summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookIX.html
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to 'old/files/bookIX.html')
-rw-r--r--old/files/bookIX.html4967
1 files changed, 4967 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookIX.html b/old/files/bookIX.html
new file mode 100644
index 0000000..ee831c9
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookIX.html
@@ -0,0 +1,4967 @@
+
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Nonus</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<b>Liber IX</b><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr class = "mid">
+
+<span class = "pagenum">547</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER NONUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib9_arg" id = "lib9_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
+
+<div class = "argument">
+<p>Varro, nulla prodigiorum ratione habita, eadem, qua Hannibal,
+cupiditate pugnandi flagrat; ejusque temeritas augetur prælio
+tumultuario, procursu magis militum, quam jussu imperatorum, in
+prohibendis prædatoribus orto, in quo Mancinus quidem aliique Romani
+pereunt: sed haudquaquam par Pœnis dimicatio est; <a href =
+"#line9_1">1-14</a>.</p>
+
+<p>Itaque pugna non abstinuisset, nisi furenti obstitisset Paulus
+consul, cujus eo die (nam alternis imperitabant) imperium erat; <a href
+= "#line9_15">15-23</a>.</p>
+
+<p>Inpatiens moræ indignatur Varro, vociferaturque, emissum hostem e
+manibus, ferrum atque arma iratis et pugnandi cupientibus adimi
+militibus: quibus, ut postero die, prima luce, in prælium temere ruant,
+edicit; <a href = "#line9_24">24-37</a>.</p>
+
+<p>Paulus, futuram cladem animo præsagiens, multis eum precibus
+lacrimisque obsecrat, ut, donec tirones milites, Fabiana disciplina
+imbuti, omittant timorem, quem solum Hannibalis nomen ipsis injiciat,
+pugnam detrectet, et, si consilia collegæ respuat, monitis certe Deorum
+et Sibyllæ Cumanæ prædictis aures præbeat; <a href =
+"#line9_38">38-65</a>.</p>
+
+<p>Nocte præterea insequenti funestus incidit casus, quo clades
+Romanorum portenditur. Satricus, Sulmone in Pelignis natus, primo bello
+Punico a Xanthippo in Libya captus, regi Autololum dono datus erat, et
+nunc in Italiam reductus, ut eo interprete Gætuli uterentur; <a href =
+"#line9_66">66-79</a>.</p>
+
+<p>Is duos in Italia reliquerat filios, Mancinum et Solymum; quorum
+alter in prælio illo tumultuario ceciderat; alter, vigilias ante vallum
+agens, noctu exierat castris, ut fratris corpus humaret. Eodem tempore
+Satricus inermis a Pœnis ad Romanos transfugit, et in campo arma
+quærens, quibus se tueatur, forte fortuna in Mancini exanimum
+<span class = "pagenum">548</span>
+corpus incidit; <a href = "#line9_80">80-95</a>.</p>
+
+<p>Ejus armis indutus obviam fit Solymo, qui fraternis exuviis
+conspectis mortiferum ei infligit vulnus; <a href =
+"#line9_96">96-105</a>.</p>
+
+<p>Parens moribundus adnoscit filium, quem, diro facinore adtonitum,
+erroris excusatione et venia erigere conatur, et patriæ amore ductus
+orat, ut ipse cum Paulo et civibus suis furorem Varronis cohibeat;
+<a href = "#line9_106">106-151</a>.</p>
+
+<p>Solymus autem doloris inpatiens, vitæque pertæsus, gladio sibi pectus
+trajicit, et, his verbis, <span class = "smallcaps">fuge prælia,
+Varro</span>, sanguine suo inscriptis in clipeo, eoque e sagitta
+suspenso, mortuus super patris corpus concidit; <a href =
+"#line9_151">151-177</a>.</p>
+
+<p>Hisce aliisque ominibus quum infausta omnia Romanis portendissent
+Dii, duces prima luce signum pugnæ proponunt, et Hannibal, oratione ad
+milites habita, rerum feliciter gestarum memoria magnisque
+pollicitationibus animum iis incendit, et se sola contentum gloria illis
+omnia victoriæ emolumenta concessurum profitetur; <a href =
+"#line9_178">178-216</a>.</p>
+
+<p>Tum transgressus Aufidum copias instruit, et in sinistro cornu Afros
+duce Nealce, in dextro Hispanos et Baliares, in media acie Pœnos et
+Gallos, quibus ipse præest, ad ripam fluvii elephantos, passim vero
+Numidas locat, ut procursu hostes lacessant, armaque quaquaversus in
+prælio circumferant; <a href = "#line9_217">217-243</a>.</p>
+
+<p>Interea Varro, exercitu e castris educto, milites invento clipeo,
+sanguine Solymi inscripto, perterritos graviter objurgat, et dextrum
+cornu ipse tenet, lævo Paulum præficit, mediam pugnam Servilio Gemino
+tuendam dat, et Scipionem cum selecta manu Numidis equitibus obponit;
+<a href = "#line9_244">244-277</a>.</p>
+
+<p>Acie utrimque directa, instar ventorum agmina concurrunt cum
+strepitu, ipsique Dii cælo relicto prælio se inmiscent; <a href =
+"#line9_278">278-303</a>.</p>
+
+<p>Tum ingenti clamore sublato confertim in prima acie gladiis, nec ita
+multo post in secunda eodem impetu hastis, in tertia missilibus
+pugnatur; quique in ultimis stant ordinibus, clamore invicem suos
+adcendunt; <a href = "#line9_304">304-334</a>.</p>
+
+<p>Postremo omni utrimque armorum genere, ne falarica quidem excepta,
+utuntur, et atrox editur cædes; <a href = "#line9_335">335-353</a>.</p>
+
+<p>Ipsa pugna diu anceps est: tandem Nealces cuneos hostium perrumpit,
+et cum magna strage inpellit; <a href = "#line9_354">354-369</a>.</p>
+
+<p>Inter Romanos fortiter pugnantes eminent Scævola, et conjunctissimum
+amicorum par, Marius ac Caper: at ille saxi ictu a Nealce, hic a Symætho
+interficiuntur; <a href = "#line9_370">370-410</a>.</p>
+
+<p>Inclinatam Romanorum aciem restituunt Scipio, Varro, Curio et Brutus:
+sed Hannibal impetum hostium, jam ferocius procurrentium, reprimit; et
+in Varronem, consulis insignibus conspicuum, inruit; <a href =
+"#line9_411">411-423</a>.</p>
+
+<p>Hunc præsenti mortis periculo eripit Scipio juvenis, qui in singulare
+<span class = "pagenum">549</span>
+cum Pœnorum duce certamen descendit; <a href =
+"#line9_424">424-437</a>.</p>
+
+<p>Iis congredientibus Dii, Pallas Hannibali, Mars Scipioni, propere
+auxilio veniunt, ipsique acriter inter se dimicant; <a href =
+"#line9_438">438-469</a>.</p>
+
+<p>Monitu autem Iridis, a Jove missæ, ira deorum mitigatur, et Pallas
+invita Hannibalem, nube circumfusum, in tutiorem locum subducit; <a href
+= "#line9_470">470-485</a>.</p>
+
+<p>Absente Dea Mars prælium redintegrat: at Æolus, precibus Junonis
+motus, ventum, qui Apulis Vulturnus dicitur, et ex ipsis Ætnæ
+voraginibus igneam vim traxerat, Romanis inmittit; <a href =
+"#line9_486">486-500</a>.</p>
+
+<p>Is Pœnorum tela adjuvat, Romanis autem multo pulvere in ipsa ora
+volvendo adimit prospectum, nec arma tantum eripit, sed animam quoque
+intercludit; <a href = "#line9_501">501-520</a>.</p>
+
+<p>Quin ne Marti quidem parcit, ejusque iram incendit in Pœnos; <a href
+= "#line9_521">521-525</a>.</p>
+
+<p>De quo Dei furore Pallas graviter cum Jove expostulat: Juno autem,
+quæ ejus vel iracundia est, vel ingenii calliditas, marito auctor est,
+ut fulmine Carthaginienses delendo, quanta sit potentia sua, palam
+faciat; <a href = "#line9_526">526-541</a>.</p>
+
+<p>Jupiter contra inmutabilem fatorum rerumque seriem pandit, Iridemque
+mittit ad Martem, qui, dicto quidem patris audiens, sed cum fremitu ex
+acie excedit; <a href = "#line9_542">542-555</a>.</p>
+
+<p>Quo facto Hannibal, e remotiori campi loco, ubi metu Martis
+delituerat, progressus, undique conligit copias, et Minucium, Fabii olim
+ope servatum, hasta transfigit; <a href = "#line9_556">556-569</a>.</p>
+
+<p>Ejus jussu etiam elephanti in prælium rapiuntur, et e turribus, in
+dorsis eorum exstructis, saxa, ignis et tela jaciuntur in hostes;
+<a href = "#line9_570">570-583</a>.</p>
+
+<p>Ex his belluis una Ufentem, dente conreptum, sublime fert; alia
+Tadium excutit in altum, sed oculis ejus ense spoliata concidit; <a href
+= "#line9_584">584-598</a>.</p>
+
+<p>Multi tamen elephanti, ardentibus tædis in turres ingestis, furore
+instincti in fluvium præcipites currunt; reliqui jaculis et saxis eminus
+incessuntur; <a href = "#line9_599">599-631</a>.</p>
+
+<p>Paulus collegam, harum cladium auctorem, ejusque ignaviam acerbe
+increpat, et in medios hostes ruit; <a href =
+"#line9_632">632-643</a>.</p>
+
+<p>Varro, quem sera temeritatis pœnitentia subit, trepide ex acie
+refugit, diuque hæsitat, utrum sibi consciscat necem, an fugitivus Romam
+revertatur; <a href = "#line9_644">644-657</a>.</p>
+</div>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_1" id = "line9_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">Turbato</span> monstris Latio, cladisque
+futuræ</p>
+<p><a name = "line9_2" id = "line9_2"> </a>
+Signa per Ausoniam prodentibus inrita Divis,</p>
+<span class = "pagenum">550</span>
+<p><a name = "line9_3" id = "line9_3"> </a>
+Haud secus ac si fausta forent et prospera pugnæ</p>
+<p><a name = "line9_4" id = "line9_4"> </a>
+<a href = "#var9_4">Omina</a> venturæ, consul traducere noctem</p>
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line9_5" id = "line9_5"> </a>
+<a href = "#var9_5">Exsomnis</a>, telumque manu vibrare per umbras,</p>
+<p><a name = "line9_6" id = "line9_6"> </a>
+Ac modo <a href = "#var9_6">segnitie</a> Paulum increpitare, modo
+acres</p>
+<p><a name = "line9_7" id = "line9_7"> </a>
+Exercere tubas, nocturnaque classica <a href = "#var9_7">velle</a>.</p>
+<p><a name = "line9_8" id = "line9_8"> </a>
+Nec minor in Pœno properi certaminis ardor.</p>
+<p><a name = "line9_9" id = "line9_9"> </a>
+Erumpunt vallo, fortuna urgente sinistra;</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">549</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_1" id = "not9_1" href = "#line9_1">1.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_625">VIII, 625
+sq.</a>
+&mdash;<i>monstris</i>, prodigiis.
+&mdash;<a name = "not9_2" id = "not9_2" href =
+"#line9_2">2.</a>&nbsp;<i>inrita</i> quibus frustra cladem ab Italia
+avertere conabantur Dii, quum <i>consul</i>, h.e.
+<span class = "pagenum notes">550</span>
+Varro ea sperneret.
+&mdash;<a name = "not9_6" id = "not9_6" href =
+"#line9_6">6.</a>&nbsp;<i>acres</i>, acriter, (ut ap. Virg. Æn. IX, 665,
+et al.) vel, quæ acrem terribilemque sonitum reddunt. Conf. Virg. Æn.
+IX, 503.
+&mdash;<a name = "not9_7" id = "not9_7" href =
+"#line9_7">7.</a>&nbsp;classica velle, Signa cani cupit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_9" id = "not9_9" href = "#line9_9">9.</a>
+Cf. de hoc prælio tumultuario Liv. XXII, 41, pr. et Polyb. III, 110.
+&mdash;<i>fortuna sinistra</i>, adversa Pœnis, qui vincebantur, sed. non
+minus quoque Romanis, quoniam, ut Livii verbis utar, temeritati
+Varronis, ac præpropero ingenio materiam dabat.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">10</span>
+<p><a name = "line9_10" id = "line9_10"> </a>
+Consertæque manus: <a href = "#var9_10">jam</a> sparsi ad pabula
+campis</p>
+<p><a name = "line9_11" id = "line9_11"> </a>
+Vicinis raptanda Macæ fudere volucrem</p>
+<p><a name = "line9_12" id = "line9_12"> </a>
+Telorum nubem: ante omnes invadere bella</p>
+<p><a name = "line9_13" id = "line9_13"> </a>
+Mancinus gaudens, <a href = "#var9_13">hostilique ungere</a> primus</p>
+<p><a name = "line9_14" id = "line9_14"> </a>
+Tela cruore, cadit; cadit et numerosa juventus.</p>
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line9_15" id = "line9_15"> </a>
+Nec pecudum fibras Varro, et contraria Paulo</p>
+<p><a name = "line9_16" id = "line9_16"> </a>
+Auspicia incusante Deum compesceret arma,</p>
+<p><a name = "line9_17" id = "line9_17"> </a>
+Ni sors alterni juris, quo castra reguntur,</p>
+<span class = "pagenum">551</span>
+<p><a name = "line9_18" id = "line9_18"> </a>
+Arbitrium pugnæ <a href = "#var9_18">properanti in fata</a>
+negasset.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_11" id = "not9_11" href = "#line9_11">11.</a>
+Macæ, Pœni. Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_60">ad
+II, 60</a>.
+&mdash;<a name = "not9_12" id = "not9_12" href =
+"#line9_12">12.</a>&nbsp;<i>Telorum nubem</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>.
+&mdash;<i>invadere bella</i>, incipere pugnam ut <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_199">XII, 199</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookXVII.html#line17_386">XVII, 386</a>, <a class = "crossref"
+href = "bookXVII.html#line17_472">472</a>; Virg. Æn. IX, 186, XII, 712.
+&mdash;<a name = "not9_13" id = "not9_13" href =
+"#line9_13">13.</a>&nbsp;Mancinus; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line9_71">v.&nbsp;71 seq.</a>
+&mdash;<i>ungere Tela</i>, ut ap. Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;5, ubi Bentl. male conj. <i>tincta</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_15" id = "not9_15" href = "#line9_15">15 sq.</a>
+Marsus jam recte exposuit: Varro non abstinuisset eo die a pugna,
+quamvis auspicia essent contraria, nisi Paulus obstitisset, penes quem
+eo die imperium erat. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line9_31">v.&nbsp;31</a>, et Liv. XX, 42: «Paulus, quum ei sua sponte
+cunctanti pulli quoque auspicio non addixissent, obnuntiari jam
+efferenti porta signa collegæ jussit.»
+&mdash;<a name = "not9_16" id = "not9_16" href =
+"#line9_16">16.</a>&nbsp;<i>incusante</i>, gravius quam, prætexente.
+&mdash;<a name = "not9_17" id = "not9_17" href =
+"#line9_17">17.</a>&nbsp;<i>sors alterni juris, ut sors</i>
+<span class = "pagenum notes">551</span>
+<i>ejus diei imperii</i> ap. Liv. XXII, 45.
+&mdash;<i>juris</i>, imperii, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_714">IV, 714</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_612">VI, 612</a>. Consules non alternis mensibus, ut
+mos ferebat (de quo vid. a Dausq. laudati Dionys. Halicarn. V et IX;
+Suet. Cæs. c. 20), sed alternis diebus imperium tenebant. Conf. Liv.
+XXII, 41, 45; Plut. in Fab. et Polyb. III, 110 et 113 pr.
+&mdash;<a name = "not9_18" id = "not9_18" href =
+"#line9_18">18.</a>&nbsp;<i>properanti in fata</i>, Varroni cæco impetu
+in perniciem ruenti, ut ap. Lucan. VIII, 658. Cf. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_19" id = "line9_19"> </a>
+Quæ tamen haud valuit perituris millibus una</p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line9_20" id = "line9_20"> </a>
+Plus donasse die. Rediere in castra, gemente</p>
+<p><a name = "line9_21" id = "line9_21"> </a>
+Haud dubie Paulo, qui crastina jura videret</p>
+<p><a name = "line9_22" id = "line9_22"> </a>
+Amenti cessura viro, frustraque suorum</p>
+<p><a name = "line9_23" id = "line9_23"> </a>
+Servatas a cæde animas: nam turbidus ira</p>
+<p><a name = "line9_24" id = "line9_24"> </a>
+Infensusque moræ dilata ob prælia ductor:</p>
+<span class = "linenum">25</span>
+<p><a name = "line9_25" id = "line9_25"> </a>
+«<a href = "#var9_25">Siccine, sic</a>, inquit, grates pretiumque
+rependis,</p>
+<p><a name = "line9_26" id = "line9_26"> </a>
+Paule, tui capitis? meruerunt talia, qui te</p>
+<p><a name = "line9_27" id = "line9_27"> </a>
+Legibus atque urnæ dira eripuere minanti?</p>
+<p><a name = "line9_28" id = "line9_28"> </a>
+Tradant immo hosti revocatos ilicet enses,</p>
+<p><a name = "line9_29" id = "line9_29"> </a>
+Tradant arma, jube; aut pugnantum <a href = "#var9_29">deripe</a>
+dextris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_19" id = "not9_19" href = "#line9_19">19,</a> <a name =
+"not9_20" id = "not9_20" href = "#line9_20">20.</a> Hæc tamen imperii
+sors non nisi in unum diem tot millibus vitam prorogare, clademque
+remorari potuit.
+&mdash;<a name = "not9_21" id = "not9_21" href =
+"#line9_21">21.</a>&nbsp;<i>crastina jura</i>, crastini diei imperium.
+&mdash;<a name = "not9_22" id = "not9_22" href =
+"#line9_22">22.</a>&nbsp;<i>turbidus ira</i>. Cf. Ind. et <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_477">ad I,&nbsp;477</a>.
+&mdash;<a name = "not9_24" id = "not9_24" href =
+"#line9_24">24.</a>&nbsp;<i>ductor</i>, Varro.
+&mdash;<a name = "not9_25" id = "not9_25" href =
+"#line9_25">25.</a>&nbsp;Hanc gratiam refers populo, cujus beneficio
+capitis olim periculum vix effugisti? Paulus a.u.c. DXXXIV de Illyriis
+triumphavit, sed deinde ob prædam inæqualiter divisam damnatus est. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_288">ad VIII, 288,
+291</a>; Liv. XXVII, 34, et Frontin. Stratag. IV,&nbsp;1. Eadem de M.
+Livio Salinatore, collega ejus, tradit Aur. Victor de viris ill. c. 50.
+Conf. Liv. XXII, 35; XXVII, 29, 37.
+&mdash;<a name = "not9_27" id = "not9_27" href =
+"#line9_27">27.</a>&nbsp;<i>urnæ dira minanti</i>, damnationi: nam
+<i>urna</i> est cista, in quam tribus tabellas, litera <i>C</i> notatas,
+conjiciebant.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_28" id = "not9_28" href = "#line9_28">28.</a>
+<i>revocatos enses</i>, pro, ut milites revocati tradant hosti arma:
+Paulus enim obnuntiari collegæ, jam porta efferenti signa, jusserat;
+vid. <a class = "crossref" href = "#not9_15">ad v.&nbsp;15</a>. Possis
+etiam exponere, refecta, nova arma, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_15">IV, 15</a>, «revocantque nova fornace bipennes.»
+Sed illa ratio simplicior est, et tam amaræ inrisioni, quam contextui
+verborum rerumque convenientior.
+&mdash;<a name = "not9_29" id = "not9_29" href =
+"#line9_29">29.</a>&nbsp;Conf. Var. Lect.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">552</span>
+<span class = "linenum">30</span>
+<p><a name = "line9_30" id = "line9_30"> </a>
+Sed vos, quorum oculos atque ora <a href = "#var9_30">humentia</a>
+vidi,</p>
+<p><a name = "line9_31" id = "line9_31"> </a>
+Vertere quum consul terga, et remeare juberet,</p>
+<p><a name = "line9_32" id = "line9_32"> </a>
+<a href = "#var9_32">Ne morem</a> et pugnæ signum exspectate
+petendæ;</p>
+<p><a name = "line9_33" id = "line9_33"> </a>
+Dux sibi quisque viam <a href = "#var9_33">rapito</a>, quum spargere
+primus</p>
+<p><a name = "line9_34" id = "line9_34"> </a>
+Incipiet radiis Gargana cacumina Phœbus.</p>
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line9_35" id = "line9_35"> </a>
+Pandam egomet <a href = "#var9_35">propere</a> portas: ruite ocius,
+atque hunc</p>
+<p><a name = "line9_36" id = "line9_36"> </a>
+Ereptum revocate diem.» Sic turbidus ægra</p>
+<p><a name = "line9_37" id = "line9_37"> </a>
+Pestifero pugnæ castra incendebat amore.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">552</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_31" id = "not9_31" href = "#line9_31">31.</a>
+Vide <a class = "crossref" href = "#not9_15">ad v.&nbsp;15</a>.
+&mdash;<a name = "not9_32" id = "not9_32" href =
+"#line9_32">32.</a>&nbsp;<i>morem et pugnæ signum</i>, Drak. consuetum
+pugnæ signum. Ernesti vir cl. <i>consul morem pugnæ</i> in eo esse
+monet, ut ordine e castris copiæ procedant, et signum imperatoris
+observent.
+&mdash;<a name = "not9_33" id = "not9_33" href =
+"#line9_33">33.</a>&nbsp;Ita ap. Curt. V,&nbsp;4, <i>Dux sibi quisque
+itineris cœperat fieri</i>; Draken.
+&mdash;<a href = "#line9_33">33.</a>&nbsp;<i>viam rapito</i>; vid.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_570">ad I,&nbsp;570</a>.
+&mdash;<i>spargere radiis cacumina</i> pro radios per, vel in <i>c</i>.
+Cf. Virg. Æn. XII, 113; Burm. ad Val. Fl. V,&nbsp;319, et V.L.
+&mdash;<a name = "not9_34" id = "not9_34" href =
+"#line9_34">34.</a>&nbsp;<i>Gargana cacumina</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_561">ad IV, 561</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_36" id = "not9_36" href = "#line9_36">36.</a>
+<i>Ereptum diem</i>, occasionem bene pugnandi prætermissam, et vobis
+ereptam <i>revocate</i>; temporis et fortunæ jacturam, quam fecistis,
+resarcite.
+&mdash;<i>turbidus</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_477">ad I,&nbsp;477</a>.
+&mdash;<i>castra ægra</i>, milites ægros animi, h.e. sollicitos et
+anxios de pugnæ eventu. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line9_49">v.&nbsp;49 seq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_38" id = "line9_38"> </a>
+At Paulus, jam non idem nec mente nec ore,</p>
+<p><a name = "line9_39" id = "line9_39"> </a>
+Sed qualis stratis <a href = "#var9_39">deleto</a> milite campis</p>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line9_40" id = "line9_40"> </a>
+Post pugnam stetit, ante oculos atque ora futuro</p>
+<p><a name = "line9_41" id = "line9_41"> </a>
+Obversante malo; ceu jam spe lucis ademta,</p>
+<p><a name = "line9_42" id = "line9_42"> </a>
+Quum stupet exanimata parens, natique tepentes</p>
+<p><a name = "line9_43" id = "line9_43"> </a>
+Nequidquam fovet extremis amplexibus artus:</p>
+<span class = "pagenum">553</span>
+<p><a name = "line9_44" id = "line9_44"> </a>
+«Per toties, inquit, concussæ mœnia Romæ,</p>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line9_45" id = "line9_45"> </a>
+Perque has, nox Stygia quas jam circumvolat umbra,</p>
+<p><a name = "line9_46" id = "line9_46"> </a>
+Insontes animas, cladi parce obvius ire:</p>
+<p><a name = "line9_47" id = "line9_47"> </a>
+Dum transit Divum furor, et consumitur ira</p>
+<p><a name = "line9_48" id = "line9_48"> </a>
+Fortunæ, novus Hannibalis, sat, nomina ferre</p>
+<p><a name = "line9_49" id = "line9_49"> </a>
+Si discit miles, nec frigidus adspicit hostem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_41" id = "not9_41" href = "#line9_41">41...</a> <a name
+= "not9_43" id = "not9_43" href = "#line9_43">43.</a>
+Egregia comparatio Pauli, mærore confecti, cum matre, cui certa nati
+mors, ut illi præsentissimum periculum, quod frustra remorari, nedum
+avertere
+<span class = "pagenum notes">553</span>
+conatur, non animo tantum, sed prope oculis obversatur.
+&mdash;<a name = "not9_44" id = "not9_44" href =
+"#line9_44">44.</a>&nbsp;Similis oratio Corvini sup. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_82">V,&nbsp;82 sq.</a> Cf. Liv.
+XXII, 41, 42. qui tamen historici, non poetæ, partes agit.
+&mdash;<i>Per... mœnia</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_658">ad I,&nbsp;658 in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_45" id = "not9_45" href =
+"#line9_45">45.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. II, 360, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not9_46" id = "not9_46" href =
+"#line9_46">46.</a>&nbsp;<i>parce</i>, φείδεο, noli, ut passim.
+&mdash;<a name = "not9_47" id = "not9_47" href =
+"#line9_47">47.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_84">V,&nbsp;84... 91</a>. Satis est, si, donec fortuna
+adfulgeat, et aves auspiciaque addicant, milites novi (tirones) et
+prodigiis territi usu prius didicerint, <i>Hannibalis nomen ferre</i>,
+non expavescere.
+&mdash;<a name = "not9_49" id = "not9_49" href =
+"#line9_49">49.</a>&nbsp;<i>frigidus</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#line1_470">I,&nbsp;470</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_339">II, 339</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">50</span>
+<p><a name = "line9_50" id = "line9_50"> </a>
+Nonne vides, quum vicinis auditur in <a href = "#var9_50">arvis</a>,</p>
+<p><a name = "line9_51" id = "line9_51"> </a>
+Quam subitus linquat pallentia corpora sanguis?</p>
+<p><a name = "line9_52" id = "line9_52"> </a>
+Quamque fluant arma ante tubas? cunctator et æger,</p>
+<p><a name = "line9_53" id = "line9_53"> </a>
+Ut rere, in pugnas Fabius quoscumque sub illis</p>
+<p><a name = "line9_54" id = "line9_54"> </a>
+Culpatis duxit signis, nunc arma capessunt.</p>
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line9_55" id = "line9_55"> </a>
+<a href = "#var9_55">At quos</a> Flaminius.... Sed dira avertite,
+Divi.</p>
+<p><a name = "line9_56" id = "line9_56"> </a>
+Sin nostris animus monitis precibusque repugnat,</p>
+<p><a name = "line9_57" id = "line9_57"> </a>
+Aures pande Deo: cecinit <a href = "#var9_57">Cymæa</a> per orbem</p>
+<p><a name = "line9_58" id = "line9_58"> </a>
+Hæc olim vates, hæc te præsaga tuosque</p>
+<span class = "pagenum">554</span>
+<p><a name = "line9_59" id = "line9_59"> </a>
+Vulgavit terris proavorum ætate furores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_52" id = "not9_52" href = "#line9_52">52.</a>
+<i>fluant</i>, effluant, excidant manu, ob metum. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_131">ad II, 131</a>.
+&mdash;<i>ante tubas</i>, priusquam tubæ inflentur, ac signum pugnæ
+proponatur; Cell. et Drak. coll. Claud. in Rufin. I,&nbsp;335, et Virg.
+Æn. XI, 424.
+&mdash;Milites, quos Fabius usu et cunctatione sensim metu Hannibalis
+liberaverat, nunc tantum animi habent, ut adversus eum arma capiant.
+&mdash;<i>æger</i> animi et consilii, segnis et timidus.
+&mdash;<a name = "not9_54" id = "not9_54" href =
+"#line9_54">54.</a>&nbsp;<i>Culpatis signis</i>: nam Varro Fabianam
+belli gerendi rationem ferocibus Romæ prosciderat concionibus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_55" id = "not9_55" href = "#line9_55">55.</a>
+Elegantissima aposiopesis, qua utitur Silius, ne ominosum foret, si
+adderet, Flaminii milites trepidare, ac jam fugam circumspicere; Drak.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_110">ad VI,
+110</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_57" id = "not9_57" href = "#line9_57">57</a> <a name =
+"not9_58" id = "not9_58" href = "#line9_57">sq.</a>
+<i>Cymæa vates</i>, Sibylla, <i>cecinit</i>, quæ Livius XXV, 12, Marcio
+cuidam tribuit. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_483">ad VII, 483</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_531">VIII, 531</a>; Column. ad Ennii
+<span class = "pagenum notes">554</span>
+Fragm. p.&nbsp;122.
+&mdash;<a name = "not9_59" id = "not9_59" href =
+"#line9_59">59.</a>&nbsp;<i>proavorum ætate</i>, quondam; Marsus et
+Cell. regnante Tarquinio Superbo, cui Sibylla libros obtulit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line9_60" id = "line9_60"> </a>
+Jamque alter tibi, nec perplexo carmine, coram</p>
+<p><a name = "line9_61" id = "line9_61"> </a>
+Fata cano vates: sistis ni crastina signa,</p>
+<p><a name = "line9_62" id = "line9_62"> </a>
+Firmabis nostro Phœbeæ dicta Sibyllæ</p>
+<p><a name = "line9_63" id = "line9_63"> </a>
+Sanguine: nec Graio posthac Diomede ferentur,</p>
+<p><a name = "line9_64" id = "line9_64"> </a>
+Sed te, si perstas, insignes consule campi.»</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line9_65" id = "line9_65"> </a>
+Hæc Paulus, lacrimæque oculis ardentibus ortæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_61" id = "not9_61" href = "#line9_61">61.</a>
+Nisi crastino die, quo summa imperii penes te erit, consilio pugnandi
+abstiteris, etc.
+&mdash;<a name = "not9_63" id = "not9_63" href =
+"#line9_63">63,</a>&nbsp;<a name = "not9_64" id = "not9_64" href =
+"#line9_64">64.</a> Non dicentur amplius campi Diomedis, sed Varronis.
+Vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_125">ad
+I,&nbsp;125</a>, <i>Ætolos campos</i>; nam Diomedes Ætoliæ rex fuerat.
+<span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not9_65" id = "not9_65" href =
+"#line9_65">65.</a>&nbsp;<i>oculis ardentibus</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_126">ad I,&nbsp;126</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_66" id = "line9_66"> </a>
+Nec non et noctem sceleratus polluit error:</p>
+<p><a name = "line9_67" id = "line9_67"> </a>
+Xanthippo <a href = "#var9_67">captus</a> Libycis tolerarat in oris</p>
+<p><a name = "line9_68" id = "line9_68"> </a>
+Servitium Satricus, mox inter præmia regi</p>
+<p><a name = "line9_69" id = "line9_69"> </a>
+Autololum dono datus ob virtutis honorem.</p>
+<span class = "linenum">70</span>
+<p><a name = "line9_70" id = "line9_70"> </a>
+Huic domus et gemini fuerant Sulmone relicti</p>
+<p><a name = "line9_71" id = "line9_71"> </a>
+Matris in uberibus nati, Mancinus et una</p>
+<p><a name = "line9_72" id = "line9_72"> </a>
+Nomine Rhœteo <a href = "#var9_72">Solymus</a>: nam Dardana origo,</p>
+<p><a name = "line9_73" id = "line9_73"> </a>
+Et Phrygio genus a proavo, qui, sceptra sequutus</p>
+<p><a name = "line9_74" id = "line9_74"> </a>
+Æneæ, claram muris fundaverat urbem</p>
+<span class = "pagenum">555</span>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line9_75" id = "line9_75"> </a>
+Ex sese dictam Solymon: celebrata colonis</p>
+<p><a name = "line9_76" id = "line9_76"> </a>
+Mox Italis paullatim adtrito nomine Sulmo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_66" id = "not9_66" href = "#line9_66">66.</a>
+Triste omen <i>et sceleratus error</i>, per quem Solymus Satricum,
+patrem suum, qui, primo bello Punico a Xanthippo captus, nunc ad Romanos
+transfugerat, occidit. Historiam hanc a Silio fingi ad exemplum illius,
+quæ de Julio Mansueto narratur a Tacit. Hist. III, 25, et de Mævio
+quodam in Pithœi Catalect. l. IV, p.&nbsp;159, putabant Dausq. et
+Draken. Neque id negat Ernesti; sed narrationem Liv. XXII, 42, de servis
+duobus primam huic episodio occasionem dedisse suspicatur. Nomina autem
+patris et filii e Pelignorum et Latii oppidis, <i>Sulmone</i> et
+<i>Satrico</i>, conficta esse, jam monuit Cluv. Ital. ant. II,&nbsp;4,
+p.&nbsp;757. De <i>Sulmone</i> vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_510">ad VIII, 510</a>; de <i>Mancino</i> sup.
+<a class = "crossref" href = "#line9_13">v.&nbsp;13</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_72" id = "not9_72" href = "#line9_72">72... 76.</a>
+Locum Ovidii, Sulmonensis poetæ, Fast. IV, 79 sq. jam contulit Dausq.
+&mdash;<i>Rhœteo</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_115">ad I,&nbsp;115</a>. <i>Solymi</i> in finibus Lyciæ
+et Pisidiæ. Conf. Plin. V,&nbsp;27; Steph. Byz. p.&nbsp;551; Strab. XII,
+p.&nbsp;573; A.&nbsp;B. XIV, p.&nbsp;764, 765, al. p.&nbsp;667 A. Kœppen
+ad Hom. Iliad. ζ, 184; Benedict. ad Pind. Ol. XIII, 129, et Cluver. l.l.
+ubi solam nominum similitudinem
+<span class = "pagenum notes">555</span>
+huic narrationi locum dedisse recte suspicatur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_77" id = "line9_77"> </a>
+<a href = "#var9_77">Ac</a> tum barbaricis Satricus cum rege
+catervis</p>
+<p><a name = "line9_78" id = "line9_78"> </a>
+Advectus, quo non spretum, si posceret usus,</p>
+<p><a name = "line9_79" id = "line9_79"> </a>
+Noscere Gætulis Latias interprete voces.</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line9_80" id = "line9_80"> </a>
+Postquam posse datum Peligna revisere tecta,</p>
+<p><a name = "line9_81" id = "line9_81"> </a>
+Et patrium sperare larem; ad conamina noctem</p>
+<p><a name = "line9_82" id = "line9_82"> </a>
+Advocat, ac furtim castris evadit iniquis.</p>
+<p><a name = "line9_83" id = "line9_83"> </a>
+Sed fuga nuda viri: sumto <a href = "#var9_83">nam</a> prodere cœpta</p>
+<p><a name = "line9_84" id = "line9_84"> </a>
+Vitabat clipeo, et dextra remeabat inermi.</p>
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line9_85" id = "line9_85"> </a>
+Exuvias igitur, prostrataque corpora campo</p>
+<p><a name = "line9_86" id = "line9_86"> </a>
+Lustrat, et exutis Mancini cingitur armis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_77" id = "not9_77" href = "#line9_77">77.</a>
+Cf. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_81" id = "not9_81" href = "#line9_81">81.</a>
+<i>larem</i>, reditum in patriam et domum suam.
+&mdash;<i>conamina</i>, fugam.
+&mdash;<a name = "not9_82" id = "not9_82" href =
+"#line9_82">82.</a>&nbsp;<i>iniquis</i>, Punicis: nam Italus erat, et
+captivus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_86" id = "not9_86" href = "#line9_86">86.</a>
+<i>Mancini</i>, filii sui occisi. Poetam in hac fictione magis artem et
+phantasiæ ludibria, quam rei probabilitatem sequi, jam monuit
+Ernesti.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_87" id = "line9_87"> </a>
+Jamque metus levior: verum, cui demta ferebat</p>
+<p><a name = "line9_88" id = "line9_88"> </a>
+Exsangui spolia, et cujus nudaverat artus,</p>
+<p><a name = "line9_89" id = "line9_89"> </a>
+Natus erat, paullo ante <a href = "#var9_89">Maca</a> prostratus ab
+hoste.</p>
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line9_90" id = "line9_90"> </a>
+Ecce sub adventum noctis, primumque soporem,</p>
+<p><a name = "line9_91" id = "line9_91"> </a>
+Alter natorum Solymus vestigia vallo</p>
+<p><a name = "line9_92" id = "line9_92"> </a>
+Ausonio vigil extulerat, dum sorte vicissim</p>
+<p><a name = "line9_93" id = "line9_93"> </a>
+Alternat portæ excubias, fratrisque petebat</p>
+<p><a name = "line9_94" id = "line9_94"> </a>
+Mancini stratum sparsa inter funera corpus,</p>
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line9_95" id = "line9_95"> </a>
+Furtiva cupiens miserum componere terra.</p>
+<p><a name = "line9_96" id = "line9_96"> </a>
+Nec longum celerarat iter, quum tendere in armis</p>
+<span class = "pagenum">556</span>
+<p><a name = "line9_97" id = "line9_97"> </a>
+Aggere Sidonio venientem conspicit hostem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_89" id = "not9_89" href = "#line9_89">89.</a>
+<i>Maca</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line9_11">v.&nbsp;11</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_90" id = "not9_90" href = "#line9_90">90.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_124">ad VIII,
+124</a>.
+&mdash;<a name = "not9_92" id = "not9_92" href =
+"#line9_92">92</a>&nbsp;<a name = "not9_93" id = "not9_93" href =
+"#line9_92">seq.</a>
+<i>sorte vicissim Alternat excubias</i>, vid. <a class = "crossref
+missing" href = "bookVII.html#not7_154" title = "recte 155">ad VII,
+165</a>.
+&mdash;<a name = "not9_95" id = "not9_95" href =
+"#line9_95">95.</a>&nbsp;<i>Furtiva terra</i>, furtim.
+&mdash;<i>componere terra</i>, sepelire. Vid. Intpp. ad Horat. lib. I,
+Sat. <span class = "smallcaps">ix</span>, v.&nbsp;27, et Tibull. III,
+<span class = "smallcaps">ii</span>, 26.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_96" id = "not9_96" href = "#line9_96">96.</a>
+<i>tendere</i>
+<span class = "pagenum notes">556</span>
+sc. iter, seu se, h.e. ire.
+&mdash;<a name = "not9_97" id = "not9_97" href =
+"#line9_97">97.</a>&nbsp;<i>Aggere Sidonio</i>, a castris Pœnorum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_98" id = "line9_98"> </a>
+Quodque dabat fors in subitis necopina, sepulcro</p>
+<p><a name = "line9_99" id = "line9_99"> </a>
+Ætoli condit membra occultata Thoantis.</p>
+<span class = "linenum">100</span>
+<p><a name = "line9_100" id = "line9_100"> </a>
+Inde, ubi nulla sequi propius pone arma, virumque</p>
+<p><a name = "line9_101" id = "line9_101"> </a>
+Incomitata videt vestigia ferre per umbras,</p>
+<p><a name = "line9_102" id = "line9_102"> </a>
+Prosiliens tumulo contorquet nuda parentis</p>
+<p><a name = "line9_103" id = "line9_103"> </a>
+In terga haud frustra jaculum; Tyriamque sequentum</p>
+<p><a name = "line9_104" id = "line9_104"> </a>
+Satricus esse manum, et Sidonia vulnera credens,</p>
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line9_105" id = "line9_105"> </a>
+Auctorem <a href = "#var9_105">cæci</a> trepidus circumspicit ictus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_99" id = "not9_99" href = "#line9_99">99.</a>
+<i>Thoas</i>, Ætolorum rex, quod jam Dausq. notavit, memoratur Hom.
+Iliad. β, 638; δ, 527. Alius Ætoliæ princeps Polyb. Eclog. XXIV. Alii
+passim ap. Virg. et Hygin. Idem autem, de quo hic agitur, judice Cell.,
+Strab. VI, p.&nbsp;176.
+&mdash;<i>membra</i> sua <i>condit occultata</i>, palillogia, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_198">XI, 198</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_443">XII, 443</a>; quibus
+locis Drak. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_586">IX, 586</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_443">XII, 443</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_106">XIII, 106</a>; Virg. Æn. III, 237; VI, 310;
+Sen. Herc. fur. v.&nbsp;236; βῆ δ᾽ ἴων ap. Hom. et τὸ σῶμα κομίσαντες
+ἔφερον ap. Anton. Liber. fab. I, ubi vid. Muncker.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_100" id = "not9_100" href = "#line9_100">100.</a>
+<i>arma</i>, armatos hostes.
+&mdash;<a name = "not9_102" id = "not9_102" href =
+"#line9_102">102.</a>&nbsp;<i>terga nuda</i>, thorace non tecta.
+&mdash;<a name = "not9_105" id = "not9_105" href =
+"#line9_105">105.</a>&nbsp;<i>cæci ictus</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#not5_3">ad V,&nbsp;3</a>, <i>cæcis armis</i>, ubi
+vide omnino notas. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_106" id = "line9_106"> </a>
+Verum ubi victorem juvenili robore cursus</p>
+<p><a name = "line9_107" id = "line9_107"> </a>
+Adtulit, et notis fulsit lux tristis ab armis,</p>
+<p><a name = "line9_108" id = "line9_108"> </a>
+Fraternusque procul, luna prodente, retexit</p>
+<p><a name = "line9_109" id = "line9_109"> </a>
+Ante oculos sese, et radiavit comminus umbo;</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line9_110" id = "line9_110"> </a>
+Exclamat juvenis, subita flammatus ab ira:</p>
+<p><a name = "line9_111" id = "line9_111"> </a>
+«<a href = "#var9_111">Non sim</a> equidem Sulmone satus tua, Satrice,
+proles,</p>
+<p><a name = "line9_112" id = "line9_112"> </a>
+Nec frater, Mancine, tuus, <a href = "#var9_111">fatearque</a>
+nepotem</p>
+<p><a name = "line9_113" id = "line9_113"> </a>
+Pergameo indignum Solymo, si evadere detur</p>
+<p><a name = "line9_114" id = "line9_114"> </a>
+<a href = "#var9_114">Huic nostras inpune manus</a>: tu nobile
+gestes</p>
+<span class = "linenum">115</span>
+<p><a name = "line9_115" id = "line9_115"> </a>
+Germani spolium ante oculos, referasque superba,</p>
+<span class = "pagenum">557</span>
+<p><a name = "line9_116" id = "line9_116"> </a>
+Me <a href = "#var9_116">spirante</a>, domus Pelignæ perfidus arma?</p>
+<p><a name = "line9_117" id = "line9_117"> </a>
+<a href = "#var9_117">Hæc tibi</a>, cara parens Acca, ad solatia
+luctus</p>
+<p><a name = "line9_118" id = "line9_118"> </a>
+Dona feram, nati ut figas æterna sepulcro.»</p>
+<p><a name = "line9_119" id = "line9_119"> </a>
+Talia vociferans stricto mucrone ruebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_111" id = "not9_111" href = "#line9_111">111</a> <a name
+= "not9_112" id = "not9_112" href = "#line9_111">sq.</a>
+Verba callide ficta, unde pater cognoscit, se a filio percussum, et
+filii mortui armis indutum esse, Ern.; conf. V.L.
+&mdash;<a name = "not9_113" id = "not9_113" href =
+"#line9_113">113.</a>&nbsp;<i>Pergameo</i>, ut <i>Rhæteo</i>, <a class =
+"crossref" href = "#line9_72">v.&nbsp;72</a>.
+<span class = "pagenum notes">557</span>
+&mdash;<a name = "not9_116" id = "not9_116" href =
+"#line9_116">116.</a>&nbsp;<i>Pelignæ domus</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "#line9_80">v.&nbsp;80</a>; et <a class = "crossref"
+href = "#not9_66">ad v.&nbsp;66</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_118" id = "not9_118" href = "#line9_118">118.</a>
+Sepulcra et κενοτάφια, seu κενήρια non modo signis et emblematibus, quæ
+vitam plerumque et τὰ ἐπιτηδεύματα mortui indicabant, exornari, sed iis
+quoque <i>arma</i> et instrumenta, quibus is in vita usus fuerat,
+<i>figi</i>, h.e. adfigi solebant, <i>æterna</i>, i.e. quæ æternam
+defuncti memoriam conservabant; unde ipsa sepulcra μνήματα, μνημεῖα,
+σήματα, <i>monimenta, memoriæ</i>, dicebantur. Vid. Potteri Archæol.
+lib. IV, c. 7; Kirchman. de Fun. Rom. lib. III, c. 18 et 27; Intpp. ad
+Virg. Æneid. VI, 233.
+&mdash;<i>sepulcro</i>, cenotaphio.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">120</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_120" id = "line9_120"> </a>
+Ast illi jam tela manu, jamque arma fluebant,</p>
+<p><a name = "line9_121" id = "line9_121"> </a>
+Audita patria, natisque, et conjuge, et armis;</p>
+<p><a name = "line9_122" id = "line9_122"> </a>
+Ac membra et sensus gelidus stupefecerat horror.</p>
+<p><a name = "line9_123" id = "line9_123"> </a>
+<a href = "#var9_123">Tum vox semianimi</a> miseranda effunditur
+ore:</p>
+<p><a name = "line9_124" id = "line9_124"> </a>
+«Parce, precor, dextræ, non ut mihi vita supersit</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line9_125" id = "line9_125"> </a>
+(Quippe nefas hac velle frui); sed sanguine nostro</p>
+<p><a name = "line9_126" id = "line9_126"> </a>
+Ne damnes, o nate, manus. Carthaginis ille</p>
+<p><a name = "line9_127" id = "line9_127"> </a>
+Captivus, patrias nunc primum advectus in oras,</p>
+<p><a name = "line9_128" id = "line9_128"> </a>
+Ille ego sum Satricus, Solymi genus: haud tua, nate,</p>
+<p><a name = "line9_129" id = "line9_129"> </a>
+Fraus ulla est: jaceres in me quum fervidus hastam,</p>
+<span class = "linenum">130</span>
+<p><a name = "line9_130" id = "line9_130"> </a>
+Pœnus eram; <a href = "#var9_130">verum, castris</a> elapsus
+acerbis,</p>
+<p><a name = "line9_131" id = "line9_131"> </a>
+Ad vos et caræ properabam conjugis ora.</p>
+<p><a name = "line9_132" id = "line9_132"> </a>
+Hunc rapui exanimi clipeum: sed jam, unice nobis,</p>
+<span class = "pagenum">558</span>
+<p><a name = "line9_133" id = "line9_133"> </a>
+Hæc fratris tumulis arma excusata reporta.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_125" id = "not9_125" href = "#line9_125">125.</a>
+<i>nefas</i>, ἀδύνατον. Conf. Lambin. ad Hor. Od. <ins class =
+"correction" title = "i.e. I, xi, 1 et I, xxiv, 20">I,&nbsp;11, 1, 24,
+20</ins>.
+&mdash;<a name = "not9_126" id = "not9_126" href =
+"#line9_126">126.</a>&nbsp;<i>damnes</i>, damnandas facias, h.e.
+contamines.
+&mdash;<a name = "not9_129" id = "not9_129" href =
+"#line9_129">129.</a>&nbsp;<i>Fraus</i>, scelus, facinus, mala fraude
+commissum; ἄγος, piaculum.
+&mdash;<a name = "not9_130" id = "not9_130" href =
+"#line9_130">130.</a>&nbsp;<i>Pœnus eram</i>, ut tu putabas; tibi esse
+videbar.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_132" id = "not9_132" href = "#line9_132">132.</a>
+<i>unice nobis</i>, qui solus mihi e filiis
+<span class = "pagenum notes">558</span>
+restas.
+&mdash;<a name = "not9_133" id = "not9_133" href =
+"#line9_133">133.</a>&nbsp;<i>excusata</i>, quorum usum error et justa
+causa excusant.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_134" id = "line9_134"> </a>
+Curarum tibi prima tamen sit, nate, referre</p>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p><a name = "line9_135" id = "line9_135"> </a>
+Ductori monitus Paulo, producere bellum</p>
+<p><a name = "line9_136" id = "line9_136"> </a>
+Nitatur, <a href = "#var9_136">Pœnoque neget certamina Martis</a>.</p>
+<p><a name = "line9_137" id = "line9_137"> </a>
+Augurio exsultat Divum, inmensamque propinqua</p>
+<p><a name = "line9_138" id = "line9_138"> </a>
+Stragem acie sperat: quæso, <a href = "#var9_138">cohibete</a>
+furentem</p>
+<p><a name = "line9_139" id = "line9_139"> </a>
+Varronem; namque hunc fama est inpellere signa.</p>
+<span class = "linenum">140</span>
+<p><a name = "line9_140" id = "line9_140"> </a>
+Sat magnum hoc miseræ fuerit mihi cardine vitæ</p>
+<p><a name = "line9_141" id = "line9_141"> </a>
+Solamen, cavisse meis: nunc ultima, nate,</p>
+<p><a name = "line9_142" id = "line9_142"> </a>
+Invento simul atque amisso redde parenti</p>
+<p><a name = "line9_143" id = "line9_143"> </a>
+Oscula.» Sic fatus galeam exuit, atque rigentis</p>
+<p><a name = "line9_144" id = "line9_144"> </a>
+Invadit nati tremebundis colla lacertis;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_134" id = "not9_134" href = "#line9_134">134.</a>
+En insigne pietatis in patriam documentum! Morientium autem prædictiones
+ratæ habebantur. Conf. Hom. Iliad. π, 851 sq.; χ, 359 sq.; Virg. Æn. IV,
+607 sq.; X,&nbsp;739&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_140" id = "not9_140" href = "#line9_140">140.</a>
+<i>cardine</i>, in fine.
+&mdash;<a name = "not9_141" id = "not9_141" href =
+"#line9_141">141.</a>&nbsp;<i>cavisse</i>, prospexisse, <i>meis</i>
+civibus, Romanis, ut Ovid. Met. XV, 758; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line9_145" id = "line9_145"> </a>
+<a href = "#var9_145">Adtonito et nitens</a> verbis sanare pudorem</p>
+<p><a name = "line9_146" id = "line9_146"> </a>
+Vulneris inpressi, telum excusare laborat:</p>
+<p><a name = "line9_147" id = "line9_147"> </a>
+«Quis testis nostris, quis conscius adfuit actis?</p>
+<p><a name = "line9_148" id = "line9_148"> </a>
+Non nox errorem nigranti condidit umbra?</p>
+<p><a name = "line9_149" id = "line9_149"> </a>
+Cur trepidas? da, nate, <a href = "#var9_149">magis</a>, da jungere
+pectus.</p>
+<span class = "pagenum">559</span>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line9_150" id = "line9_150"> </a>
+Absolvo pater ipse manum, atque in fine laborum</p>
+<p><a name = "line9_151" id = "line9_151"> </a>
+Hac condas oculos dextra, precor.» At miser, imo</p>
+<p><a name = "line9_152" id = "line9_152"> </a>
+Pectore suspirans, juvenis non verba vicesque</p>
+<p><a name = "line9_153" id = "line9_153"> </a>
+Adloquio vocemve refert; sed sanguinis atri</p>
+<p><a name = "line9_154" id = "line9_154"> </a>
+Sistere festinat cursum, laceroque ligare</p>
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line9_155" id = "line9_155"> </a>
+Ocius inlacrimans altum velamine vulnus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_145" id = "not9_145" href = "#line9_145">145.</a>
+Cf. V.L.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">559</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_150" id = "not9_150" href = "#line9_150">150.</a>
+<i>manum</i>, te qui inscius manu tua in patrem contorsisti jaculum.
+&mdash;<i>laborum</i>, miseræ vitæ. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_386">ad VI, 386</a>.
+&mdash;<a name = "not9_151" id = "not9_151" href =
+"#line9_151">151.</a>&nbsp;<i>Hac</i> tua <i>dextra</i>, quam mea teneo.
+&mdash;<a name = "not9_152" id = "not9_152" href =
+"#line9_152">152.</a>&nbsp;<i>vicesque</i>, vicissim; quod apud Græcos,
+ἐπέεσσιν ἀμειβόμενος.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_156" id = "line9_156"> </a>
+Tandem inter gemitus miseræ erupere querelæ:</p>
+<p><a name = "line9_157" id = "line9_157"> </a>
+«Siccine te nobis, genitor, fortuna reducit</p>
+<p><a name = "line9_158" id = "line9_158"> </a>
+In patriam? sic te nato, natumque parenti</p>
+<p><a name = "line9_159" id = "line9_159"> </a>
+Inpia restituit? felix o terque quaterque</p>
+<span class = "linenum">160</span>
+<p><a name = "line9_160" id = "line9_160"> </a>
+Frater, cui fatis genitorem adnoscere ademtum!</p>
+<p><a name = "line9_161" id = "line9_161"> </a>
+Ast ego, Sidoniis <a href = "#var9_161">inperditus</a>, ecce,
+parentem</p>
+<p><a name = "line9_162" id = "line9_162"> </a>
+Vulnere cognosco: saltem hoc, Fortuna, fuisset</p>
+<p><a name = "line9_163" id = "line9_163"> </a>
+Solamen culpæ, dubia ut mihi signa dedisses</p>
+<p><a name = "line9_164" id = "line9_164"> </a>
+Infausti generis: verum linquetur <a href = "#var9_164">iniquis</a></p>
+<span class = "pagenum">560</span>
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line9_165" id = "line9_165"> </a>
+Non ultra Superis <a href = "#var9_165">nostros celare</a> labores.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_159" id = "not9_159" href = "#line9_159">159 seq.</a>
+Ita τρὶς μάκαρες Δαναοὶ, καὶ τετράκις, etc. Hom. Odyss. ε, 306, ubi vid.
+Schol. et Clark. Cf. Intpp. ad Virg. Æn. I,&nbsp;94.
+&mdash;<a name = "not9_160" id = "not9_160" href =
+"#line9_160">160.</a>&nbsp;<i>cui fatis</i> et morte <i>ademtum</i>,
+erepta est facultas, patrem denuo videndi, et tam tristi modo
+<i>adnoscendi</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_162" id = "not9_162" href = "#line9_162">162</a> <a name
+= "not9_163" id = "not9_163" href = "#line9_162">seq.</a>
+Utinam certe non tam manifestis indiciis patrem adnovissem, et de cæde
+ejus dubitare possem! nunc vero non permittam, ut iniqui Dii facinus
+meum celari sinant (quæ spectant ad ea, quæ pater <a class = "crossref"
+href = "#line9_147">v.&nbsp;147 sq.</a> dixerat), sed dolorem meum, quem
+non ultra tacite ferre possum, voluntaria morte finiam. Fortunam
+adcusari miratur Ernesti, quum filius se ipse patri prodiderit <a class
+= "crossref" href = "#line9_111">v.&nbsp;111 sq.</a> sed id ipsum forte
+fortuna contigerat. Ego potius quærerem, unde Silius omnia hæc, quæ tam
+copiose et belle memorat, resciscere (vel Varro inf. <a class =
+"crossref" href = "#line9_264">v.&nbsp;264 seq.</a> conjicere) potuerit,
+quum pater et filius soli noctuque e castris exierint. Poeta, phantasiæ
+ingeniique lusibus indulgens, scrupulosis lectoribus libertatem illud
+fingendi reliquit, a quibus quin ita gratiam inierit, magnopere dubito.
+Quandoque tamen et bonus dormitat Homerus. Conf. Heyne ad Virg. Æn. III,
+341&nbsp;sq.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_166" id = "line9_166"> </a>
+Hæc dum amens queritur, jam, deficiente cruore,</p>
+<p><a name = "line9_167" id = "line9_167"> </a>
+In vacuas senior vitam disperserat auras.</p>
+<p><a name = "line9_168" id = "line9_168"> </a>
+Tum juvenis, mæstum adtollens ad sidera vultum:</p>
+<p><a name = "line9_169" id = "line9_169"> </a>
+«Pollutæ dextræ et facti Titania testis</p>
+<span class = "linenum">170</span>
+<p><a name = "line9_170" id = "line9_170"> </a>
+Infandi, quæ nocturno mea lumine tela</p>
+<p><a name = "line9_171" id = "line9_171"> </a>
+Dirigis in patrium corpus, non amplius, inquit,</p>
+<p><a name = "line9_172" id = "line9_172"> </a>
+His oculis et damnato violabere visu.»</p>
+<p><a name = "line9_173" id = "line9_173"> </a>
+Hæc <a href = "#var9_173">memorat</a>, simul ense fodit præcordia, et,
+atrum</p>
+<p><a name = "line9_174" id = "line9_174"> </a>
+Sustentans vulnus, mananti sanguine signat</p>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line9_175" id = "line9_175"> </a>
+In clipeo mandata patris, <span class = "smallcaps">fuge prælia,
+Varro</span>;</p>
+<p><a name = "line9_176" id = "line9_176"> </a>
+Ac summi tegimen suspendit cuspide teli,</p>
+<p><a name = "line9_177" id = "line9_177"> </a>
+Defletumque super prosternit membra parentem.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">560</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_167" id = "not9_167" href = "#line9_167">167.</a>
+Locutio Virg. Æneid. XI, 617.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_174" id = "not9_174" href = "#line9_174">174.</a>
+<i>Sustentans</i>, cohibens vulnus, vel sanguinem, ut eo clipeum ante
+inscriberet, quam animam efflaret. Cf. Burm. ad Val. Fl. VI, 276, et
+Ovid. Ep. I,&nbsp;114. Comparant exemplum Othryadæ, de quo vid. Intpp.
+ad Valer. Max. III,&nbsp;2, ext. 4. Hæc vero concinnata esse e Liv. XXV,
+12, monet Lefeb.
+&mdash;<a name = "not9_176" id = "not9_176" href =
+"#line9_176">176.</a>&nbsp;<i>tegimen</i> corporis, clipeum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_178" id = "line9_178"> </a>
+Talia venturæ mittebant omina pugnæ</p>
+<p><a name = "line9_179" id = "line9_179"> </a>
+Ausoniis Superi, sensimque abeuntibus umbris</p>
+<span class = "linenum">180</span>
+<p><a name = "line9_180" id = "line9_180"> </a>
+Conscia nox sceleris roseo cedebat Eoo.</p>
+<p><a name = "line9_181" id = "line9_181"> </a>
+Ductor in arma suos Libys, et Romanus in arma</p>
+<p><a name = "line9_182" id = "line9_182"> </a>
+<a href = "#var9_182">Excibant</a> de more suos; Pœnisque redibat,</p>
+<p><a name = "line9_183" id = "line9_183"> </a>
+Qualis nulla dies omni <a href = "#var9_183">surrexerit</a> ævo.</p>
+<p><a name = "line9_184" id = "line9_184"> </a>
+«<a href = "#var9_184">Non</a> verborum, inquit, stimulantum, Pœnus,
+egetis,</p>
+<span class = "pagenum">561</span>
+<span class = "linenum">185</span>
+<p><a name = "line9_185" id = "line9_185"> </a>
+Herculeis iter a metis ad <a href = "#var9_185">Iapygis</a> agros</p>
+<p><a name = "line9_186" id = "line9_186"> </a>
+Vincendo emensi: nusquam est animosa Saguntos:</p>
+<p><a name = "line9_187" id = "line9_187"> </a>
+Concessere Alpes: pater ipse superbus aquarum</p>
+<p><a name = "line9_188" id = "line9_188"> </a>
+Ausonidum Eridanus captivo defluit alveo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_180" id = "not9_180" href = "#line9_180">180.</a>
+<i>Conscia nox sceleris</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_393">ad III, 393</a>.
+&mdash;<i>Eoo</i>, lucifero, ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;288, vel, ut
+<i>Eos</i>, Aurora, quæ <i>rosea</i> poetis dicitur. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_578">ad I,&nbsp;578</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_184" id = "not9_184" href = "#line9_184">184.</a>
+Cf. similis oratio Hannibalis, superbissima rerum a se gestarum
+narratione, amplissimorumque præmiorum pollicitatione, milites ad
+virtutem inflammantis, ap. Polyb. III, 111, et, quam ad Ticinum amnem
+habuit, apud Liv. XXI, 43, ex qua Silius sup. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#line4_59">IV, 59 seq.</a> non nisi potiora quædam
+adhortationis momenta depromserat, et h.l. nonnulla ad verbum pæne
+expressit. Ap. Polyb. III, 108, 109, etiam Æmilius apud milites
+concionem habet, quam a poeta prætermitti mireris: sed Livius
+<span class = "pagenum notes">561</span>
+neutrum nunc ducem concionantem induxit.
+&mdash;<a name = "not9_185" id = "not9_185" href =
+"#line9_185">185.</a>&nbsp;De <i>Herculeis metis</i>, vid. omnino quæ
+exposuimus in notis, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_142">ad I,&nbsp;142</a>, et de campo <i>Iapyge</i>,
+h.e. Iapygio, <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_51">ad
+I,&nbsp;51</a>. Cf. V.L.
+&mdash;<a name = "not9_186" id = "not9_186" href =
+"#line9_186">186.</a>&nbsp;<i>nusquam est</i>, diruta est.
+&mdash;<a name = "not9_187" id = "not9_187" href =
+"#line9_187">187.</a>&nbsp;<i>Concessere</i>, cessere, superatæ sunt.
+&mdash;<a name = "not9_188" id = "not9_188" href =
+"#line9_188">188.</a>&nbsp;Conf. Virg. Ge. I,&nbsp;482, et sup. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#not1_606">ad I,&nbsp;606</a>.
+&mdash;<i>captivo alveo</i>, quoniam victi sunt Romani ad Ticinum fl.,
+qui in Padum influit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_189" id = "line9_189"> </a>
+Strage virum <a href = "#var9_189">mersus</a> Trebia est, atque ora
+sepulto</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line9_190" id = "line9_190"> </a>
+Lydia Flaminio premitur, lateque refulgent</p>
+<p><a name = "line9_191" id = "line9_191"> </a>
+Ossibus, ac nullo sulcantur vomere campi.</p>
+<p><a name = "line9_192" id = "line9_192"> </a>
+Clarior his <a href = "#var9_192">titulus, plusque</a> adlatura
+cruoris</p>
+<p><a name = "line9_193" id = "line9_193"> </a>
+Lux oritur. Mihi magna satis, sat <a href = "#var9_193">vera</a>
+superque</p>
+<p><a name = "line9_194" id = "line9_194"> </a>
+Bellandi merces sit gloria: cetera vobis</p>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line9_195" id = "line9_195"> </a>
+Vincantur: quidquid diti devexit Hibero,</p>
+<p><a name = "line9_196" id = "line9_196"> </a>
+Quidquid in <a href = "#var9_196">Ætnæis</a> jactavit Roma
+triumphis;</p>
+<span class = "pagenum">562</span>
+<p><a name = "line9_197" id = "line9_197"> </a>
+Quin etiam Libyco si quid de litore raptum</p>
+<p><a name = "line9_198" id = "line9_198"> </a>
+Condidit, in vestros <a href = "#var9_198">veniet</a> sine sortibus
+enses.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_189" id = "not9_189" href = "#line9_189">189.</a>
+<i>mersus</i>, repletus, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_51">I,&nbsp;51</a>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_47">I,&nbsp;47, 48</a>.
+&mdash;<i>ora Lydia</i>, etrusca regio circa Trasymenum lacum. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_719">ad IV, 719&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not9_190" id = "not9_190" href =
+"#line9_190">190.</a>&nbsp;<i>refulgent</i>, ut <i>albent</i>, Virg. Æn.
+XII, 36; ὀστέα λεύκα, et <i>ossa alba</i>, Hom. Odyss. α, 161; Virg. Æn.
+V,&nbsp;865 et al. Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_192" id = "not9_192" href = "#line9_192">192.</a>
+Majorem mihi gloriam stragemque hostium hic dies adferet.
+&mdash;<a name = "not9_193" id = "not9_193" href =
+"#line9_193">193.</a>&nbsp;Ego sola contentus ero gloria; omnis vero
+præda vobis concedetur.
+&mdash;<a name = "not9_194" id = "not9_194" href =
+"#line9_194">194.</a>&nbsp;<i>vobis</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line9_201">v.&nbsp;201</a>, in vestrum usum.
+&mdash;<a name = "not9_195" id = "not9_195" href =
+"#line9_195">195</a>&nbsp;<a name = "not9_196" id = "not9_196" href =
+"#line9_195">sq.</a>
+Quidquid divitiarum ex Hispania (<i>diti</i>, metallis abundante),
+Sicilia et Libya in urbem Romani primo b. Punico convexere, <i>in
+vestros enses veniet</i>, eo vos armis potiemini, <i>sine sortibus</i>,
+ita ut quisque teneat, quæ ceperit. Κύριοι μὲν ἔσεσθε παραχρῆμα πάσης
+Ἰταλίας, etc. Polyb. l.c. «Quidquid Romani tot triumphis partum <ins
+class = "correction" title = "‘congestamque’ legitur">congestumque</ins>
+possident, id omne nostrum cum ipsis dominis est,» etc. Livius l.l.
+<i>jactavit</i>, jactanter
+<span class = "pagenum notes">562</span>
+tulit, transtulit, præferendum curavit.
+&mdash;<a name = "not9_197" id = "not9_197" href =
+"#line9_197">197.</a>&nbsp;Circumspecte Silius <i>si</i>, quum de
+Hispania et Sicilia adfirmatius, ne Hannibal suos a Romanis victos
+fateatur: hinc etiam <i>de litore</i>, non de visceribus Libyæ, et
+<i>raptum</i>, latrocinantum more; Dausq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_199" id = "line9_199"> </a>
+Ferte domos, quod dextra dabit: nil <a href = "#var9_199">ductor
+honoris</a></p>
+<span class = "linenum">200</span>
+<p><a name = "line9_200" id = "line9_200"> </a>
+Ex opibus posco: raptor per secula longa</p>
+<p><a name = "line9_201" id = "line9_201"> </a>
+Dardanus edomitum vobis spoliaverit orbem.</p>
+<p><a name = "line9_202" id = "line9_202"> </a>
+Qui Tyria ducis Sarranum ab origine nomen,</p>
+<p><a name = "line9_203" id = "line9_203"> </a>
+Seu Laurens tibi, <a href = "#var9_203">Sigeo</a> sulcata colono,</p>
+<p><a name = "line9_204" id = "line9_204"> </a>
+Adridet tellus, seu sunt <a href = "#var9_204">Byzacia</a> cordi</p>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line9_205" id = "line9_205"> </a>
+Rura magis, centum Cereri fruticantia culmis,</p>
+<p><a name = "line9_206" id = "line9_206"> </a>
+Electos optare dabo inter <a href = "#var9_206">præmia</a> campos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_199" id = "not9_199" href = "#line9_199">199.</a>
+Conf. V.L.
+&mdash;<a name = "not9_200" id = "not9_200" href =
+"#line9_200">200.</a>&nbsp;<i>raptor</i> et <i>spoliaverit</i>,
+σαρκαστικῶς, ut <i>raptum</i> <a class = "crossref" href =
+"#line9_197">v.&nbsp;197</a>.
+&mdash;<a name = "not9_201" id = "not9_201" href =
+"#line9_201">201.</a>&nbsp;<i>vobis</i>, ut supra <a class = "crossref"
+href = "#line9_194">v.&nbsp;194</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_202" id = "not9_202" href = "#line9_202">202.</a>
+Hæc adumbrata e Liv. XXI, 45.
+&mdash;Pœni a Tyriis oriundi. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_72">ad I,&nbsp;72</a>.
+&mdash;<a name = "not9_203" id = "not9_203" href =
+"#line9_203">203&nbsp;sqq.</a>
+Agrum dabo, ubi quisque velit, sive in Italia, sive in Africa.
+&mdash;<i>Laurens tellus</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>.
+&mdash;<i>Sigeo</i>, Trojano, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_665">I,&nbsp;665</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_204" id = "not9_204" href =
+"#line9_204" title = "numerus deest">204.</a>&nbsp;<i>Byzacia Rura</i>
+pro agris Africæ cum dilectu posita: nam Βυζακίον, seu provincia
+Byzacena fertilissima totius Lybiæ regio, ubi ex uno modio <i>centum</i>
+nasci, præter Silium h.l., memorant Plin. V,&nbsp;4; XVII,&nbsp;5;
+XVIII, 10; Steph. Byz., Solin. c. 40; Varro R.&nbsp;R. I,&nbsp;44, et
+Martian. Capell. VI, p.&nbsp;216. Quoad verba <a class = "crossref" href
+= "#line9_205">v.&nbsp;205 sq.</a>; cf. Colum. II, <span class =
+"smallcaps">ix</span>,&nbsp;6.
+&mdash;<a name = "not9_206" id = "not9_206" href =
+"#line9_206">206.</a>&nbsp;<i>optare</i>, eligere, <i>dabo</i>, ut mox
+<i>addam depascere</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_324">ad V,&nbsp;324</a>.
+&mdash;<a name = "not9_207" id = "not9_207" href =
+"#line9_207">207.</a>&nbsp;<i>flava Thybris</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_607">ad I,&nbsp;607</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_207" id = "line9_207"> </a>
+Addam etiam, flava <a href = "#var9_207">Thybris</a> quas inrigat
+unda,</p>
+<p><a name = "line9_208" id = "line9_208"> </a>
+<a href = "#var9_208">Captivis late gregibus depascere</a> ripas.</p>
+<span class = "pagenum">563</span>
+<p><a name = "line9_209" id = "line9_209"> </a>
+Qui vero <a href = "#var9_209">externo</a> socius mihi <a href =
+"#var9_209">sanguine</a> Byrsæ</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line9_210" id = "line9_210"> </a>
+Signa <a href = "#var9_210">moves</a>, dextram Ausonia si cæde
+cruentam</p>
+<p><a name = "line9_211" id = "line9_211"> </a>
+Adtolles, hinc jam civis Carthaginis esto.</p>
+<p><a name = "line9_212" id = "line9_212"> </a>
+Neu vos <a href = "#var9_212">Garganus</a> Daunique fefellerit ora;</p>
+<p><a name = "line9_213" id = "line9_213"> </a>
+Ad muros statis Romæ: licet avia longe</p>
+<p><a name = "line9_214" id = "line9_214"> </a>
+Urbs agat, et nostro procul a certamine distet,</p>
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line9_215" id = "line9_215"> </a>
+<a href = "#var9_215">Hic</a> hodie ruet: atque ultra te ad prælia
+miles</p>
+<p><a name = "line9_216" id = "line9_216"> </a>
+Nulla voco: ex acie tende in Capitolia cursum<ins class = "correction"
+title = "» deest">.»</ins></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_208" id = "not9_208" href = "#line9_208">208.</a>
+Sic contra Claud. Cons. Hon. VI, 183 de fugiente Alarico,
+<span class = "pagenum notes">563</span>
+«Nec jam cornipedem Tiberino gramine passis. Ut rebare, tuum;» Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_209" id = "not9_209" href = "#line9_209">209.</a>
+<i>socius Byrsæ</i>, Carthaginiensium; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_363">ad II, 363</a>.
+&mdash;<a name = "not9_211" id = "not9_211" href =
+"#line9_211">211.</a>&nbsp;Sic fere Liv. XXI, 45, et Ennius ap. Cic. pro
+Corn. Balbo c. 22. Dausq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_212" id = "not9_212" href = "#line9_212">212 seq.</a>
+Neque propterea promissis meis diffidatis, quod in Apulia, procul a Roma
+sitis: nam si nunc viceritis, hæc urbs <i>hic</i>, hoc loco, ad Cannas,
+deleto, qui hostibus restat, exercitu, quasi <i>ruet</i>, et ad eam via
+vobis patebit. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_509">III, 509 seq.</a> De <i>Gargano</i>, vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_561">ad IV, 561</a>, et de
+<i>Daunia</i>, Apuliæ parte, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>.
+&mdash;<a name = "not9_213" id = "not9_213" href =
+"#line9_213">213</a>&nbsp;<a name = "not9_214" id = "not9_214" href =
+"#line9_213">sq.</a>
+<i>avia agat</i>, remota sit.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_217" id = "line9_217"> </a>
+Hæc memorat: tum, propulso munimine valli,</p>
+<p><a name = "line9_218" id = "line9_218"> </a>
+Fossarum rapuere moras, aciemque locorum</p>
+<p><a name = "line9_219" id = "line9_219"> </a>
+<a href = "#var9_219">Consilio</a> curvis adcommodat ordine ripis.</p>
+<span class = "linenum">220</span>
+<p><a name = "line9_220" id = "line9_220"> </a>
+Barbaricus lævo stetit ad certamina cornu</p>
+<p><a name = "line9_221" id = "line9_221"> </a>
+Bellator Nasamon, unaque inmanior <a href = "#var9_221">artus</a></p>
+<span class = "pagenum">564</span>
+<p><a name = "line9_222" id = "line9_222"> </a>
+Marmarides, tum Maurus atrox, Garamasque, Macesque,</p>
+<p><a name = "line9_223" id = "line9_223"> </a>
+Et Massylæ acies, et ferro vivere lætum</p>
+<p><a name = "line9_224" id = "line9_224"> </a>
+Vulgus <a href = "#var9_224">Adyrmachidæ</a> pariter, gens adcola
+Nili,</p>
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line9_225" id = "line9_225"> </a>
+Corpora ab inmodico servans nigrantia Phœbo;</p>
+<p><a name = "line9_226" id = "line9_226"> </a>
+Quîs positum agminibus caput imperiumque Nealces.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_217" id = "not9_217" href = "#line9_217">217.</a>
+Totam non modo pugnam Cannensem, sed et aciem, in qua instruenda Silius
+discrepat ab historicis (Polyb. III, 113... 115; Liv. XXII, 46, et
+Appian. rer. Hannib. c. 19), commentario erudito pluribusque tabulis
+illustravit <i>Guischardt</i> in <i>Mémoires militaires</i>, T.&nbsp;I,
+c. 8. In distribuendis per tres aciei partes ducibus ne historici quidem
+inter se consentiunt. De Cannensi pugna et acie vid. etiam <i>Nast. Röm.
+Kriegsalterth.</i>, pagin. 408&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not9_218" id = "not9_218" href =
+"#line9_218">218.</a>&nbsp;<i>Fossarum rapuere moras</i>, fossas,
+impetum militum, e castris in pugnam ruentium, morantes (cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_479">ad I,&nbsp;479</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookV.html#not5_319">V,&nbsp;319</a>), expleverunt
+<i>propulso munimine valli</i>, vallo, munimine castrorum, in fossas
+proruto, ut ap. Liv. IX, 14, et al. <i>locorum consilio</i>, pro ut
+locorum situs suadebat, mira locutio; Drak. Similia tamen passim apud
+Silium aliosque poetas obvia; v.c. <i>ensis suasit</i> <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_11">I,&nbsp;11</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_219" id = "not9_219" href =
+"#line9_219" title = "numerus deest">219.</a>&nbsp;<i>ripis</i>
+Aufidi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_220" id = "not9_220" href = "#line9_220">220... 225.</a>
+In lævo cornu Afri erant: de quorum populis vide
+<span class = "pagenum notes">564</span>
+Ind. et <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_222">ad III,
+222&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not9_226" id = "not9_226" href =
+"#line9_226">226.</a>&nbsp;<i>positum</i>, præpositum, <i>imperium</i>,
+imperator. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_479">ad
+I,&nbsp;479</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_383">III, 383</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_227" id = "line9_227"> </a>
+At parte in dextra, sinuat qua flexibus undam</p>
+<p><a name = "line9_228" id = "line9_228"> </a>
+Aufidus, et curvo circum errat gurgite ripas,</p>
+<p><a name = "line9_229" id = "line9_229"> </a>
+Mago regit. Subiere leves, quos horrida misit</p>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line9_230" id = "line9_230"> </a>
+Pyrene, populi, varioque <a href = "#var9_230">auxere</a> tumultu</p>
+<p><a name = "line9_231" id = "line9_231"> </a>
+Flumineum latus: effulget cætrata juventus;</p>
+<p><a name = "line9_232" id = "line9_232"> </a>
+Cantaber ante alios, nec tectus tempora Vasco,</p>
+<p><a name = "line9_233" id = "line9_233"> </a>
+Ac torto miscens Baliaris prælia plumbo,</p>
+<p><a name = "line9_234" id = "line9_234"> </a>
+Bætigenæque viri. Celsus media ipse coercet</p>
+<span class = "pagenum">565</span>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line9_235" id = "line9_235"> </a>
+Agmina, quæ patrio firmavit milite, quæque</p>
+<p><a name = "line9_236" id = "line9_236"> </a>
+Celtarum Eridano perfusis sæpe catervis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_228" id = "not9_228" href = "#line9_228">228.</a>
+<i>gurgite</i>, unda, fluctibus. Cf. de sinuosis Aufidi flexibus XI, 510
+seq.
+&mdash;<a name = "not9_229" id = "not9_229" href =
+"#line9_229">229.</a>&nbsp;<i>horrida</i> silvis, vel celsa (cf. III,
+415, 417), vel ubi bellicosi ferocesque populi habitant. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_641">XVII, 641</a>.
+&mdash;<a name = "not9_230" id = "not9_230" href =
+"#line9_230">230.</a>&nbsp;<i>populi</i>, Celtiberi (cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_418">III, 418</a>), <i>leves</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_394">ad III,
+394</a>. <i>Gallos super umbilicum nudos fuisse</i> memorant Liv. XXII,
+46, et Polyb. III, 114.
+&mdash;<a name = "not9_231" id = "not9_231" href =
+"#line9_231">231.</a>&nbsp;<i>Flumineum latus</i> ripa Aufidi,
+<i>augetur</i>, quatenus copiæ ibi augentur, seu multitudo earum in illa
+crescit, seu <i>vario augetur tumultu</i>, quatenus a variis ibi populis
+tumultus augetur, ut <i>urbs luctu</i>, vel <i>domus gemitu miseroque
+tumultu miscetur</i> ap. Virg. Æn. II, 298, 486. Ernesti ripam
+<i>augeri</i> putat turba militum, dum locus, quem milites cum castris
+occuparunt, exinde altior et plenior fieri videtur. Sed milites desertis
+castris in aciem descenderant. <i>Cætra</i> utuntur Hispani et Afri. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_278">ad III, 278</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_348">348</a>; <a class =
+"crossref missing" href = "bookX.html#line10_230" title = "recte 230">X,&nbsp;231</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#not16_30">XVI, 30</a>.
+&mdash;<a name = "not9_232" id = "not9_232" href =
+"#line9_232">232.</a>&nbsp;<i>nec tectus tempora Vasco</i>. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_358">III, 358</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_197">V,&nbsp;197</a>.
+&mdash;<a name = "not9_233" id = "not9_233" href =
+"#line9_233">233.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_314">I,&nbsp;314</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_193">V,&nbsp;193</a>.
+&mdash;<i>miscens prælia</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_69">ad I,&nbsp;69</a>.
+<span class = "pagenum notes">565</span>
+&mdash;<a name = "not9_234" id = "not9_234" href =
+"#line9_234">234.</a>&nbsp;<i>Bætigenæ</i>, ut <i>Bæticolæ</i>
+I,&nbsp;146.
+&mdash;<i>Celsus ipse</i> Hannibal.
+&mdash;<i>coercet</i>, regit, ut ap. Virg. Æn. IX, 27.
+&mdash;<a name = "not9_235" id = "not9_235" href =
+"#line9_235">235.</a>&nbsp;<i>patrio milite</i>, Carthaginiensibus.
+&mdash;<a name = "not9_236" id = "not9_236" href =
+"#line9_236">236.</a>&nbsp;<i>Celtæ</i>, Galli, adcolæ Padi, cujus
+exundationibus <i>sæpe</i> eorum terræ <i>perfunduntur</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_237" id = "line9_237"> </a>
+Sed qua se fluvius retro labentibus undis</p>
+<p><a name = "line9_238" id = "line9_238"> </a>
+Eripit, et nullo cuneos munimine vallat,</p>
+<p><a name = "line9_239" id = "line9_239"> </a>
+<a href = "#var9_239">Turritæ moles</a>, ac propugnacula dorso</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line9_240" id = "line9_240"> </a>
+Bellua nigranti gestans, ceu <a href = "#var9_240">mobilis</a>
+agger,</p>
+<p><a name = "line9_241" id = "line9_241"> </a>
+Nutat, et <a href = "#var9_241">erectos</a> adtollit ad æthera
+muros.</p>
+<p><a name = "line9_242" id = "line9_242"> </a>
+Cetera <a href = "#var9_242">jam</a> Numidis circumvolitare, <a href =
+"#var9_242">vagosque</a></p>
+<p><a name = "line9_243" id = "line9_243"> </a>
+Ferre <a href = "#var9_243">datur</a> cursus, et toto fervere campo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_237" id = "not9_237" href =
+"#line9_237">237,</a>&nbsp;<a name = "not9_238" id = "not9_238" href =
+"#line9_238">238.</a> In flexuosa Aufidi ripa, ubi <i>se eripit</i>,
+celeriter e conspectu quasi aufertur, et <i>unda retro labitur</i>,
+quatenus cursum flectit, aliumque petit; neque adeo fluvius
+<i>cuneos</i>, milites tuetur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line9_227">v.&nbsp;227 seq.</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_507">XI, 507 seq.</a> Ernesti: «elephantorum turma
+collocata erat in vadis fluvii, ubi is <i>se eripit</i>, h.e. relabitur,
+decrescit, ἀναῤῥοιβδεῖ, quæ loca vadosa ornate describuntur, coloribus
+mutuatis a Virg. Æn. XI, 628 seq.» Is vero locus a Nostro alienus est,
+et elephantos in aqua, quam tantopere reformidant, locari vix
+crediderim.
+&mdash;<a name = "not9_239" id = "not9_239" href =
+"#line9_239">239</a>&nbsp;<a name = "not9_240" id = "not9_240" href =
+"#line9_239">sq.</a>
+<i>dorso nigranti</i>. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_463">ad III, 463 in V.L.</a> et <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_618">IV, 618</a>.
+&mdash;<a name = "not9_241" id = "not9_241" href =
+"#line9_241">241.</a>&nbsp;<i>Nutat</i>, præclare pro, stat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_242" id = "not9_242" href = "#line9_242">242.</a>
+Silius Numidas in acie Pœnorum non collocat, sed videntur ei separatum
+quoddam a reliquo exercitu agmen constituisse, quod <i>vago</i> procursu
+Romanos lacesseret, dum aciem instruerent, et, postquam ad manus ventum
+erat, quaquaversus arma circumferret: τὸ γὰρ τῆς Νομαδικῆς μάχης ἴδιόν
+ἐστὶ ἀποχωρεῖν μὲν εὐχερῶς καὶ σποράδην, ἐπικεῖσθαι δὲ πάλιν ἐκ
+μεταβολῆς τολμηρῶς καὶ θρασέως (Polyb. III, 72): unde et Romani
+v.&nbsp;275 sq. Scipioni quasdam copias commisisse dicuntur, quibus se
+Numidis obponeret; Drak. Cf. Polyb. III, 112, 113; Liv. XXII, 44, extr.
+46; XXXV, 11; qui tamen in hoc prælio dextrum cornu Numidis equitibus
+datum tradunt, et elephantorum nullam faciunt mentionem.
+&mdash;<a name = "not9_243" id = "not9_243" href =
+"#line9_243">243.</a>&nbsp;<i>fervere</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#line6_317">VI, 317</a>, et ap.
+<span class = "pagenum notes">566</span>
+Virg. Æneid. VIII, 677, et Ge. I,&nbsp;456; et passim.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">566</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_244" id = "line9_244"> </a>
+Dum Libys <a href = "#var9_244">incenso</a> dispensat milite vires,</p>
+<span class = "linenum">245</span>
+<p><a name = "line9_245" id = "line9_245"> </a>
+Hortandoque iterum atque iterum insatiabilis urget</p>
+<p><a name = "line9_246" id = "line9_246"> </a>
+Factis quemque suis, et se cognoscere jactat,</p>
+<p><a name = "line9_247" id = "line9_247"> </a>
+Qua dextra veniant stridentis sibila teli,</p>
+<p><a name = "line9_248" id = "line9_248"> </a>
+Promittitque viris, nulli se defore testem:</p>
+<p><a name = "line9_249" id = "line9_249"> </a>
+Jam Varro, exacta vallo legione, movebat</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line9_250" id = "line9_250"> </a>
+Cladum principia; <a href = "#var9_250">ac</a> pallenti lætus in
+unda</p>
+<p><a name = "line9_251" id = "line9_251"> </a>
+Laxabat sedem venturis portitor umbris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_244" id = "not9_244" href = "#line9_244">244.</a>
+<i>dispensat vires</i>, aciem instruit.
+&mdash;<a name = "not9_245" id = "not9_245" href =
+"#line9_245">245.</a>&nbsp;Silius expressit verba Hannibalis apud Liv.
+XXI, 43. «Non ego illud parvi æstimo, milites, quod nemo vestrum est,
+cujus non ante oculos ipse sæpe militare aliquod ediderim facinus; cui
+non idem ego, virtutis spectator ac testis, notata temporibus locisque
+referre sua possim decora.» Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_454">ad I,&nbsp;454</a>; Burm. ad Val. Fl. IV, 649, et
+inpr. Lucan. VII, 287&nbsp;sq.
+&mdash;<i>insatiabilis</i> sc. hortandi, iterum iterumque hortatus,
+<i>urget quemque</i>, inpellit ad fortia facta, factis suis exemplo ipsi
+propositis, in memoriam revocatis, quæ quisque antea præclare fecerat;
+Lenz.
+&mdash;<a name = "not9_247" id = "not9_247" href =
+"#line9_247">247.</a>&nbsp;<i>stridentis sibila teli</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_334">ad I,&nbsp;334</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_567">IV, 567</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_250" id = "not9_250" href = "#line9_250">250 seq.</a>
+<i>portitor</i> infernus, Charon, laxabat sedem, ut plures cæsorum
+animas caperet; Cell. Ita et Lucan. III, 16: «Præparat innumeras puppes
+Acherontis adusti Portitor; in multas laxantur Tartara pœnas.» Petron.
+Sat. c. CXXI, et contra Silius <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_759">XIII, 759 sq.</a> Drak.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_251" id = "not9_251" href =
+"#line9_251" title = "numerus deest">251.</a>&nbsp;Charon <i>laxabat
+sedem</i>, tabulata cymbæ vacuat, ut ap. Virg. Æn. VI, 411, «animas, quæ
+per juga longa sedebant, Deturbat, laxatque foros.» Lenz.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_252" id = "line9_252"> </a>
+Stant primi, quos sanguineæ pendente vetabant</p>
+<p><a name = "line9_253" id = "line9_253"> </a>
+Ire notæ clipeo, defixique omine torpent.</p>
+<p><a name = "line9_254" id = "line9_254"> </a>
+Juxta terribilis facies; miseranda <a href =
+"#var9_254">jacebant</a></p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line9_255" id = "line9_255"> </a>
+Corpora in amplexu, natusque <a href = "#var9_255">in pectore</a>
+patris</p>
+<p><a name = "line9_256" id = "line9_256"> </a>
+Imposita vulnus dextra letale tegebat.</p>
+<p><a name = "line9_257" id = "line9_257"> </a>
+Effusæ lacrimæ, Mancinique inde reversus</p>
+<p><a name = "line9_258" id = "line9_258"> </a>
+Fraterna sub morte dolor, tum triste movebat</p>
+<p><a name = "line9_259" id = "line9_259"> </a>
+Augurium, et similes defuncto in corpore vultus.</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line9_260" id = "line9_260"> </a>
+Ocius erroris culpam, deflendaque fata</p>
+<p><a name = "line9_261" id = "line9_261"> </a>
+Ductori pandunt, atque arma vetantia pugnam.</p>
+<span class = "pagenum">567</span>
+<p><a name = "line9_262" id = "line9_262"> </a>
+Ille, ardens animi, «Ferte hæc, ait, <a href = "#var9_262">omina</a>
+Paulo:</p>
+<p><a name = "line9_263" id = "line9_263"> </a>
+Namque illum, cui femineo stant corde timores,</p>
+<p><a name = "line9_264" id = "line9_264"> </a>
+Moverit ista manus, quæ, cæde inbuta nefanda,</p>
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line9_265" id = "line9_265"> </a>
+Quum Furiæ expeterent pœnas, fortasse paterno</p>
+<p><a name = "line9_266" id = "line9_266"> </a>
+Signavit moriens sceleratum sanguine carmen.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_252" id = "not9_252" href =
+"#line9_252">252,</a>&nbsp;<a name = "not9_253" id = "not9_253" href =
+"#line9_253">253.</a> Qui in prima acie locati
+<span class = "pagenum notes">567</span>
+erant, videntes Solymi clipeum (<i>arma vetantia pugnam</i>, <a class =
+"crossref" href = "#line9_261">v.&nbsp;261</a>), stupescunt omine, Cell.
+Cf. <a class = "crossref" href = "#line9_175">v.&nbsp;175 sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not9_255" id = "not9_255" href =
+"#line9_255" title = "numerus deest">255.</a> <i>Corpora</i> Satrici et
+Solymi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_263" id = "not9_263" href = "#line9_263">263.</a>
+<i>stant</i>; cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad
+II, 639, in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_264" id = "not9_264" href = "#line9_264">264</a>
+<a name = "not9_265" id = "not9_265" href = "#line9_264">sq.</a>; cf.
+<a class = "crossref" href = "#not9_162">ad v.&nbsp;162&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not9_266" id = "not9_266" href =
+"#line9_266">266.</a>&nbsp;<i>carmen</i>, titulus, inscriptio, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_491">XV, 491</a>; Virg.
+Æneid. III, 287; Ovid. Ep. VII, 194; Drak.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_267" id = "line9_267"> </a>
+Tum minitans <a href = "#var9_267">propere</a> describit munera
+pugnæ;</p>
+<p><a name = "line9_268" id = "line9_268"> </a>
+Quaque <a href = "#var9_268">feras</a> sævus gentes aciemque Nealces</p>
+<p><a name = "line9_269" id = "line9_269"> </a>
+Temperat, hac sese Marso cum milite, cumque</p>
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line9_270" id = "line9_270"> </a>
+Samnitum obponit signis, et Iapyge alumno.</p>
+<p><a name = "line9_271" id = "line9_271"> </a>
+At campi medio (namque hac in parte videbat</p>
+<p><a name = "line9_272" id = "line9_272"> </a>
+Stare ducem Libyæ) Servilius <a href = "#var9_272">obvia adire</a></p>
+<p><a name = "line9_273" id = "line9_273"> </a>
+Arma, et Picentes Umbrosque inferre jubetur.</p>
+<p><a name = "line9_274" id = "line9_274"> </a>
+Cetera Paulus habet <a href = "#var9_274">dextro</a> certamina
+cornu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_267" id = "not9_267" href = "#line9_267">267.</a>
+<i>describit munera pugnæ</i>; unicuique adsignat, quod in prælio
+faciendum sit, Drak. id qd. <a class = "crossref" href =
+"#line9_244">v.&nbsp;244</a> <i>dispensat vires</i>.
+&mdash;<a name = "not9_268" id = "not9_268" href =
+"#line9_268">268</a>&nbsp;<a name = "not9_269" id = "not9_269" href =
+"#line9_268">sq.</a>
+Varronem rexisse lævum cornu, Paulum dextrum, et Servilium mediam aciem,
+etiam Livius et Polyb. tradunt: at Silius <a class = "crossref" href =
+"#line9_220">v.&nbsp;220 sq.</a> Nealcen præfecit lævo cornu, quod
+dextro obpositum est, et tamen h.l. narrat, Varronis cornu obpositum
+fuisse illi, cui præfuerit Nealces, adeoque erravit, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_4">V,&nbsp;4</a>, (ubi vid. V.L.) et
+ut Livius XXXIII,&nbsp;9, ubi tamen Gronovius in <i>lævo cornu</i> pro
+<i>dextro</i> reponit, quo modo etiam hunc errorem a poeta in scribas
+librarios derivare facile foret, sed sine librorum auctoritate nihil
+mutare audeo; Drak. Cf. <a class = "crossref" href = "#var9_274">ad
+v.&nbsp;274 in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_270" id = "not9_270" href =
+"#line9_270">270.</a>&nbsp;<i>Iapyge</i> ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_51">I,&nbsp;51</a>, <i>campum Iapyga</i>; ubi nota est
+videnda. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_272" id = "not9_272" href = "#line9_272">272.</a>
+<i>Servilius</i> et Atilius Regulus, superioris anni consules ap. Polyb.
+III, 114; sed solus Servilius ap. Liv. XXII, 45, quem v. et c. 25.
+&mdash;<i>obvia Arma</i>, obpositam Pœnorum aciem, <i>adire</i>,
+adgredi, adoriri, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;379; IX, 56.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line9_275" id = "line9_275"> </a>
+His super insidias contra Nomadumque volucrem</p>
+<span class = "pagenum">568</span>
+<p><a name = "line9_276" id = "line9_276"> </a>
+Scipiadæ datur ire manum; <a href = "#var9_276">quæque</a> arte
+dolisque</p>
+<p><a name = "line9_277" id = "line9_277"> </a>
+Scindent se turmæ, prædicit spargere bellum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_275" id = "not9_275" href = "#line9_275">275 sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#not9_242">ad v.&nbsp;242</a>.
+&mdash;<i>His</i>
+<span class = "pagenum notes">568</span>
+<i>super</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_60">ad
+I,&nbsp;60 in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_276" id = "not9_276" href =
+"#line9_276">276.</a>&nbsp;<i>Scipiadæ</i>, Scipioni. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_107">ad VII, 107</a>.
+&mdash;<a name = "not9_277" id = "not9_277" href =
+"#line9_277">277.</a>&nbsp;<i>spargere bellum</i>, ut <i>distrahere</i>
+diversis locis, vel dispersis divisisque copiis, vel vagando, bellum
+gerere et ubivis circumferre, ut <i>spargere arma</i> apud Virg. Æn.
+VII, 551; vid. Ernesti ad Tac. Ann. III, 21, quemque ibi laudat Burm. ad
+Val. Fl. V,&nbsp;488, et Lucan. III, 68.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_278" id = "line9_278"> </a>
+Jamque propinquabant acies, agilique virorum</p>
+<p><a name = "line9_279" id = "line9_279"> </a>
+Discursu, mixtoque simul calefacta per ora</p>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line9_280" id = "line9_280"> </a>
+Cornipedum <a href = "#var9_280">hinnitu</a>, et multum <a href =
+"#var9_280">strepitantibus</a> armis</p>
+<p><a name = "line9_281" id = "line9_281"> </a>
+Errabat cæcum turbata per agmina murmur.</p>
+<p><a name = "line9_282" id = "line9_282"> </a>
+<a href = "#var9_282">Sic, ubi</a> prima movent pelago certamina
+venti,</p>
+<p><a name = "line9_283" id = "line9_283"> </a>
+Inclusam rabiem, ac sparsuras <a href = "#var9_282">astra</a>
+procellas</p>
+<p><a name = "line9_284" id = "line9_284"> </a>
+<a href = "#var9_284">Parturit</a> unda freti, fundoque emota
+minaces</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line9_285" id = "line9_285"> </a>
+Exspirat per saxa sonos, atque acta cavernis</p>
+<p><a name = "line9_286" id = "line9_286"> </a>
+Torquet anhelantem spumanti vertice pontum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_282" id = "not9_282" href = "#line9_282">282.</a>
+Indicia tempestatis: <i>unda freti</i>, mare, <i>parturit rabiem ac
+procellas</i>, rabiosas procellas, <i>inclusas</i>, adhuc in gremio
+maris contentas, <i>sparsuras astra</i>, quæ, ubi emissæ fuerint, cælum
+adspergine adtingent; Lenz. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_569">VII, 569&nbsp;sq.</a>
+&mdash;Sic congredientium militum clamorem et strepitum cum maris sonitu
+confert Hom. Iliad. ξ, 393 sq. Drak.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_283" id = "not9_283" href =
+"#line9_283" title = "numerus deest">283.</a>&nbsp;<i>sparsuras astra
+procellas</i>. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_659">III, 659</a>; Virg. Æn. III, 423, 567, 574.
+&mdash;<a name = "not9_286" id = "not9_286" href =
+"#line9_286">286.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_475">ad III, 475</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_287" id = "line9_287"> </a>
+Nec vero, fati tam <a href = "#var9_287">sævo in turbine</a>, solum</p>
+<p><a name = "line9_288" id = "line9_288"> </a>
+Terrarum fuit ille labor; Discordia demens</p>
+<span class = "pagenum">569</span>
+<p><a name = "line9_289" id = "line9_289"> </a>
+Intravit <a href = "#var9_289">cælo</a>, Superosque ad bella coegit.</p>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line9_290" id = "line9_290"> </a>
+Hinc Mavors, hinc Gradivum comitatus Apollo,</p>
+<p><a name = "line9_291" id = "line9_291"> </a>
+Et domitor tumidi pugnat maris: hinc Venus amens,</p>
+<p><a name = "line9_292" id = "line9_292"> </a>
+<a href = "#var9_292">Hinc Vesta, et captæ</a> stimulatus cæde
+Sagunti</p>
+<p><a name = "line9_293" id = "line9_293"> </a>
+Amphitryoniades, pariter veneranda <a href = "#var9_293">Cybebe</a>,</p>
+<p><a name = "line9_294" id = "line9_294"> </a>
+Indigetesque Dei, Faunusque, satorque Quirinus,</p>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line9_295" id = "line9_295"> </a>
+Alternusque animæ mutato Castore Pollux.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_287" id = "not9_287" href = "#line9_287">287 sqq.</a>
+Narrationi gravissimarum rerum, pugnæque atrocissimæ Silius θεῶν μάχην
+intexit, partim Homeri, (Iliad. υ, 32 sqq.) Maronis, (Æn. VII, 698 seq.)
+Petronii (c. 124) aliorumque exemplum sequutus, partim motus auctoritate
+Virgilii, ex cujus insigni loco, Æn. X,&nbsp;11... 15, probabili judicio
+conligere possis, ex antiquioribus poetis hæc imitatione adumbrata esse.
+Dii Romanis faventes v.&nbsp;290... 295, at iisdem adversi <a class =
+"crossref" href = "#line9_296">v.&nbsp;296... 299</a> recensentur.
+&mdash;<a name = "not9_288" id = "not9_288" href =
+"#line9_288">288</a>&nbsp;<a name = "not9_289" id = "not9_289" href =
+"#line9_288">sq.</a>
+<i>Discordia</i>,
+<span class = "pagenum notes">569</span>
+Ἔρις, Olympios ad pugnam excitat; Lenz.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_291" id = "not9_291" href = "#line9_291">291.</a>
+<i>Venus amens</i>, furens (vel potius adtonita tanto discrimine,
+Romanis suis inminente); Lenz.
+&mdash;<a name = "not9_292" id = "not9_292" href =
+"#line9_292">292.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_273">I,&nbsp;273 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_475">III, 475 sq.</a> et V.L.
+&mdash;<a name = "not9_293" id = "not9_293" href =
+"#line9_293">293.</a>&nbsp;<i>veneranda</i>, ut πότνια ap. Hom. Iliad.
+α, 568; δ, 2, et al. Eurip. Hippol. 53. Cf. <a class = "crossref
+missing" href = "bookVII.html#var7_382" title = "in V.L.">ad VII,
+382</a>; Heyne ad Tibull. IV,&nbsp;2, 10; et ad Virg. Ge. III, 294.
+&mdash;<a name = "not9_294" id = "not9_294" href =
+"#line9_294">294.</a>&nbsp;<i>Indigetes dei</i>, ἐγχώριοι. Vid. Heyne ad
+Virg. Ge. I,&nbsp;498.
+&mdash;<a name = "not9_295" id = "not9_295" href =
+"#line9_295">295.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_805">XIII, 805</a>; Pind. Nem. X,&nbsp;103 seq.;
+Virg. Æn. VI, 121, ubi vid. Heyne. Non temere autem id fictum monet
+Dausq., quia Tyndaridæ sæpe adjutores Romanorum fuisse dicantur, v.c.
+Flor. I,&nbsp;2; Liv. XXII; Cic. Tusc. I (Nat. D. II,&nbsp;2). <i>Pollux
+alternus animæ</i>, alternis vivens, <i>Castore mutato</i>, interea apud
+inferos agente; Lenz. Virg. Æn. VI, 121, <i>alterna morte</i>. <span
+class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_296" id = "line9_296"> </a>
+Contra cincta latus ferro Saturnia Juno,</p>
+<p><a name = "line9_297" id = "line9_297"> </a>
+Et Pallas, Libycis <a href = "#var9_297">Tritonidos</a> edita
+lymphis,</p>
+<p><a name = "line9_298" id = "line9_298"> </a>
+Ac patrius flexis per tempora cornibus Hammon,</p>
+<p><a name = "line9_299" id = "line9_299"> </a>
+Multaque præterea Divorum turba minorum.</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line9_300" id = "line9_300"> </a>
+Quorum ubi mole, simul venientum et gressibus alma</p>
+<p><a name = "line9_301" id = "line9_301"> </a>
+Intremuit tellus, pars inplevere propinquos</p>
+<p><a name = "line9_302" id = "line9_302"> </a>
+Divisi montes, pars sedem nube sub alta</p>
+<p><a name = "line9_303" id = "line9_303"> </a>
+Ceperunt: vacuo <a href = "#var9_303">descensum</a> ad prælia cælo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_296" id = "not9_296" href = "#line9_296">296.</a>
+<i>Contra</i>, a partibus Hannibalis, unde <i>patrius</i> Hammon.
+&mdash;<i>Juno cincta latus ferro</i>, ut apud Virg. Æn. II, 614, «ferro
+adcincta;» Lenz.
+&mdash;<a name = "not9_297" id = "not9_297" href =
+"#line9_297">297.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookIII.html#not3_323" title = "recte 323">ad III, 322</a>.
+&mdash;<a name = "not9_298" id = "not9_298" href =
+"#line9_298">298.</a>&nbsp;Vid. <a class = "crossref missing" href =
+"bookI.html#not1_415" title = "recte 415">ad I,&nbsp;414</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_59">II, 59</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_10">III, 10</a>.
+&mdash;<a name = "not9_299" id = "not9_299" href =
+"#line9_299">299.</a>&nbsp;<i>minores Divi</i>, seu Indigetes, ut quidam
+in partibus Rom. Lenz.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_300" id = "not9_300" href = "#line9_300">300.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_442">ad IV,
+442</a>.
+&mdash;<i>alma tellus</i>, πολύφορβος γαῖα, Iliad. ι, 564; ξ, 200.
+&mdash;<a name = "not9_301" id = "not9_301" href =
+"#line9_301">301.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_203">ad III, 203</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">570</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_304" id = "line9_304"> </a>
+Tollitur inmensus deserta ad sidera clamor,</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line9_305" id = "line9_305"> </a>
+Phlegræis quantas <a href = "#var9_305">effudit</a> ad æthera voces</p>
+<p><a name = "line9_306" id = "line9_306"> </a>
+Terrigena in campis exercitus: aut sator ævi</p>
+<p><a name = "line9_307" id = "line9_307"> </a>
+Quanta Cyclopas nova fulmina voce poposcit</p>
+<p><a name = "line9_308" id = "line9_308"> </a>
+Jupiter, exstructis vidit quum montibus ire</p>
+<p><a name = "line9_309" id = "line9_309"> </a>
+Magnanimos raptum cælestia regna <a href = "#var9_309">Gigantas</a>.</p>
+<span class = "linenum">310</span>
+<p><a name = "line9_310" id = "line9_310"> </a>
+Nec vero prima in tantis concursibus hasta</p>
+<p><a name = "line9_311" id = "line9_311"> </a>
+Ulla fuit: stridens <a href = "#var9_311">nimbus</a> certante furore</p>
+<p><a name = "line9_312" id = "line9_312"> </a>
+Telorum simul <a href = "#var9_311">effusus</a>, <a href =
+"#var9_312">cupidæqu</a>e cruoris</p>
+<p><a name = "line9_313" id = "line9_313"> </a>
+Hinc atque hinc animæ gemina cecidere procella.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">570</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_305" id = "not9_305" href = "#line9_305">305.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_275">ad IV, 275</a>.
+&mdash;<a name = "not9_306" id = "not9_306" href =
+"#line9_306">306.</a>&nbsp;<i>Terrigena</i>, γηγενὴς, <i>exercitus</i>,
+Gigantes.
+&mdash;<a name = "not9_308" id = "not9_308" href =
+"#line9_308">308.</a>&nbsp;Cf. Heyne ad Virg. Ge. I,&nbsp;277 seq.
+&mdash;<a name = "not9_309" id = "not9_309" href =
+"#line9_309">309.</a>&nbsp;<i>Magnanimos</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_29">ad I,&nbsp;29</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_310" id = "not9_310" href = "#line9_310">310 sqq.</a>
+Cf. Liv. XXII, 47. Tantus erat ardor bellandi, ut hastæ simul
+jacerentur, nec dignosci posset, quæ prima fuerit; Mars.
+&mdash;<a name = "not9_311" id = "not9_311" href =
+"#line9_311">311</a>&nbsp;<a name = "not9_312" id = "not9_312" href =
+"#line9_311">sq.</a>
+<i>Stridens nimbus Telorum</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line9_313">v.&nbsp;313</a> <i>procella</i>. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a> et <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_334">334</a>.
+&mdash;<a name = "not9_313" id = "not9_313" href =
+"#line9_313">313.</a>&nbsp;<i>gemina procella</i>, quoniam duo exercitus
+pugnant; Lenz.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_314" id = "line9_314"> </a>
+<a href = "#var9_314">Acrius</a> insanus dextra qua ducitur ensis,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line9_315" id = "line9_315"> </a>
+Bellantum pars magna jacet: super ipsa suorum</p>
+<p><a name = "line9_316" id = "line9_316"> </a>
+Corpora consistunt avidi, calcantque gementes.</p>
+<p><a name = "line9_317" id = "line9_317"> </a>
+Nec magis aut Libyco protrudi Dardana nisu,</p>
+<p><a name = "line9_318" id = "line9_318"> </a>
+Avertive potest pubes, aut ordine pelli</p>
+<p><a name = "line9_319" id = "line9_319"> </a>
+Fixa suo Sarrana manus, quam vellere sede</p>
+<span class = "linenum">320</span>
+<p><a name = "line9_320" id = "line9_320"> </a>
+Si <a href = "#var9_320">cœptet</a> Calpen inpacto gurgite pontus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_314" id = "not9_314" href = "#line9_314">314.</a>
+Cf. V.L.
+&mdash;<i>dextra</i> ala, in dextro cornu, <i>qua</i>, etc., ubi
+fervidior pugna est; Lenz.
+&mdash;<i>ducitur</i>, educitur vagina. Vid. <a class = "crossref" href
+= "bookVIII.html#not8_340">ad VIII, 340</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_317" id = "not9_317" href = "#line9_317">317</a> <a name
+= "not9_318" id = "not9_318" href = "#line9_317">sqq.</a>
+Neutra acies inclinari poterat; sed utraque, montis instar, inmobilis
+stabat. Cf. Hom. Iliad. ο, 615... 622. Virg. Æn. VII, 586 sq.;
+X,&nbsp;693.
+&mdash;<a name = "not9_320" id = "not9_320" href =
+"#line9_320">320.</a>&nbsp;<i>Calpen</i>; cf. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_141">ad I,&nbsp;141</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_395">V,&nbsp;395</a>.
+&mdash;<i>inpacto gurgite</i>, infuso fluctu. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_370">ad IV, 370</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">571</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_321" id = "line9_321"> </a>
+Amisere ictus spatium, nec morte peracta</p>
+<p><a name = "line9_322" id = "line9_322"> </a>
+Artatis cecidisse licet: galea horrida flictu</p>
+<p><a name = "line9_323" id = "line9_323"> </a>
+Adversæ ardescit galeæ, clipeusque fatiscit</p>
+<p><a name = "line9_324" id = "line9_324"> </a>
+Inpulsu clipei, atque ensis contunditur ense.</p>
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line9_325" id = "line9_325"> </a>
+Pes pede, virque viro teritur; tellusque videri</p>
+<p><a name = "line9_326" id = "line9_326"> </a>
+Sanguine operta nequit, cælumque et sidera pendens</p>
+<p><a name = "line9_327" id = "line9_327"> </a>
+Abstulit ingestis nox densa sub æthere telis.</p>
+<p><a name = "line9_328" id = "line9_328"> </a>
+Quîs adstare loco dederat Fortuna secundo,</p>
+<p><a name = "line9_329" id = "line9_329"> </a>
+Contorum longo <a href = "#var9_329">et</a> proceræ cuspidis ictu,</p>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line9_330" id = "line9_330"> </a>
+Ceu primas agitent acies, certamina miscent.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">571</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_321" id = "not9_321" href = "#line9_321">321.</a>
+Adeo conferti et densi in pugnam utrimque ruerant, ut militibus spatium
+jacula conjiciendi deesset, utque, qui jam interfectus erat, in terram
+cadere non posset; Draken. qui comparat Lucan. II, 201 seq.;
+V,&nbsp;218; Flor. IV,&nbsp;9, et inpr. Virg. Æn. IX, 807 sqq., ubi vid.
+Heyne; cf. Liv. XXII, 47 pr. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_352">ad IV, 352</a>; Barnes. ad Eurip. Heracl. 836, et
+Klotz. ad Tyrtæum p.&nbsp;101.
+&mdash;<a name = "not9_322" id = "not9_322" href =
+"#line9_322">322.</a>&nbsp;<i>galea horrida flictu</i>, etc. Cf. Virg.
+Æn. IX, 667.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_327" id = "not9_327" href = "#line9_327">327.</a>
+<i>Abstulit nox cælum</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_647">XII, 647</a>, et ap. Virg. Æn. III, 198.
+&mdash;<i>cælum</i>, ejus adspectum.
+&mdash;<i>pendens nox</i> (<a class = "missing" name = "not9_326" id =
+"not9_326" href = "#line9_326" title = "numerus deest">v.&nbsp;326</a>);
+cf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_323">ad VI,
+323</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_328" id = "not9_328" href = "#line9_328">328.</a>
+In secunda acie hastis utuntur, in tertia missilibus.
+&mdash;<a name = "not9_330" id = "not9_330" href =
+"#line9_330">330.</a>&nbsp;<i>certamina miscent</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad I,&nbsp;69</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_331" id = "line9_331"> </a>
+At quos deinde tenet retrorsum inglorius ordo,</p>
+<p><a name = "line9_332" id = "line9_332"> </a>
+Missilibus certant pugnas æquare priorum.</p>
+<p><a name = "line9_333" id = "line9_333"> </a>
+Ultra clamor agit bellum, milesque, cupiti</p>
+<p><a name = "line9_334" id = "line9_334"> </a>
+Martis inops, sævis inpellit vocibus hostem.</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line9_335" id = "line9_335"> </a>
+<a href = "#var9_335">Non ullum</a> defit teli genus. Hi sude
+pugnas,</p>
+<span class = "pagenum">572</span>
+<p><a name = "line9_336" id = "line9_336"> </a>
+Hi pinu flagrante cient, hi pondere <a href = "#var9_336">pili</a>;</p>
+<p><a name = "line9_337" id = "line9_337"> </a>
+At saxis fundaque alius, jaculoque volucri:</p>
+<p><a name = "line9_338" id = "line9_338"> </a>
+Interdum stridens per nubila fertur arundo,</p>
+<p><a name = "line9_339" id = "line9_339"> </a>
+<a href = "#var9_339">Interdumque ipsis metuenda falarica muris</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_331" id = "not9_331" href = "#line9_331">331.</a>
+<i>inglorius ordo</i>, ψίλοι, Suid. τάξις ἀγενεστάτη. Conf. Arcer. ad
+Ælian. Tact. c. II, et Burm. ad Val. Fl. VI, 530.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_333" id = "not9_333" href =
+"#line9_333">333,</a>&nbsp;<a name = "not9_334" id = "not9_334" href =
+"#line9_334">334.</a> Qui in ultimis aciei ordinibus stabant, quoniam
+ipsi manus cum hoste conferre non poterant, ne tamen nihil agerent,
+clamore bellum agitabant, ut eo hostem terrerent, suosque adcenderent;
+Draken. coll. Curt. VI,&nbsp;1. «Spectabant plures, quam inierant
+prælium, et qui extra teli jactum erant, clamore invicem suos
+adcendebant.»</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_335" id = "not9_335" href = "#line9_335">335.</a>
+Silius imitatur Virg. Æn. II, 467, <i>nec ullum Telorum interea cessat
+genus</i>: ejusque mens est, in hac pugna nullum teli genus defuisse, ne
+quidem <i>falaricam</i>, cujus usus in urbium expugnationibus, cujusque
+emissæ tanta vis ac violentia erat, ut vel ipsos muros subruere valeret;
+Drak.; conf. ad I,
+<span class = "pagenum notes">572</span>
+350, et inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_196">XIII, 196&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<a name = "not9_336" id = "not9_336" href =
+"#line9_336">336.</a>&nbsp;<i>pinu flagrante</i>, face pinea, ut ap.
+Virg. Æn. VII, 397; IX, 72, 522; cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_199">XIII, 199</a>.
+&mdash;<i>pondere pili</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_246">II, 246</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">340</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_340" id = "line9_340"> </a>
+Speramusne, Deæ, quarum mihi sacra coluntur,</p>
+<p><a name = "line9_341" id = "line9_341"> </a>
+Mortali totum hunc <a href = "#var9_341">aperire</a> in secula voce</p>
+<p><a name = "line9_342" id = "line9_342"> </a>
+Posse diem? tantumne datis confidere linguæ,</p>
+<p><a name = "line9_343" id = "line9_343"> </a>
+Ut Cannas uno ore sonem? Si gloria vobis</p>
+<p><a name = "line9_344" id = "line9_344"> </a>
+Nostra placet, neque <a href = "#var9_344">vos</a> magnis avertitis
+ausis,</p>
+<span class = "linenum">345</span>
+<p><a name = "line9_345" id = "line9_345"> </a>
+Huc omnes cantus, Phœbumque vocate parentem.</p>
+<p><a name = "line9_346" id = "line9_346"> </a>
+Verum utinam posthac animo, Romane, secunda,</p>
+<p><a name = "line9_347" id = "line9_347"> </a>
+Quanto tunc adversa, feras! <a href = "#var9_347">sitque hactenus</a>,
+oro,</p>
+<p><a name = "line9_348" id = "line9_348"> </a>
+Nec libeat tentare <a href = "#var9_348">Deis</a>, an Troia proles</p>
+<p><a name = "line9_349" id = "line9_349"> </a>
+Par bellum tolerare queat. Tuque, anxia fati,</p>
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line9_350" id = "line9_350"> </a>
+Pone, precor, lacrimas, et adora vulnera, laudes</p>
+<p><a name = "line9_351" id = "line9_351"> </a>
+Perpetuas paritura tibi: nam tempore, Roma,</p>
+<p><a name = "line9_352" id = "line9_352"> </a>
+Nullo major eris: mox sic labere secundis,</p>
+<span class = "pagenum">573</span>
+<p><a name = "line9_353" id = "line9_353"> </a>
+Ut sola cladum tuearis nomina fama.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_340" id = "not9_340" href = "#line9_340">340.</a>
+Nova Musarum invocatio, ad gravitatem rerum narrandarum indicandam,
+animosque lectorum excitandos adcommodata. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_3">ad I,&nbsp;3</a>.
+&mdash;<a name = "not9_341" id = "not9_341" href =
+"#line9_341">341.</a>&nbsp;<i>aperire in secula</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_511">ad II, 511</a>.
+&mdash;<a name = "not9_343" id = "not9_343" href =
+"#line9_343">343.</a>&nbsp;<i>Ut Cannas</i>, infortunium et cladem Rom.
+ad Cannas, <i>uno ore</i>, satis digne, <i>sonem</i>, memorare possim;
+Drak. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_525">ad IV,
+525</a>.
+&mdash;<a name = "not9_344" id = "not9_344" href =
+"#line9_344">344.</a>&nbsp;<i>neque vos avertitis</i>, adestis. Cf.
+Burm. ad Petron. cap. CX, et CXXIV; ad Valerium Fl. VI, 17.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_346" id = "not9_346" href =
+"#line9_346">346,</a>&nbsp;<a name = "not9_347" id = "not9_347" href =
+"#line9_347">347.</a> Cf. Horat. Od. II, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;1.
+&mdash;<i>sit hactenus</i>, <i>oro</i>, opto, ut hæc ultima sit ex
+magnis populi Rom. calamitatibus; Cell.; cf. <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#not4_795">ad IV, 795</a>.
+&mdash;<a name = "not9_350" id = "not9_350" href =
+"#line9_350">350</a>&nbsp;<a name = "not9_351" id = "not9_351" href =
+"#line9_350">sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_574">III, 574
+sq.</a>; <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_584">584
+seq.</a>; <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_603">IV,
+603</a>.
+&mdash;<a name = "not9_352" id = "not9_352" href =
+"#line9_352">352.</a>&nbsp;<i>Mox</i>, post excisam Corinthum, et Manlii
+ex Asia reditum, <i>sic labere</i>, in perniciem rues, <i>secundis</i>
+rebus, luxu a virtute majorum degenerabis, <i>ut sola cladum fama</i>,
+rerum a majoribus, non a posteris corum,
+<span class = "pagenum notes">573</span>
+gestarum memoria, <i>tuearis nomina</i>, gloriam tuam.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_354" id = "line9_354"> </a>
+Jamque inter varias Fortuna utrimque virorum</p>
+<span class = "linenum">355</span>
+<p><a name = "line9_355" id = "line9_355"> </a>
+Alternata vices incerto eluserat iras</p>
+<p><a name = "line9_356" id = "line9_356"> </a>
+Eventu, mediaque diu pendente per ambas</p>
+<p><a name = "line9_357" id = "line9_357"> </a>
+Spe gentes, paribus Mavors flagrabat in armis.</p>
+<p><a name = "line9_358" id = "line9_358"> </a>
+Mitia ceu virides agitant quum flamina culmos,</p>
+<p><a name = "line9_359" id = "line9_359"> </a>
+Necdum maturas impellit ventus aristas,</p>
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line9_360" id = "line9_360"> </a>
+Huc atque huc it summa seges, nutansque vicissim</p>
+<p><a name = "line9_361" id = "line9_361"> </a>
+Alterno lente motu incurvata <a href = "#var9_361">nitescit</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_354" id = "not9_354" href = "#line9_354">354</a> <a name
+= "not9_355" id = "not9_355" href = "#line9_354">seqq.</a>
+Poeta atrocissimam pugnam clademque, omnium pæne, quas Romani umquam
+adceperunt, gravissimam enarraturus, ἀκρίβειαν historicam parum curat,
+et, quæ Polybius III, 115, 116, et Livius XXII, 47... 49 breviter
+tradiderant, exempla Homeri et Virgilii sequutus, adeo exornat, ut
+Cannensis prælii descriptio duos fere libros expleat.
+&mdash;Fortuna utrimque diu anceps erat, et nutabat, ut seges vento
+agitata. Silius venusta quidem comparatione, sed vs. 334... 357, magna
+quoque verborum luxurie ejusdem rei notionem expressit.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_362" id = "line9_362"> </a>
+Tandem barbaricis perfractam viribus <a href = "#var9_362">acri</a></p>
+<p><a name = "line9_363" id = "line9_363"> </a>
+Dissipat incurrens aciem clamore Nealces.</p>
+<p><a name = "line9_364" id = "line9_364"> </a>
+Laxati cunei, perque intervalla citatus</p>
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line9_365" id = "line9_365"> </a>
+<a href = "#var9_365">Inrupit trepidis</a> hostis: tum turbine <a href =
+"#var9_365">nigro</a></p>
+<p><a name = "line9_366" id = "line9_366"> </a>
+<a href = "#var9_365">Sanguinis</a> exundat torrens; nullumque <a href =
+"#var9_366">sub una</a></p>
+<span class = "pagenum">574</span>
+<p><a name = "line9_367" id = "line9_367"> </a>
+Cuspide procumbit corpus. Dum vulnera tergo</p>
+<p><a name = "line9_368" id = "line9_368"> </a>
+Bellator timet Ausonius, per pectora sævas</p>
+<p><a name = "line9_369" id = "line9_369"> </a>
+Exceptat mortes, et leto dedecus arcet.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_362" id = "not9_362" href = "#line9_362">362.</a>
+<i>barbaricis viribus</i>; cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line9_220">v.&nbsp;220... 226</a>. Lenz. suspicatur, poetam ante
+oculos habuisse Polyb. III, 116, 5 sq. Οἱ δὲ Νομάδες ἀπὸ τοῦ δεξιοῦ
+κέρατος, etc.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_364" id = "not9_364" href = "#line9_364">364.</a>
+<i>Laxati cunei</i>, ut ap. Virg. Æn. XII, 269.
+&mdash;<a name = "not9_366" id = "not9_366" href =
+"#line9_366">366.</a>&nbsp;Abundat τὸ <i>sub</i> (de quo vid. Barth. ad
+Claud. in Eutrop. I,&nbsp;50, et mox <a class = "crossref" href =
+"#not9_373">ad v.&nbsp;373</a>); et sensus est, tot tela fuisse
+conjecta, ut plura plerumque in unius corpore
+<span class = "pagenum notes">574</span>
+hæserint; Drak.
+&mdash;<a name = "not9_367" id = "not9_367" href =
+"#line9_367">367.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_594">ad V,&nbsp;594</a>.
+&mdash;<a name = "not9_369" id = "not9_369" href =
+"#line9_369">369.</a>&nbsp;<i>mortes</i>, h.e. mortem, vel, ut ap. Stat.
+Th. VI, 790, vulnera et tela, unde plures, si singulis unum quodque
+inflictum fuisset, mortui forent; Drak.
+&mdash;<i>leto</i>, dum fortiter pugnans in acie perit, non fugam
+capessit; nisi malis, a <i>leto dedecus arcet</i>. Vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_490">ad V,&nbsp;490</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">370</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_370" id = "line9_370"> </a>
+Stabat cum primis mediæ <a href = "#var9_370">certamine</a> pugnæ,</p>
+<p><a name = "line9_371" id = "line9_371"> </a>
+Aspera semper <a href = "#var9_371">amans</a>, et par cuicumque
+periclo,</p>
+<p><a name = "line9_372" id = "line9_372"> </a>
+Scævola; nec tanta vitam jam strage volebat,</p>
+<p><a name = "line9_373" id = "line9_373"> </a>
+Sed dignum proavo letum, et sub nomine mortem.</p>
+<p><a name = "line9_374" id = "line9_374"> </a>
+Is postquam frangi res, atque augescere vidit</p>
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line9_375" id = "line9_375"> </a>
+Exitium, «Brevis hoc vitæ, quodcumque relictum,</p>
+<p><a name = "line9_376" id = "line9_376"> </a>
+Extendamus, ait: nam virtus futile nomen,</p>
+<p><a name = "line9_377" id = "line9_377"> </a>
+<a href = "#var9_377">Ni decori sat sint pariendo tempora leti</a>.»</p>
+<p><a name = "line9_378" id = "line9_378"> </a>
+Dixit: et in medios, qua dextera concita Pœni</p>
+<p><a name = "line9_379" id = "line9_379"> </a>
+Limitem agit, vasto <a href = "#var9_379">connixus</a> turbine
+fertur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_372" id = "not9_372" href = "#line9_372">372.</a>
+De <i>Scævola</i> ejusque <i>proavo</i> vid. <a class = "crossref" href
+= "bookVIII.html#line8_383">VIII, 383&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>tanta jam strage</i> Romanorum edita, tot civibus ab hoste
+cæsis, <i>non volebat vitam</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_601">ad V,&nbsp;601</a>.
+&mdash;<a name = "not9_373" id = "not9_373" href =
+"#line9_373">373.</a>&nbsp;<i>mortem sub nomine</i>, ὀνομαστὴν, ut
+contra ἀνώνυμον γῆρας, dixit Pind. Ol. I,&nbsp;132. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_509">VIII, 509</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_28">X,&nbsp;28</a>, <a class =
+"crossref missing" href = "bookX.html#line10_214" title = "recte 214">215</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_317">XII, 317</a>; Virg. Æn. IX, 343, ubi vid.
+Heyne. De dictione <i>sub nomine</i>, vid. Burm. ad Ovid. Trist. II,
+550, et ad Val. Fl. II, 329; III, 600.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_376" id = "not9_376" href = "#line9_376">376.</a>
+<i>Extendamus</i> etc. Cf. Æschyl. Prometh. 537. Heyne ad Virg. Æn. VI,
+807; X,&nbsp;467 seq.; Jani ad Horat. Od. II,&nbsp;2, 5. Virtus est
+nomen inane, nisi mortis tempore satis tibi gloriæ parare possis. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_758">IV, 758</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_379" id = "not9_379" href = "#line9_379">379.</a>
+<i>Limitem agit</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_462">ad IV, 462</a>.
+&mdash;<i>turbine</i>, impetu.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">575</span>
+<span class = "linenum">380</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_380" id = "line9_380"> </a>
+Hic exsultantem <a href = "#var9_380">Caralim</a>, atque erepta
+volentem</p>
+<p><a name = "line9_381" id = "line9_381"> </a>
+Induere excelso cæsi gestamina trunco,</p>
+<p><a name = "line9_382" id = "line9_382"> </a>
+Ense subit, capuloque tenus ferrum inpulit ira.</p>
+<p><a name = "line9_383" id = "line9_383"> </a>
+Volvitur ille ruens, atque <a href = "#var9_383">arva</a> hostilia
+morsu</p>
+<p><a name = "line9_384" id = "line9_384"> </a>
+<a href = "#var9_384">Adpetit</a>, et mortis premit in tellure
+dolores.</p>
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line9_385" id = "line9_385"> </a>
+Nec <a href = "#var9_385">Gabari Sicchæ</a>que virum tenuere
+furentes</p>
+<p><a name = "line9_386" id = "line9_386"> </a>
+Concordi virtute manus; sed perdidit acer,</p>
+<p><a name = "line9_387" id = "line9_387"> </a>
+Dum stat, decisam Gabar inter prælia dextram.</p>
+<p><a name = "line9_388" id = "line9_388"> </a>
+At Siccha auxilium, magno turbante dolore,</p>
+<p><a name = "line9_389" id = "line9_389"> </a>
+Dum temere adcelerat, calcato inprovidus ense</p>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p><a name = "line9_390" id = "line9_390"> </a>
+Subcidit, ac nudæ <a href = "#var9_390">sero</a> vestigia plantæ</p>
+<p><a name = "line9_391" id = "line9_391"> </a>
+Damnavit, dextraque jacet morientis amici.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">575</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_381" id = "not9_381" href = "#line9_381">381.</a>
+<i>Induere... trunco</i>, tropæum erigere, ut ap. Virg. Æneid.
+XI,&nbsp;5 sqq. (ubi vid. Cerda et Heyne) et Claud. in Rufin.
+I,&nbsp;341; Draken.
+&mdash;<a name = "not9_382" id = "not9_382" href =
+"#line9_382">382.</a>&nbsp;<i>subit</i>, invadit, ut ap. Virg. Æn. IX,
+344.
+&mdash;<a name = "not9_383" id = "not9_383" href =
+"#line9_383">383.</a>&nbsp;<i>arva morsu adpetit</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_526">ad V,&nbsp;526</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_389" id = "not9_389" href = "#line9_389">389.</a>
+<i>calcato ense subcidit</i>, pedem perdidit, Barth. quod mirum videri
+potest.
+&mdash;<a name = "not9_390" id = "not9_390" href =
+"#line9_390">390.</a>&nbsp;<i>vestigia plantæ</i>, pedes nudos habuisse
+in acie. Conf. Virg. Æn. VII, 689.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_392" id = "line9_392"> </a>
+Tandem convertit fatalia tela Nealcæ</p>
+<p><a name = "line9_393" id = "line9_393"> </a>
+Fulminei gliscens juvenis furor: exsilit ardens,</p>
+<p><a name = "line9_394" id = "line9_394"> </a>
+Nomine tam claro stimulante, ad præmia cædis.</p>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line9_395" id = "line9_395"> </a>
+Tum silicem scopulo avulsum, quem montibus altis</p>
+<p><a name = "line9_396" id = "line9_396"> </a>
+<a href = "#var9_396">Depulerat</a> torrens, raptum contorquet in
+ora</p>
+<p><a name = "line9_397" id = "line9_397"> </a>
+Turbidus: incusso crepuerunt pondere malæ,</p>
+<span class = "pagenum">576</span>
+<p><a name = "line9_398" id = "line9_398"> </a>
+Ablatusque viro vultus: concreta cruento</p>
+<p><a name = "line9_399" id = "line9_399"> </a>
+Per nares cerebro sanies fluit, atraque manant</p>
+<span class = "linenum">400</span>
+<p><a name = "line9_400" id = "line9_400"> </a>
+Orbibus elisis et trunca lumina fronte.</p>
+<p><a name = "line9_401" id = "line9_401"> </a>
+Sternitur unanimo Marius subcurrere <a href = "#var9_401">Capro</a></p>
+<p><a name = "line9_402" id = "line9_402"> </a>
+Conatus, metuensque viro superesse cadenti.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_393" id = "not9_393" href = "#line9_393">393.</a>
+<i>Fulminei</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>.
+&mdash;<i>exsilit ardens</i>, Nealces, dux Pœnorum.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_395" id = "not9_395" href = "#line9_395">395</a> <a name
+= "not9_396" id = "not9_396" href = "#line9_395">seq.</a>
+Nealces saxum jacit, more heroum ipsorumque deorum. Conf. <a class =
+"crossref" href = "#line9_466">v.&nbsp;466 sq.</a>; Heyne ad Virg.
+Æneid. XII, 896, et Kœppen ad Hom. Iliad. ε, 305.
+&mdash;<a name = "not9_397" id = "not9_397" href =
+"#line9_397">397.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æneid. V,&nbsp;436.
+<span class = "pagenum notes">576</span>
+&mdash;<a name = "not9_398" id = "not9_398" href =
+"#line9_398">398.</a>&nbsp;<i>viro</i>, Scævolæ, <i>ablatus vultus</i>;
+cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_242">ad IV, 242</a>.
+&mdash;<a name = "not9_400" id = "not9_400" href =
+"#line9_400">400.</a>&nbsp;<i>Orbibus</i>, oculis, ut κύκλοι ap.
+Sophocl. Œd. Reg. 1270. Cf. Burm. ad Ovid. Met. II, 752, et ad Val. Fl.
+III, 178; IV, 235.
+&mdash;<i>trunca fronte</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_42">III, 42</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_539">IV, 539</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_402" id = "not9_402" href = "#line9_402">402.</a>
+<i>metuens</i>, δεινῶς pro, non optans, nolens.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_403" id = "line9_403"> </a>
+Lucis idem auspicium, <a href = "#var9_403">ac patrium et commune
+duobus</a></p>
+<p><a name = "line9_404" id = "line9_404"> </a>
+<a href = "#var9_403">Paupertas; sacro</a> juvenes Præneste creati</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line9_405" id = "line9_405"> </a>
+Miscuerant studia, et juncta tellure serebant.</p>
+<p><a name = "line9_406" id = "line9_406"> </a>
+Velle ac nolle ambobus idem, sociataque toto</p>
+<p><a name = "line9_407" id = "line9_407"> </a>
+Mens ævo, ac parvis dives concordia rebus.</p>
+<p><a name = "line9_408" id = "line9_408"> </a>
+Obcubuere simul; votisque ex omnibus unum</p>
+<p><a name = "line9_409" id = "line9_409"> </a>
+Id Fortuna dedit, junctam inter prælia mortem.</p>
+<span class = "linenum">410</span>
+<p><a name = "line9_410" id = "line9_410"> </a>
+Arma fuere decus victori bina <a href = "#var9_410">Symætho</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_403" id = "not9_403" href = "#line9_403">403.</a>
+<i>patrium</i> sc. χρῆμα; ut <i>triste lupus stabulis</i> ap. Virg. Ecl.
+III, 80, et μέγα χρῆμα Λάκαιναν ap. Callim.; Lefeb. <i>patrium</i>, ut
+ἐμοὶ πατρώϊον οὕτω, vel πάτριον et γενναῖόν ἐστι. Vid. Heins et Burm. ad
+Val. Fl. II, 157.
+&mdash;<a name = "not9_404" id = "not9_404" href =
+"#line9_404">404.</a>&nbsp;<i>Præneste sacro</i>, ob sortes Fortunæ
+Prænestinæ, (unde et <a class = "crossref" href =
+"#line9_409">v.&nbsp;409</a>, <i>Fortunæ</i> mentionem factam monet
+Ern.) ut ap. Stat. Silv. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>, 15;
+Burm. Cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_364">ad
+VIII, 364</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_406" id = "not9_406" href = "#line9_406">406.</a>
+Comparant Sallust. B. C. c. 20, <i>Idem velle atque idem nolle, ea demum
+firma amicitia est</i>; et Virgil. Æneid. IX, 182, <i>His amor unus
+erat, pariterque in bella ruebant</i>: ubi intpp. laudant Homer. Iliad.
+π, 219: ἕνα θυμὸν ἔχοντες. Sed poeta nimis, ut solet, h.l. verbis ludit.
+&mdash;<a name = "not9_407" id = "not9_407" href =
+"#line9_407">407.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_615">ad librum I, vs. 615</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_408" id = "not9_408" href = "#line9_408">408</a> <a name
+= "not9_409" id = "not9_409" href = "#line9_408">sq.</a>
+Artissima amicitia juncti plerumque vovent, et pro maximo mortis solatio
+habent, ut quemadmodum in vita, sic et in morte conjungantur; Drak.
+coll. XVII, 472; Eurip. Suppl. 106 seq. Stat. Th. II, 642; Ovid. Met.
+V,&nbsp;73; Virg. Æn. IX, 445.
+&mdash;<a name = "not9_410" id = "not9_410" href =
+"#line9_410">410.</a>&nbsp;<i>bina</i>, utriusque, Marii et Capri.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_411" id = "line9_411"> </a>
+Sed longum tanto lætari munere casus</p>
+<p><a name = "line9_412" id = "line9_412"> </a>
+Haud licitum Pœnis: aderat terrore minaci</p>
+<span class = "pagenum">577</span>
+<p><a name = "line9_413" id = "line9_413"> </a>
+Scipio, conversæ miseratus terga cohortis,</p>
+<p><a name = "line9_414" id = "line9_414"> </a>
+Et cuncti fons Varro mali, flavusque comarum</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line9_415" id = "line9_415"> </a>
+Curio, et a primo descendens consule Brutus.</p>
+<p><a name = "line9_416" id = "line9_416"> </a>
+Atque his fulta viris acies <a href = "#var9_416">repararet</a>
+ademtum</p>
+<p><a name = "line9_417" id = "line9_417"> </a>
+Mole nova campum, subito ni turbine Pœnus</p>
+<p><a name = "line9_418" id = "line9_418"> </a>
+Agmina frenasset jam procurrentia ductor.</p>
+<p><a name = "line9_419" id = "line9_419"> </a>
+Isque ut Varronem procul inter prælia vidit,</p>
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line9_420" id = "line9_420"> </a>
+Et juxta sagulo circumvolitare rubenti</p>
+<p><a name = "line9_421" id = "line9_421"> </a>
+Lictorem; «Nosco pompam, atque insignia nosco:</p>
+<p><a name = "line9_422" id = "line9_422"> </a>
+Flaminius modo talis,» ait. Tum fervidus acrem</p>
+<p><a name = "line9_423" id = "line9_423"> </a>
+Ingentis clipei tonitru prænuntiat iram.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">577</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_414" id = "not9_414" href = "#line9_414">414.</a>
+<i>flavus comarum</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_438">ad I,&nbsp;438</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_416" id = "not9_416" href = "#line9_416">416.</a>
+<i>acies</i> Rom. <i>repararet</i>, reparasset, <i>nova mole</i>, novis
+auxiliis, ope multorum magnorumque virorum, <i>campum ademtum</i>,
+restituisset pugnam, rem in fugam inclinatam, <i>nisi Pœnus</i>,
+Hannibal <i>agmina</i> Rom. <i>frenasset</i>, eorum impetum inhibuisset.
+&mdash;<a name = "not9_417" id = "not9_417" href =
+"#line9_417">417.</a>&nbsp;<i>turbine</i>, impetu: quæ vox et ad
+<i>Pœnum</i>, et ad <i>agmina jam procurrentia</i> referri potest.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_420" id = "not9_420" href = "#line9_420">420.</a>
+Ex hisce morem Romanorum cognosce, ne in pugnæ quidem fervore lictores a
+consule recessisse, eosdemque tum rufo sagulo amictos; Cell. cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_517">ad IV, 517</a>.
+&mdash;<a name = "not9_422" id = "not9_422" href =
+"#line9_422">422.</a>&nbsp;<i>Flaminius</i> nuper <i>talis</i> erat, his
+insignibus ornatus: quod acerbe et invidiose dictum.
+&mdash;<a name = "not9_423" id = "not9_423" href =
+"#line9_423">423.</a>&nbsp;<i>tonitru clipei</i>, quatiens eum, more
+heroum, ad terrorem incutiendum. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_434">IV, 434</a>, et ab Ern. jam laudatus Virg.
+Æneid. VIII, 354; XII, 332, ad quæ loca vid. Heyne.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_424" id = "line9_424"> </a>
+Heu miser! æquari potuisti funere Paulo,</p>
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line9_425" id = "line9_425"> </a>
+Si tibi non ira Superum tunc esset ademtum</p>
+<p><a name = "line9_426" id = "line9_426"> </a>
+Hannibalis cecidisse manu. Quam sæpe querere,</p>
+<p><a name = "line9_427" id = "line9_427"> </a>
+Varro, Deis, quod Sidonium defugeris ensem?</p>
+<p><a name = "line9_428" id = "line9_428"> </a>
+Nam, rapido subitam portans in morte salutem</p>
+<p><a name = "line9_429" id = "line9_429"> </a>
+Procursu, <a href = "#var9_429">cœpta in</a> sese discrimina vertit</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line9_430" id = "line9_430"> </a>
+Scipio: nec Pœnum, quamquam est ereptus opimæ</p>
+<span class = "pagenum">578</span>
+<p><a name = "line9_431" id = "line9_431"> </a>
+Cædis honor, mutasse piget majore sub hoste</p>
+<p><a name = "line9_432" id = "line9_432"> </a>
+Prælia, et erepti Ticina ad flumina patris</p>
+<p><a name = "line9_433" id = "line9_433"> </a>
+Exigere oblato tandem certamine pœnas.</p>
+<p><a name = "line9_434" id = "line9_434"> </a>
+Stabant educti diversis orbis <a href = "#var9_434">in</a> oris,</p>
+<span class = "linenum">435</span>
+<p><a name = "line9_435" id = "line9_435"> </a>
+<a href = "#var9_435">Quantos non alio</a> vidit concurrere tellus</p>
+<p><a name = "line9_436" id = "line9_436"> </a>
+Marte, viri, dextraque pares, sed cetera ductor</p>
+<p><a name = "line9_437" id = "line9_437"> </a>
+Anteibat Latius, melior pietate fideque.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_424" id = "not9_424" href = "#line9_424">424 sqq.</a>
+Scipionem, cujus præcipuæ in hoc bello partes fuere, non Varronem, in
+certamen singulare cum Hannibale descendisse, non sine judicio poeta
+comminiscitur; quod jam observavit Ern.
+&mdash;Varronem adloquitur poeta, nec sine sarcasmo.
+&mdash;<a name = "not9_425" id = "not9_425" href =
+"#line9_425">425.</a>&nbsp;Conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line9_160">v.&nbsp;160</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_428" id = "not9_428" href = "#line9_428">428.</a>
+<i>in morte</i>, Varroni inminente mortis periculo, ut mox <i>cœpta
+discrimina</i>.
+<span class = "pagenum notes">578</span>
+&mdash;<a name = "not9_430" id = "not9_430" href =
+"#line9_430">430</a>&nbsp;<a name = "not9_431" id = "not9_431" href =
+"#line9_430">sq.</a>
+<i>Cædes opima</i>, ut <i>opima spolia</i>, <i>dona</i>, <i>pax</i>,
+I,&nbsp;133; V,&nbsp;167; XVI, 684.
+&mdash;<a name = "not9_432" id = "not9_432" href =
+"#line9_432">432.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_466">IV, 466 sqq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_434" id = "not9_434" href = "#line9_434">434.</a>
+<i>educti</i>, educati, ut ap. Prop. III, <span class =
+"smallcaps">ix</span>, 51. Cf. Ind. et Intpp. ad Plaut. Curcul. IV,
+<span class = "smallcaps">ii</span>, 32. Sed totus versus frigere
+videtur Ern.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_438" id = "line9_438"> </a>
+<a href = "#var9_438">Desiluere</a> cava turbati ad prælia nube,</p>
+<p><a name = "line9_439" id = "line9_439"> </a>
+Mavors Scipiadæ metuens, Tritonia Pœno;</p>
+<span class = "linenum">440</span>
+<p><a name = "line9_440" id = "line9_440"> </a>
+Adventuque Deum, intrepidis ductoribus, ambæ</p>
+<p><a name = "line9_441" id = "line9_441"> </a>
+Contremuere acies: <a href = "#var9_441">ater</a>, qua pectora
+flectit</p>
+<p><a name = "line9_442" id = "line9_442"> </a>
+Pallas, Gorgoneo late micat ignis <a href = "#var9_442">ab ore</a>,</p>
+<p><a name = "line9_443" id = "line9_443"> </a>
+Sibilaque horrificis torquet serpentibus ægis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_438" id = "not9_438" href = "#line9_438">438</a> <a name
+= "not9_439" id = "not9_439" href = "#line9_438">sqq.</a>
+Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#line9_287">v.&nbsp;287 sqq.</a>
+et <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_417">IV, 417
+seqq.</a> Koeppen ad Hom. Iliad. ε, 130.
+&mdash;<a name = "not9_441" id = "not9_441" href =
+"#line9_441">441&nbsp;sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_459">ad VII,
+459</a>.
+&mdash;<a name = "not9_442" id = "not9_442" href =
+"#line9_442">442.</a>&nbsp;<i>Os Gorgoneum</i>, caput Medusæ, quod
+desectum Minerva h.l. et X,&nbsp;435 sq. Virg. Æn. VIII, 435 sqq., et
+Pausan. Attic. c. 24, in lorica, adeoque in <i>pectore</i>, sed ap.
+Senec. Herc. fur. 900 seq., et alios, in clipeo gerere fingitur, unde ad
+ejus exemplum Imperatores Rom. cum hoc capite nunc in pectore, nunc in
+clipeo, sæpe in numis ap. Tristan. Comm. Hist. T.&nbsp;II, p.&nbsp;190,
+et alios conspiciuntur; Drak.; conf. Heyne ad Virg. l.c. (ubi similiter
+<i>ægis</i> de thorace, non de clipeo adcipienda videtur) Hom. Iliad. β,
+446 sq.; ε, 738 sq.; Od. χ, 297.
+&mdash;<i>Alter ignis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_431">ad IV, 431</a>.
+&mdash;<a name = "not9_443" id = "not9_443" href =
+"#line9_443">443.</a>&nbsp;<i>Sibila torquet serpentibus ægis</i>, pro,
+in ea conspiciuntur serpentes, quæ sibila edere videntur; et quidem tam
+in extremis ejus oris, quam in medio, in pectore, ubi Gorgo est. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_424">VII, 424</a>, et
+Virg. Æn. VII, 786.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_444" id = "line9_444"> </a>
+Fulgent sanguinei, geminum vibrare cometen</p>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p><a name = "line9_445" id = "line9_445"> </a>
+Ut credas, oculi; summaque <a href = "#var9_445">in casside</a>
+largus</p>
+<span class = "pagenum">579</span>
+<p><a name = "line9_446" id = "line9_446"> </a>
+Undantes volvit flammas ad sidera vertex.</p>
+<p><a name = "line9_447" id = "line9_447"> </a>
+At Mavors, moto <a href = "#var9_447">proturbans</a> aera telo,</p>
+<p><a name = "line9_448" id = "line9_448"> </a>
+Et clipeo campum involvens, Ætnæa Cyclopum</p>
+<p><a name = "line9_449" id = "line9_449"> </a>
+<a href = "#var9_449">Munere</a> fundentem loricam incendia gestat,</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line9_450" id = "line9_450"> </a>
+Ac pulsat fulva consurgens æthera crista.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_444" id = "not9_444" href = "#line9_444">444</a> <a name
+= "not9_445" id = "not9_445" href = "#line9_444">sq.</a>
+Silium orationis colores mutuasse e locis Virgilii, a Clark. ad Hom.
+Iliad. ε, 4 conlatis; Æn. VII, 785; VIII, 680; IX, 732 et inpr.
+X,&nbsp;270 sqq. (ubi apex, ut h.l. <i>vertex</i>, est conus, λόφος) jam
+monuit
+<span class = "pagenum notes">579</span>
+Ern. Conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_460">I,&nbsp;460&nbsp;sqq.</a>
+&mdash;<i>sanguinei oculi</i>, iræ et furoris indicia, ut apud Val. Fl.
+IV, 235, et Virg. Æn. IV, 643, ubi Gr. ὄμμα ὕφαιμον confert Heyne. Sic
+et ὄμμα αἱματηρὸν dixit Eurip. Iph. Aul. 381.
+&mdash;<a name = "not9_446" id = "not9_446" href =
+"#line9_446">446.</a>&nbsp;<i>Undantes flammas</i>, vid. Cerda ad Virg.
+Ge. I,&nbsp;473, et Æn. XII, 673.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_448" id = "not9_448" href = "#line9_448">448.</a>
+<i>involvens</i>, quasi nube vel umbra. Omnia in majus aucta.
+&mdash;<i>Ætnæa... gestat</i>; imitat. Virg. Æneid. VII, 786, ubi Hom.
+Iliad. ε, 4 sq., et ς, 205 sq. comparat Heyne. Arma deorum a
+<i>Cyclopibus</i>, ad <i>Ætnæ</i> radices habitantibus, et a Vulcano
+fabricata, ἡφαιστότευκτα, quis ignorat! Hinc et <i>incendia Ætnæa</i>,
+et <a class = "crossref" href = "#line9_459">v.&nbsp;459</a> <i>Ætnæum
+ensem</i>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_450" id = "not9_450" href =
+"#line9_450" title = "numerus deest">450.</a>&nbsp;<i>consurgens</i>;
+conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_400">ad
+I,&nbsp;400</a>; <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_610">IV,
+610</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_451" id = "line9_451"> </a>
+Ductores pugnæ intenti, quantumque vicissim</p>
+<p><a name = "line9_452" id = "line9_452"> </a>
+<a href = "#var9_452">Audere est</a>, propius mensi, tamen arma
+ferentes</p>
+<p><a name = "line9_453" id = "line9_453"> </a>
+Sensere advenisse Deos, et, lætus uterque</p>
+<p><a name = "line9_454" id = "line9_454"> </a>
+Spectari Superis, addebant mentibus iras.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_452" id = "not9_452" href = "#line9_452">452.</a>
+<i>est</i>; v. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_163">ad
+I,&nbsp;163</a>.
+&mdash;<i>Audere</i>, rem gerere, pugnare, ut <a class = "crossref" href
+= "#line9_612">v.&nbsp;612</a>; N.&nbsp;Heins. 453. Cf. Heyne in Exc.
+XIII, ad Virg. Æn. I, et Exc. I ad Æn. IX, 659, 660.
+&mdash;<a name = "not9_454" id = "not9_454" href =
+"#line9_454">454.</a>&nbsp;<i>addebant mentibus iras</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_71">ad I,&nbsp;71</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">455</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_455" id = "line9_455"> </a>
+Jamque ictu valido libratam a pectore Pœni</p>
+<p><a name = "line9_456" id = "line9_456"> </a>
+Pallas in obliquum dextra detorserat hastam:</p>
+<p><a name = "line9_457" id = "line9_457"> </a>
+Et Gradivus, opem Divæ portare ferocis</p>
+<p><a name = "line9_458" id = "line9_458"> </a>
+Exemplo <a href = "#var9_458">doctus</a>, porgebat protinus ensem</p>
+<p><a name = "line9_459" id = "line9_459"> </a>
+Ætnæum <a href = "#var9_459">in pugnas</a> juveni, ac majora
+jubebat.</p>
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line9_460" id = "line9_460"> </a>
+Tum virgo, ignescens penitus, violenta repente</p>
+<span class = "pagenum">580</span>
+<p><a name = "line9_461" id = "line9_461"> </a>
+Subfudit flammis ora, atque, obliqua retorquens</p>
+<p><a name = "line9_462" id = "line9_462"> </a>
+Lumina, turbato superavit Gorgona vultu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_455" id = "not9_455" href = "#line9_455">455</a> <a name
+= "not9_456" id = "not9_456" href = "#line9_455">sq.</a>
+Hom. Iliad. ε, 853 seq. comparat Lef.
+&mdash;<a name = "not9_459" id = "not9_459" href =
+"#line9_459">459.</a>&nbsp;<i>majora jubebat</i>, sc. audere, seu animo
+concipere; quia verbum <i>jubere</i> absolute quarto casui non jungatur;
+Drak. <i>Jubere aliquid</i> bene dicitur, sed non <i>aliquem</i>, vel
+<i>alicui</i>, quod ipse Burmannus a Drak. laudatus, ad Petron. Sat. c.
+71 monuit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_460" id = "not9_460" href = "#line9_460">460.</a>
+<i>ignescens</i> ira, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_180">XIII, 180</a> et Virg.
+<span class = "pagenum notes">580</span>
+Æn. IX, 66.
+&mdash;<a name = "not9_461" id = "not9_461" href =
+"#line9_461">461.</a>&nbsp;<i>subfudit flammis ora</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_275">ad V,&nbsp;275</a>.
+&mdash;<i>obliqua retorquens Lumina</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_621">II, 621</a>. Cf. Heyne ad Virg. Æn. VIII, 438.
+&mdash;<a name = "not9_462" id = "not9_462" href =
+"#line9_462">462.</a>&nbsp;<i>turbato</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_477">ad I,&nbsp;477</a>. Γοργότερον Γοργοῦς ποτε
+δέρκετο, D.&nbsp;Heins.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_463" id = "line9_463"> </a>
+Erexere omnes inmania membra chelydri</p>
+<p><a name = "line9_464" id = "line9_464"> </a>
+Ægide commota, primique furoris ad ictus</p>
+<span class = "linenum">465</span>
+<p><a name = "line9_465" id = "line9_465"> </a>
+Rettulit ipse pedem sensim a certamine Mavors.</p>
+<p><a name = "line9_466" id = "line9_466"> </a>
+Hic Dea convulsam <a href = "#var9_466">rapido</a> conamine partem</p>
+<p><a name = "line9_467" id = "line9_467"> </a>
+Vicini montis, <a href = "#var9_467">scopulisque horrentia</a> saxa</p>
+<p><a name = "line9_468" id = "line9_468"> </a>
+In Martem furibunda jacit, longeque relatos</p>
+<p><a name = "line9_469" id = "line9_469"> </a>
+Expavit sonitus, tremefacto litore, <a href = "#var9_469">Sason</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_464" id = "not9_464" href = "#line9_464">464.</a>
+<i>ad ictus</i>, impetum, Pallade primo furore icta; nisi <i>crebros
+insani pectoris ictus</i> (Virg. Cir. 345) intelligere malis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_466" id = "not9_466" href = "#line9_466">466</a> <a name
+= "not9_467" id = "not9_467" href = "#line9_466">sqq.</a>
+Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not9_395">ad v.&nbsp;395</a>.
+&mdash;<a name = "not9_468" id = "not9_468" href =
+"#line9_468">468&nbsp;seq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_399">ad V,&nbsp;399
+seq.</a>
+&mdash;<a name = "not9_469" id = "not9_469" href =
+"#line9_469">469.</a>&nbsp;<i>Expavit</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_49">ad I,&nbsp;49</a>.
+&mdash;De <i>Sasone</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_480">ad VII, 480</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">470</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_470" id = "line9_470"> </a>
+At non hæc Superum fallebant prælia regem.</p>
+<p><a name = "line9_471" id = "line9_471"> </a>
+Demittit propere subcinctam nubibus Irim,</p>
+<p><a name = "line9_472" id = "line9_472"> </a>
+Quæ nimios frenet motus, ac talia fatur:</p>
+<p><a name = "line9_473" id = "line9_473"> </a>
+«I, Dea, et <a href = "#var9_473">Œnotris</a> velox adlabere terris,</p>
+<p><a name = "line9_474" id = "line9_474"> </a>
+<a href = "#var9_474">Germanoque</a> truces, dic, Pallas mitiget
+iras,</p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line9_475" id = "line9_475"> </a>
+Nec speret fixas Parcarum vertere leges:</p>
+<p><a name = "line9_476" id = "line9_476"> </a>
+Dic etiam, Ni desistis (nam virus et æstus</p>
+<p><a name = "line9_477" id = "line9_477"> </a>
+Flammiferæ novi mentis), nec conligis iram,</p>
+<p><a name = "line9_478" id = "line9_478"> </a>
+<a href = "#var9_478">Ægide</a> præcellant quantum horrida fulmina
+nosces.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_471" id = "not9_471" href = "#line9_471">471</a> <a name
+= "not9_472" id = "not9_472" href = "#line9_471">sqq.</a>
+<i>Iris</i> nuntia Jovis plerumque et Junonis; de quo figmento vid.
+Kœppen ad Hom. Iliad. β, 786; Heyne ad Virg. Æn. IV, 693 sqq. et
+Hermanni Mythol. T.&nbsp;I, p.&nbsp;37.
+&mdash;<a name = "not9_473" id = "not9_473" href =
+"#line9_473">473.</a>&nbsp;<i>Œnotris terris</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_46">VIII, 46</a>.
+&mdash;<a name = "not9_476" id = "not9_476" href =
+"#line9_476">476.</a>&nbsp;<i>virus</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_288">II, 288</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_477" id = "not9_477" href =
+"#line9_477" title = "numerus deest">477.</a>&nbsp;<i>conligis</i>,
+cohibes. Conf. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_399">ad
+VI, 399</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_479" id = "line9_479"> </a>
+Quæ postquam adcepit dubitans Tritonia virgo,</p>
+<span class = "pagenum">581</span>
+<span class = "linenum">480</span>
+<p><a name = "line9_480" id = "line9_480"> </a>
+Nec <a href = "#var9_480">sat certa diu</a>, patriis an cederet
+armis,</p>
+<p><a name = "line9_481" id = "line9_481"> </a>
+«Absistemus, ait, campo: sed Pallade pulsa</p>
+<p><a name = "line9_482" id = "line9_482"> </a>
+Num fata avertet? cæloque arcebit ab alto</p>
+<p><a name = "line9_483" id = "line9_483"> </a>
+Cernere Gargani ferventia cædibus arva?»</p>
+<p><a name = "line9_484" id = "line9_484"> </a>
+Hæc effata, cava Pœnum in certamina nube</p>
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line9_485" id = "line9_485"> </a>
+Sublatum diversa tulit, terrasque reliquit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_479" id = "not9_479" href = "#line9_479">479.</a>
+<i>Tritonia virgo</i>. Cf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_322">III, 322</a>.
+<span class = "pagenum notes">581</span>
+&mdash;<a name = "not9_480" id = "not9_480" href =
+"#line9_480">480.</a>&nbsp;<i>patriis armis</i>, fulminibus patris.
+&mdash;<a name = "not9_482" id = "not9_482" href =
+"#line9_482">482.</a>&nbsp;<i>arcebit</i>, prohibebit.
+&mdash;<a name = "not9_483" id = "not9_483" href =
+"#line9_483">483.</a>&nbsp;<i>arva Gargani</i>, campum Apulum, seu
+Cannensem. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_561">ad
+IV, 561</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_484" id = "not9_484" href = "#line9_484">484</a> <a name
+= "not9_485" id = "not9_485" href = "#line9_484">sq.</a>
+Cf. Heyne ad Virg. Æn. V,&nbsp;810; X,&nbsp;82, et Kœppen ad Hom. Iliad.
+γ, 380; υ, 443.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_486" id = "line9_486"> </a>
+At Gradivus atrox remeantis in æthera Divæ</p>
+<p><a name = "line9_487" id = "line9_487"> </a>
+Abscessu revocat mentes, <a href = "#var9_487">fusosque per
+æquor</a></p>
+<p><a name = "line9_488" id = "line9_488"> </a>
+Ipse manu magna, nebulam circumdatus, acri</p>
+<p><a name = "line9_489" id = "line9_489"> </a>
+Restituit pugnæ. Convertunt signa, novamque</p>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line9_490" id = "line9_490"> </a>
+Instaurant Itali, versa formidine, cædem;</p>
+<p><a name = "line9_491" id = "line9_491"> </a>
+<a href = "#var9_491">Quum</a> ventis positus custos, cui flamina
+carcer</p>
+<p><a name = "line9_492" id = "line9_492"> </a>
+Imperio compressa tenet, cælumque ruentes</p>
+<p><a name = "line9_493" id = "line9_493"> </a>
+Eurique, et Boreæ parent, Corique, Notique,</p>
+<p><a name = "line9_494" id = "line9_494"> </a>
+Junonis precibus, promissa haud parva <a href =
+"#var9_494">ferentis</a>,</p>
+<span class = "pagenum">582</span>
+<span class = "linenum">495</span>
+<p><a name = "line9_495" id = "line9_495"> </a>
+Regnantem <a href = "#var9_495">Ætolis</a> Vulturnum in prælia
+campis</p>
+<p><a name = "line9_496" id = "line9_496"> </a>
+<a href = "#var9_496">Effrenat: placet hic iræ exitiabilis
+ultor</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_487" id = "not9_487" href = "#line9_487">487.</a>
+<i>revocat mentes</i>, reparat animum, et suum et Romanorum.
+&mdash;<a name = "not9_488" id = "not9_488" href =
+"#line9_488">488.</a>&nbsp;<i>manu magna</i>, χειρὶ μεγάλῃ, παχείῃ, ut
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_371">VII, 371</a>.
+&mdash;<a name = "not9_491" id = "not9_491" href =
+"#line9_491">491.</a>&nbsp;Poeta nimio ornatu et ὑπερβολικῶς, inpr.
+<a class = "crossref" href = "#line9_497">v.&nbsp;497</a> et <a class =
+"crossref" href = "#line9_509">509</a>, amplificavit verba Livii XXII,
+46. «Ventus, quem Vulturnum incolæ regionis vocant, adversus Romanos
+coortus, multo pulvere in ipsa ora volvendo prospectum ademit.» Cf.
+Appian. B. Hannib. c. 20 pr. 22 extr. Senec. Natur. Quæst. V,&nbsp;16;
+Flor. II,&nbsp;6, et Liv. XXII, 43 extr. Polybium nullam hujus venti
+mentionem facere mireris. <i>Vulturnus</i> autem est Eurus, vel potius
+εὐρόνοτος, ab oriente hiberno spirans (Gell. N. A. II, 22), et forte a
+Vulture, monte Apuliæ (Hor. Od. III, <span class =
+"smallcaps">iv</span>,&nbsp;9, et Lucan. IX, 185), dictus (ut
+<i>Iapyx</i> a fl. et prom. Apuliæ), pro <i>Vulturinus</i>, non, quod
+N.&nbsp;Heins. putabat, ab oppido et amne Apuliæ (imo Campaniæ)
+Vulturno. Cf. Virg. Æn. I,&nbsp;51 seq., et 81 sq. ad quæ loca vid.
+Heyne Excurs. I, et III.
+&mdash;<i>ventis positus</i>, datus, <i>custos</i>, rex, Æolus.
+&mdash;<a name = "not9_492" id = "not9_492" href =
+"#line9_492">492.</a>&nbsp;<i><ins class = "correction" title = "sic scriptum, sed poema ‘cœlum’ habet">cælum</ins> ruentes</i>, ut
+<i>mare</i> ap. Virg. Æn. I,&nbsp;85. Cf.
+<span class = "pagenum notes">582</span>
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_392">ad V,&nbsp;392</a>.
+&mdash;<a name = "not9_495" id = "not9_495" href =
+"#line9_495">495.</a>&nbsp;<i>Regnantem Ætolis campis</i>, ut Notus
+<i>arbiter Hadriæ</i> dicitur Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">iii</span>, 15, ubi vid. Jani.
+&mdash;<a name = "not9_496" id = "not9_496" href =
+"#line9_496">496.</a>&nbsp;<i>Effrenat</i>, dimittit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_497" id = "line9_497"> </a>
+Qui, se postquam Ætnæ mersit candente barathro,</p>
+<p><a name = "line9_498" id = "line9_498"> </a>
+Concepitque ignes, et flammea protulit ora,</p>
+<p><a name = "line9_499" id = "line9_499"> </a>
+Evolat horrendo stridore, ac Daunia regna</p>
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line9_500" id = "line9_500"> </a>
+Perflat, agens cæcam glomerato pulvere nubem.</p>
+<p><a name = "line9_501" id = "line9_501"> </a>
+Eripuere oculos auræ, vocemque, manusque:</p>
+<p><a name = "line9_502" id = "line9_502"> </a>
+Vortice arenoso candentes (flebile dictu!)</p>
+<p><a name = "line9_503" id = "line9_503"> </a>
+Torquet in ora globos Italum, et bellare maniplis</p>
+<p><a name = "line9_504" id = "line9_504"> </a>
+<a href = "#var9_504">Jussa lætatur rabie</a>. Tum mole ruinæ</p>
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line9_505" id = "line9_505"> </a>
+Sternuntur tellure et miles, et arma, <a href =
+"#var9_505">tubæque</a>;</p>
+<p><a name = "line9_506" id = "line9_506"> </a>
+Atque omnis retro flatu obcursante refertur</p>
+<p><a name = "line9_507" id = "line9_507"> </a>
+Lancea, et <a href = "#var9_507">in tergum</a> Rutulis cadit inritus
+ictus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_499" id = "not9_499" href = "#line9_499">499.</a>
+<i>Daunia regna</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_291">ad I,&nbsp;291</a>.
+&mdash;<a name = "not9_500" id = "not9_500" href =
+"#line9_500">500.</a>&nbsp;<i>cæcam glomerato pulvere nubem</i>; cf.
+Virg. Æn. IX, 33, et XII, 444, ad quæ loca, vid. Heyne.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_501" id = "not9_501" href = "#line9_501">501.</a>
+<i>auræ</i>, ventus, αὖρα, <i>eripuere oculos</i>, eorum usum.
+&mdash;<a name = "not9_504" id = "not9_504" href =
+"#line9_504">504.</a>&nbsp;<i>Jussa lætatur rabie</i>, jussu Æoli,
+precibus Junonis victi, lætus furit.
+&mdash;<i>jussa rabie</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_372">XIII, 372</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_396">XIV, 396</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_600">600</a>, et al. Drak. qui etiam laudavit
+Bentl. ad Hor. Od. III, <span class = "smallcaps">xxvii</span>, 71, et
+Heins. ad Val. Fl. III, 234, et ad Vellei. II, 126.
+&mdash;<a name = "not9_506" id = "not9_506" href =
+"#line9_506">506&nbsp;sq.</a>
+Tela in Pœnos conjecta vento referuntur in Romanos. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_663">VIII, 663, 664</a>, quosque
+Drak. et Dausq. laudarunt; Claud. Cons. Hon. III, 93 sq., et Lucan. IX,
+471&nbsp;sqq.
+&mdash;<a name = "not9_507" id = "not9_507" href =
+"#line9_507">507.</a>&nbsp;<i>in tergum</i>, retro, <i>cadit</i>;
+<span class = "pagenum notes">583</span>
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_315">ad IV,
+315</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_508" id = "line9_508"> </a>
+Atque idem flatus Pœnorum tela <a href = "#var9_508">secundant</a>,</p>
+<span class = "pagenum">583</span>
+<p><a name = "line9_509" id = "line9_509"> </a>
+Et velut amento contorta hastilia turbo</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line9_510" id = "line9_510"> </a>
+Adjuvat, ac Tyrias inpellit stridulus hastas.</p>
+<p><a name = "line9_511" id = "line9_511"> </a>
+Tum, denso fauces præclusus pulvere, miles</p>
+<p><a name = "line9_512" id = "line9_512"> </a>
+Ignavam mortem compresso <a href = "#var9_512">mæret</a> hiatu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_509" id = "not9_509" href = "#line9_509">509.</a>
+<i>amento</i>; cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_318">ad
+I,&nbsp;318</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_512" id = "not9_512" href = "#line9_512">512.</a>
+Milites Romani mærebant, se, tamquam inbelles et ignavos, nullo edito
+egregio facinore obcumbere; Drak. cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_605">IV, 605 sq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_123">ad III, 123</a>, et de sententiæ gravitate
+Klotz. ad Tyrtæum p.&nbsp;146, 147. Ipsius rei imaginem desumtam et
+verba <i>compresso mæret hiatu</i> explicanda monet Lefeb. e Liv. XXII,
+51. «Inventi sunt quidam mersis in effossam terram capitibus, quos sibi
+ipsos fecisse foveas, obruentesque ora superjecta humo, interclusisse
+spiritum adparebat<ins class = "correction" title = "» deest">.»</ins></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_513" id = "line9_513"> </a>
+Ipse, caput flavum caligine conditus atra,</p>
+<p><a name = "line9_514" id = "line9_514"> </a>
+Vulturnus, multaque comam perfusus arena,</p>
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line9_515" id = "line9_515"> </a>
+Nunc versos <a href = "#var9_515">agit a tergo</a> stridentibus
+alis;</p>
+<p><a name = "line9_516" id = "line9_516"> </a>
+Nunc, mediam in frontem veniens clamante procella,</p>
+<p><a name = "line9_517" id = "line9_517"> </a>
+Obvius arma quatit, patuloque insibilat <a href =
+"#var9_517">ore</a>.</p>
+<p><a name = "line9_518" id = "line9_518"> </a>
+Interdum intentos pugnæ, et jam jamque <a href =
+"#var9_518">ferentes</a></p>
+<p><a name = "line9_519" id = "line9_519"> </a>
+Hostili jugulo ferrum, conamine <a href = "#var9_519">ducto</a></p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line9_520" id = "line9_520"> </a>
+Avertit, dextramque ipso de vulnere vellit.</p>
+<p><a name = "line9_521" id = "line9_521"> </a>
+Nec satis Ausonias passim fœdare cohortes,</p>
+<p><a name = "line9_522" id = "line9_522"> </a>
+In Martem vomit inmixtas mugitibus <a href = "#var9_522">auras</a>,</p>
+<p><a name = "line9_523" id = "line9_523"> </a>
+Bisque Dei summas <a href = "#var9_523">vibravit</a> turbine
+cristas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_515" id = "not9_515" href = "#line9_515">515.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_589">ad
+I,&nbsp;589</a>.
+&mdash;<a name = "not9_516" id = "not9_516" href =
+"#line9_516">516.</a>&nbsp;<i>clamante procella</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_520" id = "not9_520" href = "#line9_520">520.</a>
+<i>vulnere</i>, forte ferro, seu telo, quo vulnus infligere conabatur:
+vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_397">ad
+I,&nbsp;397</a>. Locum, qui ad vulnus infligendum petebatur, intelligit
+Ernesti. Idem <a name = "not9_522" id = "not9_522" href =
+"#line9_522">v.&nbsp;522</a>, <i>vomit auras</i> infelici metaphora
+dictum putat. Sed cf. Virg. Æn. VIII, 681; Ge. II, 462 et al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_523" id = "not9_523" href = "#line9_523">523.</a>
+<i>vibravit</i>, movit, concussit, ut <i>Obvia adversas vibrabant
+flamina vestes</i>, dixit Ovid. Met. I,&nbsp;528, et similia alii.
+Lefeb. interpretatur, <i>contorsit</i>, coll. Virg. Æn. XII, 100; vid.
+V.L. et <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_539">ad
+I,&nbsp;539</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">584</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_524" id = "line9_524"> </a>
+Quæ dum Romuleis exercet prælia turmis</p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line9_525" id = "line9_525"> </a>
+Æolius furor, et Martem subcendit in iras,</p>
+<p><a name = "line9_526" id = "line9_526"> </a>
+Adfatur virgo socia Junone parentem:</p>
+<p><a name = "line9_527" id = "line9_527"> </a>
+«Quantos Gradivus fluctus in Punica castra</p>
+<p><a name = "line9_528" id = "line9_528"> </a>
+(Respice) agit, quantisque furens se cædibus inplet!</p>
+<p><a name = "line9_529" id = "line9_529"> </a>
+Nunc, quæso, terris descendere non placet Irim?</p>
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line9_530" id = "line9_530"> </a>
+Quamquam ego non Teucros (nostro quum pignore regnet</p>
+<p><a name = "line9_531" id = "line9_531"> </a>
+Roma, et Palladio sedes hac urbe locarim),</p>
+<p><a name = "line9_532" id = "line9_532"> </a>
+Non Teucros delere aderam; sed lumen alumnæ</p>
+<p><a name = "line9_533" id = "line9_533"> </a>
+Hannibalem Libyæ pelli florentibus annis</p>
+<p><a name = "line9_534" id = "line9_534"> </a>
+Vita, atque exstingui primordia tanta negabam.»</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">584</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_525" id = "not9_525" href = "#line9_525">525.</a>
+<i>Æolius furor</i>, ut <i>patrius furor</i>, <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#line1_71">lib. I, v.&nbsp;71</a>.
+&mdash;<a name = "not9_526" id = "not9_526" href =
+"#line9_526">526.</a>&nbsp;<i>virgo</i>, Pallas.
+&mdash;<a name = "not9_527" id = "not9_527" href =
+"#line9_527">527</a>&nbsp;<a name = "not9_528" id = "not9_528" href =
+"#line9_527">seq.</a>
+<i>fluctus agit</i>, ut κῦμα συμφορᾶς, κακῶν, μάχης, στρατοῦ, δοχμολόφων
+ἀνδρῶν ap. Eurip. Hippol. 825; Lycophr. 228 (ubi vid. Potter.); Æsch.
+Sept. c. Theb. 63, 116, et similia ap. alios poetas, quos laudavit
+Klotz. ad Tyrtæum, p.&nbsp;124... 129. Cf. etiam <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_32">ad VIII, 32</a>. Nonne nunc quoque ad
+Martem, ut antea ad me, (sup. <a class = "crossref" href =
+"#line9_471">v.&nbsp;471 sq.</a>) Irim mittes, quæ a prælio eum
+revocet?</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_530" id = "not9_530" href = "#line9_530">530.</a>
+<i>Teucros</i>, Romanos.
+&mdash;<a name = "not9_531" id = "not9_531" href =
+"#line9_531">531.</a>&nbsp;De <i>Palladio</i>, vid. Heyne Exc. IX ad
+Virg. Æn. II, in editione nostra Vol. II, p.&nbsp;337. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not9_532" id = "not9_532" href =
+"#line9_532">532.</a>&nbsp;<i>delere</i>, græce, pro, ut delerem.
+&mdash;<i>aderam</i>, in prælio et partibus Pœnorum.
+&mdash;<i>lumen</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_130">ad VI, 130</a>.
+&mdash;<i>alumnæ</i>, quæ me aluit, Mars. Cf. ad <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_322">III, 322</a>.
+&mdash;<a name = "not9_534" id = "not9_534" href =
+"#line9_534">534.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_79">III, 79</a>.
+&mdash;<i>negabam</i>, nolebam, vel prohibebam, ut <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#line1_107">I,&nbsp;107</a>, <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#line1_520">520</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">535</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_535" id = "line9_535"> </a>
+Excipit <a href = "#var9_535">hic</a> Juno, longique laboris ab ira,</p>
+<p><a name = "line9_536" id = "line9_536"> </a>
+«Immo, ait, ut noscant gentes, inmania quantum</p>
+<p><a name = "line9_537" id = "line9_537"> </a>
+Regna Jovis valeant, cunctisque potentia quantum</p>
+<p><a name = "line9_538" id = "line9_538"> </a>
+Antistet, conjux, Superis tua, <a href = "#var9_538">discute</a>
+telo</p>
+<span class = "pagenum">585</span>
+<p><a name = "line9_539" id = "line9_539"> </a>
+Flagranti (<a href = "#var9_539">nil oramus</a>) Carthaginis arces,</p>
+<span class = "linenum">540</span>
+<p><a name = "line9_540" id = "line9_540"> </a>
+Sidoniamque aciem vasto telluris hiatu</p>
+<p><a name = "line9_541" id = "line9_541"> </a>
+Tartareis inmerge <a href = "#var9_541">vadis</a>, aut obrue ponto.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_535" id = "not9_535" href = "#line9_535">535</a> <a name
+= "not9_536" id = "not9_536" href = "#line9_535">sqq.</a>
+Verba iratæ Junonis, æque ac Palladis et Jovis, adfectui ejus et ingenio
+aptissima sunt: Per me vel Pœnos evertas licet, ut utique ostendas, quam
+potens sis! An hæc σαρκαστικῶς adcipienda sunt: Quin potius deles hanc
+gentem, ut, quanta sit potentia tua, intelligatur? Sed illa ratio
+probabilior propter verba, <i>ab ira</i> (vid. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_139">ad II, 139</a>) <i>longi laboris</i>, quem
+et Pœni, et ipsa in eorum gratiam pertulerat.
+&mdash;<i>labor</i>, ærumnæ, vel bellum. Vid. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_3">ad I,&nbsp;3</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_386">VI, 386</a>. Conf. Virg. Æn. I,&nbsp;25, et
+V,&nbsp;608. Silio ante oculos fuisse Hom. Iliad. δ, 51... 56, jam
+notavit D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "not9_538" id = "not9_538" href =
+"#line9_538">538&nbsp;sq.</a>
+<i>telo Flagranti</i>,
+<span class = "pagenum notes">585</span>
+πυρπάλαμον βέλος Ὀρσικτύπου Διός, Pind. Ol. X,&nbsp;96. Cf. Heyne ad
+Virg. Ge. I,&nbsp;331, 332.
+&mdash;<a name = "not9_539" id = "not9_539" href =
+"#line9_539">539.</a>&nbsp;<i>arces Carthaginis</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_7">ad I,&nbsp;7</a>.
+&mdash;<a name = "not9_541" id = "not9_541" href =
+"#line9_541">541.</a>&nbsp;<i>vadis</i>, fluviis. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_52">ad I,&nbsp;52</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_542" id = "line9_542"> </a>
+Contra quæ miti respondet Jupiter ore:</p>
+<p><a name = "line9_543" id = "line9_543"> </a>
+«Certatis fatis, et spes extenditis ægras.</p>
+<p><a name = "line9_544" id = "line9_544"> </a>
+Ille, o nata, libens cui tela inimica ferebas,</p>
+<span class = "linenum">545</span>
+<p><a name = "line9_545" id = "line9_545"> </a>
+Contundet Tyrios juvenes, ac nomina gentis</p>
+<p><a name = "line9_546" id = "line9_546"> </a>
+Induet, et Libycam feret in Capitolia laurum.</p>
+<p><a name = "line9_547" id = "line9_547"> </a>
+At, cui tu, conjux, cui das animosque decusque,</p>
+<p><a name = "line9_548" id = "line9_548"> </a>
+(Fata cano) <a href = "#var9_548">avertet</a> populis Laurentibus
+arma.</p>
+<p><a name = "line9_549" id = "line9_549"> </a>
+Nec longe cladis metæ: venit hora diesque,</p>
+<span class = "linenum">550</span>
+<p><a name = "line9_550" id = "line9_550"> </a>
+Qua nullas umquam transisse optaverit Alpes.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_543" id = "not9_543" href = "#line9_543">543.</a>
+<i>Certatis</i> cum <i>fatis</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_76">ad V,&nbsp;76</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_544" id = "not9_544" href = "#line9_544">544.</a>
+<i>Ille</i>, Scipio.
+&mdash;<i>tela ferebas</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_365">ad III, 365 in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_545" id = "not9_545" href =
+"#line9_545">545&nbsp;seq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_591">III, 591,
+592&nbsp;sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_487">VII, 487... 493</a>.
+&mdash;<i>nomina gentis Induet</i>, Africanus cognominabitur.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_546" id = "not9_546" href =
+"#line9_546" title = "numerus deest">546.</a>&nbsp;<i>Libycam feret in
+Capitolia laurum</i>, de Pœnis triumphabit: nam triumphantes lauream,
+quam gerebant, coronam in gremio Jovis Capitolini (non Feretrii, ut
+Augustus, qui eam ibi παρὰ τὸ νομιζόμενον ἐς τὰ γόνατα τοῦ Διὸς
+κατέθετο, teste Dione) deponere solebant. Conf. Suet. Dom. 6; Martial.
+VII,&nbsp;4 et 5; Plin. XV, 30, et inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_119">XV, 119</a>, ubi Draken. laudavit Intpp. ad
+Plin. Paneg. c. 8, et Barth. ad Stat. Silv. IV, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 41.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_548" id = "not9_548" href = "#line9_548">548.</a>
+<i>arma a populis Laurentibus</i>, Italis, Romanis (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>),
+<i>avertet</i>, jussu patriæ, et a Scipione coactus, atque in Africam
+revertetur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_591">III, 591, 592</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_549" id = "not9_549" href = "#line9_549">549.</a>
+<i>Nec longe</i> absunt <i>metæ</i>, finis, <i>cladis</i>, exitii
+Pœnorum et Hannibalis.
+&mdash;<a name = "not9_550" id = "not9_550" href =
+"#line9_550">550.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_704">II, 704 sq.</a></p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_551" id = "line9_551"> </a>
+Sic ait; atque Irim propere demittit Olympo,</p>
+<p><a name = "line9_552" id = "line9_552"> </a>
+Quæ revocet Martem, jubeatque abscedere pugna.</p>
+<span class = "pagenum">586</span>
+<p><a name = "line9_553" id = "line9_553"> </a>
+Nec vetitis luctatus abit Gradivus in altas</p>
+<p><a name = "line9_554" id = "line9_554"> </a>
+Cum fremitu nubes, quamquam lituique, tubæque,</p>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line9_555" id = "line9_555"> </a>
+Vulneraque, et sanguis, et clamor, et arma juvarent.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">586</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_553" id = "not9_553" href = "#line9_553">553.</a>
+<i>Nec vetitis luctatus</i>, non repugnans iis, quæ Jupiter vetuerat,
+dicto ejus audiens, sed <i>cum fremitu</i>, invitus.
+&mdash;<a name = "not9_555" id = "not9_555" href =
+"#line9_555">555.</a>&nbsp;Cf. Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ii</span>, 37&nbsp;sqq.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_556" id = "line9_556"> </a>
+Ut patuit liber Superum certamine tandem,</p>
+<p><a name = "line9_557" id = "line9_557"> </a>
+Laxatusque Deo campus, ruit æquore ab imo</p>
+<p><a name = "line9_558" id = "line9_558"> </a>
+Pœnus, quo sensim cælestia fugerat arma,</p>
+<p><a name = "line9_559" id = "line9_559"> </a>
+Magna voce trahens equitemque, virosque, feræque</p>
+<span class = "linenum">560</span>
+<p><a name = "line9_560" id = "line9_560"> </a>
+Turrigeræ molem, tormentorumque labores.</p>
+<p><a name = "line9_561" id = "line9_561"> </a>
+Atque ubi turbantem leviores ense catervas</p>
+<p><a name = "line9_562" id = "line9_562"> </a>
+Adnovit <a href = "#var9_562">juvenem</a>, scintillavitque cruentis</p>
+<p><a name = "line9_563" id = "line9_563"> </a>
+Ira genis, «<a href = "#var9_563">Quænam Furiæ, quisve egit in
+hostem,</a></p>
+<p><a name = "line9_564" id = "line9_564"> </a>
+<a href = "#var9_564">En, Minuci, Deus,</a> ut rursum te credere
+nobis</p>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line9_565" id = "line9_565"> </a>
+Auderes, inquit? genitor tibi <a href = "#var9_565">natus ab
+armis</a></p>
+<p><a name = "line9_566" id = "line9_566"> </a>
+Ille meis, ubi nunc Fabius? semel, inprobe, nostras</p>
+<p><a name = "line9_567" id = "line9_567"> </a>
+Sit satis evasisse manus.» Atque inde superbis</p>
+<p><a name = "line9_568" id = "line9_568"> </a>
+Hasta comes dictis murali turbine pectus</p>
+<p><a name = "line9_569" id = "line9_569"> </a>
+Transforat, et voces venturas occupat ictu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_557" id = "not9_557" href = "#line9_557">557.</a>
+<i>æquore</i>, campo, <i>imo</i>, ut <i>extremo</i> ap. Virg. Æn. XII,
+614.
+&mdash;<a name = "not9_558" id = "not9_558" href =
+"#line9_558">558.</a>&nbsp;<i>quo fugerat</i>, recesserat fugiens,
+pertimescens. Qui metus <i>Pœnum</i>, h.e. Hannibalem parum decet.
+&mdash;<a name = "not9_559" id = "not9_559" href =
+"#line9_559">559.</a>&nbsp;<i>trahens</i>, ducens, rapiens, ut <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_254">III, 254</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_125">XVII, 125</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_562" id = "not9_562" href = "#line9_562">562.</a>
+seq. <i>Ira scintillavit</i>, propr. ὄμματα μαρμαίροντα. Cf. Virg. Æn.
+XII, 101, sq., et ibi Heyne.
+&mdash;<i>Juvenis</i> vocatur Minucius, etsi jam Consul aliquot annis
+ante fuerat; Drak. cf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_608">III, 608</a>.
+&mdash;<a name = "not9_563" id = "not9_563" href =
+"#line9_563">563.</a>&nbsp;Sarcasmi vim senties coll. VII, 730 sq.
+735&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not9_565" id = "not9_565" href =
+"#line9_565">565.</a>&nbsp;<i>genitor tibi natus</i>, etc. quem parentis
+nomine salutasti, quia te armis meis eripuerat.
+&mdash;<a name = "not9_568" id = "not9_568" href =
+"#line9_568">568.</a>&nbsp;<i>comes dictis</i>, ἅμα ἔπος, ἅμα ἔργον. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_134">ad IV, 134</a>.
+&mdash;<i>turbine</i> impetu, <i>murali</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#line6_269">VI, 269</a>.
+&mdash;<a name = "not9_569" id = "not9_569" href =
+"#line9_569">569.</a>&nbsp;<i>voces venturas occupat ictu</i>, priusquam
+respondere posset Minucius, eum occidit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">570</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_570" id = "line9_570"> </a>
+Nec ferro sævire sat est: adpellitur atra</p>
+<p><a name = "line9_571" id = "line9_571"> </a>
+Mole fera, et monstris componitur Itala pubes.</p>
+<span class = "pagenum">587</span>
+<p><a name = "line9_572" id = "line9_572"> </a>
+Nam, <a href = "#var9_572">prævectus</a> equo, moderantem cuspide
+Lucas</p>
+<p><a name = "line9_573" id = "line9_573"> </a>
+Maurum in bella boves stimulis majoribus ire,</p>
+<p><a name = "line9_574" id = "line9_574"> </a>
+Ac raptare jubet Libycarum armenta ferarum.</p>
+<span class = "linenum">575</span>
+<p><a name = "line9_575" id = "line9_575"> </a>
+<a href = "#var9_575">Inmane</a> stridens agitur, crebroque coacta</p>
+<p><a name = "line9_576" id = "line9_576"> </a>
+Vulnere bellatrix properos fert bellua gressus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_570" id = "not9_570" href = "#line9_570">570 seq.</a>
+<i>atra Mole fera</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line9_577">v.&nbsp;577</a> <i>liventi dorso</i>. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#var3_463">ad III, 463 in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not9_571" id = "not9_571" href =
+"#line9_571">571.</a>&nbsp;<i>componitur</i>; v. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_39">ad I,&nbsp;39</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">587</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_572" id = "not9_572" href = "#line9_572">572</a> <a name
+= "not9_573" id = "not9_573" href = "#line9_572">seq.</a>
+<i>bos Luca</i>, seu <i>Lucas</i>, elephas, ut ap. Senec. de Brevit.
+Vit. cap. 13; et ap. Lucret. lib. V, v.&nbsp;1301; Senec. Hypp. 352;
+Cell. Varro, quod jam Drak. monuit, L.&nbsp;L. VI,&nbsp;3, elephantos
+ita dictos putabat <i>ab luce, quod longe relucebant propter inauratos
+regios clipeos, quibus eorum tum ornatæ erant turres</i>; sed alii,
+verb. c. Plin. VIII,&nbsp;6, rectius a <i>Lucania</i>, ubi primum eos
+videre Romani in bello Pyrrhi. Cf. Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;218. Sic
+Δαυλίαν κορώνην philomelam Græcis dici, et ita ap. Hesych. legendum
+esse, observavit D.&nbsp;Heins.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_577" id = "line9_577"> </a>
+Liventi dorso turris, flammaque, virisque,</p>
+<p><a name = "line9_578" id = "line9_578"> </a>
+Et jaculis armata, sedet: procul aspera grando</p>
+<p><a name = "line9_579" id = "line9_579"> </a>
+Saxorum super arma ruit, passimque volanti</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line9_580" id = "line9_580"> </a>
+Celsus telorum fundit Libys aggere nimbum.</p>
+<p><a name = "line9_581" id = "line9_581"> </a>
+Stat niveis longum stipata per agmina vallum</p>
+<p><a name = "line9_582" id = "line9_582"> </a>
+Dentibus, atque ebori <a href = "#var9_582">præfixa</a> comminus
+hasta</p>
+<p><a name = "line9_583" id = "line9_583"> </a>
+Fulget ab incurvo derecta cacumine cuspis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_580" id = "not9_580" href = "#line9_580">580.</a>
+<i>Celsus Lybis</i> ex <i>aggere</i>, turri dorso inposita,
+<i>volanti</i> (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line9_573">v.&nbsp;573 sq.</a>) <i>fundit</i> (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_267">ad I,&nbsp;267</a>) <i>nimbum
+telorum</i>. Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad
+I,&nbsp;311</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_581" id = "not9_581" href = "#line9_581">581.</a>
+<i>niveis Dentibus</i>, quos alii rectius cornua vocant; Drakenborch. ad
+lib. XVI, v.&nbsp;206, et Brouckhus. ad Propertium lib. II, eleg. <span
+class = "smallcaps">xxiii</span>, (al. <span class =
+"smallcaps">xxxi</span>) 12.
+&mdash;<a name = "not9_582" id = "not9_582" href =
+"#line9_582">582.</a>&nbsp;Machinæ, quam elephas portabat, præfixa hasta
+erat, qua obvios hostes transverberabat, et quæ a curvitate dorsi
+directa fulgebat; Cell.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_584" id = "line9_584"> </a>
+Hic, inter trepidos rerum, per membra, per arma</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line9_585" id = "line9_585"> </a>
+<a href = "#var9_585">Exigit</a> Ufentis sceleratum bellua dentem;</p>
+<p><a name = "line9_586" id = "line9_586"> </a>
+Clamantemque <a href = "#var9_586">ferens</a> calcata per agmina
+portat.</p>
+<p><a name = "line9_587" id = "line9_587"> </a>
+Nec levius, <a href = "#var9_587">Tadio</a> lævum qua tegmine thorax</p>
+<span class = "pagenum">588</span>
+<p><a name = "line9_588" id = "line9_588"> </a>
+Multiplicis lini claudit latus, inproba sensim,</p>
+<p><a name = "line9_589" id = "line9_589"> </a>
+Corpore non læso, penetrarunt spicula dentis,</p>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line9_590" id = "line9_590"> </a>
+Et sublime virum clipeo resonante tulerunt.</p>
+<p><a name = "line9_591" id = "line9_591"> </a>
+Haud excussa novi virtus terrore pericli.</p>
+<p><a name = "line9_592" id = "line9_592"> </a>
+Utitur ad laudem casu, geminumque citato</p>
+<p><a name = "line9_593" id = "line9_593"> </a>
+Vicinus fronti lumen transverberat ense.</p>
+<p><a name = "line9_594" id = "line9_594"> </a>
+Exstimulata gravi sese fera tollit ad auras</p>
+<span class = "linenum">595</span>
+<p><a name = "line9_595" id = "line9_595"> </a>
+Vulnere, et <a href = "#var9_595">erectis</a> excussam cruribus alte</p>
+<p><a name = "line9_596" id = "line9_596"> </a>
+Pone jacit volvens reflexo pondere turrim.</p>
+<p><a name = "line9_597" id = "line9_597"> </a>
+Arma, virique simul, spoliataque bellua visu</p>
+<p><a name = "line9_598" id = "line9_598"> </a>
+Sternuntur subita (miserandum) mixta ruina.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_584" id = "not9_584" href = "#line9_584">584.</a>
+<i>trepidos rerum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_234">ad II, 234</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_587" id = "not9_587" href = "#line9_587">587.</a>
+<i>thorax Multiplicis lini</i>;
+<span class = "pagenum notes">588</span>
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_272">ad III,
+272</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_592" id = "not9_592" href = "#line9_592">592.</a>
+<i>citato ense</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_536">IV, 536</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_594" id = "not9_594" href = "#line9_594">594</a> <a name
+= "not9_595" id = "not9_595" href = "#line9_594">sqq.</a>
+Poeta ob oculos habuit Virg. Æneid. X,&nbsp;892 seqq. (ubi vid. Heyne),
+ut et inf. <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_134">XVII,
+134&nbsp;sqq.</a></p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_599" id = "line9_599"> </a>
+<a href = "#var9_599">Spargi</a> flagrantes contra bellantia monstra</p>
+<span class = "linenum">600</span>
+<p><a name = "line9_600" id = "line9_600"> </a>
+Dardanius tædas <a href = "#var9_600">victor</a> jubet, et facis
+atræ,</p>
+<p><a name = "line9_601" id = "line9_601"> </a>
+Quos fera circumfert, compleri sulfure muros.</p>
+<p><a name = "line9_602" id = "line9_602"> </a>
+Nec jusso mora: <a href = "#var9_602">conlectis</a> fumantia lucent</p>
+<p><a name = "line9_603" id = "line9_603"> </a>
+Terga elephantorum flammis; <a href = "#var9_603">pastusq</a>ue
+sonoro</p>
+<p><a name = "line9_604" id = "line9_604"> </a>
+Ignis edax vento per propugnacula fertur.</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line9_605" id = "line9_605"> </a>
+Non aliter, Pindo Rhodopeve incendia pastor</p>
+<span class = "pagenum">589</span>
+<p><a name = "line9_606" id = "line9_606"> </a>
+Quum jacit, et silvis spatiatur fervida pestis,</p>
+<p><a name = "line9_607" id = "line9_607"> </a>
+Frondosi ignescunt scopuli; subitoque <a href = "#var9_607">per
+alta</a></p>
+<p><a name = "line9_608" id = "line9_608"> </a>
+Conlucet juga dissultans Vulcanius ardor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_599" id = "not9_599" href = "#line9_599">599 sqq.</a>
+Δεδοίκασι δὲ πῦρ οὐ μεῖον τῶν λεόντων ἐλέφαντες Ælian. H. A.
+VII,&nbsp;6; Dausq.
+&mdash;<a name = "not9_600" id = "not9_600" href =
+"#line9_600">600.</a>&nbsp;<i>victor</i>; vid. V.L.
+&mdash;<a name = "not9_601" id = "not9_601" href =
+"#line9_601">601.</a>&nbsp;<i>muros</i>, turres, ut mox (<a class =
+"missing" name = "not9_604" id = "not9_604" href = "#line9_604" title =
+"numerus deest">v.&nbsp;604</a>) <i>propugnacula</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_605" id = "not9_605" href = "#line9_605">605.</a>
+Imitat. Virgil. Æneid. X,&nbsp;405 sqq. Pastor vero vel omnino agrestis,
+quod jam monere occupavit Ernesti, <i>silvam</i> (prop. sic dictam, non
+stipulas agri demessi, quas intelligit Heyne in loco Virg.) incendit, ut
+tractus silvester, arborum fruticumque cineribus stercoratus, in pratum
+agrumque frugiferum mutetur. Cf. sup.
+<span class = "pagenum notes">589</span>
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_364">VII, 364...
+367</a>.
+&mdash;<a name = "not9_606" id = "not9_606" href =
+"#line9_606">606.</a>&nbsp;<i>pestis</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_174">ad I,&nbsp;174</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line9_609" id = "line9_609"> </a>
+It fera candenti torrente bitumine corpus</p>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line9_610" id = "line9_610"> </a>
+Amens, et laxo diducit limite turmas.</p>
+<p><a name = "line9_611" id = "line9_611"> </a>
+Nec cuiquam virtus propiora capessere bella;</p>
+<p><a name = "line9_612" id = "line9_612"> </a>
+Longinquis audent jaculis, et arundinis ictu.</p>
+<p><a name = "line9_613" id = "line9_613"> </a>
+Uritur inpatiens, et magni corporis æstu</p>
+<p><a name = "line9_614" id = "line9_614"> </a>
+<a href = "#var9_614">Huc atque huc jactas adcendit bellua
+flammas</a>;</p>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line9_615" id = "line9_615"> </a>
+Donec vicini tandem se fluminis undis</p>
+<p><a name = "line9_616" id = "line9_616"> </a>
+Præcipitem dedit, et, tenui decepta liquore</p>
+<p><a name = "line9_617" id = "line9_617"> </a>
+Stagnantis per plana vadi, tulit incita longis</p>
+<p><a name = "line9_618" id = "line9_618"> </a>
+Exstantem ripis flammam: tum denique sese</p>
+<p><a name = "line9_619" id = "line9_619"> </a>
+Gurgitis inmersit molem capiente profundo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_610" id = "not9_610" href = "#line9_610">610.</a>
+<i>laxo limite</i>; cf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookIV.html#not4_461" title = "recte 461">ad IV, 462</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_611" id = "not9_611" href = "#line9_611">611</a> <a name
+= "not9_612" id = "not9_612" href = "#line9_611">sq.</a> vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_442">ad V,&nbsp;442</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_613" id = "not9_613" href = "#line9_613">613.</a>
+<i>æstu</i>, celeri motu, <i>corporis flammas adcendit</i>, auget.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">620</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_620" id = "line9_620"> </a>
+At qua pugna datur, necdum Maurusia pestis</p>
+<p><a name = "line9_621" id = "line9_621"> </a>
+Igne calet, circumfusi Rhœteia pubes</p>
+<p><a name = "line9_622" id = "line9_622"> </a>
+Nunc jaculis, nunc et saxis, nunc alite plumbo</p>
+<p><a name = "line9_623" id = "line9_623"> </a>
+Eminus incessunt: ut qui castella per altos</p>
+<p><a name = "line9_624" id = "line9_624"> </a>
+Obpugnat munita locos, atque <a href = "#var9_624">adsidet</a>
+arces.</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line9_625" id = "line9_625"> </a>
+Ausus digna viro, fortuna <a href = "#var9_625">digna</a> secunda,</p>
+<p><a name = "line9_626" id = "line9_626"> </a>
+Extulerat <a href = "#var9_626">dextram atque adversum</a> comminus
+ensem</p>
+<p><a name = "line9_627" id = "line9_627"> </a>
+<a href = "#var9_627">Mincius</a> infelix ausi: sed stridula,
+anhelum</p>
+<span class = "pagenum">590</span>
+<p><a name = "line9_628" id = "line9_628"> </a>
+Fervorem effundens, monstri manus abstulit acri</p>
+<p><a name = "line9_629" id = "line9_629"> </a>
+Inplicitum nexu, diroque ligamine torsit,</p>
+<span class = "linenum">630</span>
+<p><a name = "line9_630" id = "line9_630"> </a>
+Et superas alte miserum jaculata per auras</p>
+<p><a name = "line9_631" id = "line9_631"> </a>
+<a href = "#var9_631">Telluri elisis</a> adflixit (flebile!)
+membris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_620" id = "not9_620" href = "#line9_620">620.</a>
+<i>Maurusia pestis</i>, elephanti, ex Mauritania vel Africa adducti. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_174">ad I,&nbsp;174</a>.
+&mdash;<a name = "not9_621" id = "not9_621" href =
+"#line9_621">621.</a>&nbsp;<i>Rhæteia pubes</i>; vid. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_115">ad I,&nbsp;115</a>.
+&mdash;<a name = "not9_622" id = "not9_622" href =
+"#line9_622">622.</a>&nbsp;<i>alite plumbo</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "#line9_233">v.&nbsp;233</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#line5_365">V,&nbsp;365</a>.
+&mdash;<a name = "not9_623" id = "not9_623" href =
+"#line9_623">623.</a>&nbsp;<i>incessunt</i> elephantos.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_626" id = "not9_626" href = "#line9_626">626.</a>
+<i>Extulerat</i>, sustulerat, ut feriret. Cf. Burm. ad Val. Fl. VI, 248.
+&mdash;<i>adversum ensem</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_207">IV, 207</a>.
+<span class = "pagenum notes">590</span>
+&mdash;<a name = "not9_628" id = "not9_628" href =
+"#line9_628">628.</a>&nbsp;<i>monstri manus</i>, proboscis, de qua vid.
+Aristot. Hist. Anim. I,&nbsp;9; II,&nbsp;1; Ælian. H. A. IV, 31; Plin.
+VIII, 10; Lambin. ad Lucret. V,&nbsp;1305; Drak. Cf. Burm. ad Val. Fl.
+IV, 495.
+&mdash;<a name = "not9_631" id = "not9_631" href =
+"#line9_631">631.</a>&nbsp;Vid. V.L.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_632" id = "line9_632"> </a>
+Has inter clades viso Varrone sub armis</p>
+<p><a name = "line9_633" id = "line9_633"> </a>
+Increpitans Paulus, «Quin imus comminus, inquit,</p>
+<p><a name = "line9_634" id = "line9_634"> </a>
+Ductori Tyrio, quem vinctum colla catenis</p>
+<span class = "linenum">635</span>
+<p><a name = "line9_635" id = "line9_635"> </a>
+<a href = "#var9_635">Staturum</a> ante tuos currus promisimus urbi?</p>
+<p><a name = "line9_636" id = "line9_636"> </a>
+Heu patria! heu plebes scelerata, et prava favoris!</p>
+<p><a name = "line9_637" id = "line9_637"> </a>
+Haud unquam expedies tam <a href = "#var9_637">dura</a> sorte
+malorum,</p>
+<p><a name = "line9_638" id = "line9_638"> </a>
+<a href = "#var9_638">Quem tibi non</a> nasci fuerit per vota
+petendum,</p>
+<p><a name = "line9_639" id = "line9_639"> </a>
+Varronem, <a href = "#var9_639">Hannibalemve</a> magis.» Dum talia
+Paulus,</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line9_640" id = "line9_640"> </a>
+Urget <a href = "#var9_640">præcipites</a> Libys, atque in terga
+ruentum</p>
+<p><a name = "line9_641" id = "line9_641"> </a>
+<a href = "#var9_641">Ante</a> oculos <a href = "#var9_641">cunctas</a>
+ductoris concitat hastas,</p>
+<p><a name = "line9_642" id = "line9_642"> </a>
+Pulsatur galea, et quatiuntur consulis arma.</p>
+<span class = "pagenum">591</span>
+<p><a name = "line9_643" id = "line9_643"> </a>
+Acrius hoc Paulus medios ruit asper in hostes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_633" id = "not9_633" href = "#line9_633">633</a> <a name
+= "not9_634" id = "not9_634" href = "#line9_633">seq.</a>
+Vim sarcasmi facile senties, coll. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_273">VIII, 273 seqq.</a>
+&mdash;<i>Imus</i> et <i>promisimus</i> egregie pro <i>is</i> et
+<i>promisisti</i>. Qui illud Romæ glorians promiserat, pugna excedit, et
+Paulus in medios hostes ruit. <i>currus</i>, currum triumphalem. Vid.
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_546">ad VI, 546</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_636" id = "not9_636" href = "#line9_636">636.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_255">VIII,
+255&nbsp;sqq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_637" id = "not9_637" href = "#line9_637">637...</a>
+<a name = "not9_639" id = "not9_639" href = "#line9_639">639.</a>
+O patria, in tam ancipiti malo haud dixeris, utrum tibi magis optandum
+fuerit, Varronem an Hannibalem numquam natum fuisse; Drak. cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#line8_298">VIII, 298 seqq.</a>
+Comparant verba Fabii apud Liv. XXII, 39: «Nescio, an infestior hic
+adversarius, quam ille hostis, maneat.»
+&mdash;<a name = "not9_640" id = "not9_640" href = "#line9_640">640...
+643.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXII, 49 pr. et Polyb. III, 116.
+&mdash;<i>præcipites</i>, Romanos ruentes.
+&mdash;<i>Libys</i>, Hannibal.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not9_641" id = "not9_641" href =
+"#line9_641" title = "numerus deest">641.</a>&nbsp;<i>Ante oculos
+<span class = "pagenum notes">591</span>
+ductoris</i>, Pauli, ut mox (<a class = "missing" name = "not9_642" id =
+"not9_642" href = "#line9_642" title = "numerus deest">v.&nbsp;642</a>)
+<i>consulis</i>; sed præstat, puto, hæc verba ad Varronem referri.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_644" id = "line9_644"> </a>
+Tum vero excussus mentem, in certamina Paulo</p>
+<span class = "linenum">645</span>
+<p><a name = "line9_645" id = "line9_645"> </a>
+Avia <a href = "#var9_645">diducto, convertit</a> Varro, manuque</p>
+<p><a name = "line9_646" id = "line9_646"> </a>
+Cornipedem inflectens, «Das, inquit, patria, pœnas,</p>
+<p><a name = "line9_647" id = "line9_647"> </a>
+Quæ, Fabio incolumi, Varronem ad bella vocasti.</p>
+<p><a name = "line9_648" id = "line9_648"> </a>
+Quænam autem mentis, vel quæ discordia fati,</p>
+<p><a name = "line9_649" id = "line9_649"> </a>
+<a href = "#var9_649">Parcarumque</a> latens fraus est? Abrumpere
+cuncta</p>
+<span class = "linenum">650</span>
+<p><a name = "line9_650" id = "line9_650"> </a>
+Jam dudum cum luce libet: sed comprimit ensem</p>
+<p><a name = "line9_651" id = "line9_651"> </a>
+Nescio <a href = "#var9_651">qui</a> Deus, et meme ad graviora
+reservat.</p>
+<p><a name = "line9_652" id = "line9_652"> </a>
+Vivamne? et fractos sparsosque cruore meorum</p>
+<p><a name = "line9_653" id = "line9_653"> </a>
+Hos referam populo fasces? atque ora per urbes</p>
+<p><a name = "line9_654" id = "line9_654"> </a>
+Iratas spectanda dabo? et, quo sævius ipse</p>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line9_655" id = "line9_655"> </a>
+Hannibal haud poscat, fugiam, et te, Roma, videbo?»</p>
+</div>
+
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_644" id = "not9_644" href = "#line9_644">644</a> <a name
+= "not9_645" id = "not9_645" href = "#line9_644">sqq.</a>
+Præclare adumbrantur sera temeritatis conscientia, pudor ignavia mixtus,
+consilii inopia et desperatio, qua actus Varro, timidorum more, vim vitæ
+suæ adferre mente agitat.
+&mdash;<i>excussus mentem</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_592">ad II, 592 in V.L.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_648" id = "not9_648" href = "#line9_648">648.</a>
+<i>mentis</i>, cupiditatis ac consilii, quod cepi, necis mihi
+consciscendæ, et <i>fati</i>, quod obstat proposito meo. (Cf. <a name =
+"not9_649" id = "not9_649" href = "#line9_649">v.&nbsp;649 sq.</a>)
+<i>Parcarum latens fraus</i>, cæcæ insidiæ fati, quæ me ad graviora
+reservant (<a name = "not9_651" id = "not9_651" href =
+"#line9_651">v.&nbsp;651</a>).
+&mdash;<i>cuncta</i>, dedecus et pœnas; Lenz.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_654" id = "not9_654" href = "#line9_654">654.</a>
+Cf. Virg. Æn. XII, 643 sqq. Lefeb.
+&mdash;<a name = "not9_655" id = "not9_655" href =
+"#line9_655">655.</a>&nbsp;<i>fugiam</i> Romam, quo turpius et
+ignominiosius ne Hannibal quidem in votis habere posset? Lenz.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line9_656" id = "line9_656"> </a>
+Plura indignantem telis propioribus hostes</p>
+<p><a name = "line9_657" id = "line9_657"> </a>
+Egere, et sonipes rapuit laxatus habenas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not9_656" id = "not9_656" href = "#line9_656">656.</a>
+<i>Plura indignantem</i>, quum indignatione adcensus plura loqui vellet.
+&mdash;<a name = "not9_657" id = "not9_657" href =
+"#line9_657">657.</a>&nbsp;<i>laxatus habenas</i>, laxis habenis.</p>
+
+
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae9" id = "variae9">
+Liber IX: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<span class = "pagenum">550</span>
+<p><a name = "var9_4" id = "var9_4" href = "#line9_4">4.</a>
+<i>Omina</i> Put. R.&nbsp;1, Parm. Med. Vulgo <i>omnia</i>, solenni
+varietate, de qua vid. Drak. et quos laudat.
+&mdash;<a name = "var9_5" id = "var9_5" href =
+"#line9_5">5.</a>&nbsp;<i>E&nbsp;somnis</i> R.&nbsp;1, Med. et omnes
+Marsi edd. <i>Ex somnis</i> aliæ. Male! <i>Exsomnis</i> est id. qd.
+insomnis; vid. Draken. ad h.l. Bentl. ad Horat. Od. III, <span class =
+"smallcaps">xxv</span>,&nbsp;9, et Heins. ad Virg. Æn. VI, 556.
+&mdash;<a name = "var9_6" id = "var9_6" href =
+"#line9_6">6.</a>&nbsp;<i>segnititæ</i> Med. et R.&nbsp;1, in marg. quod
+auctore N.&nbsp;Heins. recepit Drak. Sed vid. <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#not3_88">not. ad III, 88</a>.
+&mdash;<a name = "var9_7" id = "var9_7" href =
+"#line9_7">7.</a>&nbsp;<i>bello</i>, vel potius <i>vallo</i> pro
+<i>velle</i> malebat N.&nbsp;Heins. Sed Varronem noctu flagrasse
+cupiditate tubas et classica exercendi, non revera ea exercuisse jam
+monuit Drak.
+&mdash;<a name = "var9_10" id = "var9_10" href =
+"#line9_10">10.</a>&nbsp;<i>jam</i>, non <i>nam</i>, Oxon. vel teste
+Lefeb. duo scripti.
+&mdash;<a name = "var9_13" id = "var9_13" href =
+"#line9_13">13.</a>&nbsp;Vulg. <i>hostili tingere</i>. quod primus
+reposuit Nicander.
+<span class = "pagenum">551</span>
+&mdash;<a name = "var9_18" id = "var9_18" href =
+"#line9_18">18.</a>&nbsp;<i>properanti fata</i> forte præstiterit, ut
+<i>fata lacessere</i>, <i>irritare</i>, etc. et contra <i>tenere</i>.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_225">not. ad
+I,&nbsp;225</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_268">268</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_731">IV, 731</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_234">V,&nbsp;234</a>. Sed vulgata quoque lectio bene se
+habet.
+&mdash;<a name = "var9_25" id = "var9_25" href =
+"#line9_25">25.</a>&nbsp;<i>Siccine, sic</i>, non <i>Siccine nunc</i>,
+Colon. nervosius, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_506">IV, 506</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_125">XVI, 125</a>; N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_29" id = "var9_29" href =
+"#line9_29">29.</a>&nbsp;<i>deripe</i>, non <i>diripe</i>, Oxon. et
+Putean. <i>deripe dextris</i>, scilicet arma, pro <i>deripe dextras</i>,
+recte emend. N.&nbsp;Heins. quem vid. ad Ovid. Met. III, 52. Id recepi
+cum Lefeb. non inprob. Drak. qui jam
+<span class = "pagenum">552</span>
+contulit verba Liv. XXII, 44; <i>se constrictum a collega teneri; ferrum
+atque arma iratis, et pugnare cupientibus adimi militibus</i>.
+&mdash;<a name = "var9_30" id = "var9_30" href =
+"#line9_30">30.</a>&nbsp;<i>liventia</i> Put. R.&nbsp;1, 3; Med.
+<i>viventia</i> Oxon. <i>libentia</i> Parm. <i>umentia</i> Col.
+<i>uventia</i> maluerit N.&nbsp;Heins. refrag. Drak. qui multis exemplis
+vulgatam lect. firmat. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_259">ad I,&nbsp;259</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_125">II, 125</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_469">469</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_522">III, 522</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#var8_458">VIII, 458</a>.
+&mdash;<a name = "var9_32" id = "var9_32" href =
+"#line9_32">32.</a>&nbsp;<i>Me</i> Oxon. et R.&nbsp;1, <i>Et memorem
+p.</i> Med. <i>marem</i> R.&nbsp;1, et in marg. <i>Martem</i>, quod
+etiam N.&nbsp;Heins. in mentem venit.
+&mdash;<a name = "var9_33" id = "var9_33" href =
+"#line9_33">33.</a>&nbsp;<i>rapito</i>, non <i>capito</i>, Col.
+&mdash;<i>primis</i> e 3 scriptis recepit Drak. suadentt. Modio et
+N.&nbsp;Heins. Nos vulgatam lect., quæ exquisitior est, revocavimus cum
+Lefeb. <i>Primus Phœbus</i>, <i>sol</i> et <i>dies</i> passim poetis
+dicitur. Conf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_235">ad
+II, 235</a>, et Burm. ad Val. Fl. III, 257. Notandus inpr. locus Virg. a
+Silio expressus Æn. IV, 584, <i>Et jam prima novo spargebat lumine
+terras Aurora</i>.
+&mdash;<a name = "var9_35" id = "var9_35" href =
+"#line9_35">35.</a>&nbsp;<i>propere</i> Col. Oxon. R.&nbsp;1 et 3,
+<i>prope</i> Parm. Med. ed. Marsi et Martini Herbip. Vulg.
+<i>primus</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_39" id = "var9_39" href = "#line9_39">39.</a>
+<i>deleto</i>, non <i>dilecto</i>, tres scripti et R.&nbsp;2;
+<i>dejecto</i> conj. N.&nbsp;Heins. et Burm. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookXV.html#not15_461">not. ad XV, 461</a>.
+<span class = "pagenum">553</span>
+&mdash;<a name = "var9_50" id = "var9_50" href =
+"#line9_50">50.</a>&nbsp;<i>armis</i> Ox. et Put.
+&mdash;<a name = "var9_55" id = "var9_55" href =
+"#line9_55">55.</a>&nbsp;<i>At quos</i> Col. <i>Aut quos</i> R.&nbsp;2.
+Vulg. <i>capessunt, Haud quos Flaminius, sed dira a. D.</i> In ed. Drak.
+<i>At quo</i>, operarum haud dubie incuria.
+&mdash;<a name = "var9_57" id = "var9_57" href =
+"#line9_57">57.</a>&nbsp;<i>Cumæa</i> Col. in quo tamen plerumque
+<i>Cymæa</i>, more Græcorum, scribitur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#var8_531">ad VIII, 531</a>; <i>Crimea</i> in scriptis.
+teste Lef. <i>Crinea</i> R.&nbsp;2. Vulg. <i>Grynæa</i>. Sed scribendum
+certe <i>Grynea</i>, Γρύνεια, h.e. Apollinea, ab Apolline inspirata;
+vid.
+<span class = "pagenum">554</span>
+Heyne ad Virg. Ecl. VI, 72.</p>
+
+<p><a name = "var9_67" id = "var9_67" href = "#line9_67">67.</a>
+<i>cretus</i> conj. Scalig. ad oram cod. sui. Male!
+&mdash;<a name = "var9_72" id = "var9_72" href =
+"#line9_72">72.</a>&nbsp;<i>Solinus</i> Col. passim, quod recepit Drak.
+Scriptura anceps; vid. Heins. ad Ovid. Fast. IV, 79; <i>Rhæteo</i>
+multi, etiam Draken. et Ernesti. Sed est <span class = "greek" title =
+"Rhoiteion">Ῥοίτειον</span>.
+<span class = "pagenum">555</span>
+&mdash;<a name = "var9_77" id = "var9_77" href =
+"#line9_77">77.</a>&nbsp;<i>At</i> Put. R.&nbsp;1, et Med. quod recepit
+Lef. non inprob. Drak. ut sensus sit: Satricum primo bello Punico
+captum, et in Libyam abductum, <i>at</i> nunc iterum in Italiam <i>cum
+rege</i> Autololum, cui dono datus fuerit, advectum fuisse, ut Gætuli,
+seu Autololes, in exercitu Hannibalis stipendia merentes (conf. III,
+288, 306), eo interprete Romanos intelligerent.
+&mdash;<a name = "var9_83" id = "var9_83" href =
+"#line9_83">83.</a>&nbsp;<i>quia</i> pro <i>nam</i> refinxit Nicander,
+quem deinde omnes ante Drak. sequuti sunt.</p>
+
+<p><a name = "var9_89" id = "var9_89" href = "#line9_89">89.</a>
+<i>Macæ</i> Col. <i>Mace</i> Oxon. et Put. cum antt. edd.
+<span class = "pagenum">556</span>
+&mdash;<a name = "var9_105" id = "var9_105" href =
+"#line9_105">105.</a>&nbsp;<i>ceri</i> pro <i>cæci</i> R.&nbsp;1, et in
+marg. <i>certi</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_111" id = "var9_111" href = "#line9_111">111.</a>
+<i>Non sim</i> et mox <i>fatearque</i> Colon. Vulgo <i>sum</i> et
+<i>fateorque</i>; forte rectius; vid. Burmann. et Heins. ad Ovid. Met.
+III, 272; ubi cf. loca similia Petron. c. 81; Apulei. Met. V,
+p.&nbsp;163; Plaut. Menæchm. III, <span class =
+"smallcaps">ii</span>,&nbsp;6, et Hom. Iliad. β, 260.
+&mdash;<a name = "var9_114" id = "var9_114" href =
+"#line9_114">114.</a>&nbsp;<i>Huic. n. i. m.</i> Col. <i>Hinc vestra
+nunc impune manu</i> Put. <i>Hinc vestra i. manu</i> Oxon. Sed
+<i>evadere</i> ubivis fere a Silio cum quarto casu jungi, monet Drak.
+Vulgo <i>Hinc</i> (al. <i>Huic</i>) <i>nostra te i. manus</i>, vel
+<i>manu</i>.
+<span class = "pagenum">557</span>
+&mdash;<a name = "var9_116" id = "var9_116" href =
+"#line9_116">116.</a>&nbsp;<i>spectante</i> R.&nbsp;1, et Mediol.
+&mdash;<a name = "var9_117" id = "var9_117" href =
+"#line9_117">117.</a>&nbsp;<i>Nec tibi</i> Oxon. Putean. et Parm. ed.
+Non male, judice Drakenborch., si post <i>feram</i> signum interrogandi
+ponatur, ut sensus sit: Videremne hostem fratris arma gestare?
+<i>nec</i> tibi ea, o mater, ad solatium luctus ferrem, ut nati sepulcro
+figeres? <i>Acca</i> Col. quod nomen occurrit ap. Virgil. Æn. XI, 820;
+Ovid. Fast. IV, 854; V,&nbsp;454; Prop. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xxi</span>,&nbsp;6, ubi eadem lectionis varietas;
+<i>acta</i> Ox. et Put. unde vulg. <i>apta</i>: quo modo sæpe librarii
+nomina propria corruperunt, de quo vid. Drak.</p>
+
+<p><a name = "var9_123" id = "var9_123" href = "#line9_123">123.</a>
+<i>Cum</i> Oxon. <i>semanimi</i> Col. unde recepit Drak. Conf. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#var3_16">ad III, 16</a>.
+&mdash;<a name = "var9_130" id = "var9_130" href =
+"#line9_130">130.</a>&nbsp;<i>Verum ut castris</i> emend. Scalig. ad
+oram cod. sui, et recepit Cell.
+<span class = "pagenum">558</span>
+&mdash;<a name = "var9_136" id = "var9_136" href =
+"#line9_136">136.</a>&nbsp;<i>Pœno Marti</i>, hoc est Hannibali, malebat
+N.&nbsp;Heins. et vers. 138, <i>spirat</i>.
+&mdash;<a name = "var9_138" id = "var9_138" href =
+"#line9_138">138.</a>&nbsp;<i>cohibete</i>, non <i>prohibete</i>,
+scripti et R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var9_145" id = "var9_145" href =
+"#line9_145">145.</a>&nbsp;<i>Attonito et nitens</i> Col.
+<i>Attonito</i>, scilicet ex pudore, non ex desperatione; Ern.
+<i>Attonitoque timens</i> (hoc est timens nato, ne tanto scelere
+perculsus ipse sibi manus inferret) Oxon. Putean. et antt. edd. quod
+revocavit Lefeb. coll. simili loco Homer. Iliad. ς, 32 seqq. sed tacite
+addita sine codd. auctoritate copula <i>et</i> ante <i>telum</i>.
+N.&nbsp;Heinsio formula loquendi <i>sanare pudorem verbis</i> non
+satisfaciebat, nescio quare. Eodem certe sensu <i>sanare animos
+consolatione dixit</i> Hirt. B. G. VIII, 38; <i>sanare curas</i> Tibull.
+II, <span class = "smallcaps">iii</span>, 13; <i>s. dolorem</i> Cic. ad.
+Div. V,&nbsp;16, pr. et Sen. Agam. 130, aliique similia passim. Inprimis
+tamen ei displicebant, et spurii videbantur versus 145 et 146, propterea
+quod nihil hactenus locutus sit Solymus, quo pudorem sanaret. Sed voc.
+<i>verbis</i> ad ea, quæ sequuntur, referendum esse, et hæc ab illis
+vss. pendere, recte jam monuerunt Lefeb. et Ern.
+&mdash;<a name = "var9_149" id = "var9_149" href =
+"#line9_149">149.</a>&nbsp;<i>manus</i> pro <i>magis</i> conj.
+D.&nbsp;Heins. refrag. filio, quia vox ista mox recurrat. Sed locum hunc
+idonea declamatione juvari posse, observat Ern. Pro importuno voc.
+<i>magis</i> Schrader in Observatt. p.&nbsp;27, ingeniose conj.
+trajectis literis <i>genas</i>, coll. loco simill. Val. Fl. III, 309 sq.
+quem Silius expressit, et ubi verba leguntur Jasonis, amplexati Cyzicum,
+quem pariter in nocturno tumultu ignarus interemerat. Satricus exuerat
+galeam,
+<span class = "pagenum">559</span>
+atque in collum filii invaserat, ut oscula suprema jungeret <a class =
+"crossref" href = "#line9_143">v.&nbsp;143 sq.</a> Hinc recte
+suspicabatur vir doctus, in vitiato voc. <i>magis</i> aliud latere, quo
+pars corporis, quam solerent osculari, significaretur, <i>genas</i>, non
+<i>manus</i>, quas pater etiam galeatus jungere potuisset.</p>
+
+<p><a name = "var9_161" id = "var9_161" href = "#line9_161">161.</a>
+<i>imperditus</i> (non occisus <i>Sidoniis</i>, a Pœnis, ut frater meus)
+Col. ut <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_416">X,&nbsp;416</a>; Virg. Æn. X,&nbsp;430, et Stat.
+Th. III, 85; N.&nbsp;Heins. <i>impertitus</i> R.&nbsp;2. Vulg.
+<i>impercitus</i>.
+&mdash;<a name = "var9_164" id = "var9_164" href =
+"#line9_164">164.</a>&nbsp;<i>iniqui... Superi</i> malebat aliquis,
+teste
+<span class = "pagenum">560</span>
+Lefeb. Male!
+&mdash;<a name = "var9_165" id = "var9_165" href =
+"#line9_165">165.</a>&nbsp;<i>nostros celare</i> Col. Vulg. <i>non hos
+tolerare</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_173" id = "var9_173" href = "#line9_173">173.</a>
+<i>memorans</i> maluerit N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var9_182" id = "var9_182" href = "#line9_182">182.</a>
+<i>Excibant</i>, non <i>Excibat</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var9_183" id = "var9_183" href =
+"#line9_183">183.</a>&nbsp;<i>surrexerat</i> Parm.
+&mdash;<a name = "var9_184" id = "var9_184" href =
+"#line9_184">184.</a>&nbsp;<i>Non</i> Col. Vulgo <i>Nec</i>, quod
+revocavit Ern.
+<span class = "pagenum">561</span>
+&mdash;<a name = "var9_185" id = "var9_185" href =
+"#line9_185">185.</a>&nbsp;<i>Iapygas</i> verius esse credebat
+N.&nbsp;Heins. et sic ed. Lef. Cf. Ind. et not. Sed vulgata quoque
+lectio bene se habet. <i>Iapyx</i>, filius Dædali, a quo <i>Iapygia</i>
+nomen adcepisse dicitur, Plin. III, 11. s. 16.
+&mdash;<a name = "var9_189" id = "var9_189" href =
+"#line9_189">189.</a>&nbsp;<i>versus</i>, vel <i>aversus</i>, ut
+obstructus virorum strage cursum alio deflexisse dicatur (seu potius
+retro fluxisse, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_48">I,&nbsp;48</a>), vel <i>mersus</i>, vel denique
+<i>inmersus</i>, pro <i>mersus</i>, conj. N.&nbsp;Heins. <i>sepulcro</i>
+Col. et Ox.
+&mdash;<a name = "var9_192" id = "var9_192" href =
+"#line9_192">192.</a>&nbsp;Ita scripti et R.&nbsp;2. Vulg. <i>Clarior
+his titulis plus a. c.</i>
+&mdash;<a name = "var9_193" id = "var9_193" href =
+"#line9_193">193.</a>&nbsp;<i>vera</i>, alii, <i>vero</i>, Put.
+R.&nbsp;1, 2. Med. et Marsi ed. syll. posteriore correpta, de quo vid.
+Weitz. et Burm. ad Val. Fl. V,&nbsp;322, quosque Drak. laudat, Auson.
+Epigr. CVIII, Barth. ad Stat. Theb. II, 187; Juret. ad Paullini vit. D.
+Martini IV, 433; Gifan. Ind. Lucret. voc. <i>Adverbia</i>, et Voss. Art.
+Gram. II, 27; <i>certa</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_196" id = "var9_196" href =
+"#line9_196">196.</a>&nbsp;Vulg. <i>et Ætnæis</i>, quod primus edidit
+Nicander, et restituit Lefeb. <i>est in</i>
+<span class = "pagenum">562</span>
+Put.
+&mdash;<a name = "var9_198" id = "var9_198" href =
+"#line9_198">198.</a>&nbsp;<i>veniet</i>, non <i>venient</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var9_199" id = "var9_199" href =
+"#line9_199">199.</a>&nbsp;<i>ductor</i>, non <i>victor</i>, scripti,
+R.&nbsp;1, et Marsi et Ven. quod præter N.&nbsp;Heins. recte probavit,
+nec tamen, ut Lefeb. et nos, reduxit Drak. <i>Honor</i>, ut γέρας et
+τιμὴ, præmium, vel quidquid honoris causa datur (unde <i>honorarium</i>
+et <i>inhonoratus</i>), et quidem h.l. major pars prædæ <i>ductori</i>
+debita. Cf. Drak. ad h.l. Burm. ad Quintil. Decl. IV,&nbsp;1; Ernesti.
+Clav. Cic. Id ignorans Barthius corrig. <i>honorus</i>, quia Hannibal
+<a class = "crossref" href = "#line9_193">v.&nbsp;193, 194</a>, solum sibi
+honorem poposcerit.
+&mdash;<a name = "var9_203" id = "var9_203" href =
+"#line9_203">203.</a>&nbsp;Vulg. <i>Sigæo</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#var1_665">ad I,&nbsp;665</a>.
+&mdash;<a name = "var9_204" id = "var9_204" href =
+"#line9_204">204.</a>&nbsp;<i>Byzacia</i> Col. <i>Byzātia</i> Put. et
+Tell. <i>Byzantia</i> Ox. Parm. et Med. quod non prorsus damnandum
+videbatur N.&nbsp;Heins. quia Byzacium Gr. <span class = "greek" title =
+"Buzantion">Βυζάντιον</span> dicitur, et <span class = "greek" title =
+"Buzantes">Βύζαντες</span> populus, de quo v. Salmas. ad Solin.
+p.&nbsp;320, vel 226, ed. ult. <i>Byrantia</i> R.&nbsp;1, 2, 3. Vulgo
+<i>Buxentia</i>.
+&mdash;<a name = "var9_206" id = "var9_206" href =
+"#line9_206">206.</a>&nbsp;<i>præmia</i>, non <i>prælia</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var9_207" id = "var9_207" href =
+"#line9_207">207.</a>&nbsp;Vulg. <i>Tibris</i>, vel <i>Tybris</i>. Sed
+vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_607">ad
+I,&nbsp;607</a>.
+&mdash;<a name = "var9_208" id = "var9_208" href =
+"#line9_208">208.</a>&nbsp;Ita Col. Ox. R.&nbsp;2, et Marsi ed. Ven.
+Vulgo <i>Gurgitibus late captivis pascere ripas. depascere</i> etiam
+Put. <i>poscere</i>
+<span class = "pagenum">563</span>
+Colin. et Dausq. qui tamen Modio adstipulatur.
+&mdash;<a name = "var9_209" id = "var9_209" href =
+"#line9_209">209.</a>&nbsp;<i>externo</i>, non <i>extremo</i>, Col.
+<i>sanguine</i>, non <i>cardine</i>, scripti, R.&nbsp;2, et Mars. in
+Comm.
+&mdash;<a name = "var9_210" id = "var9_210" href =
+"#line9_210">210.</a>&nbsp;<i>movens</i> Col.
+&mdash;<a name = "var9_212" id = "var9_212" href =
+"#line9_212">212.</a>&nbsp;<i>Garganus</i> Ox. et Put. <i>Gargani</i>
+vulg. et Lefeb. qui et tacite <i>Ne</i> pro <i>Neu</i> scripsit.
+&mdash;<a name = "var9_215" id = "var9_215" href =
+"#line9_215">215.</a>&nbsp;<i>Hic</i>, non <i>Hæc</i>, Col. R.&nbsp;1,
+3, Parm. Med.</p>
+
+<p><a name = "var9_219" id = "var9_219" href = "#line9_219">219.</a>
+<i>Consimilem</i> pro <i>Consilio</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_221" id = "var9_221" href =
+"#line9_221">221.</a>&nbsp;<i>artus</i> scripti, <i>arcu</i> R.&nbsp;1,
+3, Med. Vulgo
+<span class = "pagenum">564</span>
+<i>arctus</i>.
+&mdash;<a name = "var9_224" id = "var9_224" href =
+"#line9_224">224.</a>&nbsp;<i>Adyrmachidæ</i> Ox. <i>Adirmachidæ</i>
+Col. Sed. v. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_279">ad
+III, 279</a>. <i>Achirmachidæ</i> R.&nbsp;1, 3, Med. Vulgo
+<i>Adrimachidæ, pariter</i>, etc. <i>patrii</i>, vel <i>Pharii...
+Nili</i> pro <i>pariter</i> scribendum putabat N.&nbsp;Heins.
+<i>Adyrmachidæ, et pariter g. a. N.</i> h.e. simul omnes ad Nilum
+habitantes populi, vel nominatim Nubæ, ad sinistrum Nili latus
+habitantes (teste Strab. XVII, p.&nbsp;786), et <i>corpora ab inmodico
+servantes n. P.</i> (cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_268">III, 268</a>), vel etiam Æthiopes (de quibus v.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_265">III, 265</a>),
+ingeniose et recte, opinor, emend. Drak. qui interpunctionem certe, eo,
+quo fecimus, modo mutandam censuit, ut Adyrm. per adposit. <i>gens
+adcola Nili</i> dicantur, ut apud Scylac. in Periplo, p.&nbsp;105; cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_279">not. ad III,
+279</a>.
+&mdash;<a name = "var9_230" id = "var9_230" href =
+"#line9_230">230.</a>&nbsp;<i>anxere</i> Ox. forte ut <i>unda Europam
+curvis anfractibus angit</i> ap. Val. Fl. IV, 727; <i>hausere</i> e Put.
+recepit Lefeb. et pro <i>inplevere, occupavere</i> dictum putat, quod
+vellem exemplis firmasset; <i>et vario cinxere</i> corrig.
+N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">565</span>
+&mdash;<a name = "var9_239" id = "var9_239" href =
+"#line9_239">239.</a>&nbsp;<i>Turritæ moles</i> (hoc est, magni
+elephanti, machinas, turris instar, dorso ferentes), scripti; cf.
+<a class = "crossref missing" href = "bookIII.html#not3_46" title = "in Not.">ad III, 46</a>, et infra vers. <a class = "crossref" href =
+"#line9_559">559</a>, <a class = "crossref" href = "#line9_571">571</a>,
+<a class = "crossref" href = "#line9_619">619</a>. Vulg. <i>Turritas
+moles</i>, ut ipsæ illæ machinæ intelligantur, quæ mox <i>propugnacula,
+mobilis agger</i> et <i>muri</i> dicuntur, quod a Siliana verborum
+luxurie non abhorret.
+&mdash;<a name = "var9_240" id = "var9_240" href =
+"#line9_240">240.</a>&nbsp;<i>mobilis</i>, non <i>molibus</i>, scripti,
+R.&nbsp;1. Parm. Mediol. et Marsi prima ed.
+&mdash;<a name = "var9_241" id = "var9_241" href =
+"#line9_241">241.</a>&nbsp;<i>evectos</i> legendum putabat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_242" id = "var9_242" href =
+"#line9_242">242.</a>&nbsp;<i>nam</i> conj. idem; <i>vagosque</i> Colon.
+conf. not. et Burmann. ad Valer. Flacc. III, 558; <i>graves</i> Tell.
+<i>gyrosque</i> Oxon. Put. et antt. edd. ante Juntinam, in qua Nicander
+primus <i>citosque</i> substituit, quod propterea frustra defendunt
+Dausq. et Lefeb. <i>gyroque</i>: ad marg. R.&nbsp;1.
+<span class = "pagenum">566</span>
+&mdash;<a name = "var9_243" id = "var9_243" href =
+"#line9_243">243.</a>&nbsp;<i>datur</i>, non <i>datum</i>, scripti.</p>
+
+<p><a name = "var9_244" id = "var9_244" href = "#line9_244">244.</a>
+<i>intenso</i> Oxon. et Puteol. <i>incenso</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#line1_55">I,&nbsp;55</a>; <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#line2_36">II, 36, 41</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_243">VIII, 243</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_351">XII, 351</a>, Drak.
+&mdash;<a name = "var9_250" id = "var9_250" href =
+"#line9_250">250.</a>&nbsp;<i>ac</i>, non <i>at</i>, Col. et Ox.</p>
+
+<p><a name = "var9_254" id = "var9_254" href = "#line9_254">254.</a>
+<i>jacebat</i> Col.
+&mdash;<a name = "var9_255" id = "var9_255" href =
+"#line9_255">255.</a>&nbsp;<i>in pectora</i> malebat Livineius.
+<span class = "pagenum">567</span>
+&mdash;<a name = "var9_262" id = "var9_262" href =
+"#line9_262">262.</a>&nbsp;<i>omnia</i> Martin. Herbip. et Dausq.</p>
+
+<p><a name = "var9_267" id = "var9_267" href = "#line9_267">267.</a>
+<i>properæ</i>, et
+<a name = "var9_268" id = "var9_268" href =
+"#line9_268">v.&nbsp;268.</a>&nbsp;<i>Afras lævus</i> (h.e. in lævo
+cornu) <i>gentes</i> præstiterit, judice N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_272" id = "var9_272" href =
+"#line9_272">272.</a>&nbsp;<i>obvia ferre</i>, nisi mox <i>inferre</i>
+sequeretur, mallet Burm. cui nostra locutio durior videbatur.
+&mdash;<a name = "var9_274" id = "var9_274" href =
+"#line9_274">274.</a>&nbsp;<i>lævo</i> pro <i>dextro</i>, quod et Drak.
+et mihi in mentem venit, substituit Lefeb. qui monet poetam pro suo
+ingenio, non ad exemplum Livii, aciem ordinasse, et, quia Varro die illa
+imperium tenuerit, eum dextro, Paulumque sinistro cornu præfecisse.
+Conf. <a class = "crossref" href = "#not9_268">not. ad
+v.&nbsp;268&nbsp;sq.</a>
+<span class = "pagenum">568</span>
+&mdash;<a name = "var9_276" id = "var9_276" href =
+"#line9_276">276.</a>&nbsp;<i>quæque</i>, non <i>quaque</i>, Colon.
+Oxon. R.&nbsp;1, 3, Mediol.</p>
+
+<p><a name = "var9_280" id = "var9_280" href = "#line9_280">280.</a>
+<i>hinnitum</i> Col. et Put. <i>strepitantibus</i> Colon. et Ox. ut
+<i>strepere</i> apud Virg. Æn. IX, 808; X,&nbsp;568, de sonitu, quem
+conlisa et inpulsa arma reddunt, Drak. <i>crepitantibus</i> Put. conf.
+ad <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_310">XIV, 310</a>.
+Vulgo <i>trepidantibus</i>, h.e. festinantibus, prob. Dausq. qui
+præterea <i>alis</i> pro <i>armis</i> rescribendum putabat: sed eas
+Silium jam per <i>agilem virorum discursum</i> expressisse monet Drak.
+&mdash;<a name = "var9_282" id = "var9_282" href =
+"#line9_282">282.</a>&nbsp;<i>Sic tibi</i>, et mox <i>castra</i> pro
+<i>astra</i>, Ox.
+&mdash;<a name = "var9_284" id = "var9_284" href =
+"#line9_284">284.</a>&nbsp;<i>Pertulit</i> R.&nbsp;1, 3, Parm. Med.
+<i>minacum</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var9_287" id = "var9_287" href = "#line9_287">287.</a>
+<i>sævo in t.</i> scripti, teste N.&nbsp;Heins. Sed <i>sævo turbine</i>
+duo scripti, omnesque editi, si fides habenda Lefeb. qui præposit.
+margini adscriptam in textum inrepsisse putat, ut
+<span class = "pagenum">569</span>
+<a class = "crossref" href = "#line9_196">v.&nbsp;196</a> et al. passim.
+&mdash;<a name = "var9_289" id = "var9_289" href =
+"#line9_289">289.</a>&nbsp;<i>cælo</i>, non <i>cœlos</i>, scripti et
+antt. edd. conf. ad <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_498">VI, 498</a>. <i>Luctavit cælo</i> Ox. Put.
+R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. prob. Barth.
+&mdash;<a name = "var9_292" id = "var9_292" href =
+"#line9_292">292.</a>&nbsp;<i>Hinc est a captæ</i>, etc. conj. Dausq.
+quoniam <i>Vesta</i>, quum terra sit, eaque inmota maneat, a bello et
+conflictu seponenda videatur. Eum tamen nimium argutari, parique modo
+Vestam a Claudiano non semel induci, ut et a Nasone in Fastis, observat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_293" id = "var9_293" href =
+"#line9_293">293.</a>&nbsp;<i>Cybebe</i> pro <i>Cybele</i> reposui; v.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#var8_363">ad VIII, 363</a>.
+&mdash;<a name = "var9_297" id = "var9_297" href =
+"#line9_297">297.</a>&nbsp;<i>Tritonidos</i> Col. R.&nbsp;1, 3, Parm.
+Med. <i>Tritonidas</i> Put. <i>Tritonides</i> Ox. Vulgo
+<i>Tritonides</i>.
+&mdash;<a name = "var9_303" id = "var9_303" href =
+"#line9_303">303.</a>&nbsp;<i>discensum</i> Colon. et Put.</p>
+
+<span class = "pagenum">570</span>
+<p><a name = "var9_305" id = "var9_305" href = "#line9_305">305.</a>
+<i>effudit</i> e scriptis et priscis edd. recepi cum Lefeb. Vulg.
+<i>effundit</i>.
+&mdash;<a name = "var9_309" id = "var9_309" href =
+"#line9_309">309.</a>&nbsp;<i>Gigantas</i> pro <i>Gigantes</i> scripsi,
+auctore N.&nbsp;Heins. quem v. ad Claud. Cons. Hon. IV, 534; Ovid.
+Metam. lib. I, v.&nbsp;152; Fast. lib. III, v.&nbsp;439. et ex P. IV,
+<span class = "smallcaps">viii</span>, 59.
+&mdash;<a name = "var9_311" id = "var9_311" href =
+"#line9_311">311.</a>&nbsp;<i>nimbis effusis</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>nimbis effusus</i> edd. Marsi et Gryph. <i>membris effusus</i> Put.
+<i>strident nimbi c. f. T. s. effusi</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_312" id = "var9_312" href =
+"#line9_312">312.</a>&nbsp;<i>rapidæque</i> (h.e. rapaces, ut ap. Ovid.
+Epist. X,&nbsp;96) Ox. et Put. prob. Barth. <i>rabidæque</i> R.&nbsp;1,
+3, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var9_314" id = "var9_314" href =
+"#line9_314">314.</a>&nbsp;<i>Acri ast</i>, vel <i>Ast acri</i>
+suspicabatur N.&nbsp;Heins. Sed recte, opinor, Burm. <i>Ac prius insanus
+d. quam d. e.</i>, h.e. antequam ad manus ventum est, et comminus
+pugnabatur; quam conject. verissimam putabat Draken. et in contextum
+recepit Lefeb. coll. XII, 384, 651; XVII, 408; Hom. Iliad. ρ, 530; et
+Liv. XXVIII,&nbsp;2: <i>Post emissa tela, res gladiis geri cœpta</i>. In
+vulgata lect. adquiescit Ern.
+&mdash;<a name = "var9_320" id = "var9_320" href =
+"#line9_320">320.</a>&nbsp;<i>cœptet</i>, Col. Ox. R.&nbsp;2; cf.
+<span class = "pagenum">571</span>
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_275">ad II, 275</a>.
+Vulg. <i>tentet</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_329" id = "var9_329" href = "#line9_329">329.</a>
+τὸ <i>et</i> delendum putabat N.&nbsp;Heins. ut esset adpositio.
+&mdash;<a name = "var9_335" id = "var9_335" href =
+"#line9_335">335.</a>&nbsp;<i>Non ullum</i> Col. R.&nbsp;2, et Mars. in
+notis. <i>Nec u.</i> R.&nbsp;1, Med. et edd. Marsi. <i>Ullum nec</i>
+Asul. Plant. D.&nbsp;Heins. Cell. quia τὸ <i>nec</i> Silii temporibus
+nondum
+<span class = "pagenum">572</span>
+producebatur; <i>desit</i> R.&nbsp;1 et Med.
+&mdash;<a name = "var9_336" id = "var9_336" href =
+"#line9_336">336.</a>&nbsp;<i>fali</i> pro <i>pili</i> Put. unde
+<i>pali</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_339" id = "var9_339" href =
+"#line9_339">339.</a>&nbsp;Hic versus in Puteol. deest, et in vulgg.
+edd. ante v.&nbsp;338 legitur. Sed eos transponendos esse jam viderat
+Dausq. cujus conj. firmatur auctoritate cod. Col. et Ox. <i>interdum
+ipsis</i> male Nicander, et post eum alii edidere; unde <i>Ipsis
+interdum</i> reposuere Gryph. et Nut. ut metro consulerent. Ita quoque
+legendum putabat N.&nbsp;Heins., vel <i>Interdum quassis</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_341" id = "var9_341" href = "#line9_341">341.</a>
+<i>aperiri</i> idem recte, puto, emendabat.
+&mdash;<a name = "var9_344" id = "var9_344" href =
+"#line9_344">344.</a>&nbsp;<i>nos</i> Ox. R.&nbsp;1, 3, Med.
+&mdash;<a name = "var9_347" id = "var9_347" href =
+"#line9_347">347.</a>&nbsp;<i>stetque hactenus</i> malebat Dausq. et
+<i>sisque</i> N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_348" id = "var9_348" href =
+"#line9_348">348.</a>&nbsp;<i>dies</i> Put. <i>Deos</i> Buzio.</p>
+
+<span class = "pagenum">573</span>
+<p><a name = "var9_361" id = "var9_361" href = "#line9_361">361.</a>
+<i>virescit</i> emend. Livineius; <i>tremiscit</i>, vel <i>tumescit</i>
+N.&nbsp;Heins. refrag. Drak. qui cf. Lucr. I,&nbsp;253, et Gifan. ind.
+Lucr. v. <i>Nitidæ fruges</i>. Omnino <i>incurvata nitescit</i>
+exquisite dictum pro simpl. <i>incurvatur</i>, et <i>nitescunt</i>, vel
+<i>nitidæ sunt</i> arbores, fruges, plantæ, quæ pulchrum præbent
+adspectum. Cf. Plin. XII, 25; XVII,&nbsp;5 et 14, med. et 16, in Col. V,
+6; Lucr. II, 594; Burm. ad Virg. Ge. II, 211.</p>
+
+<p><a name = "var9_362" id = "var9_362" href = "#line9_362">362.</a>
+<i>acri clamore</i> scripti, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_96">IV, 96</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_460">X,&nbsp;460</a>; <i>acris</i> R.&nbsp;1, 3,
+Parm. Med. Beness. Marsi aliæque edd. <i>acer</i> Tell. et vulgg. edd.
+quod revocavit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_365" id = "var9_365" href =
+"#line9_365">365.</a>&nbsp;<i>Inrumpit</i> Puteol. <i>trepidus</i> Col.
+<i>trepidos</i> corrig. N.&nbsp;Heins. conf. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#var2_378">ad II, 378</a>; <i>nigri Sanguinis</i> Col.
+quod nescio cur concinnius duxerit N.&nbsp;Heins. et cur Drak. tot
+inlustraverit exemplis. Vulgata potius lectio doctior est.
+&mdash;<a name = "var9_366" id = "var9_366" href =
+"#line9_366">366.</a>&nbsp;<i>sub una</i> Col. R.&nbsp;1, 3, Parm. Med.
+Ben. ut jam conjecerat Barth. Vulgo male post <i>corpus</i> comma
+ponitur, et legitur <i>sub ima</i>, quod ita interpretatur Cell. «in
+pectus excipiebant cuspidem, et cadebant resupini: nam si in tergum
+recepissent, ut fugientes solent, super imam cuspidis partem
+<span class = "pagenum">574</span>
+cecidissent.»</p>
+
+<p><a name = "var9_370" id = "var9_370" href = "#line9_370">370.</a>
+<i>certamine</i> Colon. et Oxon. Vulgo <i>certamina pugnæ Aspera s.
+amans</i>, quod servavit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_371" id = "var9_371" href =
+"#line9_371">371.</a>&nbsp;<i>avens</i> R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. Parum
+interest: nec tamen h.l., quod Ernesti monet, sed <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_451">XII, 451</a>, Nicander primus edidit
+<i>avet</i>.
+&mdash;<a name = "var9_377" id = "var9_377" href =
+"#line9_377">377.</a>&nbsp;<i>Ni decoris assint pariendo tempora
+leti</i> Col. unde nostram lectionem eruit N.&nbsp;Heins. <i>Ne decoris
+adsint</i> Tell. et R.&nbsp;2. <i>Ni decoris adsint patiendo tempora
+leti</i> edd. Marsi. <i>Ni decoris assint parendo tempore leti</i> Oxon.
+et Put. <i>Absit, ni decores pereundo tempora leti</i> R.&nbsp;1 et Med.
+quod non displicet Lefeb. Ita et R.&nbsp;3, nisi quod in ea
+<i>decoret</i> legitur. <i>Ni decoris absint pereundo tempora leti</i>
+Parm. <i>Adsint indecoris patiendo tempora letum</i> Ven. Marsi. <i>Ni
+decus huic atri superarit tempora leti</i> Benessa. <i>Ni decus affuerit
+patiendo, ubi tempora leti Proxima sint, pulchramque petat per vulnera
+laudem</i> refinxit Nicander, quem spurii versus auctorem sequuti sunt
+alii. <i>Ni decus affuerit patiendo ubi tempora leto</i> conj. Barth.
+<i>Ni decus addiderint pereunti tempora leti</i> Burm. <i>Ni decori
+prosint</i> (h.e. inserviant) etc. conj. Withof.
+&mdash;<a name = "var9_379" id = "var9_379" href =
+"#line9_379">379.</a>&nbsp;<i>connisus</i> scribendum monet Drak. conf.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_123">ad II, 123</a>.
+<span class = "pagenum">575</span>
+&mdash;<a name = "var9_380" id = "var9_380" href =
+"#line9_380">380.</a>&nbsp;<i>Caralim</i> scripti et ed. Parm. Vulgo
+<i>Calarim</i>. Nomen ductum ab oppido Sardiniæ, quod in optimis libris
+<i>Caralis</i> scriptum legitur ap. Plin. III,&nbsp;7; Mel. II,&nbsp;7;
+Strab., Liv., Ptol. et al. <i>Calarmi</i> R.&nbsp;1 et Med.</p>
+
+<p><a name = "var9_383" id = "var9_383" href = "#line9_383">383.</a>
+<i>arva</i>, non <i>arma</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var9_384" id = "var9_384" href =
+"#line9_384">384.</a>&nbsp;<i>Oppetit</i> malebat Lef. conf. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#var5_526">ad V,&nbsp;526</a>; <i>ut mortis
+premat in t. d.</i> legendum fere videbatur Drak., qui certe in his
+verbis non ταυτολογίαν inesse putabat, sed rationem, qua motus Caralis
+arva hostilia momorderit, ne scil. victus dolore mortis vocem viro forti
+minus decentem emitteret. Sed <i>premit in tellure dolores</i>,
+levaturus eos morsu, ut fit in summo dolore; Ern.
+&mdash;<a name = "var9_385" id = "var9_385" href =
+"#line9_385">385.</a>&nbsp;<i>Gabaris</i> recte, opinor, emend.
+Scaliger, et, qui in nonnullis libris id inveniri testatur, Dausq.
+<i>Sicchæ</i>, non <i>Sichæ</i>, passim Col. cum Parm. et ubique
+R.&nbsp;1 et Med.
+&mdash;<a name = "var9_390" id = "var9_390" href =
+"#line9_390">390.</a>&nbsp;<i>sero</i>, non <i>ferro</i>, Col. Put.
+R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var9_396" id = "var9_396" href = "#line9_396">396.</a>
+<i>Depulerat</i> Put. ut ap. Lucan. II, 666 (ubi v. Oudend.) et ὤσῃ ap.
+Hom. Iliad. ν, 138; Lefeb. Vulgo <i>Detulerat</i>, quod Drak. defendi
+posse
+<span class = "pagenum">576</span>
+monet ex Val. Fl. II, 523, ubi v. Burm.
+&mdash;<a name = "var9_401" id = "var9_401" href =
+"#line9_401">401.</a>&nbsp;<i>Capro</i> R.&nbsp;1, 3, Parm. Mediol.
+Vulgo <i>Caspro</i>, quod non est nomen Rom.
+&mdash;<a name = "var9_403" id = "var9_403" href =
+"#line9_403">403.</a>&nbsp;<i>æs patrium ac commune duobus Paupertas
+sacrum</i> (h.e. instar religionis animos duorum continens, et sacra
+quædam res, utpote quæ frugi vitam colere docet) malebat Barth. Adv.
+I,&nbsp;20. Male! <i>ac patriæ</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_410" id = "var9_410" href =
+"#line9_410">410.</a>&nbsp;<i>Symætho</i>, non <i>Symetho</i>, Col. Ita
+et scribendum <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_231">XIV, 231</a>; <span class = "greek" title =
+"Sumaithos">Σύμαιθος</span> fl. in Sicilia. Conf. Heins. ad Ovid. Met.
+XIII, 750.</p>
+
+<span class = "pagenum">577</span>
+<p><a name = "var9_416" id = "var9_416" href = "#line9_416">416.</a>
+<i>repararat</i> conj. N.&nbsp;Heins. frustra.</p>
+
+<p><a name = "var9_429" id = "var9_429" href = "#line9_429">429.</a>
+Sic idem vulgatam lectionem <i>cœpta sese in d. v.</i> emendavit;
+<i>incœpta sese d.</i> Ox. et Put. <i>incœpta sese ad d.</i> R.&nbsp;3;
+<i>incepta ad sese d.</i> R.&nbsp;1 et Med.
+<span class = "pagenum">578</span>
+&mdash;<a name = "var9_434" id = "var9_434" href =
+"#line9_434">434.</a>&nbsp;<i>in</i>, non <i>ab oris</i>, scripti et
+R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var9_435" id = "var9_435" href =
+"#line9_435">435.</a>&nbsp;<i>Quantos non alio Marte</i>, nulla alia
+pugna, pro vulg. <i>Quanto non alias</i>, reposuit N.&nbsp;Heins.
+<i>Quantos</i> scripti; <i>Quantas</i> R.&nbsp;2; <i>alios</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var9_438" id = "var9_438" href = "#line9_438">438.</a>
+<i>Desiluere</i> Col. Vulgo <i>Dissiluere</i>, prob. Lefeb. ut sensus
+sit: diversi huc Mavors, illuc Pallas e nube inruunt in campum.
+&mdash;<a name = "var9_441" id = "var9_441" href =
+"#line9_441">441.</a>&nbsp;<i>acer</i> Put. R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>pectora</i>, non <i>pectore</i>, scripti, R.&nbsp;1, Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var9_442" id = "var9_442" href =
+"#line9_442">442.</a>&nbsp;<i>ab orbe</i>, h.e. clipeo etiam legi posse
+monebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_445" id = "var9_445" href =
+"#line9_445">445.</a>&nbsp;<i>e casside</i> Col.
+<span class = "pagenum">579</span>
+&mdash;<a name = "var9_447" id = "var9_447" href =
+"#line9_447">447.</a>&nbsp;<i>proturbans</i>, non <i>perturbans</i>,
+Col.
+&mdash;<a name = "var9_449" id = "var9_449" href =
+"#line9_449">449.</a>&nbsp;<i>Munera</i>, per adpositionem, malebat
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var9_452" id = "var9_452" href = "#line9_452">452.</a>
+<i>Audere est</i> Put. R.&nbsp;1. 3, Parm. Med. <i>Audere et</i> Martin.
+Herbip. unde <i>Auderet</i> refinxit Nicander, quem alii secuti sunt.
+<i>Audere propius</i>, etc. Oxon. <i>Auderent</i> Benessa, quod et conj.
+Barth. Adv. II,&nbsp;9; <i>Audiere</i> R.&nbsp;2.</p>
+
+<p><a name = "var9_458" id = "var9_458" href = "#line9_458">458.</a>
+<i>edoctus</i> Put. vel potius, Lefeb. teste, <i>ebetus</i>.
+&mdash;<a name = "var9_459" id = "var9_459" href =
+"#line9_459">459.</a>&nbsp;<i>in pugnas</i>, h.e. in usum pugnæ,
+scripti. Vulgo <i>in pugna</i>, dum pugnant. <i>In pugnam</i> edidit
+Lefeb. quoniam in antiquis sit <i>pugna</i>.
+<span class = "pagenum">580</span>
+&mdash;<a name = "var9_466" id = "var9_466" href =
+"#line9_466">466.</a>&nbsp;<i>rapide</i> Tell. et R.&nbsp;2,
+<i>rabido</i> malebat Drakenborch.
+&mdash;<a name = "var9_467" id = "var9_467" href =
+"#line9_467">467.</a>&nbsp;<i>scrupisque</i> legendum putabat
+N.&nbsp;Heins. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_274">ad lib. VII, v.&nbsp;274</a>. <i>horrentia</i>,
+non <i>hærentia</i>, scripti et R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var9_469" id = "var9_469" href =
+"#line9_469">469.</a>&nbsp;<i>Sason</i> Colon. et Oxon. <i>Sanson</i>
+Puteol. R.&nbsp;1, 3, Mediol. <i>Saxon</i> Parm. Vulgo <i>Sasson</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#var7_480">ad VII,
+480</a>.</p>
+
+<p><a name = "var9_473" id = "var9_473" href = "#line9_473">473.</a>
+<i>Œnotriis</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. Sed vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_46">not. ad VIII, 46</a>.
+&mdash;<a name = "var9_474" id = "var9_474" href =
+"#line9_474">474.</a>&nbsp;<i>Germanoque</i>, h.e. in Martem. Col. Vulgo
+<i>Germanæque</i>, scilicet Jovis, i.e. Junonis, pro qua Palladem
+stetisse monet Cell. coll. <a class = "crossref" href =
+"#line9_526">v.&nbsp;526</a>.
+&mdash;<a name = "var9_478" id = "var9_478" href =
+"#line9_478">478.</a>&nbsp;<i>Ægida</i> R.&nbsp;1, a m. sec. quod
+recepere Lefeb. et Ern.</p>
+
+<span class = "pagenum">581</span>
+<p><a name = "var9_480" id = "var9_480" href = "#line9_480">480.</a>
+<i>sat certa sui</i> conj. N.&nbsp;Heins. quem vide ad Valer. Flacc.
+I,&nbsp;79.</p>
+
+<p><a name = "var9_487" id = "var9_487" href = "#line9_487">487...
+489.</a>
+Ita Col. Recte. Vulgo <i>fusamque... nebula circumdatus atra, Restituit
+pugnam</i>. <i>fusorque</i> Oxon. Put. Tell. R.&nbsp;2, et al. edd.
+<i>fusasque</i> R.&nbsp;1, 3, <i>furorque</i> Put. teste Lefeb. Mox
+<i>acri</i> scripti et R.&nbsp;2, <i>nebulam c. atram</i> tacite edidit
+Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_491" id = "var9_491" href =
+"#line9_491">491.</a>&nbsp;<i>Quum</i> non <i>Tum</i>, scripti et
+R.&nbsp;2, <i>cui flamina carcer tenens</i> malebat N.&nbsp;Heins. ut ad
+τὸ <i>parent</i> referretur.
+&mdash;<a name = "var9_494" id = "var9_494" href =
+"#line9_494">494.</a>&nbsp;<i>furentis</i> in quibusdam edd.
+<span class = "pagenum">582</span>
+&mdash;<a name = "var9_495" id = "var9_495" href =
+"#line9_495">495.</a>&nbsp;<i>Ætolis</i> pro <i>Æoliis</i> recte
+substituere N.&nbsp;Heins. et Cluv. Ital. ant. IV, 12, p.&nbsp;1227.
+&mdash;<a name = "var9_496" id = "var9_496" href =
+"#line9_496">496.</a>&nbsp;Lef. ducibus antiquis (quibus? frustra
+quæres), <a class = "crossref" href = "#line9_513">v.&nbsp;513</a> (in
+quo <i>Ecce caput</i> refinxit) et 514, post hunc versum, vss. 515...
+517, post <a class = "crossref" href = "#line9_500">v.&nbsp;500</a>, et
+vss. 518... 520, post <a class = "crossref" href =
+"#line9_507">v.&nbsp;507</a>, posuit. Ita primum memoratur, quid
+Vulturnus nocuerit Romanis, et deinde quantum Pœnis profuerit. Sed
+vulgaris verborum ordo, etsi a rhetorica forte subtilitate alienus,
+tamen et naturæ rei h.e. perturbationi illi, et rationi poeticæ multo
+convenientior videtur Cl. Ernesto.
+&mdash;<a name = "var9_504" id = "var9_504" href =
+"#line9_504">504.</a>&nbsp;<i>Jussa lætatur rabie</i> Col. quod cum
+Lefeb. recepi, auctore N.&nbsp;Heins. et Richter. Specim. Obss. Crit.
+p.&nbsp;75. In ed. Drak. <i>lætantur</i>, haud dubie operarum errore,
+quem non sustulit Ernesti. <i>Jussa lacerantur rabie</i> Oxon. Put. et
+edd. tantum non omnes. <i>Jussa lacessantur r.</i> edd. Basil. <i>Jussa
+bacchatur rabie</i> Parm. et Beness. <i>Jussus acerbatur rabie</i>
+corrig. Dausq. prob. Barth. <i>Jussa alacer agitur</i> conj. Huetius, et
+<i>Jussa alacer fertur</i> Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_505" id = "var9_505" href =
+"#line9_505">505.</a>&nbsp;<i>jubæque</i> emend. Dausq. et
+N.&nbsp;Heins. quod tacite recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_507" id = "var9_507" href =
+"#line9_507">507.</a>&nbsp;<i>in tergum</i> pro <i>interdum</i> ex
+emendat. Barth. Adv. II,&nbsp;9, jam edidit Cell.
+&mdash;<a name = "var9_508" id = "var9_508" href =
+"#line9_508">508.</a>&nbsp;<i>secundant</i> Col. et Oxon. Vulgo
+<i>secundat</i>.
+<span class = "pagenum">583</span>
+&mdash;<a name = "var9_512" id = "var9_512" href =
+"#line9_512">512.</a>&nbsp;<i>marcet</i> Oxon. et Puteol. prob. Barth.
+Adv. II,&nbsp;9, ut sit, marcore ignavam mortem inter media tela perit.
+Male!
+&mdash;<a name = "var9_515" id = "var9_515" href =
+"#line9_515">515.</a>&nbsp;<i>agitat tergo</i> Veneta II, Marsi, quod
+mendum typograph. multas postea edd. occupavit.
+&mdash;<a name = "var9_517" id = "var9_517" href =
+"#line9_517">517.</a>&nbsp;<i>ori</i>, scilicet Romanorum, maluerit
+N.&nbsp;Heins. coll. VII, 146; XII, 616. <i>Ventus Cercius, quum
+loquare, buccam implet</i>, Gell. N. A. II, 22; Drakenborch.
+&mdash;<a name = "var9_518" id = "var9_518" href =
+"#line9_518">518.</a>&nbsp;<i>prementes</i> conj. N.&nbsp;Heins. pro
+<i>ferentes ferrum</i>, quod numquam legere meminit. Vulgatam lect.
+Drakenb. firmat e <a class = "crossref" href =
+"#line9_544">v.&nbsp;544</a>; Tac. Ann. I,&nbsp;35, et Virg. Ge. IV,
+330. Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_365">ad
+III, 365</a>.
+&mdash;<a name = "var9_519" id = "var9_519" href =
+"#line9_519">519.</a>&nbsp;<i>ducto</i> R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. Conf.
+Gron. Obss. I,&nbsp;13; <i>dictu</i> Oxon. et Put. Vulgo <i>et ictu</i>.
+&mdash;<a name = "var9_522" id = "var9_522" href =
+"#line9_522">522.</a>&nbsp;<i>iras</i> Col. ut conj. D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_523" id = "var9_523" href =
+"#line9_523">523.</a>&nbsp;<i>libravit</i>, Oxon. Put. R.&nbsp;1, 3,
+Parm. Med. unde N.&nbsp;Heins. ad
+<span class = "pagenum">584</span>
+h.l. et ad Claud. in Rufin. II, 406; <i>libavit</i> scribendum putabat,
+quod post Cell. et Drak. recepit Ernesti, cui tamen, ut Lefeb., hoc de
+<i>turbine</i> paulo clementius et tenuiter dictum videtur. Sed
+epitheton <i>summas</i> illi conj. favet, nisi forte <i>fulvas
+cristas</i>, ut sup. vers. 450, poeta scripsisse censendus sit. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#var5_274">ad V,&nbsp;274</a>, et
+Stat. Th. V,&nbsp;587.</p>
+
+<p><a name = "var9_535" id = "var9_535" href = "#line9_535">535.</a>
+<i>hic</i> Oxon. Vulgo <i>hæc</i>.
+&mdash;<a name = "var9_538" id = "var9_538" href =
+"#line9_538">538.</a>&nbsp;<i>dissice</i>, Oxon. Put. R.
+<span class = "pagenum">585</span>
+2, unde <i>disjice</i>, auctore N.&nbsp;Heins., dedit Drak. Conf. Intpp.
+ad Val. Fl. III, 141, 162; Gronov. ad Senec. Phœn. 343; Heins. et Burm.
+ad Ovid. Met. XII, 108, 252; ad Virg. Æn. VIII, 191, 355; XII, 655, et
+Ge. I,&nbsp;283. Sed vulgata lectio, quam et Lefeb. servavit, in omnibus
+fere libris reperitur, et nervosior est; vid. <a class = "crossref" href
+= "bookVI.html#not6_280">not. ad VI, 280</a>.
+&mdash;<a name = "var9_539" id = "var9_539" href =
+"#line9_539">539.</a>&nbsp;<i>nil obstamus</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+quod, judice Ernesti, est quoddam glossema. At prorsus tamen responderet
+Homerico τάων (scilicet πολήων) οὔτι ἐγὼ πρόσθ᾽ ἵσταμαι Iliad. δ, 54.
+Præterea majestati Junonis magis congruit, quam illa, <i>nil oramus</i>,
+h.e. non deprecor pro Pœnis. Conf. Iliad. δ, 57 seqq.
+&mdash;<a name = "var9_541" id = "var9_541" href =
+"#line9_541">541.</a>&nbsp;<i>plagis</i> pro <i>vadis</i> maluerit
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var9_548" id = "var9_548" href = "#line9_548">548.</a>
+<i>vertet</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Parm. Med. et Marsi edd.</p>
+
+<span class = "pagenum">586</span>
+<p><a name = "var9_562" id = "var9_562" href = "#line9_562">562.</a>
+<i>Fabium</i> pro <i>juvenem</i> priscæ edd. insigni librariorum audacia
+et stupore.
+&mdash;<a name = "var9_563" id = "var9_563" href =
+"#line9_563">563.</a>&nbsp;<i>Quæ jam Furiæ, quis te egit in hostem? An,
+Minuti, Deus?</i> emend. Barth. Adv. II,&nbsp;9.
+&mdash;<a name = "var9_564" id = "var9_564" href =
+"#line9_564">564.</a>&nbsp;<i>En inimice Deis</i> priscæ edd.
+<i>Minuci</i>, non <i>Minuti</i>, Col. vid. <a class = "crossref
+missing" href = "bookVII.html#var7_386" title = "recte 386">ad VII,
+384</a>.
+&mdash;<a name = "var9_565" id = "var9_565" href =
+"#line9_565">565.</a>&nbsp;<i>navus in armis</i> R.&nbsp;1, 3, Parm.
+<i>natus in armis</i> Med.
+<span class = "pagenum">587</span>
+&mdash;<a name = "var9_572" id = "var9_572" href =
+"#line9_572">572.</a>&nbsp;<i>prævectus</i> Col. et Put. vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#var5_170">ad lib. V, v.&nbsp;170</a>.
+Vulgo <i>provectus</i>.</p>
+
+<p><a name = "var9_575" id = "var9_575" href = "#line9_575">575.</a>
+<i>Immani... vulnere</i> corrig. Livineius, metuens forte, ne metro vis
+fieret. Sed vid. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#var7_618">ad
+lib. VII, v.&nbsp;618</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_398">not. ad lib. I, v.&nbsp;398</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_192">IV, 192</a>.
+&mdash;<a name = "var9_582" id = "var9_582" href =
+"#line9_582">582.</a>&nbsp;<i>derecta</i> Colon. (teste Lefeb. tres
+scripti) vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_92">ad II,
+92</a>. Vulgo <i>dejecta</i>.
+&mdash;<a name = "var9_585" id = "var9_585" href =
+"#line9_585">585.</a>&nbsp;<i>Exiit</i> Col. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#var1_642">ad I,&nbsp;642</a>.
+&mdash;<a name = "var9_586" id = "var9_586" href =
+"#line9_586">586.</a>&nbsp;<i>furens</i> maluerit N.&nbsp;Heins. et ego.
+Sed vid. <a class = "crossref" href = "#not9_99">not. ad v.&nbsp;99</a>.
+&mdash;<a name = "var9_587" id = "var9_587" href =
+"#line9_587">587.</a>&nbsp;<i>Tadio</i> Col. quod, ut <i>Ufentis</i>,
+nomen Latinum esse docuere N.&nbsp;Heins. et Draken. coll. Pers. VI, 66;
+Fabrett. Inscr. p.&nbsp;445, 679, 752; Grutero et aliis. Conf. Ernesti
+clav. Cic. <i>Radio</i>, seu <i>Rodio</i> conj. Barth. Adv. II,&nbsp;9.
+<i>Et levius radio</i> Dausq.
+<span class = "pagenum">588</span>
+Vulgo <i>Nec levius radio</i> scilicet textorio, per stamina sine
+hæsione (f. læsione) conjecto; Mars. et Cell. Male! conf. sup. <a class
+= "crossref" href = "#var9_117">ad v.&nbsp;117</a>.
+&mdash;<a name = "var9_595" id = "var9_595" href =
+"#line9_595">595.</a>&nbsp;<i>arrectis</i> reponendum putabat
+N.&nbsp;Heins. e Virg. Æn. X,&nbsp;892. Sed Drak. vulgatam lect. tuetur
+coll. <a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_134">XVII,
+134</a>, et Liv. VIII,&nbsp;7.</p>
+
+<p><a name = "var9_599" id = "var9_599" href = "#line9_599">599.</a>
+<i>Spargi</i>, non <i>Spargere</i>, Col. Ox. et R.&nbsp;2. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVI.html#var6_413">ad VI, 413</a>.
+&mdash;<a name = "var9_600" id = "var9_600" href =
+"#line9_600">600.</a>&nbsp;<i>ductor</i>, vel <i>rector</i> non male
+post Barth. conj. N.&nbsp;Heins. quum <i>victor</i> non possit dici, qui
+hoc prælio subcubiturus sit. Sed quæritur tum, quisnam intelligendus
+sit, Paulusne an Varro? Posterior, puto, quoniam penes eum hujus dici
+imperium fuit: nisi potius <i>victor</i>, scilicet elephanti est Tadius,
+qui, quod utique mireris, vs. 589, <i>corpore non læso</i> in <i>sublime
+latus</i> dicitur, et belluæ oculos effodit.
+&mdash;<a name = "var9_602" id = "var9_602" href =
+"#line9_602">602.</a>&nbsp;<i>conjectis</i> omnino scribendum putabat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_603" id = "var9_603" href =
+"#line9_603">603.</a>&nbsp;<i>pastus</i> Col. ut <a class = "crossref"
+href = "bookXIV.html#line14_308">XIV, 308</a>, et al. <i>portusque</i>
+Put. <i>parcusque</i> Oxon. <i>partusque</i> in comment. Marsi. Vulgo
+<i>raptusque</i>, ut apud Lucan. III, 501; unde illud retinuit Lefeb.
+<span class = "pagenum">589</span>
+&mdash;<a name = "var9_607" id = "var9_607" href =
+"#line9_607">607.</a>&nbsp;<i>per arva</i> edd. R.&nbsp;1, Med. Marsi,
+Martini Herbip. Junt. Ald. et Gryph. <i>per ardua</i> in marg.
+R.&nbsp;1.
+&mdash;<a name = "var9_614" id = "var9_614" href =
+"#line9_614">614.</a>&nbsp;Hic versus, qui a vulgatis libris abest, in
+omnibus MSS. et R.&nbsp;2, legitur.</p>
+
+<p><a name = "var9_624" id = "var9_624" href = "#line9_624">624.</a>
+<i>adsidet</i>, h.e. <i>obsidet</i>, Col. Ox. R.&nbsp;2, 3. Conf. XII,
+453; Pier. ad Virg. Æn. lib. XI, 304, et Heins. ad Val. Flaccum, lib.
+V,&nbsp;536; <i>aspidet</i> R.&nbsp;1; <i>aspidit</i> Med. Vulgo
+<i>obsidet</i>.
+&mdash;<a name = "var9_625" id = "var9_625" href =
+"#line9_625">625.</a>&nbsp;Ita scripti et antiq. edd. In vulgatis libris
+<i>et digna</i>.
+&mdash;<a name = "var9_626" id = "var9_626" href =
+"#line9_626">626.</a>&nbsp;<i>dextraque adversum</i> Col.
+<i>dextramque</i> Oxon.
+&mdash;<a name = "var9_627" id = "var9_627" href =
+"#line9_627">627.</a>&nbsp;<i>Mincius</i> scripti, R.&nbsp;1, 3, Med.
+Nomen a fluvio, seu lacu agri Mantuani deductum. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_306">ad I,&nbsp;306</a>;
+<i>Mnicius</i> Marsi et Martini Herbip. edd. operarum errore. Vulgo
+<i>Mutius</i>, auctore Nicandro.
+<span class = "pagenum">590</span>
+&mdash;<a name = "var9_631" id = "var9_631" href =
+"#line9_631">631.</a>&nbsp;<i>Tellure elisis adflixit</i> Colon. unde
+<i>Telluri elisis adflixit</i> ex emendat. Modii recepi cum Drakenborch.
+vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_674">ad
+I,&nbsp;674</a>. Vulgo <i>Tellure elisit ac flexit</i>. N.&nbsp;Heins.
+maluerit <i>Telluri illisis afflixit membris</i>. Sed vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_34">not. ad III, 34</a>; <i>Membra
+elisa</i> sunt pressu et nexu proboscidis suffocata; Drakenb. Hanc
+notionem poeta ter expressit.</p>
+
+<p><a name = "var9_635" id = "var9_635" href = "#line9_635">635.</a>
+<i>Staturi</i> corrig. D.&nbsp;Heins. et Scalig. ad Prop. II, <span
+class = "smallcaps">vii</span>, 45; <i>Acturi</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+qui tamen non dissimulavit, vulgatam scripturam a Gronov. Obss. IV, 15,
+jure defendi. Si quid mutandum, reponerem <i>Iturum</i>.
+&mdash;<a name = "var9_637" id = "var9_637" href =
+"#line9_637">637.</a>&nbsp;<i>dura</i> scripti. Vulgatum <i>dira</i>
+tuetur Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_638" id = "var9_638" href =
+"#line9_638">638.</a>&nbsp;<i>Quem tibi nam</i>, vel <i>nunc nasci</i>
+opinabatur N.&nbsp;Heins. frustra.
+&mdash;<a name = "var9_639" id = "var9_639" href =
+"#line9_639">639.</a>&nbsp;<i>Hannibalemve</i> scripti, non
+<i>Hannibalemne</i>.
+&mdash;<a name = "var9_640" id = "var9_640" href =
+"#line9_640">640.</a>&nbsp;<i>præcipites</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+<i>præcipitis</i> (f. ἀρχαικῶς scriptum) Oxon. et Put. <i>præcipiti</i>
+Col. Vulgo <i>præcipitans</i>.
+&mdash;<a name = "var9_641" id = "var9_641" href =
+"#line9_641">641.</a>&nbsp;<i>Atque</i> Col. <i>junctas hastas</i>, h.e.
+continuatas, et admodum frequentes, legendum censuit N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">591</span>
+et permultis exemplis illustravit.</p>
+
+<p><a class = "missing" name = "var9_645" id = "var9_645" href =
+"#line9_645" title = "‘644’ legitur">645.</a>
+<i>diducto</i>, non <i>deducto</i>, Col. <i>seducto</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. et v.&nbsp;645 <i>converti</i>, infin. hist. Nec tamen
+repugnat, si quis <i>convertit</i> adcipiat pro, convertit se, seu
+convertitur; quod probat Drak. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_539">not. ad I,&nbsp;539</a>. Sed <i>convertit
+cornipedem</i> jungit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var9_649" id = "var9_649" href =
+"#line9_649">649.</a>&nbsp;<i>Parcarumne</i> dedit idem, ne admonitis
+quidem lectoribus, <i>fraus hæc</i> maluerit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var9_651" id = "var9_651" href =
+"#line9_651">651.</a>&nbsp;<i>qui</i>, non <i>quis</i>, Col. et Oxon.
+vid. <a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_645">ad II,
+645</a>.</p>
+
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<b>Liber IX</b><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>