchie</i> dictum superesse tradit Holsten. et Cluver.
+p.&nbsp;267) et clades Romanorum ibi adcepta, notissimæ ex Liv.
+IX,&nbsp;1... 3, 7, 12; XXII, 14, et Flor. I,&nbsp;16.
+&mdash;<i>hærent</i> in <i>faucibus</i>, h.e. habitant, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_531">XII, 531</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_566" id = "not8_566" href =
+"#line8_566" title = "numerus deest">566.</a>&nbsp;<i>Æsernia</i>, hod.
+<i>Isernia</i>, seu <i>Sergna</i>, in comitatu Molisii, cis Apenninum,
+non longe a læva Vulturni ripa, colonia, de qua vid. Frontin. et loca
+Livii, in V.L. laudata.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_567" id = "not8_567" href =
+"#line8_567" title = "numerus deest">567.</a>&nbsp;<i>Herdonia</i>,
+<span class = "greek" title = "Kerdonia">Κερδονία</span>, Strab.
+<i>Erdoniæ</i>, Tabul. et Anton. <span class = "greek" title =
+"Herdonia">Ἑρδονία</span>, Appian. Hannib. c.&nbsp;48. <span class =
+"greek" title = "Herdônia">Ἑρδωνία</span> rectius Ptol. in Hirpinis vel
+Apulis, versus Canusium, nunc <i>Ardona</i>, nec diversa ab
+<i>Ardoneis</i>, Liv. XXIV, 20, quod Cell. et Holsten. p.&nbsp;281,
+probant adversus Cluver. qui <i>Ardoneas</i>, nunc putabat
+<i>Ardonam</i> vocari, Herdoniam vero <i>Cedogna</i>, quod potius teste
+Holsten. recentius est nomen Aquiloniæ, in Apulorum finibus prope
+Aufidum fl. sitæ.
+&mdash;<i>Obscura incultis</i> cet. Conf. Liv. XXV, 21 inpr.;
+XXVII,&nbsp;1, et Appian. l.c.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_568" id = "line8_568"> </a>
+<a href = "#var8_568">Bruttius</a> haud dispar animorum, unaque
+juventus</p>
+<span class = "pagenum">533</span>
+<p><a name = "line8_569" id = "line8_569"> </a>
+Lucanis excita jugis, Hirpinaque pubes</p>
+<span class = "linenum">570</span>
+<p><a name = "line8_570" id = "line8_570"> </a>
+Horrebat telis, et tergo hirsuta ferarum.</p>
+<p><a name = "line8_571" id = "line8_571"> </a>
+Hos venatus alit: lustra incoluere, sitimque</p>
+<p><a name = "line8_572" id = "line8_572"> </a>
+Avertunt fluvio, somnique labore parantur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_568" id = "not8_568" href = "#line8_568">568.</a>
+Reliquas Italiæ gentes urbesque, et quidem v.&nbsp;568... 584, Italiæ
+inferioris, <a class = "crossref" href = "#line8_588">588... 606</a>,
+Galliæ Togatæ, seu Cisalpinæ, et <a class = "crossref" href =
+"#line8_613">613... 616</a>, insularum, poeta quam potest brevissime
+perstringit, et levi quasi digito ac sine ordine adtingit, quasi
+senserit, se paulo longius fere, quam par erat, huic Italiæ descriptioni
+immoratum, et, si maximarum rerum narratio, ad quam se jam adcinxerit,
+diutius differretur, periculum esse, ne lectorum exspectatio tam longo
+episodio nimis suspensa teneatur, animique eorum relanguescant.
+&mdash;<i>Brutii</i>, a Sabinis oriundi, australem Italiæ peninsulam
+oramque maritimam usque ad fretum Siculum tenebant. Vid. Strab. VI, pr.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">533</span>
+<a name = "not8_569" id = "not8_569" href = "#line8_569">569.</a>
+<i>Lucania</i>, hod. <i>Basilicata</i>, ad Tyrrhenum mare, <i>Silaro</i>
+fluv. (<i>Selo</i>) a Picentinis, et <i>Lao</i> (<i>Laino</i>) a Brutiis
+dirimebatur.
+&mdash;<i>Hirpini</i> ab ortu adtingebant Apulos, a meridie Picentinos,
+a septemtr. Apenninum et, ut ab occidente, Samnites, a quibus, æque ac
+Lucani et Frentani, originem ducebant.
+&mdash;<a name = "not8_570" id = "not8_570" href =
+"#line8_570">570.</a>&nbsp;<i>Horrebat telis</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_423">ad I,&nbsp;423</a>.
+&mdash;<i>tergo hirsuta ferarum</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_156">ad II, 156</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_571" id = "not8_571" href = "#line8_571">571.</a>
+<i>Lustra</i>, silvas.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_573" id = "line8_573"> </a>
+Additur his Calaber, <a href = "#var8_573">Sallentinæque</a>
+cohortes,</p>
+<p><a name = "line8_574" id = "line8_574"> </a>
+Nec non <a href = "#var8_574">Brundisium</a>, quo desinit Itala
+tellus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_573" id = "not8_573" href = "#line8_573">573.</a>
+<i>Calabria</i>, quæ etiam Messapia, Iapygia, et Sallentina dicebatur,
+(ut nunc maxima ejus pars <i>Terra d’Otranto</i>, seu Hydruntina ab
+Hydrunto opp. vel <i>provincia Lecce</i>) est quasi peninsula, qua in
+Ionium mare Italia procurrit, isthmum, Apuliæ conterminum, inter
+Tarentum et Brundisium occupans.
+&mdash;<i>Salentini</i> seu Sallentini in Calabria circa et prope
+promont. Iapygium seu Salentinum (<i>Capo di S. Maria di Leuca</i>)
+colebant, (Strabon. VI, p.&nbsp;191, 194) sic dicti a Σαλλεντίᾳ
+(Steph.), quam etiam <i>Soletum</i> a Plin. III, 11, et nunc
+<i>Solito</i> vocari putant. Cf. Liv. IX, 42; X,&nbsp;2; XXIV, 20; <ins
+class = "correction" title = "‘25’ legitur">XXV</ins>, 1, et Virg. Æn.
+III, 400, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not8_574" id = "not8_574" href =
+"#line8_574">574.</a>&nbsp;<i>Brundisium</i>, hod. <i>Brindisi</i>, opp.
+antiquiss. post colonia Rom. auctum, (Vellei. I,&nbsp;14, et Livius
+Epit. XIX) cum promont. et portu olim egregio, nunc obstructo, unde olim
+Dirrhachium in Græciam (ut hodie a Caleto Dubrim) trajicere solebant,
+quoniam hic trajectus longior quidem, quam Hydruntinus, sed commodior
+etiam ac tutior erat. Vid. Strab. VI, p.&nbsp;433.
+&mdash;<i>quo desinit Itala tellus</i>, scil. trajicientibus in Graciam,
+qui sic Italiæ oram derelinquunt: nam alioquin Italia ultro, usque ad
+promont. Iapygium, procurrit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">575</span>
+<p><a name = "line8_575" id = "line8_575"> </a>
+Parebat legio audaci permissa Cethego,</p>
+<span class = "pagenum">534</span>
+<p><a name = "line8_576" id = "line8_576"> </a>
+Cui socias vires, atque indiscreta maniplis</p>
+<p><a name = "line8_577" id = "line8_577"> </a>
+Arma recensebant; nunc sese ostendere miles</p>
+<p><a name = "line8_578" id = "line8_578"> </a>
+<a href = "#var8_578">Leucosiæ</a> e <a href = "#var8_578">scopulis</a>,
+nunc quem Picentia <a href = "#var8_578">Pæsto</a></p>
+<p><a name = "line8_579" id = "line8_579"> </a>
+Misit, et exhaustæ mox Pœno Marte <a href = "#var8_579">Cerillæ</a>,</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line8_580" id = "line8_580"> </a>
+Nunc Silarus quos nutrit aquis, quo gurgite tradunt</p>
+<p><a name = "line8_581" id = "line8_581"> </a>
+Duritiem lapidum mersis inolescere ramis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_575" id = "not8_575" href = "#line8_575">575.</a>
+<i>Cethegus</i> cognomen familiæ cujusdam Lentulorum e gente Cornelia.
+M. Corn. Cethegus, Suadæ medulla Ennio dictus, belli Punici II,
+temporibus vixit, P. Tuditani collega in consulatu A.U. 549, et postea
+in censura.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">534</span>
+<a name = "not8_578" id = "not8_578" href = "#line8_578">578.</a>
+<i>Leucosia</i> ins. prope et contra Lucaniam ejusque sinum Pæstanum,
+nunc <i>la Licosa</i>, petra verius, quam insula; unde h.l. <i>e
+scopulis</i>. Cf. V.L. <i>Picentia</i>, Πικεντίνων μητρόπολις, Strab. V,
+extr. bello Marsico adcensa, (Flor. III, 18) quam Cluver. et Hard. ad
+Plin. III,&nbsp;5 seu 9 extr. in mediterraneo. procul a mari sitam
+fuisse contendunt, repugn. Holsten. p.&nbsp;263, ubi dicit: inter
+Salernum (<i>Salerno</i>) et Ebolos (<i>Evoli</i>) transitur locus
+<i>Bicenza</i> dictus, (quem adlabitur <i>il Bicentino</i> fl.) VII M.P.
+a Salerno, et XIII M.P. a Silaro distans: hæc ipsissima est Picentia,
+quam et Mela II,&nbsp;4, in ora maritima recenset. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not8_424">ad v.&nbsp;424</a>.
+&mdash;<i>Pæstum</i>. hod Pesti, Παῖστον, Ptol. III,&nbsp;1, et
+Ποσειδωνία, Strab. V extr. <i>Posidonia</i>, Plin. III,&nbsp;5 seu 10;
+Liv. Epit. XIV. <i>Neptunia</i>, Vellei. I,&nbsp;15, urbs Lucaniæ, non,
+quod ex h.l. colligas, Picentinorum, (vid. tamen Strab. l.c.) et
+colonia, (vid. Liv. et Vellei. ll. cc. ac Liv. XXVII, 10) non longe a
+Silari ostio, (Strab. VI pr.) ad sinum Pæstanum, nunc <i>Golfo di
+Salerno. Rosæ Pestanæ</i>, notæ ex Virg. Ge. IV, 119. Cf. et Liv. XXII,
+36, et Martial. IX, <span class = "smallcaps">xxvii</span>,&nbsp;3.
+<i>The Ruins of Pæstum or Posidonia</i> post Dumont. Paris. 1764, et
+Phil. Morghem ibid. 1766; splendidius edidere Miller Lond. 1767, et
+Thom. Major ibid. 1768.
+&mdash;<a name = "not8_579" id = "not8_579" href =
+"#line8_579">579.</a>&nbsp;<i>exhaustæ Cerillæ</i>, vid. V.L.
+&mdash;<a name = "not8_580" id = "not8_580" href =
+"#line8_580">580.</a>&nbsp;<i>Silarus</i> fl. (<i>Selo</i>)
+<i>Silerus</i>, Mel. II,&nbsp;4. Σίλαρις, Strab. V, extr. et VI pr.
+<i>Siler</i>, Lucan. II, 427, qui Lucanos a Picentibus disterminat.
+<span class = "pagenum notes">535</span>
+&mdash;<a name = "not8_581" id = "not8_581" href =
+"#line8_581">581.</a>&nbsp;<i>Duritiem lapidum inolescere ramis</i>,
+h.e. induci lignis, ut ap. Virg. Ge. II, 77; τὸ καθιέμενον εἰς αὐτὸ
+φυτὸν ἀπολιθοῦσθαι, Strab. V, extr. Conf. Vibius Sequest. p.&nbsp;194
+seq. ed. Oberlin. V.C. De eadem vi aliorum fontium rivorumque, vid. a
+Dausq. laud. Ovid. Met. XV, 313, et Plin. XXXI,&nbsp;2.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">535</span>
+<p><a name = "line8_582" id = "line8_582"> </a>
+Ille et pugnacis laudavit tela Salerni</p>
+<p><a name = "line8_583" id = "line8_583"> </a>
+Falcatos enses, et quæ Buxentia pubes</p>
+<p><a name = "line8_584" id = "line8_584"> </a>
+Aptabat dextris inrasæ robora clavæ.</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line8_585" id = "line8_585"> </a>
+Ipse, <a href = "#var8_585">humero exsertus</a> gentili more
+parentum,</p>
+<p><a name = "line8_586" id = "line8_586"> </a>
+Difficili gaudebat equo, roburque juventæ</p>
+<p><a name = "line8_587" id = "line8_587"> </a>
+<a href = "#var8_587">Flexi</a> cornipedis duro exercebat in ore.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_582" id = "not8_582" href = "#line8_582">582.</a>
+<i>Salernum</i> (<i>Salerno</i>) opp. et colonia (Liv. XXXIV, 45;
+Vellei. I,&nbsp;15) in Picentinis, cum castro in monte, (Liv. XXXII, 29,
+et Strab. V, extr. ἐπετείχισαν αὐτοῖς Σάλερνον Ῥωμαῖοι φρουρᾶς χάριν,
+μικρὸν ὑπὲρ τῆς θαλάττης) ad mare Inferum, a quo et castrum, et opp.
+quoque ipsum olim remotum fuisse putabat Cluver. refragg. Ptol. Cell.
+Holsten. et Hard. ad Plin. III,&nbsp;5 seu 9 extr. <i>Schola
+Salernitana</i> in medio ævo inclaruit.
+&mdash;<a name = "not8_583" id = "not8_583" href =
+"#line8_583">583.</a>&nbsp;<i>Falcatos enses</i>, ut ap. Virg. Æn. VII,
+732, et sup. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_278">III,
+278</a>.
+&mdash;<i>Bruxentum</i>, Gr. Πυξοῦς, (Strab. VI, pr.; Plin. III,&nbsp;5,
+seu 10) colonia, (Vell. I,&nbsp;15; Liv. XXXIV, 45; XXXIX, 23) in
+Lucania, hod. vel <i>Policastro</i>, vel, quod Leander putat,
+<i>Piscicta</i>.
+&mdash;<a name = "not8_584" id = "not8_584" href =
+"#line8_584">584.</a>&nbsp;<i>inrasæ</i>, non <i>rasæ</i>, non levigatæ,
+<i>robora clavæ</i>, h.e. clavam rudem et inpolitam. D.&nbsp;Heins.
+comparat ἁυτοφυῆ κορύνην, Theocr. Id. IX, 24, ἄξοα δούρατα, Nonn.
+Dionys. <span class = "greek" title = "XXXVII.">ΛΗ.</span>, v.&nbsp;172,
+et <i>ingenuam clavam</i>, Auson. Clavam e buxo intelligit Dausq. quia
+Πυξοῦς a buxetis nomen sortita sit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_585" id = "not8_585" href = "#line8_585">585.</a>
+Cethegorum hic mos fuit, a L. Cethego desumtus, ut exserto humero et
+brachio expapillato pugnarent: ut enim habilius valentiusque telum
+vibrarent, substrictiores erant. Ita Modius et Dausq. qui jam
+compararunt Lucan. II, 543, <i>exsertique manus vesana Cethegi</i>, et
+Horat. A.&nbsp;P. 50, <i>cinctutis Cethegis</i>, ubi vid. Schol.
+&mdash;<i>Ipse</i> dux, Cethegus.
+&mdash;<i>humero exsertus</i>, cf. Virg. Æn. I,&nbsp;492; XI, 649; Stat.
+Th. IV, 235, (ubi vid. Barth.) et ej. Achil. I,&nbsp;346.
+&mdash;<a name = "not8_586" id = "not8_586" href =
+"#line8_586">586.</a>&nbsp;<i>Difficili</i>, feroci, qui difficulter
+regi ac flecti potest.
+&mdash;<a name = "not8_587" id = "not8_587" href =
+"#line8_587">587.</a>&nbsp;<i>Flexi cornipedis in ore</i>, in flectendo
+equo feroci ac generoso.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_588" id = "line8_588"> </a>
+Vos etiam <a href = "#var8_588">adcisæ</a> desolatæque virorum</p>
+<p><a name = "line8_589" id = "line8_589"> </a>
+Eridani gentes, nullo <a href = "#var8_589">adtendente</a> Deorum</p>
+<span class = "pagenum">536</span>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line8_590" id = "line8_590"> </a>
+Votis tunc vestris, casura ruistis in arma.</p>
+<p><a name = "line8_591" id = "line8_591"> </a>
+Certavit Mutinæ quassata Placentia bello:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_588" id = "not8_588" href = "#line8_588">588.</a>
+<i>adcisæ desolatæque virorum</i>, victoriis et vastatione Hannibalis.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_392">ad II, 392, in
+V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not8_589" id = "not8_589" href =
+"#line8_589">589.</a>&nbsp;<i>gentes Eridani</i> adcolæ, gentes Galliæ
+<span class = "pagenum notes">536</span>
+Cisalpinæ, quæ etiam Togata, Citerior atque Subalpina vocabatur, et in
+Trans- ac Cispadanam dividebatur, quia Padus, cujus Græcum nomen
+<i>Eridanus</i> est, eam secat; cui qui propiores utrimque colebant,
+Circumpadani dicebantur.
+&mdash;<i>nullo adtendente Deorum Votis</i>, cf. Hor. Od. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">ii</span>, 27; Val. Fl. I,&nbsp;341, et <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#not6_82">ad VI, 82, 87</a>.
+&mdash;<a name = "not8_590" id = "not8_590" href =
+"#line8_590">590.</a>&nbsp;<i>in arma casura</i>, in pugnam, infelicem
+eventum habituram.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_591" id = "not8_591" href = "#line8_591">591.</a>
+<i>Certavit Mutinæ</i>, cum Mutina, <i>mittenda pube</i>, de numero
+militum, Romanis adversus Pœnos auxilio mittendorum.
+&mdash;<i>Mutina</i>, hod. <i>Modena</i>, Boiorum opp. in Gallia Cispad.
+firmissima et splendidissima populi Rom. colonia, (Cic. Phil. V,&nbsp;9;
+Liv. XXXIX, 55; Cluver. Ital. Antiq. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xxviii</span>, p.&nbsp;277) unde bellum Mutinense, ex Cic.
+Philipp. oratt., Suet. Aug. 9, 84; Flor. IV,&nbsp;4; Appian. b. Civ.
+III, 49 sq.; Dione XLVI, 37, aliisque notissimum. <i>Placentia</i>, nunc
+<i>Piacenza</i>, opp. Gallorum, qui Polyb. II, 17. Ἄνανες et <i>d’
+Anvillio Anamani</i> dicuntur, colonia metu belli Punici II, primo ejus
+anno cis Padum, ut Cremona trans Padum, condita (Polyb. III, 40; Liv.
+XXI, 25, et Epit. XX; Vellei. I,&nbsp;14; Tac. Hist. II, 19) ubi ex
+Apennino decurrens ὁ Τρεβίας συμβάλλει τῷ Πάδῳ, Strab. V, p.&nbsp;150.
+&mdash;<i>quassata bello</i>, primum, quum Romani ab Hannibale ad
+Trebiam victi, eo fugerent; (Liv. XXI, 56... 59) deinde sæpius, de quo
+vid. Liv. XXVII, 39, 43; XXVIII, 11; XXXI, 10, 21; XXXIV, 22, 56; Tac.
+Hist. II, 21.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_592" id = "line8_592"> </a>
+Mantua mittenda certavit pube Cremonæ,</p>
+<p><a name = "line8_593" id = "line8_593"> </a>
+Mantua Musarum domus, atque ad sidera cantu</p>
+<span class = "pagenum">537</span>
+<p><a name = "line8_594" id = "line8_594"> </a>
+Evecta <a href = "#var8_594">Aonio</a>, et Smyrnæis æmula plectris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_592" id = "not8_592" href = "#line8_592">592.</a>
+<i>Cremona</i>, quod etiam nunc comitatus et oppidi Mediolanensis nomen
+est, in Cenomanis ad Padum, infra Adduæ confluentem, colonia, ut modo
+diximus, ac municipium, bellis civilibus et Vitelliano adflictum, de quo
+vid. Serv. ad Virg. Ecl. IX, 28, et Tac. Hist. III, 19, et 32&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_593" id = "not8_593" href =
+"#line8_593">593.</a>&nbsp;<i>Mantua</i>, vicina Cenomanorum urbs, (hod.
+caput ducatus ejusdem nominis) ab Etruscis condita in Benaco lacu,
+(<i>Lago di Mezo</i>, seu <i>Sotto</i>, <i>Painolo</i> et <i>Sopro</i>)
+quem Mincius amnis, (<i>Menzo</i>) ex eo profluens, efficit. Originem
+nomenque urbis, quam a celt. voc. <i>man</i>, aqua, dictam putat
+<i>Mentelle, Géogr. comparée</i>, p.&nbsp;75, fabulose ac varie tradit
+Virg. Ecl. IX, 60, et Æn. X,&nbsp;198 seq. ad quæ loca, vid. Heyne.
+&mdash;<a href = "#line8_593">Versus 593, 594.</a>&nbsp;Poeta in laudem
+Virgilii adjecit, qui Andibus, in agri Mantuani vico, natus dicitur. Cf.
+Virg. Ge. III, 10 sq. et T.&nbsp;I. p. <span class =
+"smallcaps">cxviii</span> et <span class = "smallcaps">cxlii</span>,
+edit. Heyn. prior.
+&mdash;<i>cantu Aonio</i>, ut <i>Aoniæ sorores</i>, <i>lyra</i>,
+<i>vates</i>. Vid. Heyne ad Virg. Ge. III, 11. Sed possis etiam cum
+Drak. sententiam h.l. ita expedire: Mantua celebris facta Virgilii
+Georgicis et Æneide, quorum altero carmine Hesiodum, <i>Ascræ</i>
+habitantem, quod <i>Aonum</i>, primorum Bœotiæ incolarum, oppidulum est,
+altero Homerum imitatus
+<span class = "pagenum notes">537</span>
+est.
+&mdash;<a name = "not8_594" id = "not8_594" href =
+"#line8_594">594.</a>&nbsp;<i>Smyrnæis plectris</i>, nam Ἑπτὰ
+ἐριδμαίνουσι πόλεις διὰ ῥίζαν Ὁμήρου, Κύμη, Σμύρνα, Χίος, Κολοφὼν,
+Πύλος, Ἄργος, Ἀθῆναι.
+&mdash;<i>plectris</i> ut ap. Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xxvi</span>, 11, ubi vid. Jani.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">595</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_595" id = "line8_595"> </a>
+Tum Verona Athesi circumflua, et undique sollers</p>
+<p><a name = "line8_596" id = "line8_596"> </a>
+Arva coronantem nutrire Faventia <a href = "#var8_596">pinum</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_595" id = "not8_595" href = "#line8_595">595.</a>
+<i>Verona</i>, opp. Venetorum, quod integro nomine ac flore superat,
+Catulli, Plinii, majoris et Vitruvii patria.
+&mdash;<i>Athesi</i>, Rhætiæ fluv. hod. <i>Adige</i>, seu <i>Etsch</i>.
+&mdash;<i>circumflua</i>, ἀμφίῤῥυτος, περίῤῥυτος. Idem testatur Serv. ad
+Virg. Æn. IX, 679, cujus auctoritatem Drak. obponit Scalig. qui Poet.
+VI, p.m. 324 id in dubium vocat, et nunc certe fluvium ab urbe claudi
+contendit.
+&mdash;<a name = "not8_596" id = "not8_596" href =
+"#line8_596">596.</a>&nbsp;<i>Faventia</i>, nunc <i>Faenza</i> in
+Romandiola, Lingonum oppid. in Gallia Cispad. vinetis (Varr. R.&nbsp;R.
+c. 2, Colum. III,&nbsp;3) et bello Sullano (Liv. Epit. 88; Vellei. II,
+28) nobilitatum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_597" id = "line8_597"> </a>
+Vercellæ, fuscique ferax Pollentia villi,</p>
+<p><a name = "line8_598" id = "line8_598"> </a>
+Et quondam Teucris comes in Laurentia bella</p>
+<p><a name = "line8_599" id = "line8_599"> </a>
+Ocni prisca domus, parvique Bononia Rheni.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_597" id = "not8_597" href = "#line8_597">597.</a>
+<i>Vercellæ</i>, hod. <i>Vercelli</i>, Libicorum opp. in Gallia
+Transpad. ad Sessim, seu Sessitem flux. Plin. III, 17; Tac. Hist.
+I,&nbsp;70.
+&mdash;<i>Pollentia</i> (<i>Pollenza</i>), Πολεντία, Ptolem. urbs
+Liguriæ cis Padum, ad confluentes Tanari et Sturæ, diversa ad oppidis
+ejusdem nominis in Piceno et Majorca. Laudatur a calicibus fictilibus,
+Plin. XXXV, 12; Martial XIV, 157, et a copia ovium nigrarum ac <i>villi
+fusci</i> h.e. lanæ nigræ Martial. l.c. Colum. VII, <span class =
+"smallcaps">ii</span>, 48, et Plin. VIII, 48, a quo lanam potius canam
+prædicari monent, Dausq. Drak. et Cluver. p.&nbsp;85. Sed vid. ibi
+Harduin.
+&mdash;<a name = "not8_598" id = "not8_598" href =
+"#line8_598">598.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æn. X,&nbsp;198 sq. et ibi Heynii
+Exc. I.
+&mdash;<a name = "not8_599" id = "not8_599" href =
+"#line8_599">599.</a>&nbsp;<i>Ocni prisca domus</i> non potest esse
+Mantua, cujus poeta jam meminit <a class = "crossref" href =
+"#line8_592">v.&nbsp;592 sq.</a> Hinc vetustiorem et vere <i>priscam</i>
+Ocni domum, Bononiæ vicinam, quam coluerit, antequam Mantuam conderet,
+vel, quæ et Marsi sententia est, montana illa, e quibus Tiberis, Ocni
+pater, oritur, intelligit Cellar. De ipsa Bononia adcipit Heyne l.c.
+quam certe ab Ocno conditam nonnulli tradiderunt, teste Serv. Ab ea
+tamen omnino <i>Ocni domus</i> h.l. discerni videtur. <i>Bononia</i>
+(<i>Bologna</i>) olim <i>Felsina</i> Tuscis dicta, ante Gallorum
+incursiones, (Plin. III, 15: Liv. XXXIII, 37.) Boiorum opp. in Gallia
+Cispad. ad radices Apennini, inter fluvios <i>Lavinium</i> et
+<i>Rhenum</i> (<i>Savena</i> et <i>Reno</i>), unde h.l. <i>parui
+Rheni</i>, ut distinguatur a Rheno, Galliæ et Germaniæ fl. In illo amni
+Bononiensi (Plin. XVI, 36) insula Triumvirorum fuit, de qua vid. Cl.
+Schweigh. ad Appian. b. Civ. IV,&nbsp;2. Alia autem est <i>Bononia</i>,
+<span class = "pagenum notes">538</span>
+hod. <i>Boulogne</i>, urbs Morinorum in Gallia Belg.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">538</span>
+<span class = "linenum">600</span>
+<p><a name = "line8_600" id = "line8_600"> </a>
+Quique gravi remo, limosis segniter undis,</p>
+<p><a name = "line8_601" id = "line8_601"> </a>
+Lenta paludosæ <a href = "#var8_601">proscindunt</a> stagna Ravennæ.</p>
+<p><a name = "line8_602" id = "line8_602"> </a>
+Tum Trojana manus, tellure antiquitus orti</p>
+<p><a name = "line8_603" id = "line8_603"> </a>
+Euganea, profugique sacris Antenoris oris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_600" id = "not8_600" href = "#line8_600">600 sq.</a>
+<i>gravi remo... Ravennæ</i>, ἐν τοῖς ἕλεσι μεγίστη μὲν ἔστι Ῥαβέννα,
+καὶ διάῤῥυτος, Strab. l.c. Nunc quoque multæ ibi paludes, et quibus
+limosa ac fætida aqua ne fluviis quidem Ronco et Montone, ad latera
+oppidi propterea ductis, satis derivari potest. De situ urbis, quæ hodie
+III M.P. abest a mari, quod sensim plurimum arenæ evomuit, vid. inpr.
+Jornandes rer. Get. c. 29. Observa autem h.l. ubertatem verborum!
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_601" id = "not8_601" href =
+"#line8_601" title = "numerus deest">601.</a>&nbsp;<i>Lenta</i>, quibus
+lenta fit navigatio.
+&mdash;<i>Ravenna</i>, (<i>Ravenna</i>, caput Romandiolæ) Lingonum urbs
+in Gallia Cispad. ad oram maritimam, Sabinorum opp. (Plin. III, 15) vel
+potius Θετταλῶν κτίσμα, (Strab. V, p.&nbsp;148, al. 214, al. 327, Zosim
+V,&nbsp;27) regni sedes Theodorici et Exarchorum, cujus antiquo portui,
+in Bedesis ostio; Augustus novum addidit, et in eo classem Ravennatem,
+superi, seu Adriatici maris tuendi causa, collocavit. Suet. Aug. 49;
+Tac. Ann. IV,&nbsp;5, et Hist. II, 100; III, 6,&nbsp;40.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_602" id = "not8_602" href = "#line8_602">602.</a>
+Intelligit Patavinos, quorum urbs <i>Patavium</i> (<i>Padua</i>), Livii
+patria, opulentissimum Venetorum opp. (Strabon. V, p.&nbsp;147) in læva
+ripa Medoaci minoris ab <i>Antenore</i> condita fuit.
+&mdash;<a name = "not8_603" id = "not8_603" href =
+"#line8_603">603.</a>&nbsp;<i>Euganei</i> ante belli Trojani tempora ad
+ipsum mare Hadriat. colebant, ex qua sede a Trojanis et Henetis, duce
+Antenore, pulsi, in septemtrionem ad Alpes, inter Larium lacum et
+Athesin fl. secesserunt; unde <i>tellus Euganea</i> h.l. Venetorum
+regio. Cf. <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_212">XII,
+212 sq.</a>; Liv. I,&nbsp;1; Dionys. Hal. I,&nbsp;20; Virg. Æn.
+I,&nbsp;242... 249, ubi vid. Heyne.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_604" id = "line8_604"> </a>
+Nec non cum Venetis Aquileia <a href = "#var8_604">superfluit</a>
+armis.</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line8_605" id = "line8_605"> </a>
+Tum pernix Ligus, et sparsi per saxa <a href =
+"#var8_605">Vagenni</a></p>
+<span class = "pagenum">539</span>
+<p><a name = "line8_606" id = "line8_606"> </a>
+In decus Hannibalis duros misere nepotes.</p>
+<p><a name = "line8_607" id = "line8_607"> </a>
+Maxima tot populis rector fiducia Brutus</p>
+<p><a name = "line8_608" id = "line8_608"> </a>
+Ibat, et hortando notum adcendebat in hostem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_604" id = "not8_604" href = "#line8_604">604.</a>
+<i>Aquileia</i>, Carnorum, Alpini populi, qui Forum Julium
+(<i>Friuli</i>, seu <i>Friaul</i>, provinciam Venetam) incolebant,
+oppidum, nunc fere dirutum, inter Turrum et Natisonem (<i>Turrone</i> et
+<i>Natisone</i>) fluvios situm, (Plin. III, 18) et antiqua colonia,
+adversus barbaros munita (Liv. XL, 34; Strab. V, p.&nbsp;148, al. 214)
+et non ita multo post aucta, (Liv. XLIII, 17) unde emporium insigne
+factum. Herodian. VIII,&nbsp;2, et Spanhem. ad Julian. p.&nbsp;254.
+&mdash;<i>superfluit</i>, abundat, <i>armis</i>, armatis, copiis, quas
+in bellum mittit. Cf. V.L.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_605" id = "not8_605" href = "#line8_605">605.</a>
+<i>Liguria</i>, nunc Genua et Lucca.
+&mdash;<i>Vagenni</i>, seu Vagienni, (<i>Bagitenni</i> in Tabula
+Peuting.) ex Caturigibus orta Ligurum gens, ad Alpes marit. et Padum,
+(Plin. III, 16 et
+<span class = "pagenum notes">539</span>
+20) quorum opp. <i>Augusta Vagiennorum</i> (hod. <i>Vico</i>, quod
+<i>d’Anville</i>, sed, quod alii putant, <i>Saluzzo</i> in Pedemontio)
+memoratur, Plin. III,&nbsp;5, seu 7. <i>Augusta Bagiennorum</i> apud
+Sponium Misc. Er. Antiq. p.&nbsp;164, et corrupte <span class = "greek"
+title = "Augousta Batienôn">Αὐγούστα Βατιενῳν</span>, Ptol. III,&nbsp;1,
+ubi et perperam cum Iria et Dertona in Taurinis ponitur.
+&mdash;<a name = "not8_606" id = "not8_606" href =
+"#line8_606">606.</a>&nbsp;<i>In decus Hannibalis</i>, ut ab eo cum
+reliquis ad Cannas vincerentur.
+&mdash;<i>duros nepotes</i> adcipio ut <i>adsuetum malo Ligurem</i> ap.
+Virg. Georg. II, 168, ubi vid. Heyne. Cf. sup. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_558">ad I,&nbsp;558</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#not6_308">VI, 308</a>. «Ligures montani,
+duri atque agrestes: docuit ager ipse, nihil ferendo, nisi multa cultura
+et magno labore quæsitum,» Cic. contra Rullum II, 35.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_609" id = "line8_609"> </a>
+Læta viro gravitas, ac mentis amabile pondus,</p>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line8_610" id = "line8_610"> </a>
+Et sine tristitia virtus: non ille <a href = "#var8_610">rigoris</a></p>
+<p><a name = "line8_611" id = "line8_611"> </a>
+Ingratas laudes, nec nubem frontis amabat,</p>
+<p><a name = "line8_612" id = "line8_612"> </a>
+Nec famam lævo quærebat limite vitæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_609" id = "not8_609" href = "#line8_609">609</a> <a name
+= "not8_610" id = "not8_610" href = "#line8_609">seq.</a>
+Poeta ducem fingit ad exemplum M. Bruti, quem Cicero amavit, quique
+<i>mentis pondere</i> h.e. prudentia, et cunctis virtutibus par L.
+Bruto, primo Consuli, fuit, sed <i>sine tristitia, sine rigore</i>,
+Mars. et Cell. Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not8_560">ad
+v.&nbsp;560</a>.
+&mdash;<i>Læta gravitas</i>, comitate mixta, ut <i>mentis amabile
+pondus</i>, et <i>sine tristitia virtus</i>.
+&mdash;<i>mentis pondus</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_429">ad VI, 429</a>.
+&mdash;<a name = "not8_611" id = "not8_611" href =
+"#line8_611">611.</a>&nbsp;<i>nubem frontis</i>, νεφέλην ὀφρύων,
+Sophocl. Antigone, v.&nbsp;538. Κρέοντα συννεφῆ, Eurip. Phœniss.
+v.&nbsp;1317; D.&nbsp;Heins. διασκεδᾶτε τὸ προσὸν, νῦν νέφος ἐπὶ τοῦ
+μετώπου, Athen. I, p.&nbsp;34; τὴν νεφέλην τῶν ὀφρύων, Philostr. epist.
+72; Drak. qui etiam Stat. Silv. III, <span class = "smallcaps">v</span>,
+11, et Theb. IV, 512, (ubi tamen cæcitas designatur) Martial. II, 11,
+aliorumque loca comparavit. Plura desideranti suppeditabit Lambin. ad
+Hor. Epist. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xviii</span>, 94.
+&mdash;<a name = "not8_612" id = "not8_612" href =
+"#line8_612">612.</a>&nbsp;<i>limite lævo</i>, sinistra, h.e. prava
+<i>vitæ</i> via ac ratione. Non simulatione virtutis, sed vera virtute,
+Mars. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_140">IX,
+140</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_613" id = "line8_613"> </a>
+Addiderat ter mille viros, in Marte sagittæ</p>
+<p><a name = "line8_614" id = "line8_614"> </a>
+<a href = "#var8_614">Expertos</a>, fidus Sicula regnator ab Ætna.</p>
+<span class = "pagenum">540</span>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line8_615" id = "line8_615"> </a>
+<a href = "#var8_615">Non totidem Ilva viros</a>, sed lætos cingere
+ferrum,</p>
+<p><a name = "line8_616" id = "line8_616"> </a>
+Armarat patrio, <a href = "#var8_616">quo nutrit bella</a>, metallo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_613" id = "not8_613" href = "#line8_613">613.</a>
+Innuitur Hiero, rex Syracusanus, fidissimus Romanorum socius. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_489">V,&nbsp;489 sqq.</a>;
+Liv. XXI, 50; XXII, 37, 56.
+&mdash;<i>ter mille</i>, propr. mille sagittariorum et funditorum, teste
+Livio.
+&mdash;<a name = "not8_614" id = "not8_614" href =
+"#line8_614">614.</a>&nbsp;<i>Expertus</i> passive dicitur peritus, vel
+qui tritus est in aliqua re usu, et experientiam habet. Sic <i>expertus
+belli</i> ap. Virg. Æn. X,&nbsp;173, et Tac. Hist. IV, 76; conf. et Liv.
+IV,&nbsp;9;
+<span class = "pagenum notes">540</span>
+XXIV, 22, al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_615" id = "not8_615" href =
+"#line8_615">615,</a>&nbsp;<a name = "not8_616" id = "not8_616" href =
+"#line8_616">616.</a> Conf. Virg. Æn. X,&nbsp;173, 174, et Rutil. Numat.
+Itiner. I,&nbsp;351.
+&mdash;<i>Ilva</i> ins. hodie <i>Elba</i> in mari Tusco, Gr. <span class
+= "greek" title = "Aithalê">Ἀιθάλη</span>, seu <span class = "greek"
+title = "Aithalia">Ἀιθαλία</span> (quam ab Ilva perperam distinguit
+Ptol.) in Etruriæ ora, ferri metallis abundat, ut etiamnunc Elba. Vid.
+Plin. III,&nbsp;6, et Heyn. Exc. I, ad Virg. l.c. pag. 415, 416.
+&mdash;De qua insula conf. Wernsdorf. ad Rutil. Itin. I,&nbsp;351, in
+Poet. Min. T.&nbsp;V, P. I, p.&nbsp;139.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_617" id = "line8_617"> </a>
+<a href = "#var8_617">Ignosset</a>, quamvis avido committere pugnam,</p>
+<p><a name = "line8_618" id = "line8_618"> </a>
+Varroni, quicumque simul tot tela videret.</p>
+<p><a name = "line8_619" id = "line8_619"> </a>
+Tantis agminibus Rhœteo litore quondam</p>
+<span class = "linenum">620</span>
+<p><a name = "line8_620" id = "line8_620"> </a>
+Fervere, quum magnæ Trojam invasere Mycenæ,</p>
+<p><a name = "line8_621" id = "line8_621"> </a>
+Mille rates vidit Leandrius Hellespontus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_618" id = "not8_618" href = "#line8_618">618.</a>
+<i>Varroni</i>, cujus audacia tanto militum numero excusari quodammodo
+potest.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_619" id = "not8_619" href = "#line8_619">619 sqq.</a>
+<i>Rhæteo</i>, Trojano, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_115">ad I,&nbsp;115</a>.
+&mdash;<i>Fervere rates litore</i>, pro <i>fervere litus ratibus</i>, ut
+ap. Virg. Æn. IV, 407; VIII, 677.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_620" id = "not8_620" href =
+"#line8_620" title = "numerus deest">620.</a>&nbsp;<i>Mycenæ</i>, urbs
+Argolidis, Agamemnonis regia, pro tota Græcia, ut ap. Virg. Æn.
+I,&nbsp;284; II, 180, 331; VI, 839; VII, 222.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_621" id = "not8_621" href =
+"#line8_621" title = "numerus deest">621.</a>&nbsp;<i>Mille rates</i>,
+conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_229">ad III,
+229</a>.
+&mdash;<i>Leandrius Hellespontus</i>, in quo, tempestate oborta,
+submersus Leander, seu Leandrus juvenis, Abydi in Troade natus, cujus
+amica Hero Sesti in Thracia habitabat, unde ejus visendæ causa hoc
+fretum tranare solebat. Fabula nota ex Musæi carmine, et ex Ovid. Ep.
+Her. XVIII et XIX.
+&mdash;<i>Hellespontus</i> (<i>die Dardanellen</i>) inter Sestum et
+Abydum non nisi
+<span class = "pagenum notes">541</span>
+VII stadia latus est, et hinc ibi ponte junctus dicitur a Xerxe.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">541</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_622" id = "line8_622"> </a>
+Ut ventum ad Cannas, urbis vestigia priscæ,</p>
+<p><a name = "line8_623" id = "line8_623"> </a>
+Defigunt diro signa infelicia vallo.</p>
+<p><a name = "line8_624" id = "line8_624"> </a>
+Nec, tanta miseris <a href = "#var8_624">jamque</a> inpendente
+ruina,</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line8_625" id = "line8_625"> </a>
+Cessarunt Superi vicinas prodere clades.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_622" id = "not8_622" href = "#line8_622">622.</a>
+<i>Cannas</i> (vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_50">ad
+I,&nbsp;50</a>) <i>urbis vestigia priscæ.</i> Ἀννίβας καταλαμβάνει τὴν
+τῆς Κάννης προσαγορευομένης πόλεως ἄκραν.&mdash;τὴν μὲν οὖν πόλιν ἔτει
+πρότερον ἑνὶ συνέβαινε κατεσκάφθαι, Polyb. III, 107, πόλιν Κάνναν, ibid.
+IV,&nbsp;1. <i>Ignobilis Apuliæ vicus</i>, dicitur Flor. II,&nbsp;6.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_624" id = "not8_624" href = "#line8_624">624.</a>
+Portenta, quæ pugnæ Cannensis præsagia fuerint, Silius non more tantum
+<ins class = "correction" title = "‘poetarnm’ legitur">poetarum</ins>,
+quod Drak. putabat, (coll. Lucan. I,&nbsp;524; VII, 151; Petron. c. 121;
+Stat. Th. VII, 401, et Virg. Ge. I,&nbsp;466, ubi vid. Heyne) sed ex
+fide quoque historica, etsi variatis eorum generibus, aliisque adjectis
+commemorat; vid. Polyb. III, 112, et Liv. XXII, 36. Conf. omnino sup.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_59">ad
+V,&nbsp;59&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_626" id = "line8_626"> </a>
+Per subitum adtonitis pila exarsere maniplis,</p>
+<p><a name = "line8_627" id = "line8_627"> </a>
+Et celsæ toto ceciderunt aggere pinnæ,</p>
+<p><a name = "line8_628" id = "line8_628"> </a>
+Nutantique ruens prostravit vertice silvas</p>
+<p><a name = "line8_629" id = "line8_629"> </a>
+Garganus, fundoque imo mugivit anhelans</p>
+<span class = "linenum">630</span>
+<p><a name = "line8_630" id = "line8_630"> </a>
+Aufidus, et magno late distantia ponto</p>
+<p><a name = "line8_631" id = "line8_631"> </a>
+Terruerunt pavidos adcensa Ceraunia nautas.</p>
+<p><a name = "line8_632" id = "line8_632"> </a>
+Quæsivit Calaber, subducta luce repente</p>
+<p><a name = "line8_633" id = "line8_633"> </a>
+<a href = "#var8_633">Inmensis</a> tenebris, et terram et litora
+Sipus:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_626" id = "not8_626" href = "#line8_626">626.</a>
+<i>Per subitum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_594">ad VII, 594</a>.
+&mdash;<i>pila exarsere maniplis</i>, cf. Tac. Ann. XII, 64; XV,&nbsp;7,
+et, qui in faustis hoc portentis reponit, a Dausq. laud. Dionys. Hal.
+lib. V, vid. omnino Heyne Opusc. acad. T.&nbsp;III, p.&nbsp;257.
+&mdash;<a name = "not8_627" id = "not8_627" href =
+"#line8_627">627.</a>&nbsp;<i>aggere</i>, cf. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_265">ad I,&nbsp;265</a>.
+&mdash;<i>pinnæ</i>, ut ap. Virg. Æn. VII, 159.
+&mdash;<a name = "not8_628" id = "not8_628" href =
+"#line8_628">628.</a>&nbsp;Cf. Heyne l.c. p.&nbsp;259 seq., 265 seq.
+&mdash;<a name = "not8_629" id = "not8_629" href =
+"#line8_629">629.</a>&nbsp;<i>Garganus</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_561">ad IV, 561</a>.
+&mdash;<a name = "not8_630" id = "not8_630" href =
+"#line8_630">630.</a>&nbsp;<i>Aufidus</i>, cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_52">ad I,&nbsp;52</a>.
+&mdash;<a name = "not8_631" id = "not8_631" href =
+"#line8_631">631.</a>&nbsp;<i>adcensa</i> ignibus intestinis, vel
+potius, ut sæpe, fulminibus <i>Ceraunia</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#not5_386">ad V,&nbsp;386</a>.
+&mdash;<i>magno ponto</i>, mari interno, seu mediterraneo, proprie sic
+dicto, quod Plin. III,&nbsp;5, aliisque simpl. <i>mare magnum</i>
+vocatur. Nam alioquin Ceraunia prominent in mare Ionium et Hadriat. quæ
+sunt partes maris mediter.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_633" id = "not8_633" href = "#line8_633">633.</a>
+Cf. V.L.
+&mdash;<i>Sipus</i>, forma græca, pro <i>Sipuntis</i>, Σιποῦντα, Polyb.
+X, Exc. c. 1. <i>Sipus</i>, Σιποῦς, Ptol. III,&nbsp;1; Strab. VI,
+p.&nbsp;284; Mel. II,&nbsp;4; Lucan. V,&nbsp;377, et Steph.
+<i>Sipontum</i>, Liv. <span class = "smallcaps">xxxiv</span>, 45; <span
+class = "smallcaps">xxxix</span>, 23; Plin. III, 11. <i>Sipuntum</i>,
+Antonin. et Mel. l.c. urbs Apuliæ Dauniæ, a Diomede condita et ἀπὸ τῶν
+ἐκκυματιζομένων σηπίων, a
+<span class = "pagenum notes">542</span>
+sepiis, ad litus ejectis, sic dicta, teste Strab. l.c. cujus ruinæ <ins
+class = "correction" title = "‘sunt sunt’ legitur">sunt</ins> proxime
+Manfredoniam.
+&mdash;<i>Calabriæ</i>, Apuliæ, Iapygiæ et Messapiæ nomina a poetis
+passim confunduntur.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">542</span>
+<p><a name = "line8_634" id = "line8_634"> </a>
+Obseditque frequens castrorum limina bubo.</p>
+<span class = "linenum">635</span>
+<p><a name = "line8_635" id = "line8_635"> </a>
+Nec densæ trepidis <a href = "#var8_635">apium</a> se involvere
+nubes</p>
+<p><a name = "line8_636" id = "line8_636"> </a>
+<a href = "#var8_636">Cessarunt</a> aquilis: non unus crine corusco</p>
+<p><a name = "line8_637" id = "line8_637"> </a>
+Regnorum eversor rubuit letale cometes.</p>
+<p><a name = "line8_638" id = "line8_638"> </a>
+Castra quoque et vallum <a href = "#var8_638">rabidæ</a> sub nocte
+silenti</p>
+<p><a name = "line8_639" id = "line8_639"> </a>
+Inrupere feræ, <a href = "#var8_639">raptique</a> ante ora paventum</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line8_640" id = "line8_640"> </a>
+<a href = "#var8_640">Adjunctos</a> vigilis sparserunt membra per
+agros.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_634" id = "not8_634" href = "#line8_634">634.</a>
+Cf. Virg. Æn. IV, 462, 463, et Ovid. Met. V,&nbsp;550.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_635" id = "not8_635" href = "#line8_635">635.</a>
+<i>apum nubes</i>, examen (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>) in <i>aquilis</i>, seu signis
+militaribus; vel in arbore, foro, castris et templi domusque culmine
+βοτρυδὸν considens, sæpius in diris ominibus numeratur. N.&nbsp;Heins.
+excitavit Ammian. Marcell. lib. XVIII, et Lucan. VII, 161; Dausq. autem
+Liv. XXI, 46; XXIV, 10; XXVII, 23; Plin. XI, 17, (ubi vid. Hard.) Val.
+Max. I,&nbsp;6; Cic. harusp. resp. c. 12, et Virg. Æn. VII, 64 seq. ubi
+vid. Cerda et Heyne; Add. Juvenal. XIII, 68; Flor. II,&nbsp;6; Ælian.
+V.H. X,&nbsp;21; XII, 45, 46; Dion. XLVII, p.&nbsp;328, 351; LIV,
+p.&nbsp;544; LXXIV, p.&nbsp;842; Tac. Ann. XII, 64, et Jul. Obseq. c.
+95, 103, 113, 130, 132 al.
+&mdash;<i>apium</i>, pro apum. Vid. Ernesti ad Tac. l.c. Drak. ad Liv.
+IV, 33, et ad h.l. ubi laudat Voss. art. gram. IV, 14, et Salmas. ad
+Capitol. vit. Anton. Pii c. 3.
+&mdash;<a name = "not8_636" id = "not8_636" href =
+"#line8_636">636,</a>&nbsp;<a name = "not8_637" id = "not8_637" href =
+"#line8_637">637.</a> <i>cometes Regnorum eversor</i>, h.e. eversionem
+portendens. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_460">ad
+I,&nbsp;460 sq.</a> Suet. Ner. c. 36; Lucan. I,&nbsp;529; Tac. Ann. XIV,
+22; XV, 47; Virg. Ge. I,&nbsp;488; Plin. II, 25 et 26; <i>crine
+corusco</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_358">ad
+I,&nbsp;358</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_638" id = "not8_638" href = "#line8_638">638</a> <a name
+= "not8_639" id = "not8_639" href = "#line8_638">sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_130">XIII, 130
+sq.</a> et Virg. Ge. I,&nbsp;486.
+&mdash;<a name = "not8_640" id = "not8_640" href =
+"#line8_640">640.</a>&nbsp;<i>Adjunctos</i>, vicinos.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_641" id = "line8_641"> </a>
+Ludificante etiam terroris imagine somnos,</p>
+<p><a name = "line8_642" id = "line8_642"> </a>
+Gallorum <a href = "#var8_642">visi bustis erumpere manes</a>:</p>
+<span class = "pagenum">543</span>
+<p><a name = "line8_643" id = "line8_643"> </a>
+Terque quaterque solo penitus tremuere <a href =
+"#var8_643">revulsæ</a></p>
+<p><a name = "line8_644" id = "line8_644"> </a>
+Tarpeiæ rupes: atque atro sanguine <a href = "#var8_644">flumen</a></p>
+<span class = "linenum">645</span>
+<p><a name = "line8_645" id = "line8_645"> </a>
+Manavit Jovis in templis, lacrimæque vetusta</p>
+<p><a name = "line8_646" id = "line8_646"> </a>
+Effigie <a href = "#var8_646">patris large</a> fluxere Quirini.</p>
+<p><a name = "line8_647" id = "line8_647"> </a>
+Major et horrificis sese extulit Allia ripis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_642" id = "not8_642" href = "#line8_642">642.</a>
+Hom. Iliad. λ, 53, comparat Lefeb. et Drak. sup. <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#line6_179">VI, 179</a>, (ubi vid. not.) Lucan.
+I,&nbsp;580, et VII, 179. Hic et verbo <i>Gallorum</i> omen prægravari
+monet, quasi Gallorum, qui olim in obsidione Romæ occubuerint, manes
+bustis eruperint, ut iterum luctuosissima cum Romanis bella gererent.
+<i>Busta Gallica</i>, de quibus vide Livium lib. XXII, 14.
+<span class = "pagenum notes">543</span>
+&mdash;<a name = "not8_644" id = "not8_644" href =
+"#line8_644">644.</a>&nbsp;<i>atro sanguine flumen</i>, cet. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_91">ad V,&nbsp;91</a>, et
+var. lect.; Liv. XLV, 16; Curt. IV,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not8_645" id = "not8_645" href =
+"#line8_645">645</a>&nbsp;<a name = "not8_646" id = "not8_646" href =
+"#line8_645">sq.</a>
+<i>lacrimæ... Quirini</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_86">ad I,&nbsp;86</a>; Heyne ad Virg. Georg.
+I,&nbsp;480, et Opusc. Acad. T.&nbsp;III, p.&nbsp;257; Delr. ad Senec.
+Thyest. v.&nbsp;702, 647. Cf. Heyne Opusc. Acad. T.&nbsp;III,
+p.&nbsp;265.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_647" id = "not8_647" href = "#line8_647">647.</a>
+<i>Allia</i>, cum delectu, quasi strages, Alliensi similis, Romanis
+portendatur. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_547">ad
+I,&nbsp;547</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_648" id = "line8_648"> </a>
+Non Alpes sedere loco, non nocte dieve</p>
+<p><a name = "line8_649" id = "line8_649"> </a>
+Ingentes inter stetit Apenninus hiatus.</p>
+<span class = "linenum">650</span>
+<p><a name = "line8_650" id = "line8_650"> </a>
+Axe super medio, Libyes a parte, coruscæ</p>
+<p><a name = "line8_651" id = "line8_651"> </a>
+In Latium venere faces, ruptusque fragore</p>
+<p><a name = "line8_652" id = "line8_652"> </a>
+Horrisono polus, et vultus patuere Tonantis.</p>
+<p><a name = "line8_653" id = "line8_653"> </a>
+Ætnæos quoque contorquens e <a href = "#var8_653">cautibus</a> ignes</p>
+<p><a name = "line8_654" id = "line8_654"> </a>
+<a href = "#var8_654">Vesbius</a> intonuit, scopulisque in nubila
+jactis</p>
+<span class = "pagenum">544</span>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line8_655" id = "line8_655"> </a>
+Phlegræus tetigit trepidantia sidera vertex.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_648" id = "not8_648" href = "#line8_648">648.</a>
+<i>sedere</i>, id. qd. mox <i>stare</i>. Vid. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_385">ad II, 385</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_173">III, 173</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_650" id = "not8_650" href = "#line8_650">650.</a>
+<i>Axe... faces</i>, cf. Plin. II, 26, et Heyne l.c. p.&nbsp;214 seq.
+<i>Axe</i>, ut apud Virg. Æn. II, 512; IV, 482; VI, 536.
+&mdash;<i>Axe medio</i>, a meridie.
+&mdash;<i>super</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_60">ad I,&nbsp;60, (in V.L.)</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_340">340</a>.
+&mdash;<a name = "not8_651" id = "not8_651" href =
+"#line8_651">651&nbsp;sq.</a>
+<i>ruptus... Tonantis</i>. Cf. Heyne l.c. p.&nbsp;213, 214.
+&mdash;<i>ruptus fragore polus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_135">ad I,&nbsp;135</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_535">535</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not8_652" id = "not8_652" href =
+"#line8_652" title = "numerus deest">652.</a>&nbsp;<i>vultus patuere
+Tonantis</i>, magnifice, ad hiatum cæli, χάσμα, adumbrandum.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_653" id = "not8_653" href = "#line8_653">653.</a>
+Cf. Stat. Silv. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>, 79&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not8_654" id = "not8_654" href =
+"#line8_654">654.</a>&nbsp;<i>Vesuvius</i> (<i>Monte di Somma</i>)
+poetis dicitur <i>Vesuius</i>, vel, ut in antiquiss. codd. scribitur,
+<i>Vesbius</i>, ut h.l. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_152">XII, 152</a>, (ubi vid. N.&nbsp;Heins.)
+<a class = "crossref missing" href = "bookXVII.html#line17_593" title =
+"recte 593">XVII, 599</a>; Stat. l.c. Val. Fl. III, 209; IV, 507. (ad
+quæ loca vid. Carr.) Martial. IV, 44; Colum. R. R. X,&nbsp;133.
+<i>Vesevus</i>, Virg. Ge. II, 224; Suet. Tit. 8, et aliis, <span class =
+"greek" title = "Ouesouïos">Οὐεσούϊος</span>, <span class = "greek"
+title = "Ouessouïon oros [mons]">Οὐεσσούϊον ὄρος</span>, vel <span class
+= "greek" title = "Ouesoubios">Οὐεσούβιος</span>, Strab. <span class =
+"greek" title = "Besbios">Βέσβιος</span>, Græcis posterioris ævi, v.c.
+Procop. passim in Gothicis, et Appian. b. Civ. I,&nbsp;116, unde
+corrupte <i>Bebius</i> ap. Vib. Sequest. p.&nbsp;301, ubi vid. Cl.
+Oberlin. Cf. Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;1157 seq. et Reimar. ad Dion.
+LXVI, 22, p.&nbsp;1094.
+&mdash;<span class = "pagenum notes">544</span>
+<a name = "not8_655" id = "not8_655" href = "#line8_655">655.</a>
+<i>Phlegræus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_275">ad IV, 275</a>.
+&mdash;<i>vertex</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_631">ad II, 631</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line8_656" id = "line8_656"> </a>
+Ecce inter medios belli præsagus, et ore</p>
+<p><a name = "line8_657" id = "line8_657"> </a>
+Adtonito sensuque simul, clamoribus inplet</p>
+<p><a name = "line8_658" id = "line8_658"> </a>
+Miles castra feris, et anhelat clade futura.</p>
+<p><a name = "line8_659" id = "line8_659"> </a>
+Parcite, crudeles Superi, jam stragis <a href =
+"#var8_659">acervis</a></p>
+<span class = "linenum">660</span>
+<p><a name = "line8_660" id = "line8_660"> </a>
+Deficiunt campi; video per densa volantem</p>
+<p><a name = "line8_661" id = "line8_661"> </a>
+Agmina ductorem Libyæ, <a href = "#var8_661">currusque</a> citatos</p>
+<p><a name = "line8_662" id = "line8_662"> </a>
+Arma virum super atque <a href = "#var8_662">artus</a> et signa
+trahentem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_656" id = "not8_656" href = "#line8_656">656.</a>
+Milites, ut ἔνθεοι, prælii eventum augurantur, et futura tamquam jam
+præsentia <i>vident</i>: unde Silius grandiore utitur oratione more
+poetarum, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_125">ad I,&nbsp;125 sq.</a> Lefeb. comparat Lucan.
+I,&nbsp;618 sq., et Val. Fl. I,&nbsp;207... 240.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_663" id = "line8_663"> </a>
+Turbinibus furit insanis, et prælia ventus</p>
+<p><a name = "line8_664" id = "line8_664"> </a>
+Inque oculos inque ora rotat. Cadit inmemor ævi</p>
+<span class = "pagenum">545</span>
+<span class = "linenum">665</span>
+<p><a name = "line8_665" id = "line8_665"> </a>
+Nequidquam, Trasymene, tuis Servilius oris</p>
+<p><a name = "line8_666" id = "line8_666"> </a>
+Subductus. <a href = "#var8_666">Quo</a>, Varro, fugis? pro Juppiter!
+ictu</p>
+<p><a name = "line8_667" id = "line8_667"> </a>
+Procumbit saxi fessis spes ultima Paulus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_663" id = "not8_663" href = "#line8_663">663, 664.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_491">IX, 491
+sqq.</a> Liv. XXII, 43 extr. et 46 extr. Flor. II,&nbsp;6, et Appian. b.
+Hannib. c. 22.
+&mdash;<i>insanis</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_101">ad I,&nbsp;101</a>.
+&mdash;<i>ventus</i> scil. Vulturnus.
+&mdash;<i>prælia rotat</i>, prop. pulveris nubem, quæ Romanis
+pugnantibus prospectum hostium adimebat, et Pœnorum tela, quæ, ipsa vi
+venti adjuta, certius ac fortius mittebantur. Vid. Liv. et Appian. l.c.
+&mdash;<a name = "not8_664" id = "not8_664" href =
+"#line8_664">664,</a>&nbsp;<a name = "not8_665" id = "not8_665" href =
+"#line8_665">665.</a> Cn. <i>Servilius</i> Geminus, qui superiore anno
+consul et collega primum C. Flaminii, deinde M. Atilii Reguli fuerat,
+Fabiique artibus bellum gesserat, ad Cannas cum eodem Regulo mediam
+aciem tenebat et occidebatur. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_223">X,&nbsp;223 sq.</a>; Liv. XXI, 57; XXII,&nbsp;1,
+8, 31, 32, 43, 49; Polyb. III, 77, 86, 88, 96, 114, 116.
+<span class = "pagenum notes">545</span>
+&mdash;<i>inmemor ævi</i>, de vita parum sollicitus, adeoque fortiter
+pugnans.
+&mdash;<i>Nequidquam... subductus</i>; nam parum ipsi profuerat, pugnæ
+ad Trasymenum non interfuisse, quia anno seq. temeritate Terentii
+Varronis, Flaminio similis, cum tot millibus periit.
+&mdash;<a name = "not8_666" id = "not8_666" href =
+"#line8_666">666.</a>&nbsp;Varro cum <span class =
+"smallroman">LXX</span> fere equitibus Venusiam perfugit; Liv. XXII, 49;
+Polyb. III, 116, 117.
+&mdash;<a name = "not8_667" id = "not8_667" href =
+"#line8_667">667.</a>&nbsp;L. Æmilius <i>Paulus</i> consul in prælio
+occubuit, funda graviter ictus, et telis deinde obrutus. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_235">X,&nbsp;235 sq.</a> et Liv.
+l.c. «Cn. Lentulus, tribunus militum, quum, prætervehens equo, sedentem
+in saxo cruore oppletum consulem vidisset: <i>L. Æmili</i>, inquit,...
+<i>cape hunc equum</i>.... Ad ea consul: <i>Tu quidem, Cn. Corneli,
+macte virtute esto!... Abi, nuncia</i>, etc. Hæc exigentes prius turba
+fugientium civium, deinde hostes, obpressere: consulem, ignorantes quis
+esset, obruere telis.» <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>fessis spes ultima</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_1">VII,&nbsp;1</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_48">X,&nbsp;48</a>. Conf. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_566">ad I,&nbsp;566</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line8_668" id = "line8_668"> </a>
+Cesserit huic Trebia exitio: <a href = "#var8_668">pons ecce</a>
+cadentum</p>
+<p><a name = "line8_669" id = "line8_669"> </a>
+Corporibus struitur, <a href = "#var8_669">reicitque cadavera
+fumans</a></p>
+<span class = "linenum">670</span>
+<p><a name = "line8_670" id = "line8_670"> </a>
+Aufidus, ac victrix insultat bellua campis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_668" id = "not8_668" href = "#line8_668">668 sq.</a>
+<i>Pons... struitur</i>, non in Aufido, quod Cluver. putabat, sed in
+torrente Vergelli, teste Flor. II,&nbsp;6, §.&nbsp;18, vel in flumine
+Vergello, quod tradit Val. Max. IX,&nbsp;2, ext. 2, ubi <i>Cerbalo</i>
+emend. Mitallerius, quia Cerbalus amnis (hod. <i>Candelaro</i>),
+Dauniorum terminus, memoratur Plin. III, 11. Ceterum hujus rei mentionem
+quoque faciunt Lucian. Dial. mort. II, pr. T.&nbsp;II, p.&nbsp;63, edit.
+Schmid. et Appian. de Reb. Pun. cap. 63.
+&mdash;<a name = "not8_669" id = "not8_669" href =
+"#line8_669">669&nbsp;sq.</a>
+<i>reicitque cadavera fumans Aufidus</i>; cf. <a class = "crossref" href
+= "bookX.html#line10_320">X,&nbsp;320 sq.</a> et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_52">I,&nbsp;52 sq.</a>;
+<i>reicit</i>, ut ap. Virg. Ecl. III, 96, et Stat. Th. IV, 574.
+&mdash;<a name = "not8_670" id = "not8_670" href =
+"#line8_670">670.</a>&nbsp;<i>bellua</i>, elephanti. An potius Hannibal?
+ut idem <i>Libycus leo</i> VII, 401, vel <i>immanis bellua</i>
+<span class = "pagenum notes">546</span>
+Verres Cic. Verr. V,&nbsp;42, et Gallus Liv. VII, 10 dicitur. Ego vero
+intellexerim simplicius elephantos, libensque contulerim ad Horatianum
+illud, Od. III,&nbsp;3, <i>Dum Priami Paridisque busto Insultet
+armentum</i>, etc. Quod mirifice juris sui fecit clarissimus poeta,
+nostras <span class = "smallcaps">Delavigne</span>, in carmine cui
+titulus, <i>Les Troyennes</i>:</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>Le pâtre de l’Ida, seul près d’un vieux portique.</p>
+<p>Sous les rameaux sanglans du laurier domestique</p>
+<p>Où l’ombre de Priam semble gémir encor,</p>
+<p>Cherchera des cités l’antique souveraine,</p>
+<p>Tandis que le belier bondira dans la plaine</p>
+<p class = "inset">
+Sur le tombeau d’Hector.</p>
+
+<p class = "right"><span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">546</span>
+<p><a name = "line8_671" id = "line8_671"> </a>
+Gestat Agenoreus nostro de more secures</p>
+<p><a name = "line8_672" id = "line8_672"> </a>
+Consulis, et sparsos lictor fert sanguine fasces.</p>
+<p><a name = "line8_673" id = "line8_673"> </a>
+In Libyam Ausonii portatur pompa triumphi.</p>
+<p><a name = "line8_674" id = "line8_674"> </a>
+O dolor! <a href = "#var8_674">hoc</a> etiam, Superi, vidisse
+jubetis?</p>
+<span class = "linenum">675</span>
+<p><a name = "line8_675" id = "line8_675"> </a>
+Congesto, lævæ quodcumque avellitur, auro</p>
+<p><a name = "line8_676" id = "line8_676"> </a>
+Metitur Latias victrix Carthago ruinas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_671" id = "not8_671" href = "#line8_671">671.</a>
+<i>Agenoreus</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_15">lib. I, v.&nbsp;15</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not8_675" id = "not8_675" href = "#line8_675">675.</a>
+<i>Modii duo annulorum Carthaginem missi, dignitasque equestris taxata
+mensura</i>, Flor. II,&nbsp;6, §.&nbsp;18. Tres modios memorant, Plin.
+XXXIII,&nbsp;1, sect. 6; Val. Max. et Oros. Cf. inpr. Liv. XXIII, 12, et
+inf. <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_532">XI, 532
+sq.</a> ut de annulis veterum, tam ferreis, quam aureis, Plin.
+XXIII,&nbsp;1.
+&mdash;<i>lævæ</i>, digito sinistræ manus, qui minimo est proximus. Vid.
+Gell. X,&nbsp;10, et cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_532">XI, 532 sq.</a> Definitionem annulorum in h.l.
+neque exspectari, neque probari posse monet Ernesti. Sed aliquam certe
+excusationem habet poeta: nam in vaticiniis oratio ornatior obscuriorque
+esse solet. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_125">ad
+I,&nbsp;125</a>. Præterea vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#not11_532">ad XI, 532</a>.</p>
+
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae8" id = "variae8">
+Liber VIII: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<span class = "pagenum">469</span>
+<p><a name = "var8_4" id = "var8_4" href = "#line8_4">4.</a>
+<i>Ut si c. M. E. v. fato</i> Oxon. prob. Barth. Adv. IV, 22;
+<i>belli</i> pro <i>Martis</i> Tell.
+<span class = "pagenum">470</span>
+et R.&nbsp;2. Post <i>fremit</i> comma ponunt Dausq. Cell. et alii,
+prob. Ernesti. Idem monet <a name = "var8_9" id = "var8_9" href =
+"#line8_9">v.&nbsp;9</a>, <i>Indivisus honos rerum, quin rursus</i>,
+etc. conjecisse Markland. epist. crit. p.&nbsp;33.
+&mdash;<a name = "var8_11" id = "var8_11" href =
+"#line8_11">11.</a>&nbsp;<i>Angebant</i>, non <i>Angebat</i>, omnes
+scripti et R.&nbsp;2; <i>Urgebant</i> Tell. a m. sec.
+&mdash;<a name = "var8_12" id = "var8_12" href =
+"#line8_12">12.</a>&nbsp;<i>Dictator quum multa adeo, tum, miles</i>,
+etc. interpungebat Withof.
+&mdash;<i>cruori</i> Ox. <i>cruoris</i> emend. N.&nbsp;Heins. ad h.l. et
+ad Claud. laud. Stilic. II, 16, coll. VII, 213, idque recepere Cell. et
+Lefeb.</p>
+
+<p><a name = "var8_20" id = "var8_20" href = "#line8_20">20.</a>
+<i>Inter tela sati</i> Med. et sic conj. Dausq. coll. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_341">I,&nbsp;341</a>, cui loco Drak.
+addit verba Liv. X,&nbsp;16, <i>Galli inter ferrum et arma nati</i>.
+Idem mihi quoque in mentem venit, nec video, quid causæ sit, cur pessime
+ita legi censuerint N.&nbsp;Heins. et Drak. Nam τὸ <i>sati</i> pendet a
+<i>mærebant</i>; vel quod minus durum, <i>satis</i> refingendum;
+<i>situ</i> corrig. D.&nbsp;Heins. probb. filio ejus et Drak. qui parum
+commode comparat <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_534">VII, 534</a> et Stat. Th. III, 583. Equidem
+<i>situm</i> explicarem inertiam, segnitiem, ut ap. Ovid. Trist.
+V,&nbsp;<span class = "smallcaps">xii</span>,&nbsp;2, et Quintil.
+I,&nbsp;2, vel quo sensu Apuleius Flor. 3, p.&nbsp;351, 352, ed. Elmenh.
+dixit, <i>gladius usu splendescit, situ rubiginat</i>. Minus placet
+conject. N.&nbsp;Heins. ad Claud.
+<span class = "pagenum">471</span>
+l.c. <i>sui Mavortis</i>, quam recepit Cell. et ceteris longe præstare
+putabat Drak. ut Gallorum Mars Romanorum Marti obponatur, quod mihi non
+persuaserunt verba Flori II,&nbsp;4, <i>Mox</i>, <i>Astrionico duce</i>,
+Galli <i>vovere de nostrorum militum præda Marti suo torquem</i>. Magis
+ad rem facit locus Virg. Æn. XII, 187, ubi vid. Heyne. Mars enim est
+illorum, quibus favet. Confer. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_118">not. ad I,&nbsp;118</a>. Sed non adsequor, cur
+displiceat vulgatum <i>siti</i>, quod Dausq. jam recte exposuit, ardenti
+desiderio belli, prob. Lefeb. qui lepidam hanc rationem adfert: maximam
+debilitatem sequi nimiam sitim, ipse non semel expertus sum in
+itineribus. <i>Horrescere</i> priscæ edd. Withof. <i>situ</i> quidem
+putabat legendum, sed verba sic construenda esse: <i>tela hebescere
+situ, inter dextras cruore siccas Mavortis</i>.
+&mdash;<a name = "var8_21" id = "var8_21" href =
+"#line8_21">21.</a>&nbsp;<i>tabes</i> maluerit et multis exemplis
+illustravit N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Claud. bell. Getic. v.&nbsp;50.
+Id probavit Drak. et recepit Cell. Sed vulgata quoque satis apta est.
+&mdash;<a name = "var8_22" id = "var8_22" href =
+"#line8_22">22.</a>&nbsp;<i>augebant</i> et mox <i>Hannon</i>, non
+<i>angebant</i> et <i>Anno</i>, Col.</p>
+
+<p><a name = "var8_28" id = "var8_28" href = "#line8_28">28.</a>
+<i>Jamque</i> conj. Dausq. prob. N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">472</span>
+qui et <i>excitam</i> volebat, refrag. Draken. vid. Ind.
+&mdash;<a name = "var8_31" id = "var8_31" href =
+"#line8_31">31.</a>&nbsp;<i>vestro</i>, non <i>nostro</i>, Col. Oxon.
+Parm. Confer. <a class = "crossref" href = "#line8_222">v.&nbsp;222</a>.
+&mdash;<a name = "var8_33" id = "var8_33" href =
+"#line8_33">33.</a>&nbsp;<i>sola ille... mora</i> non male emend.
+N.&nbsp;Heins. quod recepit Lefeb. multisque exemplis adstruxit Drak.
+v.c. Virg. Æn. X,&nbsp;428; Liv. XXIII,&nbsp;9; Lucan. I,&nbsp;100;
+Senec. in Agam. 211, in Troad. 124, in Phœniss. 458; in Herc. fur. 1215,
+ubi vid. Gronov. et ad Senec. de Ben. V,&nbsp;12; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_479">not. ad I,&nbsp;479</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_319">V,&nbsp;319</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_504">XVI, 504</a>.
+&mdash;<a name = "var8_36" id = "var8_36" href =
+"#line8_36">36.</a>&nbsp;<i>nec</i> scripti. <i>ad signa movendum</i>
+frustra conj. N.&nbsp;Heins. Conf. tamen <a class = "crossref missing"
+href = "bookXI.html#line11_559" title = "recte 559, 560">XI, 562,
+563</a>; <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_105">XV,
+105</a>; (ubi <i>bona censendum</i> verbis græcis οὐ νομιστέον ἀγαθὰ
+εἶναι respondere, notavit Schmid.) Colum. VII,&nbsp;5 (<i>ulcera
+medicamentis curandum</i>) Lucret. I,&nbsp;112, II, 1127; Intpp. Virg.
+Æn. XI, 230, et quos Drak. inf. ad XV, 105, laudat, Gifan. Ind. Lucret.
+voc. <i>Gerundia in dum</i>; Gronov. Obss. I,&nbsp;7; Marcil. ad
+Tertull. Pall. p.&nbsp;60; Zinzerl. Promuls. crit. c.&nbsp;3
+<span class = "pagenum">473</span>
+et 32; Barth. Adv. XXV,&nbsp;3, et Perizon. ad Sanctii Minerv.
+I,&nbsp;15.</p>
+
+<p><a name = "var8_41" id = "var8_41" href = "#line8_41">41.</a>
+<i>Sit fas, sit tantum</i> non male Colon. teste N.&nbsp;Heins. nam
+<i>cautum</i> in eo invenit et <i>tantum</i> pro eo scribendum esse
+notavit Modius. <i>Sic fas sit t.</i> Oxon. prob. Barth. Adv. I,&nbsp;5.
+<i>Sed fas sit t.</i> Put. R.&nbsp;1. Parm. Med. si fides habenda,
+N.&nbsp;Heins. et Drak. <i>Sed fas sit cautum</i> primum edidisse Marsum
+et post eum alios, testatur Drak. <i>Si fas</i>, si fieri potest, εἰ
+δύναμαι τελέσαι γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστί, <i>sit cautum, quæso,
+retinere favorem... sororis. Quamquam... honores, Multa</i>, etc.
+refinxit Lefeb. qui τὸ <i>Si</i> in c. Put. et τὸ <i>cautum</i> in
+tribus antiquis, nescio quibus, inveniri, et verba <i>sit cautum</i>
+triplici sensu accipi posse monet, respectu, vel Junonis, quam offendere
+nolit, vel suî, quam Romani colant, vel sororis, cujus mandatis
+obtemperare fas sit; <i>tantum quæ detinuisse favorem</i> Col. unde
+<i>quin detinuisse</i> conj. N.&nbsp;Heins. Forte leg. <i>quæso,
+tenuisse</i>.
+&mdash;<a name = "var8_47" id = "var8_47" href =
+"#line8_47">47.</a>&nbsp;<i>Regnis Æ.</i> Colon. in quo versus præc.
+male omittitur.
+&mdash;<a name = "var8_48" id = "var8_48" href =
+"#line8_48">48.</a>&nbsp;<i>pressa</i> R.&nbsp;2.</p>
+
+<span class = "pagenum">474</span>
+<p><a name = "var8_51" id = "var8_51" href = "#line8_51">51.</a>
+<i>spes abruptæ medio</i>, in medio spei deserta, corrig. Barth. Adv.
+IV, 22. Melius <i>Et spes atruptæ; mediis penetralibus</i>
+N.&nbsp;Heins. quod recepit Lefeb. qui τὸ <i>in</i> non invenit in c.
+Tell. Possis etiam <i>spes abruptæ mediæ, in</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var8_54" id = "var8_54" href =
+"#line8_54">54.</a>&nbsp;De voc. <i>Iarbas</i> vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_417">ad I,&nbsp;417</a>.
+&mdash;<a name = "var8_55" id = "var8_55" href =
+"#line8_55">55.</a>&nbsp;<i>Et tepido fugit Anna rogo</i> Colon. Tell.
+et R.&nbsp;1. in marg. <i>Et tepido fugit arma rogo</i> R.&nbsp;2, 3, et
+c. Puteol. in marg. nam in contextu est <i>templo</i> pro <i>tepido</i>.
+<i>Et trepido fugit arma rogo</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>Et trepido
+figit arma rogo</i> ed. Marsi a. 1492, et Mart. Herbip. <i>Et tepido
+figit arma r.</i> ed. ant. Marsi. Quod quum metri legibus repugnaret,
+Nicander refingebat <i>Et tepido arma rogo figit</i>, quæ vulgata lectio
+probavit se Dausq. <i>Et tepido Anna rogo fugit</i> emend. Barth. Adv.
+IV, 22.</p>
+
+<p><a name = "var8_57" id = "var8_57" href = "#line8_57">57.</a>
+<i>Cinerem</i> quidam.
+&mdash;<a name = "var8_60" id = "var8_60" href =
+"#line8_60">60.</a>&nbsp;<i>Ingemuit rerum eventus</i>, vel <i>rerumque
+vices</i> maluerit N.&nbsp;Heins. Sed in vulgata major vis inest.
+&mdash;<a name = "var8_62" id = "var8_62" href =
+"#line8_62">62.</a>&nbsp;<i>sede est</i> conj. Dausq. Male.
+<span class = "pagenum">475</span>
+&mdash;<a name = "var8_66" id = "var8_66" href =
+"#line8_66">66.</a>&nbsp;<i>feroci</i> pro <i>sorori</i> R. pr.</p>
+
+<p><a name = "var8_71" id = "var8_71" href = "#line8_71">71.</a>
+<i>caro Iulo</i> volebat N.&nbsp;Heins. citra necessitatem.
+&mdash;<a name = "var8_73" id = "var8_73" href =
+"#line8_73">73.</a>&nbsp;<i>oculos</i>, non <i>oculis</i>, scripti, ut
+apud Virg. Æn. I,&nbsp;561; XI, 480; Ovid. Epist. VI, 26, et Amor. II,
+<span class = "smallcaps">vii</span>, 11, quibus locis, a Drak.
+laudatis, <i>demissus</i>, <i>dejectus</i> et <i>fixus oculos</i>
+dicitur.
+&mdash;<a name = "var8_83" id = "var8_83" href =
+"#line8_83">83.</a>&nbsp;<i>tum</i>, non <i>tunc</i>, scripti et
+R.&nbsp;2.
+<span class = "pagenum">476</span>
+&mdash;<a name = "var8_85" id = "var8_85" href =
+"#line8_85">85.</a>&nbsp;<i>navesque secuta I. oculis</i> conj. Withof.
+coll. Stat. Silv. V,&nbsp;2, 5, et Ovid. Ep. Her. V,&nbsp;55. Durior
+certe dictio <i>ventos sequi oculis. Oculis</i> autem <i>sequi</i>, ut
+apud Virg. Æn. VIII, 592; Ovid. Met. XIII, 259, et Ep. Her. XII, 55;
+XIII, 18. At lenior forte medicina <i>vectosque</i>, vel <i>nautasque
+secuta</i>.
+&mdash;<a name = "var8_91" id = "var8_91" href =
+"#line8_91">91.</a>&nbsp;Ita Colon. non, ut vulgo, <i>sideream Julique
+tuamque Effigiem</i>, quod præfert. Dausq. qui nugatur, judice
+N.&nbsp;Heins. <i>Iüli</i> nomen tribus syllabis enuntiari solet, et de
+Æneæ effigie v.&nbsp;92, 93, agitur: præterea τὸ <i>nunc</i> repetitur.
+&mdash;<a name = "var8_95" id = "var8_95" href =
+"#line8_95">95.</a>&nbsp;<i>Non unquam</i> Oxon. R.&nbsp;1, Parm. Med.
+Vulgo <i>Nonnunquam</i>.
+<span class = "pagenum">477</span>
+&mdash;<a name = "var8_101" id = "var8_101" href =
+"#line8_101">101.</a>&nbsp;Post <i>curis</i> tacite interpunxit Lef.</p>
+
+<p><a name = "var8_104" id = "var8_104" href = "#line8_104">104.</a>
+<i>irretitus</i> audacter corrigebat N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Sabini
+Epist. III, 91. Lenior forte medicina: <i>resecutus</i>, scilicet ejus
+his dictis respondet, ut ap. Ovid. Met. VI, 36; VIII, 863; XIII, 749.
+Sed vid. not.
+&mdash;<a name = "var8_107" id = "var8_107" href =
+"#line8_107">107.</a>&nbsp;<i>dilectum mitis</i> Col. Tell. a m. sec. et
+R.&nbsp;2, quod recepi, præeunte Lefeb. Hinc reliquæ lectt. ortæ;
+<i>dilecti, invitus, Iuli</i> R.&nbsp;1, 2, Parm. Med. et al. quod
+recepit Drak. suadente N.&nbsp;Heins. qui <i>Respiciensque</i> malebat,
+et τὸ <i>invitus</i> ex Virg. Æn. VI, 460, vindicabat. Sed vid. <a class
+= "crossref" href = "#not8_108">not. ad v.&nbsp;108</a>. <i>dilecti
+vultus</i> Ox. Put. et Tell. a m. pr. <i>dilecti, mitis Iuli</i> vulgg.
+edd. <i>dilecti ceu mihi</i> (æque ac
+<span class = "pagenum">478</span>
+mihi), vel <i>si mihi</i> conj. Barth. Adv. IV, 22.
+&mdash;<a name = "var8_113" id = "var8_113" href =
+"#line8_113">113.</a>&nbsp;<i>servire</i> Put. et R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var8_114" id = "var8_114" href = "#line8_114">114.</a>
+<i>vix</i>, non <i>sic</i>, Colon. ex quo etiam <i>labrisque</i> pro
+<i>labiisque</i> recepi, præeunte Lefeb.
+&mdash;<a name = "var8_121" id = "var8_121" href =
+"#line8_121">121.</a>&nbsp;<i>summo</i> Oxon. Put. R.&nbsp;1, Med.
+<i>Nam somno aspersam</i> ex ingeniosa emend. N.&nbsp;Heins. reposuit
+Lefeb. non inprob. Drak. qui monet, sic <i>quietem irrorare</i>, dici
+X,&nbsp;357; <i>q. irrigare</i> Virg. Æn. I,&nbsp;692, ubi vid. Intpp.
+<i>perfundi somno</i>
+<span class = "pagenum">479</span>
+Val. Fl. VIII, 81, ubi vid. Heins. <i>infusus sopor</i> Appul. Met. III,
+p.&nbsp;56, ed. Pric. et <i>somno sese exsiccare</i>, de experrectis ex
+eo, Ennio p.&nbsp;142. ubi vid. Columnam. Conf. Virg. Æn. III, 511;
+Kœppen ad Hom. Iliad. β, 19; Burm. ad Val. Fl. IV, 16. Quum vero hæc
+nimis a vulgata lectione abeant, et vox <i>me</i> omnino, nisi me omnia
+fallunt, importuna sit, (nam ipsa Dido, non Anna, somnio territa, vocem
+Sychæi audierat) præstiterit, opinor, <i>Namque asper somno diffusam i.
+h. Asper</i> est dirus, vel simpl. magnus, de quo vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_2">not. ad I,&nbsp;2</a>;
+<i>diffusam</i>, perfusam; vel, quod malim, circumfusam, circumdatam
+alis, vel fusco amictu, quo Somnus ἀμφιχυθεὶς obumbrat. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_345">X,&nbsp;345</a>, Kœppen l.c.
+Heyne Obss. ad Tibull. II, <span class = "smallcaps">i</span>, 89, et
+III, <span class = "smallcaps">iv</span>, 55; Cuper. Apoth. Homer.
+p.&nbsp;178, et Spanhem. ad Callim. H.&nbsp;in Del. v.&nbsp;234; <i>Nam
+me asper somno dirusque inpleverat horror</i> conj. Ernesti. Conjectura
+mea non displicuit viro docto in <i>Allg. litt. Zeit.</i> a. 1796, N.
+139; cui tamen Heinsii emendatio probabilior videtur, donec exemplis
+evincatur, <i>diffusam</i> pro <i>circumfusam</i> dici posse. Nonne vero
+similiter <i>umbras diffusas</i> dixit Martial. de Spect. II,&nbsp;9;
+<i>platanus diffuderat umbras</i>, et <i>diffusa ramis</i>, Petron. 131;
+<i>rami late diffunduntur</i>, Cæs. Bell. Gall. VI, 25; et similia alii?
+Quæ exempla si non satis firma ad illud probandum censueris,
+<i>diffusam</i> accipe pro <i>perfusam</i> eo sensu, quo somno
+<i>perfundi</i>, <i>adspergi</i>, <i>inrigari</i> dicimur.
+&mdash;<a name = "var8_122" id = "var8_122" href =
+"#line8_122">122.</a>&nbsp;<i>Terque suum, ter Dido suum c. v.</i> conj.
+Dausq. ut sensus sit: Dido suum Ænean vocarat, qui nullus aderat; sed
+pro eo ora ostendebat Sychæus. Male!
+&mdash;<a name = "var8_124" id = "var8_124" href =
+"#line8_124">124.</a>&nbsp;Vulgo distinguunt, <i>et sub lucem, ut v.
+secundent, Oro c.</i> prob. D.&nbsp;Heins. qui interpretatur: ore
+vultuque ad lucem solemque surgentem converso, more expiandi, ut ap.
+Sophocl. Electr. 425, ἡλίῳ Δείκνυντ᾽ οὔναρ, et inf. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#line13_406">XIII, 406</a>. Sed ibi diis
+inferis <i>sub lucem</i>, h.e. instante luce sacra fiunt, non superis,
+ut h.l., quibus orto sole sacrificabant, quod jam observavit Drak.
+&mdash;<a name = "var8_125" id = "var8_125" href =
+"#line8_125">125.</a>&nbsp;<i>amni</i> ex Colon. bene restituit Modius
+coll. Virgil. Æn. II, 719; IV, 635. Vulgg. <i>antro</i>, probb. Dausq.
+et Barth. ut intelligatur antrum, in quo sit fons isti expiationi;
+<i>amne</i> etiam conj. Dempst. ad Rosini antiq. Rom. II,&nbsp;2;
+<i>amni</i> vero ἀρχαϊκῶς scribitur, ut <i>sorti</i> <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_368">VII, 368</a>, ubi Drak.
+laudat I,&nbsp;115;
+<span class = "pagenum">480</span>
+VII, 358; Gifan. Ind. Lucret. voc. <i>colli</i>; Gron. ad Liv. XXIX, 20;
+Heins. ad Claud. in Rufin. I,&nbsp;9, ad Ovid. Epist IV, 31, ad Vellei.
+II; Bentl. ad Hor. Serm. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">v</span>, 72.
+&mdash;<a name = "var8_126" id = "var8_126" href =
+"#line8_126">126.</a>&nbsp;<i>prævecta</i> conj. N.&nbsp;Heins. ut
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_51">IV, 51</a>.</p>
+
+<p><a name = "var8_133" id = "var8_133" href = "#line8_133">133.</a>
+<i>juncta</i>, h.e. propinqua, vicina <i>freta</i> malebat idem, quod
+prob. Drak. et recepit Lefeb. Sed <i>cuncta freta</i>, h.e. cunctum
+fretum, totum mare, prætulerim, quoniam cum <i>tota urbe</i> jungitur.
+&mdash;<a name = "var8_134" id = "var8_134" href =
+"#line8_134">134.</a>&nbsp;<i>bacatum</i> scribendum videbatur
+N.&nbsp;Heins. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_596">ad III, 596</a>.
+<span class = "pagenum">481</span>
+&mdash;<a name = "var8_139" id = "var8_139" href =
+"#line8_139">139.</a>&nbsp;Hunc versum in recentt. libris sequitur
+alius, a Nicandro procusus, et e <a class = "crossref" href =
+"#line8_130">vers. 130</a>, judice Lefeb. confictus, <i>Atque hæc sparsa
+comam Divis in morte profudit</i>, quem Drakenborch uncis inclusit, et
+nos cum Lefeb. prorsus hinc ablegare non dubitavimus, etsi pro eo stet
+Dausq. Certe <i>comam vicina morte p.</i> legendum monebat
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var8_145" id = "var8_145" href = "#line8_145">145</a>,
+<a href = "#line8_225">225.</a>
+Hi versus, qui primum leguntur in Aldi et Andreæ Asulani ed. Lugd. 1523,
+an Silii essent, multum ambigebat N.&nbsp;Heins. eosque depromtos
+suspicabatur ex Collectan. crit. Jac. Constantii, editis Fani a. 1508,
+qui eos ad Baptistam Guarinum e Galliis fuisse missos adfirmat c. 92.
+Contra Lefeb. non dubitat, quin genuini sint, et vacuum a Benessa in ed.
+sua locum propterea relictum censet, quod Marsus notaverit, plurimos hic
+fuisse versus omissos ab eo, qui Silium e codice, in monasterio S. Galli
+invento, exscripserit. Omnino facile quidem intelligitur, iis extrusis
+orationis seriem non cohærere. Sed quæritur, num monachus, an ipse poeta
+lacunam h.l. ita expleverit. Prius fere suspicari possis, quum nonnulla
+in iis sint, quæ ineptum versificatorem sapiant, et imitatio Maronis
+Ovidiique nimis videatur servilis. Sed illud <ins class = "correction"
+title = "‘libra,/riorum’ pro ‘libra-/riorum’ legitur">librariorum</ins>
+quoque et interpolatorum culpa contingere potuit, et hoc forte excusabis
+si reputaveris, quam misera sit poetæ conditio, qui fabulam repetit
+notissimam, et ab aliis quoque summo jam ornatu tractatam.
+&mdash;<a href = "#line8_145">145.</a> <i>magni nominis umbra</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. cui vulgatum nimis frigidum videbatur.</p>
+
+<span class = "pagenum">482</span>
+<p><a name = "var8_155" id = "var8_155" href = "#line8_155">155.</a>
+<i>Ter Phrygio rueram</i> emend. N.&nbsp;Heins. quoniam <i>diris
+fatis</i> modo præcessit.
+&mdash;<a name = "var8_157" id = "var8_157" href =
+"#line8_157">157.</a>&nbsp;<i>serebatur</i> maluerit N.&nbsp;Heins. et
+Drak. ut <i>spargitur, diditur fama</i>. Non male, sed non necesse.</p>
+
+<p><a name = "var8_171" id = "var8_171" href = "#line8_171">171.</a>
+<i>At</i> Ald. et Constant. quod recepit Lef. <i>An</i>, vel <i>Ah</i>
+suspic. N.&nbsp;Heins. Non male. Sic <i>heu</i> ap. Virg. Æn. IV, 541.
+&mdash;<a name = "var8_172" id = "var8_172" href =
+"#line8_172">172.</a>&nbsp;<i>sentis</i> conj. Livineius, notante
+Ernesti. <i>nescis</i> Asulan. et Gryph. forte ex Virg. l.c.
+<span class = "pagenum">483</span>
+&mdash;<a name = "var8_178" id = "var8_178" href =
+"#line8_178">178.</a>&nbsp;<i>Prævenias</i>, aut tale quid Silio dignius
+arbitrabatur Barth. Adv. III, 21.</p>
+
+<p><a name = "var8_188" id = "var8_188" href = "#line8_188">188.</a>
+<i>elapsa</i>, vel quid simile pro <i>egressa</i> dicendum fuisse
+monebat N.&nbsp;Heins. cui verba Qvidii Fast. VI, 577, <i>intrare parva
+fenestra</i> obponit Lefeb. Majori forsan jure <a name = "var8_190" id =
+"var8_190" href = "#line8_190">v.&nbsp;190</a> verba <i>sic fama</i>
+carpi poterant, quoniam ipsa iis Anna utitur.</p>
+
+<p><a name = "var8_193" id = "var8_193" href = "#line8_193">193.</a>
+<i>Sidonida</i>, non <i>Sidonia</i>, Ald. quod et conj. Dausq. probb.
+N.&nbsp;Heins. et Drak.
+&mdash;<a name = "var8_194" id = "var8_194" href =
+"#line8_194">194.</a>&nbsp;Hic versus adulterinus est, judice Barth.
+Adv. III, 21. Effictus certe videtur ex Ovid. Fast. III, 649. <i>En</i>
+tacite reposuit Lefeb. ut passim.
+<span class = "pagenum">484</span>
+&mdash;<a name = "var8_197" id = "var8_197" href =
+"#line8_197">197.</a>&nbsp;<i>sursumque</i> conj. Barth., ad fontem
+revocat. Male!
+&mdash;<a name = "var8_201" id = "var8_201" href =
+"#line8_201">201.</a>&nbsp;Hæc vellem minus languerent.</p>
+
+<p><a name = "var8_204" id = "var8_204" href = "#line8_204">204.</a>
+<i>Latiis</i> Constantii ed. <i>potitura</i> emend. Barth. loco citato,
+quem ineptire loco Stat. Thebaid. lib. XII, vers. 719, citato mihi non
+persuasit Lefeb. Sed vulgatam lect. ab ira Junonis erga Romanos, adeoque
+ab ejus majestate, non alienam esse, et secundam syll. in
+<i>potitur</i>, non vero in <i>potitus</i> aut <i>potiturus</i>,
+corripi, Cell. et N.&nbsp;Heins. jam notasse video.
+&mdash;<a name = "var8_209" id = "var8_209" href =
+"#line8_209">209.</a>&nbsp;<i>vigili nocte</i> ex probabili emend.
+N.&nbsp;Heins. recepit Lefeb. non repugn. Draken.
+<span class = "pagenum">485</span>
+&mdash;<a name = "var8_213" id = "var8_213" href =
+"#line8_213">213.</a>&nbsp;<i>namque</i> pro <i>manet</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_216" id = "var8_216" href = "#line8_216">216,
+217.</a>&nbsp;<i>Senatus En ex consulto</i> (hoc est Senatusconsulto),
+vel <i>Ecce e consulto</i> corrig. N.&nbsp;Heins. <i>Mutati fasces jam;
+bellum a. a. Senatus Exin consulto</i> refinxit Lef. addita hac nota:
+«Hic solus versus probaret, fragmentum esse Silii. Nil intellexit hic
+Drak. nec duces ejus Barth. et Heynsius. Transponitur <i>exin</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_327">XV, 327</a>. Vox
+<i>senatusconsulto</i> dividitur more Lucilii, de quo vid. Scalig.
+Lectt. Auson. II, 14.<ins class = "correction" title = "« pro » legitur">» </ins><i>Senatu Ex inconsulto</i> conj. Livineius, notante
+Cortio, et ex eo Ernesti.
+&mdash;<a name = "var8_220" id = "var8_220" href =
+"#line8_220">220.</a>&nbsp;<i>Œnotris</i>, non <i>Œnotriis</i>, Ald.
+vid. <a class = "crossref" href = "#not8_46">not. ad v.&nbsp;46</a>.
+&mdash;<a name = "var8_222" id = "var8_222" href =
+"#line8_222">222.</a>&nbsp;<i>flumina</i> (Aufidum) conj. Dausq. Male!
+Verba <i>rapido rape cursu</i>, quæ judice N.&nbsp;Heins. ineptissima
+sunt, Drak. vindicat ex <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_116">VII, 116</a>, ex quo loco, et <a class =
+"crossref" href = "#line8_215">v.&nbsp;215</a>, totum potius versum
+conflatum arbitratur Lefeb. qui eum, commate post <i>Explicat</i> et
+<i>tellus</i> posito, prorsus resecuit, vel pro <i>rapido</i> certe
+<i>volucri</i>, aut <i>rabidus rape belli fulmina, currum</i> coll.
+Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xv</span>, 12, legendum
+suspicatur. Lenior medicina foret: <i>trepido cursu</i>, h.e. celeri, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_146">XIII, 146</a>;
+Virgil. Æn. IV, 672; VII, 638; IX, 233 al. Sed versus manum at acumen
+versificatoris potius, quam poetæ, redolet. <i>rapido belli pete culmina
+cursu</i> conj. Withof;
+&mdash;<a name = "var8_223" id = "var8_223" href =
+"#line8_223">223.</a>&nbsp;<i>ubi se</i> Constant.
+<span class = "pagenum">486</span>
+&mdash;<a name = "var8_224" id = "var8_224" href =
+"#line8_224">224.</a>&nbsp;Post hunc versum vulgo alius inseritur,
+<i>Hæc, ut Roma cadat, sat erit victoria Pœnis</i>, quem scripti et
+priscæ edd. ante Aldin. non agnoscunt, et Lefeb., quem secutus sum,
+sustulit, quod etiam suaserant N.&nbsp;Heins. et Drakenborch, qui eum ex
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_233">VII, 233</a>,
+effictum esse, jam recte, puto, monuit.
+&mdash;<a name = "var8_225" id = "var8_225" href =
+"#line8_225">225.</a>&nbsp;<i>amentia</i> Colon. vitiose pro
+<i>umentia</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_125">ad II, 125</a>. <i>uventia</i> Gryph. prob.
+N.&nbsp;Heins. Confer. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_469">ad II, 469</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_522">III, 522</a>; <i>viventia</i>, Oxon. Puteol. et
+priscæ edd. <i>evanida</i> Wolf. Colin. D.&nbsp;Heins. Dausq. et
+Cell.</p>
+
+<p><a name = "var8_228" id = "var8_228" href = "#line8_228">228.</a>
+<i>Numen, ave, nobis</i> conj. Barth. Adv. III,&nbsp;1, Male!
+<i>secundes</i> pro <i>secundis</i> recte reposuerunt Draken. et Lefeb.
+ex emendat. N.&nbsp;Heins. et Burm. qui posterior etiam <i>optata</i>
+malebat.
+&mdash;<a name = "var8_230" id = "var8_230" href =
+"#line8_230">230.</a>&nbsp;<i>Marmoream</i> rescripsit Lefeb. Conf.
+Virgil. Ecl. VII, 35, et Hor. Od. IV, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 20. Sed vulgata quoque bene habet. <i>statuam
+templis</i> conj. N.&nbsp;Heins. prob. Drak.
+&mdash;<a name = "var8_231" id = "var8_231" href =
+"#line8_231">231.</a>&nbsp;<i>Æquantem</i> Put. et R.&nbsp;3.
+<i>Æquante</i> Parm. ac Mediol. <i>Æquam te</i> R. pr. <i>Æquatam te</i>
+Mars. Mox <i>munere</i> R.&nbsp;1, 3; Med. probb. N.&nbsp;Heins. et
+Drak. Vulgatum <i>numine</i> servavit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var8_232" id = "var8_232" href =
+"#line8_232">232.</a>&nbsp;<i>tum factus</i> Col. Ox. R.&nbsp;2, unde
+<i>tumefactus</i>, scilicet augurio, recte emend. Barth. Adv.
+III,&nbsp;1, et N.&nbsp;Heins. <i>tum fatus</i> Put. <i>tunc fatus</i>
+R.&nbsp;1, et Med. Vulgo <i>tum festus</i>, festa facie, non inprob.
+Barth. <i>si fatur, socios</i> refingatur. <i>stimulat festinus
+ovansque</i>, vel <i>ovatque</i>, vel <i>stimulatum it festus
+<span class = "pagenum">487</span>
+ovantes</i> tentabat Dausq. <i>ovansque</i> ed. Ven.
+&mdash;<a name = "var8_234" id = "var8_234" href =
+"#line8_234">234.</a>&nbsp;<i>omnes</i> pro <i>iras</i> Colon. unde
+<i>omen</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed τὸ <i>omnes</i> ex marginali potius
+nota glossatoris, ad <a class = "crossref" href = "#line8_213">vers.
+213</a> respicientis, in textum inrepsisse, non male suspicabatur
+Draken.
+&mdash;<a name = "var8_236" id = "var8_236" href =
+"#line8_236">236.</a>&nbsp;<i>mutato consule</i> malebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_238" id = "var8_238" href =
+"#line8_238">238.</a>&nbsp;<i>clusus</i> Colon. unde <i>Quæ Marti clusus
+promittere</i> optimo se sensu edidisse putat Lefeb. respiciens forte ad
+Calliculam montem, ubi Fabius Pœnum clauserat. Sed vid. not.
+&mdash;<a name = "var8_241" id = "var8_241" href =
+"#line8_241">241.</a>&nbsp;<i>Phrygibus</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "#line8_359">v.&nbsp;359</a>, non <i>Phrygiis</i>, scripti. Conf.
+Pier. et Burm. ad Virg. Æn. II, 191.</p>
+
+<p><a name = "var8_242" id = "var8_242" href = "#line8_242">242.</a>
+<i>instincti</i> Colon. quod exemplis firmant N.&nbsp;Heins. et Drak.
+Conf. Burm. ad Ovid. Fast. VI, 597, et Gronov. Diatr. Stat. c. 54. Vulgo
+<i>instructi pectora</i>, prob. Barth. Adv. III,&nbsp;1, quum Hannibal
+omnia astu et prudentia, Varro contra impetu et audacia gesserit.
+&mdash;<a name = "var8_244" id = "var8_244" href =
+"#line8_244">244.</a>&nbsp;<i>Sævit jam</i>, non <i>Sævitiam</i>, Colon.
+Conf. Gronov. l.c. <i>Serviciam</i> Ox.
+<span class = "pagenum">488</span>
+unde <i>Servitium</i> conj. Barth. Adv. III,&nbsp;1, ἀπροσδιονύσως.
+&mdash;<a name = "var8_247" id = "var8_247" href =
+"#line8_247">247.</a>&nbsp;<i>at</i> recte, opinor, refinxit Lefeb.
+<i>vibrarat</i> Ox. Tell. R.&nbsp;1, 3. <i>sonoro</i> Ald.
+&mdash;<a name = "var8_248" id = "var8_248" href =
+"#line8_248">248.</a>&nbsp;<i>opum</i> alii.
+&mdash;<a name = "var8_249" id = "var8_249" href =
+"#line8_249">249.</a>&nbsp;<i>Infima</i> pro <i>Intima</i> est ex
+emendat, Barth. l.c. et N.&nbsp;Heins. <i>oblatratque Senatu</i> pro
+<i>Senatui</i> conj. Voss. ad marg. ed. Junt. ut ap. Sen. de Ira III,
+43. Sed vid. Bentl. ad Hor. Sat. II, <span class = "smallcaps">i</span>,
+85.
+&mdash;<a name = "var8_256" id = "var8_256" href =
+"#line8_256">256.</a>&nbsp;<i>Cannasque malum e.</i> scripti et priscæ
+edd. ut <i>Cannas tumulum Hesperiæ</i> <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_50">I,&nbsp;50</a>. <i>Cannisque</i> Wolf. Colin.
+D.&nbsp;Heins. Dausq. et Cell.</p>
+
+<span class = "pagenum">489</span>
+<p><a name = "var8_260" id = "var8_260" href = "#line8_260">260.</a>
+<i>ulli</i> maluerit N.&nbsp;Heins. Sed forte <i>ullo ferro</i> est,
+ullo armorum genere.
+&mdash;<a name = "var8_264" id = "var8_264" href =
+"#line8_264">264.</a>&nbsp;<i>ut ovatia</i> Oxon. <i>ovantia</i> sine
+copula <i>et</i> Tell. R.&nbsp;1, 2. <i>ad ovantia</i> Put. unde
+<i>adovantia</i> edidit Lefeb. qui nove id dictum putat, ut
+<i>aderrat</i>, <i>adverberat</i>, <i>advelat</i> ap. Stat. Th. IX, 78
+(in ed. pr.), 686; Virg. Æn. V,&nbsp;246. <i>resonantia</i> emend.
+Dausq. ut <i>ore canoro</i> <a class = "crossref" href =
+"#line8_247">v.&nbsp;247</a>; <i>petulantia</i> (h.e. contumeliosa,
+legibusque vetita) <i>verba serebat</i> conj. et multis exemplis, quibus
+Drak. plura adjecit, illustravit N.&nbsp;Heins. qui <i>verba ovantia</i>
+nihil esse, et τὸ <i>et</i> manifeste redundare putabat. Sed versus
+sententiam ita forte expedias: Ad plebem contra Patres (non contumeliosa
+tantum, ut antea, sed) <i>et</i>, etiam, adeo, <i>ovantia verba
+ferebat</i>, exsultans et ovans quasi parta jam et explorata victoria.
+Conf. mox <a class = "crossref" href = "#line8_273">v.&nbsp;273,
+277</a>, et Liv. XXII, 38. Verbum certe <i>serere</i> sermonibus potius
+et colloquiis, quam adclamationi, lætitiæ et orationi, ad populum
+habitæ, convenit, et multo aptius h.l. est τὸ <i>ferre</i>, ut aliis
+locis, quibus τὸ <i>serere</i> inculcabat Heins. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_394">ad I,&nbsp;394</a>; Burm. ad
+Val. Fl. IV, 330, 547; Cerda ad Virgil. Æn. VIII, 60. Vulgo non post
+<i>professus</i>, sed post <i>vulgum</i> distinguunt, prob. Cell. ut
+sensus sit: ut antea ad populum, ita nunc ad Patres quoque elata verba
+jactitabat. Sed e rostris, non in curia loquebatur. Withof. emend. <i>in
+Patres violentia verba ferebat</i>.
+&mdash;<a name = "var8_266" id = "var8_266" href =
+"#line8_266">266.</a>&nbsp;<i>ac</i> pro <i>an</i> scribendum
+<span class = "pagenum">490</span>
+esse, recte, opinor, monuit N.&nbsp;Heins. Withof. emend. <i>Sedeone in
+montibus ergo</i>.
+&mdash;<a name = "var8_267" id = "var8_267" href =
+"#line8_267">267.</a>&nbsp;<i>corpora</i>, non <i>corpore</i>, scripti
+cum R.&nbsp;3, Parm. Mediol.
+&mdash;<a name = "var8_269" id = "var8_269" href =
+"#line8_269">269.</a>&nbsp;<i>pubes</i> Parm. et al. edd. <i>Plebes</i>
+pro <i>plebs</i> centies apud Livium aliosque occurrit, nec opus erat
+exemplis, quæ adtulit Draken.
+&mdash;<a name = "var8_270" id = "var8_270" href =
+"#line8_270">270.</a>&nbsp;<i>pelli</i> Col. <i>pello</i> Oxon.
+<i>Libyas</i> in iisdem et aliis libb. antt. Pro vulg. lect. <i>bello
+Libyes</i> perperam stat Dausq.
+&mdash;<a name = "var8_271" id = "var8_271" href =
+"#line8_271">271.</a>&nbsp;<i>jubent</i> Oxon. et R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var8_272" id = "var8_272" href =
+"#line8_272">272.</a>&nbsp;<i>exhaurit</i>, et mox <i>Ite, agite,
+arripite arma</i> conj. N.&nbsp;Heins. qui tamen nec vulgatum spernebat.
+Si quid mutandum, <i>rapite arma</i> scriberem, quod efficacius est.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_98">ad IV, 98</a>.
+&mdash;<a name = "var8_276" id = "var8_276" href =
+"#line8_276">276.</a>&nbsp;<i>devictum</i> Col. et Tell. unde
+<i>destrictum</i> in mentem veniebat N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var8_280" id = "var8_280" href = "#line8_280">280.</a>
+<i>effudit</i> Col.
+<span class = "pagenum">491</span>
+&mdash;<a name = "var8_282" id = "var8_282" href =
+"#line8_282">282.</a>&nbsp;<i>titubat</i>, vel <i>nutat</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_816">IV, 816</a>. Sed cave quidquam mutes.
+&mdash;<a name = "var8_286" id = "var8_286" href =
+"#line8_286">286.</a>&nbsp;<i>ira est</i> Colon. Put. Tell. R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var8_289" id = "var8_289" href =
+"#line8_289">289.</a>&nbsp;<i>juvenalibus</i> scribendum crediderim,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_312">ad II, 312</a>.
+<span class = "pagenum">492</span>
+&mdash;<a name = "var8_290" id = "var8_290" href =
+"#line8_290">290.</a>&nbsp;Ita Col. et Oxon. Vulgo <i>ora, nigro tunc a.
+o.</i>
+&mdash;<a name = "var8_291" id = "var8_291" href =
+"#line8_291">291.</a>&nbsp;<i>Invidia</i> scripsi, majore litera
+initiali, ut persona sit. <i>vetarat</i> Puteol. <i>agitarat</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_547">XI, 547</a>,
+R.&nbsp;1, 3; Parm. Mediol. e glossa. <i>vexarat</i> suspic.
+N.&nbsp;Heins. qui tamen vulgatam non damnat.</p>
+
+<span class = "pagenum">493</span>
+<p><a name = "var8_302" id = "var8_302" href = "#line8_302">302.</a>
+<i>prænoscere</i>, non <i>pernoscere</i>, scripti cum R.&nbsp;1, 3;
+Parm. Mediol.
+&mdash;<a name = "var8_308" id = "var8_308" href =
+"#line8_308">308.</a>&nbsp;<i>Audierit</i> putabat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_311" id = "var8_311" href =
+"#line8_311">311.</a>&nbsp;<i>tu, pro Superi, tum</i> (<i>tū</i>, non
+<i>tu</i>, ut a librariis scriptum) <i>protinus arva</i> (scilicet
+castris adcommoda, ut ap. Stat. Th. VII, 442), <i>Tum campum</i> (ad
+certamen parandum, ut ap. Virgil. Æn. XII, 116) <i>noscas ante, e. t.
+Ritus hostis; tum vero</i> (<i>tū nō</i>, pro qua male <i>tu nō</i> in
+antt.) <i>quæ c. r., Quæ natura locis</i> (ut <i>campis</i> <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_91">IV, 91</a>), <i>quod sit r. s.
+A. genus</i>; <i>et... adspicies. Fer</i>, etc. emend. et edidit Lefeb.
+adjecta hac nota: «Alludit ad verba Liv. XXII, 38, <i>minari</i>, etc.
+Tandem tenebras erumpit, ducibus antiquis, locus insignis frustra huc
+usque tentatus. <i>Tum</i> ter iteratur exemplo Cic. qui quater iterat
+in eadem sententia. Patet jam, quam cæcus Drak. in his vss.» Equidem,
+quæ mei animi cæcitas est! id non video: sed non vacat, singula
+excutere. <i>tam pronus in arma</i> conj. N.&nbsp;Heins. Withof. conj.
+<i>tu (pro superi) tu protinus arma, Tu campum poscas</i>, (h.e. pugnare
+velis, ut apud Ovid. Met. XIII, 219, et Amor. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">vii</span>, 10), <i>non exploresque trahendo, quantum hosti
+victus?</i>
+&mdash;<a name = "var8_313" id = "var8_313" href =
+"#line8_313">313.</a>&nbsp;<i>Quam ritus hostis, tu non</i> Colon.
+<i>Quantum rictus hostis, tu non</i> Oxon. et Put. <i>Quantum ictus
+hostis valeat</i> R.&nbsp;1, 3; Parm. Med. Vulgo <i>Quantum hostis ritus
+valeat</i>, quod primus dedit Marsus. <i>Quantum hostis visus valeat</i>
+conj. Barth. Adv. III,&nbsp;1. <i>Quantum hosti victus: tu non</i>
+corrig. N.&nbsp;Heins. qui ad Claud. in Rufin. I,&nbsp;217, tentaverat,
+<i>Quantum hostis victu
+<span class = "pagenum">494</span>
+valeat</i>. Hoc recepit Cell., illud vero Drak. adpositis, consilio
+Heins. interrogandi notis, quas servavi, etsi non magnopere repugnarem,
+si quis eas iterum ejiciendas censeret, ut Fabius contemtim de Varrone
+loquatur: <i>tu non</i>, tu vero, qua stultitia et temeritate es, nihil
+eorum curabis, in quæ dux inquirere solet. <i>Quantum hosti victus, tum,
+quæ sit c. r.</i> legendum videbatur Burm. <i>Victum</i> quidem pro
+cibo, commeatu, et castrensi alimento poni, non erat quod tot exemplis
+evincerent Heins. et Drak. Sed ita locus admodum languet, quoniam mox
+<i>copiæ rerum</i>, et <a class = "crossref" href =
+"#line8_319">v.&nbsp;319 sqq.</a> <i>victus</i> mentio sit. Præterea
+Marsus primum metri causa voces <i>ritus</i> et <i>hostis</i>
+transposuisse videtur, et <i>ritus</i> huic loco longe aptior est quam
+<i>victus</i>; vid. not. Denique tutissimum est, codici Agripp., a quo
+reliqui libri antt. non multum abhorrent, quam proxime adcedere. Ejus
+itaque scripturam revocavi, nisi quod <i>Qui</i> pro <i>Quam</i>
+reposui: nam, nisi me omnia fallunt, scriptum fuerat a festinante
+librarii manu <i>qm</i>, quod vel <i>quam</i>, vel <i>quantum</i>
+significat, et lectionis varietatem peperit. Possis etiam castigare:
+<i>Quæ vires hostis</i>, vel <i>Quem rides, hostem</i>. Sed ita magis a
+membrr. vestigiis, et a veritate deflectes.
+&mdash;<a name = "var8_316" id = "var8_316" href =
+"#line8_316">316.</a>&nbsp;<i>indevia</i>, h.e. non devia, Tell.
+R.&nbsp;2; Mars. Benes. Ald. quod Lefeb. in contextum admisit.
+<i>adspice: te fer, Paulle, in devia recti Pectora</i> conj. Barth. adv.
+III,&nbsp;1, ut sensus sit: te contrarium infer, obpone Varronis
+conatibus. <i>fer Paullum in devia recti Pectora</i>, hoc est, toto
+Paullo, atque omni tua prudentia incumbe eo, ut obnitaris inconsultis
+cœptis temerarii Varronis, corrig. N.&nbsp;Heins. coll. <a class =
+"crossref" href = "#line8_328">vers. 328</a>, prob. Drakenborch; confer
+ad <a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_345">lib.&nbsp;I,
+vers. 345</a>. Uterque sensum nexumque h.l. perspexit, sed his emendatt.
+non opus esse, et ipse dudum putavi, et nunc monuisse video Ill.
+Ernesti, qui verba, <i>fer, Paulle, pectora in</i> (adversus pectora
+Varronis) <i>devia recti</i>, explicat: obpone te, resiste huic tantæ
+audaciæ et temeritati. Conf. not.
+&mdash;<a name = "var8_317" id = "var8_317" href =
+"#line8_317">317.</a>&nbsp;<i>par est</i> R.&nbsp;1, 3; Med. quod
+placebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_319" id = "var8_319" href =
+"#line8_319">319.</a>&nbsp;<i>retuso</i> Col. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_34">not. ad I,&nbsp;34</a>; Heins. ad
+Claud. Cons. Hon. IV, 627; VI, 302; et Jani ad Hor. Od. III, <span class
+= "smallcaps">vi</span>, 10. Vulgg. <i>recluso</i>, quod Cell.
+interpretatur: fervore Romanorum, mea expeditione renovato, socii, qui
+ad Hannibalem defecerant, nunc Romanos respiciunt.
+&mdash;<a name = "var8_320" id = "var8_320" href =
+"#line8_320">320.</a>&nbsp;<i>Fluxa</i>, vel <i>Lapsa fides</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. <i>Lassa</i>
+<span class = "pagenum">495</span>
+ex R.&nbsp;2 recepit Lefeb. Omnibus his non opus.
+&mdash;<a name = "var8_322" id = "var8_322" href =
+"#line8_322">322.</a>&nbsp;<i>reveatque</i> Put. unde <i>recreatque</i>
+suspic. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_323" id = "var8_323" href =
+"#line8_323">323.</a>&nbsp;Præstat forte distinguere <i>superest
+crudo</i>, h.e. crudeli, vel forti Pœno.
+&mdash;<a name = "var8_324" id = "var8_324" href =
+"#line8_324">324.</a>&nbsp;<i>meditamina belli</i> (ut ap. Tac. Hist.
+IV, 26) est ex emend. N.&nbsp;Heins. qui præterea ad Claud. B. Get.
+v.&nbsp;138, refingebat <i>lenti m. b. Cautus ama</i>, quod recepere
+Cell. Drak. et Lefeb. Vulgo <i>medicamina</i>.
+&mdash;<a name = "var8_325" id = "var8_325" href =
+"#line8_325">325.</a>&nbsp;<i>irritaverit</i> scripti et R.&nbsp;2.
+<i>tibi faverit</i> corrig. N.&nbsp;Heins. Possis et
+<i>adspiraverit</i>. Sed vulgata bene habet.</p>
+
+<p><a name = "var8_329" id = "var8_329" href = "#line8_329">329.</a>
+<i>nec</i> scripti. Vulgo <i>non</i>.
+&mdash;<a name = "var8_335" id = "var8_335" href =
+"#line8_335">335.</a>&nbsp;<i>accite</i> Col. Parm. Med. Mox <i>Non tam
+sæva</i> Colon. R.&nbsp;1, Med. <i>Non jam sæva</i> Ox. Put. R.&nbsp;3,
+Parm. Vulgo <i>e Tyrio c. accire S. Non jam sera volet</i> probb. Dausq.
+et Barth. Sed non perspexere sensum h.l. qui tamen satis obvius est, et
+a Draken. his verbis exponitur: Temerarius ille et inconsultus Varro
+omnia secum in exitium rapit, et metuit, ne Roma alio, quam se consule,
+concidisse dicatur: quin tanta ejus est temeritas, ut, si ducem nobis ex
+Senatu Carthaginiensi adciremus, non tam perniciosa velle posset,
+<span class = "pagenum">496</span>
+quam noster Varro.
+&mdash;<a name = "var8_337" id = "var8_337" href =
+"#line8_337">337.</a>&nbsp;<i>incendere noctis</i> Oxon. unde
+<i>intendere nocti</i> jam ad Val. Fl. VII, 114, conjecerat
+N.&nbsp;Heins. qui tamen in nota ad h.l. <i>nec cedere noctis</i> verius
+esse putabat. <i>intendere</i> (se cælo) <i>noctis... tenebras</i>
+suspic. Drak. qui laudat Gronov. ad Liv. I,&nbsp;57, ubi tamen ipse pro
+vulg. lectione adserenda luctatur, et recte quidem, vid. not.
+<i>Insidere (noctis Quæ t. c. tenebræ) dolet</i> infeliciter, ut sæpe,
+refinxit Lefeb. adscripta hac nota: «Locus adhuc impervius editoribus.
+<i>Insidere</i> est stare in castris. Deinde parenthetice lege, cujus
+exempla dabunt Virg. Æ. IX, 210; Val. Fl. III, 206, et Stat. Achill.
+I,&nbsp;229. Hunc modum loquendi nemo perspexit; hinc itaque tot turbæ,
+tot vana commenta in loco clarissimo. Nec Modius aliis felicior. Sine
+ullo sensu ed. Drak. <i>incedere noctis. Quæ</i>, etc. Sed det exemplum
+<i>noctis</i> pro <i>nocte</i>: aliter enim non intelligetur; si tamen
+ita intelligetur poeta.» <i>incedere noctu, Quod tardent cursum tenebræ,
+dolet</i> conj. Ernesti. <i>noctes</i> Put.
+&mdash;<a name = "var8_338" id = "var8_338" href =
+"#line8_338">338.</a>&nbsp;<i>Quæ</i>, non <i>Quod</i>, scripti;
+<i>tenebræ</i> iidem cum R.&nbsp;3, ac Parm. <i>itque</i>, non
+<i>idque</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var8_341" id = "var8_341" href =
+"#line8_341">341.</a>&nbsp;<i>Tarpeia</i> ed. Dausq. et Gryph. ad cujus
+marg. <i>Tarpeias</i> emend. Casaub.
+&mdash;<a name = "var8_345" id = "var8_345" href =
+"#line8_345">345.</a>&nbsp;<i>moventi</i> Oxon. Put. R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var8_349" id = "var8_349" href = "#line8_349">349.</a>
+Ita Colon. ut jam olim conjecerat Barth. Adv. III,&nbsp;1. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_264">ad I,&nbsp;264</a>.
+Vulgo <i>tumidi, versa turbati mente</i>, ut <i>tumidi</i> ad Varronem,
+et <i>turbati</i> ad Paullum spectet, monente Cell.
+&mdash;<a name = "var8_350" id = "var8_350" href =
+"#line8_350">350.</a>&nbsp;<i>at</i>, non <i>ac</i>, Col.</p>
+
+<span class = "pagenum">498</span>
+<p><a name = "var8_359" id = "var8_359" href = "#line8_359">359...
+361.</a>
+Hi versus absunt ab edd. R. pr. Mediol. Marsi et Martini Herbip.
+&mdash;<a name = "var8_361" id = "var8_361" href =
+"#line8_361">361.</a>&nbsp;<i>Lanuvium</i> Colon. Tell. et R.&nbsp;2;
+<i>Lavinium</i> Oxon. et Puteol. Vulgo <i>Lavinum</i>; vid. not.
+<i>atque</i>, non <i>ac</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var8_363" id = "var8_363" href =
+"#line8_363">363.</a>&nbsp;<i>trepido</i> Put. et Dausq. et al.
+<span class = "pagenum">499</span>
+quo sensu forte <i>lubricus Almon</i> dicitur Ovid. Fast. IV, 337,
+judice Lefeb. qui perperam addit: «in c. Tell. legitur <i>Albone</i>.
+Equidem <i>Almon</i> fuit civitas in Thessalia, a Scythis condita: sed
+etiam fuerunt <i>Albones</i> in Illyria, quæ gens Slavica, a Scythis
+quoque orinnda; ut Phryges, qui hoc nomen in Italiam cum Cybeles cultu
+transtulisse dicuntur. Adjiciam, Germanis quoque sollemne fuisse Deam
+Hertam (Terram), immo currum ejus, vestes fluvio quotannis lavare: Terra
+autem eadem ac Cybele. At Germani a Sarmatis, et hi a Scythis oriundi.
+Hinc videre est, quam ab origine primævæ gentes inter se conveniant.»
+Vulgg. <i>Cybelen</i>, Κυβέλην, vel <i>Cybellen</i>. Sed <i>Cybeben</i>,
+Κυβήβην, scripsi, quod etiam suasisse video Drak. ad h.l. ad IX, 293, et
+inpr. ad XVII,&nbsp;8, ubi Heins. ad Prudent. περὶ στεφ. X,&nbsp;196;
+Spanhem. ad Callim. H.&nbsp;in lavacr. Pall. pr. et Broukh. ad Prop.
+III, <span class = "smallcaps">xv</span>, 35, suffragatur, etsi
+<i>Cybelen</i> scribendum statuerint Stephan. Schediasm. de delectu in
+lection. Virg. pag. 57, et Barnes. ad Eurip. Bacch. v.&nbsp;79, quorum
+ille monet, vocem esse Græcam, ut <i>Philomelam</i> et alias, præcipue a
+μέλος deductas, hic vero, secundam syllabam nunc longam, nunc brevem
+esse, ut in <i>Sydonius</i>, et ut prima in <i>Eos</i>, quia Græci <span
+class = "greek" title = "Kubêlê">Κυβήλη</span> et <span class = "greek"
+title = "Kubelê">Κυβέλη</span>, <span class = "greek" title =
+"Sidônios">Σιδώνιος</span> et <span class = "greek" title =
+"Sidonios">Σιδόνιος</span>, <ins class = "correction" title = "’Ἐώς et Εώς’ legitur"><span class = "greek" title = "Êôs">Ἠώς</span> et <span
+class = "greek" title = "Eôs">Ἕως</span></ins> dixerint. Sed vid. præter
+laudatos VV. DD., Heins. et Heyne ad Virg. Æn. III, 111, et X,&nbsp;220.
+Gudius et Burm. ad Phædr. III, <span class =
+"smallcaps">xvii</span>,&nbsp;4, <span class =
+"smallcaps">xx</span>,&nbsp;4; Græv. ad Lucian. T.&nbsp;II, p.&nbsp;895,
+et Berkel. ad Steph. Byz. v. <span class = "greek" title =
+"Kubeleia">Κυβελεια</span>.</p>
+
+<span class = "pagenum">500</span>
+<p><a name = "var8_367" id = "var8_367" href = "#line8_367">367.</a>
+Vulgg. <i>Tibridis</i>. Sed est <span class = "greek" title =
+"Thumbris">Θύμβρις</span>. V. Intpp. ad Virg. Æ. III, 500, et VIII,
+330&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "var8_369" id = "var8_369" href =
+"#line8_369">369.</a>&nbsp;<i>Simbruvio</i> Col. R.&nbsp;3, et Parm.
+prob. N.&nbsp;Heins. qui <i>Simbruvina stagna</i>, <i>colles</i> et
+<i>aquas</i>, non <i>Simbruina</i>, vel cum Lipsio <i>Imbrivina</i> ap.
+Tac. Ann. XI, 13; XIV, 22, et Cels. IV,&nbsp;5, scribendum putabat.
+<i>Simbrunio</i> Ox. <i>Symbruvio</i> R. pr. et Med. <i>Imbruvio</i>
+Marsi ed. Ven. <i>Imbrivio</i> Lips. ad Tac. Ann. XI, 13. Vulgo
+<i>Simbrivio</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">501</span>
+<p><a name = "var8_374" id = "var8_374" href = "#line8_374">374.</a>
+<i>volant</i> conj. N.&nbsp;Heins. quod tamen <i>ensibus</i> non
+convenit. Præstiterit <i>colunt</i>, h.e. amant, præferunt, vel poliunt,
+ut ap. Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>,&nbsp;9, et
+Ov. Art. III, 107.</p>
+
+<p><a name = "var8_376" id = "var8_376" href = "#line8_376">376.</a>
+<i>dapsilibus mensis</i> in mentem veniebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_377" id = "var8_377" href =
+"#line8_377">377.</a>&nbsp;<i>Phetia</i> Col. <i>Rhecia</i> Ox. et
+R.&nbsp;3; <i>Rhetia</i> Put. quas lectt. ex. Virg. Ge. II, 96, ortas
+esse, non male suspicatur N.&nbsp;Heins. <i>et e celebri</i> corrig.
+idem cum patre suo, quia Veliternus ager minime ignobilis fuerit, si
+vetustatem oppidi ipsius, et frequentiam civium spectes, unde et Cæsar
+Augustus duxerit originem, sive ubertatem agri, et vini in eo
+præstantissimi proventum. Hinc Lefeb. eam emendat. recepit. <i>in
+celebri</i>, scilicet οὖσαι, conj. Dausq.
+&mdash;<a name = "var8_378" id = "var8_378" href =
+"#line8_378">378.</a>&nbsp;<i>inmiti</i>, non <i>inimico</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var8_379" id = "var8_379" href =
+"#line8_379">379.</a>&nbsp;<i>Pomptini</i> Col. prob. N.&nbsp;Heins. et
+al. ob
+<span class = "pagenum">502</span>
+euphoniam. <i>Promptini</i> Oxon. Vulgo <i>Pomtini</i>, vel
+<i>Pontini</i>, ut ap. Fest. in <i>Pontina tribu</i>, quam æque ac
+paludem Pontinam a Pontia urbe dictam tradit, et ap. Dion. Cass. XLIV,
+pag. 242; XLV, p.&nbsp;274, τὰ Πόντινα ἕλη.
+&mdash;<a name = "var8_382" id = "var8_382" href =
+"#line8_382">382.</a>&nbsp;Malim fere <i>æthera</i> pro <i>æquora</i>,
+h.e. campos, etsi hoc quoque ferri potest; vid. not.
+&mdash;<a name = "var8_386" id = "var8_386" href =
+"#line8_386">386.</a>&nbsp;<i>Tyrrheni in valli medio</i> opinabatur
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_388" id = "var8_388" href =
+"#line8_388">388.</a>&nbsp;Locus fœde interpolatus, in quo majore cum
+fiducia destruas aliena, quam moliaris et struas tua. <i>Tunc ictæ
+species iniere ac bella magistro</i> Col. <i>Tunc icte species nuere ac
+b. mgro</i> Oxon. <i>Tunc ictæ
+<span class = "pagenum">503</span>
+species numere ac belli</i> Put. <i>Tunc ictæ s. ruere acri bella m.</i>
+R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. Vulgatam lectionem, <i>Tunc icti specie ruere
+acri in b. m.</i> cujus difficultates plerique intpp. vel non senserunt,
+vel callide dissimularunt, et quam Draken. quia de loco hoc conclamato
+constituere non audebat, asterisco adjecto, servavit, verbis <i>acri in
+b. m.</i> parenthesi inclusis, adjuvari posse putabat Barth. Adv.
+III,&nbsp;1, ut <i>species</i> sit exemplum, quod acre sane magisterium
+in bello sit, et virtute inaudita percellat mentes paventium, nec minus
+percusserit Porsenam, quam ferrum militiæ magistrum. Idem conj. <i>Tunc
+icto spes conciderant</i>, vel <i>corruerant, ac bella magistro</i>,
+scilicet militiæ Tyrrhenæ, quem Mucius occiderat. Sed magis sententia
+ejus eo inclinabat, ut totum versum vel spurium, vel certe sequenti
+postponendum censeret. Posterius placebat etiam N.&nbsp;Heins. qui tamen
+tentabat (<i>Acti his auspiciis iniere hoc bella m.</i>), ut
+<i>auspicium</i> sit omen infaustum (ut ap. Senec. Troad. 608), et eo
+<i>agi</i>, ut ap. Virg. Æn. III,&nbsp;5. <i>Tunc icti specie furere in
+fera bella ministri Cernitur</i>, etc. emend. Burm. hoc sensu, Porsenam
+specie purpurati, seu scribæ vulnerati in furorem actum esse, <i>Tunc
+icti specie finire hoc b. m. Cernitur</i>, etc. refinxit Lefeb. qui, ut
+solet, non minus barbare, quam confidenter, præter alia, hæc disputat:
+«Locum editoribus nimia præcipitantia impervium facile erat restituere.
+Dic, Porsena tunc effugiens feliciter ardentem dextram Mucii cernitur
+<i>specie icti</i> (<i>à la vue de ce coup</i>, ut <i>species</i> in
+Virg. Æn. II, 407, et <i>icti</i> in secundo casu, ut in Gell. IX, 13,
+extr.) finire bella, (quomodo in clipeo id cerni potest?) <i>hoc
+magistro</i>, Mucio docente, quid timendum a Romanis conjuratis habebat.
+Si Burm. scripsisset: <i>Tunc icti specie finire hæc bella ministri</i>,
+ne minimum ab historia recessisset. Placet mihi admodum hic versus, sed
+nimium differt <i>ministri a magistro</i>. Saltem fuisset
+<i>ministro</i>, vel in uno antiquo, et in textum vocassem.» Omnibus his
+conjecturis longe, puto, præstat ingeniosa illa, quam adtulit Ill.
+Ernesti, qui arbitratur omnino transponendum esse versum, et sic
+legendum: <i>Hac acti specie ruere acri in bella magistro</i>, hac
+effigie clipei, in quo tantum facinus expressum admirabundi spectabant
+milites, <i>acti</i>, inflammati, ruebant in bella duce tam acri et
+forti. Vellem tamen, hæc emendatio minus a lectione MSS. abhorreret, et
+sine versus transpositione carminis nitori atque dignitati consuli
+posset. Post tot itaque VV. DD. conatus meum judicium non nisi timide
+interposuisse videri velim, nec tantum mihi sumsisse, ut meliora me
+dedisse, vel adeo rem acu tetigisse mihi persuadeam. Quum vero scabies
+mera et rubigo sit lectio, quæ in omnibus libris circumfertur, veniam
+dabit L.&nbsp;B. quod aliam in ejus locum substituerim, quam, simul ac
+meliora edoctus fuero, ipse primus damnabo. Olim conjiciebam:
+<i>Triginta decies iniere hoc b. m.</i>, vel <i>Ter centum auspiciis
+iniere</i>, actus pro conatu, vel <i>sitiere ea</i>, sive <i>hæc bella
+magistri</i>, h.e. ducis, cujus prima sors exierat; sed nunc reposui:
+<i>Tunc ictus specie</i>, adspectu, viso, ut ap. Virg. Æn. II, 407; Cic.
+Tusc. II, 23; IV, 14, al. (nisi malis <i>species</i> sive
+<i>speciem</i>, quoad habitum oris, τὸ εἶδος) <i>pavitare hoc bella
+magistro</i> (bella et pericula sibi inminentia tali duce)
+<i>Cernitur</i>, etc. Possis etiam suspicari: <i>Tunc ictus specie
+minitantis bella</i> (sive <i>tela</i>, etsi præstiterit <i>magna</i>,
+sive <i>vana</i>, certe <i>multa</i>) <i>magistri</i>, (ducis
+conjuratorum, cujus prima sors excidit)... vel <i>Tunc ictus specie</i>
+(sive <i>species</i>, sive <i>speciem</i>) <i>minitans ac multa magistro
+Cernitur, effugiens</i> (postquam effugerat), etc. ut apud Liv. II, 12,
+<i>Quum rex, simul ira infensus, periculoque conterritus, circumdari
+ignes minitabundus juberet</i>, etc. et ap. Virg. Æn. VIII, 649,
+<i>Illum indignanti similem, similemque minanti Aspiceres</i>, etc.
+<i>Ictus specie</i>, ut <i>prope adtonitus miraculo rex</i> ap. Liv.
+l.c. Similiter <i>ictus</i> (gall. <i>frappé</i>) <i>re nova</i>,
+<i>metu</i>, <i>conscientia</i>, etc. ap. Liv. I,&nbsp;16;
+XXVII,&nbsp;9; XXXIII, 28; πληγεὶς, vel ἐκπληγεὶς ἦτορ Homer. Iliad. γ,
+31; ς, 225; Aristoph. Plut. 673; λόγων Pythag. carm. aur. 22; ἐρωτι
+Eurip. Med. v.&nbsp;3.
+<span class = "pagenum">504</span>
+Eadem metaphora, a telo desumta, dicitur <i>percussus</i> (vid. ad
+<a class = "crossref missing" href = "bookII.html#line2_143" title = "recte 143?">II, 113</a>) et <i>perfixus desiderio</i> ac <i>telis pavoris</i>
+Lucret. II, 360, III, 306. Withof. putabat, vulgatam sic commode
+lectionem explicari posse: <i>Tunc acri magistro in bella</i>, Mucio
+Scævolæ, cernitur arte cælaturæ <i>sub specie icti ruere Porsena
+effugiens</i>, etc. vel legendum esse, <i>tunc his auspiciis ruere acri
+in bella magistro C.</i>, vel potius, <i>Dum victi specie tremere, ac
+pallescere monstro</i> (h.e. insolito facinore) <i>Cernitur</i>, etc. ut
+Porsena visus sit ipse trepidare, quasi propria manus arserit; de quo
+vide Florum, et, qui ab ejus interpr. laudantur, Senecam ac Sidonium.
+Vir doctus in <i>Allg. Litt. Zeit. a.</i> 1796, N. 139, emendat,
+<i>Tanta ictus specie finire hoc bella magistro Cernitur</i>, ut sensus
+sit: ab hoc viro edoctus, quanta sibi pericula obeunda sint, bellum
+finire constituit. Sed quomodo et talis sententia his verbis exprimi, et
+aliquis <i>bellum finire</i> in cælatura <i>cerni</i> possit, equidem
+non adsequor. Withofius autem non librariorum errores, sed ipsius poetæ
+orationem correxisse videtur.</p>
+
+<p><a name = "var8_390" id = "var8_390" href = "#line8_390">390.</a>
+<i>Axur</i> Col. quod tacite recepit Lefeb. et præter Scalig. ad Festum
+defendit N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Virg. Æn. VII, 799, ubi eum
+refellit Heyne. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_532">ad IV, 532</a>.
+&mdash;<a name = "var8_393" id = "var8_393" href = "#line8_393">393,
+394.</a>&nbsp;Ita scripti. Vulgo <i>Ferentinos Privernat. maniplos D. s.
+excitos</i>. Verbum <i>ducebat</i> fraudi fuit librariis, qui non
+viderunt, illud ad præcedd. spectare. Nec tamen <i>simul</i> h.l. pro
+<i>cum</i> positum esse, Drak. mihi persuasit. Sulla ducebat eos, qui
+arant Circæa juga, etc. excitis simul Ferentinis P. m.</p>
+
+<span class = "pagenum">505</span>
+<p><a name = "var8_398" id = "var8_398" href = "#line8_398">398.</a>
+<i>Sessa</i> Col.
+&mdash;<a name = "var8_402" id = "var8_402" href =
+"#line8_402">402.</a>&nbsp;<i>Lirinatum</i> emend. Cellar. Geogr. ant.
+II,&nbsp;9, p.&nbsp;822, 823, ed. Lips. a. 1701, ut sint Interramnates,
+quos Succasinos et Lirinates cognominabant (vid. Plin. III,&nbsp;5, et
+Grut. Inscr. p.&nbsp;431), et qui inter Arpinum et Aquinum sub Casilino
+monte, et ad Lirim fl. sedes habebant; vid Liv. XXVI,&nbsp;9. Possis
+etiam intelligere incolas Liris opp., quod memoratur Melæ II,&nbsp;4,
+nisi malis legere <i>Cassinatum</i>. Casinates, vel Cassinates (apud
+Cicer. Phil. II, 40 al.) dicti a <i>Casino</i>
+<span class = "pagenum">506</span>
+opp. vel <i>Cassino</i> (Cicer. Phil. II,&nbsp;4), de quo vid. <a class
+= "crossref missing" href = "bookIV.html#not4_227" title = "in Not.">ad
+IV, 227</a>.
+&mdash;<a name = "var8_403" id = "var8_403" href =
+"#line8_403">403.</a>&nbsp;Abest hic versus a R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var8_411" id = "var8_411" href = "#line8_411">411.</a>
+<i>eloquium</i> Put. <i>eloquii</i> e Parm. recepit Draken. auctore
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var8_412" id = "var8_412" href = "#line8_412">412.</a>
+<i>Therapnæo</i> scripti. Vulgo <i>Theramnæo</i>, vel <i>Theramneo</i>;
+vid.
+<span class = "pagenum">507</span>
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_303">ad VI, 303</a>;
+<i>Theraneo</i> Parm.
+&mdash;<a name = "var8_415" id = "var8_415" href =
+"#line8_415">415.</a>&nbsp;<i>Casperia</i> Col. vid. Intpp. ad Virgil.
+Æn. VII, 714. Vulgo <i>Casperula</i>.
+&mdash;<a name = "var8_418" id = "var8_418" href =
+"#line8_418">418.</a>&nbsp;Forte leg. <i>refectus</i>, h.e. factus. Dura
+certe videtur
+<span class = "pagenum">508</span>
+Schmidii explicatio: clipeus fertur rotundus.
+&mdash;<a name = "var8_419" id = "var8_419" href =
+"#line8_419">419.</a>&nbsp;<i>Conique i.</i> Col. et R.&nbsp;3,
+<i>Denique et i.</i> Ox. R. pr. Parm. Med. Mars. et Martin. Herbip.
+<i>lævo tegmina crure</i> scripti, R.&nbsp;1; Med. <i>at lævi tegmine
+cruris</i> Mars. et Mart. Herb. Vulgata lectio <i>Vertice et implumes,
+ac lævi tegmine cruris Ibant</i> debetur Nicandro.
+&mdash;<a name = "var8_420" id = "var8_420" href =
+"#line8_420">420.</a>&nbsp;<i>Sangum</i> ed. Marsi Ven. Vulgo
+<i>Sanctum</i>. Sed <i>Sancum</i> emend. Cell. et N.&nbsp;Heins. vid.
+not.
+&mdash;<a name = "var8_421" id = "var8_421" href =
+"#line8_421">421.</a>&nbsp;<i>ferebat</i> scripti.
+&mdash;<a name = "var8_422" id = "var8_422" href =
+"#line8_422">422.</a>&nbsp;<i>proprio</i>, non <i>patrio</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var8_423" id = "var8_423" href =
+"#line8_423">423.</a>&nbsp;<i>Rexisti magna ditione</i> corrig.
+N.&nbsp;Heins. quod placere potest coll. Virg. Æneid. X,&nbsp;53. Sed
+abhorret a verbis <i>de proprio c.</i> et minus durum videtur, jungere
+<i>populos magna ditione</i>, h.e. potentissimos, qui <i>in magno
+imperio erant</i>, ut utar verbis Cic. Mur. 11, ut <i>magna</i> sit pro
+<i>magnos</i>, vel <i>magna in ditione</i>, nisi alterutrum potius
+reponere malis.</p>
+
+<p><a name = "var8_424" id = "var8_424" href = "#line8_424">424.</a>
+<i>Quid, qui</i> (quod, Barthio monente, admirationem commode
+<span class = "pagenum">509</span>
+infert) scripti et priscæ edd. ante Junt. in qua Nicander <i>Et qui</i>
+dedit.
+&mdash;<a name = "var8_426" id = "var8_426" href =
+"#line8_426">426.</a>&nbsp;<i>æquore verno</i> conj. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var8_429" id = "var8_429" href =
+"#line8_429">v.&nbsp;429</a>, <i>aciem minitatur</i>, vel
+<i>molitur</i>, vel, quod ceteris præferebat, <i>meditatur</i>, Barth.
+Adv. I,&nbsp;5, suspicatur <i>acies iniit Mavurtia</i>; sed recte monet,
+h.l. forsan de exercitatione, non de prælio Amazonum agi. Cf. a Lefeb.
+laud. Senec. Med. 214, <i>acies imitatur</i>, ut <i>belli simulacra
+ciere</i> dixit Virg. Æn. V,&nbsp;585, 674.</p>
+
+<p><a name = "var8_431" id = "var8_431" href = "#line8_431">431.</a>
+<i>scruposæ</i> opinabatur N.&nbsp;Heins. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#var7_274">ad VII, 274</a>.
+<span class = "pagenum">510</span>
+&mdash;<a name = "var8_435" id = "var8_435" href =
+"#line8_435">435.</a>&nbsp;<i>vibrant in lumina</i> Oxon. <i>vibrant
+rutilantia</i> conj. N.&nbsp;Heins. <i>sanguineam vibrant in nubila
+lucem</i> Drakenborch. cui tamen id non necesse videtur.
+&mdash;<a name = "var8_438" id = "var8_438" href =
+"#line8_438">438.</a>&nbsp;<i>Hadria</i> pro <i>Adria</i> scripsit
+Drakenborch. suadente N.&nbsp;Heins. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_54">ad I,&nbsp;54</a>.
+&mdash;<a name = "var8_439" id = "var8_439" href =
+"#line8_439">439.</a>&nbsp;<i>Hoc Picus</i> ex emendat. N.&nbsp;Heins.
+recepi cum Draken. et Lefeb. Sed illi recte
+<span class = "pagenum">511</span>
+jungebant <i>Hoc</i>, scilicet Asculum <i>Picus statuit</i>, h.e.
+condidit (vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_24">ad
+I,&nbsp;24</a>); hic vero <i>Hoc nomen</i>, scilicet Piceni, ni fallor:
+nam ipsi non placuit, nos docere, quod nomen intellexerit. Id quidem
+adridere potest, quoniam <a class = "crossref" href =
+"#line8_443">v.&nbsp;443</a>, totius telluris mentio fit, et nomen
+Piceni vulgo deducitur a <i>pico</i>, cujus avis ductu Sabinos (cf.
+<a class = "crossref" href = "#not8_424">not. ad v.&nbsp;424</a>) in has
+oras venisse memorant Strabo V, p.&nbsp;166, al. 368, et Festus voc.
+<i>Picena regio</i>: quamvis alii a <i>pice</i> agrum Picenum (quasi
+<i>piceum</i>) putant dictum. Sed illa ellipsis dura est, et quo tum
+verba <i>memorabile ab a. S.</i> referenda? Forte post <a class =
+"crossref" href = "#line8_442">v.&nbsp;442</a> excidit alius, quo totam
+regionem a Pico, Asculi conditore, nomen adcepisse poeta declaravit.
+<i>Vopicus</i> scripti. <i>Vos Picus</i> corrig. Barth. Adv. I,&nbsp;5.
+<i>Ut Picus</i> Rom. 1, 3, Med. Vulgo <i>Vepicus</i>, quod exponunt,
+parvus Picus, ut <i>Vejovis</i>, <i>vegrandis</i>, etc. quia ex homine
+avis factus sit; prob. Dausq. qui non minus inepte pro <i>statuit</i>
+emend. <i>Fauni</i>, vel potius <i>Fatui</i> (quod nomen alii Fauno
+dant, teste Festo voc. <i>Picus</i>) <i>genitor</i> (vid. Virg. Æn. VII,
+48), quod recepit Cell. Sic et Livineium conjecisse, et in ed. Basil.
+Henr. Petri editum esse, notavit ad marg. Silii sui Cortius, et ex eo
+Ernesti.
+&mdash;<a name = "var8_441" id = "var8_441" href =
+"#line8_441">441.</a>&nbsp;<i>Exemtum</i> Rom. 1, 3, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var8_442" id = "var8_442" href =
+"#line8_442">442.</a>&nbsp;<i>croceum plumis</i> Col.
+&mdash;<a name = "var8_445" id = "var8_445" href =
+"#line8_445">445.</a>&nbsp;<i>Asisos</i> ex emendat. Scalig. recepere
+Cell. et Lefeb. quia <i>Asilorum</i> nemo mentionem facit. Recte,
+opinor; etsi <i>Asisium</i> (Ptol. Ἀσίσιον, hod. <i>Assisi</i>), Umbriæ
+opp. est in monte trans Clasium fl. Francisci monachi patria, cujus
+incolæ <i>Asisinates</i> apud Gruter. p.&nbsp;21, n. 11, et Plin. III,
+14 (ubi tamen omnes MSS. <i>Asirinates</i> exhibent) dicuntur, et
+Ἀσίσινοι Procop. b. Goth. III, 12. Nam ab <i>Æsis</i> nomine
+<i>Asili</i> vocari ac formari non possunt, et Picenum, Umbriæ vicinum,
+ab qua Æsi fl. dividitur, olim forte latius patuit, vel poeta, nominum
+similitudine inductus, fines imperii, quod Æsis tenuisse
+<span class = "pagenum">512</span>
+fingitur, nimis dilatavit.</p>
+
+<p><a name = "var8_448" id = "var8_448" href = "#line8_448">448.</a>
+<i>lavans</i> Oxon. Pro <i>lavant</i>, quod etiam N.&nbsp;Heinsium
+offendisse video, quia mox <i>lavat</i> sequitur, forte <i>juvant</i>,
+vel potius <i>rigant</i> legendum.
+&mdash;<a name = "var8_449" id = "var8_449" href =
+"#line8_449">449.</a>&nbsp;<i>Mataurus</i> Col. vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#var7_486">ad VII, 486</a>.
+&mdash;<a name = "var8_452" id = "var8_452" href =
+"#line8_452">452.</a>&nbsp;<i>Tuniæque</i> scripti. Sed <i>Tinia</i>
+dicitur Plin. III,&nbsp;5; Τενέας Strab. V, p.&nbsp;227, unde Casaub.
+<i>Teneæque</i> h.l. scribendum censebat, quod jam notavit Draken.
+&mdash;<a name = "var8_453" id = "var8_453" href =
+"#line8_453">453.</a>&nbsp;<i>Clanis</i>, seu <i>Glanis</i> (hod. <i>la
+Chiana</i>) cum Tinia etiam jungitur a Plin. III,&nbsp;5, ubi
+<i>Tiberis</i>, inquit, <i>navigabilis, sicuti Tinia et Glanis
+influentes in eum</i>. Sed quoniam fluvius Etruriæ est, in cujus finibus
+ex Clusina palude trans Tiberim oritur, recte, opinor, <i>Clasis</i>
+reposuit Lefeb. suadente Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;701, ut intelligatur
+<i>Clasius</i>, qui per Umbriam lapsus Tiniæ et sic Tiberi miscetur.
+<i>Sena</i>, non <i>Senæ</i>, Colon.</p>
+
+<span class = "pagenum">513</span>
+<p><a name = "var8_455" id = "var8_455" href = "#line8_455">455.</a>
+<i>admota</i>, non <i>immota</i>, Col. <i>præstringit</i> tacite
+rescripsit Lef. et frustra.
+&mdash;<a name = "var8_456" id = "var8_456" href =
+"#line8_456">456.</a>&nbsp;<i>Arma</i> scripti, R.&nbsp;1, et Med.
+<i>lætis</i>, non <i>latis</i>, scripti et R.&nbsp;2. vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#var6_645">ad VI, 645</a>.
+&mdash;<a name = "var8_457" id = "var8_457" href =
+"#line8_457">457.</a>&nbsp;<i>Hisbellum</i> Col. <i>Hispellum, et dumosa
+jugi p. s. r. N.</i> malebat N.&nbsp;Heins. propter verba Martial. lib.
+VII, <i>ancipiti vix adeunda jugo Narnia</i>.
+&mdash;<a name = "var8_458" id = "var8_458" href =
+"#line8_458">458.</a>&nbsp;<i>viventibus</i> Oxon. unde <i>uventibus</i>
+corrig. Barth. Adv. I,&nbsp;5, et N.&nbsp;Heins. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#var3_522">ad III, 522</a>.
+&mdash;<a name = "var8_459" id = "var8_459" href =
+"#line8_459">459.</a>&nbsp;<i>Ingenium</i> Put. R.&nbsp;1, 3, Med.
+<i>Igninum</i> Oxon. <i>Inginium</i> Parm. <i>Inginum</i> Mars. et
+recentt. edd. <i>Ignuvium</i> Col. proxime verum, vid. Manut. ad Cic.
+Ep. ad Att. VII, 13, Oudend. ad Cæs. B.&nbsp;C. I,&nbsp;12, et, quos
+N.&nbsp;Heins. laudavit, Plin. XXIII,&nbsp;4, extr. (ubi idem nomen in
+vulgg. edd. mendosum circumfectur) Gruter. p.&nbsp;347, et Cluver.
+p.&nbsp;624, qui plures inscriptt. adfert. <i>in mœnibus</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_461" id = "var8_461" href =
+"#line8_461">461.</a>&nbsp;<i>Camars</i> Col. et Put. ut ap. Liv.
+X,&nbsp;25, <i>Clusium, quod Camors olim adpellabant</i>. Καμάρινον
+Strab. et Ptol. Conf. Gœfii Ind. geogr. in Scr. R.&nbsp;A. et Cluver.
+p.&nbsp;613. <i>Sassina</i> Col. et Oxon. prob. N.&nbsp;Heins. ut ap.
+Gruter. p.&nbsp;120, 297, 322, 474, 522, 923; Martial. III, 58; IX, 59,
+Reines. Class. VII, Inscr. 20. Vulgo <i>Sarsina</i>, Σαρσίνα Strab. V,
+p.&nbsp;157, Σαρσινάτοι Polyb. II, 24. <i>Sarsinates</i> ap. Gruter.
+p.&nbsp;1095, et Plin. III, 14. <i>Saxina</i> Put. <i>ditis</i>
+Tell.</p>
+
+<span class = "pagenum">514</span>
+<p><a name = "var8_464" id = "var8_464" href = "#line8_464">464.</a>
+<i>Ora</i>, Colon. et Oxon. <i>pulcherque habitum</i>, Colon.
+<i>pulcherque habitu</i>, R.&nbsp;2; <i>puerque habitu</i>, Oxon. et
+Puteol. Vulgo <i>Ore puer, puerique habitu</i>, probb. Dausq. et Barth.
+<i>Ora puer; puerumque</i>, vel <i>puerosque habitu, sed corde sagaci
+Æquabat s.</i> maluerit Burmann. non inprob. Drakenborch. et Lefeb. ut
+sub molli habitu virilis animus et prudentia latuerit. Conf. ipse
+Burmann. ad Val. Fl. V,&nbsp;593.
+&mdash;<a name = "var8_466" id = "var8_466" href =
+"#line8_466">466.</a>&nbsp;<i>primum</i> Colin. et Dausq. <i>raptis
+superabat in armis</i> R.&nbsp;1, 3, Med. culpa male festinantis
+librarii, ex præc. versu, ut passim alibi (vid. Drak.), vocem
+repetentis; unde conjecturæ N.&nbsp;Heins. hinc ortæ, <i>pictis
+rutilabat</i>, et <i>rutilis vibrabat in armis</i> parum solido nituntur
+fundamento. Conf. a Draken. laud. Prop. IV, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 27, <i>Nec rudis infestis miles radiabat in
+armis</i>. Vulgg. <i>in armis Arsacidum, et fulvo</i>, etc. <i>in armis:
+Arsacidum ut fulvo</i> Col. probb. N.&nbsp;Heins. Drak. et Lefeb.</p>
+
+<p><a name = "var8_470" id = "var8_470" href = "#line8_470">470.</a>
+<i>genus orditor</i> Col. prob. Modio, nec inprob. Lefeb. quum sit
+elegantia
+<span class = "pagenum">515</span>
+Græca, et veteres <i>orditus</i> pro <i>orsus</i> dixerint, quod
+ignoraverit N.&nbsp;Heins. qui tum <i>orsor</i> dicendum censuerit.
+&mdash;<i>Inlusaque</i> e Colon. recepi cum Lefeb. et Ernesti. Idem
+adridebat N.&nbsp;Heins. a quo merito reprehenditur Modius, qui in eodem
+cod. <i>inclusaque</i>, quod Cell. recepit, scriptum monet et probat,
+quum tamen vaccæ, non tauro, inclusa fuerit Pasiphae. Idem Heins.
+<i>commissaque tauro</i> (ut <i>Venus commissa</i> ap. Prop. IV, <span
+class = "smallcaps">vii</span>, 19, et <i>hora nos commisit in unum</i>
+ap. Ovid. Epist. XI, 21) vel <i>incestaque t.</i> tentat; sed vulgatam
+lectionem <i>invisaque tauro</i>, quam Barthius male interpretetur
+infamem tauri amoribus, (quum verisimile non sit, Silium genti Sulpiciæ
+voluisse exprobrare dedecus amati a Pasiphae tauri) defendi posse putat
+ex Virgil. Ecl. VI, Ovid. A.&nbsp;A. I,&nbsp;289 sq. et inpr. Prop. III,
+<span class = "smallcaps">xvii</span>, (al. 19) 11: <i>Testis</i>
+(Pasiphae) <i>Cretæi fastus quæ passa juvenci</i>; ex quibus locis
+pateat, eam a tauro repudiatam, adeoque ei invisam fuisse,
+<i>inmissa</i>, vel <i>inmixta</i> corrig. Beroald. Withof. conj.
+<i>insessaque tauro</i> P. coll. Stat. Silv. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>, 58; Ovid. Art. Am. I,&nbsp;293, et Ep. Her. IV,
+57; vel, si non verius, certe decentius, <i>furiosaque tauro</i>.
+&mdash;<a name = "var8_472" id = "var8_472" href =
+"#line8_472">472.</a>&nbsp;<i>Cære</i>, Καῖρε, vel Καίρη, non
+<i>Cere</i>, Col. <i>Corona</i> Oxon. Put. R.&nbsp;3.
+&mdash;<a name = "var8_473" id = "var8_473" href =
+"#line8_473">473.</a>&nbsp;<i>Tarconis</i>, ut <span class = "greek"
+title = "Tarkôna">Τάρκωνα</span> ap. Strab. scribendum puto, et sine
+adspirat. etsi <span class = "greek" title = "Tarkôn">Τάρκων</span>
+Steph. Byz. dicitur. Conf. Pier. Heins. et Heyne ad Virgil. Æn. VIII,
+506, 603; XI, 727. <i>Grabiscæ</i> Col. solenni librarr. errore v.c.
+inf. <a class = "crossref" href = "#line8_505">v.&nbsp;505</a>, <a class
+= "crossref" href = "#line8_543">543</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line8_606">606</a>; X,&nbsp;460; Draken. qui præterea laudat Reines.
+comment. ad Inscr. Class. I,&nbsp;10. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_236">not. ad I,&nbsp;236</a>. <i>Graniscæ</i>
+R.&nbsp;1, et Med.
+&mdash;<a name = "var8_474" id = "var8_474" href =
+"#line8_474">474.</a>&nbsp;<i>Haleso</i>, non <i>Aleso</i>, Col. et
+R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var8_475" id = "var8_475" href =
+"#line8_475">475.</a>&nbsp;<i>Usium</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Med. Mox
+<i>Fregenæ</i> ex ed. Marsi recepi, quod
+<span class = "pagenum">516</span>
+et tacite fecit Lefeb. Ita pro <i>Fregellæ</i>, quæ Volscorum urbs est,
+(vid. <a class = "crossref missing" href = "bookV.html#not5_542" title =
+"in Not.">ad V,&nbsp;542</a>) legendum esse, post Cellar. Geogr.
+II,&nbsp;9, et Cluver. p.&nbsp;498, jam monuere N.&nbsp;Heins. et Drak.
+Conjicerem <i>Rusellæ</i> (quæ una ex <span class =
+"smallroman">XII</span> oppidis veterum Tuscorum et prisca colonia fuit,
+cujus clara restant vestigia); nisi <i>Fregenæ</i> propius ad vulgatam
+lect. adcederet, et prior syll. voc. <i>Rusellæ</i> longa forte esset.
+Ρουσέλλαι certe Ptolem. dicitur.
+&mdash;<a name = "var8_477" id = "var8_477" href =
+"#line8_477">477.</a>&nbsp;<i>Fæsula</i>, non <i>Fesula</i>, Col. ut ap.
+Græcos (vid. not.) et Gruter. p.&nbsp;533, n. 5. <i>Fesula</i> soli
+Plin. III,&nbsp;5, dicitur.</p>
+
+<span class = "pagenum">517</span>
+<p><a name = "var8_484" id = "var8_484" href = "#line8_484">484.</a>
+<i>procedere</i> Ox. non inprob. N.&nbsp;Heins. coll. <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#line6_444">VI, 444</a>. Sed ibi de
+solenni consulum processione, die initi muneris agi, monet Drak.
+&mdash;<a name = "var8_485" id = "var8_485" href =
+"#line8_485">485.</a>&nbsp;<i>vinxit</i> R.&nbsp;1, et Med. vulgari
+errore, de quo vid. Draken.
+&mdash;<a name = "var8_489" id = "var8_489" href =
+"#line8_489">489.</a>&nbsp;Vulg. <i>Hos juxta</i>. Sed <i>His mixti</i>
+Col. <i>His mixta</i> Put. et R.&nbsp;2. <i>His juxta</i> Oxon.
+<span class = "pagenum">518</span>
+&mdash;<a name = "var8_493" id = "var8_493" href = "#line8_493">493,
+494.</a>&nbsp;Ita in Colon. <i>capiti</i> etiam in Oxon. R.&nbsp;1, Med.
+<i>capidi</i> Puteol. Vulgo <i>caput his capiti ferino Stat
+cautum</i>.</p>
+
+<p><a name = "var8_495" id = "var8_495" href = "#line8_495">495.</a>
+<i>At</i>, non <i>ac</i>, Colon.
+&mdash;<a name = "var8_496" id = "var8_496" href =
+"#line8_496">496.</a>&nbsp;<i>atque
+<span class = "pagenum">519</span>
+hydris</i> emend. N.&nbsp;Heins. quia penultima in <i>chelydris</i>
+præter exemplum corripitur.
+&mdash;<a name = "var8_498" id = "var8_498" href =
+"#line8_498">498.</a>&nbsp;<i>Angitiam</i> e. Col. recepere Drak. Lefeb.
+et Ernesti. <i>Agnitiam</i> R.&nbsp;1, et Med. Ego reduxi vulgatam lect.
+ut ab <i>anguibus</i> carmine ciendis <i>Anguitia</i>, non ab iis
+<i>angendis Angitia</i> sit dicta. Conf. Heins. et Heyne ad Virgil. Æn.
+VII, 759, et quos Drak. laudat, Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;60, et
+Delr. ad Sen. Med. v.&nbsp;1024.
+<span class = "pagenum">520</span>
+&mdash;<a name = "var8_503" id = "var8_503" href =
+"#line8_503">503.</a>&nbsp;<i>Marsua</i> Col. unde <i>Marsya</i>
+restituit N.&nbsp;Heins. <i>Marsia</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. Cell.
+<i>Martia</i> edd. recentt. etiam Lefeb. <i>Phrygias... Crenas</i> ex
+emend. ingeniosa Salmas. ad Solin. p.m. 586 (al. 834, 5), recepi cum
+Lefeb. et Ernesti. Silium ita scripsisse, pro certo quidem adfirmare
+nolim: sed lectiones codd. scr. et edd. minus satisfaciunt, et stupore
+librarr. natæ videntur. Vulgo <i>Phrygios Crenos</i>; et <i>frenos</i>
+scripti, R.&nbsp;1, 3, Med. h.e. imperium. (vid. <a class = "crossref
+missing" href = "bookI.html#not1_144" title = "in Not.">ad
+I,&nbsp;144</a>) prob. N.&nbsp;Heins. ut conveniat verbis Ovid. Met. XV,
+60, <i>fugerat una Et Samon et dominos</i>, etc. Idem olim conj.
+<i>Phrygios threnos</i>, non inprob. Drak. quum in Phrygia, præter
+<i>Aulocrenen</i> fontem, etiam <i>Aulothrenis</i> (Ἀυλοθρηνὴς) vallis
+fuerit, si antiquis codd. Plin. V,&nbsp;29, quos Salmas. consuluerit,
+fides habenda. Quod etsi dubium est, (repugnat certe Harduin.)
+conjectura tamen quodammodo firmari potest ex Ovid. Met. VI, 392 sq. An
+legendum <i>Phrygius Marsya Crenen</i>, vel <i>Phrygiam Crenen</i>, seu
+<i>Crenam</i>,
+<span class = "pagenum">521</span>
+quia <i>Aulocrene</i> αὐλοῦ κρήνη, vulgo in singul. dicitur? Sed vid.
+not.</p>
+
+<p><a name = "var8_511" id = "var8_511" href = "#line8_511">511.</a>
+<i>cedit studii</i> emend. N.&nbsp;Heins. quum <i>studio</i> et
+<i>sanguine</i> parum concinne concurrant. <i>Siricinus</i> Col. unde
+<i>Sidicinus</i> recte jam correxit N.&nbsp;Heins. ut intelligatur
+<i>Teanum Sidicinum</i>, quod opp. Calibus etiam conjunxerint Silius
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_524">XII, 524</a>; Virg.
+Æn. VII, 727, et Liv. XXVI,&nbsp;9. Vulgg. <i>vicinus</i>, quod e glossa
+forte inrepsit, quoniam urbes illæ sunt vicinæ.
+&mdash;<a name = "var8_512" id = "var8_512" href =
+"#line8_512">512.</a>&nbsp;<i>parvus</i> scripti et editi ante
+Nicandrum, qui primus
+<span class = "pagenum">522</span>
+<i>parvæ</i> dedit. Urbes Campaniæ Strab. V, p.&nbsp;248; πολίχνια,
+oppidula, dici, exceptis Capua et Teano, monet N.&nbsp;Heins. Sed idem
+Strabo V, p.&nbsp;164, Cales πόλιν ἀξιόλογον vocat. Conf. not.
+<i>urbi</i>, non urbis, scripti, R.&nbsp;3, et Parm. sed, teste Lefeb.
+non nisi duo scripti et R.&nbsp;1.
+&mdash;<a name = "var8_515" id = "var8_515" href =
+"#line8_515">515.</a>&nbsp;<i>ullo</i>, non <i>illo</i>, scripti et
+R.&nbsp;2, <i>levior belli</i> maluerit N.&nbsp;Heins. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#var4_542">ad IV, 542</a>. Idem conj.
+<a name = "var8_516" id = "var8_516" href = "#line8_516">v.&nbsp;516</a>,
+<i>venatu induta</i> h.e. pellibus et exuviis ferarum, coll. <a class =
+"crossref" href = "#line8_523">v.&nbsp;523</a>, <a class = "crossref"
+href = "#line8_570">570, 571</a>, et Suid. Βεστῖνοι ἔθνος ἐν Ἰταλίᾳ
+θηριῶδες τὸν τρόπον. Id magnopere adridet Drak. qui locis Gell.
+IX,&nbsp;4; Plin. VII,&nbsp;2; X,&nbsp;5, et Ammian. Marcell.
+XXIII,&nbsp;6, probat, <i>venatum</i> etiam dici, quidquid venatione
+capiatur.
+&mdash;<a name = "var8_518" id = "var8_518" href =
+"#line8_518">518.</a>&nbsp;<i>Avellæ</i> in omnibus libris circumfertur,
+quæ tamen non Campaniæ modo urbs et soli sterilis est, sed etiam
+<a class = "crossref" href = "#line8_543">vers. 543</a>, memoratur. Hinc
+<i>Aveiæ</i>, emend. N.&nbsp;Heins. quod in textum recepi, prob. Drak.
+<i>Aviæ</i>, quod idem
+<span class = "pagenum">523</span>
+est, edidit Lefeb. auctore Cluver. Ital. ant. p.&nbsp;750. Conjicerem
+<i>Aterni</i>, (quod teste Strab. ἐπίνειον, navale, Marrucinis, Pelignis
+et Vestinis commune fuit) nisi a literarum ductu id nimis recederet. An
+olim in Vestinis quoque <i>Avella</i>, vel <i>Ajella</i> urbs fuit, quæ
+nunc <i>Ajello</i> dicitur?
+&mdash;<a name = "var8_519" id = "var8_519" href =
+"#line8_519">519.</a>&nbsp;<i>Marrutioque simul</i> Col.
+&mdash;<a name = "var8_520" id = "var8_520" href =
+"#line8_520">520.</a>&nbsp;<i>Teate</i> Col. R.&nbsp;1, Med.
+<i>Reate</i> (Sabinorum opp.) Ox. Vulgo <i>Rheate</i>.
+&mdash;<a name = "var8_521" id = "var8_521" href =
+"#line8_521">521.</a>&nbsp;<i>in pugna affertur</i> Oxon. <i>in pugna
+offertur</i> Colon. et Put. teste N.&nbsp;Heins. qui tamen nil mutandum
+censet, nisi quod <i>in pugnam</i> maluerit. Conf. <a class = "crossref"
+href = "#var8_316">ad v.&nbsp;316</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_67">VII, 67</a>, <i>in pugnam offertur</i> dedit
+Lefeb. qui hæc notavit: «Ita recte scripti omnes et R.&nbsp;2, ut Scipio
+<i>obtulit</i>, vel <i>addidit</i> pila suis cohortibus v.&nbsp;548»,
+<i>alta</i> Col.
+&mdash;<a name = "var8_522" id = "var8_522" href =
+"#line8_522">522.</a>&nbsp;<i>demittere</i>, non <i>dimittere</i>, Put.
+probb. N.&nbsp;Heins. et Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_96">ad II, 96</a>.
+&mdash;<a name = "var8_523" id = "var8_523" href =
+"#line8_523">523.</a>&nbsp;<i>venantibus</i> malebat N.&nbsp;Heins. quia
+<i>venatu</i> (sed interjectis sex versibus) præcessit; et <a name =
+"var8_524" id = "var8_524" href = "#line8_524">v.&nbsp;524</a>,
+<i>agrorum</i>. Sed vid. not.</p>
+
+<p><a name = "var8_525" id = "var8_525" href = "#line8_525">525.</a>
+<i>E</i>, non <i>Et</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var8_526" id = "var8_526" href =
+"#line8_526">526.</a>&nbsp;<i>adventu</i>, non <i>adventum</i>,
+<span class = "pagenum">524</span>
+scripti.
+&mdash;<a name = "var8_531" id = "var8_531" href =
+"#line8_531">531.</a>&nbsp;<i>Liternum</i>, non <i>Linternum</i>, Colon.
+vid. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_654">ad VI, 654</a>;
+<i>Cyme</i> scripti et R.&nbsp;2; Κύμη Steph. Byz. et Strab. Cf. IX, 57;
+XI, 290; XIII, 400, 494, 498; Heins. et Pier. ad Virg. Æn. VI,&nbsp;2 et
+98. Intpp. ad Val. Fl. I,&nbsp;5; <i>Cume</i> R.
+<span class = "pagenum">525</span>
+1, Med. Cell. <i>Crinæ</i> Ox. Vulgo <i>Cumæ</i>; Κοῦμαι Ptolem.
+&mdash;<a name = "var8_532" id = "var8_532" href =
+"#line8_532">532.</a>&nbsp;Vulgo <i>Gaurus navalibus apta</i>, <i>Prole
+Dicarchenia</i>, vel <i>Dicharchæa</i>, prob. Marso, cui <i>Gaurus</i>
+est oppidum, cujus tamen nemo geographorum mentionem facit.
+<i>Dicarcheia</i> Put. R.&nbsp;1, Parm. Med. <i>Gaurus navalibus
+acta</i>, <i>Prole Dicarchea</i>; <i>multo</i>, etc. ex Colon. recepere
+Draken. et Ernesti, suadente N.&nbsp;Heins. qui tamen scribendum putat,
+<i>Illic Nuceria: et Gauri n. acta P. Dicharchea, multo cum milite,
+Graia Illic P.</i> quia Gaurus a Nuceria satis remotus: quasi poeta
+ordine geograph. procedat. Pro <i>acta</i> Lefeb. reposuit <i>aptus</i>
+ex emendat. Cellar. Geogr. T.&nbsp;I, p.&nbsp;671, edit. a. 1731, et
+Loyd. in Lex. vid. <i>Nuceria</i>, qui posterior refingit, <i>Illic
+Nuceria, et G. n. aptus P. Dicharchea: multo c. m. Graio Illic P.</i> ut
+Nuceria, vel incolæ Gauri ejusdem sint originis ac Puteoli. Sed Lefeb.
+punctum post <i>aptus</i> ponit, et verba seqq. ita explicat: illic fuit
+Graia Parthenope ex eadem prole, hoc est ejusdem originis, (vid.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_221">ad I,&nbsp;221</a>) ac
+Dicarchæa, multo cum milite; nam etsi a Samiis deducantur Puteoli, tamen
+hoc oppidum, quia, Strab. teste, navale fuerit Cumanorum, ab his
+conditum videri posse. Veram loci lectionem nondum constituam putat
+Ernesti, qui inprimis dubitat, an Silius Gauri mentionem ideo fecerit,
+ut populos ex eo monte adcitos significaret: sed vocem <i>acta</i>
+salvam esse, eidem persuasit Strabo V, p.&nbsp;376 ἑξῆς δ᾽ εἰσὶν αἱ περὶ
+Δικαιαρχίαν ἀκταὶ, καὶ αὐτὴ ἡ πόλις, etc. Meo qualicumque judicio lectio
+c. Colon. aptissimum præbet sensum, modo distinctio ea, qua feci,
+ratione mutetur: et interpretes, ut in vitio detegendo sagaces, ita in
+medicina adferenda parum felices fuere, dum veteres Gaurum nobis oppidum
+obtrudunt, recentiores vero non Puteolana, sed Gauri <i>navalia</i>
+intelligunt, quia hic mons in imis vitifer, et, si non aliis locis,
+certe in summitate, pinifer fuerit, adeoque ligna navalibus apta
+suppeditaverit. Sed hoc ipsum ne satis quidem constat,
+<span class = "pagenum">526</span>
+et Gaurus Juven. IX, 57, <i>inanis</i> (arboribus, putat) dicitur, vid.
+not.
+&mdash;<a name = "var8_535" id = "var8_535" href =
+"#line8_535">535.</a>&nbsp;<i>Allifæ</i> Col. ut ap. Liv. VIII, 25; IX,
+38, 42; XXII, 13, 17, 18; XXVI,&nbsp;9; Gruter. p.&nbsp;407, 417, 460,
+<span class = "greek" title = "Alliphai">Ἀλλίφαι</span> Diodor. XXII,
+35. Sed <span class = "greek" title = "Aliphai">Ἀλιφαὶ</span> Strab. V,
+p.&nbsp;238 al. 364. <i>Allife</i> Cell. et alii, ut apud Frontin. de
+Colon. p.&nbsp;83. <i>Alliphe</i> plerique libri.
+<span class = "pagenum">527</span>
+<span class = "greek" title = "Alipha">Ἄλιφα</span> Ptol.
+<i>contentæ</i> ed. Dausq. culpa librarr. nam in comment. τὸ
+<i>contemtæ</i> explicat, unde inmerito in reprehensionem N.&nbsp;Heins.
+incurrit.
+&mdash;<a name = "var8_536" id = "var8_536" href =
+"#line8_536">536.</a>&nbsp;<i>Sarrastes</i> alii, ut <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_316">X,&nbsp;316</a>, inprob.
+N.&nbsp;Heins. ad. h.l. et ad Virg. Æn. VII, 738.
+&mdash;<a name = "var8_537" id = "var8_537" href =
+"#line8_537">537.</a>&nbsp;<i>ditis opes</i> conj. D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_539" id = "var8_539" href =
+"#line8_539">539.</a>&nbsp;<i>Bæi</i> c. Col. auctoritate, vel
+<i>Baii</i> ex emend. N.&nbsp;Heins. scribendum videtur; vid. not. Vulgo
+<i>Bai</i>, et <i>Bacchi</i> Put.
+&mdash;<a name = "var8_540" id = "var8_540" href =
+"#line8_540">540.</a>&nbsp;Voc. <i>ardentem</i>
+<span class = "pagenum">528</span>
+miror nemini scrupulum injecisse, quum τὸ <i>ardens</i> modo
+præcesserit. Suspicor, illud, ex simili loco <a class = "crossref" href
+= "bookXIV.html#line14_197">XIV, 197</a>, margini adscriptum, in
+contextum inrepsisse, et poetam vel <i>ingentem</i>, vel
+<i>adflantem</i>, vel <i>fumantem</i>, vel simile quid scripsisse.
+&mdash;<a name = "var8_543" id = "var8_543" href =
+"#line8_543">543.</a>&nbsp;<i>Abella</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Med.
+vid. Heins. ad Virg. Æn. VII, 740, et Græv. ad Justin. XX,&nbsp;5. Vulgo
+<i>Avella</i> ex solenni permutatione literarum <i>v</i> et <i>b</i> in
+codd. medii ævi.</p>
+
+<p><a name = "var8_546" id = "var8_546" href = "#line8_546">546.</a>
+<i>Lætos rectoris</i> Oxon. prob. N.&nbsp;Heins. quem vid. ad h.l. ad
+XV, 122, et ad Virgil. Æn. I,&nbsp;441; Val. Fl. VI, 266; Ovid. Met.
+VII, 435, et Claud. Cons. Hon. IV, 205. <i>Lætos</i> Col. <i>Lectos</i>
+Put. et Tell. sed τὸ <i>c</i> in illo notatum puncto, in hoc deletum
+esse, testatur Lefeb.
+&mdash;<i>Lectos rectoris</i> Put. Mars. Ald. et alii quidam <i>Lectos
+rectores</i> R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. <i>Lectos venturo</i> ex ed.
+<span class = "pagenum">529</span>
+Basil. Wolfii in libros recentt. venit.
+&mdash;<a name = "var8_548" id = "var8_548" href =
+"#line8_548">548.</a>&nbsp;<i>leviora adeo</i>, vel <i>leviora duo</i>
+(vid. <a class = "crossref" href = "#not8_493">not. ad v.&nbsp;493</a>)
+emend. N.&nbsp;Heins. <i>leviora manu</i> Burm. <i>leviora domo...
+Gestarunt tela</i> Drak. hoc sensu: Scipionem Campanos, quibus præerat,
+pilis ac thorace armasse, quum domo non nisi leviora tela et ambustas
+sudes adtulissent. Hic certe verus est sensus loci, judice Ernesti. Sed
+vid. not.
+&mdash;<a name = "var8_550" id = "var8_550" href =
+"#line8_550">550.</a>&nbsp;<i>Aclydis</i>, non <i>Aclidis</i>, Colon.
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_363">ad III,
+363</a>. Mox <i>bipennis</i>, scilicet usus erat iis, omnino mihi
+legendum videtur.</p>
+
+<p><a name = "var8_552" id = "var8_552" href = "#line8_552">552.</a>
+<i>rudem</i> pro <i>sudem</i> substituendam puto. Conf. not. et verba
+Liv. XXVI, 51: <i>Legiones tertio die rudibus inter se in modum justæ
+pugnæ concurrerunt</i>. Ejusmodi rudes etiam <i>vectes</i> dicebantur,
+et νάρθηκες παχεῖς Xenoph. Cyrop. II; vid. Schwebel. ad Veget.
+I,&nbsp;9. Vulgata tamen lectio eundem præbet sensum, et defendi
+præterea potest coll. Liv. XL,&nbsp;6, extr. et 9, extr. ubi de eodem
+exercitio, non gladiatoribus tantum, sed militibus quoque solenni,
+agitur: nisi his quoque locis eadem medicina adhibenda est. Cf. etiam
+Prop. IV, <span class = "smallcaps">i</span>, 29, et Ovid. A.&nbsp;A.
+III, 515. <i>tramittere</i>, non <i>transmittere</i>, scripti h.l. et
+<a class = "crossref" href = "#line8_558">v.&nbsp;558</a>. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#var4_487">ad IV, 487</a>.
+&mdash;<a name = "var8_554" id = "var8_554" href =
+"#line8_554">554.</a>&nbsp;<i>spectacula tantæ Ambæ acies v. e.</i>
+suspic. N.&nbsp;Heins. coll. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_164">I,&nbsp;164</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_465">465</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_440">IX, 440</a>, et al. Sed vid. not.</p>
+
+<span class = "pagenum">531</span>
+<p><a name = "var8_564" id = "var8_564" href = "#line8_564">564.</a>
+<i>Batalum</i> Col. et Oxon. cum edd. Marsi. Sed vid. Intpp. ad Virg.
+Æn. VII, 739. <i>Nucras</i> Col. Vulgo <i>Mucras</i>. <i>Rufas</i>, vel
+<i>Rufras</i> corrig. Cerda ad Virg. l.c. cujus tamen opp. v.&nbsp;566,
+mentio fit. <i>Macras</i> opinatur Dausq. quia ὁ Μάκρης χωρίον memoratur
+Strab. V, p.m. 222, ubi ὅριον scribendum censet, ut sit Macra fl.
+Liguriæ finis. Utraque conject. merito damnatur a Drak. Ego fere
+<i>Bucamque</i> reponendum crediderim. Βοῦκα opp. maritimum Frentanorum;
+vid. Strab. V, p.&nbsp;167, al. 242; Mel. II,&nbsp;4; Plin. III, 12. Sic
+vel una saltem Frentanorum urbs a Silio memoratur: nam sup. <a class =
+"crossref" href = "#line8_402">v.&nbsp;402</a>, lectio dubia est. Aptius
+quidem poeta ejus mentionem fecisset sup. <a class = "crossref" href =
+"#line8_519">v.&nbsp;519</a>. Sed de ordine geographico parum sollicitus
+est, et Frentani certe altera sunt Samnitum progenies; <i>metunt</i>
+scripti et editi ante Nicandrum, qui primus <i>colunt</i> refinxit.
+<span class = "pagenum">532</span>
+&mdash;<a name = "var8_565" id = "var8_565" href =
+"#line8_565">565.</a>&nbsp;<i>Exagitant</i> Col. Vulgo <i>Exercent</i>,
+quod magis ad agriculturam, quam ad venationem pertinere monent
+N.&nbsp;Heins. et Drak. <i>Fatigant</i> Put. et Parm. unde
+<i>Vestigant</i> conj. Lefeb. Reciperem <i>fatigant</i>, nisi poetæ
+priorem syll. corriperent. Conf. Virg. Æneid. IX, 605, et vid. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#var1_63">ad I,&nbsp;63</a>.
+&mdash;<a name = "var8_566" id = "var8_566" href =
+"#line8_566">566.</a>&nbsp;<i>Rufræ</i> restituit N.&nbsp;Heins. ex
+optimis membrr. Virg. Æn. VII, 739; <i>Rufæ</i> Col. <i>Rufrie</i> Oxon.
+et Put. <i>Ruria</i> R.&nbsp;3; <i>Rufeiæ</i> Med. Vulgo <i>Rufre; quos
+aut</i> bis scripti. Vulgg. <i>quos aut R. aut quos</i>, claudicante
+versu. <i>Cæsernia</i> scripti. <i>Cesernia</i> R.&nbsp;1, et Med. Vulgo
+<i>Esernia</i>, ut ap. Frontin. p.&nbsp;109; Ἐσερνία Strab. V,
+p.&nbsp;250; <i>Esernini</i> Plin. III, 12; <i>Æsernia</i> est ex emend.
+N.&nbsp;Heins. Sic in numis apud Gruter. p.&nbsp;570, n. 10, et in
+antiq. codd. Liv. X,&nbsp;31; XXVII, 10; XLIV, 40; ejusq. Epit. XVI,
+LXXII, LXXIII, Αἰσερνία et Ptol. dicitur.</p>
+
+<p><a name = "var8_568" id = "var8_568" href = "#line8_568">568.</a>
+<i>Brutius</i> alii, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#var6_15">ad VI, 15</a>.
+<span class = "pagenum">533</span>
+&mdash;<a name = "var8_570" id = "var8_570" href =
+"#line8_570">570.</a>&nbsp;<i>terga</i> R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var8_573" id = "var8_573" href = "#line8_573">573.</a>
+<i>Sallentinæque</i> Col. et priscæ edd. Conf. Heins. et Burm. ad Virg.
+Æn. III, 400; Σαλλεντία Steph. Byz. <i>Sallentini</i> passim in marmm.
+Capitol. et optimis libris Livii. <i>Sallentinæque</i> Oxon. etiam non
+male, judice N.&nbsp;Heins. Sed vulgatæ lect. <i>Salentinæque</i> favent
+lapis ap. Gruter. p.&nbsp;199, n. 1, et auctoritas Græcorum, Steph.
+excepto; <span class = "greek" title = "Salentinoi">Σαλεντῖνοι</span> et
+<span class = "greek" title = "Salentinê">Σαλεντίνη</span> Ptol.
+III,&nbsp;1; Strab. et al. <span class = "greek" title =
+"Salantinoi">Σαλαντῖνοι</span> numi in Thes. Goltzii.
+&mdash;<a name = "var8_574" id = "var8_574" href =
+"#line8_574">574.</a>&nbsp;<i>Brundisium</i> Col. et priscæ edd. ut ap.
+Gruter. p.&nbsp;151, 801, et in antt. exemplarr. Lucani, Horat. Cic.
+Plin. Livii et al. quod jam monuit N.&nbsp;Heins. Vulgo
+<i>Brundusium</i>, <span class = "greek" title =
+"Brentesion">Βρεντέσιον</span> Strab. et Appian. <span class = "greek"
+title = "Brentêsion">Βρεντήσιον</span> Polyb. et Steph. <span class =
+"greek" title = "Brendesion">Βρενδέσιον</span> Ptol.
+<span class = "pagenum">534</span>
+&mdash;<a name = "var8_578" id = "var8_578" href =
+"#line8_578">578.</a>&nbsp;<i>Leucasiæ</i> emend. N.&nbsp;Heins. ad
+Ovid. Metam. XV, 708; Græcis utique non <span class = "greek" title =
+"Leukosia">Λευκοσία</span>, sed vel <span class = "greek" title =
+"Leukôsia">Λευκωσία</span> (Strab. V, p.&nbsp;176; VI, p.&nbsp;178;
+Lycophr. et Steph. Byz.) vel <span class = "greek" title =
+"Leukasia">Λευκασία</span> (Strab. II, p.&nbsp;84, al. 123, et Dionys.
+Hal. I, p.&nbsp;43) ut <i>Leucasia</i> Plin. 3, 7, et Marciano Capellæ
+lib. VI, dicitur. Sed Silium <i>Leucosiæ</i> secunda brevi posuisse
+licentia poetica (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_776">ad IV, 776</a>) putant Drak. ad h.l. et Salmas.
+Exerc. Plin. p.&nbsp;49, al. 68, ubi Delrium refellit, qui
+<i>Lucasiæ</i> reponendum censuerat. Addo, hanc insulam, vel a Leucasia,
+Æneæ consobrina, ibi defuncta, (Dionys. Halic. I, p.&nbsp;43) vel a
+Sirene ibidem sepulta (vid. Plin. III,&nbsp;7; Strab. V, p.&nbsp;176 al.
+252, et Lycophr. in Alexandra v.&nbsp;723, ubi conf. Tzetz.) ita
+adpellatam putari. Sirenum autem nomina ap. Tzetz. Chil. VI,
+v.&nbsp;719, sunt Λευκοσία, Λίγεια, Παρθενόπη.
+&mdash;<i>populis</i> Col. quod et idem Delrius conjecerat, refrag.
+Salmas. l.c. quum tota hæc insula scopulosa fuerit.
+&mdash;<i>Pesto</i> quidam.
+&mdash;<a name = "var8_579" id = "var8_579" href =
+"#line8_579">579.</a>&nbsp;<i>Cerillæ</i> Col. Oxon. Tell. et R.&nbsp;2.
+<i>Cerillæ</i>, seu <i>Cerelæ</i> in Tabula, hod. <i>Cirilla</i>, in
+Tyrrheni, seu Inferi maris litore, et in isthmo Bruttiorum, qui est ἀπὸ
+Θουρίων εἰς Κηρίλλους πλησίον Λάου, teste Strab. VI, p.&nbsp;176, si
+sanus est locus, de quo dubitat N.&nbsp;Heins. qui etiam <i>exustæ
+Marte</i> volebat; sed ipse sup. <a class = "crossref" href =
+"#line8_272">v.&nbsp;272</a>, <i>exhaurit</i> conjecerat, et inf.
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_590">X,&nbsp;590</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_686">XIV, 686</a>, nihil
+mutavit. Vulgo <i>Carillæ</i>, quod metri causa a manu Silii profectum
+videbatur Cluver. p.&nbsp;1285. Sed vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#var4_776">ad IV, 776</a>. <!-- yes, yes, all right already!
+-->
+<span class = "pagenum">535</span>
+&mdash;<a name = "var8_585" id = "var8_585" href =
+"#line8_585">585.</a>&nbsp;<i>humerum exsertus</i> præstiterit. Cf. loca
+in not. laudata. Idem nunc video in mentem venisse Livineio, notantt.
+Cortio et Ern.
+&mdash;<a name = "var8_587" id = "var8_587" href =
+"#line8_587">587.</a>&nbsp;<i>Flexi</i>, non <i>Flexu</i>, Col. prob.
+etiam Dausq.</p>
+
+<p><a name = "var8_588" id = "var8_588" href = "#line8_588">588.</a>
+<i>accisæ</i> Col. et R.&nbsp;1, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_392">ad II, 392</a>; <i>accisciæ</i> Ox. <i>acrisæ</i>
+Med. <i>actritæ</i> Marsi prima. <i>metitæ</i> Put. Vulgo
+<i>attritæ</i>.
+&mdash;<a name = "var8_589" id = "var8_589" href =
+"#line8_589">589.</a>&nbsp;<i>accedente</i> vel <i>intendente</i>
+malebat N.&nbsp;Heins. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_466">ad III, 466</a>. Sed vulgata bene habet.</p>
+
+<span class = "pagenum">537</span>
+<p><a name = "var8_594" id = "var8_594" href = "#line8_594">594.</a>
+<i>Aonio</i> Col. et R.&nbsp;2, probb. N.&nbsp;Heins. et Drak.
+<i>Achino</i> Oxon. <i>Achivo</i> Put. <i>Ascræo</i> R.&nbsp;1, 3, Med.
+<i>Andino</i> Tell. Parm. Mars. et al. quæ utraque lectio glossam sapit.
+vid. Virg. Ge. II, 176, et not.</p>
+
+<p><a name = "var8_596" id = "var8_596" href = "#line8_596">596.</a>
+<i>vitem</i> forte leg. pro <i>pinum</i>. Cf. not.
+<span class = "pagenum">538</span>
+&mdash;<a name = "var8_601" id = "var8_601" href =
+"#line8_601">601.</a>&nbsp;<i>proscindunt</i>, non <i>perscindunt</i>,
+scripti et R.&nbsp;2, non repugn. Dausq.
+&mdash;<a name = "var8_604" id = "var8_604" href =
+"#line8_604">604.</a>&nbsp;<i>superfluit</i> scripti, ut ap. Cic. Brut.
+91; Tac. Hist. III, 58; Plin. IV,&nbsp;7; XII,&nbsp;1, et
+<i>adfluere</i> inf. XII, 361; XIV, 208; N.&nbsp;Heins.
+<i>superfluit</i> Marsi ed. Paris. Vulgo <i>perfurit</i>.
+&mdash;<a name = "var8_605" id = "var8_605" href =
+"#line8_605">605.</a>&nbsp;<i>Vagenni</i> Col. <i>Bageni</i> Ox. Put.
+(in quo tamen <i>Bageu</i> reperit Lefeb.) R.&nbsp;1,
+<span class = "pagenum">539</span>
+2, 3, Med. <i>Bareni</i> Tell. Vulgo <i>Vageni</i>; vid. not.
+&mdash;<a name = "var8_610" id = "var8_610" href =
+"#line8_610">610.</a>&nbsp;<i>vigoris</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Med.
+quod testantur, sed inprobant N.&nbsp;Heins. et Drak. Verum τὸ
+<i>rigoris</i> in duobus scriptis, nescio quibus, exstare contendit
+Lefeb.</p>
+
+<p><a name = "var8_614" id = "var8_614" href = "#line8_614">614.</a>
+<i>Expertus</i> Put. et R.&nbsp;2: <i>fidos</i> R.&nbsp;2. Prius ab
+Heinsio silentio prætermissam miratur, et utrumque non
+<span class = "pagenum">540</span>
+inprobat Lefeb. ut jungantur verba, <i>expertus fidos sagittæ</i>, quo
+sensu <i>fidum ensem</i> dixerit Virg. Æn. VI, 524.
+&mdash;<a name = "var8_615" id = "var8_615" href =
+"#line8_615">615.</a>&nbsp;<i>Næ t. I. viros, et</i> sine librorum
+auctoritate reposuit Lefeb. Idem <i>lætos gignere ferrum</i> e c. Col.
+recepit, prob. N.&nbsp;Heins. qui comparat <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_575">III, 575</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_223">IX, 223</a>, et inpr. verba Plin. XXXVI, 27,
+<i>igne ferrum gignitur ac domatur... eademque materia aliud gignit
+primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis</i>. Sed ars ferri
+cudendi, qua Ilvæ incolæ excellebant, mox laudatur, et ab hoc versu
+aliena videtur, <i>gingere</i> Oxon. <i>Non t. dabat Ilva viros, sed
+cingere</i> (<i>ingere</i> teste Lefeb.) <i>ferrum</i> Put. <i>letos
+angere</i>, sed a m. sec. <i>tingere ferrum</i> c. Tell. non male,
+judice Lefeb. Conf. Heins. ad Ovid. Fast. IV, 287, ubi tamen <i>lætos
+fingere ferrum</i> conjicit, ut h.l. <i>lætos stringere f.</i> ut
+innuatur, eos non sagittis jaculisve, Siculorum more, sed gladio uti in
+bello consuevisse, quod maxime adridet Drak. qui tamen vulgatam lect.
+<i>lectos cingere ferrum</i> servavit. Ego mediam viam ingressus,
+<i>lætos cingere ferrum</i>, h.e. latus ense, substitui, unde eadem
+sententia exsculpi potest: nisi potius mens poetæ est, Ilvam quidem non
+totidem, quot Siciliam, viros, sed ferro gladiisque in bello tractandis
+adsuetos, usu armorum peritos, adeoque fortes armasse. Conf. sup.
+V,&nbsp;489 sqq. de Siculorum ignavia.
+&mdash;<a name = "var8_616" id = "var8_616" href =
+"#line8_616">616.</a>&nbsp;<i>quæ nutrit bella</i> R.&nbsp;1, in
+marg.</p>
+
+<p><a name = "var8_617" id = "var8_617" href = "#line8_617">617.</a>
+<i>Ignosset</i> est ex emendat. N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Claud. b.
+Gild. v.&nbsp;297. Vulgo <i>Ignoscet</i>, quod non prorsus damnandum
+videtur Lefeb. quum ex atticismo Futurum pro Optativo adhibeatur, unde
+et νομίσεις pro νομίσαις recte restituerit Cl. <i>de Villoison</i> in
+Longi Pastoral. 1, pr.</p>
+
+<span class = "pagenum">541</span>
+<p><a name = "var8_624" id = "var8_624" href = "#line8_624">624.</a>
+<i>jamjam</i> conj. Livineius, non inprob. Drakenb.
+&mdash;<a name = "var8_633" id = "var8_633" href =
+"#line8_633">633.</a>&nbsp;<i>Emersis tenebris</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+quam lect. æque ac vulgatam sine sensu esse putat Lefeb. quem certe
+<i>Inmersus t.</i> recte reposuisse crediderim. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_45">VIII, 45</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_122">XI, 122</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_659">XII, 659</a>,
+<span class = "pagenum">542</span>
+et Virg. Æn. VI, 267.
+&mdash;<a name = "var8_635" id = "var8_635" href =
+"#line8_635">635.</a>&nbsp;<i>apium</i>, et mox <i>Cessarunt</i> bene
+post Lips. ad Tac. Ann. XII, 64, emendarunt Dausq. et N.&nbsp;Heins.
+<i>avium</i> conj. Livineius; <i>absum</i> Col. Vulgo <i>absunt</i>.
+&mdash;<a name = "var8_636" id = "var8_636" href =
+"#line8_636">636.</a>&nbsp;<i>Cessarunt</i>, non <i>Cessaruntque</i>,
+Col. Oxon. R.&nbsp;1, 3, Med.
+&mdash;<a name = "var8_638" id = "var8_638" href =
+"#line8_638">638.</a>&nbsp;<i>rapidæ</i> Oxon. et Put. vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#var5_451">ad V,&nbsp;451</a>.
+&mdash;<a name = "var8_639" id = "var8_639" href =
+"#line8_639">639.</a>&nbsp;<i>raptimque</i> conj. Scaliger ad oram libri
+sui.
+&mdash;<a name = "var8_640" id = "var8_640" href =
+"#line8_640">640.</a>&nbsp;<i>Abjunctos</i>, h.e. diversos, emend.
+Livineius, prob. Dausq. quia id plus miri habeat.</p>
+
+<p><a name = "var8_642" id = "var8_642" href = "#line8_642">642.</a>
+<i>nisi</i> Ox. <i>bustis erumpere manes</i> Col. Oxon. R.&nbsp;2, et
+Beness. probb. N.&nbsp;Heins. et Lefeb. etsi ille <i>se erumpere</i>
+(vid. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#var7_355">ad VII,
+355</a>), hic <i>sævi e bustis rupere nitores</i> maluerit. <i>e bustis
+erumpere manes</i> R.&nbsp;3, et Parm. <i>erumpere nitores</i> Put. <i>e
+bustis rupere nitores</i> Tell. R.&nbsp;1, Med. Vulgo <i>bustis rupere
+<span class = "pagenum">543</span>
+nitores</i>, quod etiam Dausq. displicuit.
+&mdash;<a name = "var8_643" id = "var8_643" href =
+"#line8_643">643.</a>&nbsp;<i>revulso</i> corrig. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var8_644" id = "var8_644" href =
+"#line8_644">644.</a>&nbsp;<i>fulmen</i> Oxon. Put. Tell. R.&nbsp;1, 2,
+3, Med. prob. N.&nbsp;Heins. nec refrag. Drak. ut <i>fulmen</i>, quod
+statua Jovis manu gesserit, sanguine manaverit. Cf. Heyne Opusc. acad.
+T.&nbsp;III, p.&nbsp;257, 258.
+&mdash;<a name = "var8_646" id = "var8_646" href =
+"#line8_646">646.</a>&nbsp;<i>præsens</i> pro <i>patris</i> Tell.
+<i>largæ</i> Parm. quod concinnius est.
+&mdash;<a name = "var8_651" id = "var8_651" href =
+"#line8_651">651.</a>&nbsp;<i>rumpensque</i> R.&nbsp;2, intransit. quod
+admodum placet Lefeb.
+&mdash;<a name = "var8_653" id = "var8_653" href =
+"#line8_653">653.</a>&nbsp;<i>caucibus</i> R.&nbsp;1, 3, <i>e
+faucibus</i> Marsi duæ Venetæ et Paris. probb. IV. Heins. et Drak. coll.
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_127">XII, 127</a>;
+Claud. R. Pros. III, 186; Lucret. VI, 703; Lucan. I,&nbsp;645.
+&mdash;<a name = "var8_654" id = "var8_654" href =
+"#line8_654">654.</a>&nbsp;<i>Lerbius</i> Put. <i>Lesbius</i> Col. et
+Tell. unde <i>Vesbius</i> jam recte emend. N.
+<span class = "pagenum">544</span>
+Heins. Vulgo <i>Lemnius</i> h.e. Vulcanus.</p>
+
+<p><a name = "var8_659" id = "var8_659" href = "#line8_659">659.</a>
+<i>acervus</i> Put. Quoniam optimi ævi scriptores verbum <i>deficere</i>
+cum quarto casu jungunt, <i>acervos</i> corrig. N.&nbsp;Heins. quem vid.
+ad Ovid. Am. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 93; Trist.
+V,&nbsp;<span class = "smallcaps">xiii</span>, 28; Met. II, 382, et
+Fast. III, 665. Plura exempla congessit Drak. quibus non opus erat. Sed
+idem verbum cum tertio casu occurrit præter h.l. inf. X,&nbsp;193. et
+ap. Cæs. b. Gall. III,&nbsp;5, Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;7, et Val. Max. V,&nbsp;1, ext. 3, quibus
+quinque locis nulla lectionis varietas est, ut multa alia omittam,
+quibus major meliorque librorum pars rem certe dubiam facit. Utriusque
+autem dictionis ratio non tam in eo quærenda videtur, quod <i>deficere
+alicui</i> sit ei deesse, et <i>deficere aliquem</i> significet eum
+destituere, seu deserere, sed quod <i>res deficit</i> se <i>mihi</i> non
+minus recte dici possit, quam <i>res deficit</i> se apud <i>me</i>.
+Paulo acrius in Heinsium invehitur Lefeb. qui tamen non nisi verba
+Cæsaris l.c. <i>quum tela nostris deficerent</i> (quorum auctoritas ab
+una litera pendet) et dubium locum Ovid. Trist. V,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xiii</span>, 28, excitat.
+&mdash;<a name = "var8_661" id = "var8_661" href =
+"#line8_661">661.</a>&nbsp;<i>cursusque</i> citra necessitatem emend.
+N.&nbsp;Heins. prob. Drak. sed contra sentiente Lefeb.
+&mdash;<a name = "var8_662" id = "var8_662" href =
+"#line8_662">662.</a>&nbsp;<i>artes</i> Col. <i>aras</i> Oxon.
+<i>arces</i> R.&nbsp;1, 3, et Med. <i>acies</i> suspic. N.&nbsp;Heins.
+frustra, judice et Drak. qui <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_53">I,&nbsp;53</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_8">VI,&nbsp;8</a>, confert. Withof. recte damnabat
+conjecturam Heinsii, (quis enim <i>cursus trahere</i> unquam dixit?) sed
+præclare ita emendasse sibi videbatur: <i>curruque citato Arma virum,
+lacerosque artus et signa trahentem</i>, quod atrox spectatu fuerit.</p>
+
+<span class = "pagenum">545</span>
+<p><a name = "var8_666" id = "var8_666" href = "#line8_666">666.</a>
+<i>quos</i> Putean.
+&mdash;<a name = "var8_668" id = "var8_668" href =
+"#line8_668">668.</a>&nbsp;<i>penus ecce</i> Oxon. <i>rogus ecce</i>
+Tell. R.&nbsp;3. Mars.
+&mdash;<a name = "var8_669" id = "var8_669" href =
+"#line8_669">669.</a>&nbsp;<i>reicitque cadavera fumans</i> Colon. teste
+N.&nbsp;Heins. nam <i>recitatque</i> in eo invenit Modius et emend.
+<i>reicitque. tacitaque cadavera</i> Putean. <i>tacitoque cadavera</i>
+Ox. et R.&nbsp;3, <i>tacitoque cadavere</i> Med. <i>jacitoque
+cadavera</i> R.&nbsp;1. <i>fumans</i> scripti, cum R.&nbsp;1, 3, Med.
+<i>fundans</i> Tell. <i>fudes</i> R.&nbsp;2, <i>jactoque cadavere
+fumat</i> Parm. et Benes. <i>tacitusque cadavera fundit</i> edd.
+recentt. Male, quidquid contra dicat Dausq. qui provocat ad <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_54">I,&nbsp;54</a>; <i>Longe
+sonantem Aufidum</i> dicit Horat. Od. IV, <span class =
+"smallcaps">ix</span>,&nbsp;2; <i>arctusque cadavere fumat</i> conj.
+Barth. Adv. I,&nbsp;5; <i>tumidusque cadavera fundit</i> non nemo ap.
+Lefeb. <i>restatque cadavere fumans</i> N.&nbsp;Heins. et Corte, teste
+Ernesti, <i>ructatque cadavera</i>, pro <i>recitatque</i>, quod in cod.
+Colon. legitur, reponendum esse, ingeniose suspicatur Cel. Herel. in
+literis ad me datis, in quibus monet, recentiores quidem linguas in
+gravi oratione non admittere verbum quod german. nostro <i>rülpsen</i>
+respondeat; Pindarum vero, Virgilium aliosque poetas ne in lyrico quidem
+epicoque carmine illud respuere, et τὸ <i>vomere</i> (<i>speien</i>)
+etsi non honestius sit, centies occurrere. Conf. Heins. ad Ovid. Met.
+XIV, 211.</p>
+
+<span class = "pagenum">546</span>
+<p><a name = "var8_674" id = "var8_674" href = "#line8_674">674.</a>
+<i>hæc</i> Put.</p>
+
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<b>Liber VIII</b><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>