summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookI.html
diff options
context:
space:
mode:
Diffstat (limited to 'old/files/bookI.html')
-rw-r--r--old/files/bookI.html7979
1 files changed, 7979 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookI.html b/old/files/bookI.html
new file mode 100644
index 0000000..81e3c35
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookI.html
@@ -0,0 +1,7979 @@
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Primus</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<b>Liber I</b><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+
+<span class = "pagenum">1</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER PRIMUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib1_arg" id = "lib1_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
+
+<div class = "argument">
+
+<p>
+<span class = "smallcaps">Exposito</span> totius operis argumento; <a
+href = "#line1_1">1-20.</a></p>
+<p>
+Carthaginis origo describitur, ubi Juno inprimis colebatur; <a href =
+"#line1_21">21-28.</a></p>
+<p>
+Quæ prospiciens, Romanos, Trojana stirpe oriundos, et plurimum jam
+opibus, armis, et potentia valentes, Carthaginem, Romæ æmulam, aliquando
+eversuros esse, Pœnis et potissimum Hannibali, quem natura crudelem,
+perfidum, fortem, laudis, vindictæ, præliorumque avidum et sine ulla
+religione finxerat, ad bellum cum hoc populo gerendum, animum incendit;
+<a href = "#line1_29">29-69.</a></p>
+<p>
+Ad idem bellum, ineunte etiam ætate, Hannibal a patre suo Hamilcare,
+altaribus admotus, in Didonis templo, coramque sacerdote, quæ ex victimæ
+immolatæ extis futura ejus fata et res gestas auguratur, solenni
+jurejurando adigitur; <a href = "#line1_70">70-139.</a></p>
+<p>
+Hamilcare mortuo, summa imperii committitur Hasdrubali, ejus genero,
+viro crudeli et ad iram proclivi, qui Tagum, Hispaniæ regulum, cruci
+subfigit; <a href = "#line1_140">140-164.</a></p>
+<p>
+Famulus autem Tagi cæde Hasdrubalis dominum ulciscitur, et inter
+tormenta risu serenaque lætitia exsultat; <a href =
+"#line1_165">165-181.</a></p>
+<p>
+Quo facto, Hannibal admodum adolescens, a toto exercitu, qui ex Pœnis et
+Hispanis constat, imperator salutatur; <a href =
+"#line1_182">182-238.</a></p>
+<p>
+Iste fortis, animosus, gloriæque cupidus, omni militiæ labore se
+exercet, et sæpius ne nocturnum quidem tempus ad quietem sibi reservat;
+<a href = "#line1_239">239-267.</a></p>
+<p>
+Quam primum autem militum animos sibi conciliavit, nullam interponit
+moram, quin Saguntum, Hispaniæ Tarraconensis urbem, obpugnet, et hanc
+causam belli cum Romanis, Saguntinorum sociis, gerendi adripiat; <a href
+= "#line1_268">268-295.</a></p>
+<p>
+Castra extemplo urbi admovet, et milites suos ad vallum invadendum
+murosque superandos hortatu et exemplo incitat; <a href =
+"#line1_296">296-349.</a></p>
+<span class = "pagenum">2</span>
+<p>
+Saguntini oppidum aliquandiu phalarica tuentur, sed testudine hostium
+facta, moenia procumbunt, et porta urbis recluditur; <a href =
+"#line1_350">350-375.</a></p>
+<p>
+Tum Murrus Pœnos subeuntes fortiter et ingenti cæde repellit, donec
+tandem ab Hannibale, qui non minorem hostium numerum prostraverat,
+confossus perit; <a href = "#line1_376">376-517.</a></p>
+<p>
+Victor autem, dum ad corpus Murri spoliandum adproperat, magna hostium
+multitudine circumventus et mortifero vulnere ictus, ex maximo, in quo
+versatur, vitæ discrimine Junonis interventu eripitur, et ægre se ad
+vulnus sanandum ex acie recipit; <a href = "#line1_518">518-555.</a></p>
+<p>
+Quum itaque, duce Pœnorum sauciato et præterea imminente jam nocte,
+prælium dirimeretur, obsessi, ne tam exoptatam rei bene gerendæ
+occasionem amitterent, majore animo vires reparant, concilio convocato
+de summa belli deliberant, legatosque Romam mittendos decernunt; <a href
+= "#line1_556">556-573.</a></p>
+<p>
+Isti navibus prospere in Tiberim transvehuntur; <a href =
+"#line1_574">574-607.</a></p>
+<p>
+Et Senatum populi Rom. in templo, spoliis belli Punici primi ornato,
+adeunt; <a href = "#line1_608">608-629.</a></p>
+<p>
+Sicoris adversam suorum fortunam exponit, et Romanos tam fœderis cum
+Saguntinis icti religione, quam originis similitudine et communis
+periculi metu, ad ineundam belli societatem et Sagunti libertatem
+dignitatemque tuendam movere conatur; <a href =
+"#line1_630">630-671.</a></p>
+<p>
+Oratione ejus finita, legati, scissis vestibus, corpora humo adfligunt,
+et patres aliquandiu animi pendent. Cn. Corn. Lentulus auctor est, ut
+Hannibal ad meritam pœnam poscatur, Carthaginique, si eum Romanis dedere
+recusaret, bellum extemplo indicatur: at Q.&nbsp;Fabius Maximus
+Cunctator suadet, ut consideratius rebus suis consulant, et legati prius
+mittantur, qui renuntient, utrum dux Pœnorum sua sponte, an Senatus
+auctoritate bellum Saguntinis intulerit? Postremo dolor ira mixtus
+patres ad consilium Lentuli præferendum impellit; <a href =
+"#line1_672">672-694.</a></p>
+
+</div>
+
+<span class = "pagenum">3</span>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_1" id = "line1_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">Ordior</span> arma, quibus cælo se gloria
+tollit</p>
+<p><a name = "line1_2" id = "line1_2"> </a>
+Æneadum, patiturque ferox Œnotria jura</p>
+<p><a name = "line1_3" id = "line1_3"> </a>
+<a href = "#var1_3">Carthago</a>. Da, Musa, decus memorare laborum</p>
+<span class = "pagenum">4</span>
+<p><a name = "line1_4" id = "line1_4"> </a>
+Antiquæ Hesperiæ, quantosque ad bella crearit,</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">3</span>
+<a name = "not1_1" id = "not1_1" href = "#line1_1">1.</a>
+<i>Ordior arma</i> ut ap. Grat. Cyneg. 24, et Auson. Protrept.
+v.&nbsp;62, Drak. <i>Ordior</i>, incipio, scil. canere <i>arma</i>, h.
+bella, ut in princ. Æneidos. De elegantia locutionis <i>ordior arma</i>,
+vid. quos Withof. laudat, Hoogstrat. ad Corn. Nep. Alcib. II extr. et
+Toll. ad Auson. Profess. c. 3, p.&nbsp;151. Cf. Cic. ad Div. V,&nbsp;12.
+&mdash;<i>cælo</i>, ad, seu in cælum. V.&nbsp;App.
+&mdash;<a name = "not1_2" id = "not1_2" href =
+"#line1_2">2.</a>&nbsp;<i>Æneadum</i>, Romanorum, ab Ænea et Trojanis
+oriundorum.
+&mdash;<i>ferox</i>, fortis et bellicosa, vel potens. Sic et
+<i>sævus</i>, <i>asper</i>, <i>acer</i>, <i>atrox</i>, <i>dirus</i>,
+<i>horridus</i>, <i>insanus</i>, <i>improbus</i>, et Græcorum θρασὺς,
+ὀξὺς, δριμὺς, αἰνὸς, τραχὺς, δεινὸς, οὖλος, aliaque ejusmodi epitheta,
+ab ira ejusque attributis desumta, quod semel monuisse sufficiat, vel ad
+virtutem, vel ad vim et potestatem, vel denique ad ventos et mare
+transferuntur, et sæpius tum sive simpl. ornant, sive per <i>magnus</i>,
+<i>fortis</i>, <i>potens</i> exponi possunt, qua ratione jamdudum Nonius
+et Serv. ad Virg. Æ. I,&nbsp;4, voc. <i>saevum</i> explicarunt, quos
+immerito vanitatis incusabat Gesner. in Thes. vid. App. et ad
+v.&nbsp;58, 101, 251; it. Cel. Heyne ad Virg. Æ. I,&nbsp;14 et&nbsp;99.
+&mdash;<i>patitur Œnotria jura</i>, h. in potestatem Romanorum redacta
+est. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_5">XV,&nbsp;5</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_383">383</a>. <i>Œnotria</i> vetus nomen Italiæ, ab
+Œnotris, Pelasgis, priscis ejus incolis, sic dictæ.
+&mdash;Vide in nostra editione Virg. vol. II, p.&nbsp;136 et 209, notas
+et Exc. XXI ad Æn. I; et in Guthriani operis recensione T.&nbsp;IV,
+p.&nbsp;75 sq. <i>Ed.</i>
+&mdash;<a name = "not1_3" id = "not1_3" href =
+"#line1_3">3.</a>&nbsp;<i>Musa</i>, vid. Heyne ad Virg. Æ. I,&nbsp;8;
+VII, 37, 641; IX, 525; et Kœppen ad Hom. Iliad. a, 1, et β,
+484 seq.
+&mdash;<i>da memorare</i>, fac ut memorem, ut αἲ κέ ποθι Ζεὺς δωσι πόλιν
+ἐξαλαπάξαι ap. Hom. Iliad. α, 129. Cf. Virg. Æ. VI, 66; XII, 97.
+&mdash;<i>decus</i>, κλέος, <i>laborum</i>, gloriam rerum gestarum,
+multis curis ærumnisque partam; vel gloriosissimum celeberrimumque
+omnium, quæ unquam gesta sunt, bellorum.
+&mdash;<i>Labor</i>, ut πόνος et μόχθος, passim pro pugna.
+<span class = "pagenum notes">4</span>
+&mdash;<a name = "not1_4" id = "not1_4" href =
+"#line1_4">4.</a>&nbsp;<i>Hesperiæ</i>, terræ occidentalis; nomen Italiæ
+ob situm a Græcis impositum.
+&mdash;<i>Antiquæ</i>, h. post hominum memoriam jam habitatæ, adeoque
+nobilis et fama nominis sui notissimaæ. Quemadmodum enim hominum, quæ
+vulgo dicitur, nobilitas ex antiquitate generis fere æstimatur; ita et
+antiqua origo sæpe a poetis in magna vel urbium vel terrarum laude
+ponitur. Vid. Heyne ad Virg. Æ. I,&nbsp;12, 375, 531.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line1_5" id = "line1_5"> </a>
+Et quot Roma viros, sacri quum perfida pacti</p>
+<p><a name = "line1_6" id = "line1_6"> </a>
+Gens Cadmea super regno certamina movit;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_5" id = "not1_5" href = "#line1_5">5.</a> <i>perfida
+pacti</i>, in pacto servando, h. fœdifraga: græca loquendi forma, poetis
+Rom. sed præ ceteris Silio familiaris. Vid. App. <i>Perfidia Punica</i>
+tam nota est, ut vel in proverbium abierit eique <i>Græca fides</i>
+obposita sit, etsi scriptores Rom. ipsi testantur, Pœnos causa, fide,
+religione ac moderatione superiores, nec nisi fortuna inferiores fuisse.
+&mdash;<a name = "not1_6" id = "not1_6" href =
+"#line1_6">6.</a>&nbsp;<i>Gens Cadmea</i>, Carthaginienses, coloni
+Tyriorum e Phœnicia, unde Cadmus originem habuit. Silius urbium
+populorumque nomina variare, et hinc passim paulo longius repetere
+solet. Sic Romani <i>Dardanii</i> et <i>Rhœtei</i>, Puteolani
+<i>Pherecyadæ</i>, (<a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_159">XII, 159</a>) Tarentini <i>Œbalii nepotes</i>,
+Pœni <i>Agenorides</i>, Lacones <i>Tyndarii</i> vocantur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_7" id = "line1_7"> </a>
+Quæsitumque diu, qua tandem poneret arce</p>
+<p><a name = "line1_8" id = "line1_8"> </a>
+Terrarum Fortuna caput. Ter Marte sinistro</p>
+<p><a name = "line1_9" id = "line1_9"> </a>
+Juratumque Jovi fœdus conventaque <a href = "#var1_9">patrum</a></p>
+<span class = "linenum">10</span>
+<p><a name = "line1_10" id = "line1_10"> </a>
+Sidonii fregere duces; atque impius ensis</p>
+<p><a name = "line1_11" id = "line1_11"> </a>
+Ter <a href = "#var1_11">placitam</a> suasit temerando rumpere
+pacem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not1_7" id = "not1_7" href = "#line1_7"
+title = "‘6’ legitur">7.</a>
+Pœni de principatu contenderunt, diuque dubium fuit, in <i>qua arce</i>
+h. urbe, Romæ an Carthagine, <i>Fortuna caput</i> imperii
+<i>terrarum</i> constitueret.
+<a href = "#line1_7">7.</a>
+<i>Arx</i>, ut Gr. ἄκρα et ἄκρον, poetis proprie, quidquid altum est,
+adeoque montes, vertex montis, (ut XV, 480, et ἄκρα τῶν ὀρῶν vel ἄκρον
+Ἴδης ὑψηλῆς, Hom.) colles et promontoria, ut Il. ξ, 36, deinde quod in
+colle et editis locis positum est, inprimis ἀκρόπολις, et quoniam hæc
+reliquæ civitatis initium et origo esse solebat, simpl. etiam
+<i>urbs</i> dicitur, ut Ἰλίου ἄκραι. Vid. Ind.
+&mdash;<a name = "not1_8" id = "not1_8" href =
+"#line1_8">8.</a>&nbsp;Ter Pœni, fœdere rupto, bellum Romanis
+intulerunt.
+&mdash;<a name = "not1_9" id = "not1_9" href =
+"#line1_9">9.</a>&nbsp;<i>Juratum Jovi</i>, jurejurando confirmatum per
+Jovem, fœderis testem et perjurii vindicem, unde ὅρκιος et ὅρκων ταμίας
+dicitur, v.c. Eurip. Med. 170, et Hippol. 1025. Conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_482">v.&nbsp;482</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#line6_693">VI, 693</a>; et Schol. Eurip. ad Hecub.
+336.
+&mdash;<a name = "not1_10" id = "not1_10" href =
+"#line1_10">10.</a>&nbsp;<i>Sidonii</i>. Pœni, a Phœnicibus oriundi.
+&mdash;<a name = "not1_11" id = "not1_11" href =
+"#line1_11">11.</a>&nbsp;<i>ensis suasit rumpere pacem</i>, pro vulgari,
+ipsi in animum induxere, rumpere pacem ense. Nam, quod Perill. Heyne
+literis, humaniter ad me datis, monet, a belli cupiditate ductum, quod
+arma ipsa stimulare,
+<span class = "pagenum notes">5</span>
+movere, suadere dicuntur; et egregie gladio tribuitur, quod eo potius
+factum est.
+&mdash;<i>temerando rumpere</i>, temere violare: nam <i>temerare</i> est
+temere aliquid moliri et agere, vel novi quid tentare; deinde violare,
+inprimis res sacras, et usui humano non destinatas, quas <i>temerare</i>
+dicuntur, qui inrumpunt, quo ire nefas est, vel qui vident, tangunt,
+comedunt, faciunt, quæ non licet. Vid. Heins. ad Ovid. Fast.
+I,&nbsp;630; ad Ep. ex Ponto II, <span class = "smallcaps">ii</span>,
+27, et ad Amor. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>, 19; Burm.
+ad Val. Fl. I,&nbsp;627, 800; et Broukh. ad Tibull. III, <span class =
+"smallcaps">v</span>,&nbsp;7. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_472">ad II, 472</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">5</span>
+<p><a name = "line1_12" id = "line1_12"> </a>
+Sed medio finem bello excidiumque vicissim</p>
+<p><a name = "line1_13" id = "line1_13"> </a>
+Molitæ gentes; propiusque fuere <a href = "#var1_13">periclo</a>,</p>
+<p><a name = "line1_14" id = "line1_14"> </a>
+<a href = "#var1_14">Quîs</a> superare datum. Reseravit Dardanus
+arces</p>
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line1_15" id = "line1_15"> </a>
+Ductor Agenoreas: obsessa Palatia vallo</p>
+<span class = "pagenum">6</span>
+<p><a name = "line1_16" id = "line1_16"> </a>
+Pœnorum, ac muris defendit Roma salutem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_12" id = "not1_12" href = "#line1_12">12.</a>
+<i>medio</i>, secundo, <i>bello</i> Punico.
+&mdash;<a name = "not1_13" id = "not1_13" href =
+"#line1_13">13.</a>&nbsp;Hæc sunt Liviana XXI,&nbsp;1: «Adeo varia belli
+fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculum fuerint, qui vicere.»
+Cf. Flor. II,&nbsp;6, pr.
+&mdash;<i>datum</i>, a fatis concessum.
+&mdash;<a name = "not1_14" id = "not1_14" href =
+"#line1_14">14.</a>&nbsp;<i>Reseravit</i>, intravit, cepit; et actus pro
+conatu. Cf. App.
+&mdash;<i>arces Agenoreas</i>, Phœnicias, ut <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#line7_642">VII, 642</a>, h. Carthaginem, a Phœnicibus
+conditam, quorum rex et auctor, in Græcorum mythis, Agenor, Beli f. et
+Cadmi pater, fuisse dicitur: unde et Pœni <i>Agenoridæ</i> passim
+vocantur. Vid. Ind. et <a class = "crossref" href = "#not1_6">ad
+v.&nbsp;6,&nbsp;7</a> et <a class = "crossref" href = "#not1_88">88</a>.
+&mdash;<a name = "not1_15" id = "not1_15" href =
+"#line1_15">15.</a>&nbsp;<i>Dardanus ductor</i>, Scipio, dux Romanorum,
+qui a Trojanis, quorum regem Samothracum fabulæ Dardanum faciunt, orti
+dicuntur: nisi ipsam Dardani originem, quæ ad Arcadiam, et, quoniam inde
+Pelasgi Italiam venerunt, ad Italiam quoque refertur, respici malis. De
+Dardano vid. Heyne Excurs. VI, ad Virg. Æ. III, 167 sq. <i>Dardanus</i>
+pro <i>Dardanius</i>, ut ap. Virg. Æn. IV, 662, et XI, 287, ubi vid.
+Heyne. Sic et Κελτὸς Ἄρης, Θεσσαλὸς λεὼς, Δελφὶς ἄκρα vel πέτρα et alia
+vid. Spanhem. ad Callim. H. in Del. v.&nbsp;173 et 177. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#var1_252">ad v.&nbsp;252, V.L.</a>.
+&mdash;<i>Palatia</i>, collem Palatinum, h. Romam, a Pœnis
+<span class = "pagenum notes">6</span>
+obsessam, de quo v. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_510">XII, 510 sqq.</a> <i>Palatia</i>, ut apud
+Virg. Georg. lib.&nbsp;I, v.&nbsp;499.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_17" id = "line1_17"> </a>
+Tantarum causas irarum odiumque perenni</p>
+<p><a name = "line1_18" id = "line1_18"> </a>
+Servatum studio, et mandata nepotibus arma</p>
+<p><a name = "line1_19" id = "line1_19"> </a>
+Fas aperire mihi, <a href = "#var1_19">superasque</a> recludere
+mentes.</p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line1_20" id = "line1_20"> </a>
+Jamque adeo magni repetam primordia motus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_18" id = "not1_18" href = "#line1_18">18.</a>
+<i>arma</i>, bella, <i>nepotibus</i>, posteris et quasi Epigonis Pœnorum
+Romanorumque a majoribus suis <i>mandata</i>, tradita et tanquam
+hereditate ad eos translata. Cf. Virg. Æ. IV, 622 sqq. ubi tamen
+<i>nepotes</i> non proprio sensu intelligendos monet Heyne.
+&mdash;<a name = "not1_19" id = "not1_19" href =
+"#line1_19">19.</a>&nbsp;<i>aperire</i>, explicare, ut <i>ape.
+notitiam</i> dixit Cic. Orat. 33, et <i>causas</i> Prop. IV, <span class
+= "smallcaps">x</span>,&nbsp;1.
+&mdash;<i>superasque mentes</i>, consilia deorum, maxime Junonis,
+<i>recludere</i>, prodere, ut <i>reserare</i>, <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#line7_436">VII, 436</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_20" id = "not1_20" href = "#line1_20">20.</a>
+<i>repetam primordia motus</i>, ab initio magnum et memorabile bellum.
+&mdash;<i>adeo</i>, itaque; vel παρέλκει. Vid. Ind.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_21" id = "line1_21"> </a>
+Pygmalioneis quondam per caerula terris</p>
+<p><a name = "line1_22" id = "line1_22"> </a>
+Pollutum fugiens fraterno crimine regnum</p>
+<p><a name = "line1_23" id = "line1_23"> </a>
+Fatali Dido Libyes adpellitur oræ:</p>
+<p><a name = "line1_24" id = "line1_24"> </a>
+Tum pretio mercata <a href = "#var1_24">locos</a>, nova mœnia ponit,</p>
+<span class = "linenum">25</span>
+<p><a name = "line1_25" id = "line1_25"> </a>
+Cingere qua secto permissum <a href = "#var1_25">litora</a> tauro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_21" id = "not1_21" href = "#line1_21">21.</a>
+Cf Virg. Æ. I,&nbsp;338... 368, ubi Venus originem Carthaginis, a Didone
+conditæ, fusius exponit, in quam tamen adcuratius inquirit Heyne Exc. I
+ad Virg. Æn.&nbsp;IV.
+&mdash;<i>terris Pygmalioneis</i>, e Phœnicia, seu Tyro. Cf. Æ.
+I,&nbsp;346&nbsp;sq.
+&mdash;<i>cærula</i> sc. æquora, seu maria, κυάνεα κατὰ νῶτα, simpl. pro
+mari, ob colorem, ut κύανος, et ap. Virg. Æ. III, 208; IV, 583; VIII,
+672.
+&mdash;<a name = "not1_22" id = "not1_22" href =
+"#line1_22">22.</a>&nbsp;<i>crimen</i>, τὸ ἄγος, <i>fraternum</i>,
+Pygmalionis fratris, qui Sychæum, Didonis maritum, occiderat regnumque
+vi occupaverat. Fabula satis nota et græcæ originis narratur auspiciis
+et ductu Maronis Æn. I,&nbsp;365 sq.; IV, 211.
+&mdash;<a name = "not1_24" id = "not1_24" href =
+"#line1_24">24.</a>&nbsp;<i>pretio mercata locos</i>, quocirca Pœnos
+longo tempore post tributum quotannis pependisse memorat Justin.
+IX,&nbsp;2.
+&mdash;<i>mœnia ponere</i>, ut τιθέναι et <i>statuere</i>, ἱδρύειν,
+ἱστάναι, στῆσαι πόλιν, ἐστήξειν τεῖχος, Callim. H. in Apoll. 14 al. Cf.
+Burm. ad Virg. Æn. II, 295. <i>mœnia</i> Byrsam arcem, in media urbe et
+arduo loco sitam, ea parte, <i>qua permissum</i> ei erat <i>cingere
+litora</i>, agrum in terra mari propinqua, <i>secto tauro</i>, corio
+tauri, in minutissimas partes dissecto.
+&mdash;<a name = "not1_25" id = "not1_25" href =
+"#line1_25">25.</a>&nbsp;Hanc fraudem illustravere, a Drak. laudati,
+Heindreich. reipubl. Carthag. I,&nbsp;1, p.&nbsp;21; et Themist. Orat.
+<span class = "pagenum notes">7</span>
+XXI, p.&nbsp;261, ed. Harduini, similemque narrat Saxo Gramm. hist. Dan.
+IX, p.&nbsp;176.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">7</span>
+<p><a name = "line1_26" id = "line1_26"> </a>
+Hic Juno, ante Argos (sic credidit alta vetustas)</p>
+<p><a name = "line1_27" id = "line1_27"> </a>
+Ante Agamemnoniam gratissima tecta <a href = "#var1_27">Mycenen</a></p>
+<p><a name = "line1_28" id = "line1_28"> </a>
+Optavit profugis æternam condere <a href = "#var1_28">gentem</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_26" id = "not1_26" href = "#line1_26">26.</a>
+Hæc adumbrata ex Virg. Æ. I,&nbsp;15 sqq. <i>Argos</i> et <i>Mycene</i>,
+Μυκήνη, urbes perantiquæ Argolidis, ubi Juno, quæ a priore sæpius Ἀργεία
+et <i>Argiva</i> dicitur, in primis colebatur: unde <i>gratissima
+tecta</i>, oppida, πολὺ φίλταται πόληες, Hom. Il. Δ, 51. Nam Dii, ex
+antiqui sermonis genio, illas terras amare et incolere, vel certe
+frequentare dicuntur, quæ iis sacræ sunt, et ubi sacrificiis templisque
+coluntur.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_27" id = "not1_27" href =
+"#line1_27" title = "numerus deest">27.</a>&nbsp;<i>Mycenen
+Agamemnoniam</i> Silius a Marone mutuatus est, Æn. VI, 839.
+&mdash;<a name = "not1_28" id = "not1_28" href =
+"#line1_28">28.</a>&nbsp;<i>profugis</i> Tyriis, Didoni ejusque
+comitibus, <i>condere gentem</i> ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_767">IV, 767</a>, et ap. Justin. II,&nbsp;6 et 10;
+XXII,&nbsp;5; Virg. Æ. I,&nbsp;33; Tac. Germ. 2; Curt. VI,&nbsp;2; VIII,
+10, quæ loca excitarunt Heins. Drak. et Lef. Sic et κτιστὴς, κτίζειν
+ἔθνη, νῆσον cet. vid. Cuper. Obss. III,&nbsp;9, Ernesti et Burm. ad
+Suet. Aug. 98.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_29" id = "line1_29"> </a>
+Verum ubi magnanimis Romam caput urbibus alte</p>
+<span class = "linenum">30</span>
+<p><a name = "line1_30" id = "line1_30"> </a>
+Exserere, ac missas etiam trans æquora classes</p>
+<p><a name = "line1_31" id = "line1_31"> </a>
+Totum signa videt victricia ferre per orbem,</p>
+<p><a name = "line1_32" id = "line1_32"> </a>
+Jam propius metuens, bellandi corda furore</p>
+<span class = "pagenum">8</span>
+<p><a name = "line1_33" id = "line1_33"> </a>
+Phœnicum exstimulat. Sed enim conamine primæ</p>
+<p><a name = "line1_34" id = "line1_34"> </a>
+Contuso pugnæ, fractisque in gurgite cœptis</p>
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line1_35" id = "line1_35"> </a>
+Sicanio Libycis, iterum instaurata capessens</p>
+<p><a name = "line1_36" id = "line1_36"> </a>
+Arma remolitur. Dux <a href = "#var1_36">agmina</a> subficit unus</p>
+<p><a name = "line1_37" id = "line1_37"> </a>
+Turbanti <a href = "#var1_37">terras</a> pontumque movere paranti.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_29" id = "not1_29" href = "#line1_29">29.</a>
+Ingeniose Juno, Trojanis et hinc quoque Romanis, qui ab illis originem
+ducunt, ob causas vel ex Virg. Æ. I,&nbsp;25 sq. notas, inimicissima,
+Pœnos ad bellum ipsa impulisse dicitur. <i>Sed poeta et</i> h.l.
+expressit Virg. Æ. I,&nbsp;19 sq. et Ecl. I,&nbsp;25.
+&mdash;<i>Magnanimus</i>, vox Maroni familiaris, bellicam virtutem
+exprimit, ut μεγαλόψυχος, μεγαλήτωρ, μεγάθυμος, μεγαλόθυμος, μεγαλόνοος,
+μεγαλόφρῶν, μεγάφρων.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_30" id = "not1_30" href =
+"#line1_30" title = "numerus deest">30.</a>&nbsp;<i>caput exserere</i>
+ut <i>caput efferre</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_251">VIII, 251</a>. Cf. Ovid. Fast. I,&nbsp;300.
+&mdash;<a name = "not1_32" id = "not1_32" href =
+"#line1_32">32.</a>&nbsp;<i>propius</i>, præsentius adeoque majus
+periculum.
+&mdash;<i>furor</i>, ut semel moneam, omnes animi motus vehementiores,
+inprimis furiosam, insanam, acerrimam cupiditatem amoremque designat, ut
+<i>f. decoris</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_324">II, 324</a>; <i>f. laudum</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_146">III, 146</a>; <i>furiæ
+auri</i>, <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_500">II,
+500</a>; <i>furere</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_27">X,&nbsp;27</a>, quod de militibus propr. adhiberi
+monent Burm. ad Petron. 122, et Broukh. ad Prop. IV, <span class =
+"smallcaps">vi</span>, 56. Sic et <i>insania</i>, <i>insanire</i>, μανία
+et μαίνεσθαι. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_253">VII, 253</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_497">497</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_26">VIII, 26</a>. Intpp. ad Hor. Od. I,&nbsp;15,
+27. Kœppen ad Hom. Il. γ, 39; ζ, 160. Ill. Beck ad Aristophan. Aves
+1096; Schwebel ad Mosch. VII,&nbsp;2; Spanh. ad Callim. H. in Cer. 30,
+et Burm.
+<span class = "pagenum notes">8</span>
+ad Val. Fl. V,&nbsp;521.
+&mdash;<a name = "not1_33" id = "not1_33" href =
+"#line1_33">33.</a>&nbsp;<i>Sed enim</i> ut ap. Virg. Æ. I,&nbsp;19, al.
+pro at vero, ut <i>enim</i> pro <i>vero</i> dixit Virg. Æ. V,&nbsp;580;
+VI, 52; VIII, 84; X,&nbsp;874, ad quæ loca vid. Heyne. Vel τὸ
+<i>enim</i> παρέλκει et transitioni servit, ut <i>at enim</i>, <i>verum
+enim</i>, <i>immo enim</i>, <i>enim vero</i>, etc. <i>Sed vero</i>,
+<i>sed enim</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_332">XII, 332</a>.
+&mdash;<a name = "not1_34" id = "not1_34" href =
+"#line1_34">34.</a>&nbsp;<i>Contuso</i> ut <i>retuso</i>, fracto et
+represso. Vid. Ind. et Jani ad Hor. Od. IV, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;8. Heins. ad Claud. Cons. Hon. IV, 627; VI,
+302.
+&mdash;<i>pugnæ primæ</i>, belli Punici&nbsp;I.
+&mdash;<i>cœptis Libycis</i>, Pœnorum.
+&mdash;<i>in gurgite Sicanio</i>, mari Siculo, in quo C.&nbsp;Lutatius
+Catulus, A.U. 512, tam splendidam de classe Pœnorum ad Ægates ins.,
+inter Siciliam et Africam sitas, victoriam reportavit, ut b. Punicum I
+finiret. Cf. <a class = "crossref" href = "#line1_61">v.&nbsp;61</a>,
+<a class = "crossref" href = "#line1_102">102</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_80">IV, 80</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_684">VI, 684 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_530">XI, 530</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_731">XIII, 731</a>. Polyb. I,&nbsp;60 sq. Flor.
+II,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not1_36" id = "not1_36" href =
+"#line1_36">36.</a>&nbsp;<i>Arma</i>, bellum, <i>remolitur</i>,
+instaurat, renovat.
+&mdash;<i>Dux unus</i>, Hannibal, <i>subficit</i>, subpeditat,
+subministrat, <i>agmina</i> Junoni, <i>turbanti</i> cet., motus in mari
+et terra excitanti.
+&mdash;<i>Subficit</i>, ut ap. Virg. Æ. II, 618; IX, 803; et Ge. II,
+424, 436. Withof. interpretatur: unus præstat et quasi repræsentat
+agmina; unus instar multorum agminum est. Cf. inf. <a class = "crossref"
+href = "#line1_498">v.&nbsp;498</a>, et Eumen. Paneg. ad Constant. c.
+13.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_38" id = "line1_38"> </a>
+Jamque Deæ cunctas sibi belliger induit iras</p>
+<p><a name = "line1_39" id = "line1_39"> </a>
+<a href = "#var1_39">Hannibal</a>: hunc audet solum componere fatis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_38" id = "not1_38" href = "#line1_38">38.</a>
+<i>sibi induit iras</i>, eleganter pro, iram mente concipit. Drak.
+laudat XV, 739. Stat. Th. VIII, 392. Senec. Epist. 47, et Petron. c. 4,
+ubi vid. Burm.
+&mdash;<a name = "not1_39" id = "not1_39" href =
+"#line1_39">39.</a>&nbsp;Poeta ἐναργῶς exprimit summam audaciam
+animumque invictum, Hannibalis, qui ipsis fatis, quibus victoria
+Romanorum fixa erat et quorum vi etiam Dii cedunt (vid. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#not5_76">ad V,&nbsp;76</a>), obponitur,
+cf. <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_543">IX, 543</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_54">X,&nbsp;54</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookX.html#line10_67">67, 68</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_318">XVII, 318</a>.
+&mdash;<i>componere</i> ut <i>comparare</i>, voc. propr. de
+gladiatoribus, quum par pari componitur, ut invicem pugnent. Vid. Ind.
+«Ecce par Deo dignum, vir fortis cum mala fortuna compositus,» etc.
+dixit Senec. Prov. c. 2. Cf. Lucan. III, 195.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">9</span>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line1_40" id = "line1_40"> </a>
+Sanguineo <a href = "#var1_40">tum</a> læta viro, atque in regna
+Latini</p>
+<p><a name = "line1_41" id = "line1_41"> </a>
+Turbine mox sævo venientum <a href = "#var1_41">haud inscia</a>
+cladum,</p>
+<p><a name = "line1_42" id = "line1_42"> </a>
+«Intulerit Latio, spreta me, Troius, inquit,</p>
+<p><a name = "line1_43" id = "line1_43"> </a>
+Exsul Dardaniam<a href = "#var1_43">, </a>et bis numina capta
+Penates,</p>
+<p><a name = "line1_44" id = "line1_44"> </a>
+Sceptraque fundarit victor Lavinia Teucris;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_40" id = "not1_40" href = "#line1_40">40.</a> <i>Tum</i>
+Juno <i>læta viro... inquit</i>, <i>Intulerit</i>, etc.
+&mdash;<i>Sanguineus</i>, ut <i>cruentus</i> et αἱματώδης, est
+sanguinolentus, cruoris cupidus, αἱμοχαρὴς, φιλαίματος (conf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_60">v.&nbsp;60</a>); nisi poeta ad Hannibalem
+transtulit formam Martis, qui μιαιφόνος dicitur Hom. Iliad. ε, 844; φ,
+402; et sanguineus, Ovid. Rem. Am. 153, et Virg. Æn. XII, 332, ubi Cel.
+Heyne illam verbi notionem in dubium fere vocasse videri potest.
+&mdash;<a name = "not1_41" id = "not1_41" href =
+"#line1_41">41.</a>&nbsp;<i>Turbine</i> δεινῶς pro impetu, motu.
+&mdash;<i>sævo</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not1_2">ad
+v.&nbsp;2</a>.
+&mdash;<i>clades</i>, calamitates, ut <i>exitia</i>, <i>damnum</i>,
+<i>noxa</i>, πῆμα, λύμη, ἄτη, λοιγὸς, βλάβη, ἧσσα.
+&mdash;<a name = "not1_42" id = "not1_42" href =
+"#line1_42">42.</a>&nbsp;Per me, inquit, Æneas Lavinium condiderit,
+sedemque ibi regni fixerit, dummodo Romanos, a Trojanis oriundos, per
+Hannibalem ad Ticinum, Trebiam, Trasymenum lacum et Cannas ingentibus
+prosternere possim cladibus. Hæc magno verborum ornatu et dilectu, si
+singula excusseris, expressa videbis: sed poeta vestigia Maronis
+persecutus est, Æ. I,&nbsp;37 sq. Cf. et Æ. VII, 292 sq., 313 sq. Ita
+jam <i>Ernesti</i>: per me, inquit Juno, Æneas imperium in Italia
+fundaverit; per me vincant in fine Romani, dummodo interea sanguinem
+profundant: consentanea vox Junonis iratæ, at victoriam Romanorum, ut
+Dea est, prævidentis.
+&mdash;<a name = "not1_43" id = "not1_43" href =
+"#line1_43">43.</a>&nbsp;<i>Exsul Troius</i>, Τρώϊος, Æneas, a Troja
+profugus.
+&mdash;<i>Latio</i>, in Latium.
+&mdash;<i>Dardaniam</i>, Trojam, h. Trojanos eorumque leges et
+instituta, ut <a class = "crossref" href = "#line1_668">v.&nbsp;668</a>
+et ap. Ovid. Met. III, 539; Epist. VII, 151; et Fast. IV, 251.
+&mdash;<i>Penates</i>, sacra et religionem, ut <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#line7_475">VII, 475</a>. Hæc adumbrata ex Virg. Æ.
+I,&nbsp;6, 68; III, 12; ubi vid. Heyne et in Exc. IX ad Æn. II, 293.
+&mdash;<i>numina</i> et religio.
+&mdash;<i>bis capta</i>, h. Trojanorum bis captorum, ab Hercule et
+Agamemnone, unde <i>bis capti Phryges</i> et <i>gens bis victa</i>
+Maroni dicuntur: quam interpretationem cur tanquam nimis argutam
+damnaverit Heyne ad Æ. IX, 599, eo minus adsequor, quum eamdem Vir
+summus ad Æ. XI, 402, adsensu suo comprobaverit. Alii, v.c. Theocritus,
+Τευκρίδα τρίπορθον, Trojam ter eversam, et quidem tertium ab Amazonibus,
+memorant. V. Heyne ad Virg. Æ. I,&nbsp;490, et ad Apollod. p.&nbsp;373,
+ut de <i>Lavinio</i> Exc. III ad Æ.&nbsp;VII.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">10</span>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line1_45" id = "line1_45"> </a>
+Dum Romana tuæ, Ticine, cadavera ripæ</p>
+<p><a name = "line1_46" id = "line1_46"> </a>
+Non <a href = "#var1_46">capiant</a>, similisque mihi per Celtica
+rura</p>
+<p><a name = "line1_47" id = "line1_47"> </a>
+Sanguine Pergameo Trebia et stipantibus armis</p>
+<p><a name = "line1_48" id = "line1_48"> </a>
+Corporibusque virum retro fluat, ac sua largo</p>
+<p><a name = "line1_49" id = "line1_49"> </a>
+Stagna reformidet <a href = "#var1_49">Trasymenus</a> turbida tabo;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not1_45" id = "not1_45" href = "#line1_45"
+title = "numerus deest">45.</a> <i>Ticinus</i> (<i>il Tessino</i>) et
+<i>Trebia</i> (<i>Trebbia</i>) fluvii Galliæ Cisalp.,
+<span class = "pagenum notes">10</span>
+clade Romanorum inclyti. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_81">IV, 81 sqq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_485">485 sq.</a>
+&mdash;<a name = "not1_46" id = "not1_46" href =
+"#line1_46">46.</a>&nbsp;<i>similis</i>, similiter, <i>Trebia mihi</i>
+(vid. var. lect.) <i>retrofluat</i>, summa cum vi dictum, pro repleatur.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_743">XIII,
+743</a>.
+&mdash;<i>Celtica rura</i>, Gallorum agros.
+&mdash;<a name = "not1_47" id = "not1_47" href =
+"#line1_47">47.</a>&nbsp;<i>Sanguine Pergameo</i>, Trojano, h. Romano.
+&mdash;<i>stipantibus</i> se, stipatis, densis, cumulatis. Vid. App. et
+<a class = "crossref" href = "#not1_539">ad v.&nbsp;539</a>.
+&mdash;Versus <a name = "not1_48" id = "not1_48" href = "#line1_48">48
+et 49</a> pulcherrimi dilectu verborum et idearum. Cf. Virg. Æ. XI, 405,
+ibique Heyne.
+&mdash;<a name = "not1_49" id = "not1_49" href =
+"#line1_49">49.</a>&nbsp;<i>reformidet</i>, cum horrore videat. Terror
+Romanorum ad fluvium translatus, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_463">III, 463</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_445">IV, 445</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_602">602</a>. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_542">ad V,&nbsp;542</a>.
+&mdash;<i>Trasymenus</i> lacus Etruriæ (Tusciæ) in agro Perusino, hod.
+<i>il Lago di Perugia</i>, sen <i>di Passignano</i> et <i>di
+Castiglione</i>; nobilitatus clade Flaminii, unde ipse prœlii locus
+<i>Ossariæ</i> nomen accepit. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_1">V,&nbsp;1&nbsp;sqq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">50</span>
+<p><a name = "line1_50" id = "line1_50"> </a>
+Dum Cannas tumulum Hesperiæ, campumque cruore</p>
+<p><a name = "line1_51" id = "line1_51"> </a>
+Ausonio mersum sublimis Iapyga cernam,</p>
+<span class = "pagenum">11</span>
+<p><a name = "line1_52" id = "line1_52"> </a>
+Teque vadi dubium coeuntibus, Aufide, ripis</p>
+<p><a name = "line1_53" id = "line1_53"> </a>
+Per clipeos, galeasque virum, cæsosque per artus</p>
+<p><a name = "line1_54" id = "line1_54"> </a>
+Vix iter <a href = "#var1_54">Hadriaci</a> rumpentem ad litora
+ponti.»</p>
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line1_55" id = "line1_55"> </a>
+Hæc ait, ac juvenem facta ad Mavortia flammat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_50" id = "not1_50" href = "#line1_50">50.</a>
+<i>Cannae</i> (<i>Canna Distrutta</i>), olim urbs, postea ignobilis
+vicus Apuliæ (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_624">ad VIII, 624</a>), ad <i>Aufidum</i> fluv.
+(<i>Ofanto</i>) qui in mare Hadriat. exoneratur.
+&mdash;<i>tumulum Hesperiæ</i>, sepulcrum Italiæ, præclare, quoniam
+quadraginta, vel, teste Polyb. III, 117, septuaginta Romanorum millia
+ibi perierunt. Bene comparant Catull. ad Manl. LXVIII, 89: «Troja,
+nefas, commune sepulcrum Asiæ Europæque;» Propert. II, I,&nbsp;27:
+«Civilia busta Philippi;» Claud. bell. Get. 637: «Pollentia, bustum
+Barbariæ;» Liv. XXXI, 29: «Capua, sepulcrum ac monumentum Campani
+populi.
+&mdash;<a name = "not1_51" id = "not1_51" href =
+"#line1_51">51.</a>&nbsp;<i>Ausonio</i>, Romano.
+&mdash;<i>mersum</i> ut <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_189">IX, 189</a>.
+&mdash;<i>sublimis</i>, de cælo.
+&mdash;<i>Iapyx</i>, campus Iapygius, h. Apulus, seu Cannensis: nam
+Iapygiæ nomen apud poetas etiam Apuliam, Calabriam et Messapiam
+complectitur. Vid.
+<span class = "pagenum notes">11</span>
+Ind. Silio præivit Virg. Æn. XI, 247, 678; ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not1_52" id = "not1_52" href =
+"#line1_52">52.</a>&nbsp;<i>Aufide</i>, etc. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_671">VIII, 671</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookX.html#line10_320">X,&nbsp;320</a>.
+&mdash;<i>vadum</i> non modo locus est in aqua, per quem <i>vadere</i>
+licet, quum parum sit profundus; sed etiam fontis, lacus, maris, fluvii
+fundus vel alveus, per quem aqua <i>vadit</i> vel in quo continetur,
+etiam in locis præaltis; et hinc denique aquæ et flumen vel mare ipsum.
+Vid. Gronov. Obss. I,&nbsp;19.
+&mdash;<i>vadi dubium</i>, cujus alveus est dubius.
+&mdash;<a name = "not1_54" id = "not1_54" href =
+"#line1_54">54.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æ. V,&nbsp;806&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Rumpere iter</i> pro perrumpere, sibi iter facere, seu viam
+aperire, ut <i>r. cursum</i> et <i>aditus</i>. Vid. Ind. et Virg. Æ. II,
+494. Heins. et Burm. ad Val. Flacc. I,&nbsp;3, et ad Ovid. Epist. XVIII,
+43.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_55" id = "not1_55" href = "#line1_55">55.</a>
+<i>flammare</i>, ut <i>adcendere</i> et <i>incendere</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_56" id = "line1_56"> </a>
+Ingenio motus avidus fideique <a href = "#var1_56">sinister</a></p>
+<p><a name = "line1_57" id = "line1_57"> </a>
+Is fuit; <a href = "#var1_57">exsuperans</a> astu; sed devius æqui.</p>
+<p><a name = "line1_58" id = "line1_58"> </a>
+Armato nullus Divum pudor; improba virtus,</p>
+<p><a name = "line1_59" id = "line1_59"> </a>
+Et pacis despectus honos; <a href = "#var1_59">penitusque</a>
+medullis</p>
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line1_60" id = "line1_60"> </a>
+Sanguinis humani flagrat sitis: <a href = "#var1_60">his super</a>,
+ævi</p>
+<span class = "pagenum">12</span>
+<p><a name = "line1_61" id = "line1_61"> </a>
+Flore virens, avet Ægates abolere, <a href = "#var1_61">parentum</a></p>
+<p><a name = "line1_62" id = "line1_62"> </a>
+Dedecus, ac Siculo <a href = "#var1_62">demergere</a> fœdera ponto.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_56" id = "not1_56" href = "#line1_56">56.</a>
+Bene fecit poeta, quod statim initio carminis egregiam veramque herois
+sui imaginem intexuit lectorumque oculis subjecit. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_239">v.&nbsp;239 sqq.</a>, et Liv.
+XXI,&nbsp;4.
+&mdash;<i>motus</i>, turbarum et bellorum.
+&mdash;<i>fidei sinister</i>, sinistræ, malæ; perfidus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_58" id = "not1_58" href = "#line1_58">58.</a>
+<i>Armato nullus divum pudor</i>, metus et religio. Finge tibi virum.
+qui hæc dicere possit, «Dextra mihi Deus, et telum, quod missile libro,
+nunc adsint;» vel «virtus mihi numen et ensis;» et «adsis mihi dextera
+tantum, Tu præsens bellis et inevitabile numen, Te voco, te solam
+superum contemtor adoro:» quæ ap. Virg. Æ. X,&nbsp;773; Stat. Th. II et
+XII leguntur. Drak. laudat. <a class = "crossref" href =
+"#line1_117">v.&nbsp;117</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_309">II, 309</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_634">XII, 634</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_318">XVII, 318</a>, et Liv. XXI,&nbsp;4. Add. inf.
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_183">XI,
+183,&nbsp;4</a>.
+&mdash;<i>virtus improba</i>, h. magna, vel etiam constans, invicta, quæ
+nulla fortuna frangitur. Vid. Ind. et <a class = "crossref" href =
+"#not1_2">ad v.&nbsp;2</a>; Heyne ad Virg. Ge. I,&nbsp;146; Æ. II, 356;
+IX, 62, et XII, 687. Sic et <i>virtus horrida</i>, <a class = "crossref"
+href = "bookXI.html#line11_205">XI, 205</a>, <a class = "crossref
+missing" href = "bookXI.html#line11_419" title = "recte 419">421</a>; et
+atrox, <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_369">XIII,
+369</a>; <i>fides atrox</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_378">VI, 378</a>; ubi vid. not.
+&mdash;<a name = "not1_59" id = "not1_59" href =
+"#line1_59">59.</a>&nbsp;<i>pacis despectus honos</i>, contemtus
+odiumque pacis, quæ colenda erat et amanda. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_123">III, 123</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_607">ad IV, 607</a>.
+&mdash;<a name = "not1_60" id = "not1_60" href =
+"#line1_60">60.</a>&nbsp;<i>ævi Flore virens</i>, ut ἄκμη et ἀκμάζουσα
+ἡλικία,
+<span class = "pagenum notes">12</span>
+vel ἄνθος ἥβας ἄρτι κυμαίνει, ap. Pind. Pyth. IV, 281. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not1_376">ad v.&nbsp;376</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_691">VII, 691</a>.
+&mdash;<a name = "not1_61" id = "not1_61" href =
+"#line1_61">61.</a>&nbsp;<i>abolere Ægates</i>, h. maculam et memoriam
+cladis, ad Æ. insulas Hannoni a Lutatio inlatæ; ut <i>abo. Sychæum</i>
+dixit Virg. Æn. I,&nbsp;720. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_34">ad v.&nbsp;34</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_684">VI, 684</a>.
+&mdash;<a name = "not1_62" id = "not1_62" href =
+"#line1_62">62.</a>&nbsp;<i>Siculo demergere fœdera ponto</i>, egregie
+pro delere, et hoc pro violare, rumpere <i>fœdus</i> in hoc mari ictum.
+Nam <i>tradere ventis</i>, <i>flammæ</i>, <i>aquæ</i> poetis pro delere
+et irritum facere dicitur. Καταβρέχειν σιγᾷ, Pind. Isthm. V,&nbsp;65.
+Vid. Intpp. ad Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ix</span>, 49
+sq., et Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvi</span>,&nbsp;3,
+4; <span class = "smallcaps">xxvi</span>,&nbsp;2, 3.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_63" id = "line1_63"> </a>
+Dat mentem Juno, <a href = "#var1_63">ac laudum</a> spe corda
+fatigat.</p>
+<p><a name = "line1_64" id = "line1_64"> </a>
+Jamque aut <a href = "#var1_64">nocturno penetrat Capitolia
+visu</a>,</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line1_65" id = "line1_65"> </a>
+Aut rapidis fertur per summas passibus Alpes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_63" id = "not1_63" href = "#line1_63">63.</a>
+<i>Dat mentem</i>, θυμὸν, μένος ἔμπνευσε, animum vel iram quoque et
+desiderium, hanc ignominiam delendi, in eo excitat. Cf. Virg. Ge. III,
+267, et inf. <a class = "crossref" href = "#not1_80">ad v.&nbsp;80</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookVI.html#not6_609">VI, 609</a>.
+&mdash;<i>fatigare</i>, propr. <i>fatim</i>, adfatim, frequenter
+<i>agere</i>; hinc precibus, hortatu, spe, etc. sæpius et vehementer
+movere, agitare, vexare. V. Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;280; IV, 572;
+VII, 582; VIII, 94.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_64" id = "not1_64" href = "#line1_64">64.</a>
+Egregie sic adumbratur summa, qua Hannibal flagrat, cupiditas, Romanis
+bellum inferendi, quibuscum jam in somnis quoque armis contendit. Nam
+quæ interdiu cura singulari agimus vel cogitamus, eorum species nos per
+somnum agitare solent. Cf. simil. loc. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_325">VII, 325 sq.</a>&nbsp;Drak. laudat Accium ap.
+Cic. Divin. I,&nbsp;22. Auctor, Octaviæ v.&nbsp;740. Petron. Sat. CIV,
+ubi vid. Gonsal., Aristoph. Nub. I,&nbsp;1, et Macrob. Somn. Scip.
+I,&nbsp;3.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_66" id = "line1_66"> </a>
+Sæpe etiam famuli turbato <a href = "#var1_66">ad limina</a> somno</p>
+<span class = "pagenum">13</span>
+<p><a name = "line1_67" id = "line1_67"> </a>
+Expavere trucem per vasta silentia vocem,</p>
+<p><a name = "line1_68" id = "line1_68"> </a>
+Ac largo sudore virum invenere futuras</p>
+<p><a name = "line1_69" id = "line1_69"> </a>
+Miscentem pugnas, et inania bella gerentem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_66" id = "not1_66" href = "#line1_66">66.</a>
+<i>famuli ad limina</i>, servi, ut
+<span class = "pagenum notes">13</span>
+ap. Plin. Ep. VI, 16, 13, <i>ii limini obversabantur</i>; Withof. sed
+<i>Lefebvre de Villebrune</i> alio sensu: sunt stipatores, armigeri. Ex
+Hom. quidem notissimi sunt θεράποντες et ἑταῖροι heroum, verb. c.
+Patroclus Achillis, Meriones Idomenei, Thrasymedes Sarpedonis tam amicus
+et comes, quam famulus: quin et heroinis δμωΐδες famulæ, comites
+tribuuntur, ut Penthesileæ a Qu. Calab. I,&nbsp;33. Sed <i>famuli ad
+limina</i> ab his prorsus diversi et servili potius conditione sunt, qui
+ad fores cubiculi excubant, θυρωροὶ, ἀμφίπολοι, ut in gloss. vett. et
+ap. Hom. Odyss. ζ, 18, quod jam monuit Drak. Cf. Lips. ad Tac. Ann. XIV,
+44. Si tamen Silius eos confudisse censendus est, fecit hoc Maronis
+exemplo Æ. IX, 648.
+&mdash;<a name = "not1_67" id = "not1_67" href =
+"#line1_67">67.</a>&nbsp;<i>vasta</i>, magna, alta <i>silentia</i>
+noctis, quæ terrorem augent. Vid. Virg. Æ. II, 755.
+&mdash;<a name = "not1_69" id = "not1_69" href =
+"#line1_69">69.</a>&nbsp;<i>Miscere pugnas</i>, μιγνύναι ὑσμίνην, pro
+miscere, conferre manus, congredi, pugnare. De auctore pugnæ occurrit
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_528">II, 528</a>&nbsp;et
+ap. Tibull. I,&nbsp;3,&nbsp;64.
+&mdash;<i>inania bella</i> bene dicit, ut σκιαμαχοῦντος, Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">70</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_70" id = "line1_70"> </a>
+Hanc rabiem in fines Italum Saturniaque arva</p>
+<p><a name = "line1_71" id = "line1_71"> </a>
+<a href = "#var1_71">Addiderat quondam puero patrius furor:
+ortus</a></p>
+<p><a name = "line1_72" id = "line1_72"> </a>
+Sarrana prisci Barcæ de gente, vetustos</p>
+<p><a name = "line1_73" id = "line1_73"> </a>
+A Belo numerabat avos: namque orba marito</p>
+<p><a name = "line1_74" id = "line1_74"> </a>
+Quum fugeret Dido <a href = "#var1_74">famulam</a> Tyron, impia diri</p>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line1_75" id = "line1_75"> </a>
+<a href = "#var1_75">Belides</a> juvenis vitaverat arma tyranni,</p>
+<p><a name = "line1_76" id = "line1_76"> </a>
+Et se participem casus sociarat in omnes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_70" id = "not1_70" href = "#line1_70">70.</a>
+<i>Saturnia arva</i>, vid. Virg. Æ. I,&nbsp;569.
+&mdash;<i>Addiderat</i>, dederat, inspiraverat. Vid. Ind.
+&mdash;<a name = "not1_71" id = "not1_71" href =
+"#line1_71">71.</a>&nbsp;<i>patrius furor</i>, pater furens, iratus:
+abstr. pro concr. vid. App.
+&mdash;<a name = "not1_72" id = "not1_72" href =
+"#line1_72">72.</a>&nbsp;<i>Sarrana gens</i>, Tyria, a prisco Tyri
+nomine <i>Sarra</i>,<span class = "greek" title = "(Hebrew) tsir"> ציר
+</span>. V. Gell. XIV,&nbsp;6.
+&mdash;<i>Barcas</i>, nomen Punicum, quod vulgo ab hebr.<span class =
+"greek" title = "(Hebrew) barak"> ברק</span>, <i>fulguravit</i>,
+deducitur. Ab hoc gentis auctore et Hamilcar <i>Barcas</i> et factio
+Barcina dicta.
+&mdash;<a name = "not1_73" id = "not1_73" href =
+"#line1_73">73.</a>&nbsp;<i>Belus</i>, nomen ab hebr.<span class =
+"greek" title = "(Hebrew) ba’al"> בעל </span><i>dominus</i> formatum,
+priscis et diis et regibus Assyriæ, Ægypti, Babyloniæ et Phœnices
+proprium. Cf. <a class = "crossref" href = "#not1_87">ad v.&nbsp;87</a>.
+&mdash;<a name = "not1_74" id = "not1_74" href =
+"#line1_74">74.</a>&nbsp;<i>Tyrum famulam</i>, servientem Pygmalioni,
+tyranno. Cf. Heins. ad Ovid. Fast. I,&nbsp;286.
+&mdash;<a name = "not1_75" id = "not1_75" href =
+"#line1_75">75.</a>&nbsp;<i>Belides juvenis</i>, Barcas.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_77" id = "line1_77"> </a>
+Nobilis hoc ortu, et dextra spectatus Hamilcar,</p>
+<span class = "pagenum">14</span>
+<p><a name = "line1_78" id = "line1_78"> </a>
+Ut fari <a href = "#var1_78">primamque</a> datum distinguere lingua</p>
+<p><a name = "line1_79" id = "line1_79"> </a>
+Hannibali vocem, sollers nutrire furores,</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line1_80" id = "line1_80"> </a>
+Romanum <a href = "#var1_80">sevit</a> puerili in pectore bellum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_77" id = "not1_77" href = "#line1_77">77.</a>
+<i>spectatus dextra</i>, ut <i>ferro</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_263">VIII, 263</a>, δόκιμος τὰ πολέμια,
+<span class = "pagenum notes">14</span>
+<i>Spectata</i>, h. certis experimentis, an proba sint, nec ne,
+explorata et cognita, dicuntur propr. metalla, numi, histriones et
+gladiatores: unde <i>spectaculum</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_556">VIII, 556</a>, <i>spectatio</i> et
+<i>spectamen</i>, pro specimine, experimento. Cf. Ern. Clav. in hh. vv.
+et Ill. Harles. ad Val. Fl. I,&nbsp;100, ad Ovid. Pont. II,&nbsp;7, 82,
+et in Anthol. lat. poet. ad Lucret. I,&nbsp;141.
+&mdash;<a name = "not1_78" id = "not1_78" href =
+"#line1_78">78.</a>&nbsp;<i>distinguere vocem</i>, verba distincte
+enunciare, articulatim loqui.
+&mdash;Hæc verba non nimis urgenda, et ad pueritiam immaturamque ætatem
+Hannibalis significandam generatim ac paulo licentius dicta existimari
+debent; Ern. Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#not2_349">ad
+II, 349&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not1_79" id = "not1_79" href =
+"#line1_79">79.</a>&nbsp;<i>sollers nutrire</i>, græca formula, satis
+nota. Vid. App. et Bentl. ad Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;6.
+&mdash;<i>furores</i> bellandi, ut <a class = "crossref" href =
+"#line1_32">v.&nbsp;32</a>.
+&mdash;<a name = "not1_80" id = "not1_80" href =
+"#line1_80">80.</a>&nbsp;<i>bellum</i>, cupiditatem, cum Romanis
+bellandi, <i>sevit</i>, insevit, indidit, inspiravit, movit, ἔν φρεσὶν
+ἐνέφυσεν, Hom. Od. χ, 348, ἐνῆκε, ἐνέθηκε, ἔμπνευσε μένος; Iliad. ο,
+262; τ, 37, 159; υ, 80, 110; φ, 145.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_81" id = "line1_81"> </a>
+Urbe fuit media sacrum genetricis <a href = "#var1_81">Elissæ</a></p>
+<p><a name = "line1_82" id = "line1_82"> </a>
+Manibus, et patria Tyriis formidine cultum,</p>
+<p><a name = "line1_83" id = "line1_83"> </a>
+Quod taxi circum et piceæ squalentibus umbris</p>
+<p><a name = "line1_84" id = "line1_84"> </a>
+Abdiderant, <a href = "#var1_84">cælique arcebant lumine,
+templum</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_81" id = "not1_81" href = "#line1_81">81.</a>
+Silii oculis et animo observabantur loca Virg. Æ. IV, 457 sq., et 494
+sq. ad quæ vid. Heyne. Egregie autem fingit, Hannibalem non in templo
+Jovis, quod Polyb. III, 11, et Corn. Nep. c. 2 tradunt, sed Didonis,
+Trojanis, Romanorum majoribus, infensissimæ, jurasse.
+&mdash;<i>sacrum</i>, sacratum, dedicatum.
+&mdash;<i>genetricis</i>, conditricis urbis.
+&mdash;<i>Elissæ</i>, Didonis unde Pœni <i>Elissæi</i> dicuntur <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#line2_239">II, 239</a>&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "not1_82" id = "not1_82" href =
+"#line1_82">82.</a>&nbsp;<i>patrius</i>, πάτριος, πατρώϊος, γενναῖος.
+Vid. Heins. et Burm. ad Val. Fl. II, 156.
+&mdash;<i>formido</i> deorum, δεισιδαιμονία, religio, ut <i>metus</i>,
+<i>timor</i>, <i>horror</i>, <i>pavor</i> et similia, in omnibus fere
+linguis obvia. Dausq. hæc intelligebat de metu paterno, ne filii sorte
+ducti immolentur, coll. IV, 767 sq. inpr. 821,&nbsp;2.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_83" id = "not1_83" href =
+"#line1_83" title = "numerus deest">83.</a>&nbsp;<i>squalentibus</i>,
+pro squalentes. Cf. <a class = "crossref" href = "#not1_211">ad
+v.&nbsp;211</a>.
+&mdash;<i>umbris squalentibus</i>, atris, quales fieri solent ex densis
+et nigricantibus frondibus picearum; Ern.
+&mdash;<a name = "not1_84" id = "not1_84" href =
+"#line1_84">84.</a>&nbsp;<i>cæli arcebant lumine</i>, pro cæli lumen,
+solis radios. a templo arcebant.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line1_85" id = "line1_85"> </a>
+Hoc sese, ut perhibent, <a href = "#var1_85">curis mortalibus</a>
+olim</p>
+<span class = "pagenum">15</span>
+<p><a name = "line1_86" id = "line1_86"> </a>
+Exuerat Regina loco. Stant marmore <a href = "#var1_86">mœsto</a></p>
+<p><a name = "line1_87" id = "line1_87"> </a>
+Effigies, Belusque parens, omnisque nepotum</p>
+<p><a name = "line1_88" id = "line1_88"> </a>
+A Belo series: stat gloria gentis Agenor,</p>
+<p><a name = "line1_89" id = "line1_89"> </a>
+Et qui longa dedit terris cognomina Phœnix.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">15</span>
+<a name = "not1_86" id = "not1_86" href = "#line1_86">86.</a>
+Silio præivit Virg. Æn. I,&nbsp;453 sq.; VII, 177; et Ge. III,
+34&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_87" id = "not1_87" href =
+"#line1_87">87.</a>&nbsp;<i>Effigies</i>, signa et statuæ. Vid. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#not3_32">ad III, 32</a>. Verba
+<i>marmore mœsto</i> de colore nigro et ob vetustatem sordido, qui
+tristem adspectum præbeat, accipienda esse, per literas mihi humaniter
+significavit Cel. Heyne. Sed, nisi me omnia fallunt, poetæ animo
+inhærebant potius verba Virg. Ge. I,&nbsp;480: «Et mœstum illacrimat
+templis ebur, æraque sudant:» ubi vid. Heyne. Cf. var. lect. et <a class
+= "crossref" href = "#line1_98">v.&nbsp;98</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_647">ad VIII, 647, 8</a>. Exemplo Virg: Æ.
+I,&nbsp;729, et poetarum Græcorum stirps regum Tyriorum a Belo
+<i>parente</i>, h. auctore ejus deducitur. De Belo, Agenore et Phœnice
+vid. Heyne ad Virg, Æ. I,&nbsp;338. Exc. XXIII, ad Æ. I,&nbsp;619; et ad
+Apollod. p.&nbsp;259 sq., 525&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_88" id = "not1_88" href =
+"#line1_88">88.</a>&nbsp;<i>Stat Agenor</i>, h. ejus statua, ut ap.
+Ovid. Epist. II, 67, et ex Ponto IV,&nbsp;9, 107. Vid. Burm. ad Anthol.
+I,&nbsp;63,&nbsp;10.
+&mdash;<i>gloria gentis</i> ut ap. Virg. Æn. VI, 767.
+&mdash;<a name = "not1_89" id = "not1_89" href =
+"#line1_89">89.</a>&nbsp;<i>cognomina longa</i>, cognomen diuturnum, diu
+usitatum.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line1_90" id = "line1_90"> </a>
+Ipsa sedet tandem æternum conjuncta <a href = "#var1_90">Sychæo</a>:</p>
+<p><a name = "line1_91" id = "line1_91"> </a>
+Ante pedes ensis Phrygius jacet: ordine centum</p>
+<p><a name = "line1_92" id = "line1_92"> </a>
+Stant aræ cælique Deis Ereboque potenti.</p>
+<span class = "pagenum">16</span>
+<p><a name = "line1_93" id = "line1_93"> </a>
+Hic, <a href = "#var1_93">crine effuso</a>, atque <a href =
+"#var1_93">Hennææ numina</a> divæ,</p>
+<p><a name = "line1_94" id = "line1_94"> </a>
+Atque Acheronta vocat Stygia cum veste sacerdos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_91" id = "not1_91" href = "#line1_91">91.</a>
+<i>ensis Phrygius</i>, Trojanus, donum Æneæ. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_150">VIII, 150 sq.</a> Virg. Æ. IV, 495,
+507, 646, 663 sq. Et hæc adumbrata ad exemplum Virg. Æ. IV, 509&nbsp;sq.
+&mdash;<i>centum</i> poetice positum puta, ut ap. Virg. Ge. III, 18; Æ.
+I,&nbsp;416; IV, 199. Argutatur D.&nbsp;Heins., qui numerum centenarium
+infernis sacrum, ἑκατὸν τῆς Ἑκάτης, numerum esse monet: præterea et de
+cæli diis agitur.
+&mdash;<a name = "not1_92" id = "not1_92" href =
+"#line1_92">92.</a>&nbsp;<i>Erebo</i>, diis inferis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">16</span>
+<a name = "not1_93" id = "not1_93" href = "#line1_93">93.</a>
+<i>atque</i> geminatur, ut ap. Virg. Ecl. V,&nbsp;23.
+&mdash;<i>numina</i> pro numen, et <i>numen dei</i> pro ipso deo poni,
+nota res est. Vid. mox <a class = "crossref" href =
+"#line1_118">v.&nbsp;118</a>. Virg. Æ. I,&nbsp;666; III, 359, 543; VII,
+310.
+&mdash;<i>Henneæ divæ</i>, Proserpinæ, a Plutone raptæ, in nemore juxta
+<i>Hennam</i>, urbem, in media Sicilia (unde et ὀμφαλὸς Σικελίας,
+<i>Umbilicus Siciliæ</i>, dicitur), loco edito et undique præcipiti
+sitam, temploque Cereris (quæ inde <i>Hennæa</i> vocatur <a class =
+"crossref" href = "#line1_214">v.&nbsp;214</a> al.) et Proserpinæ
+nobilitatam. Confer. Liv. XXIV, 39: Cic. Verr. IV, 106; V,&nbsp;187:
+Heins. et Burmann. ad Ovid. Met. V,&nbsp;385; et Spanh. ad Callim. Cer.
+15 et&nbsp;31.
+&mdash;<a name = "not1_94" id = "not1_94" href =
+"#line1_94">94.</a>&nbsp;<i>Acheronta</i> ut ap. Virg. Æn. VII, 91, id.
+quod <i>Erebus</i>, v.&nbsp;92.
+&mdash;<i>vocat</i>, invocat, ut Æ. III, 264; VI, 247. Ibid. IV, 510,
+gravius dicitur <i>tonat</i>: cave tamen id propterea h.l. substituendum
+judices.
+&mdash;<i>Stygia</i>, nigra (vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_119">ad v.&nbsp;119</a>) vel potius magica, ut apud Val. Fl. VI,
+155; Lucan. VI, 766, et Senec. Œd. 621.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line1_95" id = "line1_95"> </a>
+Immugit tellus, rumpitque horrenda per umbras</p>
+<p><a name = "line1_96" id = "line1_96"> </a>
+Sibila; <a href = "#var1_96">inadcensi</a> flagrant altaribus ignes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_95" id = "not1_95" href = "#line1_95">95.</a>
+Manifesta Maronis vestigia Æ. IV, 490, et VI, 255&nbsp;sq.
+&mdash;<i>per umbras</i>: nam sacra magica noctu fiunt.
+&mdash;<i>rumpere Sibila</i>, ἐναργῶς, pro sonum edere, emittere, cum vi
+et impetu, ut <i>rum. vocem</i>, <a class = "crossref missing" href =
+"bookVIII.html#line8_299" title = "recte 299">VIII, 301</a>;
+<i>querelas</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_558">III, 558</a>; <i>gemitum ad sidera</i>,
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_458">IV, 458</a>. Cf. Virg.
+Æ. II, 129; III, 246; IV, 553. Sic et Gr. ῥηγνύναι φωνὴν, δάκρυα, seu
+ῥήξαι κλαυθμὸν, Plutarch. in Pericl. p.&nbsp;172; ῥήξαι οἰμωγὴν,
+Philostr. Icon. II,&nbsp;9. Hebræi Esai. LIV,&nbsp;1 (ubi v. LXX), al.
+et nos, <i>in Gesang, Geschrey ausbrechen</i>.
+&mdash;<a name = "not1_96" id = "not1_96" href =
+"#line1_96">96.</a>&nbsp;<i>inadcensi ignes</i>, non nisi carmine magico
+adcensi. Sic <a class = "crossref" href =
+"#line1_103">v.&nbsp;103</a>&nbsp;<i>flammæ surgentes audito
+carmine</i>, ad cantum magicum, quem audire quasi videbantur; <a class =
+"crossref" href = "#line1_430">v.&nbsp;430</a> <i>ignis cantatus</i>,
+magicus; <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_503">VIII,
+503</a>, <i>vocatis silvis</i>; <a class = "crossref missing" href =
+"bookXI.html#line11_444" title = "recte 444">XI, 447</a>, <i>aggeribus
+vocatis</i>, et <a class = "crossref missing" href =
+"bookXI.html#line11_445" title = "recte 445">XI, 448</a>, <i>cantatas
+turres</i>, h. muros Thebanos,
+<span class = "pagenum notes">17</span>
+Amphionis lyra cantuque exstructos et sponte surgentes: quæ omnia nihil
+aliud quam summam carminum vim et præstantiam exprimunt, unde et Orphei
+cautum saxa et arbores secutæ dicuntur. Conf. var. lect. et inpr. a
+D.&nbsp;Heins. laudatum Pausan. Ἡλιακῶν, lib. V, cap. ult. 97. Cf. Virg.
+Æ. VII, 89; Ge. I,&nbsp;477.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">17</span>
+<p><a name = "line1_97" id = "line1_97"> </a>
+Tum magico volitant cantu per inania manes</p>
+<p><a name = "line1_98" id = "line1_98"> </a>
+Exciti, vultusque in marmore sudat Elissæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_97" id = "not1_97" href = "#line1_97">97.</a>
+<i>per inania</i>, ut plene <i>per vacuum aera</i>, et ἐρήμας δι᾽
+αἰθέρος ap. Pind. Ol. I,&nbsp;10. Tironibus nota esse debet vis et
+consuetudo magorum, præstigiis, herbis, φαρμάκοις, formulis et
+carminibus, ἐπῳδαις, inprimis vero lacte, vino et sanguine victimarum in
+specum defuso, animas defunctorum ex inferis <i>exciendi</i>,
+ψυχαγωγεῖν, vel cadavera rogo inposita in vitam revocandi, et tum ab iis
+responsa de rebus quæsitis postulandi. Mens enim hominum, futura sciendi
+cupida, facile sibi persuadere poterat, ψυχὴν, sc. animam animalem, quæ
+non, ut φρὴν, rationalis et divinior hominis pars, in cælum venire, sed
+ad inferos descendere credebatur, et pro aere halituque haberi, indeque
+<i>umbra</i>, <i>imago</i>, <i>simulacrum</i>, εἴδωλον, et voce Eurip.
+Hec. 389, φάντασμα dici solebat, victima in scrobem, sc. fossam, sub qua
+inferi sunt, cæsa, ad sanguinem ebibendum invitari, eo autem hausto
+vocis usum recipere et tum denique, quum animus e corporis compagibus ac
+vinculis exemtus acrius eo, qui illis adhuc includitur, videat et plura
+cognoscat, de rebus futuris consuli posse. Tota hæc manium evocandorum
+superstitio, νεκυομαντεία, seu νεκρομαντεία et ψυχαγωγία, e somniis
+forte orta, in quibus imago defunctorum nonnunquam cernitur; quod deinde
+homines arte quoque et mediis quibusdam adhibitis efficere posse sibi
+videbantur. Nota est vel ex 1 Sam. 28, 11 sq. et inpr. ex Hom. Odyss.
+lib. XI, quem inde νεκυίαν adpellarunt, et Silius imitatus est <a class
+= "crossref" href = "bookXIII.html#line13_400">XIII, 400... 895</a>.
+Fuere et olim loca manibus evocandis destinata, ut ψυχοπομπεῖον prope
+Heracleam, et Νεκυμάντιον apud Thesprotos. Conf. Orph. Argon. 569 sq.
+Cuper. Obss. I,&nbsp;12. Broukh. ad Prop. I,&nbsp;19, 11; idem et Heyne
+ad Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 48; IV, <span
+class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;68.
+&mdash;<a name = "not1_98" id = "not1_98" href =
+"#line1_98">98.</a>&nbsp;<i>marmore</i>, statua marmorea.
+&mdash;<i>sudat</i>, vid. <a class = "crossref" href = "#not1_86">ad
+v.&nbsp;86</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_99" id = "line1_99"> </a>
+Hannibal hæc patrio jussu ad penetralia fertur,</p>
+<span class = "linenum">100</span>
+<p><a name = "line1_100" id = "line1_100"> </a>
+Ingressique habitus atque ora explorat Hamilcar.</p>
+<span class = "pagenum">18</span>
+<p><a name = "line1_101" id = "line1_101"> </a>
+Non ille evantis Massylæ <a href = "#var1_101">palluit</a> iras,</p>
+<p><a name = "line1_102" id = "line1_102"> </a>
+Non diros templi ritus, <a href = "#var1_102">adspersaque</a> tabo</p>
+<p><a name = "line1_103" id = "line1_103"> </a>
+Limina, et audito surgentes <a href = "#var1_103">carmine</a>
+flammas.</p>
+<p><a name = "line1_104" id = "line1_104"> </a>
+Olli permulcens genitor caput, oscula libat,</p>
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line1_105" id = "line1_105"> </a>
+Adtollitque animos hortando, et talibus implet:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_99" id = "not1_99" href = "#line1_99">99.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_744">XIII, 744
+seq.</a> <i>penetrale</i> propr. locus secretus, interior et sanctus in
+templo, ubi numen ejus præcipua cum vi commoratur, et sacerdotes, præter
+quos nemini intrare licet, ab ipso in furorem aguntur, θεοφορουνται,
+ἐνθουσιάζουσι, ut <i>adytum</i> Sibyllæ Æ. VI, 98. Sed forte simpl.
+Didonis templum innuitur. V. Heyne ad Virg. Æ. IV, 494.</p>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">18</span>
+<a name = "not1_101" id = "not1_101" href = "#line1_101">101.</a>
+<i>Massylæ evantis</i>, Libycæ vatis. Cf. Æ. IV, 483, et ibi Heyne.
+&mdash;<i>Evans</i> propr. Baccha, seu Mænas, a verbo εὐάζειν,
+<i>evare</i>, seu <i>evari</i>, orgia celebrare, et hoc a voce
+bacchantium εὐαν, seu εὐοῖ, pro εὖ οἱ, lat. <i>evoe</i>, unde ipse
+Bacchus Gr. Εὔαν et ὁ Εὔιος, Romanis <i>Evan</i> et <i>Evius</i>
+dicitur. Hinc ad quamcunque vatem ἔνθεον, seu ἐνθουσιάζουσαν
+transfertur.
+&mdash;<i>palluit</i> propter <i>iras</i>, ut ap. Horat. Od. III, 27,
+28. Pers. I,&nbsp;124.
+&mdash;<i>Ira</i>, ut <i>furor</i>, <i>rabies</i>, <i>insania</i>, ὀργὴ,
+θυμὸς, etc. quemvis vehementiorem animi, imbris, cæli, maris, fluvii,
+venti motum exprimunt, et sæpius tribuuntur poetis ac vatibus, quorum
+mens a corpore abstracta, divino quodam instinctu et vi ita concitatur,
+ut iratis furentibusque similes videantur. Hinc et Aristoteles
+ὀργιαστικὰ μέλη καὶ ὀργιαστικὴν ἁρμονίαν adpellat, quæ ἐνθουσιασμὸν
+ἐμβάλλει τῇ ψυχῇ, καὶ ἡ παρίστησι τὴν ποιητικὴν δύναμιν.
+&mdash;<a name = "not1_102" id = "not1_102" href =
+"#line1_102">102.</a>&nbsp;<i>diros ritus</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_427">ad II, 427</a>.
+&mdash;<a name = "not1_103" id = "not1_103" href =
+"#line1_103">103.</a>&nbsp;<i>surgentes</i> ut <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#line7_352">VII, 352</a>; <a class = "crossref" href
+= "bookXI.html#line11_219">XI, 219</a>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_96">ad v.&nbsp;96</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_104" id = "not1_104" href = "#line1_104">104.</a>
+Silio observabatur imago Jovis placidi, <i>oscula libantis natæ</i> ap.
+Virg. Æn. I,&nbsp;254, 256, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not1_105" id = "not1_105" href =
+"#line1_105">105.</a>&nbsp;<i>implet talibus</i> vocibus, ut ap. Val.
+Fl. II, 126, h. hortatur. Vid. Heins. ad Ovid. Met. VII, 120.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_106" id = "line1_106"> </a>
+«Gens <a href = "#var1_106">recidiva</a> Phrygum Cadmeæ stirpis
+alumnos</p>
+<p><a name = "line1_107" id = "line1_107"> </a>
+Fœderibus non æqua premit: si fata negarint</p>
+<span class = "pagenum">19</span>
+<p><a name = "line1_108" id = "line1_108"> </a>
+Dedecus id <a href = "#var1_108">patriæ</a> nostra depellere dextra,</p>
+<p><a name = "line1_109" id = "line1_109"> </a>
+<a href = "#var1_109">Hæc tua sit laus, nate, velis!</a> age, concipe
+bella</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line1_110" id = "line1_110"> </a>
+Latura exitium Laurentibus! horreat ortus</p>
+<p><a name = "line1_111" id = "line1_111"> </a>
+Jam pubes Tyrrhena tuos; partusque recusent,</p>
+<p><a name = "line1_112" id = "line1_112"> </a>
+Te surgente, puer, Latiæ producere matres.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_106" id = "not1_106" href = "#line1_106">106.</a>
+<i>recidiva</i>, quæ post interitum quasi resurgit, restituitur,
+viresque amissas recuperat, ut ap. Virg. Æn. IV, 344; VII, 322;
+X,&nbsp;58. Vox vel a <i>cadendo</i> et a seminibus, quæ, etsi temere
+cecidisse, et vel penitus adeo interiisse videntur, tamen resurgunt
+plantamque instaurant; vel a <i>cædendo</i> et surculis, seu arboribus,
+quæ recidendo renascuntur et repullulant, repetita; sed prius ob
+brevitatem syllabæ sec. præferendum videtur. Vid. Gesner. Thes., Gron.
+ad Sen. Troad. 472. Heins. ad Ovid. Fast. IV, 45, et ad Claud.
+Phœn.&nbsp;66.
+&mdash;<i>Gens recidiva Phrygum</i>, Trojanorum, h. Romani, quibus quasi
+restituta est.
+&mdash;<i>Cadmeæ stirpis alumnos</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_5">ad v.&nbsp;5</a>.
+&mdash;<a name = "not1_107" id = "not1_107" href =
+"#line1_107">107.</a>&nbsp;<i>Fœderibus</i>, finito primo bello junctis.
+Vid. Polyb. I,&nbsp;62&nbsp;sq.
+&mdash;<i>non æqua</i>, pro inique vel iniquis. Romani cum Pœnis injusta
+fœdera pepigerunt: quam sententiam vide
+<span class = "pagenum notes">19</span>
+quam invidiose et infeste extulerit Hamilcar; Ern. qui etiam monet, in
+voce <i>premere</i> notionem latere dedecoris, quod Pœnis ex illa pace
+et fœderibus adhæreat.
+&mdash;<a name = "not1_109" id = "not1_109" href =
+"#line1_109">109.</a>&nbsp;<i>concipe</i> animo <i>bella</i>, bellicam
+virtutem, bellandi cupiditatem. Malim tamen interpretari:
+<i>conceptis</i> verbis jura bellum. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_746">XIII, 746</a>, et Varr. L.&nbsp;L. IV, 15.
+Sic <i>concipere fœdus</i> (Virg. Æ. XII, 13), <i>vadimonium</i>,
+<i>jusjurandum</i>, etc. Cf. Ern. ad Tac. Hist. IV, 31.&mdash;
+<a name = "not1_110" id = "not1_110" href =
+"#line1_110">110.</a>&nbsp;<i>Laurentibus</i>, Latinis, seu Romanis.
+<i>Laurentium</i> urbs Latii, non longe a Tiberi eo loco sita, qui nunc
+non <i>S.&nbsp;Lorenzo</i>, sed <i>Paterno</i>, seu <i>Torre di
+Paterno</i> dicitur. Sed a poetis toti Latio designando adhibetur. Vid.
+Heyne Exc. III, ad Virg. Æn. VII, v.&nbsp;108.
+&mdash;<a href = "#line1_110">110.</a>&nbsp;Sententiarum verborumque vim
+et ἐνέργειαν quilibet facile, vel me non monente, sentiet. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_73">III, 73</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_731">IV, 731</a>. Horat. Epod.
+XVI,&nbsp;8.
+&mdash;<a name = "not1_112" id = "not1_112" href =
+"#line1_112">112.</a>&nbsp;<i>Te surgente</i>, crescente, ut Æn. IV,
+274; VI, 364.
+&mdash;<i>producere</i>, edere, vel educare.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_113" id = "line1_113"> </a>
+His acuit stimulis; subicitque <a href = "#var1_113">haud mollia
+dictu</a>:</p>
+<p><a name = "line1_114" id = "line1_114"> </a>
+«Romanos terra atque undis, ubi <a href = "#var1_114">competet</a>
+ætas,</p>
+<span class = "pagenum">20</span>
+<span class = "linenum">115</span>
+<p><a name = "line1_115" id = "line1_115"> </a>
+Ferro ignique sequar, Rhœteaque fata revolvam.</p>
+<p><a name = "line1_116" id = "line1_116"> </a>
+Non Superi mihi, non Martem cohibentia pacta,</p>
+<p><a name = "line1_117" id = "line1_117"> </a>
+<a href = "#var1_117">Non celsæ obstiterint</a> Alpes, Tarpeiaque
+saxa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_113" id = "not1_113" href = "#line1_113">113.</a>
+<i>acuit</i>, θήγει, ὀξύνει, h. hortatur, excitat, παροξύνει, ὦρσεν,
+ὤτρυνεν, ut ap. Virg. Æ. VII, 330, 406.
+&mdash;<i>acuit stimulis</i>, stimulat, incitat ad bellum, ut
+<i>fodere</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_159">V,&nbsp;159</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_512">VII, 512</a>. Formulæ a stimulo, κέντρῳ, seu
+σαυρωτῆρι, petitæ, quo equi, seu boves aratores pungi et incitari
+solebant, unde proverb. πρὸς κέντρα λακτίζειν. Vid. Æschyl. Prom. 322.
+Pind. Pyth. II, 173, et in N.&nbsp;T. Act. IX,&nbsp;5. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#not7_702">ad VII, 702</a>.
+&mdash;<i>Subicit</i>, ὑποβάλλει, respondet, sc. Hannibal, ut Æn. III,
+314. <i>Subicit</i> ἀρχαϊκῶς, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_298">XIII, 298</a>; <i>inicit</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_571">X,&nbsp;571</a>;
+<i>adicere</i>, <i>proicere</i>, <i>obicere</i>, <i>obices</i>,
+<span class = "pagenum notes">20</span>
+etc. Vid. Munker. ad Fulgent. II,&nbsp;4, p.&nbsp;71; III,&nbsp;6,
+p.&nbsp;117. Intpp. ad loc. class. Gell. IV, 17. Broukh. et Heyne ad
+Tibull. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span> (<span class =
+"smallcaps">ix</span>), 54. Semper hæsi in h.l. et offendi: nunc nullus
+dubito, quin verba <i>acuit</i> et <i>subicit</i> ad idem subjectum, ad
+Hamilcarem, filio verba diri jurisjurandi præeuntem, referenda sint.
+Dele itaque majorem distinct. ac lege: <i>His acuit stimulis</i> (sc.
+Hamilcar filium), <i>subicitque haud mollia dictu</i>, et hanc diram
+jurisjurandi formulam adjecit, etc. <i>haud mollia dictu</i>, ut <i>haud
+mollia fatu</i> ap. Virg. Æn. XII, 25.
+&mdash;<a name = "not1_115" id = "not1_115" href =
+"#line1_115">115.</a>&nbsp;<i>sequar</i>, persequar, ut Æn. XI, 674.
+Ovid. Met. II, 498.
+&mdash;<i>revolvere</i>, vel iterum pati et subire, ut ap. Virg. Æ.
+X,&nbsp;61, quem locum male comparat Drak., vel, ut h.l. reducere, denuo
+moliri. Nam <i>volvere</i> poetis est, magna cum molestia et
+difficultate aliquid vel tolerare, vel perficere, expedire, moliri.
+&mdash;<i>fata Rhœtea</i>, Trojana: nam <i>Rhœteum</i>, τὸ Ῥοίτειον,
+Troadis opp. et promont. Hinc sensus est: exitium Trojano simile
+Romanis, Trojana stirpe oriundis, parabo. Cf. <a class = "crossref" href
+= "bookXVII.html#line17_230">XVII, 230</a>. <i>Rhœtei</i> Silio et
+Romani, a Trojanis oriundi, dicuntur: unde Dausq. interpretatur:
+Romanorum fata, quæ æternum illis imperium promittunt, retexam,
+retraham, h. irrita faciam. Nam <i>revolvere</i> voc. propr. de stamine,
+ut <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_181">II, 181</a>, et
+de filis Parcarum; unde fata mutare significat ap. Stat. Th. VII, 774.
+Sen. Herc. fur. 181. Cf. Heins. ad Ovid. Met. II, 654, et Intpp. ad
+Prop. IV, <span class = "smallcaps">vii</span> (<span class =
+"smallcaps">viii</span>),&nbsp;51.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_116" id = "not1_116" href = "#line1_116">116.</a>
+Idem orationis color ap. Stat. Th. II, 453 seq. Nulla religio, nulla
+fides, nullus labor impediet, vel coercebit; Ern.
+&mdash;<a name = "not1_117" id = "not1_117" href =
+"#line1_117">117.</a>&nbsp;<i>Tarpeia saxa</i>, colles Romæ, quorum
+præcipuus, Capitolinus, Jovis sedes, memoratur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_118" id = "line1_118"> </a>
+Hanc mentem juro nostri per numina Martis;</p>
+<p><a name = "line1_119" id = "line1_119"> </a>
+Per Manes, Regina, tuos.» Tum nigra triformi</p>
+<span class = "pagenum">21</span>
+<span class = "linenum">120</span>
+<p><a name = "line1_120" id = "line1_120"> </a>
+Hostia mactatur Divæ, raptimque recludit</p>
+<p><a name = "line1_121" id = "line1_121"> </a>
+<a href = "#var1_121">Spirantis</a> artus poscens responsa sacerdos,</p>
+<p><a name = "line1_122" id = "line1_122"> </a>
+<a href = "#var1_122">Ac fugientem animam properatis consulit
+extis.</a></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_118" id = "not1_118" href = "#line1_118">118.</a>
+<i>per numina</i> (vid. <a class = "crossref" href = "#not1_93">ad
+v.&nbsp;93</a>) <i>mentem nostri</i>, h. per Martem meum, summum hoc,
+quod veneror, numen; vel <i>nostri</i> est, mihi faventis, ut <i>nostro
+omine</i> dixit Plaut. Casin. II, <span class = "smallcaps">viii</span>,
+74; <i>meos deos</i>, Ovid. Epist. XII, 84; αὕτη ὑμῶν ἔστιν ἡ ὥρα, Luc.
+XXII, 53; <i>suos Consules</i>, Cic. Mil. 33; <i>ventus suos</i>, Sen.
+Agam. 91; quæ loca laudat Drak. ad XII, 193. Add. inf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_480">v.&nbsp;480</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_650">IV, 650</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_707">VI, 707</a>. Liv. IX, 19 extr. <i>nostris
+locis</i>, Cic. Verr. III, 19, <i>horis tuis</i>, Mart. X,&nbsp;58, 7,
+<i>dies meus</i>, Polyb. XVII, 18, Σὺ νῦν ἡμέρα, σὸς ὁ καιρὸς et alia
+ap. Gron. Obss. I,&nbsp;2, et ad Liv. 35,&nbsp;12.
+&mdash;<a name = "not1_119" id = "not1_119" href =
+"#line1_119">119.</a>&nbsp;Silius more suo legit vestigia Virg. Æn. VI,
+242 sq. ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>nigra</i>, quoniam omnia, quæ ad inferos spectant, vel ibi
+sunt, <i>nigra</i>, <i>atra</i>, <i>furva</i> dici solent. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#line8_116">VIII, 116, 119</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_405">XIII, 405</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_429">429</a>. Magis hæc
+ὁρκωμοσία est et
+<span class = "pagenum notes">21</span>
+juramentum ἐπὶ τομίων, quam θυσία; et hic, ut ap. Hom. Iliad. τ, 266 et
+al., victima juramentum sequitur; D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<i>diva triformis</i>, ut triceps, triplex, <i>tergemina</i>,
+τρίμορφος, τριπρόσωπος, τρισσοκάρηνος, Hecate, quæ triplicem personam,
+Lunæ, Dianæ et Proserpinæ, gerere credebatur, unde hæc nomina in rebus
+inferis promiscue usurpantur.
+&mdash;<a name = "not1_121" id = "not1_121" href =
+"#line1_121">121.</a>&nbsp;Silius habuit, quem sequeretur, Virg. Æn. IV,
+63 seq.
+&mdash;<i>Spirantes</i>, ἀσπαίροντας, palpitantes.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_123" id = "line1_123"> </a>
+Ast ubi quæsitas artis de more <a href = "#var1_123">vetustæ</a></p>
+<p><a name = "line1_124" id = "line1_124"> </a>
+Intravit mentes Superum, sic deinde profatur:</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line1_125" id = "line1_125"> </a>
+«Ætolos late consterni milite campos,</p>
+<p><a name = "line1_126" id = "line1_126"> </a>
+Idæoque lacus <a href = "#var1_126">flagrantes</a> sanguine cerno.</p>
+<span class = "pagenum">22</span>
+<p><a name = "line1_127" id = "line1_127"> </a>
+Quanta procul moles scopulis ad sidera tendit,</p>
+<p><a name = "line1_128" id = "line1_128"> </a>
+<a href = "#var1_128">Cujus in aerio pendent tua vertice castra!</a></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_123" id = "not1_123" href = "#line1_123">123.</a>
+<i>vetustæ</i>, nam haruspicina jam Pelasgis in usu fuit et ab Etruscis,
+qui maxime eam excoluerunt, ad Romanos pervenit.
+&mdash;<a name = "not1_124" id = "not1_124" href =
+"#line1_124">124.</a>&nbsp;<i>Intravit</i> sacerdos <i>mentes
+Superum</i>, ut <i>i. in sensum, mentem, rerum naturam, terram</i>, etc.
+ap. Cic. Or. II, 25; Fin. V,&nbsp;16; Flacc. 10; Academ. IV, 39; h.
+exploravit, cognovit fata et consilia, νοῦν deorum, per extispicii
+ritus. Drak. laudat Stat. Achill. I,&nbsp;507, <i>irrumpere deos</i>, et
+ej. Theb. III, 549, 633. Alio sensu deus vatem <i>intrat</i>. Vid.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_697">ad III, 697</a>.
+&mdash;<a name = "not1_125" id = "not1_125" href =
+"#line1_125">125.</a>&nbsp;Frequens est in poetico sermone usus
+vaticiniorum, quæ tam per se, quam propterea quod grandiorem orationem
+admittunt, multum habent gravitatis, et quod Gallis <i>intéressant</i>
+dicitur. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_570">III,
+570 sq.</a>; <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_613">VI,
+613 sq.</a>; <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_435">VII,
+435 sq.</a>; <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_320">XII,
+320 sq.</a>&nbsp;Virg. Ecl. IV; Æn. I,&nbsp;254; III, 458; VI, 756, et
+inpr. VI, 86 sq., ubi similiter vates non modo futura prædicit, sed et
+omnia ut jam præsentia cernit. Conf. Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;<span
+class = "smallcaps">xv</span>,&nbsp;9.
+&mdash;<i>campos Ætolos</i>, h. Apulos, Cannenses, ut c.
+<i>Diomedis</i>, et <i>Graium æquor</i>, vid. Ind. Nam Diomedes, Tydei,
+<i>Ætoliæ</i> regis, filius, redux a Troja, in Daunia, Apuliæ parte,
+consedisse traditur. Vid. Heyne Exc. I ad Virg. Æ. XI, 243.
+&mdash;<a name = "not1_126" id = "not1_126" href =
+"#line1_126">126.</a>&nbsp;<i>lacus</i>, lacum Trasymenum.
+&mdash;<i>Idæo</i>, Trojano, h. Romano.
+&mdash;<i>flagrantes</i> Lefeb. exponit tepentes; melius Burmann.
+rubentes. Purpura certe <i>ardens</i>
+<span class = "pagenum notes">22</span>
+dicitur (vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_270">ad IV,
+270</a>), et genæ, vultus, oculi <i>flagrantes</i>, <i>ardentes</i>,
+<i>ignei</i>, <i>flammei</i>, αἴθωνες, φλέγοντες, μαρμαίροντες. Vid.
+Burm. ad Val. Fl. III, 216. Sed propr. tum coloris potius fulgor,
+splendorque (german. <i>brennende helle Farbe</i>, <i>feurige, glühende
+Augen</i>), non rubor innuitur, nisi forte ad fulgentem ruborem
+transferri possit. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_486">VII, 486</a>, <i>fulgebit strage Metaurus</i>,
+quibus verbis vulgata lectio h.l. firmatur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_127" id = "not1_127" href = "#line1_127">127.</a>
+<i>moles</i>, Alpes.
+&mdash;<a name = "not1_128" id = "not1_128" href =
+"#line1_128">128.</a>&nbsp;<i>pendent</i> ob altitudinem, pro vulg.
+posita sunt. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_556">III, 556</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_531">XII, 531</a>. Heinsii conject.
+<i>crepitantia</i> improbat etiam Withof. quia crepitent incendio
+virgulta aliaque, non mœnia, et sacerdos se futura cernere fingat, non
+etiam audire sonos in extis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_129" id = "line1_129"> </a>
+Jamque jugis agmen rapitur; <a href = "#var1_129">trepidantia</a>
+fumant</p>
+<span class = "linenum">130</span>
+<p><a name = "line1_130" id = "line1_130"> </a>
+Mœnia, et Hesperio tellus porrecta sub axe</p>
+<p><a name = "line1_131" id = "line1_131"> </a>
+Sidoniis lucet flammis: fluit ecce cruentus</p>
+<p><a name = "line1_132" id = "line1_132"> </a>
+Eridanus: jacet ore truci super arma virosque,</p>
+<p><a name = "line1_133" id = "line1_133"> </a>
+Tertia qui <a href = "#var1_133">tulerat</a> sublimis opima Tonanti.</p>
+<p><a name = "line1_134" id = "line1_134"> </a>
+Heu! <a href = "#var1_134">quænam</a> subitis horrescit turbida
+nimbis</p>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p><a name = "line1_135" id = "line1_135"> </a>
+Tempestas, ruptoque polo micat <a href = "#var1_135">igneus</a>
+æther?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_130" id = "not1_130" href = "#line1_130">130.</a>
+<i>axe Hesperio</i>, plaga occidentali.
+&mdash;<i>tellus</i>, Italia.
+&mdash;<a name = "not1_132" id = "not1_132" href =
+"#line1_132">132.</a>&nbsp;<i>Eridanus</i>, Padus, <i>cruentus</i>, quia
+Ticinus et Trebia, sanguine Romanorum infecti, eo miscentur.
+&mdash;<a name = "not1_133" id = "not1_133" href =
+"#line1_133">133.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn. VI, 856 sq. et ibi Heyne. Flor,
+II,&nbsp;4. Propert. IV, <ins class = "correction" title = "incertum vel duo (ii) vel undecim (11)"><span class = "smallcaps">ii</span>, 39
+sq.</ins> Res a Marcello in b.&nbsp;Punico II, gestæ satis notæ sunt ex
+Liv. inpr. XXIII, 16, 46; XXIV, 35 sq.; XXV, 23 sq., 31, 40, 41; XXVII,
+12, 14, ut ejus mors ex Liv. XXVII, 26 sq. Conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_278">XII, 278 seq.</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookXIV.html#line14_639">XIV, 639 seq.</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_390">XV,
+390&nbsp;sq.</a>&nbsp;&mdash;<i>Tertia opima</i> sc. spolia, ut <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_587">III, 587</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_256">VIII, 256</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_280">XII, 280</a>.
+&mdash;<i>sublimis</i>, ut ap. Virg. l.c. v.&nbsp;856, 857, vel in
+sublimis, in altum, h. in Capitolium.
+&mdash;<i>Tonanti</i>, ad Jovem Feretrium. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#line5_167">V,&nbsp;167, 168</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_135" id = "not1_135" href = "#line1_135">135.</a>
+<i>Tempestas</i>, quæ Pœnum a mœnibus Romæ repulit. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_612">XII, 612 sq.</a>&nbsp;Liv.
+XXVI,&nbsp;II.
+&mdash;<i>rupto polo</i>, cælo, <i>micat ignibus æther</i>, cf. Virg.
+Æn. I,&nbsp;90. Nubes et cælum
+<span class = "pagenum notes">23</span>
+fulmine <i>rumpuntur</i>, <i>abrumpuntur</i>, <i>scinduntur</i>. Vid.
+Ind. et Heyne ad Virg. Æn. III, 199; XII, 451. Ἀιθέρος ἀμφιραγέντος ὑπαὶ
+νεφέων ἐπιδούπων dixit Q.&nbsp;Calab. et οὐρανόθεν ὑπεῤῥαγη ἄσπετος
+αἰθὴρ, Hom. Il. θ, 554; π, 300.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">23</span>
+<p><a name = "line1_136" id = "line1_136"> </a>
+Magna parant Superi: tonat alti regia cæli;</p>
+<p><a name = "line1_137" id = "line1_137"> </a>
+Bellantemque Jovem cerno.» Venientia fata</p>
+<p><a name = "line1_138" id = "line1_138"> </a>
+Scire ultra vetuit Juno, fibræque repente</p>
+<p><a name = "line1_139" id = "line1_139"> </a>
+Conticuere: latent casus longique labores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_136" id = "not1_136" href = "#line1_136">136.</a>
+<i>parant Superi</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_555">XII, 555</a>.
+&mdash;<i>tonat alti regia cæli</i>, h. cælum altum. Vid. Heyne ad Virg.
+Ge. I,&nbsp;503; III, 261.
+&mdash;<a name = "not1_137" id = "not1_137" href =
+"#line1_137">137.</a>&nbsp;<i>Jovem</i>, cui proprium est, tempestates
+ciere et inmittere, ingeniose poeta pro Romanis pugnantem inducit. Juno
+autem hisce Trojanorum posteris inimicissima, ne Hannibalis animus in
+ipso rerum gerendarum principio frangatur, <i>venientia</i>, μέλλοντα,
+futura et novissima ejus fata adversa ex victimæ extis cognosci
+prohibet. Hinc <i>fibræ repente conticuere</i> (<a class = "missing"
+name = "not1_138" id = "not1_138" href = "#line1_138" title = "numerus deest">v.&nbsp;138&nbsp;sq.</a>), h. exta nihil amplius signi, sc.
+augurii exhibuere, non pluribus signis voluntatem deorum declararunt.
+Sic <i>vocem moribundo in corpore quærit</i> augur, dixit Lucan.,
+<i>fibra locuta deos</i>, Prop. IV, <span class = "smallcaps">i</span>,
+104; <i>viscera loquebantur</i>, Martian. cap. I, p.&nbsp;5; et Festus,
+«Muta exta adpellabant, ex quibus nihil divinationis animadvertebant;»
+quæ loca jam excitarunt D.&nbsp;Heins. et Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">140</span>
+<p><a name = "line1_140" id = "line1_140"> </a>
+Sic clausum linquens <a href = "#var1_140">arcano pectore</a>
+bellum,</p>
+<p><a name = "line1_141" id = "line1_141"> </a>
+Atque hominum finem Gades <a href = "#var1_141">Calpenque</a>
+secutus,</p>
+<p><a name = "line1_142" id = "line1_142"> </a>
+Dum fert Herculeis Garamantica signa columnis,</p>
+<p><a name = "line1_143" id = "line1_143"> </a>
+<a href = "#var1_143">Occubuit</a> sævo Tyrius certamine ductor.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_141" id = "not1_141" href = "#line1_141">141.</a>
+Hamilcar Hispaniam petit ibique perit.
+&mdash;<i>Gades</i> (<i>Cadiz</i>) <i>hominum finem</i>, extremam Europæ
+ins. et opp. versus occidentem, ἐσχατόωντα Γάδειρα, Dionys. Per. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_642">XVII, 642</a>, et
+Horat. Od. II, <span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;10.
+&mdash;<i>sequi</i>, petere, adire locum, ut <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#line2_87">II, 87</a>. Virg. Æn. IV, 361; V,&nbsp;629.
+&mdash;<a name = "not1_142" id = "not1_142" href =
+"#line1_142">142.</a>&nbsp;<i>fert columnis Herculeis</i>, ad columnas
+Herculeas, τὰς Ἡρακλείους στήλας, <i>Calpen</i> (<i>Gibraltar</i>)
+Europæ et Abylam (<i>Ceutam</i>) Africæ montem, laborum H. metas et
+monumenta, ut στῆλαι Διονύσου in extremis Indiæ montibus, ap. Dionys.
+per 1164. Montes illos dirimit fretum Gaditanum, seu Herculeum. (<i>die
+Strasse</i>).
+&mdash;<i>signa</i>, arma, agmina, <i>Garam.</i>, Libyca, Punica. Vid.
+<a class = "crossref" href = "#not1_414">ad v.&nbsp;414</a>.
+&mdash;<a name = "not1_143" id = "not1_143" href =
+"#line1_143">143.</a>&nbsp;<i>sævo certamine</i>, in prælio adversus
+Vettones. Vid. Polyb. II,&nbsp;1. Appian. b. Hannib. c. 2, et b. Hisp.
+c. 5; Corn. Nep. c. 4; Frontin. Strateg. II,&nbsp;4, 17; Zonaras, Ann.
+VIII, 19. <i>Castrum altum</i> (forte <i>Cuença</i> in Castilla nova)
+locum ejus cæde insignem fuisse docet Liv. XXIV, 41. Sed teste Diodor.
+XXV,&nbsp;2, cum Helicen obpugnaret, ab Orisone (al. Orisso) rege Hisp.,
+<span class = "pagenum notes">24</span>
+socio suo, inproviso obpressus et fluvio, quem equo trajecturus erat,
+submersus interiit; unde Dausq. exponit: <i>sævo</i>, in undis, quod
+viris detestabile. Male!</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">24</span>
+<p><a name = "line1_144" id = "line1_144"> </a>
+Interea rerum Hasdrubali traduntur habenæ,</p>
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line1_145" id = "line1_145"> </a>
+Occidui qui solis opes, et vulgus <a href = "#var1_145">Hiberum</a>,</p>
+<p><a name = "line1_146" id = "line1_146"> </a>
+Bæticolasque viros <a href = "#var1_146">furiis</a> agitabat
+iniquis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_144" id = "not1_144" href = "#line1_144">144.</a>
+<i>rerum habenæ</i>, ut alibi <i>rerum freni</i>, summa imperii.
+&mdash;<i>Hasdrubal</i>, Magonis f., Hamilcaris gener et successor,
+diversus ab Hasdrubale, Hamilcaris f., Hannibalis et Magonis fratre, cui
+bello in Italia orto, Hispania decreta provincia, et ab Hasdrubale,
+Gisgonis f., alio Poenorum duce in Hispania.
+&mdash;<a name = "not1_145" id = "not1_145" href =
+"#line1_145">145.</a>&nbsp;Hispania tribus modis designatur.
+&mdash;<i>vulgus Hiberum</i>, populum Hisp., propr. incolas ejus partis,
+quæ intra Iberum (<i>Ebro</i>) continetur.
+&mdash;<a name = "not1_146" id = "not1_146" href =
+"#line1_146">146.</a>&nbsp;<i>Bæticolasque viros</i>, adcolas Bætis fl.
+(<i>Guadalquivir</i>, corrupto nomine Arab. <i>Wadi al Kabir</i>, h.
+fluvius magnus) qui Hispaniæ Bæticæ nomen dedit. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_234">IX, 234</a>.
+&mdash;Hispanos acerbe et crudeliter <i>agitabat</i>, h. vexabat, ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_530">II, 530</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_700">III, 700</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#line16_683">XVI, 683</a>. Silium,
+communi Romanorum de Poenis judicio, de Hasdrubale nimis inique
+existimare, et ab aliis ejus comitatem humanitatemque, qua Hispanos
+magis, quam bello et armis, sibi conciliaverit, laudari, jam alii
+observarunt. Vid. Liv. XXI,&nbsp;2; Polyb. II, 36; Appian. rer. Hisp. c.
+4 et 6. Silio tamen Fabius ap. Polyb. III,&nbsp;8, pr. adstipulatur, de
+cujus fide adversus Polybium disputavit Ernesti Opusc. philol. pag. 64
+sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_147" id = "line1_147"> </a>
+Tristia corda <a href = "#var1_147">ducis</a>, simul immedicabilis
+<a href = "#var1_147">ira</a>,</p>
+<p><a name = "line1_148" id = "line1_148"> </a>
+<a href = "#var1_147">Et fructus regni feritas</a> erat: asper amore</p>
+<p><a name = "line1_149" id = "line1_149"> </a>
+Sanguinis, <a href = "#var1_149">et metui</a> demens credebat
+honorem;</p>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line1_150" id = "line1_150"> </a>
+Nec nota docilis poena satiare furores.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_147" id = "not1_147" href = "#line1_147">147.</a>
+<i>Tristia corda</i>, severa, inexorabilis, crudelis, sæva mens. Sic
+<i>tristia jussa</i>, h. dura, acerba, <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_2">II,&nbsp;2</a>; <i>dicta</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_548">VII, 548</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_84">XI, 84</a>. Cf. Broukh. et
+Heyne ad Tibull. III, <span class = "smallcaps">iii</span>,&nbsp;35.
+&mdash;<a name = "not1_148" id = "not1_148" href =
+"#line1_148">148.</a>&nbsp;<i>fructus regni feritas</i>, insolentia ejus
+et crudelitas, imperii summa ipsi tradita, crevit et effrenata esse
+cœpit.
+&mdash;<i>asper</i>, flagrans, vel sævus. Vid. Heyne ad Virg. Æ.
+I,&nbsp;14.
+&mdash;<a name = "not1_149" id = "not1_149" href =
+"#line1_149">149.</a>&nbsp;Demeos honorem esse credebat, si metueretur.
+An <i>metui</i> est substant., ut sensus sit, honorem metui committebat,
+firmabat?
+&mdash;<a name = "not1_150" id = "not1_150" href =
+"#line1_150">150.</a>&nbsp;<i>Nec nota</i>, nova, insolita, inaudita.
+Ingenio valebat ad insolitas poenas et exquisita supplicia
+invenienda.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">25</span>
+<p><a name = "line1_151" id = "line1_151"> </a>
+Ore excellentem et spectatum fortibus ausis</p>
+<p><a name = "line1_152" id = "line1_152"> </a>
+Antiqua de stirpe <a href = "#var1_152">Tagum</a>, Superumque
+hominumque</p>
+<p><a name = "line1_153" id = "line1_153"> </a>
+Immemor, erecto <a href = "#var1_153">subfixum</a> robore mœstis</p>
+<p><a name = "line1_154" id = "line1_154"> </a>
+Ostentabat ovans populis sine funere regem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">25</span>
+<a name = "not1_151" id = "not1_151" href = "#line1_151">151.</a>
+Argute exornantur Liviana XXI,&nbsp;2. Silius, ut poeta, isque scenas
+tristiores gravioresque maxime amplectens, hoc sibi licentiæ sumsit, ut
+ex historia mallet ambigua vitiorum Hasdrubalis documenta, quæque in
+pejorem adcipi possent, conligere, qnam expressiora virtutum ejus
+testimonia sequi. Ern.
+&mdash;<a name = "not1_153" id = "not1_153" href =
+"#line1_153">153.</a>&nbsp;<i>robore erecto</i>, cruce: quo supplicio
+Pœni non servos tantum, sed summos æque ac infimos adficere solebant.
+Drak. laudat. Polyb. I,&nbsp;11; Justin. 18, 7; Liv. Epit. XVII. Add.
+Justin. XXII,&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "not1_154" id = "not1_154" href =
+"#line1_154">154.</a>&nbsp;<i>sine funere</i>, insepultum.
+&mdash;<i>Ostentabat</i>, quod summum olim scelus erat et mos
+barbarorum, a quo eos legum latores et philosophi religione sepulturæ
+reducere et avocare studebant. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_671">ad IV, 671</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_156">V,&nbsp;156</a>. Heyne ad Virg. Æn. VI, 325 sq.;
+IX, 485; et Obss. ad Tibull. III, <span class = "smallcaps">ii</span>,
+15. Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xxviii</span>,
+23 sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line1_155" id = "line1_155"> </a>
+Auriferi Tagus adscito cognomine fontis</p>
+<p><a name = "line1_156" id = "line1_156"> </a>
+Perque antra et ripas Nymphis <a href = "#var1_156">ululatus</a>
+Hiberis.</p>
+<p><a name = "line1_157" id = "line1_157"> </a>
+Mæonium non ille vadum, non Lydia mallet</p>
+<span class = "pagenum">26</span>
+<p><a name = "line1_158" id = "line1_158"> </a>
+Stagna sibi, nec qui riguo perfunditur auro</p>
+<p><a name = "line1_159" id = "line1_159"> </a>
+Campum, atque inlatis Hermi flavescit arenis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_155" id = "not1_155" href = "#line1_155">155.</a>
+<i>Auriferi</i>, χρυσοῤῥόου, <i>fontis</i>, Tagi fl. (<i>Taio</i>, seu
+<i>Teio</i>), in quo nunc quidem non arenæ, sed numi tamen et globuli
+aurei aliorumque metallorum partes reperiuntur.
+&mdash;<a name = "not1_156" id = "not1_156" href =
+"#line1_156">156.</a>&nbsp;<i>ululatus</i>, deploratus: <i>ululare</i>
+de quovis sono et cantu tam læto quam tristi, usurpatur, ut ὀλολύζειν et
+ὀλολυγὴ. Vid. Intpp. ad Callim. H. in Del. 258.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_157" id = "not1_157" href = "#line1_157">157.</a>
+<i>Mœonium vadum</i>, Pactolum, Lydiæ fl. auriferum.
+&mdash;<i>mallet</i>, magis optaret, seu permutaret, h. permutasset
+<i>ille</i>, Tagus rex, cum Tagi fl. auro et opibus: h.e. ditissimus rex
+erat idemque (<a class = "crossref" href =
+"#line1_160">v.&nbsp;160&nbsp;sq.</a>) fortissimus. Ludit manifeste
+poeta in <i>Tago</i>; cui nomini quum duplex notio, hominis et fluvii
+auriferi, adhæreret, et nunc efferenda esset sententia hæc: «capturam et
+cædem Tagi reguli Hasdrubali gratam fuisse,» placuit eam ita enunciare:
+hic Tagus Hasdrubali gratior erat, quam Pactolus et Hermus cum toto
+eorum auro; Ernesti, et jam olim Marsus. Quia ratione nihil contortius
+vidi, <i>ille</i> haud dubie est Tagus rex, ad quem et verba, quæ tam
+præcedunt, quam sequuntur, spectant; non Hasdrubal, neque etiam fluvius
+aurifer, quem, ut ceteris præstantem designari putat Lefeb.
+&mdash;<i>Stagna Lydiæ</i>, non Caici, Caystri et aliorum Lydiæ
+fluminum, sed, quoniam de auriferis fluviis sermo est, ejusdem Pactoli,
+qui nunc <i>Sarabat</i> dicitur
+<span class = "pagenum notes">26</span>
+æque ac <i>Hermus</i>, qui cum eo in Ægæum mare eodem alveo profluit.
+Uterque campos Smyrnæ et Phocidis dirimunt et sic fecundos reddunt, unde
+forsan aureas arenas, quæ jam Strabonis ætate frustra quærebantur,
+traxisse feruntur.
+&mdash;<a name = "not1_158" id = "not1_158" href =
+"#line1_158">158.</a>&nbsp;<i>nec qui</i>, etc., conf. Lucan. III, 210,
+et Virg. Ge. II, 137; ubi in nota Heynii pro <i>Drakenb.</i> leg.
+<i>Dausq.</i> Nam prior recte monet, Hermum poetis auriferum dici, et
+<a name = "not1_159" id = "not1_159" href =
+"#line1_159">v.&nbsp;159</a>&nbsp;<i>arenas</i> in campum, non a Pactolo
+in Hermum <i>inlatas</i> innui.
+&mdash;<i>auro riguo</i>, arenis aureis, quæ campum inrigant, vel
+fluvii, campum inrigantis. <i>Riguum</i> dicitur, quod inrigatur, et
+quod rigat. Cf. Virg. Ge. II, 485.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">160</span>
+<p><a name = "line1_160" id = "line1_160"> </a>
+Primus inire manu, postremus ponere Martem.</p>
+<p><a name = "line1_161" id = "line1_161"> </a>
+Quum rapidum effusis ageret sublimis habenis</p>
+<p><a name = "line1_162" id = "line1_162"> </a>
+<a href = "#var1_162">Quadrupedem</a>, non ense virum, non eminus
+hasta</p>
+<p><a name = "line1_163" id = "line1_163"> </a>
+Sistere erat: volitabat ovans, aciesque per ambas</p>
+<p><a name = "line1_164" id = "line1_164"> </a>
+Jam Tagus auratis adgnoscebatur in armis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_160" id = "not1_160" href = "#line1_160">160.</a>
+<i>Primus</i>, etc., cf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_242">v.&nbsp;242</a>. Sic de Hannibale Liv. XXI,&nbsp;4,
+«princeps in prælium ibat, ultimus conserto prælio excedebat.»
+&mdash;<a name = "not1_161" id = "not1_161" href =
+"#line1_161">161.</a>&nbsp;<i>habenis effusis</i>, remissis,
+<i>sublimis</i> eques magis stans quam sedens, in concitato equi cursu,
+Ern.
+&mdash;<a name = "not1_163" id = "not1_163" href =
+"#line1_163">163.</a>&nbsp;<i>erat</i>, dabatur, licebat, ut <i>est</i>,
+<i>erit</i>, <i>fit</i>, <i>fuerit</i>, <i>aderit</i>, ἦν, ἔστι, ἔσται,
+ἔστω, γένοιτο, ἐνδέχοντο, πάρεσται, εἶναι, pro ἐξῆν, ἔξεστι vel ἐστι
+δύναμις, seu θέμις, etc. Vid. Gronov. Obss. IV,&nbsp;8, et Heins. ad
+Ovid. A.&nbsp;A. II, 28.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line1_165" id = "line1_165"> </a>
+Quem postquam diro suspensum robore vidit</p>
+<p><a name = "line1_166" id = "line1_166"> </a>
+<a href = "#var1_166">Deformem leti</a> famulus, clam conripit ensem</p>
+<p><a name = "line1_167" id = "line1_167"> </a>
+<a href = "#var1_167">Dilectum</a> domino, <a href =
+"#var1_167">pernixque inrumpit</a> in aulam,</p>
+<p><a name = "line1_168" id = "line1_168"> </a>
+Atque inmite ferit geminato vulnere pectus.</p>
+<p><a name = "line1_169" id = "line1_169"> </a>
+At Pœni succensi ira, turbataque luctu</p>
+<span class = "linenum">170</span>
+<p><a name = "line1_170" id = "line1_170"> </a>
+Et sævis gens læta, <a href = "#var1_170">ruunt tormentaque
+portant</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_165" id = "not1_165" href = "#line1_165">165.</a>
+Cf. Liv. XXI,&nbsp;2 et 6. Justin. XLIV,&nbsp;2 et 5. Val. Max.
+III,&nbsp;3.
+&mdash;<a name = "not1_166" id = "not1_166" href =
+"#line1_166">166.</a>&nbsp;Livius l.c. Hasdrubalem palam, Appian. de
+reb. Hisp. c. 8, et Hannib. c. 2, ex insidiis in venatione, sed
+Polybius, II, 36, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ καταλύμασι νυκτὸς ὑπὸ τινὸς Κελτοῦ τὸ
+γένος, obtruncatum
+<span class = "pagenum notes">27</span>
+esse tradit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">27</span>
+<p><a name = "line1_171" id = "line1_171"> </a>
+Non ignes candensque chalybs, non verbera passim</p>
+<p><a name = "line1_172" id = "line1_172"> </a>
+Ictibus innumeris lacerum scindentia corpus,</p>
+<p><a name = "line1_173" id = "line1_173"> </a>
+<a href = "#var1_173">Carnificesve</a> manus, penitusve infusa
+medullis</p>
+<p><a name = "line1_174" id = "line1_174"> </a>
+Pestis, et in medio <a href = "#var1_174">lucentes</a> vulnere
+flammæ</p>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line1_175" id = "line1_175"> </a>
+Cessavere: ferum visu dictuque, per artem</p>
+<p><a name = "line1_176" id = "line1_176"> </a>
+Sævitiæ extenti, quantum tormenta <a href =
+"#var1_176">jubebant</a>,</p>
+<p><a name = "line1_177" id = "line1_177"> </a>
+Creverunt artus, atque, omni sanguine <a href =
+"#var1_177">rapto</a>,</p>
+<p><a name = "line1_178" id = "line1_178"> </a>
+Ossa <a href = "#var1_178">liquefactis</a> fumarunt <a href =
+"#var1_178">fervida</a> membris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_171" id = "not1_171" href = "#line1_171">171.</a>
+Candentes laminæ in quæstionibus et tormentis adhiberi solebant. Vid.
+Cic. Verr. V,&nbsp;63.
+&mdash;<a name = "not1_173" id = "not1_173" href =
+"#line1_173">173.</a>&nbsp;<i>Carnifices manus</i>, ut <i>vindices
+manus</i>, ap. Prudent. X,&nbsp;447; <i>carnifices epulæ</i> et
+<i>pedes</i> ap. Claud. b. Gild. 179, et Martial. XII, 48; <i>virgulta
+valle</i>, h. virgultis obsita inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_354">XII, 354</a>; <i>grex minister</i>, <a class =
+"crossref missing" href = "bookXI.html#line11_274" title = "recte 274">XI, 277</a>; <i>jussum magistrum</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_387">III, 387</a>&nbsp;et, quod ibi Drak. monet,
+<i>manus serva</i>, Ovid. Epist. X,&nbsp;90; <i>torus maritus</i>, ib.
+II, 41; <i>ventus pluvius</i>, Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xvii</span>,&nbsp;4; <i>aræ dominæ</i>, Stat. Th.
+V,&nbsp;588; <i>animi mares</i>, Appul. Met. III, p.&nbsp;131; et
+Elmenh. <i>tempestas autumna</i>, Gell. XIX,&nbsp;7; <i>genius
+maritus</i>, Ennod. Ticin. I,&nbsp;4; <i>vitis autumna</i>, Tertull.
+judic. Dom. 4; <i>juvenca cornua</i>, Pith. Catal. p.&nbsp;m. 572. Cf.
+Gronov. Obss. III, 24; Heins. ad Ovid. Epist. II, 74; III, 100; IV, 12;
+IX, 86; XIV, 19 inpr.; XV, 83; ad ej. Met. III, 728; ad Claud. nupt.
+Hon. et <ins class = "correction" title = "sic scriptum: ‘Marcia’ pro ‘Maria’?">Marc.</ins> 88; b. Gild. v.&nbsp;407; laud. Stil. I,&nbsp;121;
+et ad Petron. c.&nbsp;35.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_174" id = "not1_174" href =
+"#line1_174" title = "numerus deest">174.</a>&nbsp;<i>infusa medullis
+Pestis</i>, laminæ ardentes inustæ. <i>Pestis</i>, seu <i>lues</i>,
+quidquid noxium et exitiosum est, ὄλεθρος. Vid. Intpp. ad Val. Fl. II,
+498; et Heins. ad Ovid. Met. IX, 197; h.l. ignis, ut passim. Vid. Ind.
+et Virg. Æn. V,&nbsp;683; IX, 540&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "not1_175" id = "not1_175" href =
+"#line1_175">175.</a>&nbsp;<i>ferum visu dictuque</i>, δεινὸν ἰδεὶν καὶ
+λέγειν. Cf. Heyne ad Virg. Æn. III, 621.
+&mdash;<a name = "not1_176" id = "not1_176" href =
+"#line1_176">176.</a>&nbsp;<i>extenti</i> equuleo. Comparant Senec.
+Epist. 67; Prudent. hymn. I, περὶ στεφ. v.&nbsp;105, et in Romano
+v.&nbsp;109.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_179" id = "line1_179"> </a>
+Mens intacta manet; superat, ridetque dolores,</p>
+<span class = "pagenum">28</span>
+<span class = "linenum">180</span>
+<p><a name = "line1_180" id = "line1_180"> </a>
+Spectanti similis, fessosque labore ministros</p>
+<p><a name = "line1_181" id = "line1_181"> </a>
+Increpitat, dominique crucem clamore reposcit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_179" id = "not1_179" href = "#line1_179">179.</a>
+<i>Mens intacta</i> scil. doloribus, ut <i>tangi</i> h.e. adfici
+<i>dolore</i> dixit Prop. III, <span class = "smallcaps">vii</span>, 68
+(al. III, <span class = "smallcaps">vi</span>, 34), et alii <i>tangi
+cupidine</i>, <i>religione</i>,
+<span class = "pagenum notes">28</span>
+etc. Withof. conj. <i>invicta</i>. Non male: sed illud exquisitius. Cf.
+Liv. XXI,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not1_181" id = "not1_181" href =
+"#line1_181">181.</a>&nbsp;<i>Increpitat</i>, reprehendit et objurgat,
+nisi malis exhortatur, ut ap. Virg. Æn. I,&nbsp;738, ubi vid. Heyne. En
+summa dolorum contemtio!
+&mdash;<i>reposcit</i> pro simpl. poscit, vel sæpius poscit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_182" id = "line1_182"> </a>
+Hæc inter spretæ miseranda piacula pœnæ,</p>
+<p><a name = "line1_183" id = "line1_183"> </a>
+Erepto trepidus ductore exercitus, una</p>
+<p><a name = "line1_184" id = "line1_184"> </a>
+Hannibalem voce atque alacri certamine poscit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_182" id = "not1_182" href = "#line1_182">182.</a>
+Inter funesta iræ piacula et pœnas, a Tagi famulo sumtas, qui eas
+spernebat, etc.
+&mdash;<a name = "not1_184" id = "not1_184" href =
+"#line1_184">184.</a>&nbsp;Cf. Liv. XXI,&nbsp;3; et Virg. Æ. VII, 472
+sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">185</span>
+<p><a name = "line1_185" id = "line1_185"> </a>
+<a href = "#var1_185">Hinc</a> studia adcendit patriæ virtutis
+imago,</p>
+<p><a name = "line1_186" id = "line1_186"> </a>
+Hinc fama in populos jurati <a href = "#var1_186">didita</a> belli,</p>
+<p><a name = "line1_187" id = "line1_187"> </a>
+Hinc virides ausis <a href = "#var1_187">anni</a> fervorque decorus,</p>
+<p><a name = "line1_188" id = "line1_188"> </a>
+Atque armata dolis mens et vis insita fandi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_185" id = "not1_185" href = "#line1_185">185.</a>
+<i>studia adcendit</i>, favorem ei <ins class = "correction" title =
+"‘couciliat’ legitur">conciliat</ins>. Factiones, σπουδὰς, exponit Burm.
+ad Val. Fl. III, 628.
+&mdash;<a name = "not1_186" id = "not1_186" href =
+"#line1_186">186.</a>&nbsp;<i>jurati</i>, quod adversus Romanos se
+gesturum esse patri jurasset.
+&mdash;<a name = "not1_187" id = "not1_187" href =
+"#line1_187">187.</a>&nbsp;<i>virides ausis anni</i>, ætas ad audendum
+resque præclaras gerendas idonea, ob vigorem; unde <i>viridis</i>
+plerumque juventus dicitur. Ἄνθος ἥβας ἄρτι κυμαίνει, dixit Pind. Pyth.
+IV, 281. Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_255">III,
+255</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_570">V,&nbsp;570</a>; et Virg. Æn. V,&nbsp;295;
+<i>viridi juventa</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_189" id = "line1_189"> </a>
+Primi ductorem <a href = "#var1_189">Libyes</a> clamore salutant;</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line1_190" id = "line1_190"> </a>
+Mox et Pyrenes populi, et bellator Hiberus:</p>
+<p><a name = "line1_191" id = "line1_191"> </a>
+Continuoque ferox oritur fiducia menti,</p>
+<p><a name = "line1_192" id = "line1_192"> </a>
+Cessisse imperio tantum terræque marisque.</p>
+<p><a name = "line1_193" id = "line1_193"> </a>
+Æoliis candens austris et lampade Phœbi</p>
+<p><a name = "line1_194" id = "line1_194"> </a>
+<a href = "#var1_194">Æstifero</a> Libye <a href = "#var1_194">torquetur
+subdita</a> Cancro,</p>
+<span class = "pagenum">29</span>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line1_195" id = "line1_195"> </a>
+Aut ingens Asiæ latus, aut pars tertia <a href =
+"#var1_195">terris</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_189" id = "not1_189" href = "#line1_189">189.</a>
+Populi tam Africæ, quam Hispaniæ eum imperatorem salutant. Illorum terra
+describitur v.&nbsp;193... 219, horum <a class = "crossref" href =
+"#line1_220">220... 238</a>. Ipsi autem nominatim recensentur <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_231">III, 231 sqq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_193" id = "not1_193" href = "#line1_193">193.</a>
+Non nisi fines imperii Carth. declarandi erant, quod
+<span class = "pagenum notes">29</span>
+ex v.&nbsp;191... 193, intelligitur. Hunc parum apte h.l. totius Lybiæ
+situs, termini, cæli solique diversitas, et variæ veterum sententiæ de
+terræ divisione memorantur, doctrinæ ostentandæ causa.
+&mdash;<a name = "not1_195" id = "not1_195" href =
+"#line1_195">195.</a>&nbsp;Conf. Lucan. IX, 411 seq. Non defuisse inter
+veteres, qui Africam vel ad Europam, vel ad Asiam referrent, nota res
+est. Præter Lucan. l.c., vid. Agathem. II,&nbsp;2. Sallust. Jug. 17.
+Varr. R.&nbsp;R. I, et L.&nbsp;L. IV,&nbsp;2. Plin. III,&nbsp;1 Eustath.
+ad Dionys. Per. 8; et Morus ad Isocrat. Paneg. cap. 48 pr.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_196" id = "line1_196"> </a>
+Terminus huic <a href = "#var1_196">roseos</a> amnis Lageus ad ortus</p>
+<p><a name = "line1_197" id = "line1_197"> </a>
+Septeno inpellens tumefactum gurgite pontum:</p>
+<p><a name = "line1_198" id = "line1_198"> </a>
+At qua diversas clementior adspicit Arctos,</p>
+<p><a name = "line1_199" id = "line1_199"> </a>
+Herculeo dirimente freto, diducta propinquis</p>
+<span class = "linenum">200</span>
+<p><a name = "line1_200" id = "line1_200"> </a>
+Europes videt arva jugis: ultra obsidet æquor;</p>
+<p><a name = "line1_201" id = "line1_201"> </a>
+Nec patitur nomen proferri longius Atlas,</p>
+<p><a name = "line1_202" id = "line1_202"> </a>
+Atlas subducto <a href = "#var1_202">tracturus</a> vertice cælum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_196" id = "not1_196" href = "#line1_196">196.</a>
+Sic et Plin. III,&nbsp;1, et alii. Nam veteres Geographi vel totam
+Ægyptum, vel ejus partem Asiæ partibus adjecerunt, excepto Strab. I,
+p.&nbsp;60 sq. qui, Arabico sinu inter Asiam Africamque termino
+constituto, eam Africæ adjungit.
+&mdash;<i>roseos ad ortus</i> sc. solis. ῥοδοδάκτυλος Ἠώς.
+&mdash;Nilus dicitur h.l. <i>amnis Lageus</i>, h. Ægyptius, a Ptolemæo
+Lagi f., clarissimo Ægypti rege. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_322">X,&nbsp;322</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_592">XVII, 592</a>, et Lucan. I,&nbsp;684.
+&mdash;<a name = "not1_197" id = "not1_197" href =
+"#line1_197">197.</a>&nbsp;<i>Septeno gurgite</i> in mare fluit, h.
+septem ostiis, quæ adhuc supersunt, teste Pocockio Itin. T.&nbsp;I,
+p.&nbsp;29 sq., 433 sq. vers. german.
+&mdash;<a name = "not1_198" id = "not1_198" href =
+"#line1_198">198.</a>&nbsp;<i>At qua</i> parte <i>clementior</i>,
+temperatior calore et frigore, <i>adspicit</i>, sita est versus
+<i>Arctos diversas</i>, Ursam majorem et minorem, Helicen et Cynosuram,
+h. septemtrionem.
+&mdash;<i>Arctos diversas</i>, ut <i>non æquas</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_192">III, 192</a> ubi vid. not.
+&mdash;<a name = "not1_199" id = "not1_199" href =
+"#line1_199">199.</a>&nbsp;<i>diducta</i>, diremta, divisa,
+<i>jugis</i>, montibus, Calpe et Abyla. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_141">ad v.&nbsp;141, 142</a>.
+&mdash;<a name = "not1_200" id = "not1_200" href =
+"#line1_200">200.</a>&nbsp;<i>obsidet</i>, claudit, terminat.
+&mdash;<i>æquor</i>, mare Atlanticum.
+&mdash;<a name = "not1_201" id = "not1_201" href =
+"#line1_201">201.</a>&nbsp;Atlas in occidentali Africæ ora ejus terminus
+est.
+&mdash;<i>nomen</i> Libyæ, h. Libyam ipsam <i>proferri</i>, longius
+protendi.
+&mdash;<a name = "not1_202" id = "not1_202" href =
+"#line1_202">202.</a>&nbsp;Manifesta imitatio ornatissimi loci Virg. Æ.
+IV, 246 sq., ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>tracturus</i> secum, detracturus cælum, si caput oneri
+<span class = "pagenum notes">30</span>
+subtraheret.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">30</span>
+<p><a name = "line1_203" id = "line1_203"> </a>
+Sidera nubiferum fulcit caput, æthereasque</p>
+<p><a name = "line1_204" id = "line1_204"> </a>
+Erigit æternum compages ardua cervix:</p>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line1_205" id = "line1_205"> </a>
+Canet barba gelu, frontemque inmanibus umbris</p>
+<p><a name = "line1_206" id = "line1_206"> </a>
+Pinea silva premit; <a href = "#var1_206">vastant</a> cava tempora
+venti,</p>
+<p><a name = "line1_207" id = "line1_207"> </a>
+Nimbosoque ruunt spumantia flumina rictu.</p>
+<p><a name = "line1_208" id = "line1_208"> </a>
+Tum geminæ laterum <a href = "#var1_208">cautes</a> maria alta
+fatigant;</p>
+<p><a name = "line1_209" id = "line1_209"> </a>
+Atque ubi fessus equos Titan inmersit anhelos,</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line1_210" id = "line1_210"> </a>
+Flammiferum condunt fumanti gurgite currum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_203" id = "not1_203" href = "#line1_203">203 sq.</a>
+Hinc eum κίονα τοῦ οὐρανοῦ λέγουσι οἱ ἐπιχώριοι εἶναι, teste Herodoto
+IV, 184. Cf. Heyne l.c.
+&mdash;<a name = "not1_204" id = "not1_204" href =
+"#line1_204">204.</a>&nbsp;<i>Erigit</i>, fert.
+&mdash;<a name = "not1_206" id = "not1_206" href =
+"#line1_206">206.</a>&nbsp;<i>Pinea silva</i> Atlantis, quem Pausan.
+Att. 53 dicit ἄβατον ὑπὸ ὕδατος καὶ δένδρων, ἃ διὰ παντὸς πέφυκε, Ern.
+Cf. Heyne ad Virg. Æ. IV, 249.
+&mdash;<a name = "not1_207" id = "not1_207" href =
+"#line1_207">207.</a>&nbsp;<i>rictu Nimboso</i>, ore nimbis ventisque
+pulsato.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_208" id = "not1_208" href = "#line1_208">208.</a>
+<i>laterum cautes</i>, h. cautes, sc. brachia Atlantis, quæ ab utroque
+ejus latere in mare procurrunt.
+&mdash;<i>fatigant</i>, commovent, turbant. Vid. <a class = "crossref"
+href = "#not1_63">ad v.&nbsp;63</a>.
+&mdash;<i>cautes</i>, quod Drak. monet, <i>maria fatigant</i>, cum undis
+undique inpactis resistunt et impetum fluctuum frangunt, quo sensu
+<i>lassare</i> et <i>prædelassare</i> dixerunt Ovid. Met. XI, 729, et
+Lucan. II, 618; VI, 265; IX, 453.
+&mdash;<i>maria alta</i>, mare Atlanticum, ut mox <i>gurges</i>.
+&mdash;<a name = "not1_209" id = "not1_209" href =
+"#line1_209">209.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æ. IX, 913.
+&mdash;<a name = "not1_210" id = "not1_210" href =
+"#line1_210">210.</a>&nbsp;<i>fumanti gurgite</i> ob. vapores, quos, si
+procul spectes, sol tum producere videtur.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_211" id = "line1_211"> </a>
+Sed qua se campis squalentibus Africa tendit,</p>
+<span class = "linenum">212</span>
+<p><a name = "line1_212" id = "line1_212"> </a>
+Serpentum largo coquitur fecunda veneno.</p>
+<span class = "pagenum">31</span>
+<p><a name = "line1_213" id = "line1_213"> </a>
+Felix qua pingues mitis plaga temperat agros,</p>
+<p><a name = "line1_214" id = "line1_214"> </a>
+Nec Cerere Hennæa, Phario nec victa colono.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_211" id = "not1_211" href = "#line1_211">211.</a>
+Sub zona torrida.
+&mdash;<i>campis squalentibus</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_655">III, 655</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_375">IV, 375</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_373">XII, 373</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_591">XIV, 591</a>, qui nimio solis et cancri ardore
+exusti, sordido colore ac nitore pulverulento obducti, tristes adspectu,
+inornati, vel inculti et steriles sunt, ut <i>horrens</i> campus ap.
+Virg. Ge. III, 161, et στυφελὴ χθῶν ap. Apoll. II, 1007; III, 411; quam
+Schol. exponit τραχεῖαν καὶ σκληράν: nisi poeta simul ad serpentes
+respexit, quorum mentio fit v. sq. nam Libyæ <i>humus serpentibus atris
+squalet</i>, ut utar verbis Ovid. Met. XIV, 410, et Lucan. IX, 384, et
+<i>squalere</i> est voc. propr. de serpentibus v.c. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_547">II, 547</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_585">585</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_209">III, 209</a>; <a class = "crossref" href
+= "bookXIII.html#line13_643">XIII, 643</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_139">XV, 139</a>. Vid. de hoc verbo Heyne ad Virg.
+Ge. IV, 91; Æn. X,&nbsp;314, et XII, 87. Alii, v.c. D.&nbsp;Heins. ad
+III, 655. Drak. ad XII, 373, et Ern. ad Tac. Ann. XV, 42, <i>squalentem
+campum</i> interpretantur τὸ ἄνομβρον πεδίον, ut <i>squalens</i>
+significet siccum, aridum, quemadmodum τὸ αὐχμηρὸν sit id. qd. τὸ
+ῥυπαρὸν vel τὸ ἄνομβρον.
+&mdash;<a name = "not1_212" id = "not1_212" href =
+"#line1_212">212.</a>&nbsp;<i>coquitur</i> pro tingitur, inficitur;
+<span class = "pagenum notes">31</span>
+sed vi caloris, quo id efficitur, simul expressa.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_213" id = "not1_213" href = "#line1_213">213.</a>
+<i>Felix</i>, fertilis, εὐδαίμων. Strab. II, eadem regio. Cf. <a class =
+"crossref missing" href = "bookIV.html#not4_357" title = "recte 357">ad
+IV, 359</a>.
+&mdash;<a name = "not1_214" id = "not1_214" href =
+"#line1_214">214.</a>&nbsp;Nec Siciliæ, nec Ægypto fertilitate cedit.
+&mdash;<i>Cerere Hennæa</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_93">ad v.&nbsp;93</a>.
+&mdash;<i>Pharos</i>, parva Ægypti ins., cum Alexandria aggere
+(heptastadio) et ponte olim juncta, et notissima vel ob turrim excelsam
+et marmoream ejusdem nominis, a Ptolemæo Philadelpho per Sostratum
+Cnidium exstructam, in qua ignes nocturni erant et speculum arte
+elaboratum. Totam Ægyptum designat ap. Lucan. VIII, 433. Stat. Silv.
+III, <span class = "smallcaps">ii</span>, <ins class = "correction"
+title = "202’ legitur">22</ins>&nbsp;al.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line1_215" id = "line1_215"> </a>
+Hic passim exsultant <a href = "#var1_215">Nomades</a>, gens inscia
+freni;</p>
+<p><a name = "line1_216" id = "line1_216"> </a>
+Quîs inter geminas per ludum mobilis aures</p>
+<p><a name = "line1_217" id = "line1_217"> </a>
+Quadrupedem flectit non cedens virga lupatis.</p>
+<p><a name = "line1_218" id = "line1_218"> </a>
+Altrix bellorum bellatorumque virorum</p>
+<p><a name = "line1_219" id = "line1_219"> </a>
+Tellus, nec fidens nudo sine fraudibus ensi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_215" id = "not1_215" href = "#line1_215">215.</a>
+<i>exsultant</i> equis, ut apud Virg. Æn. XI, 648, 663, exquisite de
+gente vaga et feroci.
+&mdash;<i>gens inscia freni</i>, quæ equos sine frenis, virga regit, ut
+hodie Mauri in Africa. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_64">II, 64</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_293">III, 293</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_200">XVI, 200</a>. Intpp. ad Virg. Æn. IV, 41.
+Lucan. IV, 682. Herodian. VII,&nbsp;9.
+&mdash;<a name = "not1_217" id = "not1_217" href =
+"#line1_217">217.</a>&nbsp;<i>lupata</i>, seu <i>lupi</i>, λύκοι, frena
+asperrima, aculeis ferreis et inæqualibus, instar dentium lupinorum,
+quibus Galli utebantur ad equos feroces domandos, ut ap. Virg. Ge. III,
+208. Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">viii</span>,&nbsp;6&nbsp;al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_218" id = "not1_218" href = "#line1_218">218.</a>
+<i>Altrix tellus</i>, θρέπτειρα, μήτηρ, patria: quæ multa concitavit
+bella virosque fortes, Masinissam, Syphacem, Micipsam, Jugurtham et
+alios, genuit.
+&mdash;<a name = "not1_219" id = "not1_219" href =
+"#line1_219">219.</a>&nbsp;<i>nudo ensi</i>, μόνῳ τῷ ξίφει, ut γυμνὸς
+pro μόνος, D.&nbsp;Heins. et Drak. coll. XIII, 161, 198; Ovid. Met.
+XIII, 159. Lucan. III, 481; IX, 593 al. Cf. Burm. ad Petron.
+cap.&nbsp;88.
+&mdash;<i>fraudes</i> de dolis adcipit D.&nbsp;Heins., ut <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#line6_307">VI, 307</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_52">XII, 52</a>. Dausq. de
+veneno, quo barbari gladios et tela inficere solent, quod de Dacis et
+Getis ex pluribus Ovidii locis notum est. Cf. <a class = "crossref" href
+= "#line1_322">v.&nbsp;322, 326</a>, et Heyne ad Virg. Æn. IX, 773, et
+X,&nbsp;140. Drak. comparat Lucan. VIII, 303, 304.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">220</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_220" id = "line1_220"> </a>
+Altera complebant Hispanæ castra cohortes,</p>
+<p><a name = "line1_221" id = "line1_221"> </a>
+Auxilia <a href = "#var1_221">Europa</a> genitoris parta tropæis.</p>
+<span class = "pagenum">32</span>
+<p><a name = "line1_222" id = "line1_222"> </a>
+Martius <a href = "#var1_222">hinc sonipes</a> campos hinnitibus
+inplet,</p>
+<p><a name = "line1_223" id = "line1_223"> </a>
+Hinc juga cornipedes erecti bellica raptant:</p>
+<p><a name = "line1_224" id = "line1_224"> </a>
+Non Eleus eat campo ferventior axis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_220" id = "not1_220" href = "#line1_220">220.</a>
+Altera, et quidem præstantissima exercitus pars erant Hispani. Cf. Liv.
+XXVII, 14.
+&mdash;<a name = "not1_221" id = "not1_221" href =
+"#line1_221">221.</a>&nbsp;<i>Europa</i>, in&nbsp;E.
+&mdash;<i>genitoris</i>, Hamilcaris.&mdash;
+<span class = "pagenum notes">32</span>
+<i>tropæis</i>, victoriis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_222" id = "not1_222" href = "#line1_222">222.</a>
+Hispania præstantissimos equites et equos præbuit. Hæc quam ornate
+splendideque expressit!
+&mdash;<i>campos hinnitibus inplet</i>, ut ap. Virg. Ge. III, 94.
+&mdash;<a name = "not1_223" id = "not1_223" href =
+"#line1_223">223.</a>&nbsp;<i>juga bellica</i>, currum bellicum, cui
+agitando generosiores equi olim adhibebantur.
+&mdash;<a name = "not1_224" id = "not1_224" href =
+"#line1_224">224.</a>&nbsp;<i>axis Eleus</i>, currus in Olympiis, quæ
+Elide, prope Alpheum agebantur.
+&mdash;<i>ferventior</i>, celerius.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line1_225" id = "line1_225"> </a>
+Prodiga gens animæ, et properare facillima mortem.</p>
+<p><a name = "line1_226" id = "line1_226"> </a>
+Namque ubi transcendit florentes viribus annos,</p>
+<p><a name = "line1_227" id = "line1_227"> </a>
+Inpatiens ævi spernit novisse senectam,</p>
+<p><a name = "line1_228" id = "line1_228"> </a>
+Et fati modus in dextra est. Hic omne metallum:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_225" id = "not1_225" href = "#line1_225">225.</a>
+Hispanos olim ad αὐτοχειρίαν admodum proclives fuisse, more eorum, qui,
+quum natura timidi sint et melancholici, facile malis adflicti animum
+despondent, plures testantur v.c. Liv. XXXIV, 17, et Justin.
+XLIV,&nbsp;2.
+&mdash;<i>prodiga animæ</i>, vitam spernens et profundens, tanquam rem
+vilem. conf. Hor. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xii</span>, 38,
+et quæ loca Drak. laudat, Ovid. Am. III, <span class =
+"smallcaps">ix</span>, 64. Stat. Th. <ins class = "correction" title =
+"sic legitur: recte ‘III, 603’">III, <span class =
+"smallcaps">lxix</span>, 602</ins> (<i>largus animæ</i>). Claud. in
+Rufin. II, 183, et Prudent. περὶ στεφ. hymn. II, 17. Sic et <i>projicere
+animam</i>, <i>vitam</i>, etc. Vid. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_226">ad V,&nbsp;226</a>. Sic <i>saxo</i>, h.e.
+præcipitio mortem adcelerant Cantabri inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_328">III, 328 sq.</a> Vel alio modo teste Strab.
+I.&nbsp;c. et gladio Iazyges, de quibus vid. Val. Fl. VI, 123&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_227" id = "not1_227" href =
+"#line1_227">227.</a>&nbsp;<i>Inpatiens ævi</i>, vitæ pertæsus,
+<i>spernit</i>, non vult, recusat, ut ap. Ovid. Met. IX, 117, et Hor.
+Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;21.
+&mdash;<a name = "not1_228" id = "not1_228" href =
+"#line1_228">228.</a>&nbsp;<i>Fati modus</i>, vitæ, fato adsignatæ,
+finis et terminus, <i>in dextra est</i>, dextra vitæ finem imponit; h.
+ipsa necem sibi consciscit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_328">III, 328</a>. Strab. III, p.&nbsp;156, 249.
+Montes Hispaniæ, quos veteres auctt. miris laudibus prædicant, nunc
+quoque omnibus metallis abundant, sed inpr. ferrum effoditur, et aurum
+argentumque eorum, quamdiu America utrumque copiose suppeditat, in
+futura fere tempora reservatur. De copia et celebritate auri Fodinarum
+in terris Callaicorum, Asturum et Cantabrorum, quibuscum Hannibali multæ
+gravesque fuerunt pugnæ, (unde <i>debellata procul</i>, etc. inf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_59">IV, 59</a>) Cf. Hens.
+ad Claud. Cons. Prob. v.&nbsp;49; et Laud. Seren. v.&nbsp;75.
+Withof.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_229" id = "line1_229"> </a>
+Electri gemino pallent de semine venæ,</p>
+<span class = "pagenum">33</span>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line1_230" id = "line1_230"> </a>
+Atque atros chalybis fetus humus horrida nutrit.</p>
+<p><a name = "line1_231" id = "line1_231"> </a>
+Sed scelerum causas operit Deus. Astur avarus</p>
+<p><a name = "line1_232" id = "line1_232"> </a>
+Visceribus laceræ telluris mergitur imis,</p>
+<p><a name = "line1_233" id = "line1_233"> </a>
+Et redit infelix effosso concolor auro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_229" id = "not1_229" href = "#line1_229">229.</a>
+<i>Electrum</i>, ἤλεκτρον, h.l. non succinum, gemma illa ex resina, quam
+nos <i>Bernstein</i>, seu <i>Agtstein</i>, vocamus, sed nobilius metalli
+genus, cujus quatuor partes auro constant et quinta argento, ut ap. Hom.
+Od. δ, 73; ο, 459; ς, 295. Ovid. Met. XV, 319, al. Vid. loc. class.
+Plin. XXXIII,&nbsp;4, s.&nbsp;23,
+<span class = "pagenum notes">33</span>
+et Intpp. ad Virg. Ge. III, 522, et Æn. VIII, 402, 624.
+&mdash;<i>gemino de semine</i>, h. auro et argento.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_231" id = "not1_231" href = "#line1_231">231.</a>
+Conf. egregius Ovidii locus, Met. I,&nbsp;137 sqq.
+&mdash;<i>Astur</i>, etc. Comparant verba Plin. XXXIII,&nbsp;4,
+«Plurimum <i>auri</i> Asturia gignit; neque in alia parte terrarum tot
+sæculis hæc fertilitas.»
+&mdash;<a name = "not1_233" id = "not1_233" href =
+"#line1_233">233.</a>&nbsp;Silius hunc versum, quod alios jam monuisse
+video, debet Statio Silv. IV,&nbsp;7, 15, 16. Cf. Barth. et Gesn. ad
+Claud. in Cons. Mall. Theod. 41.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_234" id = "line1_234"> </a>
+<a href = "#var1_234">Hinc</a> certant, Pactole, tibi Duriusque,
+Tagusque,</p>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line1_235" id = "line1_235"> </a>
+Quique super <a href = "#var1_235">Gravios</a> lucentes volvit
+arenas,</p>
+<span class = "pagenum">34</span>
+<p><a name = "line1_236" id = "line1_236"> </a>
+Infernæ populis referens oblivia Lethes.</p>
+<p><a name = "line1_237" id = "line1_237"> </a>
+Nec Cereri terra indocilis, nec inhospita Baccho,</p>
+<p><a name = "line1_238" id = "line1_238"> </a>
+Nullaque Palladia sese magis arbore tollit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_234" id = "not1_234" href = "#line1_234">234.</a>
+<i>certant tibi</i>, ut <i>pugnare</i>, <i>contendere</i>,
+<i>bellare</i>, <i>luctari alicui</i>. Vid. hæc verba in Ind. Id
+potissimum moneo, ne quis cum Drak. ad IV, 592 <i>luctari</i> pro
+<i>obluctari</i> positum, vel cum N.&nbsp;Heins. ad XIV, 454,
+<i>obluctari</i> legendum censeat. Est potius græca loquendi forma, pro
+<i>certare</i>, etc. cum aliquo, ut μάχεσθαι, vel ἐρίζειν τινὶ h. σύν
+τινί.
+&mdash;In <i>Durio</i> (<i>Duero</i>) olim aurum, quod nunc frustra in
+eo, æque ac in Lethe, quæritur, repertum aureumque inde sceptrum Joannis
+III, confectum dicitur.
+&mdash;<a name = "not1_235" id = "not1_235" href =
+"#line1_235">235.</a>&nbsp;<i>Gravii</i>, populus Hispaniæ Tarrac.,
+inter Lethen et Durium. Conf. V.L. et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_366">III, 366</a>. Ubi Silius <i>Gravios
+violato</i>, h. corrupto <i>nomine Graium</i>, adeoque quasi Graios
+dici, et Græcorum coloniam esse memorat; captus forte perverso Romanorum
+studio et more, urbium populorumque nomina et origines a Græcis
+repetendi, de. quo vid. Heyne Exc. IV, ad Virg. Æn. VII, p.&nbsp;118 sq.
+ed. prior. Sed vera quoque historia subesse potest: nam Diomedem certe,
+priusquam in Italia consideret, in Hispaniam venisse, testatur Dionys.
+Per. v.&nbsp;483 sqq. quem Silii narrationi <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_366">III, 366 sq.</a>&nbsp;favere jam monuit Drak.
+ad XVI, 368: Nollem itaque Cellario miram oscitantiam, et poetæ turpem
+errorem exprobrasset Lefeb., qui non minus turpiter errat, putans,
+veteres <i>Grabios</i> esse Sarmatas, seu Scythas, quorum nomen hodie
+supersit in Polonia et Germania, ubi plura loca nomine <i>Grabow</i>, et
+Sarmatas in Hispania memorari <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_384">III, 384</a>. Ab iisdem nomen <i>Graviscæ</i>,
+seu Grabiscæ <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_475">VIII, 475</a>, deducendum putat, ut alia
+passim.
+&mdash;<i>lucentes</i>, aureas. Terra tam agri, quam vini culturæ
+<span class = "pagenum notes">34</span>
+idonea.
+&mdash;<a name = "not1_236" id = "not1_236" href =
+"#line1_236">236.</a>&nbsp;<i>Lethes</i>, ὁ&nbsp;Λήθης (vel ὁ&nbsp;τῆς
+Λήθης Strab., <i>Oblivionis fluvius</i> Plin.), qui et <i>Limæas</i>,
+<i>Limæa</i>, <i>Limeas</i>, <i>Limia</i> et <i>Limius</i>, nunc
+<i>Lima</i> vocatur, Hispaniæ citerioris, seu Tarrac. fl., inter Durium
+et Minium, diversus ab inferorum fluvio, qui <i>Lethe</i>, Λήθη, femin.
+genere, ἀπὸ τῆς λήθης, h. ab oblivione, dicitur. Lusitani Celtici,
+Guadianam s. Anam fl. adcolentes, illum cum Turdulis, bell; sociis, olim
+trajecisse, deinde, orta ibi seditione, ducem communem amisisse, et
+tandem offensionum oblitos terræque amœnitate captos, sedem eo loco
+communem stabilemque fixisse perhibentur: unde fluvius ille, æque ac
+Lethe apud inferos, (unde <i>referens obliv. I.&nbsp;L.</i>) vi aquis
+propria, patriæ rerumque præteritarum oblivionem inducere credebatur et
+<i>Oblivio</i> nominari solebat. Quam diuturna et constans hæc fama
+fuerit, vel ex eo patet, quod D.&nbsp;Junius Brutus, A.U. <span class =
+"smallroman">DCXVII</span> pro consule huc missus, milites nec precibus
+nec minis ad flumen illud transmittendum inpellere potuit. Vid. Flor.
+II, 17. Liv. Epit. LV. Mel. III,&nbsp;1. Ptol. II,&nbsp;6. Plin. IV, 22
+s. 35. Plutarch. Qu. Rom. p.&nbsp;272. Strab. III, p.&nbsp;153, C; et
+Appian. de reb. Hispan. c. 71 sqq. ubi vid. Cl. Schweighæus.
+T.&nbsp;III, p.&nbsp;295&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_237" id = "not1_237" href = "#line1_237">237.</a>
+<i>Cereri indocilis</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_11">XI, 11</a>.
+&mdash;<a name = "not1_238" id = "not1_238" href =
+"#line1_238">238.</a>&nbsp;<i>Palladia arbore</i>, Palladi sacra, oliva.
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_324">III,
+324</a>, <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_405">405</a>,
+ubi vid. not.
+&mdash;<i>Olea non alia major in Bætica arbor</i>, Plin. XVII, 12.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_239" id = "line1_239"> </a>
+Hæ postquam Tyrio gentes cessere tyranno,</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line1_240" id = "line1_240"> </a>
+<a href = "#var1_240">Utque</a> dati rerum freni, nunc arte paterna</p>
+<p><a name = "line1_241" id = "line1_241"> </a>
+<a href = "#var1_241">Conciliare viros; armis consulta</a> Senatus</p>
+<p><a name = "line1_242" id = "line1_242"> </a>
+Vertere, nunc donis: primus sumsisse laborem,</p>
+<p><a name = "line1_243" id = "line1_243"> </a>
+Primus iter carpsisse pedes, partemque subire,</p>
+<p><a name = "line1_244" id = "line1_244"> </a>
+Si valli festinet opus: nec cetera segnis,</p>
+<span class = "linenum">245</span>
+<p><a name = "line1_245" id = "line1_245"> </a>
+Quæcumque ad laudem stimulant: somnumque negabat</p>
+<p><a name = "line1_246" id = "line1_246"> </a>
+<a href = "#var1_246">Naturæ</a>, noctemque vigil ducebat in <a href =
+"#var1_246">armis;</a></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_239" id = "not1_239" href = "#line1_239">239.</a>
+<i>Tyrio tyranno</i>. Hannibali, cujus indolem et naturam iisdem fere
+coloribus adumbrat Liv. XXI,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not1_240" id = "not1_240" href =
+"#line1_240">240.</a>&nbsp;<i>arte paterna</i>; πολλὰς πόλεις τῇ πειθῷ
+προσηγάγετο, de Hamilcare Diodor. XXV,&nbsp;2.
+&mdash;<i>partem</i> laboris, operis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_247" id = "line1_247"> </a>
+Interdum projectus <a href = "#var1_246">humi:</a> turbæque Libyssæ</p>
+<span class = "pagenum">35</span>
+<p><a name = "line1_248" id = "line1_248"> </a>
+<a href = "#var1_248">Insignis sagulo</a> duris certare maniplis:</p>
+<p><a name = "line1_249" id = "line1_249"> </a>
+Celsus et in magno præcedens agmine ductor</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line1_250" id = "line1_250"> </a>
+Imperium <a href = "#var1_250">perferre</a> suum: tum vertice nudo</p>
+<p><a name = "line1_251" id = "line1_251"> </a>
+Excipere insanos imbres cælique <a href = "#var1_251">ruinam</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_247" id = "not1_247" href = "#line1_247">247.</a>
+<i>turbæ Libyss</i>., militum gregariorum. «Multi sæpe militari sagulo
+<span class = "pagenum notes">35</span>
+opertum, humi jacentem inter custodias stationesque militum
+conspexerunt», Liv. XXI,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not1_248" id = "not1_248" href =
+"#line1_248">248.</a>&nbsp;<i>duris certare maniplis</i>, patientia et
+laboribus certabat cum milite, molestiis ærumnisque adsueto et ad bellum
+indurato.
+&mdash;<a name = "not1_251" id = "not1_251" href =
+"#line1_251">251.</a>&nbsp;<i>insana</i> dicuntur magna, vel quæ modum
+excedunt, ut ap. Virg. Æn. II, 776; VI, 135 al. cf. ad v.&nbsp;2, 58 et
+101. Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;605; II, 525; IV, 641, et, quos Drak.
+laudat, Barth. ad Stat. Th. I,&nbsp;367, et Intpp. ad Plaut. Trin.
+III,&nbsp;2, 47. Valetudinis προξένους, insalubres imbres intelligit
+Dausq., eodemque sensu Sardiniæ montes insanos (Liv. XXX, 39 et Flor.
+II,&nbsp;6, 35), dictos putat.
+&mdash;<i>cœli ruinam</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_630">XII, 630</a>, ventum ac procellam, vel
+tonitru: nam, quod Drak. monet, quum tonat, Jupiter, vel cælum et æther
+<i>ruere</i> dicitur. Vid. Cerda et Heyne ad Virg. Ge. I,&nbsp;324, et
+Æn. I,&nbsp;129. Heins. et Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;663; VIII, 334.
+Broukh. ad Prop. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">viii</span>,&nbsp;7.
+Jani ad Horat. Od. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvi</span>, 12.
+Burm. ad Phædr. IV, <span class = "smallcaps">xvii</span>, 24. Possis
+etiam grandinem, vel pluviam, quæ de cœlo ruit, seu decidit,
+intelligere, ut <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_322">VI,
+322</a>, et <i>ruina grandinis</i> apud Lucretium, libro VI, versu
+155.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_252" id = "line1_252"> </a>
+Spectarunt Pœni, tremuitque <a href = "#var1_252">exercitus
+Astur</a>,</p>
+<p><a name = "line1_253" id = "line1_253"> </a>
+Torquentem quum tela Jovem, permixtaque nimbis</p>
+<span class = "pagenum">36</span>
+<p><a name = "line1_254" id = "line1_254"> </a>
+Fulmina, et excussos <a href = "#var1_254">ventorum flatibus</a>
+ignes</p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line1_255" id = "line1_255"> </a>
+Turbato transiret equo: nec pulvere fessum</p>
+<p><a name = "line1_256" id = "line1_256"> </a>
+Agminis ardenti labefecit Sirius astro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_252" id = "not1_252" href = "#line1_252">252.</a>
+Sæpe in ipsa tempestate equo vectus conspiciebatur.
+&mdash;<a name = "not1_253" id = "not1_253" href =
+"#line1_253">253.</a>&nbsp;<i>Torquentem tela</i>, ut Διὸς βέλος dixit
+Pind. et βέλος ἐνέσκηψε θεὸς
+<span class = "pagenum notes">36</span>
+Herod.
+&mdash;<a name = "not1_254" id = "not1_254" href =
+"#line1_254">254.</a>&nbsp;Cf. Lucan. I,&nbsp;151. Sed poeta h.l. tumet.
+&mdash;Vulgari sententia, impulsu nubium a ventis, qui in tempestate
+dominantur, facto ignes elici putabantur, unde ap. Virg. Æn. II, 648.
+&mdash;<i>venti Fulminis</i>, et ib. VI, 594 <i>turbo</i> pro fulmine;
+ap. Claudian. Rufin. II, 222. <i>madidis elisa tonitrua Coris</i>; Ern.
+&mdash;<a name = "not1_255" id = "not1_255" href =
+"#line1_255">255.</a>&nbsp;<i>Turbato equo</i>, consternato, ap. Virg.
+Æ. VII, 767.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_257" id = "line1_257"> </a>
+Flammiferis tellus radiis quum exusta dehiscit,</p>
+<p><a name = "line1_258" id = "line1_258"> </a>
+Candentique globo medius coquit <a href = "#var1_258">æthera</a>
+fervor,</p>
+<p><a name = "line1_259" id = "line1_259"> </a>
+Femineum putat <a href = "#var1_259">inventa jacuisse sub umbra</a>:</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line1_260" id = "line1_260"> </a>
+Exercetque sitim, et spectato fonte recedit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_258" id = "not1_258" href = "#line1_258">258.</a>
+<i>medius fervor</i>, m. dies, seu meridies, quo tempore sol medium cæli
+spatium tenet, μέσον οὐρανον ἀμφιβεβήκει, Il. θ, 68; π, 777. Vid. Burm.
+ad Val. Flacc. III, 482, et ad Phædr. III, <span class =
+"smallcaps">xix</span>,&nbsp;8.
+&mdash;<i>Candenti globo</i> solis, ut ap. Virg. Æ. VI, 725.
+&mdash;<a name = "not1_260" id = "not1_260" href =
+"#line1_260">260.</a>&nbsp;Comparant Curt. VII,&nbsp;5, 9 sq. et Lucan.
+IX, 591&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Exercet sitim</i>, h. exercet se in siti perferenda, tolerat
+sitim, ut <i>ex. curas</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_374">XI, 374</a>. Vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_675">ad v.&nbsp;675</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">37</span>
+<p><a name = "line1_261" id = "line1_261"> </a>
+Idem conreptis sternacem ad prælia frenis</p>
+<p><a name = "line1_262" id = "line1_262"> </a>
+Frangere equum, et famam letalis amare lacerti;</p>
+<p><a name = "line1_263" id = "line1_263"> </a>
+Ignotique amnis tranare sonantia saxa,</p>
+<p><a name = "line1_264" id = "line1_264"> </a>
+<a href = "#var1_264">Atque e diversa</a> socios arcessere ripa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_261" id = "not1_261" href = "#line1_261">261, 262.</a>
+<i>equum sternacem</i>, ferocem qui facile equitem sternit, effundit: ut
+ap. Virg. Æn. XII, 364.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_262" id = "not1_262" href =
+"#line1_262" title = "numerus deest">262.</a>&nbsp;<i>Frangere
+equum</i>, ejus ferociam, h. domare, ut fr. <i>iram</i>, <i>vim</i>,
+<i>furorem</i>, <i>gentem</i>, <i>urbem</i>, etc., ἐπιγνάμπτειν κῆρ Hom.
+Il. α, 569; ἐνικλᾷν νόημα Il. θ, 408; στρατηγοὺς κλαστήσεις Aristoph.
+Equit. p.&nbsp;596. Drak. laudat Senec. Herc. fur. v.&nbsp;31, et
+Gronov. ad Senec. Herc. Œt. v.&nbsp;20.
+&mdash;<a name = "not1_263" id = "not1_263" href =
+"#line1_263">263.</a>&nbsp;<i>lacerti letalis</i>, ut <i>fatiferæ
+juvenis dextræ</i>, <a class = "crossref" href =
+"#line1_641">v.&nbsp;641</a>.
+&mdash;<i>lacerti</i>, jactus eo inpulsi, ut <a class = "crossref" href
+= "bookXVI.html#line16_562">XVI, 562</a>.
+&mdash;<a name = "not1_264" id = "not1_264" href =
+"#line1_264">264.</a>&nbsp;<i>tranare amnis</i>
+<span class = "pagenum notes">37</span>
+<i>saxa</i>, h. amnem, in quo sunt saxa <i>sonantia</i>, fluctibus
+adlisis, ut apud Virg. Æn. I,&nbsp;200; VI, 551.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line1_265" id = "line1_265"> </a>
+Idem expugnati primus stetit aggere muri;</p>
+<p><a name = "line1_266" id = "line1_266"> </a>
+Et quoties campo rapidus fera prælia miscet,</p>
+<p><a name = "line1_267" id = "line1_267"> </a>
+Qua sparsit ferrum, <a href = "#var1_267">latus</a> rubet æquore
+limes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_265" id = "not1_265" href = "#line1_265">265.</a>
+<i>agger</i>, quidquid altum est (<i>Anhöhe</i>), v.c. vallum et murus,
+inf. <a class = "crossref" href = "#line1_308">v.&nbsp;308</a>, <a class
+= "crossref" href = "#line1_368">368, 373</a>, <a class = "crossref"
+href = "#line1_418">418</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_629">VIII, 629</a>. Virg. Æn. VII, 159 agger ex
+terra lignisque confectus, cui turris rotata imponebatur, <a class =
+"crossref" href = "#line1_348">v.&nbsp;348</a>.
+&mdash;<i>aggeres murorum</i> Virg. Æn. X,&nbsp;24, 144; XI, 381, <i>a.
+viæ</i> ibid. V,&nbsp;273; <i>a. fluminis</i> h. ripa inf. <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_92">X,&nbsp;92</a>; <i>a.
+æquoris</i>, h. fluctus, <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_275">XVII, 275</a>.
+&mdash;<a name = "not1_267" id = "not1_267" href =
+"#line1_267">267.</a>&nbsp;<i>Sparsit ferrum</i>, huc illuc gladium
+movit; nisi malis, tela jecit, misit, ut <a class = "crossref missing"
+href = "bookXI.html#line11_388" title = "recte 388">XI, 390</a>. Virg.
+Æn. XI, 650; XII, 50. Sic et <i>fundere</i>, <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#line2_109">II, 109</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_655">V,&nbsp;655</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_647">VII, 647</a>; βέλεα χέειν Hom. <ins class =
+"correction" title = "‘Ill.’ legitur">Il.</ins> ο, 590.
+&mdash;<i>rubet</i> sanguine effuso.
+&mdash;<i>limes</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_463">IV, 463, 464</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_378">IX, 378, 379</a>; et, quem Silius his locis
+imitatus est, Virg. Æn. X,&nbsp;513, <i>latumque per agmen ardens
+limitem agit ferro</i>, etc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_268" id = "line1_268"> </a>
+Ergo instat fatis, <a href = "#var1_268">et, rumpere</a> fœdera <a href
+= "#var1_269">certus</a>,</p>
+<p><a name = "line1_269" id = "line1_269"> </a>
+<a href = "#var1_269">Quo datur</a>, interea Romam comprendere <a href =
+"#var1_269">bello</a></p>
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line1_270" id = "line1_270"> </a>
+Gaudet, et extremis pulsat Capitolia terris.</p>
+<p><a name = "line1_271" id = "line1_271"> </a>
+Prima <a href = "#var1_271">Saguntinas</a> turbarunt classica
+portas,</p>
+<p><a name = "line1_272" id = "line1_272"> </a>
+Bellaque sumta viro belli majoris amore.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_268" id = "not1_268" href = "#line1_268">268</a> <a name
+= "not1_269" id = "not1_269" href = "#line1_268">seq.</a>
+Poeta res prius ab Hann. gestas omittit, quia poeticam tractationem non
+admittebant.
+&mdash;<i>instat fatis</i>, ut <i>addere cursum fatis</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_45">XII, 45</a>, <i>fata
+irritare</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_234">V,&nbsp;234</a> et <i>fato urgenti incumbere</i>
+ap. Virg. Æn. II, 653. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_407">ad II, 407</a>.
+&mdash;<i>fœdera</i> vid. <a class = "crossref" href = "#not1_294">ad
+v.&nbsp;294</a>.
+&mdash;<a name = "not1_270" id = "not1_270" href =
+"#line1_270">270.</a>&nbsp;<i>extremis terris</i>, in Hispania,
+obpugnatione Sagunti.
+&mdash;<i>pulsat Capitolia</i>, δεινῶς ut <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_303">II, 303</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_272" id = "not1_272" href = "#line1_272">272.</a>
+<i>Bella sumta</i>, quæsita et adrepta, vel simpl. inchoata, suscepta ut
+<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_296">XIV, 296</a>.
+Conf. Burm. et Cuper. ad Petron. c. 89 et 122. Gron. ad Stat. Diatr. c.
+57. Heins. ad Ovid. Epist. XVI, 371. <i>In causam belli Saguntus delecta
+est</i>, Flor. II,&nbsp;6.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">38</span>
+<p><a name = "line1_273" id = "line1_273"> </a>
+Haud procul Herculei tollunt se litore muri,</p>
+<p><a name = "line1_274" id = "line1_274"> </a>
+Clementer crescente jugo, quîs nobile nomen</p>
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line1_275" id = "line1_275"> </a>
+Conditus excelso sacravit colle <a href = "#var1_275">Zacynthos</a>.</p>
+<p><a name = "line1_276" id = "line1_276"> </a>
+Hic comes Alcidæ remeabat in agmine Thebas</p>
+<p><a name = "line1_277" id = "line1_277"> </a>
+Geryone exstincto, cæloque ea <a href = "#var1_277">facta</a>
+ferebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">38</span>
+<a name = "not1_273" id = "not1_273" href = "#line1_273">273.</a>
+Poeta egregie describit originem, situm et fata <i>Sagunti</i>, urbis
+Hispaniæ Tarrac., ubi nunc <i>Murviedro</i> h. Muri veteres, in regno
+Valeniciæ. Conf. Liv. XXI,&nbsp;6... 15, et Polyb. III, 17 seq.
+&mdash;<i>Haud procul litore</i> maris mediterr. vel Balearici, a quo
+alii bis mille passibus, alii v.c. Liv. et Polyb. ll. cc. septem stadiis
+Saguntum distare memorant.
+&mdash;<i>muri Herculei</i>, h. Saguntini, quos ab Hercule exstructos
+esse (cf. <a class = "crossref" href = "#line1_505">v.&nbsp;505</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_507">II, 507</a>, <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#line2_654">654</a>) et ab ejus comite,
+Zacyntho, nomen adcepisse, poeta comminiscitur.
+&mdash;<a name = "not1_274" id = "not1_274" href =
+"#line1_274">274.</a>&nbsp;<i>jugo crescente</i>, colle adsurgente.
+&mdash;<i>Clementer</i> ut ap. Tac. Ann. XIII, 38, et Germ.&nbsp;I.
+&mdash;<a name = "not1_275" id = "not1_275" href =
+"#line1_275">275.</a>&nbsp;<i>Conditus</i>, sepultus. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_581">II, 581
+seqq.</a>&nbsp;&mdash;<i>sacravit</i> pro vulg. dedit, ut ap. Virg. Æn.
+XII, 141.
+&mdash;<i>Zacynthus</i>, Dardani f., a quo Zacynthus insula et urbs
+dicta, notus est ex Dionys. I,&nbsp;50. Pausan. Arcad. c. 24,
+p.&nbsp;491 et Steph. Byz. in Ζάκυνθος. Alii, v.c. Strab. III,
+p.&nbsp;110, ducti eadem nominis similitudine et more, origines
+populorum urbiumque a Græcis repetendi (vid. <a class = "crossref" href
+= "#not1_235">ad v.&nbsp;235</a>), Saguntum a Zacynthiis conditam
+tradunt, a quibus Silius urbem potius auctam esse <a class = "crossref"
+href = "#line1_288">v.&nbsp;288&nbsp;sq.</a> memorat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_276" id = "not1_276" href = "#line1_276">276.</a>
+Alii Geryonis cædem Herculi Tyrio tribuunt. Sed poetæ omnes, quamvis
+diversissimæ indolis, fabulas in Herculem Thebanum transferunt. Vid.
+Heyne ad Apollod. p.&nbsp;325&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Alcidæ</i> v. Heyne ibid. p.&nbsp;338&nbsp;sq.
+&mdash;<i>remeabat Thebas</i>, ut <i>venere lacus</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_763">IV, 763</a> et similia, quæ,
+ut semel tironum causa id moneam, respondent Gr. ἔρχεσθαι, ἀπάγεσθαι,
+οἴχεσθαι, πορεύεσθαι, παραγίνεσθαι, ἥκειν πόλιν, etc., omissa præpos.
+εἰς vel κατὰ et πρὸς. Conf. Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;2. Spanhem. ad
+Callim. in Pall.&nbsp;18.
+&mdash;<a name = "not1_277" id = "not1_277" href =
+"#line1_277">277.</a>&nbsp;<i>cælo ferebat</i>, ad cælum efferebat
+<i>facta</i> Herculis. Vid. Heynium ad Virg. Æneid. lib. X,&nbsp;548.
+<i>Dixerat ille aliquid magnum... cæloque animum fortasse
+ferebat</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_278" id = "line1_278"> </a>
+Tres animas namque id monstrum, tres corpore dextras</p>
+<p><a name = "line1_279" id = "line1_279"> </a>
+Armarat, ternaque caput cervice gerebat.</p>
+<span class = "pagenum">39</span>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line1_280" id = "line1_280"> </a>
+Haud alium vidit tellus, cui ponere finem</p>
+<p><a name = "line1_281" id = "line1_281"> </a>
+Non posset mors una <a href = "#var1_281">viro</a>, duræque Sorores</p>
+<p><a name = "line1_282" id = "line1_282"> </a>
+Tertia bis rupto torquerent stamina filo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_278" id = "not1_278" href = "#line1_278">278.</a>
+Hæc ad vim et magnitudinem Geryonis exprimendam valent; vid. Jani ad
+Horat. Od. II, <span class = "smallcaps">xiv</span>,&nbsp;8, et Heyne ad
+Apollod. p.&nbsp;385 sq. cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_422">III, 422</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_629">VI, 629</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_200">XIII, 200 sq</a>. Ceterum simile monstrum,
+Herilus, eodem fere orationis colore describitur a Virg. Æn. lib. VIII,
+v.&nbsp;563 seq., <i>cui tres animas... mater... dederat, terna arma
+movenda</i>.
+&mdash;Paria quidem de Herilo refert Virgil. Sed <i>tellus</i> h.l. sola
+Hispania esse videtur;
+<span class = "pagenum notes">39</span>
+Withof.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_281" id = "not1_281" href = "#line1_281">281.</a>
+<i>duræ sorores</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_74">XIII, 74</a>, et <i>tristes s.</i> ap. Tibull.
+III,&nbsp;3, 35 (ubi vid. Broukh. et Heyne) h. Parcæ severæ,
+inexorabiles.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_283" id = "line1_283"> </a>
+<a href = "#var1_283">Hinc</a> spolia ostentabat ovans, captivaque
+victor</p>
+<p><a name = "line1_284" id = "line1_284"> </a>
+Armenta ad fontes medio fervore vocabat,</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line1_285" id = "line1_285"> </a>
+Quum tumidas fauces adcensis sole venenis</p>
+<p><a name = "line1_286" id = "line1_286"> </a>
+Calcatus rupit letali vulnere serpens;</p>
+<p><a name = "line1_287" id = "line1_287"> </a>
+Inachiumque virum terris prostravit Hiberis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_284" id = "not1_284" href = "#line1_284">284.</a>
+<i>medio fervore</i>, die, ut <i>medio æstu</i> dixit Virg. Ge.
+I,&nbsp;297.
+&mdash;<i>Armenta... vocabat</i>; conf. Virg. Æn. VII, 663, et ibi
+Heyne. <i>vocabat</i>, ducebat.
+&mdash;<a name = "not1_285" id = "not1_285" href =
+"#line1_285">285.</a>&nbsp;<i>fauces tumidas veneno</i> refer ad
+serpentem, qui eas <i>rupit</i> (<i>immani fauces diduxit hiatu</i> inf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_194">III, 194</a>)
+<i>letali vulnere</i>, ut vulnus letale infligeret Zacyntho, non ad
+Zacynthum; de quo dubitasse mireris virum doctum in <i>N. Allgem.
+deutsch. Biblioth.</i> T.&nbsp;VIII, P.&nbsp;II, p.&nbsp;418.
+&mdash;<i>letali vulnere</i> ad vulnus letale infligendum.
+&mdash;<a name = "not1_287" id = "not1_287" href =
+"#line1_287">287.</a>&nbsp;<i>Inachium virum</i> Zacynthum, Græcum, ab
+Inacho, primo Argivorum rege.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_288" id = "line1_288"> </a>
+Mox profugi ducente Noto <a href = "#var1_288">advertere</a> coloni,</p>
+<p><a name = "line1_289" id = "line1_289"> </a>
+Insula quos genuit Graio circumflua ponto,</p>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line1_290" id = "line1_290"> </a>
+Atque <a href = "#var1_290">auxit</a> quondam Laertia regna
+Zacynthos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_288" id = "not1_288" href = "#line1_288">288.</a>
+<i>Noto</i> pro quocumque vento: alioquin poeta Eurum potius nominasset.
+&mdash;<a name = "not1_289" id = "not1_289" href =
+"#line1_289">289</a>,&nbsp;<a name = "not1_290" id = "not1_290" href =
+"#line1_290">290.</a> <i>Insula Zacynthos</i>, ex adverso Elidis, in
+Ionio mari, inter Strophades et Cephaloniam sita, et olim etiam
+<i>Hyrie</i> dicta, nunc vero <i>Zante</i>. cf. Plin. IV, 12, et Heyne
+ad Virg. Æ. III, 270, et ibid in Exc. I, p.&nbsp;345 edit. prior. Ex
+eodem loco Virg. v.&nbsp;272 Silius.
+&mdash;<i>Laërtia regna</i> petiit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_291" id = "line1_291"> </a>
+Firmavit tenues ortus mox Daunia pubes,</p>
+<span class = "pagenum">40</span>
+<p><a name = "line1_292" id = "line1_292"> </a>
+Sedis inops; misit largo quam dives alumno,</p>
+<p><a name = "line1_293" id = "line1_293"> </a>
+Magnanimis regnata viris, nunc Ardea nomen.</p>
+<p><a name = "line1_294" id = "line1_294"> </a>
+Libertas <a href = "#var1_294">populis</a> pacto servata decusque</p>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line1_295" id = "line1_295"> </a>
+Majorum, <a href = "#var1_295">et Pœnis urbi imperitare</a> negatum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_291" id = "not1_291" href = "#line1_291">291.</a>
+Saguntum amplificavit colonia ab Ardea eo deducta. Conf.
+<span class = "pagenum notes">40</span>
+Liv. XXI,&nbsp;7.
+&mdash;<i>Daunia pubes</i>, Rutuli, seu Ardeates, sic dicti a Dauno,
+Turni patre; a quo diversus est Daunus, priscus <i>Apuliæ Dauniæ</i>
+(<i>Capitanatæ</i>, seu <i>Luceræ</i> provinciæ) rex, Diomedis socer
+(Strab. V, p.&nbsp;283 seq. Plin. III, 11. Tzetz. ad Lycophr.
+p.&nbsp;60), unde Apulia <i>Dauni arva</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_556">IV, 556</a>, <i>Daunia tellus</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_157">VII, 157</a>, et <i>Daunia
+regna</i>, <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_499">IX,
+499</a>. Tota vero Italia passim <i>Daunia</i> et Romani <i>Daunia
+pubes</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_631">V,&nbsp;631</a> et <i>Dauni nepotes</i>, <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#line4_504">IV, 504</a>, dicuntur. Cf.
+Heyne Exc. VII, ad Virg. Æn. VII, et Cluver. Ital. ant. III,&nbsp;5,
+p.&nbsp;970&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_292" id = "not1_292" href =
+"#line1_292">292.</a>&nbsp;<i>Sedis inops, misit</i>, etc. Conf.
+<a class = "crossref" href = "#line1_667">v.&nbsp;667</a>&nbsp;et <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#not8_360">ad VIII, 361</a>.
+&mdash;<i>Sedis inops</i> hominum multitudine abundans, quam Ardea urbs
+non caperet; Ern. Pars Ardeatium, ob nimiam incolarum frequentiam, unde
+seditiones, potentiorum dominatus et factiones plerumque oriuntur, urbem
+patriamque deseruisse censenda est. Ver sacrum, ἔτος ἱερὸν, in causa
+fuisse suspicatur Lefeb. Cf. Heyne Op. acad. Vol. I, p.&nbsp;296 seq.
+&mdash;<a name = "not1_293" id = "not1_293" href =
+"#line1_293">293.</a>&nbsp;<i>viris</i>, Dauno inpr. et Turno, ejus
+filio.
+&mdash;<i>nunc Ardea nomen</i>, nil præter nomen superest. Silius hæc
+mutuatus est a Virg. Æn. VII, 411, 413 ubi vid. Heyne in V.L. Quoad
+verba Drak. et alii cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_478">VI, 478</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_583">X,&nbsp;583</a>. Ovid. Met. XV, 430. Liv.
+V,&nbsp;18; VII, 29. Catal. Pithœi, III, pr. Mel. II,&nbsp;3. Cfr.
+Heins. ad Vellei. Pat. II, 30 et Liv. XXIX,&nbsp;1.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_294" id = "not1_294" href = "#line1_294">294.</a>
+<i>Cum Hasdrubale</i> (Hamilcaris in Hispania successore, <span class =
+"smallroman">XIII</span> annis post finem b.&nbsp;Punici&nbsp;I, A.U.C.
+526, a.Chr. 228) fœdus «renovaverat populus Rom., ut finis utriusque
+imperii esset amnis Iberus,» Liv. XXI,&nbsp;2. Conf. infr. <a class =
+"crossref" href = "#line1_480">v.&nbsp;480</a>, <a class = "crossref"
+href = "#line1_643">643</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_449">II, 449</a>&nbsp;seq. Flor. II,&nbsp;6, ubi vid.
+Duker. p.&nbsp;288. Polyb. II, 13; III, 21, 27. Sagunto dein obpugnata,
+Romani, Pœnos perfidiæ arguentes, responsum ab his tulere, Hasdrubalis
+fœdus non ratum a Senatu Carthag. factum, nec in eo Saguntum, versus
+occidentem ab Ibero situm, exceptum fuisse, cum de sociis utriusque
+populi, qui cis Iberum habitarent et qui tum essent, non de iis, qui, ut
+Saguntini, post pacem futuri essent, cautum fuisset. Conf. Liv. XXI, 18.
+Polyb. III, 29. Appian. Hisp. c. 7. Hannib. c. 2, et Pun. c. 6 et 67,
+ubi vid. Cl. Schweigh. et Heyne in Commentatt. de fœderibus Carthagin.
+cum Romanis, in Opusc. Acad. T.&nbsp;III, inpr. p.&nbsp;73 sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_296" id = "line1_296"> </a>
+Admovet abrupto flagrantia fœdere ductor</p>
+<p><a name = "line1_297" id = "line1_297"> </a>
+Sidonius castra, et <a href = "#var1_297">latos quatit agmine
+campos</a>.</p>
+<span class = "pagenum">41</span>
+<p><a name = "line1_298" id = "line1_298"> </a>
+Ipse caput quassans circumlustravit anhelo</p>
+<p><a name = "line1_299" id = "line1_299"> </a>
+Muros sævus equo, mensusque paventia tecta,</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line1_300" id = "line1_300"> </a>
+Pandere jamdudum portas ac cedere vallo</p>
+<p><a name = "line1_301" id = "line1_301"> </a>
+Inperat, et longe clausis sua fœdera, longe</p>
+<p><a name = "line1_302" id = "line1_302"> </a>
+Ausoniam fore, nec veniæ spem Marte subactis;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_296" id = "not1_296" href = "#line1_296">296.</a>
+<i>flagrantia</i> cupiditate pugnandi.&mdash;
+<span class = "pagenum notes">41</span>
+<a name = "not1_297" id = "not1_297" href =
+"#line1_297">297.</a>&nbsp;<i>castra</i>, copias.
+&mdash;Verba <i>latos quatit agmine campos</i> refer simpl. ad incessum
+equorum et agmen in campos eductum, vel simul ad agrorum vastationem
+incolarumque perturbationem; (cf. Intp. ad Virg. Æn. VIII, 596 et XI,
+513) nam Livius XXI,&nbsp;7, <i>Hannibal</i>, ait, <i>infesto exercita
+ingressus fines, pervastatis passim agris, urbem tripartito
+adgreditur</i>; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_298" id = "not1_298" href = "#line1_298">298.</a>
+<i>caput quassans</i>, iratus, ut ap. Virg. Æn. VII, 292.
+&mdash;<a name = "not1_299" id = "not1_299" href =
+"#line1_299">299.</a>&nbsp;<i>mensus</i> oculis.
+&mdash;<a name = "not1_301" id = "not1_301" href =
+"#line1_301">301.</a>&nbsp;<i>longe esse</i> eleganter pro, inutile
+esse, nihil juvare, ut contra <i>adesse aliqui</i>, παρεῖναι, pro opem
+ferre Drak. ad XVII, 80 laudat Passerat. ad Prop. I,&nbsp;7, 17. Burm.
+ad Petron. c. 58. Gronov. ad Senec. Hippol. v.&nbsp;974. Heins. ad Ovid.
+Met. VIII, 435, et Freinshem. Ind. in Flor. Add. Heyne et Cerda ad Virg.
+Æ. XII, 52. Intpp. ad Flor. II,&nbsp;6. Broukh. et Heyne ad Tibull. I,
+<span class = "smallcaps">v</span>,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not1_302" id = "not1_302" href =
+"#line1_302">302.</a>&nbsp;<i>Ausoniam</i>, fœdus et auxilium Rom.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_303" id = "line1_303"> </a>
+Scita Patrum, et leges, et jura, fidemque, Deosque</p>
+<p><a name = "line1_304" id = "line1_304"> </a>
+In dextra nunc esse sua. Verba ocius acer</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line1_305" id = "line1_305"> </a>
+Intorto sancit jaculo, figitque per arma</p>
+<p><a name = "line1_306" id = "line1_306"> </a>
+Stantem pro muro et <a href = "#var1_306">minitantem vana
+Caicum</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_303" id = "not1_303" href = "#line1_303">303.</a>
+<i>fidem</i>, promissa, pacta, vel etiam auxilium.
+&mdash;<i>Deos</i>, fœderis testes, seu religionem et sanctitatem
+fœderis.
+&mdash;<a name = "not1_304" id = "not1_304" href =
+"#line1_304">304.</a>&nbsp;<i>Verba</i>, quæ modo dixerat,
+<i>sancit</i>, confirmat, ut ap. Virg. Æ. XII, 200.
+&mdash;<a name = "not1_305" id = "not1_305" href =
+"#line1_305">305.</a>&nbsp;<i>jaculo Intorto</i>, quo hostilitatis
+initium fecit. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_134">IV, 134</a>&nbsp;et Virg. Æn. IX, 52,&nbsp;53.
+&mdash;<a name = "not1_306" id = "not1_306" href =
+"#line1_306">306.</a>&nbsp;<i>Stantem, pro muro</i>, h. in muro, ut ap.
+Virg. Æn. IX, 575.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">42</span>
+<p><a name = "line1_307" id = "line1_307"> </a>
+Concidit <a href = "#var1_307">exacti medius per viscera teli</a>;</p>
+<p><a name = "line1_308" id = "line1_308"> </a>
+Effusisque simul prærupto ex aggere membris,</p>
+<p><a name = "line1_309" id = "line1_309"> </a>
+Victori moriens tepefactam <a href = "#var1_309">retulit</a> hastam.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">42</span>
+<a name = "not1_307" id = "not1_307" href = "#line1_307">307.</a>
+<i>medius teli</i>, h. ita transfossus, ut æqua pars teli et a fronte et
+a tergo promineret, ut <i>medius alni</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_481">XIV, 481</a>, vid. Gronov. ad Liv.
+XXVIII,&nbsp;6, ad Senec. Consol. ad Marc. c. 16. Heyne ad Virg. Æn. IV,
+663 in V.L.
+&mdash;<i>exacti</i>, transacti, trajecti. Vid. Ind. et Gronov. ad
+Senec. l.c. et in gustu ad Stat. Th. VIII, 468.
+&mdash;<i>exacti teli medius</i>, exacto per media viscera telo, vel
+mediam partem teli corpore tenens, hinc mucrone, hinc capulo
+promiminente; Ern. coll. Ovid. Met. XII, 484.
+&mdash;<a name = "not1_308" id = "not1_308" href =
+"#line1_308">308.</a>&nbsp;<i>aggere</i>, muro. Vid. <a class =
+"crossref" href = "#not1_265">ad v.&nbsp;265</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">310</span>
+<p><a name = "line1_310" id = "line1_310"> </a>
+At multo ducis exemplum clamore secuti</p>
+<p><a name = "line1_311" id = "line1_311"> </a>
+Involvunt atra telorum mœnia nube.</p>
+<p><a name = "line1_312" id = "line1_312"> </a>
+Clara nec in numero virtus latet: obvia quisque</p>
+<p><a name = "line1_313" id = "line1_313"> </a>
+Ora duci portans, ceu solus bella <a href =
+"#var1_313">capessit</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_311" id = "not1_311" href = "#line1_311">311.</a>
+<i>nubes</i> poetis metaphor. dicitur multitudo, inpr. avium, quæ instar
+atræ nubis aerem secant et tenebris quasi involvunt, ut <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_37">II, 37</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_553">IV, 553</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#line6_336">VI, 336</a>. Virg. Ge. IV, 60.
+Æn. VII, 705; VIII, 637. Sic et <i>nimbus</i> (vid. Ind.), <i>telorum
+tempestas ac ferreus imber</i>, Æn. XII, 284. <i>grando</i> telorum et
+lapidum, tela <i>pluunt</i>, Gr. νέφος γεράνων Anthol. III, 25. Epigr.
+60. ψαρῶν Hom. Il. ρ, 755. πεζῶν Il. δ, 274. Τρώων Il. π, 66, et doctius
+νέφος πολέμοιο Il. ρ, 243 et Pind. Nem. X,&nbsp;16, unde <i>nubes
+belli</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_379">V,&nbsp;379</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_651">XVI, 651</a>, et ap. Virg. Æn. X,&nbsp;809
+(ubi vid. Cerda et Heyne), et <i>nubes</i> simpl. pro bello inf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_84">VII, 84</a>. Cf.
+Weitz. ad Val. Fl. I,&nbsp;396.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_312" id = "not1_312" href = "#line1_312">312.</a>
+Quisque ante ducis oculos tam fortia facta edit, tamquam solus pugnaret.
+Contra dixit Val. Fl. VI, 200, <i>mixta perit virtus</i>, h. in tanta
+militum multitudine facta
+<span class = "pagenum notes">43</span>
+singulorum dignosci non possunt.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">43</span>
+<p><a name = "line1_314" id = "line1_314"> </a>
+Hic crebram fundit Baliari verbere glandem,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line1_315" id = "line1_315"> </a>
+Terque levi ducta circum caput altus habena</p>
+<p><a name = "line1_316" id = "line1_316"> </a>
+Permissum ventis <a href = "#var1_316">abscondit</a> in aere telum.</p>
+<p><a name = "line1_317" id = "line1_317"> </a>
+Hic valido librat stridentia saxa lacerto:</p>
+<p><a name = "line1_318" id = "line1_318"> </a>
+Huic inpulsa levi torquetur lancea nodo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_314" id = "not1_314" href = "#line1_314">314.</a>
+<i>fundit</i>, χέει, jacit, emittit. Drak. monet, <i>fundere</i> esse
+voc. propr., quoniam teste Isidoro Orig. XVIII, 10, «funda dicta eo,
+quod ex ea fundantur lapides, id est, emittantur.»
+&mdash;<i>Baliari</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_365">III, 365</a>.
+&mdash;<i>verbere</i> scil. fundæ, quæ verberatur, mittitur, ut ap.
+Virg. Ge. I,&nbsp;309.
+&mdash;<a name = "not1_315" id = "not1_315" href =
+"#line1_315">315.</a>&nbsp;Verba Maroniana; vid. ad Æn. IX, v.&nbsp;587,
+vol. IV, nost. edit. <i>Ed.</i></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_317" id = "not1_317" href = "#line1_317">317.</a>
+<i>Hic</i>, ille, <i>librat</i>, jacit, mittit. Proprie a fluctuante
+libræ motu sursum deorsum movere denotat, unde passim de avibus
+adhibetur, quæ alas ita movent. Vid. Ind.
+&mdash;<a name = "not1_318" id = "not1_318" href =
+"#line1_318">318.</a>&nbsp;<i>nodo</i>, amento, loro hastarum et
+jaculorum, cujus ope fortius vibrantur. Vid. Ind., Eurip. Androm.
+v.&nbsp;132. Lips. Poliorc. IV,&nbsp;5. Barth. ad Stat. Th. IV, 153.
+Drak. adscripsit verba Isid. Orig. XVIII,&nbsp;7, «Lancea est hasta
+amentum habens in medio: dicta autem lancea, quia æqua lance, id est,
+æquali amento, ponderata vibratur.»</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_319" id = "line1_319"> </a>
+Ante omnes ductor, patriis insignis in armis,</p>
+<span class = "linenum">320</span>
+<p><a name = "line1_320" id = "line1_320"> </a>
+Nunc picea jactat fumantem lampada flamma,</p>
+<p><a name = "line1_321" id = "line1_321"> </a>
+Nunc sude, nunc jaculo, nunc saxis inpiger instat:</p>
+<p><a name = "line1_322" id = "line1_322"> </a>
+Aut hydro inbutas, bis noxia tela, sagittas</p>
+<p><a name = "line1_323" id = "line1_323"> </a>
+Contendit nervo, atque insultat fraude <a href =
+"#var1_323">pharetræ</a>:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_320" id = "not1_320" href = "#line1_320">320.</a>
+Conf. Virg. Æn. IX, 535.
+&mdash;<a name = "not1_322" id = "not1_322" href =
+"#line1_322">322&nbsp;sq.</a>
+vid. <a class = "crossref" href = "#not1_219">ad v.&nbsp;219</a>.
+&mdash;<i>hydro</i>, serpentum veneno.
+&mdash;<i>bis noxia</i>, vulnere et veneno. Stat. Th. VIII, 418
+<i>formidandæ non una morte sagittæ</i>.
+&mdash;<i>bis noxia</i>, cuspide et veneno. Drak. comparavit Ovid. ex
+Ponto, I,&nbsp;2, 17. Claud. Laud. Stilic. I,&nbsp;351. Sidon. Apoll.
+V,&nbsp;407. Iscan. bell. Troj. VI, 233.
+&mdash;<a name = "not1_323" id = "not1_323" href =
+"#line1_323">323.</a>&nbsp;<i>Contendit nervo</i>, arcu, quem nervo,
+νευρῇ, intenderat, emittit. conf. Heins. ad Virg. Æ. V,&nbsp;520.
+&mdash;<i>fraude</i> ut <a class = "crossref" href =
+"#line1_219">v.&nbsp;219</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_324" id = "line1_324"> </a>
+Dacus ut armiferis Geticæ telluris in oris,</p>
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line1_325" id = "line1_325"> </a>
+Spicula <a href = "#var1_325">quæ</a> patrio gaudens acuisse veneno</p>
+<span class = "pagenum">44</span>
+<p><a name = "line1_326" id = "line1_326"> </a>
+Fundit apud ripas inopina binominis Histri.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_325" id = "not1_325" href = "#line1_325">325.</a>
+<i>acuere veneno</i> imbuere, ut ap. Virg. Æn. IX, 773,
+<span class = "pagenum notes">44</span>
+<i>armare veneno ferrum</i>; Ern. <i>gaudent</i> emend. Livin. <i>patrio
+veneno</i>, ut ap. Claudian. B.&nbsp;Get. 237. Colum. X,&nbsp;406, et
+Virg. Æn. XII, 857, ex ingeniosa emendat. Schraderi in Observatt.
+p.&nbsp;18, ubi conj. <i>Armatam sævo patrii quam felle veneni</i>, etc.
+Withof. h.l. emendat. <i>Spicula, quæ patrio gaudet tinxisse veneno,
+fundit</i>, etc. coll. II, 610, et Ovid. ex&nbsp;P. IV, 10, 31. Sed ita
+nodus ferro secatur.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_326" id = "not1_326" href =
+"#line1_326" title = "numerus deest">326.</a>&nbsp;<i>binominis
+Histri</i>, ut ap. Ovid. ex&nbsp;P. I,&nbsp;8, 11, et Stat. Silv.
+V,&nbsp;1, 90, nam idem fluvius veteribus a fonte usque ad Mœsiam, quod
+b. Kolerus putabat et forte Mela II,&nbsp;3 extr.; vel, teste Plin. IV,
+24, ad Illyricum, vel denique, si fides habenda Agathem. Geogr.
+II,&nbsp;4, Vindobonam usque <i>Danubius</i>, et inde, donec Pontum
+Euxinum influit, <i>Hister</i> seu <i>Ister</i> dicebatur.
+&mdash;<i>Dacia</i> (<a class = "missing" name = "not1_324" id =
+"not1_324" href = "#line1_324" title = "numerus deest">v.&nbsp;324</a>&nbsp;), in qua <i>Getæ</i> habitabant, hod.
+Moldavia, Valachia et Transilvania.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_327" id = "line1_327"> </a>
+Cura subit, collem turrita cingere fronte,</p>
+<p><a name = "line1_328" id = "line1_328"> </a>
+Castelloque urbem circumvallare frequenti.</p>
+<p><a name = "line1_329" id = "line1_329"> </a>
+Heu priscis numen populis, <a href = "#var1_329">at</a> nomine solo</p>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line1_330" id = "line1_330"> </a>
+In terris jam nota Fides! stat dura juventus:</p>
+<p><a name = "line1_331" id = "line1_331"> </a>
+Ereptamque fugam, et claudi videt aggere muros.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_327" id = "not1_327" href = "#line1_327">327.</a>
+<i>collem</i> cf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_274">v.&nbsp;274</a>.
+&mdash;<i>turrita fronte</i>, aggere, cui turres imponuntur. Cf.
+<a class = "crossref" href = "#line1_331">v.&nbsp;331</a>, et Lucan. III,
+455, 456.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_329" id = "not1_329" href = "#line1_329">329.</a>
+ut ap. Virg. Æ. VI, 879. Nota autem est <i>Fides prisca</i>,
+<i>cana</i>, <i>antiqua</i>.
+&mdash;<a name = "not1_330" id = "not1_330" href =
+"#line1_330">330.</a>&nbsp;<i>dura juventus</i>, infelix, dura
+patiens.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_332" id = "line1_332"> </a>
+Sed dignam Ausonia mortem putat esse <a href =
+"#var1_332">Sagunto</a>,</p>
+<p><a name = "line1_333" id = "line1_333"> </a>
+Servata cecidisse fide. Jamque acrius omnes</p>
+<span class = "pagenum">45</span>
+<p><a name = "line1_334" id = "line1_334"> </a>
+<a href = "#var1_334">Intendunt</a> vires; adductis stridula nervis</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line1_335" id = "line1_335"> </a>
+<a href = "#var1_335">Phocais</a> effundit vastos ballista molares,</p>
+<p><a name = "line1_336" id = "line1_336"> </a>
+Atque eadem, ingentis mutato pondere teli,</p>
+<p><a name = "line1_337" id = "line1_337"> </a>
+Ferratam excutiens ornum media agmina rumpit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_332" id = "not1_332" href = "#line1_332">332.</a>
+<i>Ausonia Saguntus</i> Modio et Barth. est Romanis addicta eorumque
+partes secuta Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_650">IV, 650</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_703">703</a>. Ab Ardeatibus exstructam interpretatur
+N.&nbsp;Heins. prob. Drak., qui monet, Saguntum duplicis originis,
+partim Græcæ, ab Hercule Thebano et Zacynthiis, partim Latinæ, ab
+Ardeatibus repetitæ, fuisse, et h.l. <i>Ausoniam</i>, Latinam, in
+laudem, sed <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_178">III,
+178</a>, <i>Graiam</i> per contemtum dici, ut Neapolin <i>Graia
+munimina</i>, <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_41">XII,
+41</a> et Græca seu <i>Græcula</i> passim, de quo vide Burmann. ad
+Petronium, caput&nbsp;46.
+&mdash;<a name = "not1_333" id = "not1_333" href =
+"#line1_333">333.</a>&nbsp;<i>omnes</i> Saguntini.
+&mdash;<a name = "not1_334" id = "not1_334" href =
+"#line1_334">334.</a>&nbsp;<i>stridula</i>, ut λίγξε βιὸς, νευρὴ <ins
+class = "correction" title = "δη legitur">δὲ</ins> μέγ᾽ ἴαχεν Il. δ,
+125.
+&mdash;<a name = "not1_335" id = "not1_335" href =
+"#line1_335">335.</a>&nbsp;<i>Phocais</i> forte Ionica, Græca, et hinc
+Saguntina: nam poeta epithetis paulo longius petitis uti solet, et
+Saguntus tam Græca, quam Latina urbs fuit. Vid. <a class = "crossref"
+href = "#not1_6">ad v.&nbsp;6</a>, et <a class = "crossref" href =
+"#not1_332">332</a>. An <i>Phocais</i> dicta pro Massiliensis, ut sit
+epith. orn. (vid. Strab. IV, p.&nbsp;171 sqq.) an pro Phocensis?
+<span class = "pagenum notes">45</span>
+quorum voc. discrimen ne veteres quidem satis observasse monet Spanhem.
+ad Callim. H.&nbsp;in Pall. 24. Hinc quodammodo defendi possit, quod
+Dausq. et alii monent, Saguntinos adpellari posse Phocenses propterea,
+quod Zacynthus, Thebanus, eorum urbem condiderit, et Phocis a quibusdam
+referatur ad Bœotiam, vel ager certe Thebanus Phocidem complectatur.
+Alioquin <i>Phocais</i>, Φωκαὶς, formatur a <i>Phocaia</i>, Φώκαια,
+Ioniæ seu Phrygiæ minoris urbe, a qua diversa est <i>Phocis</i>, Φωκὶς,
+parva Ἑλλάδος regio, unde <i>Phocenses</i>, Φωκεῖς, ut a Phocæa
+<i>Phocæenses</i> vel <i>Phocæi</i>, Φωκαῖοι, vocantur. Marsus
+suspicabatur, non probabat, Saguntinos ballistarum usum a
+Massiliensibus, Phocæorum colonis (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_52">ad IV, 52</a>) accepisse, qui Bellicarum
+machinarum fabricis inclaruerunt.
+&mdash;<i>molares</i>, ut ap. Virg. Æn. VIII, 250. Ovid. Metam. III, 59,
+et Stat. Th. V,&nbsp;561.
+&mdash;<a name = "not1_337" id = "not1_337" href =
+"#line1_337">337.</a>&nbsp;<i>Ferratam ornum</i>, hastam ferro præfixam,
+ex orno, quæ et <i>fraxinus</i>, μελίη, poetis dicitur: nam orni sunt
+fraxini silvestres.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_338" id = "line1_338"> </a>
+Alternus resonat clangor: certamine tanto</p>
+<p><a name = "line1_339" id = "line1_339"> </a>
+Conseruere acies, veluti circumdata vallo</p>
+<span class = "linenum">340</span>
+<p><a name = "line1_340" id = "line1_340"> </a>
+Roma <a href = "#var1_340">foret</a>; clamatque super, «Tot millia,
+gentes</p>
+<span class = "pagenum">46</span>
+<p><a name = "line1_341" id = "line1_341"> </a>
+Inter tela satæ, jam capto stamus in hoste?</p>
+<p><a name = "line1_342" id = "line1_342"> </a>
+<a href = "#var1_342">Anne</a> pudet cœpti? pudet <a href =
+"#var1_342">ominis</a>? en bona virtus,</p>
+<p><a name = "line1_343" id = "line1_343"> </a>
+Primitiæque ducis! Taline inplere paramus</p>
+<p><a name = "line1_344" id = "line1_344"> </a>
+Italiam fama? tales <a href = "#var1_344">præmittere</a> pugnas?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_340" id = "not1_340" href = "#line1_340">340.</a>
+<i>super</i>, insuper, ut ap. Virg. Æn. II, 71; XI, 226, 685, vel
+desuper,
+<span class = "pagenum notes">46</span>
+ut ibid. IX, 168; X,&nbsp;384, e loco altiore, ex aggere.
+&mdash;<a name = "not1_341" id = "not1_341" href =
+"#line1_341">341.</a>&nbsp;<i>Inter tela</i>, arma, <i>satæ</i>, natæ,
+h. bellicosæ, armis tractandis bellisque gerendis adsuetæ.
+&mdash;<i>stamus</i>, segnes adstamus, hæremus, ut <i>sedere</i>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_342" id = "not1_342" href = "#line1_342">342.</a>
+<i>ominis</i>, Ovid. Fast. I,&nbsp;178, <i>omina principiis inesse
+solent</i>.
+&mdash;<a name = "not1_343" id = "not1_343" href =
+"#line1_343">343.</a>&nbsp;<i>bonæ primitiæ ducis</i>, præclarum sane
+initium imperii, mihi delati! cf. Virg. Æn. XI, 156 sq. Vim sarcasmi
+facile senties.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">345</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_345" id = "line1_345"> </a>
+Adcensæ exsultant mentes, haustusque medullis</p>
+<p><a name = "line1_346" id = "line1_346"> </a>
+Hannibal exagitat, <a href = "#var1_346">stimulantque</a> sequentia
+bella.</p>
+<p><a name = "line1_347" id = "line1_347"> </a>
+Invadunt manibus vallum, cæsasque relinquunt</p>
+<p><a name = "line1_348" id = "line1_348"> </a>
+Dejecti muris dextras. Subit arduus agger,</p>
+<p><a name = "line1_349" id = "line1_349"> </a>
+Inponitque globos pugnantum desuper urbi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_345" id = "not1_345" href = "#line1_345">345.</a>
+<i>haustus medullis Hannibal</i>, egregie pro, animo concepta virtus et
+audacia H., qui nil nisi bella spirabat; vel pro, vox H. intima pectora
+et medullas penetrans; Ern. Cf. Gronov, ad Senec. Thyest. 53 et 242.
+Intpp. ad Val. Flacc. I,&nbsp;263. Barth. ad Stat. II, 417 et loca a
+Drak. et aliis ad h.l. et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_318">VIII, 318</a>, congesta, Juven. Sat. VIII, 72.
+Claud. Cons. Mall. Theod. v.&nbsp;196. Lucan. VIII, 285. Senec. Troad.
+614 al.
+&mdash;<a name = "not1_346" id = "not1_346" href =
+"#line1_346">346.</a>&nbsp;<i>sequentia bella</i>, Romana, cum hoc arte
+connexa.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_347" id = "not1_347" href = "#line1_347">347.</a>
+<i>cæsasque... dextras</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_490">XIV, 490, 491</a>, Lucan. III, 610&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_348" id = "not1_348" href =
+"#line1_348">348.</a>&nbsp;<i>Subit</i>, admovetur urbi, <i>arduus
+agger</i>, machina super muros urbis eminens, unde <i>globus</i>, turba
+militum inscendat, ut ap. Virg. Æn. II, 47, <i>machina inspectura domos
+venturaque desuper urbi</i>; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line1_350" id = "line1_350"> </a>
+Armavit clausos, ac portis arcuit hostem</p>
+<p><a name = "line1_351" id = "line1_351"> </a>
+<a href = "#var1_351">Librari</a> multa consueta falarica dextra,</p>
+<span class = "pagenum">47</span>
+<p><a name = "line1_352" id = "line1_352"> </a>
+Horrendum visu robur, celsisque nivosæ</p>
+<p><a name = "line1_353" id = "line1_353"> </a>
+Pyrenes trabs <a href = "#var1_353">lecta</a> jugis, cui plurima
+cuspis;</p>
+<p><a name = "line1_354" id = "line1_354"> </a>
+Vix muris toleranda lues, sed cetera pingui</p>
+<span class = "linenum">355</span>
+<p><a name = "line1_355" id = "line1_355"> </a>
+Uncta pice, atque atro circumlita sulfure <a href =
+"#var1_355">fumant</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_351" id = "not1_351" href = "#line1_351">351.</a>
+Similiter a Liv. XXI,&nbsp;8, et XXXIV, 14, describitur <i>falarica</i>,
+seu <i>phalarica</i>, missile telum, a <i>falis</i>, sou <i>phalis</i>
+sic dictum, h. turribus ligneis, e quibus catapulta, adeoque <i>multa
+dextra</i>, emitti solebat. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_214">VI, 214</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_273">273</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_339">IX, 339</a>. Festus h.v., Serv. ad Virgilium Æn.
+IX, 705, seq. (ubi eam sola Turni manu librari monet Drak.; sed vid. ibi
+Heyne) Stewech. ad Veget. IV, 18, p.&nbsp;377. Lips. Poliorc. V,&nbsp;5.
+Salmas. ad Solin. p.&nbsp;640 seq. et Casaub. ad Æn. Tact.&nbsp;34.
+<span class = "pagenum notes">47</span>
+&mdash;<a name = "not1_353" id = "not1_353" href =
+"#line1_353">353.</a>&nbsp;Telum illud erat hastili abiegno, et cetera
+tereti, præterquam ad extremum, unde ferrum quadratum, tres longum
+pedes, et stuppa circumligatum inlitumque pice, exstabat, Liv. l.c.
+&mdash;<i>cui plurima cuspis</i> erat, v. Heyne ad Virg. Æn.
+I,&nbsp;419, et Bentl. ad Hor. Od. IV,&nbsp;2, 29.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_354" id = "not1_354" href =
+"#line1_354" title = "numerus deest">354.</a>&nbsp;<i>lues</i> vid.
+<a class = "crossref" href = "#not1_174">ad v.&nbsp;174</a>.
+&mdash;<a name = "not1_355" id = "not1_355" href =
+"#line1_355">355.</a>&nbsp;vid. Liv. et Serv. ll. cc.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_356" id = "line1_356"> </a>
+Fulminis hæc ritu, summis e mœnibus arcis</p>
+<span class = "linenum">357</span>
+<p><a name = "line1_357" id = "line1_357"> </a>
+Incita, sulcatum tremula secat aera flamma.</p>
+<p><a name = "line1_358" id = "line1_358"> </a>
+Qualis sanguineo <a href = "#var1_358">præstringit</a> lumina crine,</p>
+<span class = "pagenum">48</span>
+<p><a name = "line1_359" id = "line1_359"> </a>
+Ad terram cælo decurrens ignea lampas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_356" id = "not1_356" href = "#line1_356">356.</a>
+Conf. Virg. Æn. IX, 705, 706.
+&mdash;<a name = "not1_357" id = "not1_357" href =
+"#line1_357">357.</a>&nbsp;<i>sulcatum aëra</i>, ut Οἷος δὲ οὐρανόθεν
+πυρόεις ἀναπάλλεται ἀστὴρ Ὁλκὸν ὑπαυγάζων dixit Apollon. III, 1376.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_358" id = "not1_358" href = "#line1_358">358.</a>
+Silius more poetarum sequitur vulgi opinionem de his ἀστέρων διαδρομαῖς
+et ἀποῤῥοίαις, stellis transcurrentibus seu διάττουσι. vid. Intpp. ad
+Virg. Ge. I,&nbsp;365. Æn. II, 693 seq. V,&nbsp;527, et Spanhem. ad
+Callim. in Del.&nbsp;38.
+&mdash;<i>præstringere</i> est vehementer stringere, et <i>stringere</i>
+vel <i>destringere</i>, sive leviter adtingere (vid. <a class =
+"crossref missing" href = "bookIV.html#var4_119" title = "in V.L.">ad
+IV, 119</a>), sive arte et firmiter prehendere, manu premere eaque
+desuper mota ramos inpr. exterioribus asperisque partibus, foliis ac
+frondibus privare, <ins class = "correction" title =
+"sic scriptum: pro ‘streifen, abstreifen’?"><i>streinfein</i>,
+<i>abstreinfein</i></ins>; (vid. Cuper. Obss. IV,&nbsp;5.) et hinc vel
+<i>nudare re aliqua</i> v.c. gladium vagina (vid. Drak. ad XVII, 164.
+Gronov. ad Liv. XXVII, 13. Heins. ad Ovid. Fastor. II, 99, 207.) et
+arbores fructibus, (ap. Virg. Ge. II, 368. Ecl. IX, 61.) vel
+<i>minuere</i> v.c. rem familiarem ap. Hor. Sat. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;8, et inpr. aciem oculorum et mentis
+hebetare, obtundere, ut h.l. et ap. Horat. Od. II, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 18. Cic. Sen. 12. Phil. XII,&nbsp;2, et ad Brut.
+ep. 18. Stat. Th. V,&nbsp;666. Plin. II, 18; XV, 14 extr. Plaut. Mil.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;4. Gell. XII, 13 extr.
+Senec. ep. 71 extr. Liv. XL, 58, quibus locis in optimis edd.
+<i>præstringere</i>, non <i>perstringere</i> legitur.
+&mdash;<i>sanguineo</i>, rubente. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_461">v.&nbsp;461, 462</a>. Plin. II, 25.
+&mdash;<i>crine</i>, flamma ejusque radiis et longo tractu, ut <a class
+= "crossref" href = "#line1_461">v.&nbsp;461</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_638">VIII, 638</a>. Virg. Ge. I,&nbsp;367.
+Æn. V,&nbsp;528, et Valer. Flacc. I,&nbsp;205; II, 42. Sic et
+<i>coma</i> ap. Senec. Œdip. 311 et
+<span class = "pagenum notes">48</span>
+Herc. Œt. 727. Catull. LX, 77, πυρὸς ἀμφήκης βόστρυχος apud Æschyl. in
+Prom. Conf. de stellarum comis <i>Dorville</i> ad Charit. p.&nbsp;746.
+&mdash;<i>crinis</i> de face, quæ quum habet ignem solutiorem, aeris
+inpetu in caudæ criniumque passorum formam extendi solet; unde Artemidor
+II, 28, ἀστέρας παγωνίους <i>barbatos</i> adpellavit; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line1_360" id = "line1_360"> </a>
+Hæc ictu rapido pugnantum sæpe per auras,</p>
+<p><a name = "line1_361" id = "line1_361"> </a>
+Adtonito ductore, tulit fumantia membra.</p>
+<p><a name = "line1_362" id = "line1_362"> </a>
+Hæc <a href = "#var1_362">vastæ</a> lateri turris ceu turbine fixa,</p>
+<p><a name = "line1_363" id = "line1_363"> </a>
+Dum penitus pluteis Vulcanum exercet <a href =
+"#var1_363">adesis</a>,</p>
+<p><a name = "line1_364" id = "line1_364"> </a>
+Arma virosque simul pressit flagrante ruina.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_361" id = "not1_361" href = "#line1_361">361.</a>
+<i>tulit</i> ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_491">XIV, 491</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_362" id = "not1_362" href = "#line1_362">362.</a>
+Conf. Th. IX, 554 sq. Val. Fl. VI, 383, et Virg. Æn. IX, 535 seq.
+&mdash;<a name = "not1_363" id = "not1_363" href =
+"#line1_363">363.</a>&nbsp;<i>Vulcanum exercet</i>, ut <i>Eurus ignem
+exercens</i> dixit Ovid. Epist. XV,&nbsp;9. Rem <i>exercere</i>, vel
+<i>fatigare</i> dicimur, qua multum utimur, ut quasi lassetur. Vid.
+Burm. ad Val. Fl. III, 162 et ad Virg. Ge. III, 529.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line1_365" id = "line1_365"> </a>
+Tandem condensis <a href = "#var1_365">actæ</a> testudinis armis</p>
+<p><a name = "line1_366" id = "line1_366"> </a>
+Subducto Pœni vallo, cæcaque latebra,</p>
+<p><a name = "line1_367" id = "line1_367"> </a>
+Pandunt prolapsam subfossis mœnibus urbem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_365" id = "not1_365" href = "#line1_365">365.</a>
+<i>condensis</i>, condensatis. Conf. Virg. Æn. IX, 514.
+&mdash;<i>Testudinem</i> scutorum, συνασπισμὸν, vulgo h.l. intelligunt,
+de qua vid. Liv. XLIV,&nbsp;9. Sed in obpugnationibus magis in usu erat
+altera testudo, machina lignea, tabulis contexta et coriis vel
+centonibus obducta, quæ arietes, falces et musculos continebat, et
+tegebat eos, qui cuniculos agere murumque subruere conabantur. vid. Liv.
+X,&nbsp;29; XXXIV, 29. Cæs. B.&nbsp;G. V,&nbsp;42, 52. Vitruv.
+X,&nbsp;19, 21. Lips. Poliorc. I,&nbsp;8; V,&nbsp;1.
+&mdash;<a name = "not1_366" id = "not1_366" href =
+"#line1_366">366.</a>&nbsp;<i>Subducto vallo</i>, h. sursum ductis,
+eductis, evulsis vel ablatis vallis, aggeri infixis: mox v.&nbsp;368
+<i>aggere victo</i>. An <i>subducto</i> est, simpl. convulso, proruto,
+ut forma loquendi petita sit a fundamento, quo subducto, ablato, totum
+ædificium corruit?
+&mdash;<i>cœca latebra</i>, testudine, ut <i>tecta acies</i>, <i>armorum
+tegmina</i> et <i>cœcus Mars</i> ap. Virg. Æn. IX, 513, 517, 518. Vulgo
+male de cuniculis cogitant, quos non tam ad murum subruendum, quam ad
+urbem ingrediendam spectare, jam monuit Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_368" id = "line1_368"> </a>
+Terribilem in sonitum procumbens aggere victo</p>
+<p><a name = "line1_369" id = "line1_369"> </a>
+Herculeus labor, atque inmania saxa <a href =
+"#var1_369">resolvens</a>,</p>
+<span class = "pagenum">49</span>
+<span class = "linenum">370</span>
+<p><a name = "line1_370" id = "line1_370"> </a>
+Mugitum ingentem <a href = "#var1_370">cælo dedit. Alpibus altis</a></p>
+<p><a name = "line1_371" id = "line1_371"> </a>
+Aeriæ rupes, scopulorum mole revulsa</p>
+<p><a name = "line1_372" id = "line1_372"> </a>
+Haud aliter scindunt resonanti fragmine montem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_368" id = "not1_368" href = "#line1_368">368.</a>
+Cf. Liv. XXI, 12.
+&mdash;<i>in sonitum</i>, cum sonitu.
+&mdash;<a name = "not1_369" id = "not1_369" href =
+"#line1_369">369.</a>&nbsp;<i>Herculeus
+<span class = "pagenum notes">49</span>
+labor</i>; vid. <a class = "crossref" href = "#not1_273">ad
+v.&nbsp;273</a>.
+&mdash;<a name = "not1_371" id = "not1_371" href =
+"#line1_371">371.</a>&nbsp;Rupes aeriæ, altæ, ut apud Virg. Ecl. VIII,
+39. Georg. III, 474; Æn. VIII, 221, <i>scindunt montem</i>, dum revulsæ
+chasma in monte faciunt; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_373" id = "line1_373"> </a>
+Surgebat cumulo <a href = "#var1_373">certatim prorutus</a> agger,</p>
+<p><a name = "line1_374" id = "line1_374"> </a>
+Obstabatque jacens vallum, <a href = "#var1_374">ni</a> protenus
+instent</p>
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line1_375" id = "line1_375"> </a>
+Hinc atque hinc acies media pugnare ruina.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_373" id = "not1_373" href = "#line1_373">373.</a>
+<i>Surgebat agger</i>, e ruina murorum. Conf. Lucan. III, 508.
+&mdash;<a name = "not1_374" id = "not1_374" href =
+"#line1_374">374.</a>&nbsp;<i>ni</i> vid. Heyne ad Virg. Æn. III, 686.
+&mdash;<i>protenus</i> non confestim expono, sed porro tenus, porro, ut
+ap. Virg. Æn. V,&nbsp;485; IX, 337 et Ecl. I,&nbsp;13, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>instent</i>, insistant, vel incipiant, de quo vid. Græv. ad
+Cic. Div. X,&nbsp;16, et Drak. ad Liv. XXX, 12.
+&mdash;<a name = "not1_375" id = "not1_375" href =
+"#line1_375">375.</a>&nbsp;<i>ruina</i> valli <i>media</i>, quum in
+medio esset.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_376" id = "line1_376"> </a>
+Emicat ante omnes <a href = "#var1_376">primævo</a> flore juventæ</p>
+<p><a name = "line1_377" id = "line1_377"> </a>
+Insignis Rutulo Murrus de sanguine: at idem</p>
+<p><a name = "line1_378" id = "line1_378"> </a>
+Matre Saguntina Graius, geminoque parente</p>
+<p><a name = "line1_379" id = "line1_379"> </a>
+Dulichios Italis miscebat prole nepotes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_376" id = "not1_376" href = "#line1_376">376.</a>
+<i>Emicat</i> ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;319.
+&mdash;<a name = "not1_377" id = "not1_377" href =
+"#line1_377">377.</a>&nbsp;<i>Rutulo</i> vid. <a class = "crossref" href
+= "#not1_291">ad v.&nbsp;291</a>.
+&mdash;<a name = "not1_379" id = "not1_379" href =
+"#line1_379">379.</a>&nbsp;<i>Dulichios</i>, h. Zacynthios, Græcos, qui
+Saguntum auxerunt. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_288">v.&nbsp;288 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_603">II, 603</a>.
+&mdash;<i>Dulichium</i>, maris Ionii ins., prope Zacynthium et
+Cephaloniam. Vid. Heyne ad Virg. Æn. III, 271.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">380</span>
+<p><a name = "line1_380" id = "line1_380"> </a>
+Hic magno socios <a href = "#var1_380">Aradum</a> clamore vocantem.</p>
+<p><a name = "line1_381" id = "line1_381"> </a>
+Qua corpus loricam inter galeamque patescit,</p>
+<p><a name = "line1_382" id = "line1_382"> </a>
+Conantis motus speculatus, cuspide sistit,</p>
+<span class = "pagenum">50</span>
+<p><a name = "line1_383" id = "line1_383"> </a>
+Prostratumque premens telo, voce insuper urguet:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_381" id = "not1_381" href = "#line1_381">381.</a>
+In ipsa cervicis vertebra. Cf. Virg. Æn. XI, 691, 692, (ubi vid. Heyne
+in V.L.) et XII, 381.
+&mdash;<a name = "not1_382" id = "not1_382" href =
+"#line1_382">382.</a>&nbsp;<i>Conantis</i> clamare, et hinc
+<span class = "pagenum notes">50</span>
+caput tollentis.
+&mdash;<i>sistit</i>, clamare, vel progredi prohibet, dum transfigit.
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_98">II, 98</a>.
+&mdash;<a name = "not1_383" id = "not1_383" href =
+"#line1_383">383.</a>&nbsp;<i>premens telo</i>, ut apud Virg. Æneid. II,
+530; VIII, 249, IX, 330, <ins class = "correction" title = "‘793, 793’ legitur">793</ins>; X,&nbsp;347.
+&mdash;<i>voce urget</i>, maledictis insectatur. Conviciis acerbisque
+verbis, αἰσχροῖς et ὀνειδείοις ἐπέεσσι, vel χαλεπῷ μύθῳ, et provocare
+hostem, et victum inprimis, aut male jam tractatum adhuc incessere, non
+magis barbarorum populorum, quam heroum vitæ consentaneum. Conf.
+<a class = "crossref" href = "#not1_398">ad v.&nbsp;398</a>. Burm. ad Val.
+Fl. IV, 313. Cerda et Heyne ad Virg. Æn. II, 547; X,&nbsp;737.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_384" id = "line1_384"> </a>
+«Fallax Pœne, jaces: certe Capitolia primus</p>
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line1_385" id = "line1_385"> </a>
+Scandebas victor! quæ tanta licentia voti?</p>
+<p><a name = "line1_386" id = "line1_386"> </a>
+Nunc Stygio fer bella Jovi.» Tum fervidus hastam</p>
+<p><a name = "line1_387" id = "line1_387"> </a>
+Adversi torquens defigit <a href = "#var1_387">in inguine</a>
+Hiberi;</p>
+<p><a name = "line1_388" id = "line1_388"> </a>
+Oraque dum calcat jam <a href = "#var1_388">singultantia leto</a>;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_386" id = "not1_386" href = "#line1_386">386.</a>
+Quoniam Jovem Capitolinum bello quasi superare non potuisti, nunc Jovi
+Stygio, h. Plutoni, <i>bella fer</i>, infer. V. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#var3_365">ad III, 365, in V.L.</a>
+&mdash;<a name = "not1_387" id = "not1_387" href =
+"#line1_387">387.</a>&nbsp;<i>in inguine</i> v. Hom. Il. ν, 568, 569.
+&mdash;<i>Hiberi</i>, Hispani, ut vulgo putant. Sed nomen proprium est.
+&mdash;<a name = "not1_388" id = "not1_388" href =
+"#line1_388">388.</a>&nbsp;<i>singultantia</i> in <i>leto</i>,
+ἀποβλύζοντα, emittentia sanguinem cum singultu.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_389" id = "line1_389"> </a>
+«Hac iter est, inquit, vobis ad mœnia Romæ,</p>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p><a name = "line1_390" id = "line1_390"> </a>
+O metuenda manus! sic, quo properatis, eundum.»</p>
+<p><a name = "line1_391" id = "line1_391"> </a>
+Mox instaurantis pugnam circumsilit arma,</p>
+<p><a name = "line1_392" id = "line1_392"> </a>
+Et rapto nudum clipeo latus haurit Hiberi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_392" id = "not1_392" href = "#line1_392">392.</a>
+<i>latus haurit</i>, ut, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_524">V,&nbsp;524</a>, ubi Drak. comparat Ovid. Met.
+V,&nbsp;126. Senec. Agam. 890. Val. Fl. VI, 554. Stat. Th. VIII, 666;
+X,&nbsp;308. Liv. VII, 10. Curt. VII,&nbsp;2; IX,&nbsp;5. Cf. Heyne ad
+Virg. Æn. II, 600; X,&nbsp;314.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_393" id = "line1_393"> </a>
+Dives agri, dives pecoris, famæque negatus</p>
+<p><a name = "line1_394" id = "line1_394"> </a>
+<a href = "#var1_394">Bella feris</a> arcu jaculoque agitabat
+Hiberus.</p>
+<span class = "pagenum">51</span>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line1_395" id = "line1_395"> </a>
+Felix heu! nemorum, et vitæ laudandus opacæ,</p>
+<p><a name = "line1_396" id = "line1_396"> </a>
+Si sua per patrios <a href = "#var1_396">tenuisset</a> spicula
+saltus!</p>
+<p><a name = "line1_397" id = "line1_397"> </a>
+Hunc miseratus adest infesto vulnere <a href =
+"#var1_397">Ladmus</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_393" id = "not1_393" href = "#line1_393">393.</a>
+<i>Dives agri</i> ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;563.
+&mdash;<i>famæ negatus</i>, famæ virtutis sibi comparandæ occasione, ob
+privatam, quam agebat, vitam, destitutus.
+&mdash;<a name = "not1_394" id = "not1_394" href =
+"#line1_394">394.</a>&nbsp;<i>Bella feris agitabat</i>, venatui operam
+dabat,
+<span class = "pagenum notes">51</span>
+Draken. proprie de bello feris inferendo cogitabat, vel bella feris
+movebat, inferebat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_395" id = "not1_395" href = "#line1_395">395.</a>
+<i>vitæ opacæ</i>, quæ in nemoribus et venando transigebatur, ut
+<i>quies o.</i> ap. Stat. Silv. III,&nbsp;5, 17. Cellar. interpretatur
+privatam, a strepitu bellico remotam.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_397" id = "not1_397" href = "#line1_397">397.</a>
+<i>infesto vulnere</i>, telo, quo vulnus infligitur. ut II, 92;
+V,&nbsp;251. Sed vid. Heyne ad Virg. Æneid lib. II, v.&nbsp;529,
+p.&nbsp;274, T.&nbsp;II nost. edit. <i>Ed.</i></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_398" id = "line1_398"> </a>
+Cui sævum adridens; «Narrabis Hamilcaris umbris</p>
+<p><a name = "line1_399" id = "line1_399"> </a>
+Hanc, inquit, dextram, quæ jam post <a href = "#var1_399">funera
+vulgi</a></p>
+<span class = "linenum">400</span>
+<p><a name = "line1_400" id = "line1_400"> </a>
+Hannibalem vobis comitem dabit:» et ferit alte</p>
+<p><a name = "line1_401" id = "line1_401"> </a>
+Insurgens gladio cristatæ cassidis æra,</p>
+<p><a name = "line1_402" id = "line1_402"> </a>
+Perque ipsum <a href = "#var1_402">tegimen</a> crepitantia dissipat
+ossa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_398" id = "not1_398" href = "#line1_398">398.</a>
+<i>sævum adridens</i>, δεινὸν ἐπιμειδήσας, vel μειδιόων, adject. pro
+adverbio. Vid. App. μειδιόων βλοσυροῖσι προσώπασι Hom. Il. η, 212,
+laudatus a D.&nbsp;Heins.
+&mdash;Idem victoris sarcasmus <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_288">IV, 288 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_561">V,&nbsp;561 sq.</a>; <a class = "crossref
+missing" href = "bookXI.html#line11_255" title = "recte 255">XI,
+258</a>. Præter Homerum Silio præivit Virg. Æn. II, 547 sq.; IX, 742;
+X,&nbsp;829 seq.; XI, 688 seq., ubi vid. Cerda. Conf. Zinzerl. ad Val.
+Fl. IV, 313 et sup. <a class = "crossref" href = "#not1_383">ad
+v.&nbsp;383</a>.
+&mdash;<a name = "not1_399" id = "not1_399" href =
+"#line1_399">399.</a>&nbsp;<i>post funera</i>, stragem, cædem,
+<i>vulgi</i>, militum gregariorum, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_266">IV, 266, 267</a>. Sic λαὸς ap. Hom., et
+<i>populus</i>, <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_579">II,
+579</a>.
+&mdash;<a name = "not1_400" id = "not1_400" href =
+"#line1_400">400</a>,&nbsp;<a name = "not1_401" id = "not1_401" href =
+"#line1_401">401.</a> <i>alte Insurgens</i>, ἐπερείδων Hom. vel
+ἀνασχόμενος sc. τὴν χεῖρα Il. γ, 362. Conf. Virg. Æn. XI, 697, et XII,
+902.
+&mdash;<i>cassidis cristatæ</i>, Κόρυθος ἱπποδασείης. <i>tegimen</i>
+capitis, galeam.
+&mdash;<a name = "not1_402" id = "not1_402" href =
+"#line1_402">402.</a>&nbsp;<i>ossa crepitantia</i>, quæ <i>perfracta
+sonant</i>, <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_380">IV,
+380</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_403" id = "line1_403"> </a>
+Tum frontem <a href = "#var1_403">Chremes intonsam umbrante</a>
+capillo</p>
+<span class = "pagenum">52</span>
+<p><a name = "line1_404" id = "line1_404"> </a>
+Septus, et horrentes effingens crine galeros;</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line1_405" id = "line1_405"> </a>
+Tum Masulus, crudaque virens ad bella senecta</p>
+<p><a name = "line1_406" id = "line1_406"> </a>
+<a href = "#var1_406">Karthalo</a>, non pavidus fetas mulcere
+leænas;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">52</span>
+<a name = "not1_404" id = "not1_404" href = "#line1_404">404.</a>
+<i>horrentes effingens crine galeros</i>, crines formans in speciem
+galeri, quum tot cincinnis implicati essent, ut galero similes
+viderentur. Male itaque Dausq. ex h.l. efficit, <i>galerum</i> nativam
+quoque comam, non semper adscititiam esse, quod jam monuere Drak., et
+Gronov. Obss. IV, 18.
+&mdash;<a name = "not1_405" id = "not1_405" href =
+"#line1_405">405.</a>&nbsp;<i>cruda virens senecta</i>, ex Virg. Æ. VI,
+304.
+&mdash;<i>crudus</i>, ὠμὸς, proprie, non coctus, mollitus, corruptos,
+fractus et debilitatus, vel annis, ut h.l. et <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#line3_386">III, 386</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_569">V,&nbsp;569</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_348">XII, 348</a>, vel voluptatibus, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_303">III, 303</a>, hinc et rudis,
+durus, asper <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_514">III,
+514</a>, crudelis, ut ὠμὸν πρᾶγμα seu βούλευμα, et terribilis <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_113">VII, 113</a>, fortis <a class
+= "crossref" href = "bookV.html#line5_423">V,&nbsp;423</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_98">X,&nbsp;98</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#line13_224">XIII, 224</a>, et malis
+insuperabilis <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_35">IV,
+35</a>.
+&mdash;Cf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_439">II,
+439</a>; <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_289">III,
+289</a>; <a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_236">XVI,
+236</a>.
+&mdash;<a name = "not1_406" id = "not1_406" href =
+"#line1_406">406.</a>&nbsp;<i>mulcere</i>, domare.
+&mdash;<i>fetas</i>, non gravidas intelligo; sed enixas, quæ jam
+pepererunt (ut ap. Virg. Æn. VIII, 630. Ecl. I,&nbsp;5 al.) et amori
+iterum indulgent: tum enim sævissimas esse eas, notum vel ex Virg. Ge.
+III, 245 sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_407" id = "line1_407"> </a>
+Flumineaque urna cælatus <a href = "#var1_407">Bagrada</a> parmam;</p>
+<p><a name = "line1_408" id = "line1_408"> </a>
+Et vastæ Nasamon Syrtis populator Hyempsal,</p>
+<p><a name = "line1_409" id = "line1_409"> </a>
+Audax in fluctu laceras raptare carinas;</p>
+<span class = "linenum">410</span>
+<p><a name = "line1_410" id = "line1_410"> </a>
+Una omnes dextraque cadunt iraque peremti.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_407" id = "not1_407" href = "#line1_407">407.</a>
+Imitat. Virg. Æn. VII, 792. In Bagradæ clipeo expressus sui nominis
+fluvius (vel urna potius, ejus emblema), ubi forte patria ejus, vel unde
+originem duxit; ut in heroum scutis, eorum origo et imago, vel historia
+majorum rerumque ab his et a toto olim populo præclare gestarum,
+adumbrari solebat. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_158">II, 158</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_153">IV, 153</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_385">VIII, 385 sq.</a> (ubi Drak. hæc exempla jam
+excitavit), <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_175">X,&nbsp;175</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_212">XIV, 212</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_397">XVII, 397</a>. De Bagrada fl. vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#not6_140">ad VI, 140 seq.</a>
+&mdash;<i>cœlatus parmam urna fluminea</i>, durior formula pro, parmam
+gerens, in qua urna, fluvii emblema, sculpta erat; Ern.
+&mdash;<a name = "not1_408" id = "not1_408" href =
+"#line1_408">408.</a>&nbsp;<i>Nasamones</i>, adcolæ <i>Syrtis vastæ</i>
+h. majoris, ex navium captarum spoliis ditescentes. Vid. Plin. V, 5;
+VII,&nbsp;2; Lucan. IX, 438 sq., 891; Herodot. II, 32; IV, 172, 183.
+&mdash;<a name = "not1_409" id = "not1_409" href =
+"#line1_409">409.</a>&nbsp;<i>Audax raptare</i>, θρασὺς ἁρπάζειν.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_411" id = "line1_411"> </a>
+Nec non <a href = "#var1_411">serpentem</a> diro exarmare veneno</p>
+<p><a name = "line1_412" id = "line1_412"> </a>
+Doctus <a href = "#var1_412">Athyr</a>, tactuque graves sopire
+chelydros,</p>
+<span class = "pagenum">53</span>
+<p><a name = "line1_413" id = "line1_413"> </a>
+Ac dubiam admoto sobolem explorare ceraste.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_411" id = "not1_411" href = "#line1_411">411.</a>
+<i>exarmare veneno</i>, ut contra <i>armare v.</i> dixit Virg. Æn. IX,
+773.
+&mdash;<a name = "not1_412" id = "not1_412" href =
+"#line1_412">412.</a>&nbsp;<i>chelydros graves</i>, h. gravi fœtore, ut
+ap. Virg. Ge. III, 415,
+<span class = "pagenum notes">53</span>
+ubi lectio vulgaris ex h.l. firmari potest. Vid. ibi Heyne.
+&mdash;<i>tactu sopire</i>; nam præter carmina, etiam manuum tactu
+serpentes domare et sopire solebant ἐπῳδοὶ, vel ἀσπιδοθῆραι et
+ὀφιοδιῶκται. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_302">III, 302</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_354">V,&nbsp;354</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_498">VIII, 498 sq</a>. Heyne ad Virg. Æn. VII, 753
+seq. et de utroque modo angues domandi, ut de arte ὀφιοδήκτοις medendi,
+Plin. VII,&nbsp;2; Cels. XXVII,&nbsp;5; Lucan. IX, 891 sq. 922 sq. (ubi
+de Marmaridarum Psyllis, ut inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_302">III, 302</a>, agitur) Strab. XIII, p.&nbsp;588;
+Gell. IX,&nbsp;2; XVI, 11; Gronov. Obss. II,&nbsp;1; Heins. ad Ovid.
+A.&nbsp;A. II, 102.
+&mdash;<a name = "not1_413" id = "not1_413" href =
+"#line1_413">413.</a>&nbsp;Afri et inpr. Psylli, genuinam sobolem ab
+adulterina, admotis anguibus, dignoscere et <i>explorare</i>,
+δοκιμάζειν, solent. «Mos <i>Psyllis</i> liberos genitos protinus
+objiciendi sævissimis serpentibus, eoque genere pudicitiam conjugum
+experiendi, non profugientibus adulterino sanguine natos serpentibus,»
+Plin. VII,&nbsp;2. «Psylli quum arbitrantur, suppositum aliquem esse in
+stirpe, ei admovent, ut pungat, colubram. Quum pupugerit, si de genere
+sit, vivere: si non sit, mori.» Varro ap. Priscian. VII,&nbsp;2; Cf.
+Lucan. IX, 891 sq. inpr. 906 sq. Solin. c. 27, p.&nbsp;52; Tzetz. Chil.
+IV, hist. 135, v.&nbsp;339; Ælian. Hist. Anim. I,&nbsp;57, et Dio. LI,
+p.&nbsp;453, qui posterior præter alia memorat, serpentes veste puerorum
+tacta continuo marcescere. Poetam h.l. agnoscas in variandis serpentum
+nominibus.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_414" id = "line1_414"> </a>
+Tu quoque fatidicis Garamanticus adcola lucis,</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line1_415" id = "line1_415"> </a>
+Insignis flexo galeam per tempora cornu,</p>
+<span class = "pagenum">54</span>
+<p><a name = "line1_416" id = "line1_416"> </a>
+Heu! frustra reditum sortes tibi sæpe locutas</p>
+<p><a name = "line1_417" id = "line1_417"> </a>
+Mentitumque Jovem increpitans, occumbis, <a href =
+"#var1_417">Iarbas</a>.</p>
+<p><a name = "line1_418" id = "line1_418"> </a>
+<a href = "#var1_418">Et jam</a> corporibus cumulatus creverat
+agger,</p>
+<p><a name = "line1_419" id = "line1_419"> </a>
+<a href = "#var1_419">Perfusæque</a> atra fumabant cæde ruinæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_414" id = "not1_414" href = "#line1_414">414.</a>
+Ad Iarbam militem traducta, quæ de Iarba, rege Numidiæ, Jovis Hammonis
+f., nota sunt vel ex <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_59">II, 59</a> sq. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_54">VIII, 54 sq.</a>; Virg. Æ. IV, 36, 196 seq.;
+Justin. XVIII,&nbsp;6.&nbsp;al.
+&mdash;<i>fatidicis lucis</i>, in quibus oraculum Jovis Hammonis, de quo
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_10">III, 10</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_673">673&nbsp;sq</a>.
+&mdash;<i>Garamanticus</i>, Libycus; vel Silio, ut aliis, laxior est
+geographia. Nam Garamantes longe ab hoc oraculo in Marmarica remoti
+erant, et vel inter Æthiopiam et Gætuliam, vel in extrema Africæ parte
+ultra Gætuliam, colebant. Septemtrionales autem diversi ab australibus,
+qui non nisi 20 dierum iter ab Ammoniis aberant. Vid. Plin. V,&nbsp;4.
+Herodot. IV, 174, 183. Cl. Schlichthorst. Geogr. Afric. Herod.
+p.&nbsp;7, 140, 155. <i>Garamanticus</i> pro Garamantice, ut
+<i>ditissimus</i> <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_260">V,&nbsp;260</a>&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "not1_415" id = "not1_415" href =
+"#line1_415">415.</a>&nbsp;Galeam cornibus arietinis, insigni Jovis
+Hammonis, ornatam habebat, ut ipse ille deus, <a class = "crossref" href
+= "bookIX.html#line9_298">IX, 298</a>; et ap. Diod. III, 73; et Nabis,
+ejus sacerdos, inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_682">XV, 682</a>; regesque Macedonum post Alexandrum
+M., qui ejusdem dei filius haberi cupiebat, de quo vid. Spanhem. de Usu
+et P. Num. Diss. V, p.&nbsp;346 sqq. Notus enim veterum mos, vel patriam
+et originem, vel illustria majorum facta exprimendi ejusmodi ornamentis,
+seu clipei, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_407">v.&nbsp;407</a>&nbsp;(ubi vid. not.), seu galeæ, ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_157">II, 157</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookV.html#line5_79">V,&nbsp;79</a>; Liv. XXVII,
+33; Stat. Th. VII, 279; Herodian. I,&nbsp;14, quæ loca Drak. ad XV, 682
+excitavit. Nec minus nota res est, Jovi Hammoni, ut et Baccho, Pani
+aliisque, fluviorum inprimis, numinibus cornua, ad vim majestatemque
+declarandam
+<span class = "pagenum notes">54</span>
+apta, tribui: quæ idea priscis temporibus, quibus homines pelle serina
+vestium loco utebantur, orta et a Macedonum regibus renovata est. Vid.
+Lessing. Laoc. c. 8, p.&nbsp;95, c. 9, p.&nbsp;103; Broukh. ad Prop.
+III, 15, 19, 30, ad Tibull. II,&nbsp;1, 3; Jani ad Horat. Od. II,
+19,&nbsp;30.
+&mdash;<a name = "not1_416" id = "not1_416" href =
+"#line1_416">416.</a>&nbsp;Oraculum mendax frustra incusabat.
+&mdash;<i>sortes</i>, κλῆρος, oraculum, quoniam oracula olim etiam per
+sortes, ψήφους, edebantur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_419" id = "not1_419" href = "#line1_419">419.</a>
+Cædes δεινῶς, depingitur.
+&mdash;<i>cæde</i>, sanguine, ut φόνος pro αἷμα.
+&mdash;<i>Perfusæ cæde</i>, adspersæ sanguine. Ern., exponit, mixtæ et
+confusæ cadaveribus, quod usui loquendi minus convenit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line1_420" id = "line1_420"> </a>
+Tum ductorem avido clamore in prælia poscit</p>
+<p><a name = "line1_421" id = "line1_421"> </a>
+Fulmineus ceu Spartanis <a href = "#var1_421">latratibus</a> actus,</p>
+<p><a name = "line1_422" id = "line1_422"> </a>
+Quum silvam occursu venantum perdidit, hirto</p>
+<span class = "pagenum">55</span>
+<p><a name = "line1_423" id = "line1_423"> </a>
+Horrescit <a href = "#var1_423">sætis</a> dorso, et postrema
+capessit</p>
+<p><a name = "line1_424" id = "line1_424"> </a>
+Prælia, <a href = "#var1_424">canentem</a> mandens aper ore cruorem,</p>
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line1_425" id = "line1_425"> </a>
+<a href = "#var1_425">Jamque gemit geminans</a> contra venabula
+dentem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_420" id = "not1_420" href = "#line1_420">420.</a>
+<i>ductorem</i> Hannibalem <i>poscit</i> Murrus <i>in prælia</i>, ad
+singulare certamen provocat, more heroum.
+&mdash;<a name = "not1_421" id = "not1_421" href =
+"#line1_421">421.</a>&nbsp;Splendida comparatio, concinnata ad exemplum
+Virg. Æ. X,&nbsp;707, 718, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>Fulmineus</i> solemne apri et inpr. ejus dentium epitheton,
+quod nonnulli ab exertis utrimque dentibus, fulminis cuspides
+referentibus, repetunt; alii, qui ad Ovid. Met. VIII, 289, provocant, ab
+ardente et calido oris adflatu; alii vero inde, quod, ut fulmina non in
+rectum, sed in obliquum feruntur, sic et aper <i>obliquo latrantes
+dissipat ictu</i>, ut utar verbis Ovid. Met. VIII, 344; unde σῦς δοχμὸς
+et λικριφὸς αΐξας apud Hom. Il. μ, 148 et Odyss. τ, 451. Sed poetis
+<i>fulminea</i> potius dicuntur, quæcumque instar fulminis cum impetu
+ruunt, et tam terrorem incutiunt, quam omnia contundunt et necant, v.c.
+<i>ira</i>, <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_99">XI,
+99</a>; <i>juvenis</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_393">IX, 393</a>; <i>ductor</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_549">XVII, 549</a>; <i>Scipiadæ
+fulmina gentis</i> et <i>belli</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_106">VII, 106</a>; Lucret. III, 1049; Virg. Æn. VI,
+843; IX, 812; <i>fulmen Carthaginis Hannibal</i>, <a class = "crossref"
+href = "bookXV.html#line15_667">XV, 667</a>; <i>fulmina belli</i>
+milites Pœnorum, <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_223">VII, 223</a>; <i>patria fulmina</i>, <a class =
+"crossref missing" href = "bookXV.html#line15_404" title = "recte 404">XV, 408</a>; <i>fulmen linguæ</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_412">VIII, 412</a>; <i>f. verborum</i> Cic. ad Div.
+IX, 21, quo teste Orat. c. 9, Periclem fulgere et tonare dixit Aristoph.
+Conf. Virg. Ge. IV, 561; ἀστεροπῇ ἐναλίγκιος Hom. Il. ν, 242; πρηστὴρ
+κεραύνιος&nbsp;al.
+&mdash;<i>Spartani canes</i> præstantius genus. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_689">II, 689</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_295">III, 295</a>, et Heyne ad
+Virg. Ge. III, 345 et 405.
+&mdash;<a name = "not1_422" id = "not1_422" href =
+"#line1_422">422.</a>&nbsp;<i>perdidit silvam</i>, h. securitatem
+<span class = "pagenum notes">55</span>
+et latebras in silva, spemque in ea positam; vel viam et reditum in
+silvam. Sic <i>perdere terga</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_171">XIII, 171</a>; <i>p. fugam</i>, viam fugæ
+amittere Martial. de Spect. XI,&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "not1_423" id = "not1_423" href =
+"#line1_423">423.</a>&nbsp;<i>Horrescit sætis dorso</i>; nam aprorum
+sætæ erigi solent, si ad pugnam se expediunt. Φρίξας εὖ λοφίην Hom. Od.
+τ, 446. Conf. Stat. Th. II, 129, XI, 531; Virg. Æn. X,&nbsp;711, ubi
+vid. Heyne. <i>Horrere</i> autem, ut semel moneamus, poetis dicuntur,
+quæ erecta sunt, seu eminent v.c. segetes, arma, pili ac sætæ, (quæ in
+subito frigore et pavore, vel in ira vehementiore eriguntur) omniaque
+ea, quibus aspera est et squalida superficies, non lævor ac nitor. Sic
+et φρίσσειν, v.c. κάπρος φρίσσει τρίχας, seu ἐθείραις, λήϊον, vel ἄρουρα
+φρίσσει σταχύεσσιν, μάχη ἐγχείῃσι, etc. ap. Hesiod. Scut. 171, 391; Hom.
+Il. ν, 339, 473, ψ, 599 al. Conf. Heyne ad Virg. Æn. X,&nbsp;237; nostræ
+Collect. Vol. IV, p.&nbsp;122. et VII, 86. <i>Ed.</i></p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">56</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_426" id = "line1_426"> </a>
+At parte ex alia qua se insperata juventus</p>
+<p><a name = "line1_427" id = "line1_427"> </a>
+<a href = "#var1_427">Extulerat</a> portis, ceu spicula nulla
+manusque</p>
+<p><a name = "line1_428" id = "line1_428"> </a>
+Vim ferre exitiumve queant, permixtus utrisque</p>
+<p><a name = "line1_429" id = "line1_429"> </a>
+Hannibal agminibus passim furit et quatit ensem,</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line1_430" id = "line1_430"> </a>
+Cantato nuper senior quem fecerat igni</p>
+<p><a name = "line1_431" id = "line1_431"> </a>
+Litore ab Hesperidum <a href = "#var1_431">Temisus</a>; qui carmine
+pollens</p>
+<p><a name = "line1_432" id = "line1_432"> </a>
+Fidebat magica ferrum crudescere lingua:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">56</span>
+<a name = "not1_426" id = "not1_426" href = "#line1_426">426.</a>
+<i>insperata</i>, ex insperato, contra spem et opinionem.
+&mdash;<a name = "not1_430" id = "not1_430" href =
+"#line1_430">430.</a>&nbsp;<i>Cantato</i>, incantato, carmine incenso,
+magico, vid. <a class = "crossref" href = "#not1_96">ad v.&nbsp;96</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_497">VIII, 497</a>;
+conf. Prop. IV,&nbsp;5, 13; Ovid. Am. II,&nbsp;5, 38 et Met. VII, 98.
+&mdash;<a name = "not1_431" id = "not1_431" href =
+"#line1_431">431.</a>&nbsp;<i>Litore ab Hesperidum</i>, ut sacerdos illa
+magici sacri, sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_101">v.&nbsp;101</a>, et ap. Virg. Æn. IV, 484. De Hesperidum
+hortis vid. Heyne ad Virg. l.c. ad Apollod. p.&nbsp;406 seq. et Comm. de
+Theog. Hes. in Cer. v.&nbsp;11, et Cl. Hermann. Mythol. T.&nbsp;I,
+p.&nbsp;402. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_282">III, 282 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_638">IV, 638</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_184">VI, 184</a>.
+&mdash;<a name = "not1_432" id = "not1_432" href =
+"#line1_432">432.</a>&nbsp;<i>crudescere</i>, crudius, sævius, et hinc
+nocentius et efficacius fieri.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_433" id = "line1_433"> </a>
+Quantus Bistoniis late Gradivus <a href = "#var1_433">in oris</a></p>
+<span class = "pagenum">57</span>
+<p><a name = "line1_434" id = "line1_434"> </a>
+Belligero rapitur curru, telumque coruscans,</p>
+<span class = "linenum">435</span>
+<p><a name = "line1_435" id = "line1_435"> </a>
+Titanum quo pulsa cohors, flagrantia bella</p>
+<p><a name = "line1_436" id = "line1_436"> </a>
+Cornipedum adflatu <a href = "#var1_436">tonat</a>, et stridoribus
+axis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_433" id = "not1_433" href = "#line1_433">433.</a>
+Comparatio desumta a Virg. Æn. XII, 331 seq. ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>Quantus</i>, h. tantum furit H., quantum.
+&mdash;<i>Bistoniis oris</i>, Thracia, (vid. Plin. IV, 11) propria
+<span class = "pagenum notes">57</span>
+sede Martis. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_433">IV, 433</a>; Hom. Od. θ, 361; Virg. Æn. III, 13,
+35. Claud. in Rufin. I,&nbsp;334 sq. De <i>curru</i> Martis conf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_432">IV, 432 sq.</a> et
+Heyne ad Virg. Æn. VIII, 433.
+&mdash;<a name = "not1_434" id = "not1_434" href =
+"#line1_434">434.</a>&nbsp;<i>telum coruscans</i>, vibrans, πάλλων δοῦρα
+Hom. Il. γ, 19, ε, 495. Ἄρης στιβαρὸν δόρυ κραδαίνων Anacr. XLV,&nbsp;9.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_435" id = "not1_435" href =
+"#line1_435" title = "numerus deest">435.</a>&nbsp;<i>Titanum</i> pro
+Gigantum, quos seriores inpr. poetæ confundere solent. Conf. Claud.
+Gigantom. 75&nbsp;sq.
+&mdash;<i>bella flagrantia</i>, vehementia et acria, vel ardentia quæ
+cum ardore geruntur, ut <i>flag. comitia</i> dixit Plin. H.&nbsp;N.
+Præf.
+&mdash;<a name = "not1_436" id = "not1_436" href =
+"#line1_436">436.</a>&nbsp;<i>adflatu</i>, anhelitu.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_437" id = "line1_437"> </a>
+Jamque <a href = "#var1_437">Hostum, Rutulumque</a> Pholum, ingentemque
+Metiscum,</p>
+<p><a name = "line1_438" id = "line1_438"> </a>
+Jam Lygdum, <a href = "#var1_438">Durium</a>que simul, flavumque <a href
+= "#var1_438">Galæsum</a>,</p>
+<p><a name = "line1_439" id = "line1_439"> </a>
+Et geminos, <a href = "#var1_439">Chromin</a> atque <a href =
+"#var1_439">Gyan, demiserat</a> umbris;</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_437" id = "not1_437" href = "#line1_437">437.</a>
+Notus est poetarum mos, non numerum, sed nomina occisorum hostium
+recensendi, quod ad vim ornatumque narrationis, et ad animum lectoris in
+eam intendendum plurimum facit.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_438" id = "not1_438" href =
+"#line1_438" title ="numerus deest">438.</a>&nbsp;<i>Flavus</i>, ut
+ξανθὸς, solenne epitheton virorum fortium et heroum, quos et pulchritudo
+decebat, unde iis ξανθὸς τρίχας, seu ξανθὴν κόμην tribui notum vel ex
+Hom. Il. α, 197; β, 642; γ, 284; Od. ν, 399. <i>flavus Achilles</i>
+dicitur Claud. Paneg. VIII, 556. Hinc forte et <i>flaua coma Bellonæ</i>
+inf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_220">V,&nbsp;220</a>, ut ξανθὰ Γλαυκῶπις Pind. Nem.
+X,&nbsp;13. <i>Flavi</i> autem <i>crines</i> veteribus non minus ac
+nobis placebant, unde <i>flava Phyllis et Chloe</i>, <i>flavus
+Ganymedes</i> etc. ap. Horat. Od. II,&nbsp;4, 14; III,&nbsp;9, 19;
+IV,&nbsp;4, 4, ξανθὰς μὲν ἀνήψατο χερσὶν ἐθείρας Medea ap. Apollon.
+VIII, 828. Conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_402">III, 402</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_200">IV, 200</a>.
+&mdash;<a name = "not1_439" id = "not1_439" href =
+"#line1_439">439.</a>&nbsp;<i>demittere umbris</i>, <i>Orco</i>, et
+<span class = "pagenum notes">58</span>
+hinc doctius <i>neci</i>, vel <i>leto</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "bookX.html#line10_137">X,&nbsp;137</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_142">XI, 142</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_468">XII, 468</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_459">XIII, 459</a>; poetis dicitur pro <i>d. ad
+umbras</i>, vel <i>manes</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_342">IV, 342</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_470">XV, 470</a>, ψυχὰς ἄϊδι πρόϊαψεν Hom. Il. α, 3,
+h. εἰς ἄϊδα, vel Ἄϊδος, Ἅδου δῶμα, οἶκον ἴαψε, seu ἔπεμψε ut Il. φ, 48,
+h. ἐφόνευσε. Conf. Intpp. ad Virg. Æn. II, 85, 398, IX, 527; XII,
+884.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">58</span>
+<span class = "linenum">440</span>
+<p><a name = "line1_440" id = "line1_440"> </a>
+Daunum etiam, grata quo non spectatior alter</p>
+<p><a name = "line1_441" id = "line1_441"> </a>
+Voce movere fora, atque orando <a href = "#var1_441">fingere</a>
+mentes,</p>
+<p><a name = "line1_442" id = "line1_442"> </a>
+Nec legum custos sollertior, aspera telis</p>
+<p><a name = "line1_443" id = "line1_443"> </a>
+Dicta admiscentem: «<a href = "#var1_443">Quænam</a> te, Pœne,
+paternæ</p>
+<p><a name = "line1_444" id = "line1_444"> </a>
+Huc adigunt <a href = "#var1_444">Furiæ</a>? non hæc Sidonia tecta</p>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p><a name = "line1_445" id = "line1_445"> </a>
+Feminea fabricata manu, pretiove parata,</p>
+<p><a name = "line1_446" id = "line1_446"> </a>
+Exsulibusve datum <a href = "#var1_446">dimensis litus arenis</a>;</p>
+<p><a name = "line1_447" id = "line1_447"> </a>
+Fundamenta Deum Romanaque fœdera cernis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_441" id = "not1_441" href = "#line1_441">441.</a>
+<i>movere fora</i>, judices.
+&mdash;<i>orando</i> causas, agendo, dicendo.
+&mdash;<i>fingere</i> ut πλάσσειν, propr. ex luto, vel cera aliquid
+formare; hinc id. qd. <i>formare</i>, docere, et h.l. flectere, movere
+<i>mentes</i>, ut ap. Cic. Brut. 38 et inpr. Legg. III, 40. Cf. Burm. ad
+Petron. 117, et, quos N.&nbsp;Heins. et Drak. laudarunt, Virg. Æn. VI,
+80; Grat. 105; Stat. Silv. V,&nbsp;3, 192, et Val. Fl. V,&nbsp;534 ubi
+Burm. hærebat. Sic et <i>formare</i>, <a class = "crossref missing" href
+= "bookXI.html#line11_449" title = "recte 449">XI, 452</a>, ubi Drak.
+contulit Hor. Od. I,&nbsp;10, 3, ej. Sat. I,&nbsp;4, 122, et Epist. II,
+<span class = "smallcaps">i</span>, 128 al. Vid. Græv. ad Justin.
+XX,&nbsp;4.
+&mdash;<a name = "not1_443" id = "not1_443" href =
+"#line1_443">443.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Æn. IX, 601&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_444" id = "not1_444" href =
+"#line1_444">444.</a>&nbsp;<i>non hæc Sidonia tecta</i>, etc., hæc urbs,
+quam obpugnas, non est Carthago, a femina, Didone, condita. Conf. sup.
+<a class = "crossref" href = "#line1_24">v.&nbsp;24</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_445" id = "not1_445" href =
+"#line1_445">445.</a>&nbsp;<i>pretio parata</i>, conf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_24">I,&nbsp;24</a>.
+&mdash;<a name = "not1_447" id = "not1_447" href =
+"#line1_447">447.</a>&nbsp;<i>Fundamenta Deum</i>, urbem, cujus fundam.
+Deus, Hercules, jecit. Vid <a class = "crossref" href = "#not1_273">ad
+v.&nbsp;273</a>.
+&mdash;<i>Romana fœdera</i> urbem fœderatam Romanorum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_448" id = "line1_448"> </a>
+Ast illum, toto jactantem talia campo,</p>
+<p><a name = "line1_449" id = "line1_449"> </a>
+Ingenti raptum nisu, medioque virorum</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line1_450" id = "line1_450"> </a>
+Avulsum inter tela globo, et post terga revinctum,</p>
+<p><a name = "line1_451" id = "line1_451"> </a>
+Hannibal ad pœnam lentæ mandaverat iræ.</p>
+<span class = "pagenum">59</span>
+<p><a name = "line1_452" id = "line1_452"> </a>
+Increpitansque suos inferri signa jubebat;</p>
+<p><a name = "line1_453" id = "line1_453"> </a>
+Perque ipsos cædis cumulos, stragemque jacentum</p>
+<p><a name = "line1_454" id = "line1_454"> </a>
+Monstrabat furibundus iter, <a href = "#var1_454">cunctosque</a>
+ciebat</p>
+<span class = "linenum">455</span>
+<p><a name = "line1_455" id = "line1_455"> </a>
+Nomine, et in <a href = "#var1_455">prædas</a> stantem dabat inprobus
+urbem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_451" id = "not1_451" href = "#line1_451">451.</a>
+<i>lentæ iræ mandaverat</i>, ut <i>lonqa morte necabat</i> ap.
+Virg.&nbsp;Æn.
+<span class = "pagenum notes">59</span>
+VIII, 488.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_452" id = "not1_452" href = "#line1_452">452.</a>
+<i>Increpitans</i> vid. <a class = "crossref" href = "#not1_181">ad
+v.&nbsp;181</a>.
+&mdash;<a name = "not1_453" id = "not1_453" href =
+"#line1_453">453.</a>&nbsp;<i>cædis</i>, occisorum, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#line6_603">VI, 603</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_614">VII, 614</a>.
+&mdash;<a name = "not1_454" id = "not1_454" href =
+"#line1_454">454,&nbsp;455.</a> <i>cunctos ciebat nomine</i>, nam quod
+Drak. jam monuit, magnum habet momentum ad animos militum duci
+conciliandos eosque ad virtutem incitandos, si quisque se duci, qui pro
+meritis omnes, vel præmiis, vel pœnis adficere potest, notum videt et ab
+eo nominatim adpellatur. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#line9_245">IX, 245 seq.</a> Lucan. VII, 286 sq. Heyne et
+Cerda ad Virg. Æn. XI, 731; XII, 758. Heins. ad Claud. Cons. Hon. VI,
+255, et Burm. ad Val. Fl. IV, 649.
+&mdash;<a name = "not1_455" id = "not1_455" href =
+"#line1_455">455.</a>&nbsp;<i>stantem</i>, adhuc salvam, <i>urbem</i>
+militibus ad prædam proposuit. Conf. Liv. XXI, 11.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_456" id = "line1_456"> </a>
+Sed postquam a trepidis adlatum, fervere partem</p>
+<p><a name = "line1_457" id = "line1_457"> </a>
+Diversam Marte infausto, Murroque secundos</p>
+<p><a name = "line1_458" id = "line1_458"> </a>
+Hunc Superos tribuisse diem, ruit ocius amens</p>
+<p><a name = "line1_459" id = "line1_459"> </a>
+Lymphato cursu, atque ingentes deserit actus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_456" id = "not1_456" href = "#line1_456">456.</a>
+Similis locus est Virg, Æn. IX, 691&nbsp;sq.
+&mdash;<i>adlatum</i>, nuncius adlatus, nunciatum, ut, <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_338">XII, 338</a>.
+&mdash;<i>a&nbsp;trepidis</i>, ab iis, qui formidinis pleni festinabant.
+&mdash;<i>fervere Marte</i>, ut ap. Virg. Æn. VIII, 676.
+&mdash;<a name = "not1_457" id = "not1_457" href =
+"#line1_457">457,</a>&nbsp;<a name = "not1_458" id = "not1_458" href =
+"#line1_458">458.</a> <i>secundos</i>, faventes.
+&mdash;<a class = "missing" href = "#line1_458" title = "‘459’ legitur">458.</a>&nbsp;<i>ruit ocius amens Lymphato cursu</i>, oratio
+turget. Conf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_357">VII,
+357</a>; <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_153">VIII,
+153</a>; <a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_545">XII,
+545</a>; Virg. Æn. VII, 377.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_459" id = "not1_459" href =
+"#line1_459" title = "numerus deest">459.</a>&nbsp;<i>Lymphatus</i>,
+νυμφόληπτος, h. ὁ τῇ Νύμφῃ λαμβάνεται, qui ob Nympham et quodcumque
+aliud numen, sive conspectum, sive iratum, furore conripitur; hinc
+terrore aliquo divinitus injecto perturbatus, vel simpl. perterritus,
+et, ut h.l., insanus. Cf. Cuper. Obss. III, 12, et Burm. ad Val. Fl.
+III, 46.
+&mdash;<a href = "#line1_459">459.</a>&nbsp;<i>ingentes actus</i>, res
+alia parte gestas et <a class = "crossref" href =
+"#line1_426">v.&nbsp;426</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line1_455">455</a> memoratas.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line1_460" id = "line1_460"> </a>
+<a href = "#var1_460">Letiferum</a> nutant fulgentes vertice cristæ:</p>
+<span class = "pagenum">60</span>
+<p><a name = "line1_461" id = "line1_461"> </a>
+Crine ut flammifero terret fera regna cometes,</p>
+<p><a name = "line1_462" id = "line1_462"> </a>
+Sanguineum spargens ignem; vomit atra rubentes</p>
+<p><a name = "line1_463" id = "line1_463"> </a>
+Fax cælo radios, ac <a href = "#var1_463">sæva luce</a> coruscum</p>
+<p><a name = "line1_464" id = "line1_464"> </a>
+Scintillat sidus, terrisque extrema minatur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_460" id = "not1_460" href = "#line1_460">460.</a>
+Δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν, Hom. Il. γ, 337 et&nbsp;al.
+&mdash;<i>Letiferum</i> conf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_398">ad v.&nbsp;398</a>.
+&mdash;Vim comparationis, quam Silius sublegit Maroni, Æn. X,&nbsp;270,
+275, nonnulli in cursu, propensione, aut prolapsione, alii vero (quibus
+favet locus Virg. ubi vid. Heyne) in fulgore cristarum ac cometæ, et
+Drak. denique in eo positam putat, quod, quemadmodum cometæ adparitio
+<span class = "pagenum notes">60</span>
+pestem, famem aliaque mala humano generi portendere atque inmittere
+credebatur, ita quoque terribilis adspectus Hannibalis cristarumque in
+capite ejus nutantium, quæ ipso motu impetum ejus iramque declarabant,
+letiferum Saguntinis terrorem incuteret. Confer <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_636">VIII, 636</a>; Virg. Ge. I,&nbsp;488;
+Plin. II, 25; Sueton. Ner. c. 36, et Claud. 46; Tibull. II,&nbsp;5, 71;
+Cic. de N.&nbsp;D. II,&nbsp;5; Lucan. I,&nbsp;526 sq. Tac. Ann. XIV, 22;
+XV, 47; Val. Fl. V,&nbsp;370 sq. ubi vid. Burm.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_461" id = "not1_461" href =
+"#line1_461" title = "numerus deest">461.</a>&nbsp;<i>Crine</i>, vid.
+sup. <a class = "crossref" href = "#not1_358">ad v.&nbsp;358</a>.
+&mdash;<i>fera regna</i>, h. barbaros incultosque populos, physicæ
+rationis ignaros.
+&mdash;<a name = "not1_462" id = "not1_462" href =
+"#line1_462">462.</a>&nbsp;<i>vomit</i>, emittit.
+&mdash;<i>atra</i>, tristis, perniciosa, terribilis, ut mox <i>sæva
+luce</i> et <i>dirum lumen</i>.
+&mdash;<a name = "not1_463" id = "not1_463" href =
+"#line1_463">463.</a>&nbsp;<i>Fax</i> poetis dicitur ignis, inpr. cometæ
+et stellarum, v.c. Virg. Æn. II, 694; Val. Fl. l.c. Sen. Octav. 232.
+&mdash;<a name = "not1_464" id = "not1_464" href =
+"#line1_464">464.</a>&nbsp;<i>extrema</i> sc. mala.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">465</span>
+<p><a name = "line1_465" id = "line1_465"> </a>
+Præcipiti dant tela viam, dant signa, virique;</p>
+<p><a name = "line1_466" id = "line1_466"> </a>
+<a href = "#var1_466">Atque ambæ</a> trepidant acies: jacit igneus
+hastæ</p>
+<p><a name = "line1_467" id = "line1_467"> </a>
+Dirum lumen apex, ac late fulgurat umbo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_467" id = "not1_467" href = "#line1_467">467.</a>
+<i>apex</i>, eminentia, summa pars v.c. galeæ, λοφός, conus ap. Virg.
+Æn. X,&nbsp;270; XII, 492, h.l. hastæ, h. cuspis, αἰχμὴ, ἐπιδορατὶς,
+ἀκωκή.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_468" id = "line1_468"> </a>
+<a href = "#var1_468">Talis</a> ubi Ægæo surgente ad sidera ponto</p>
+<p><a name = "line1_469" id = "line1_469"> </a>
+Per longum vasto Cori cum murmure fluctus</p>
+<span class = "pagenum">61</span>
+<span class = "linenum">470</span>
+<p><a name = "line1_470" id = "line1_470"> </a>
+Suspensum in terras portat mare, frigida nautis</p>
+<p><a name = "line1_471" id = "line1_471"> </a>
+Corda tremunt: sonat ille procul, flatuque tumescens</p>
+<p><a name = "line1_472" id = "line1_472"> </a>
+<a href = "#var1_472">Curvatis pavidas</a> transmittit Cycladas
+undis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_468" id = "not1_468" href = "#line1_468">468.</a>
+Quemadmodum fluctus, <i>per longum</i>, in alto, procul a litore, ubi
+frangitur, vento tumescens (qui nautis <i>Hulle</i> vel <i>Surf.</i>
+dicitur), ingenti cura impetu sonituque in litus fertur; sic Hannibal
+magno armorum strepitu, procul audito, præceps in hostes ruit. Conf.
+Lichtenberg. V. Cl. <i>Magasin für d. physik</i> T.&nbsp;II,
+P.&nbsp;III, p.&nbsp;38. Egregia comparatio, repetita inf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_243">IV, 243 seqq.</a> et <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#line8_428">VIII, 428, 429</a>, quam
+tamen Silius non minus debet Virg. Ge. III, 236 seqq. coll. Æn. VII, 528
+sq. XII, 365 sqq. hic autem Hom. Il. δ, 422 seqq. (ubi vid. Koppen)
+coll. ν, 795, 799. Possis etiam vim ejus in terrore militum et nautarum
+quærere; sed ornatus tum minus placet.
+&mdash;<i>Ægæum mare</i> cum dilectu positum, quoniam tam propter
+insulas, <i>Cycladas</i> inprimis, et interjecta vada, scopulos ac
+promontoria periculosissimum, quam ob aquilones, vehementer in eo
+spirantes, procellosissimum est. Conf. Heyne ad Virg. Æn. XII, 366.
+&mdash;<a name = "not1_469" id = "not1_469" href =
+"#line1_469">469.</a>&nbsp;<i>Corus</i>, seu caurus, ἀργέστης,
+<i>Nordwest</i>, ventus vehementior. vid. Heyne ad
+<span class = "pagenum notes">61</span>
+Virg. Ge. III, 278; Plin. XVIII, 34.
+&mdash;<a name = "not1_470" id = "not1_470" href =
+"#line1_470">470.</a>&nbsp;<i>Suspensum mare</i> id. qd. mox <i>unda
+curvata</i>, alias <i>sinuata</i>, h. tumida, in altum sublata, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_154">XV, 154</a>, κῦμα
+κυρτωθὲν Hom. Od. λ, 243, vel κυρτὸν Il. δ, 426, et ν, 799. Conf. VV.
+DD. ad Virg. Ge. IV, 361, et Æn. III, 564; Burm. ad Val. Fl.
+I,&nbsp;615, et Drak. ad h.l. ubi laudat Nonn. Dion. VI, 127 (Βορείοθεν
+ἀγκύλον ὕδωρ); Ovid. Met. XI, 505; XV, 508; Stat. Th. V,&nbsp;384; XI,
+437, et Avien. Descr. Orb. v.&nbsp;296.
+&mdash;<a name = "not1_471" id = "not1_471" href =
+"#line1_471">471.</a>&nbsp;<i>sonat ille procul</i>, sæpe si plura
+milliara abest.
+&mdash;<i>flatuque tumescens</i>, nonnunquam ad altitudinem <span class
+= "smallroman">XX</span> pedum.
+&mdash;<a name = "not1_472" id = "not1_472" href =
+"#line1_472">472.</a>&nbsp;<i>pavidas</i>, quarum incolæ pavidi sunt ob
+æstum maris.
+&mdash;<i>transmittit</i>, transit, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_345">IV, 345</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_551">VIII, 551</a> al. Conf. Virg. Æn. IV, 154.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_473" id = "line1_473"> </a>
+Non cuncta e muris unum incessentia tela,</p>
+<p><a name = "line1_474" id = "line1_474"> </a>
+Fumantesque ante ora faces, non saxa per artem</p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line1_475" id = "line1_475"> </a>
+Tormentis excussa tenent: ut tegmina primum</p>
+<p><a name = "line1_476" id = "line1_476"> </a>
+Fulgentis galeæ conspexit, et arma cruento</p>
+<p><a name = "line1_477" id = "line1_477"> </a>
+Inter solem auro rutilantia, turbidus infit:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_475" id = "not1_475" href = "#line1_475">475.</a>
+<i>tenent</i>, retinent.
+&mdash;<i>tegmina galeæ</i>, propr. capitis, ipsa Murri galea.
+&mdash;<a name = "not1_476" id = "not1_476" href =
+"#line1_476">476.</a>&nbsp;<i>cruento</i>, cruore adsperso, vel rubro,
+ut ap. Virg. Ge. I,&nbsp;306.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_477" id = "not1_477" href =
+"#line1_477" title = "‘377’ legitur">477.</a>&nbsp;<i>turbidus
+infit</i>, verba Maroniana Æn. XII, 10.
+&mdash;<i>turbidus</i>, ταραχθεὶς, seu τεταραγμένος, turbatus, commotus,
+ira furens. Conf. Heyne ad Virg. Æn. IX, 57; X,&nbsp;648, 763; XI, 742,
+et inf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_529">II,
+529</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_478" id = "line1_478"> </a>
+«En, qui res Libycas, inceptaque tanta retardet,</p>
+<p><a name = "line1_479" id = "line1_479"> </a>
+Romani Murrus belli mora! Fœdera, faxo,</p>
+<span class = "linenum">480</span>
+<p><a name = "line1_480" id = "line1_480"> </a>
+Jam noscas, quid vana queant, et vester Iberus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_478" id = "not1_478" href = "#line1_478">478.</a>
+Amara irrisio Murri et fœderis, a Romanis cum Hasdrubale renovati, quo
+libertas Saguntinorum pacta, et <i>Iberus</i> finis utriusque imperii
+constitutus. Vid. Duker. ad Flor. II,&nbsp;6, et sup. <a class =
+"crossref" href = "#not1_294">ad v.&nbsp;294</a>.
+&mdash;<a name = "not1_479" id = "not1_479" href =
+"#line1_479">479.</a>&nbsp;<i>belli mora</i> (quæ verba vs. præc.
+explicantur) ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;428, ubi vid. Heyne. <i>Mora</i>,
+is qui moratur, ut <i>principium</i>, princeps, vel is, unde quid
+principium ducit; <i>spes</i> is, qui sperat; <i>palma</i> is, de quo
+victoria restat reportanda; <i>imperium</i> imperator, quæ comparavit
+Drak. ad VIII, 33; XV, 749; XVI, 504, 507. Conf. Intpp. ad Val. Fl.
+I,&nbsp;23.
+&mdash;<a name = "not1_480" id = "not1_480" href =
+"#line1_480">480.</a>&nbsp;<i>quid queant</i>, quantum apud me valeant,
+quam vim habeant.
+&mdash;<i>vester Iberus</i>, qui vobis favet, quoniam nobis per pacta
+non licet, eum transire. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_118">ad I,&nbsp;118</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_648">IV, 648</a>; Barthius Adv. VII, 15, hæc notat:
+«Quomodo <i>vester</i>, qui ab iis contemnebatur? an <i>Iberum</i> dicit
+modo a Murro in pugna occisum,
+<span class = "pagenum notes">62</span>
+ut <i>vester</i> sit, quem ad urbem vestrum concidi posse speratis?» Sed
+vid. Gronov. Obss. IV, 18.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">62</span>
+<p><a name = "line1_481" id = "line1_481"> </a>
+<a href = "#var1_481">Fer tecum castamque</a> fidem servataque jura:</p>
+<p><a name = "line1_482" id = "line1_482"> </a>
+Deceptos mihi linque Deos.» Cui talia Murrus:</p>
+<p><a name = "line1_483" id = "line1_483"> </a>
+«Exoptatus ades! mens olim prælia poscit,</p>
+<p><a name = "line1_484" id = "line1_484"> </a>
+Speque tui flagrat capitis: fer debita fraudum</p>
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line1_485" id = "line1_485"> </a>
+Præmia, et Italiam tellure inquire sub ima.</p>
+<p><a name = "line1_486" id = "line1_486"> </a>
+Longum in Dardanios fines iter, atque nivalem</p>
+<p><a name = "line1_487" id = "line1_487"> </a>
+Pyrenen, Alpesque tibi mea dextera donat.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_481" id = "not1_481" href = "#line1_481">481.</a>
+<i>Castus</i>, purus a vitiis, sanctus, inviolabilis, ut ἁγνὸς pro
+ὅσιος, unde <i>fides casta</i>, quæ <i>sancta</i> dicitur, <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_479">II, 479</a>; <i>sacra</i>,
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_281">XIII, 281</a>, et
+<i>alma</i>, h. venerabilis, Cic. Off. III, 29. Hinc <i>castus</i> etiam
+est fidus, qui fidem servat, <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_1">III,&nbsp;1</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_131">XVII, 131</a> ubi Drak. monet, <i>castum</i>
+obponi perfido, vel perjuro, v.c. apud Cic. pro Rosc. Com. c. 7. Conf.
+Ernesti Clav. Cic. et ad Tac. Germ. c.&nbsp;40.
+&mdash;<i>Fer tecum</i>, tibi habe.
+&mdash;<i>servata jura</i>, religionem in pacis legibus servandis. Inpia
+verba, sed ab heroum et Hannibalis animo (vid. sup. <a class =
+"crossref" href = "#line1_56">v.&nbsp;56, 58</a>) non aliena.
+&mdash;<a name = "not1_482" id = "not1_482" href =
+"#line1_482">482.</a>&nbsp;<i>Deceptos Deos</i>, per quos pejeravimus,
+ut <a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_693">VI, 693</a>,
+unde mox <i>fraudum</i> pro perjurio.
+&mdash;<a name = "not1_483" id = "not1_483" href =
+"#line1_483">483.</a>&nbsp;<i>olim</i>, jamdudum.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_484" id = "not1_484" href =
+"#line1_484" title = "‘384’ legitur">484.</a>&nbsp;<i>Spe tui
+capitis</i>, h. te occidendi.
+&mdash;<a name = "not1_485" id = "not1_485" href =
+"#line1_485">485.</a>&nbsp;Conf. Virg. Æneid. lib. X, v.&nbsp;650,
+p.&nbsp;164, T.&nbsp;IV, nost. edit. <i>Ed.</i></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_486" id = "not1_486" href = "#line1_486">486.</a>
+Similis sarcasmus in Homero et Marone passim obvius. Conf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_325">II, 325</a>.
+&mdash;<a name = "not1_487" id = "not1_487" href =
+"#line1_487">487.</a>&nbsp;<i>donat</i>, h. condonat, remittit,
+(<i>erspart</i>) laborem hos montes transeundi, et per eos in <i>fines
+Dardanios</i>, h. Italiæ contendendi. Vid. Ind. et cfr. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_325">II, 325</a>; Gronov. Obss.
+III, 23; Jani ad Horat. Od. III,&nbsp;3, 33; Heins. ad Ovid. A.&nbsp;A.
+III, 85; Burm. ad Val. Flacc. I,&nbsp;473; quosque Drak. ad h.l. et ad
+XV, 603, citavit; Sen. Œd. 1001; Lucan. IV, 764; VI, 58; IX, 1091. Val.
+Flacc. II, 473; Stat. Th. VII, 557; Ovid. ex Ponto II,&nbsp;7, 51; Liv.
+VIII, 35; Græv. ad Cic. Ep. ad Div. V,&nbsp;4; Gronov. ad Sen. Med.
+1015, et Phœniss. 235, 456.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_488" id = "line1_488"> </a>
+Hæc inter cernens subeuntem comminus hostem,</p>
+<p><a name = "line1_489" id = "line1_489"> </a>
+<a href = "#var1_489">Præruptumque loci</a> fidum sibi, conripit
+ingens</p>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line1_490" id = "line1_490"> </a>
+Aggere convulso saxum, et nitentis in ora</p>
+<p><a name = "line1_491" id = "line1_491"> </a>
+Devolvit, pronoque silex ruit incitus <a href =
+"#var1_491">ictu</a>.</p>
+<span class = "pagenum">63</span>
+<p><a name = "line1_492" id = "line1_492"> </a>
+Subsedit duro concussus fragmine muri.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_488" id = "not1_488" href = "#line1_488">488.</a>
+<i>subeuntem</i> ex loco inferiori.
+&mdash;<a name = "not1_489" id = "not1_489" href =
+"#line1_489">489.</a>&nbsp;<i>fidum</i> v. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_24">ad IV, 24</a>.
+&mdash;<a name = "not1_490" id = "not1_490" href =
+"#line1_490">490.</a>&nbsp;<i>nitentis</i>, enitentis Hannibalis,
+conantis adscendere.
+&mdash;<a name = "not1_491" id = "not1_491" href =
+"#line1_491">491.</a>&nbsp;<i>prono</i>
+<span class = "pagenum notes">63</span>
+<i>ictu</i>, ex loco superiore.
+&mdash;<a name = "not1_492" id = "not1_492" href =
+"#line1_492">492.</a>&nbsp;<i>Subsedit</i>, ὑφιζάνει, delitui sub
+clipeo; vel potius decidit, delapsus est. Id non memorant historici.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_493" id = "line1_493"> </a>
+Tum pudor adcendit mentem, nec conscia fallit</p>
+<p><a name = "line1_494" id = "line1_494"> </a>
+Virtus pressa loco; frendens luctatur, et ægro</p>
+<span class = "linenum">495</span>
+<p><a name = "line1_495" id = "line1_495"> </a>
+Scandit in adversam per saxa <a href = "#var1_495">vetantia</a>
+nisu.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_493" id = "not1_493" href = "#line1_493">493.</a>
+Sunt fere verba Virg. Æn. V,&nbsp;455, et XII, 666 seqq.
+&mdash;<i>conscia Virtus</i>, conscientia virtutis.
+&mdash;<i>fallit</i>, destituit eum.
+&mdash;<a name = "not1_494" id = "not1_494" href =
+"#line1_494">494.</a>&nbsp;<i>pressa loco</i>, obpressa, victa
+iniquitate loci.
+&mdash;<i>ægro</i>, ob vulnus
+&mdash;<a name = "not1_495" id = "not1_495" href =
+"#line1_495">495.</a>&nbsp;<i>vetantia</i>, obstantia, adscensu
+difficilia.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_496" id = "line1_496"> </a>
+Sed postquam <a href = "#var1_496">propior</a> vicino lumine fulsit,</p>
+<p><a name = "line1_497" id = "line1_497"> </a>
+Et tota se mole tulit, velut incita clausum</p>
+<p><a name = "line1_498" id = "line1_498"> </a>
+Agmina Pœnorum cingant, et cuncta paventem</p>
+<p><a name = "line1_499" id = "line1_499"> </a>
+Castra premant, <a href = "#var1_499">lato</a> Murrus caligat in
+hoste.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_496" id = "not1_496" href = "#line1_496">496.</a>
+Subita animi perturbatio ingensque terror, propiore hostis adcessu,
+Murro injectus omnia in Hannibale augent, ut fortior subito majorque
+adpareat, et Murrus caligat, ἀμβλυώττει, occæcatur, tantam repente
+oculis caliginem pavore obfusum sentit, ut universo Pænorum exercitu
+cinctus sibi videatur. <i>Caligant</i> oculi <i>vicini luminis</i>
+fulgore. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_89">XIV, 89</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_299">ad II, 299</a>.
+&mdash;<i>lumine</i>, splendore armorum. Sed cf. Virg. Æn. I,&nbsp;588.
+&mdash;<a name = "not1_497" id = "not1_497" href =
+"#line1_497">497.</a>&nbsp;<i>tota se mole tulit</i>, ut ap. Virg. Æn.
+III, 655; V,&nbsp;373 et inpr. VIII, 199 ad quæ loca vid. Heyne, et
+Burm. ad Val. Flacc. VI, 104.
+&mdash;<a name = "not1_499" id = "not1_499" href =
+"#line1_499">499.</a>&nbsp;<i>hostis latus</i>, πλατύνωτος, ευρύνωτος,
+cujus humeri sunt lati, ὤμοι εὐρέες, quales decent heroem, qui ἀνὴρ
+πελώριος ἠΰς τε μέγας τε esse solet. Vid. Ind. v. <i>latus</i> et
+<i>ingens</i>, Intpp. ad Virg. Æn. I,&nbsp;589; VI, 413; Clark. ad Hom.
+Il. γ, 226 et Drak. ad h.l. <ins class = "correction" title = "‘Sed h.l. Sed h.l. Sed h.l.’ legitur">Sed h.l.</ins> <!-- the 3 "Sed h. l." seems
+like an error --> <!-- it's that french wine ::hic:: --> potest etiam
+<i>hostis latus</i> esse, qui Murro paventi geminatus quasi videbatur.
+Conf. Virg. Æn. IV, 470, ibique Heyne. Quod proprie ad insaniam spectat,
+poeta ad terrorem transtulit.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line1_500" id = "line1_500"> </a>
+Mille simul dextræ, densusque micare videtur</p>
+<p><a name = "line1_501" id = "line1_501"> </a>
+Ensis, et <a href = "#var1_501">innumeræ</a> nutare in casside
+cristæ.</p>
+<p><a name = "line1_502" id = "line1_502"> </a>
+Conclamant utrimque acies, ceu tota Saguntos</p>
+<p><a name = "line1_503" id = "line1_503"> </a>
+Igne micet: trahit <a href = "#var1_503">instanti</a> languentia
+leto</p>
+<p><a name = "line1_504" id = "line1_504"> </a>
+Membra pavens Murrus, supremaque vota capessit:</p>
+<span class = "pagenum">64</span>
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line1_505" id = "line1_505"> </a>
+<ins class = "correction" title = "« incertum">«</ins>Conditor Alcide,
+cujus vestigia <a href = "#var1_506">sacra</a></p>
+<p><a name = "line1_506" id = "line1_506"> </a>
+Incolimus, <a href = "#var1_506">terræ</a> minitantem averte
+procellam,</p>
+<p><a name = "line1_507" id = "line1_507"> </a>
+Si tua non segni <a href = "#var1_507">defenso</a> mœnia dextra.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_503" id = "not1_503" href = "#line1_503">503.</a>
+Conf. Virg. Æn. III, 140.&mdash;
+<span class = "pagenum notes">64</span>
+<a name = "not1_505" id = "not1_505" href =
+"#line1_505">505.</a>&nbsp;<i>Conditor</i> Sagunti. Vid. sup. <a class =
+"crossref" href = "#not1_273">ad v.&nbsp;273</a>.
+&mdash;<i>vestigia</i>, locum, in quo ejus vestigia sunt.
+&mdash;<i>sacra</i>, divina, Dei. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>.
+&mdash;<a name = "not1_506" id = "not1_506" href =
+"#line1_506">506.</a>&nbsp;<i>terræ minitantem averte procellam</i>, ut
+ap. Virg. Æn. III, 620.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_508" id = "line1_508"> </a>
+Dumque orat cæloque adtollit lumina supplex;</p>
+<p><a name = "line1_509" id = "line1_509"> </a>
+«Cerne, ait, an nostris longe Tirynthius ausis</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line1_510" id = "line1_510"> </a>
+Justius adfuerit: ni displicet æmula virtus,</p>
+<p><a name = "line1_511" id = "line1_511"> </a>
+Haud me dissimilem, Alcide, primoribus annis</p>
+<p><a name = "line1_512" id = "line1_512"> </a>
+Agnosces, invicte, tuis: fer numen amicum;</p>
+<p><a name = "line1_513" id = "line1_513"> </a>
+Et, Trojæ quondam primis memorate ruinis,</p>
+<p><a name = "line1_514" id = "line1_514"> </a>
+Dexter ades Phrygiæ delenti stirpis alumnos.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_509" id = "not1_509" href = "#line1_509">509.</a>
+<i>ait</i> scil. Hannibal, per ludibrium ejusdem Herculis auxilium
+implorans, cui se comparare solebat. Vid. Liv. XXI, 41, inf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_356">II, 356</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_4">IV,&nbsp;4</a>&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "not1_512" id = "not1_512" href =
+"#line1_512">512.</a>&nbsp;<i>fer numen</i>, h. auxilium, ut ap. Virg.
+Æn. I,&nbsp;666 (conf. <a class = "crossref" href = "#var1_93">V.L. ad
+v.&nbsp;93</a>), vel præsta te mihi propitium.
+&mdash;<i>amicum</i>, benignum, ut contra <i>male amicum</i> ap. Virg.
+Æn. II, 735.
+&mdash;<a name = "not1_513" id = "not1_513" href =
+"#line1_513">513.</a>&nbsp;<i>Trojæ quondam primis memorate ruinis</i>.
+Res satis nota, vel ex Hom. Il. ε, 638 seqq. Ovid. Met. XI, 194 sq. et
+Apollod. II,&nbsp;6, <span class = "smallcaps">iv</span>. Conf. sup.
+<a class = "crossref" href = "#not1_43">ad v.&nbsp;43</a>.
+&mdash;<a name = "not1_514" id = "not1_514" href =
+"#line1_514">514.</a>&nbsp;<i>Dexter</i>, propitius, <i>ades</i>, fer
+opem mihi, populum Romanum Trojana stirpe oriundum <i>delenti</i>,
+evertere conanti. Conf. <a class = "crossref" href = "#not1_14">ad
+v.&nbsp;14</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line1_515" id = "line1_515"> </a>
+Sic Pœnus, pressumque <a href = "#var1_515">ira</a> simul exigit
+ensem,</p>
+<p><a name = "line1_516" id = "line1_516"> </a>
+Qua capuli statuere <a href = "#var1_516">moræ</a>; teloque relato</p>
+<p><a name = "line1_517" id = "line1_517"> </a>
+Horrida <a href = "#var1_517">labentis</a> perfunditur arma cruore.</p>
+<p><a name = "line1_518" id = "line1_518"> </a>
+Ilicet ingenti casu turbata juventus</p>
+<span class = "pagenum">65</span>
+<p><a name = "line1_519" id = "line1_519"> </a>
+Procurrit: nota arma viri corpusque superbo</p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line1_520" id = "line1_520"> </a>
+Victori spoliare negant: coit aucta vicissim</p>
+<p><a name = "line1_521" id = "line1_521"> </a>
+Hortando manus, et glomerata mole feruntur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not1_515" id = "not1_515" href =
+"#line1_515" title = "numerus deest">515.</a> <i>pressum</i>,
+<i>inpressum</i>, <i>exigit</i>, pro simpl. transadigit, sc. in Murri
+corpus. Conf. <a class = "crossref" href = "#not1_307">ad
+v.&nbsp;307</a> et <a class = "crossref" href = "#not1_383">383</a>.
+&mdash;<a name = "not1_516" id = "not1_516" href =
+"#line1_516">516.</a>&nbsp;<i>Qua</i>, quatenus, quousque, <i>moræ
+capuli</i>, (ut <i>m. loricæ</i>, et <i>clipei</i> ap. Virg. Æn.
+X,&nbsp;485 et XII, 541)
+&mdash;<i>statuere</i>, voluere, jussere, permisere. Conf. Burm. ad
+Grat. 110.
+&mdash;<i>relato</i>, extracto ex vulnere.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_518" id = "not1_518" href = "#line1_518">518.</a>
+Si quem splendor quidam orationis et audacior spiritus delectat, eum hic
+locus inprimis tenebit, quo singula instar miraculorum aucta verbis,
+inpr. Junonis
+<span class = "pagenum notes">65</span>
+adparentis machinatio, quæ in Hannibalis favorem facta est. Ern.
+&mdash;<i>ingenti casu</i>, gravi malo, vel morte ingentis, magni viri.
+&mdash;<a name = "not1_520" id = "not1_520" href =
+"#line1_520">520.</a>&nbsp;<i>negant</i>, vetant, inpediunt.
+&mdash;<a name = "not1_521" id = "not1_521" href =
+"#line1_521">521.</a>&nbsp;<i>feruntur</i>, φέρονται, inruunt.
+&mdash;<i>mole</i>, multitudine.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_522" id = "line1_522"> </a>
+Hinc saxis galea, hinc clipeus sonat æreus hastis;</p>
+<p><a name = "line1_523" id = "line1_523"> </a>
+Incessunt sudibus, librataque pondera plumbi</p>
+<p><a name = "line1_524" id = "line1_524"> </a>
+Certatim jaciunt: <a href = "#var1_524">decisæ vertice</a> cristæ,</p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line1_525" id = "line1_525"> </a>
+<a href = "#var1_525">Dereptumqum</a> decus nutantum in cæde
+jubarum:</p>
+<p><a name = "line1_526" id = "line1_526"> </a>
+Jamque agitur largus per membra fluentia sudor,</p>
+<p><a name = "line1_527" id = "line1_527"> </a>
+<a href = "#var1_527">Et stant</a> loricæ squamis horrentia tela;</p>
+<p><a name = "line1_528" id = "line1_528"> </a>
+Nec requies, tegimenve datur mutare sub ictu.</p>
+<p><a name = "line1_529" id = "line1_529"> </a>
+Genua labant, fessique humeri gestamina laxant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_522" id = "not1_522" href = "#line1_522">522.</a>
+Hæc adumbrata ex Marone, qui Turnum simili periculo exponit, Æn. IX, 806
+sqq. ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not1_525" id = "not1_525" href =
+"#line1_525">525.</a>&nbsp;<i>cæde</i>, sanguine, ut φόνος.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_526" id = "not1_526" href =
+"#line1_526" title = "numerus deest">526.</a>&nbsp;<i>fluentia</i>, pro
+fluens. Cf. Virg. Æn. III, 626.
+&mdash;<a name = "not1_527" id = "not1_527" href =
+"#line1_527">527.</a>&nbsp;<i>horrentia</i> vid. <a class = "crossref
+missing" href = "#not1_423" title = "recte 423">ad v.&nbsp;422</a>.
+&mdash;<a name = "not1_528" id = "not1_528" href =
+"#line1_528">528.</a>&nbsp;<i>tegimen</i> pectoris, h. loricam, telis
+ubique transfixam.
+&mdash;<i>mutare</i> cum alia adhuc integra, non <i>datur</i>,
+conceditur.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_529" id = "not1_529" href = "#line1_529">529.</a>
+<i>gestamina</i>, θώρηκα, ὃν φορέεσκε. Conf. Virg. Æn. III, 286.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line1_530" id = "line1_530"> </a>
+Tum creber, penitusque trahens suspiria, sicco</p>
+<p><a name = "line1_531" id = "line1_531"> </a>
+Fumat ab ore vapor, nisuque elisus anhelo</p>
+<span class = "pagenum">66</span>
+<p><a name = "line1_532" id = "line1_532"> </a>
+Auditur gemitus, fractumque in casside murmur.</p>
+<p><a name = "line1_533" id = "line1_533"> </a>
+Mente adversa domat, <a href = "#var1_533">gaudetque</a> nitescere
+duris</p>
+<p><a name = "line1_534" id = "line1_534"> </a>
+Virtutem, et decoris pretio discrimina pensat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_530" id = "not1_530" href = "#line1_530">530.</a>
+Non muliebriter suspirat et gemit Hannibal, quod putat Ern., sed immani
+labore, cui fortiter omnibusque animi viribus resistit, obpressus,
+suspiria, anhelitum gemitumque de alto pectore ducit, quod ab herois
+dignitate animique magnitudine non abhorret. Neque tamen diffiteor hanc
+displicere mihi orationis luxuriem, qua Silius exornavit verba Virg. Æn.
+IX, 812, 814.
+&mdash;<i>creber</i>, crebro.
+&mdash;<a name = "not1_531" id = "not1_531" href =
+"#line1_531">531.</a>&nbsp;<i>ab ore sicco</i>, sitiente, ἀφ᾽ αὑαλέων
+στομάτων ap. Callim. H. in Cer. v.&nbsp;6. Conf. Virg. Æn. V,&nbsp;199;
+IX, 812
+<span class = "pagenum notes">66</span>
+sq.
+&mdash;<i>nisu elisus anhelo</i>, vix et difficulter editus.
+&mdash;<a name = "not1_532" id = "not1_532" href =
+"#line1_532">532.</a>&nbsp;<i>fractum in casside murmur</i>, sonus
+cassidis fractæ, vel potius sonitus non continuus, modo fortior, modo
+remissior. Conf. Heyne ad Virg. Ge. IV, 72, et Stat. Theb.
+X,&nbsp;323.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_533" id = "not1_533" href = "#line1_533">533.</a>
+<i>domat</i>, superat, fortiter ferendo.
+&mdash;<i>gaudet</i>, animum recipit reputans etc.
+&mdash;<a name = "not1_534" id = "not1_534" href =
+"#line1_534">534.</a>&nbsp;<i>decoris pretio discrimina pensat</i>, ex
+gloriæ magnitudine pericula æstimat; pericula laude, quæ inde redundare
+possit, ponderat, et cum ea confert, ut <i>adversa secundis</i>, et
+<i>nova maleficia veteribus pensare</i> dixit Liv. XXVII, 40; et
+XXXVII,&nbsp;1. Huic mentis constantiæ et herois dignitati
+<i>gemitus</i> male convenire videtur. Sed cf. Hom. φ, 272 sqq. Val. Fl.
+V,&nbsp;311 al.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">535</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_535" id = "line1_535"> </a>
+Hic subitus scisso densa inter nubila cælo</p>
+<p><a name = "line1_536" id = "line1_536"> </a>
+Erupit quatiens terram fragor; et super ipsas</p>
+<p><a name = "line1_537" id = "line1_537"> </a>
+Bis Pater intonuit geminato fulmine pugnas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_535" id = "not1_535" href = "#line1_535">535.</a>
+Jupiter, fœderis rupti vindex, triste Pœnis dat augurium, et
+<i>lanceam</i>, (<i>tragulam</i> apud Liv. XXI,&nbsp;7.) quasi de cælo
+missam, ita dirigit, ut Hannibal ea saucietur. Egregium phantasma et
+commentum poetæ, quod ad nobilitandum vulnus Hannibali inflictum,
+magnumque hujus rei momentum declarandum, et hinc ad animos legentium
+excitandos permultum valet. Conf. Liv. l.c.
+&mdash;<i>scisso</i> vid. <a class = "crossref" href = "#not1_135">ad
+I,&nbsp;135</a>. Sic <i>findi</i> ap. Liv. XXI,&nbsp;1, et in sacris
+quoque libris σχιζόμενοι οὐρανοὶ Marc. I,&nbsp;10, οὐρανοὶ ἀνεῴχθησαν
+Matth. III, 26. Conf. Hard. ad Plin. lib. II, 26, et Heins. ad Ovid.
+Fast. III, 371.
+&mdash;<i>densa inter nubila</i>, triste augurium, ut lætum, cælo
+sereno. Cf. Virg. Æn. VII, 141. Αἴσιον δ᾽ ἐπί οἱ Κρονίων Ζεὺς πατὴρ
+ἔκλαγξε βροντὰν; Pind. Pyth. IV, 40 sqq. 343 sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_538" id = "line1_538"> </a>
+Inde inter nubes ventorum turbine cœco</p>
+<p><a name = "line1_539" id = "line1_539"> </a>
+Ultrix injusti vibravit lancea belli,</p>
+<span class = "pagenum">67</span>
+<span class = "linenum">540</span>
+<p><a name = "line1_540" id = "line1_540"> </a>
+Ac <a href = "#var1_540">femine</a> adverso librata cuspide sedit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_538" id = "not1_538" href = "#line1_538">538.</a>
+<i>turbine cœco</i> Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_401">V,&nbsp;401</a>, et Virg. Æn. XII, 320.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_539" id = "not1_539" href =
+"#line1_539" title = "numerus deest">539.</a>&nbsp;<i>lancea
+vibravit</i> scil. se, h. vibrata est, passive, absolute et intransit.
+ut passim. vid. Ind. Sic et <i>advertere</i> sup. <a class = "crossref"
+href = "#line1_288">v.&nbsp;288</a>, ubi vid. V.L. <i>convertit</i>,
+<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_645">IX, 645</a>, ubi Drak.
+monet, similiter dici <i>vertit</i> Liv. II, 62; V,&nbsp;18, 49. Claud.
+in Eutrop. I,&nbsp;251: <i>præcipitavere</i> Liv. V,&nbsp;18:
+<i>mutans</i> Tac. Ann. XII, 29: <i>effringet</i> inf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_647">I,&nbsp;647</a>. Ita quoque μεταβάλλειν
+ap. Aristot. παρακινήσαντα ap. Aristoph. in Βατραχ. et κεύθει ap.
+Sophocl. in Œd: Tyr. quos laudavit D.&nbsp;Heins. ad h.l. ut ναίω,
+ναιετάω aliaque omittam. Conf. Duker. ad Liv. III,&nbsp;6. Cortii Exc.
+VI, ad Sallust. b.&nbsp;Jug. c. 85; Ernesti clav. Cic. vid.
+<i>vibrare</i> et
+<span class = "pagenum notes">67</span>
+<i>convertere</i>, Heins. et Heyne ad Virg. Æn. I,&nbsp;104; II, 208;
+X,&nbsp;857. VV. DD. ad Hor. Od. IV, 10, 5, et Burm. ad Petron.
+c.&nbsp;47.
+&mdash;<a name = "not1_540" id = "not1_540" href =
+"#line1_540">540.</a>&nbsp;<i>sedit</i> hasta, vulnus, etc. vid. Ind. et
+Heins. ad Ovid. Met. lib. XV, vers. 162. Burman. ad Lucanum lib. I,
+vers. 31.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_541" id = "line1_541"> </a>
+Tarpeiæ rupes, Superisque habitabile saxum;</p>
+<p><a name = "line1_542" id = "line1_542"> </a>
+Et vos, virginea lucentes semper in ara,</p>
+<p><a name = "line1_543" id = "line1_543"> </a>
+Laomedonteæ Trojana altaria flammæ;</p>
+<p><a name = "line1_544" id = "line1_544"> </a>
+Heu! quantum vobis fallacis imagine teli</p>
+<span class = "linenum">545</span>
+<p><a name = "line1_545" id = "line1_545"> </a>
+Promisere Dei? propius si pressa furenti</p>
+<p><a name = "line1_546" id = "line1_546"> </a>
+Hasta foret, clausæ starent mortalibus Alpes,</p>
+<p><a name = "line1_547" id = "line1_547"> </a>
+Nec, Trasymene, tuis nunc Allia cederet undis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_541" id = "not1_541" href = "#line1_541">541.</a>
+Vobis, o Romani, quanta nunc spes adfulgebat, evitandi clades, a Pœno
+olim adcipiendas?
+&mdash;<a href = "#line1_541">541.</a>&nbsp;<i>Tarpeiæ rupes</i>, plur.
+pro sing. ut <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_33">II,
+33</a>; <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_56">VII,
+56</a>;<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_341"> VIII,
+341</a>; <a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_267">XI,
+267</a>.
+&mdash;<i>Superis</i>, a Jove, Junone et Minerva, <i>habitabile</i>,
+dignum quod habitetur, vel habitatum: <i>saxum</i> Tarpeium, scilicet
+mons Capitolinus.
+&mdash;<a name = "not1_542" id = "not1_542" href =
+"#line1_542">542.</a>&nbsp;<i>ara virginea</i>, virginis, Vestæ.
+&mdash;<a name = "not1_543" id = "not1_543" href =
+"#line1_543">543.</a>&nbsp;<i>flammæ Laomedonteæ</i>, Trojanæ, ignis et
+sacra Vestæ, quæ Æneas, capta Troja, secum in Italiam abduxisse
+credebatur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_82">V,&nbsp;82</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_620">XIII, 620</a>, et Heyne Exc. IX, Virg.
+Æn.&nbsp;II.
+&mdash;En insignem tautologiam luxuriamque poetæ, qui <i>Laomedonteæ</i>
+et <i>Trojana</i>, <i>aram</i> et <i>altaria</i> jungit.
+&mdash;<a name = "not1_544" id = "not1_544" href =
+"#line1_544">544.</a>&nbsp;<i>fallacis</i>, quod Saguntinorum spes
+fefellit, quia Pœnum non necavit.
+&mdash;<a name = "not1_545" id = "not1_545" href =
+"#line1_545">545.</a>&nbsp;<i>propius</i>, altius; <i>pressa</i>,
+inpressa, infixa.
+&mdash;<a name = "not1_546" id = "not1_546" href =
+"#line1_546">546.</a>&nbsp;<i>starent</i>, essent, seu forent.
+&mdash;<i>Alpes</i>, via per A., quam post Herculem primus hominum
+munivit.
+&mdash;<a name = "not1_547" id = "not1_547" href =
+"#line1_547">547.</a>&nbsp;Nec Trasymenus lacus nobilior clade Romanorum
+factus esset, quam <i>Allia</i>, parvus fl. de quo vid. Heyne Exc. VIII,
+ad Virg. Æ. VII, 717. Clades Alliensis satis nota vel ex Liv. V,&nbsp;37
+sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_548" id = "line1_548"> </a>
+Sed Juno, adspectans Pyrenes vertice celsæ</p>
+<p><a name = "line1_549" id = "line1_549"> </a>
+<a href = "#var1_549">Nava</a> rudimenta, et primos in Marte
+calores,</p>
+<span class = "linenum">550</span>
+<p><a name = "line1_550" id = "line1_550"> </a>
+<a href = "#var1_550">Ut videt</a> impressum conjecta cuspide
+vulnus,</p>
+<span class = "pagenum">68</span>
+<p><a name = "line1_551" id = "line1_551"> </a>
+Advolat, obscura circumdata nube, <a href = "#var1_550">per
+auras,</a></p>
+<p><a name = "line1_552" id = "line1_552"> </a>
+<a href = "#var1_552">Et validam</a> duris evellit ab ossibus
+hastam.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_548" id = "not1_548" href = "#line1_548">548.</a>
+In hunc locum omnino transferri possunt, quæ disputavit Heyne ad Virg.
+Æn. IX, 802; XII, 134, et inpr. in Exc. ad Æn. IX, 638, unde adparebit,
+Silium etiam vitia Maronis imitari.
+&mdash;<a name = "not1_549" id = "not1_549" href =
+"#line1_549">549.</a>&nbsp;<i>calores</i>, ardorem bellandi, primos
+conatus juvenis ferventis animo.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_553" id = "line1_553"> </a>
+Ille tegit clipeo fusum per membra cruorem,</p>
+<p><a name = "line1_554" id = "line1_554"> </a>
+Tardaque paulatim et dubio vestigia nisu</p>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line1_555" id = "line1_555"> </a>
+Alternata trahens, <a href = "#var1_555">aversus</a> ab aggere
+cedit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<span class = "pagenum notes">68</span>
+<a name = "not1_554" id = "not1_554" href = "#line1_554">554.</a>
+<i>vestigia</i>, pedem, <i>Alternata trahens</i>, ὀλίγον γόνυ γουνὸς
+ἀμείβων, Hom. Il. Λ, 546. Conf. Virg. Æn. IX, 797, XII, 386 et Val. Fl.
+II, 93 ubi vid. Burm.
+&mdash;<i>nisu</i>, vi. Cf. Ind.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_556" id = "line1_556"> </a>
+Nox tandem optatis terras pontumque tenebris</p>
+<p><a name = "line1_557" id = "line1_557"> </a>
+Condidit, et pugnas erepta luce diremit.</p>
+<p><a name = "line1_558" id = "line1_558"> </a>
+At duræ invigilant mentes, molemque reponunt</p>
+<p><a name = "line1_559" id = "line1_559"> </a>
+Noctis opus: clausos acuunt extrema pericli,</p>
+<span class = "linenum">560</span>
+<p><a name = "line1_560" id = "line1_560"> </a>
+Et fractis rebus violentior ultima virtus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_558" id = "not1_558" href = "#line1_558">558.</a>
+Saguntinos per noctem urbem, quantum potuerint, muniisse murosque
+refecisse, apte ad miserationem singulatim tradit poeta; Livius vero
+XXI,&nbsp;8 et 11, per aliquot dies quietem Saguntinis ab certaminibus
+datam esse, quam sententiam Silius inf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_581">v.&nbsp;581, 583</a>, expressit. Ern.
+&mdash;<i>mentes duræ</i> sunt, vel obduratæ, pertinaces, obfirmatæ, quæ
+flecti non poterant, et in fide erga Romanos obstinate manebant (ut ap.
+Val. Fl. IV, 175, ubi Burm.), vel induratæ ad bellum, laborem et quævis
+mala ferenda, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_161">III, 161</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_516">VIII, 516</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_608">608</a>, et ap. Virg. Ge. II, 170 et Æ. III,
+94, V,&nbsp;730; Liv. XXVII, 48 (<i>Ligures durum in armis genus</i>);
+Hor. Od. II, 12, 11; Ovid. Trist. V,&nbsp;5, 51. Conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "bookVI.html#not6_307">ad VI, 308</a>.
+&mdash;<i>molem</i>, muros, et aggerem, ut <a class = "crossref" href =
+"#line1_579">v.&nbsp;579</a>.
+&mdash;<i>reponunt</i>, reficiunt, iterum exstruunt; nam <i>ponere</i>
+est condere. Vid. sup. <a class = "crossref" href = "#not1_24">ad
+v.&nbsp;24</a>, et Heins. ad Ovid. Fast. II, 63.
+&mdash;<a name = "not1_559" id = "not1_559" href =
+"#line1_559">559.</a>&nbsp;Vis desperationis exprimitur, ut <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_218">X,&nbsp;218 sq</a>. et ap.
+Stat. Th. VII, 699.
+&mdash;<i>acuunt</i>, ad virtutem strenuamque urbis defensionem
+adcendunt. Cf. <a class = "crossref" href = "#not1_113">ad
+v.&nbsp;113</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_561" id = "line1_561"> </a>
+Hinc <a href = "#var1_561">puer</a>, invalidique senes, hinc femina
+ferre</p>
+<span class = "pagenum">69</span>
+<p><a name = "line1_562" id = "line1_562"> </a>
+Certat opem in dubiis miserando <a href = "#var1_561">nava</a>
+labori,</p>
+<p><a name = "line1_563" id = "line1_563"> </a>
+Saxaque mananti subvectat vulnere miles.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_561" id = "not1_561" href = "#line1_561">561.</a>
+Verba Maroniana, Æn. XII, 131 seq. quem locum ex Hom. Il. Σ 514, 515,
+adumbratum suspicor.
+<span class = "pagenum notes">69</span>
+Ceterum singula h.l. ad miserationem faciendam apta sunt.
+&mdash;<a name = "not1_562" id = "not1_562" href =
+"#line1_562">562.</a>&nbsp;<i>in dubiis</i> rebus, in ancipiti fortuna
+belli et ambiguo rerum exitu.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_564" id = "line1_564"> </a>
+Jam Patribus <a href = "#var1_564">clarisque</a> senum sua munia
+curæ:</p>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line1_565" id = "line1_565"> </a>
+Concurrunt, lectosque viros hortantur, et orant,</p>
+<p><a name = "line1_566" id = "line1_566"> </a>
+<a href = "#var1_566">Defessis subeant rebus, revocentque</a>
+salutem,</p>
+<p><a name = "line1_567" id = "line1_567"> </a>
+Et Latia extremis inplorent casibus arma.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_564" id = "not1_564" href = "#line1_564">564.</a>
+<i>clari senum</i>, gr. pro <i>clari senes</i>, h. γέροντες ἀριστῆες,
+Hom. Il. β, 404.
+&mdash;<a name = "not1_565" id = "not1_565" href =
+"#line1_565">565.</a>&nbsp;Amplificavit brevem narrationem Liv.
+XXI,&nbsp;6 et 7. Proprie homines sunt <i>defessi</i>, seu <i>fessi
+rebus</i> adversis, vel simpl. <i>fessi</i> (cf. Ind. et Virg. Æn. II,
+285; Horat. Od. II,&nbsp;4, 11) qui malis, longaque inprimis
+obpugnatione et diuturno bello premuntur, viribusque exhauriuntur, ut
+ap. Virg. Æn. I,&nbsp;157, 178; II, 109. Deinde ipsæ calamitates poetis
+<i>res fessæ</i> dicuntur v.c. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_492">II, 492</a>; <a class = "crossref missing" href
+= "bookX.html#line10_274" title = "recte 274">X,&nbsp;275</a>, et Virg.
+Æn. III, 145. Nam <i>rebus</i> h.l. sexto casu positum putare, paulo
+durius videtur.
+&mdash;<a name = "not1_566" id = "not1_566" href =
+"#line1_566">566.</a>&nbsp;<i>subeant defessis rebus</i>, auxilio, ut
+ap. Plin. II,&nbsp;7. <i>Vespasianus fessis rebus subveniens.</i>
+&mdash;<a name = "not1_567" id = "not1_567" href =
+"#line1_567">567.</a>&nbsp;<i>Latia arma</i>, auxilium Romanorum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_568" id = "line1_568"> </a>
+«<a href = "#var1_568">Ite citi, remis velisque inpellite
+puppim</a>,</p>
+<p><a name = "line1_569" id = "line1_569"> </a>
+Saucia dum <a href = "#var1_569">castris</a> clausa est fera: <a href =
+"#var1_569">tempore Martis</a></p>
+<span class = "pagenum">70</span>
+<span class = "linenum">570</span>
+<p><a name = "line1_570" id = "line1_570"> </a>
+Utendum est <a href = "#var1_569">rapto</a>, et grassandum ad clara
+periclis.</p>
+<p><a name = "line1_571" id = "line1_571"> </a>
+Ite citi, deflete fidem murosque ruentes,</p>
+<p><a name = "line1_572" id = "line1_572"> </a>
+Antiquaque domo meliora <a href = "#var1_572">arcessite</a> fata.</p>
+<p><a name = "line1_573" id = "line1_573"> </a>
+Mandati summa est: dum stat, remeate, Saguntos.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not1_569" id = "not1_569" href =
+"#line1_569" title = "‘469’ legitur">569.</a>
+<i>fera</i> δεινῶς Hannibal dicitur, ut <i>Libycus leo</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_401">VII, 401</a>, ubi vid. not.
+Conf. <a class = "crossref" href = "#line1_638">v.&nbsp;638</a>.
+&mdash;<i>tempore rapto</i>, quod properanter præterit, vel simpliciter
+raptim, festinanter <i>utendum</i>, vel denique, quæ ratio ceteris
+præstat, commodum tempus adripiendum, occasio amplectenda est, ut contra
+<i>tempus amittere</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_531">VII, 531</a>, et Virg. Æn. XI, 459.
+<i>Rapere</i>, seu <i>corripere</i> et <i>carpere</i>, Græce ἁρπάζειν,
+viam, iter, fugam, gradum, gressus, urbem, castra, letum, dies, tempus,
+campum, pugnam, poetis est raptim facere, seu perficere, et adcelerare,
+vel celeriter occupare et in usum suum convertere. Vid. Ind.
+<span class = "pagenum notes">70</span>
+et quæ loca adposuit Drak. Jos. Iscan. b.&nbsp;Troj. V,&nbsp;358, <i>cum
+tempore rapto Imperiale tonans</i>, etc. (ubi v. Dresem.) et Lucan.
+X,&nbsp;507, «Cæsar semper feliciter usus præcipiti cursu bellorum et
+tempore rapto.» Conf. Heins. et Burm. ad Val. Flacc. II, 252, et ad
+Ovid. Epist. XIX, 74; Gronov. ad Liv. VI, 23.
+&mdash;<a name = "not1_570" id = "not1_570" href =
+"#line1_570">570.</a>&nbsp;<i>ad clara</i>, ἔνδοξα, claritatem nominis,
+ad gloriam, <i>grassandum</i>, omni studio contendendum est: ut <i>ire
+periclis ad decus</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_36">IV, 36</a>, at <i>ad gloriam virtutis via
+grassari</i> ap. Sallust. b.&nbsp;Jug. c.&nbsp;I.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_571" id = "not1_571" href = "#line1_571">571.</a>
+<i>deflete</i>, etc. tristem eorum sortem exponite.
+&mdash;<a name = "not1_572" id = "not1_572" href =
+"#line1_572">572.</a>&nbsp;<i>Antiqua domo</i>, Roma, vel ex Latio, unde
+Rutuli Ardeates coloniam Saguntum deduxere. Vid. <a class = "crossref"
+href = "#not1_291">ad v.&nbsp;291</a>, <i>domus</i>, patria, ut <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#line2_75">II, 75</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_95">X,&nbsp;95</a>, ubi Drak.
+laudat Cerdam ad Virg. Æ. VIII, 114.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_574" id = "line1_574"> </a>
+Ast illi celerant, qua proxima litora, gressum,</p>
+<span class = "linenum">575</span>
+<p><a name = "line1_575" id = "line1_575"> </a>
+Et fugiunt tumido per spumea cærula velo.</p>
+<p><a name = "line1_576" id = "line1_576"> </a>
+Pellebat somnos Tithoni roscida conjux,</p>
+<p><a name = "line1_577" id = "line1_577"> </a>
+Ac rutilus primis sonipes hinnitibus altos</p>
+<p><a name = "line1_578" id = "line1_578"> </a>
+Adflarat montes, roseasque movebat habenas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_577" id = "not1_577" href = "#line1_577">577.</a>
+<i>rutilus sonipes</i>, equi Auroræ, cui non minus ac soli noctique equi
+et currus tribuuntur.
+&mdash;<a name = "not1_578" id = "not1_578" href =
+"#line1_578">578.</a>&nbsp;<i>Adflarat montes</i>, locutio Virg. Ge.
+I,&nbsp;250, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>roseas habenas</i>. Nota est Ἠὼς ῥοδοδάκτυλος, seu ῥοδόπηχυς
+(Hom. Il. α, 477. Theocrit. II, 148) h. pulchra, pulchritudine, more
+poetarum, per aliquam ejus partem, colorem roseum, expressa. Vid.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_448">ad VII, 448</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_579" id = "line1_579"> </a>
+Jam celsa e muris <a href = "#var1_579">exstructa</a> mole juventus</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line1_580" id = "line1_580"> </a>
+Clausam nocturnis ostentat turribus urbem.</p>
+<p><a name = "line1_581" id = "line1_581"> </a>
+Rerum omnes pendent actus, et milite mæsto</p>
+<p><a name = "line1_582" id = "line1_582"> </a>
+Laxata obsidio, ac pugnandi substitit ardor,</p>
+<p><a name = "line1_583" id = "line1_583"> </a>
+Inque ducem versæ <a href = "#var1_583">tanto</a> discrimine curæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_580" id = "not1_580" href = "#line1_580">580.</a>
+<i>nocturnis</i>, noctu exstructis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_581" id = "not1_581" href = "#line1_581">581.</a>
+<i>Pendere</i>, ut <i>hærere</i>, intermitti, desinere, differri, v.c.
+ap. Virg. Æn. IV, 88.
+&mdash;<i>Rerum actus</i>, obsidio. Poeta ante oculos habuit Liv.
+XXI,&nbsp;8, sed eamdem sententiam triplici modo expressit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_584" id = "line1_584"> </a>
+Interea Rutulis longinqua per æquora vectis</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line1_585" id = "line1_585"> </a>
+Herculei ponto cœpere exsistere colles,</p>
+<span class = "pagenum">71</span>
+<p><a name = "line1_586" id = "line1_586"> </a>
+Et nebulosa jugis adtollere saxa <a href = "#var1_586">Monœci</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_584" id = "not1_584" href = "#line1_584">584.</a>
+<i>Rutulis</i>, Saguntinis. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_291">ad v.&nbsp;291&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not1_585" id = "not1_585" href =
+"#line1_585">585.</a>&nbsp;Rupes et promont. cum portu et templo
+<i>Herculis Monœci</i>,
+<span class = "pagenum notes">71</span>
+Μονοίκου λιμὴν, in Liguria erat, prope mare mediterr., ubi nunc Monaco
+est, inter Nicæam (<i>Nizzam</i>) et Genuam vid. Strab. IV, p.&nbsp;139,
+140, et VV. DD. ad Virg. Æn. VI, 831. Plin. III,&nbsp;5, et Lucan.
+I,&nbsp;405 sqq.
+&mdash;<a href = "#line1_585">585.</a>&nbsp;<i>exsistere</i>, emergere,
+in conspectum repente venire, et hinc eminere, conspici, ut
+<i>exstare</i>, <i>surgere</i>, <i>exsurgere</i>, <i>erigi</i>, et h.l.
+<i>adtollere</i> se, de montibus, etc. Conf. Heins. et Burm. ad Ovid.
+Met. II, 264. Drak. ad Liv. XXV, 21, et, a quo hos jam laudatos video,
+Ernesti clav. Cic.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_586" id = "not1_586" href =
+"#line1_586" title = "numerus deest">586.</a>&nbsp;<i>Nebulosus</i>,
+νεφώδης, altus.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_587" id = "line1_587"> </a>
+Thracius hos Boreas scopulos inmitia regna</p>
+<p><a name = "line1_588" id = "line1_588"> </a>
+Solus habet, semperque rigens nunc litora pulsat,</p>
+<p><a name = "line1_589" id = "line1_589"> </a>
+Nunc ipsas alis <a href = "#var1_589">plangit</a> stridentibus
+Alpes;</p>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line1_590" id = "line1_590"> </a>
+Atque ubi se terris glaciali fundit ab Arcto,</p>
+<p><a name = "line1_591" id = "line1_591"> </a>
+Haud ulli contra fiducia surgere vento.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_587" id = "not1_587" href = "#line1_587">587.</a>
+Egregia aquilonis pictura, in cujus singulis partibus summum πάθος et
+exquisitiores imagines effulgent, quæ tamen in <a class = "crossref"
+href = "#line1_593">vss. 593, 594</a>, nimis audaces videri possunt.
+&mdash;<i>Boreas</i> h.l. <i>Thracius</i>, ut VII, 570, <i>Odrysius</i>,
+X,&nbsp;11, <i>Hæmonius</i>, (quæ vox tam ad Thraciam, quam ad
+Thessaliam spectat, quoniam Hæmus mons utramque dividit) et Virg. Æ.
+XII, 365, <i>Edonus</i> dicitur exemplo Græcorum; quibus <i>Thracia</i>,
+ἀνέμων οἰκητήριον, a septemtrione est. Cf. VV. DD. ad Hesiod. Ἔργα
+v.&nbsp;507; Hom. Il. Ι, 5; Hor. Od. I,&nbsp;25, 11; IV, 12, 11, Epod.
+XIII,&nbsp;3. Burm. ad Val. I,&nbsp;611; VI, 340, et inpr. Spanhem. ad
+Callim. H.&nbsp;in Dian. v.&nbsp;114, et in Del. v.&nbsp;26 et&nbsp;65.
+&mdash;<a name = "not1_588" id = "not1_588" href =
+"#line1_588">588.</a>&nbsp;<i>Solus regna habet</i>, non solus ibi flat,
+sed regnat, h. quam maxime sævit. cf. Lucan. I,&nbsp;406 sqq.
+&mdash;<a name = "not1_589" id = "not1_589" href =
+"#line1_589">589.</a>&nbsp;<i>Alas</i>, velocitatis exprimendæ causa,
+ventis, ut <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_478">VIII,
+478</a>&nbsp;fulmini, a poetis adsignari, nota res est.
+&mdash;<a name = "not1_591" id = "not1_591" href =
+"#line1_591">591.</a>&nbsp;Nullus ventorum audet, cum eo pugnare. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_556">VII, 556
+sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_592" id = "line1_592"> </a>
+Vorticibus torquet rapidis mare, fractaque anhelant</p>
+<p><a name = "line1_593" id = "line1_593"> </a>
+Æquora, et injecto conduntur gurgite montes:</p>
+<p><a name = "line1_594" id = "line1_594"> </a>
+Jamque volans Rhenum Rhodanumque in nubila tollit.</p>
+<span class = "linenum">595</span>
+<p><a name = "line1_595" id = "line1_595"> </a>
+Hunc postquam Boreæ dirum evasere furorem,</p>
+<span class = "pagenum">72</span>
+<p><a name = "line1_596" id = "line1_596"> </a>
+Alternos mæsti casus bellique marisque,</p>
+<p><a name = "line1_597" id = "line1_597"> </a>
+Et dubium rerum eventum sermone volutant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_592" id = "not1_592" href = "#line1_592">592.</a>
+<i>anhelant</i> exquisite pro sonant. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_471">ad III, 471</a>.
+&mdash;<i>fracta æquora</i>, ad scopulos adlisa et repercussa.
+&mdash;<a name = "not1_594" id = "not1_594" href =
+"#line1_594">594.</a>&nbsp;<i>Rhenum Rhodanumque</i>, fluctus in iis.
+Nomina fluviorum ad ornatum spectant.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_595" id = "not1_595" href = "#line1_595">595.</a>
+Disserunt inter se de discrimine urbis et eventu belli; quæ apte inventa
+est oratio hominum, patriam urbem desperatam et obsidione
+<span class = "pagenum notes">72</span>
+pressam relinquentium; Ern.
+&mdash;<a name = "not1_596" id = "not1_596" href =
+"#line1_596">596.</a>&nbsp;<i>Alternos</i>, alterne, ἀμοιβαίως.
+&mdash;<a name = "not1_597" id = "not1_597" href =
+"#line1_597">597.</a>&nbsp;Verba Virg. Æn. VI, 157.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_598" id = "line1_598"> </a>
+«O patria! o Fidei domus inclyta, quo tua nunc sunt</p>
+<p><a name = "line1_599" id = "line1_599"> </a>
+Fata loco? sacræne manent in collibus arces?</p>
+<span class = "linenum">600</span>
+<p><a name = "line1_600" id = "line1_600"> </a>
+An cinis, heu Superi! tanto de nomine restat?</p>
+<p><a name = "line1_601" id = "line1_601"> </a>
+Ferte leves auras, flatusque ciete secundos,</p>
+<p><a name = "line1_602" id = "line1_602"> </a>
+Si nondum insultat templorum <a href = "#var1_602">Pœnicus</a> ignis</p>
+<p><a name = "line1_603" id = "line1_603"> </a>
+Culminibus, Latiæque valent subcurrere classes.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_598" id = "not1_598" href = "#line1_598">598.</a>
+<i>Fides</i> a Saguntinis præ reliquis diis culta. Nam, ut Livii verbis
+utar, fidem socialem usque ad perniciem suam coluerunt; et Florus
+II,&nbsp;6, eorum urbem fidei erga Romanos magnum quidem, sed triste
+monumentum adpellat. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_479">ad II, 479</a>.
+&mdash;<i>quo sunt Fata loco</i>, ut ap. Virg. Æn. II, 322; IX, 723.
+&mdash;<a name = "not1_599" id = "not1_599" href =
+"#line1_599">599.</a>&nbsp;<i>arces</i> vid. <a class = "crossref" href
+= "#not1_7">ad v.&nbsp;7</a>.
+&mdash;<i>sacræ</i> conf. <a class = "crossref" href = "#not1_505">ad
+v.&nbsp;505</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_601" id = "not1_601" href = "#line1_601">601.</a>
+Conf. Virg. Æn. III, 529, ibique Heyne.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_604" id = "line1_604"> </a>
+Talibus inlacrimant noctemque diemque querelis,</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line1_605" id = "line1_605"> </a>
+Donec Laurentes puppis defertur ad oras,</p>
+<p><a name = "line1_606" id = "line1_606"> </a>
+Qua pater, adceptis Anienis ditior undis,</p>
+<p><a name = "line1_607" id = "line1_607"> </a>
+In pontum flavo descendit gurgite <a href = "#var1_607">Thybris</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_605" id = "not1_605" href = "#line1_605">605.</a>
+<i>Laurentes</i>, Italiæ, vel Laurenti, urbis Latii, haud procul ab
+Ostia, ubi Tiberis in mare Inferum, seu Tyrrhenum influit. Vid. <a class
+= "crossref" href = "#not1_110">ad v.&nbsp;110</a>.
+&mdash;<a name = "not1_606" id = "not1_606" href =
+"#line1_606">606.</a>&nbsp;<i>patres</i>, quod prisco sermone honoris,
+reverentiæ, amoris religionisque vocabulum fuit, dicuntur Dii, reges et
+fluvii majores. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_126">V.L. ad III, 126</a>, et VV. DD. ad Virg. Æn.
+I,&nbsp;155. Val. Fl. I,&nbsp;11, et Petron. c.&nbsp;41.
+&mdash;<i>Anio</i>, seu <i>Anien</i>, hod. <i>Teverone</i>, <i>ditior
+u.</i> V. Burm. ad Val. Fl. IV, 720.
+&mdash;<a name = "not1_607" id = "not1_607" href =
+"#line1_607">607.</a>&nbsp;<i>flavo</i> v. Heins. ad Ovid. Met. XIV,
+447, et Jani ad Hor. Od. I,&nbsp;2, 13.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_608" id = "line1_608"> </a>
+Hinc consanguineæ subeunt jam mœnia Romæ.</p>
+<p><a name = "line1_609" id = "line1_609"> </a>
+Concilium vocat augustum, castaque beatos</p>
+<span class = "pagenum">73</span>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line1_610" id = "line1_610"> </a>
+Paupertate Patres, ac nomina parta triumphis</p>
+<p><a name = "line1_611" id = "line1_611"> </a>
+Consul, et æquantem Superos virtute Senatum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_608" id = "not1_608" href = "#line1_608">608.</a>
+<i>consanguineæ</i>, ob communem originem. Cf. <a class = "crossref"
+href = "#line1_655">v.&nbsp;655 et 671</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_609" id = "not1_609" href = "#line1_609">609.</a>
+Præclara priscæ Romanorum simplicitatis, frugalitatis virtutisque
+descriptio, cui comparentur suavissima loca Hor. Od. I,&nbsp;12, 33
+seqq. II,&nbsp;5, 10, 20. Juven. XIV, 160 seq. Ovid. Fast I,&nbsp;197
+sq. et Propert. IV,&nbsp;1, quibus locis vetus simplicitas potissimum
+<span class = "pagenum notes">73</span>
+nos delectat eo, quod cum magnificentia elegantiaque serioris ævi
+comparatur.
+&mdash;Admodum languere hunc locum censet vir doctus in N. <i>Allgem.
+deutsch. Bibl.</i> T.&nbsp;VIII, P.&nbsp;II, p.&nbsp;418. Suffecisset
+sane simpl. memorasse, senatum a consulibus coactum esse. Sed quis ita
+poetam quasi in ordinem coget, et quis obfendetur imagine, in quam ille
+facile incidere poterat, quæque lectores tam jucundis adficit sensibus?
+&mdash;<i>casta beatos Paupertate Patres</i> cf. <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#line6_633">VI, 633</a>, et Virg. Æn. VIII, 105.
+&mdash;<i>beatos</i>, felices, vel etiam divites et contentos re modica,
+non lauta, ut μάκαρες ap. Hesiod. Ἐργ. 549, vel μακάριοι et εὐδαίμονες.
+Conf. mox v.&nbsp;615. Cuper. Obss. III,&nbsp;1; Heins. ad Ovid. Amor.
+I,&nbsp;15, 34, et, quos Drak. citavit, Varr. L.&nbsp;L. V, p.&nbsp;24
+et Claud. Cons. Olyb. et Prob. v.&nbsp;46.
+&mdash;<i>casta</i>, integra et pura a scelere, paucis juste paratis
+contenta, nec divitiis per malas artes inhians.
+&mdash;<a name = "not1_610" id = "not1_610" href =
+"#line1_610">610.</a>&nbsp;<i>Paupertas</i> h. loco, non inopia est, sed
+fortuna mediocris, quæ nec lauta, nec tenuis et despecta est, vita
+simplex sine quæstus opumque cupiditate, Sen. Ep. 87 «Paupertas est, non
+quæ pauca possidet, sed quæ multa non possidet.» Conf. Jani ad Hor. Od.
+I,&nbsp;1, 18, et, quos Drak. laudat, Lucan. X,&nbsp;151; Hor. Serm. VI,
+71; Val. Max. IV,&nbsp;8, 2. (<i>Fabius paupertatem inopia mutavit</i>)
+et Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">i</span>,&nbsp;3, et&nbsp;5.
+&mdash;<i>nomina parta triumphis</i>, viros triumphis claros, abstr. pro
+concr. vid. App. Capitolinos, Torquatos, Corvinos, Coriolanos,
+Fidenatas, Messalas, qui tum temporis cognominibus inclaruerant,
+indicari observant Dausq. et Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_612" id = "line1_612"> </a>
+Facta animosa viros, et recti sacra cupido</p>
+<p><a name = "line1_613" id = "line1_613"> </a>
+Adtollunt, <a href = "#var1_613">hirtæque togæ</a>, neglectaque
+mensa,</p>
+<p><a name = "line1_614" id = "line1_614"> </a>
+Dexteraque <a href = "#var1_614">a curvis capulo non segnis
+aratris</a>;</p>
+<span class = "pagenum">74</span>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line1_615" id = "line1_615"> </a>
+Exiguo faciles, et opum non indiga corda,</p>
+<p><a name = "line1_616" id = "line1_616"> </a>
+Ad parvos curru remeabant sæpe penates.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_613" id = "not1_613" href = "#line1_613">613.</a>
+<i>Adtollunt</i>, claros et venerabiles reddunt.
+&mdash;<i>hirtæ togæ</i>, v. V.L.
+&mdash;<i>neglecta mensa</i>, frugalis, qualis M.&nbsp;Curii Dentati, Q.
+Ælii Tuberonis et aliorum fuit, de quibus vid. Juven XI, 78 seqq. Val.
+Max. IV,&nbsp;3, et Aurel. Vict. de vir. ill. c.&nbsp;33.
+&mdash;<a name = "not1_614" id = "not1_614" href =
+"#line1_614">614.</a>&nbsp;<i>Dextera</i> per aratrum non segnis,
+inutilis facta <i>capulo</i>,
+<span class = "pagenum notes">74</span>
+ad gladii usum, ad bellum. Conf. loc. sim. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_398">VIII, 398</a>, et Claud. in Eutrop. II, 395.
+&mdash;Exemplo sunt C.&nbsp;Atilius Serranus et L.&nbsp;Quinctius
+Cincinnatus, de quibus vid. Virg. Æn. VI, 845; Liv. III, 26; Plin.
+XVIII,&nbsp;3 seu 4. Alios laudat Sen. Ep. 86, et Flor, I,&nbsp;11.
+&mdash;<a name = "not1_615" id = "not1_615" href =
+"#line1_615">615.</a>&nbsp;<i>Exiguo faciles</i>, qui tenuem victum,
+facilem paratu, parabilem habent, qui facile inveniunt pauca, quæ ad
+vitam sustentandam necessaria sunt, ut fere <i>priscis introitu
+facilis</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_52">V,&nbsp;52</a>, et <i>victu facilem</i> ap. Virg.
+Æn. I,&nbsp;445, ubi vid. Heyne in Var. Lect. et in Exc. XIV. Possint
+etiam <i>faciles</i> esse contenti: nam <i>facilis</i> dicitur argilla,
+seu cera, quæ fingi et tractari potest; (v.c. Tibull. I,&nbsp;1, 40, ubi
+vid. Heyne) unde ad hominem transfertur, qui facile flectitur, qui
+εὐκίνητος est, commodus, comis, humanus, et hinc contentus, αὐτάρκης, ut
+<i>difficilis</i> est inexorabilis, durus, pertinax, morosus; ἀργαλέος,
+δύσκολος, δυσχερὴς, χαλεπός. Sic fere εὔκολοι ταῖς διαίταις ap. Plut. et
+<i>contentus vivere parvo</i> ap. Tibull. I,&nbsp;1, 25. Nisi malis
+accipere, ut <i>facilis soli</i> XV, 718; <i>periculis</i>, XII, 464;
+<i>morti</i> ap. Lucan. IV, 506; <i>injuriæ</i> ap. Quintil. Decl.
+I,&nbsp;16, et <i>inanibus</i> ap. Tac. Ann. II, 27, ut innuantur ad
+fortunam mediocrem, cui adsueti sunt, perferendam idonei.
+&mdash;<i>Exiguum</i> et <i>parvum</i> dicitur res modica, fortuna
+mediocris, v.c. Virg. Ge. II, 472 (<i>exiguo adsueta juventus</i>) et
+Æn. VI, 844; IX, 607. Tibull. l.c. et Horat. Od. II, 16, <span class =
+"smallcaps">xiii</span>.
+&mdash;<a name = "not1_616" id = "not1_616" href =
+"#line1_616">616.</a>&nbsp;<i>parvos penates</i>, humiles ædiculas,
+casas, in quibus et parva Penatium signa: Cf. <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#line7_173">VII, 173</a>; Heins. ad Ovid. Metam. VIII,
+637; Bentl. ad Hor. Ep. I,&nbsp;7, 58, et VV.DD. ad Virg. Æn. VIII, 543.
+&mdash;<i>curru</i> sc. triumphali, sententia Marsi, Cell. et
+N.&nbsp;Heins. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_614">ad III, 614</a>; Drak. convenientius esse
+videtur, currus intelligere, quibus senatores, rure evocati, in curiam
+venerint, et inde domum redierint, unde sellæ curules ortæ. Sed poeta
+expressit Liv. III, 68; «præda parta, agro ex hoste capto, pleni
+fortunarum gloriæque simul publicæ, simul privatæ, triumphantes domum ad
+Penates redibatis.» Præclare autem <i>parvos penates</i> obposuit
+<i>currui</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_617" id = "line1_617"> </a>
+In foribus sacris, primoque in limine templi</p>
+<p><a name = "line1_618" id = "line1_618"> </a>
+<a href = "#var1_618">Captivi currus</a>, belli decus, armaque rapta</p>
+<span class = "pagenum">75</span>
+<p><a name = "line1_619" id = "line1_619"> </a>
+Pugnantum ducibus, sævæque in Marte secures,</p>
+<span class = "linenum">620</span>
+<p><a name = "line1_620" id = "line1_620"> </a>
+Perfossi clipei, et servantia tela cruorem,</p>
+<p><a name = "line1_621" id = "line1_621"> </a>
+Claustraque portarum pendent: hic Punica <a href =
+"#var1_621">bella</a>,</p>
+<p><a name = "line1_622" id = "line1_622"> </a>
+Ægates cernas, fusaque per æquora classe</p>
+<p><a name = "line1_623" id = "line1_623"> </a>
+Exactam ponto Libyen testantia rostra:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_617" id = "not1_617" href = "#line1_617">617.</a>
+In templis olim senatus haberi, legatique excipi solebant. Cf. Intpp.
+Virg. Æn. I,&nbsp;505 sq. et VII, 192 seq. inf. <a class = "crossref"
+href = "bookVI.html#line6_454">VI, 454</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_72">XI, 72</a>; Cic. Cat. I,&nbsp;13; II,&nbsp;6;
+III,&nbsp;9. Legatis plerumque extra urbem, in æde Martis, seu Bellonæ,
+seu Apollinis senatus dabatur.
+&mdash;<i>templum</i> etiam dicitur omnis locus inauguratus
+<span class = "pagenum notes">75</span>
+et sanctus, et proprio is, quem augures certo ritu capiunt: hinc
+tribunal, rostra et curia. Cf. Liv. I,&nbsp;30; XXXVII, 52, 53; XLI, 15,
+et Ernesti clav. Cicer. voc. <i>templum</i>. Ceterum Silius h.l. ante
+oculos habuit Virg. Æn. VII, 170 sq. inpr. v.&nbsp;183, 186, ubi vid.
+Cerda et Heyne. Conf. etiam Perizon. Anim. hist. c.&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "not1_621" id = "not1_621" href =
+"#line1_621">621.</a>&nbsp;<i>Punica bella, Ægates</i>, spolia ex
+b.&nbsp;Punico I, pugna ad Ægates insulas finito; Cell. <i>Ægates Punica
+bella</i> Drak. putabat esse <i>prœlium</i> cum Pœnis ad Ægates
+commissum, cujus pictura in foribus templi dedicata fuerit. Sic
+<i>bellum</i> et Gr. πόλεμος passim occurrunt. Vid. Ill. Harles. ad
+Ovid. Trist. V,&nbsp;10, 26. Cort. ad Sallust. b.&nbsp;Cat. c. 9, et
+Casaub. ad Polyb. p.&nbsp;147, ed. Gronov. Sed <i>bella</i> etiam pro
+<i>bellum</i>, et hoc proprie adcipi potest, more poetarum, qui generali
+notione præmissa, specialem, quæ illam explicet, adjiciunt.
+&mdash;Verba <i>Punica bella</i> et <i>Ægates</i> non de pictura
+intellexerim, sed de tropæis et rostris navium, quorum adspectus
+victoriæ illius memoriam instauraverit; Ern. Recte opinor.
+&mdash;<a name = "not1_623" id = "not1_623" href =
+"#line1_623">623.</a>&nbsp;<i>Exactam ponto Libyen</i>, Pœnos in mari
+profligatos, et omnibus insulis, quotquot inter Italiam et Siciliam
+sunt, excedere jussos. Conf. Polyb. I,&nbsp;62 et 63, 624, 626. Historia
+notissima vel ex Liv. V,&nbsp;34, 49, et Flor. I,&nbsp;13; cf. <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#line4_150">IV, 150 sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_624" id = "line1_624"> </a>
+Hic galeæ Senonum, pensatique inprobus auri</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line1_625" id = "line1_625"> </a>
+Arbiter ensis inest, Gallisque ex arce fugatis</p>
+<p><a name = "line1_626" id = "line1_626"> </a>
+Arma revertentis pompa gestata Camilli:</p>
+<p><a name = "line1_627" id = "line1_627"> </a>
+Hic spolia Æacidæ, hic Epirotica signa,</p>
+<p><a name = "line1_628" id = "line1_628"> </a>
+Et Ligurum <a href = "#var1_628">horrentes coni</a>, parmæque relatæ</p>
+<span class = "pagenum">76</span>
+<p><a name = "line1_629" id = "line1_629"> </a>
+Hispana de gente rudes, Alpinaque gæsa.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_624" id = "not1_624" href = "#line1_624">624.</a>
+<i>pensati inprobus Arbiter</i>, iniquo ponderi explendo adjectus. Conf.
+Liv. V,&nbsp;48 ext.
+&mdash;<a name = "not1_626" id = "not1_626" href =
+"#line1_626">626.</a>&nbsp;<i>pompa</i>, triumpho. Vid. Liv. V,&nbsp;49.
+&mdash;<a name = "not1_627" id = "not1_627" href =
+"#line1_627">627.</a>&nbsp;Hic versus ad <i>Pyrrhum</i>, Epiri regem, a
+Pyrrho, seu Neoptolemo, Achillis filio, <i>Æaci</i> pronepote, et regni
+Epirotici conditore, genus paternum, ab Hercule maternum ducentem, (unde
+<i>Æacides</i>, dicitur Cic. de Div. II, 56; Off. I,&nbsp;13. Ep. ad
+Div. IX, 25.) referendus videtur. Sed <i>Æacides</i> etiam esse possit
+<i>Perses</i>, seu <i>Perseus</i>, ultimus Macedoniæ rex, a L. Æmilio
+Paulo, qui LXX urbes Epiri una die solo æquavit, in triumpho ductus, et
+ab eodem Achille, Æaci nepote, oriundus. Conf. <a class = "crossref
+missing" href = "bookXV.html#not15_292" title = "recte 292">ad XV, 291
+seq.</a> Prop. IV, <span class = "smallcaps">ii</span>, 39, et inpr.
+Heyne ad Virg. Æn. VI, 840.
+&mdash;<a name = "not1_628" id = "not1_628" href =
+"#line1_628">628.</a>&nbsp;<i>Liguria</i> (nunc Genua et
+<span class = "pagenum notes">76</span>
+Lucca) varia cum Romanis bella, quæ Livius pluribus locis et Noris.
+Cenot. Pis. Diss. I,&nbsp;1, copiose descripserunt, gessit, ut et
+<i>Hispania</i>; sed neutra ante b.&nbsp;Punici II tempora: unde Silius
+tempora turbasse, et forte Ligures cum Gallis Insubribus confudisse
+censendus est, æque ac Florus II,&nbsp;3; cujus historia de rebus
+bellisque adversus Ligures non multo post belli Punici I finem gestis
+impeditissima est, et ad seriora tempora spectare videtur, quibus
+Fulvium, Bæbium et Postumium, quibus Floro, Livio aliisque testibus
+Ligures vicere, Consules fuisse constat.
+&mdash;<i>parmæ rudes</i>, informes, vel nulla pictura et cælatura
+ornatæ, ut <i>p. alba</i> et <i>pura</i>, ap. Virg. Æn. IX, 548, et XI,
+711, ad quæ loca vid. Heyne. An sunt scuta, ex coriis tantum, sine
+ferro, confecta, ut minoris essent ponderis, qualibus Numidæ utebantur?
+Vid. Sallust. b.&nbsp;Jug. c. 94 pr. et Suid. πάρμαι, δερμάτινοι θυρεοὶ
+παρά Καρχηδονίοις. Utrumque infra <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_234">ad III, 234</a>, jam laudavit Dausq. qui h.l.
+verba Strab. III, p.&nbsp;106 (ubi ἀσπίδιον Lusitanorum, quod sine
+fibulis, aut ansis erat, describitur) adposuit et hæc notavit: «Ubi
+Romani hactenus Hispanos debellarunt? Suspicio est, Hispanos fuisse in
+auxiliis Pænorum b.&nbsp;Punico I, devictosque in Sicilia. Sed quomodo
+<i>rudes parmæ</i>? Suspicio est fuisse tectas corio ἀδεψήτω: nisi iis
+carere subsidiis est, parmam esse rudem, et erudito expertove bellatori
+sat commodam, quo inclino.»
+&mdash;<a name = "not1_629" id = "not1_629" href =
+"#line1_629">629.</a>&nbsp;<i>Alpina gæsa</i> sumsit ex Virg. Æn. VIII,
+661, 662, ubi v. Intpp. <i>Alpina</i> Cell. putabat esse, ex arboribus
+Alpinis, ut durioribus, confecta; Dausq. erepta Senonibus in obsidione
+Capitolii, aut Celtis, quos b.&nbsp;Punico I, in Pœnorum castris
+stipendia fecisse, Appianus in Libycis tradit; Drak. erepta Gallis
+Insubribus, Alpium adcolis, et a Romanis tempore inter b.&nbsp;Punicum
+I, et II, devictis. Vid. Flor. II,&nbsp;3 et&nbsp;4.
+&mdash;<i>gæsa</i> etiam Afris tribuuntur ap. Liv. XXVI,&nbsp;6, et inf.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_444">II, 444</a> (ubi
+Drak. notat, his locis vulgatam lect. Polluc. VII, 156, vindicari posse)
+sed plerumque Gallis, vel Hispanis. V. Barth. ad Stat. Th. IV, 64.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">630</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_630" id = "line1_630"> </a>
+Sed postquam clades patefecit et horrida bella</p>
+<p><a name = "line1_631" id = "line1_631"> </a>
+Orantum squalor, præsens adstare Sagunti</p>
+<p><a name = "line1_632" id = "line1_632"> </a>
+Ante oculos visa est extrema precantis imago.</p>
+<span class = "pagenum">77</span>
+<p><a name = "line1_633" id = "line1_633"> </a>
+Tum senior mæsto Sicoris sic incipit ore:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_631" id = "not1_631" href = "#line1_631">631.</a>
+<i>Orantum squalor</i>, h. legati squalentes, seu squalidi. Squalorem et
+sordes tam reorum, quam lugentium et supplicantium, ad miserationem
+movendam pertinere, vel tironibus nota res est. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_673">v.&nbsp;673, 674</a>.
+&mdash;<a name = "not1_632" id = "not1_632" href =
+"#line1_632">632.</a>&nbsp;<i>extrema</i>, humillimis
+<span class = "pagenum notes">77</span>
+verbis, vel opem in extremis suis rebus.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_634" id = "line1_634"> </a>
+«Sacrata gens clara fide, quam rite fatentur</p>
+<span class = "linenum">635</span>
+<p><a name = "line1_635" id = "line1_635"> </a>
+Marte satam populi ferro parere <a href = "#var1_635">subacti</a>,</p>
+<p><a name = "line1_636" id = "line1_636"> </a>
+Ne crede <a href = "#var1_636">emensos</a> levia ob discrimina
+pontum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_634" id = "not1_634" href = "#line1_634">634.</a>
+Oratio gravissima, et ad vim malorum declarandam mentesque miseratione
+permovendas aptissima.
+&mdash;<i>fide sacrata</i>, sacra et inviolata; vel templo Fidei publice
+sacrato.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_637" id = "line1_637"> </a>
+Vidimus obsessam patriam, murosque trementes:</p>
+<p><a name = "line1_638" id = "line1_638"> </a>
+Et, quem insana freta, aut cœtus genuere ferarum,</p>
+<p><a name = "line1_639" id = "line1_639"> </a>
+Vidimus Hannibalem: procul his a mœnibus, oro,</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line1_640" id = "line1_640"> </a>
+Arcete, o Superi, nostroque in Marte tenete</p>
+<p><a name = "line1_641" id = "line1_641"> </a>
+Fatiferæ juvenem dextræ: qua mole sonantes</p>
+<p><a name = "line1_642" id = "line1_642"> </a>
+<a href = "#var1_642">Exigit</a> ille trabes? et quantus crescit in
+armis?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_638" id = "not1_638" href = "#line1_638">638.</a>
+Similiter Dido de Ænea ap. Virg. Æn. IV, 366 sq. Cf. sup. <a class =
+"crossref" href = "#line1_569">v.&nbsp;569</a>.
+&mdash;<i>insana</i> vid. <a class = "crossref" href = "#not1_101">ad
+v.&nbsp;101</a> et <a class = "crossref" href = "#not1_252">252</a>.
+&mdash;<a name = "not1_640" id = "not1_640" href =
+"#line1_640">640.</a>&nbsp;Verba generosa, et ad benevolentiam
+adliciendam idonea!
+&mdash;<i>tenete</i>, h. detinete, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_450">XI, 450</a>, ubi plura exempla congessit Drak.
+&mdash;<a name = "not1_641" id = "not1_641" href =
+"#line1_641">641.</a>&nbsp;<i>Fatiferæ</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_116">II, 116</a>, et <i>fatalis</i> <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_400">II, 400</a>, θανατηφόρου.
+Conveniunt fere verba Virg. Æn. XI, 283, 284.
+&mdash;<i>mole</i>, vi; vel quam magnas.
+&mdash;<a name = "not1_642" id = "not1_642" href =
+"#line1_642">642.</a>&nbsp;<i>quantus crescit</i> ut XII, 719.
+&mdash;<i>crescit in armis</i>, semper majora audet, Schmid. Sed poeta
+ad ea, quæ sup. <a class = "crossref" href = "#line1_496">v.&nbsp;496
+sqq.</a> dixerat, respexit, vel sensus est: quanto major videtur in
+armis, si arma cepit, seu in bello. Cf. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_643" id = "line1_643"> </a>
+Trans juga Pyrenes, medium indignatus Hiberum,</p>
+<p><a name = "line1_644" id = "line1_644"> </a>
+Excivit Calpen, et mersos Syrtis arenis</p>
+<span class = "linenum">645</span>
+<p><a name = "line1_645" id = "line1_645"> </a>
+Molitur populos, majoraque mœnia quærit.</p>
+<span class = "pagenum">78</span>
+<p><a name = "line1_646" id = "line1_646"> </a>
+Spumeus hic, medio qui surgit ab æquore, fluctus,</p>
+<p><a name = "line1_647" id = "line1_647"> </a>
+Si prohibere piget, <a href = "#var1_647">vestras</a> effringet in
+urbes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_643" id = "not1_643" href = "#line1_643">643.</a>
+Ferocissimas gentes sibi conciliavit: quod sortem nostram adgravat.
+&mdash;Iberum superavit, et extra terminos egressus est,
+<i>indignatus</i>, fluvium esse <i>medium</i> inter Pœnorum et Rom.
+imperium, et utriusque finem. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#not1_294">ad v.&nbsp;294</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not1_644" id = "not1_644" href =
+"#line1_644" title = "numerus deest">644.</a>&nbsp;<i>Excivit</i> in
+bellum adversus Romanos <i>Calpen</i>, Hispanos, fretum Herculeum
+adcolentes.
+&mdash;<i>mersos</i>, obrutos, fortius quam habitantes.
+&mdash;<a name = "not1_645" id = "not1_645" href =
+"#line1_645">645.</a>&nbsp;<i>Molitur</i>, parat, movet, excitat
+<span class = "pagenum notes">78</span>
+ad bellum. Nam <i>moliri</i> de omni motu, opere, aut conatu usurpatur.
+Vid. Ind. et <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_264">ad
+VII, 264</a>.
+&mdash;<i>majora</i>, quam Saguntina, <i>mœnia quærit</i>, ad spem Romæ
+expugnandæ adspirat, et hujus rei occasionem quærit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_646" id = "not1_646" href = "#line1_646">646.</a>
+Conf. Senec. Med. v.&nbsp;393&nbsp;sq.
+&mdash;<i>medio qui surgit ab æquore</i>, qualem poeta descripsit sup.
+<a class = "crossref" href = "#line1_468">v.&nbsp;468</a>&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not1_647" id = "not1_647" href =
+"#line1_647">647.</a>&nbsp;<i>effringet</i> vid. <a class = "crossref"
+href = "#not1_539">ad v.&nbsp;539</a>. Æstuantis instar fluctus in
+Italiam inruet, nisi mature cœptis ejus obviam iveritis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_648" id = "line1_648"> </a>
+An tanti pretium motus, ruptique per enses</p>
+<p><a name = "line1_649" id = "line1_649"> </a>
+Fœderis, hoc juveni, jurata in bella ruenti,</p>
+<span class = "linenum">650</span>
+<p><a name = "line1_650" id = "line1_650"> </a>
+Creditis, ut statuat <a href = "#var1_650">superatæ</a> jura
+Sagunto?</p>
+<p><a name = "line1_651" id = "line1_651"> </a>
+Ocius ite, viri, et nascentem exstinguite flammam,</p>
+<p><a name = "line1_652" id = "line1_652"> </a>
+Ne seræ redeant post aucta pericula curæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_649" id = "not1_649" href = "#line1_649">649.</a>
+<i>jurata bella</i> conf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_118">v.&nbsp;118</a>.
+&mdash;<a name = "not1_650" id = "not1_650" href =
+"#line1_650">650.</a>&nbsp;<i>statuat jura</i>, leges det.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_652" id = "not1_652" href = "#line1_652">652.</a>
+Ne sero et frustra ad propulsandum periculum adnitamini, si nimis
+creverit.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_653" id = "line1_653"> </a>
+Quamquam o! si nullus terror, non obruta jam nunc</p>
+<p><a name = "line1_654" id = "line1_654"> </a>
+Semina fumarent belli: vestræne Sagunto</p>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line1_655" id = "line1_655"> </a>
+Spernendum consanguineam protendere dextram?</p>
+<p><a name = "line1_656" id = "line1_656"> </a>
+<a href = "#var1_656">Omnis Hiber, omnis rapidis fera Gallia
+turmis</a>,</p>
+<p><a name = "line1_657" id = "line1_657"> </a>
+Omnis ab æstifero sitiens Libys inminet axe.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_653" id = "not1_653" href = "#line1_653">653.</a>
+Quod si vobis quoque nihil metuendum esset, et si belli, vobis
+inminentis, flamma non jam erumpere quasi e cineribus inciperet: nonne
+fœderis religio originisque similitudo vos ad opem nobis ferendam
+incitare debet?
+&mdash;<i>Quamquam o!</i> ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;195, et XI, 415.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_656" id = "not1_656" href = "#line1_656">656.</a>
+Tota nunc Hispania, Gallia et Africa vestro imperio exitioque inminet.
+&mdash;<a name = "not1_657" id = "not1_657" href =
+"#line1_657">657.</a>&nbsp;<i>sitiens</i>, commune epitheton populorum
+<i>æstifero axi</i>, h. calidiori cælo subjectorum: v.c. ap. Virg. Ecl.
+I,&nbsp;65; et Ge. IV, 425.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_658" id = "line1_658"> </a>
+<a href = "#var1_658">Per vos culta</a> diu Rutulæ primordia gentis,</p>
+<span class = "pagenum">79</span>
+<p><a name = "line1_659" id = "line1_659"> </a>
+Laurentemque Larem, et genetricis pignora Trojæ,</p>
+<span class = "linenum">660</span>
+<p><a name = "line1_660" id = "line1_660"> </a>
+Conservate pios, qui permutare coacti</p>
+<p><a name = "line1_661" id = "line1_661"> </a>
+Acrisioneis Tirynthia culmina muris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_658" id = "not1_658" href = "#line1_658">658.</a>
+<i>vos</i> scil. oramus (quod in hac precum formula sæpius omitti,
+docent exempla, in V.L. laudata) per sacra communia, quæ diu coluistis,
+et nos Saguntum ex Italia
+<span class = "pagenum notes">79</span>
+nobiscum deduximus. Conf. mox <a class = "crossref" href =
+"#line1_666">v.&nbsp;666 sqq.</a>
+&mdash;<i>primordia</i>, communem originem, a Rutulis ductam.
+&mdash;<i>culta diu</i>, quæ diu vobis quasi sacra fuit et venerabilis.
+An <i>primordia</i> sunt sacra arcana et antiqua, ut <i>initia</i> et
+μυστήρια? Cf. Tac. German. c.&nbsp;39.
+&mdash;<i>Rutulæ gentis</i>, cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_291">v.&nbsp;291 sq.</a> Dausq. nota est hæc: «<i>culta</i> sc.
+ab Ardeatibus, Saguntinorum patribus, qui templo Veneris, quod erat
+Latio commune, præfuerunt, teste Strab. V, p.&nbsp;160.»
+&mdash;<i>Primordia gentis Rutulæ</i> de primis conditoribus, Ænea
+inprimis, unde et Rutuli, Ardeates, et ipsi Saguntini coloni; Ern. Sed
+quomodo Rutuli ab Ænea oriundi?
+&mdash;<a name = "not1_659" id = "not1_659" href =
+"#line1_659">659.</a>&nbsp;Hæc ad Penates et Palladium, quæ Æneas Troja
+abstulisse credebatur, spectare videntur; nisi <i>pignora Trojæ</i>
+æternum forte ignem Vestæ innuunt. Cf. Heyne Exc. IX ad Virg.
+Æn.&nbsp;II.
+&mdash;<i>Laurentemque</i>, Italum, <i>larem</i>, ut <i>Pergameum
+larem</i> dixit Virg. Æ. V,&nbsp;744, ubi vid. Heyne. Cf. sup. <a class
+= "crossref" href = "#not1_110">ad v.&nbsp;110</a>.
+&mdash;<i>pignora</i> imperii æterni.
+&mdash;<i>genetricis</i>, unde originem ducitis.
+&mdash;<a name = "not1_660" id = "not1_660" href =
+"#line1_660">660.</a>&nbsp;<i>Conservate</i>, adjuvate <i>pios</i> et
+fideles socios vestros.
+&mdash;<i>qui permutare coacti</i>, etc. Cf. mox v.&nbsp;667 et sup.
+<a class = "crossref" href = "#not1_291">ad v.&nbsp;291&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not1_661" id = "not1_661" href =
+"#line1_661">661.</a>&nbsp;<i>Acrisionei muri</i>, Ardea, Sagunti
+μητρόπολις (<a class = "crossref" href = "#line1_291">v.&nbsp;291
+sq.</a>), quæ a Danae, Acrisii, regis Argivorum, filia vulgo condita
+putabatur. Vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 409-412 in V.L. et ibid. in Exc.
+VII.
+&mdash;<i>Tirynthia culmina</i>, mœnia Saguntina, ab Hercule
+exstructa.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_662" id = "line1_662"> </a>
+Vos etiam <a href = "#var1_662">Zanclen</a> Siculi contra arma
+tyranni</p>
+<span class = "pagenum">80</span>
+<p><a name = "line1_663" id = "line1_663"> </a>
+Juvisse egregium; vos et Campana tueri</p>
+<p><a name = "line1_664" id = "line1_664"> </a>
+Mœnia, depulso Samnitum robore, dignum</p>
+<span class = "linenum">665</span>
+<p><a name = "line1_665" id = "line1_665"> </a>
+<a href = "#var1_665">Sigeis</a> duxistis avis. Vetus incola Dauni,</p>
+<p><a name = "line1_666" id = "line1_666"> </a>
+Testor vos, fontes et stagna arcana Numici,</p>
+<p><a name = "line1_667" id = "line1_667"> </a>
+Quum felix <a href = "#var1_667">nimium</a> dimitteret Ardea pubem,</p>
+<p><a name = "line1_668" id = "line1_668"> </a>
+Sacra domumque ferens, et avi penetralia Turni,</p>
+<p><a name = "line1_669" id = "line1_669"> </a>
+Ultra Pyrenen Laurentia <a href = "#var1_669">nomina</a> duxi.</p>
+<span class = "pagenum">81</span>
+<span class = "linenum">670</span>
+<p><a name = "line1_670" id = "line1_670"> </a>
+Cur, ut decisa atque avulsa <a href = "#var1_670">a corpore</a>
+membra,</p>
+<p><a name = "line1_671" id = "line1_671"> </a>
+<a href = "#var1_671">Despiciar, vesterque luat</a> cur fœdera
+sanguis?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_662" id = "not1_662" href = "#line1_662">662.</a>
+<i>Zancle</i>, vetustissimum Siciliæ opp. (Herodot. VII, 164) a
+Messeniis ex Peloponneso, teste Strab. VI, p.&nbsp;178 et 185 sqq.
+conditum, vel certe amplificatum, et ab Anaxila, Rheginorum tyranno, ex
+Messene oriundo, nova colonia auctum (Thucyd. VI,&nbsp;1); unde
+<i>Messanæ</i>, hod. <i>Messinæ</i>, nomen adcepit. Seriori ævo
+Mamertini, populus Campaniæ, quam olim Opici, Opsci, seu Osci, vetus
+Ausonum gens, incoluere (de quo vid. Heyne in Exc. VIII ad Virg. Æn.
+VII, 732), Messanam occuparunt, quocirca <i>civitas Mamertina</i>
+vocatur Cic. Verr. II,&nbsp;5. Conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_194">XIV, 194 sqq.</a> Priscum nomen a situ loci et
+curvitate litoris, seu portus, falcis formam referentis, (nam <span
+class = "greek" title = "zanklê">ζάγκλη</span>, seu <span class =
+"greek" title = "zanklon">ζάγκλον</span>, in lingua Siculorum τὸ
+δρέπανον, falcem significat) Thuc. VI, p.&nbsp;413; Ovid.
+<span class = "pagenum notes">80</span>
+Fast. IV, 474, et alii repetunt, sed Silius XIV, 48 sq. inde, quod falx
+Saturni, qua Cæli patris pudenda amputasse fingitur, ibi abjecta et
+inventa fuerit. Cf. Macrob. Sat. I,&nbsp;8, extr. Prior ratio hunc
+mythum peperisse videtur, qui propter Siciliæ fertilitatem facile
+priscorum hominum animis subnasci potuit. Saturnus enim, quem fabulæ
+antiquissimum Latii regem faciunt, ab initio nihil aliud, quam almæ
+naturæ vitæque mitioris, cujus initia agriculturæ, sationi messique
+debentur, symbolum fuit. Ceterum hæc urbs belli Punici I causa fuit, ope
+Romanorum a Mamertinis adversus Hieronem, <i>Siculum tyrannum</i>, et
+Pœnos, inplorata ac præstita. Vid. Polyb. I,&nbsp;8-11.
+&mdash;<a name = "not1_663" id = "not1_663" href =
+"#line1_663">663.</a>&nbsp;<i>egregium duxistis</i>; non tam egregium,
+quam utile potius et necessarium; de quo vid. Polyb. I,&nbsp;10&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Campana mœnia</i>, h.&nbsp;Capuam, a <i>Samnitibus</i> dolo
+occupatam. Vid. Liv. IV, 37; VII, 38 sqq.; Flor. I,&nbsp;16.
+&mdash;<a name = "not1_664" id = "not1_664" href =
+"#line1_664">664,</a>&nbsp;<a name = "not1_665" id = "not1_665" href =
+"#line1_665">665.</a> <i>dignum Sigeis avis</i>, communi origine, a
+Trojanis ducta: nam Sigeum, Σίγειον, promont. Trojæ; unde Romanus etiam
+<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_203">IX, 203</a>,
+<i>Sigeus</i> dicitur.
+&mdash;<a href = "#line1_665">665.</a>&nbsp;Ego et ipse non peregrinus,
+sed, ut Mamertini et Campani, Italus origine, vel Rutulus, <i>vetus
+incola Dauni</i>, ab Ardea oriundus. Vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_291">ad v.&nbsp;291</a>. Sicoris, princeps legatorum, personam
+Saguntinorum sustinet, unde v.&nbsp;669 non ita intelligendus est, quasi
+ipse coloniam Ardeatium Saguntum deduxerit. Cf. <a class = "crossref"
+href = "#line1_671">v.&nbsp;671</a>. Testatur <i>Numicum</i>, seu
+<i>Numicium</i>, Latii fl. inter Lavinium et Laurentum, quia in finibus
+<i>Rutulorum</i> defluit, ejusque nomini religio aliqua inest.
+&mdash;<a name = "not1_666" id = "not1_666" href =
+"#line1_666">666.</a>&nbsp;<i>fontes et stagna arcana Numici</i>, h.
+<i>sancta</i>, sacra ἱερὰ, quoniam Anna Perenna et Æneas in eo
+interiisse, et tanquam numina, habitare credebantur. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_28">ad VIII, 28 sqq.</a> et inpr.
+Heyne in Exe. III, et in not. ad Virg. Æn. VII, 150, 242, 797, et ad
+Tibull. II, v,&nbsp;43.
+&mdash;<a name = "not1_667" id = "not1_667" href =
+"#line1_667">667.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_291">v.&nbsp;291&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not1_668" id = "not1_668" href =
+"#line1_668">668.</a>&nbsp;<i>Sacra</i> videtur genus esse, cui, ut ap.
+Virg. Æn. II, 293 et 320, species subjunguntur, <i>domus</i> et <i>avi
+penetralia Turni</i>, h. sacra domestica et publica, Penates privati et
+publici. <i>Sacra ferens</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_604">II, 604</a>, et Heyne ad Virg. Æn. VI, 810.
+&mdash;<i>avi</i>, prisci.
+&mdash;<i>Turni</i>, pro Ardea, ut <i>Dauni</i>, v.&nbsp;665.
+&mdash;<i>penetralia</i> signa, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_62">XIII, 62</a>, h. penates, ut <i>dii
+penetrales</i> ap. Senec. Œd. 265, et Phœniss. 340.
+&mdash;<a name = "not1_669" id = "not1_669" href =
+"#line1_669">669.</a>&nbsp;<i>Laurentia
+<span class = "pagenum notes">81</span>
+nomina</i>, Latinos.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_671" id = "not1_671" href = "#line1_671">671.</a>
+<i>vester sanguis</i>, Saguntini, consanguinei vestri (cf. <a class =
+"crossref" href = "#line1_608">v.&nbsp;608</a> et <a class = "crossref"
+href = "#line1_655">655</a>), vobis cognati et ejusdem originis, ut
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_97">III, 97</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookVIII.html#line8_405">VIII, 405</a>; et <a class
+= "crossref" href = "bookXI.html#line11_177">XI, 177</a>; ubi plura
+exempla desideranti suppeditabit Drak.
+&mdash;<i>luat fœdera</i> ut ap. Virg. Æ. XII, 695... <i>me verius unum
+Pro vobis fœdus luere</i>, etc.
+&mdash;Sensus h.l. est: cur Saguntini (<i>vester sanguis</i>, v. not.),
+pœnas dent Pœnis, et deleantur propter fœdus vobiscum ictum? et cur id
+tam patienter feretis?
+&mdash;<i>vestrique tuam cur fœdera sanguis</i>, emend. vir doctus in
+N.&nbsp;Allgem. deutsch. Bibl. T.&nbsp;VIII, P.&nbsp;II, pag. 418. Sed
+quo sensu hæc ab eo capta sint verba, vel capi queant, vix habeo
+dicere.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line1_672" id = "line1_672"> </a>
+Tandem, ut finitæ voces, miserabile visu!</p>
+<p><a name = "line1_673" id = "line1_673"> </a>
+<a href = "#var1_673">Submissi palmas</a>, lacerato tegmine vestis,</p>
+<p><a name = "line1_674" id = "line1_674"> </a>
+<a href = "#var1_674">Adfigunt</a> proni squalentia corpora terræ.</p>
+<span class = "linenum">675</span>
+<p><a name = "line1_675" id = "line1_675"> </a>
+Inde agitant consulta Patres, curasque fatigant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_673" id = "not1_673" href = "#line1_673">673.</a>
+<i>Submittere</i>, ut ἀνιέναι et ἀναπέμπειν, sursum mittere, emittere,
+tollere. Vid. Ind. et Burm. ad Petron. c. 127; et ad Val. Fl. III, 528;
+Passerat. ad Prop. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>,&nbsp;9.
+&mdash;<i>Submissi palmas</i>, græce pro palmis submissis, h. sublatis.
+&mdash;<a name = "not1_674" id = "not1_674" href =
+"#line1_674">674.</a>&nbsp;<i>squalentia corpora</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "#not1_211">ad v.&nbsp;211</a> et <a class =
+"crossref" href = "#not1_631">631</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_675" id = "not1_675" href = "#line1_675">675.</a>
+<i>curas fatigant</i>, h. <i>fatim</i>, crebro, <i>agunt</i>, agitant;
+ut μοχθεῖν ὕπνον, δεσμὸν, κήδεσι, etc. ap. Hom. Il. κ, 106, et al. cf.
+<a class = "crossref" href = "#not1_63">ad v.&nbsp;63</a>. Proprie curæ
+nos fatigant et vexant, vel curis nos fatigamus. Sed exquisitius nos
+curas fatigare dicimur,
+<span class = "pagenum notes">82</span>
+ut <i>exercere curas</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_374">XI, 374</a>, et <i>sitim</i> supra <a class =
+"crossref" href = "#line1_260">260</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">82</span>
+<p><a name = "line1_676" id = "line1_676"> </a>
+Lentulus, ut cernens adcensæ tecta Sagunti,</p>
+<p><a name = "line1_677" id = "line1_677"> </a>
+Poscendum pœnæ juvenem, celerique negantis</p>
+<p><a name = "line1_678" id = "line1_678"> </a>
+Exuri bello Carthaginis arva jubebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_676" id = "not1_676" href = "#line1_676">676.</a>
+Cf. Liv. XXI,&nbsp;6. Nomina Patrum, qui diversarum sententiarum
+auctores fuerant, poeta addidit, et cum delectu posuit.
+&mdash;<i>ut cernens</i>, etc., præclare de ferventis animi viro.
+&mdash;<a name = "not1_677" id = "not1_677" href =
+"#line1_677">677.</a>&nbsp;<i>Poscendum pœnæ</i>, ad pœnam, ut <i>petere
+pœnæ Hann.</i> II, 29, et alibi simpliciter <i>poscere</i>,
+<i>deposcere</i>, <i>exposcere</i>.
+&mdash;<i>negantis</i>, recusantis eum tradere.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line1_679" id = "line1_679"> </a>
+<a href = "#var1_679">At</a> Fabius, cauta speculator mente futuri,</p>
+<span class = "linenum">680</span>
+<p><a name = "line1_680" id = "line1_680"> </a>
+Nec lætus dubiis, <a href = "#var1_680">parcusque</a> lacessere
+Martem,</p>
+<p><a name = "line1_681" id = "line1_681"> </a>
+Et melior clauso bellum producere ferro,</p>
+<p><a name = "line1_682" id = "line1_682"> </a>
+Prima super tantis rebus pensanda: ducisne</p>
+<p><a name = "line1_683" id = "line1_683"> </a>
+Ceperit arma foror, Patres an signa moveri</p>
+<p><a name = "line1_684" id = "line1_684"> </a>
+Censuerint; mittique viros, qui exacta reportent.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_679" id = "not1_679" href = "#line1_679">679.</a>
+Q. Fabii Maximi artem bellandi et cognomen Cunctatoris poeta variis
+modis expressit.
+&mdash;<a name = "not1_680" id = "not1_680" href =
+"#line1_680">680.</a>&nbsp;<i>Non lætus dubiis</i>, periculo inminente.
+&mdash;<i>lacessere Martem</i>, ut <i>pugnam et bella</i> ap. Virg. Æn.
+V,&nbsp;429; X,&nbsp;10, (ubi vid. Heyne) et XI, 254,
+&mdash;<a name = "not1_681" id = "not1_681" href =
+"#line1_681">681.</a>&nbsp;<i>melior</i>, peritior belli caute gerendi.
+&mdash;<a name = "not1_684" id = "not1_684" href =
+"#line1_684">684.</a>&nbsp;<i>Censuerint</i> voc. propr. de Patribus, ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_375">II, 375</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_513">VII, 513</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_565">XI, 565</a>.
+&mdash;<i>exacta reportent</i>, ut <i>exacta referre</i> apud Virgilium
+Æn. I,&nbsp;309.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">685</span>
+<p><a name = "line1_685" id = "line1_685"> </a>
+Providus hæc, ritu vatis, fundebat ab alto</p>
+<p><a name = "line1_686" id = "line1_686"> </a>
+Pectore præmeditans Fabius surgentia bella.</p>
+<p><a name = "line1_687" id = "line1_687"> </a>
+Ut sæpe, e celsa grandævus puppe magister,</p>
+<span class = "pagenum">83</span>
+<p><a name = "line1_688" id = "line1_688"> </a>
+Prospiciens signis venturum in carbasa Corum,</p>
+<p><a name = "line1_689" id = "line1_689"> </a>
+Summo jamdudum substringit lintea malo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_685" id = "not1_685" href = "#line1_685">685.</a>
+<i>ritu vatis</i>, Conferunt Liv. XXX, 28, ubi pariter de Fabio, «Locum
+nimirum, non periculum, mutatum, cujus tantæ dimicationis vatem, qui
+nuper decessisset, Q.&nbsp;Fabium haud frustra canere solitum, graviorem
+in sua terra futurum hostem Hannibalem, quam in alia fuisset.»</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_687" id = "not1_687" href = "#line1_687">687 sqq.</a>
+Fabius ingeniose cum perito et cauto navis gubernatore comparatur, ut
+Flaminius cum inperito inf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_713">IV, 713 seq.</a> Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_289">II, 289 seqq.</a>
+&mdash;<i>grandævus</i>, adeoque usu peritus; epith. cum delectu
+positum. Hanc venustam comparationem infra etiam invenies <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_289">lib. II, vers. 289</a>: «Ut,
+qui stelligero speculatur sidera cælo, Venturam pelagi rabiem, Corique
+futura Prædicit miseris haud vanus flamina nautis.» Cf. etiam Quintil.
+Instit. Orat. lib. XII, c.&nbsp;XI, «Hos ille formabit tanquam
+eloquentiæ parens, et ut vetus gubernator litora et portus, et quæ
+tempestatum signa, quid secundis flatibus, quid adversis ratis poscat,
+<span class = "pagenum notes">83</span>
+docebit.»
+&mdash;<a name = "not1_688" id = "not1_688" href =
+"#line1_688">688.</a>&nbsp;<i>Corum</i>, vid. <a class = "crossref" href
+= "#not1_469">ad vers. 469</a>.
+&mdash;<a name = "not1_689" id = "not1_689" href =
+"#line1_689">689.</a>&nbsp;<i>substringit lintea malo</i>, ut ap.
+Martial. XII, 29, quo sensu <i>stricta carbasa deducere</i> dixit Lucan.
+II, 697, et <i>contrahere vela</i> Hor. Od. II, <span class =
+"smallcaps">x</span>, 23. Conf. supra <a class = "crossref" href =
+"#not1_358">ad vers. 358</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">690</span>
+<p><a name = "line1_690" id = "line1_690"> </a>
+Sed lacrimæ, atque ira mixtus dolor inpulit omnes</p>
+<p><a name = "line1_691" id = "line1_691"> </a>
+Præcipitare latens fatum: lectique Senatu,</p>
+<p><a name = "line1_692" id = "line1_692"> </a>
+Qui ductorem adeant: si perstet surdus in armis</p>
+<p><a name = "line1_693" id = "line1_693"> </a>
+Pactorum, vertant inde ad Carthaginis arces;</p>
+<p><a name = "line1_694" id = "line1_694"> </a>
+Nec Divum oblitis indicere bella morentur.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not1_691" id = "not1_691" href = "#line1_691">691.</a>
+<i>Præcipitare fatum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_731">ad IV, 731</a>.
+&mdash;<a name = "not1_692" id = "not1_692" href =
+"#line1_692">692.</a>&nbsp;<i>ductorem</i> Pœnum.
+&mdash;<i>surdus pactorum</i>, ad pacta, fœdus nil curans, pro nihilo
+ducens, ut <i>s. votorum</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_554">X,&nbsp;554</a>.
+&mdash;<a name = "not1_693" id = "not1_693" href =
+"#line1_693">693.</a>&nbsp;<i>vertant</i> se, vel iter. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not1_539">ad v.&nbsp;539</a>.
+&mdash;<i>arces</i> ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line1_7">v.&nbsp;7</a>.
+&mdash;<a name = "not1_694" id = "not1_694" href =
+"#line1_694">694.</a>&nbsp;<i>oblitis Divum</i>, quos scil. fœderis
+testes fecerint, adeoque Pœnis perjuris.</p>
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae1" id = "variae1">
+Liber I: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<p><a name = "var1_3" id = "var1_3" href = "#line1_3">3.</a>
+<i>Karthago</i> Drak. ubivis, auctore N.&nbsp;Heinsio, edidit. Sed in
+numis, inscriptt. et marmoribus orthographia variat, neque auctoritas
+eorum tanta est, ut certa inde scribendi regula repeti, literaque
+<i>K</i>, quæ solis Græcis relinquenda videtur, Romanis obtrudi possit.
+Præterea in iisdem non passim modo <i>Kanna</i>, <i>kastitas</i>,
+<i>kaput</i>, <i>kalumnia</i>, <i>karina</i>, <i>arka</i>,
+<i>evokatus</i>, <i>Volkanus</i>, <i>Parkarum</i>, <i>merkator</i> et
+<i>dedikaverunt</i>, sed sæpissime etiam <i>karus</i>,
+<i>karissimus</i>, <i>Kalendæ</i> et <i>Kæso</i> vel <i>K</i> legimus,
+quam tamen scribendi rationem, si duo posteriora exceperis verba, nemo
+facile imitandam putet. Alii <i>Kartago</i> vel <i>Cartago</i> sine
+adspiratione, ut in quibusdam inscriptt. reperitur, scribendum
+præcipiunt. Vera autem veterum pronunciatio parum nobis nota est;
+quocirca nihil certi et in quibus tuto adquiescere possis, statuere
+licet, semperque lubricum in talibus judicium esse debet. Vid. tamen
+Cic. Orat. c.&nbsp;48.
+&mdash;<a name = "var1_9" id = "var1_9" href =
+"#line1_9">9.</a>&nbsp;<i>patrum</i> potius scribendum videtur, ut pacta
+majorum, non Senatus, intelligantur.
+&mdash;<a name = "var1_11" id = "var1_11" href =
+"#line1_11">11.</a>&nbsp;<i>placitam</i>, h. quæ tam Pœnis quam Romanis
+placuit,
+<span class = "pagenum">5</span>
+et de cujus conditionibus inter utramque partem convenit, ex libris
+scriptis restituere Modius et N.&nbsp;Heins. cf. Intpp. ad Virg. Æn. IV,
+38 et inpr. X,&nbsp;15. Gronov. Gust. ad Stat. Th. VII, 190. Heins. ad
+Ovid. Epist. XIX, 208 et Æn. I,&nbsp;37. Vulgo <i>placidam</i> editur,
+prob. Dausq.; sed <i>placidam pacem</i> propr. <i>turbari</i>,
+<i>placitam</i> autem, h. pactam, sancitam, conventam, <i>rumpi</i>
+monet Drak. cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_416">III, 416</a>.
+&mdash;<a name = "var1_13" id = "var1_13" href =
+"#line1_13">13.</a>&nbsp;<i>periclum</i> suspicabatur N.&nbsp;Heins.,
+motus auctoritate Mureti et Gron., qui in optimis membrr. Livii
+XXI,&nbsp;1 (vid. not.), <i>propius periculum</i>, non <i>periculo</i>,
+ut vulgo editur, invenerunt. Vulgaris quoque lectio ex ant. scriptura
+<i>periclô</i> vel <i>periclom</i> facile nasci potuit. Sed quoniam
+<i>propior</i> et <i>proximus</i> apud Silium plerumque tertio, non, ut
+ap. alios (vid Manut. ad Sallust. B.&nbsp;C. 11, et Gron. ad Liv. XXII,
+40), quarto casui junguntur, nihil mutandum censet Drak. Huc adcedit,
+quod poeta orationem non variare tantum potuisse, sed, quia mox
+<i>datum</i> sequitur, ut κακοφωνίαν vitaret, etiam debuisse videtur.
+Cave tamen provoces ad auctoritatem Virg. Æn. VIII, 556, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "var1_14" id = "var1_14" href =
+"#line1_14">14.</a>&nbsp;<i>Quîs</i>, pro <i>queis</i>, Col. et Ox. cum
+priscis edd. unde ubivis illud revocavit Drak., qui laudat Broukh. ad
+Prop.
+<span class = "pagenum">6</span>
+II, 10, 47, et Intpp. ad Virg. Æn. I,&nbsp;95.</p>
+
+<p><a name = "var1_19" id = "var1_19" href = "#line1_19">19.</a>
+<i>superumque</i> tacite et invitis libris edidit Cl. Lefeb. Male!</p>
+
+<p><a name = "var1_24" id = "var1_24" href = "#line1_24">24.</a>
+<i>solum</i> pro <i>locos</i> Nicander, quem Asulanus aliique secuti
+sunt, primus refinxit, haud dubie, quod jam Drak. monnit, ex Virg. Æn.
+I,&nbsp;367, quasi poetam dedeceret orationem variare.
+&mdash;<a name = "var1_25" id = "var1_25" href =
+"#line1_25">25.</a>&nbsp;<i>litora</i> ubivis pro
+<span class = "pagenum">7</span>
+<i>littora</i>, auctoribus N.&nbsp;Heins. et Drak., edendum curavi, etsi
+origo hujus voc. prorsus ignota est, quod tironum causa moneo, ne fidem
+habeant Lipsio, qui a <i>litando</i>, vel, quod magis dissuadeo, Lefeb.
+ad h.l. qui λίτος, <i>litus</i>, a λειόω, vel potius, quam nusquam
+reperire memini, ant. forma λίω, <i>lævigo</i>, <i>complano</i>,
+<i>pavio</i>, descendere putat. De origine ac propria vi voc.
+<i>litus</i> vid. Ernesti ad Sueton. Tiber. c.&nbsp;40.
+&mdash;<a name = "var1_27" id = "var1_27" href =
+"#line1_27">27.</a>&nbsp;<i>Mycenen</i>, non <i>Mycenem</i>, Oxon. et
+priscæ edd.
+&mdash;<a name = "var1_28" id = "var1_28" href =
+"#line1_28">28.</a>&nbsp;<i>sedem</i> pro <i>gentem</i> primus edidit
+Nicander, et post cum Aldus aliique. Male!
+&mdash;<a name = "var1_36" id = "var1_36" href =
+"#line1_36">36.</a>&nbsp;<i>agmine</i> Parm. <i>magnæ</i> Col.
+&mdash;<a name = "var1_37" id = "var1_37" href =
+"#line1_37">37.</a>&nbsp;<i>terra</i> Put. quod N.&nbsp;Heinsio
+adridebat et receptum est a Lefeb. coll. XIII, 865, XVI, 50, in fragm.
+restit. et Virg. Ecl. I,&nbsp;12. Drak. vulgatum firmat ex III, 174, et
+XVII, 357.</p>
+
+<p><a name = "var1_39" id = "var1_39" href = "#line1_39">39.</a>
+Voces Punicas, <i>Hannibal</i>, <i>Hamilcar</i>, <i>Hasdrubal</i>,
+<i>Hannon</i>, <i>Hammon</i>, cum adspirat. scribere jubent, auctoritate
+c.&nbsp;Col. et numorum moti, N.&nbsp;Heins. et Drak. probb. Cellar.
+Orthogr. lat. p.&nbsp;109 sqq. ed. Ill. Harles., Corte ad Sallust.
+B.&nbsp;Jug. 5, p.&nbsp;431 et Cl. Heusing. ad Corn. Nep. Hamilc. c. 1,
+quos secutus sum, etsi auctoritas fere par est, et Græci adspirat.
+respuere solent, ut in vocc. <span class = "greek" title =
+"Adriakos">Ἀδρίακος</span>, <span class = "greek" title =
+"Adrias">Ἀδρίας</span> et <span class = "greek" title =
+"Ibêria">Ἰβηρία</span>, in quibus nihilo secius eam retinui, præeunte
+Drak., qui tamen <i>harena</i> quoque et
+<span class = "pagenum">9</span>
+<i>harundo</i> scribendum esse, minus mihi persuasit. Vid. <a class =
+"crossref" href = "#var1_54">ad v.&nbsp;54</a>, <a class = "crossref"
+href = "#var1_145">145</a>, et <a class = "crossref missing" href =
+"bookVIII.html#var8_438" title = "recte 438">VIII, 440</a>.
+&mdash;<a name = "var1_40" id = "var1_40" href =
+"#line1_40">40.</a>&nbsp;<i>tum</i> e scriptis recte, puto, restituere
+Heinsii, quoniam sententia sic melius procedit: <i>quæ</i> pro
+<i>tum</i> ex Rom. 2, in contextum recepit Lefeb. Vulgo <i>cum</i>.
+&mdash;<a name = "var1_41" id = "var1_41" href =
+"#line1_41">41.</a>&nbsp;<i>haud inscia</i> Col. et Ox. cum priscis edd.
+<i>haud nescia</i> Gryph., Ascens. al. <i>aut inscia</i> Put.
+<i>venientum nescia</i> Mars. Nut.&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_43" id = "var1_43" href =
+"#line1_43">43.</a>&nbsp;Interrogationis notam, vulgo post
+<i>Dardaniam</i>, et in sqq. verss. positam, recte delevit
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_46" id = "var1_46" href =
+"#line1_46">46.</a>&nbsp;<i>capient</i>. Tel. <i>tibi</i>, scil. Ticino,
+corrig. Grot. et Gronov. Obss. II,&nbsp;9, ed. prior. Nam in poster.
+sententiam mutavit et jam ante in gustu ad Stat. Th. V,&nbsp;579
+monuerat, τὸ <i>mihi</i> h.l. eleganter παρέλκειν. Sic et <i>tibi</i>,
+<i>nobis</i>, <i>vobis</i> in omnibus fere linguis orationi inseruntur,
+ut plus ei vitæ vigorisque concilient. Drak. laudat Virg. Æ.
+V,&nbsp;391; Liv. præf. med.; Stat. Th. VIII, 671; Claud. Cons. Hon. VI,
+470; Serv. ad Virg. Ge. I,&nbsp;45; Manut. ad Cic. Ep. ad fam.
+IX,&nbsp;2; Heins. ad Claud. bell. Gild. 47; Broukh. ad Tibull.
+I,&nbsp;4, 47; Burm. ad Petron. cap. CI, et Vechner. Hellenol.
+I,&nbsp;6; cf. App. Sed præferenda videtur ratio N.&nbsp;Heins., qui τὸ
+<i>mihi</i> ad <i>retrofluat</i> refert, ut sit dat. comm., quia Romanis
+infesta Juno.
+&mdash;<a name = "var1_49" id = "var1_49" href =
+"#line1_49">49.</a>&nbsp;<i>Thrasymenus</i> ubivis scripsit Drak. et eo
+duce Lefeb. Alii <i>Thrasumenus</i>, <i>Trasimenus</i>,
+<i>Trasumenus</i>, Romani et Græci in hac voce scribenda parum sibi
+constant. <span class = "greek" title = "Tarsimenên">Ταρσιμένην</span>,
+non <span class = "greek" title = "Thrasimenên limnên [lacum]">Θρασιμένην λίμνην</span> exhibent omnes antt. libri Polyb. III,
+82, teste Cl. Schweigh. <span class = "greek" title =
+"Trasumenê">Τρασυμένη</span> dicitur Strab. V, p.&nbsp;157, quem secutus
+sum.
+&mdash;<a name = "var1_54" id = "var1_54" href =
+"#line1_54">54.</a>&nbsp;<i>Hadriaci</i>, non <i>Adriaci</i>, Col. et
+<ins class = "correction" title = "sic scriptum">lapp.</ins> prob. Drak.
+v. ad v.&nbsp;39. Broukh. ad Prop. I,&nbsp;6, 1. Cellar. Geogr.
+T.&nbsp;I, L. II,&nbsp;9, et Intpp. ad Hor. Od. <ins class =
+"correction" title = "i.e. I,&nbsp;3, 15 et I,&nbsp;16, 4">I,&nbsp;3,
+15, 16, 4</ins>.</p>
+
+<p><a name = "var1_56" id = "var1_56" href = "#line1_56">56.</a>
+<i>sinistræ</i> primæ edd.
+&mdash;<a name = "var1_57" id = "var1_57" href =
+"#line1_57">57.</a>&nbsp;<i>exsuperans</i> Ox. et Put. cum Med. Vulgo
+<i>exuberans</i>, perperam et adversante metro. Cf. Virg. Æ. XII, 19.
+Ovid. Trist. IV,&nbsp;4, 2. Exsuperabat astu et Pœnos et hostes. Cf.
+<a class = "crossref" href = "#line1_188">v.&nbsp;188</a>, et Polyb.
+X,&nbsp;30, Drak. <i>æquis</i> R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var1_59" id = "var1_59" href =
+"#line1_59">59.</a>&nbsp;<i>penitisque</i> conj. Voss. in marg. libri
+sui.
+&mdash;<a name = "var1_60" id = "var1_60" href =
+"#line1_60">60.</a>&nbsp;<i>his super</i>, h. insuper, præterea,
+<span class = "pagenum">12</span>
+ἐπὶ τούτοις, scripti cum edd. Marsi, Junt. Ald. Nut. Gryph. et Ascens.
+conf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_21">VIII,
+21</a>, <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_652">652</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXI.html#line11_142">XI, 142</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_407">XII, 407</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_333">XIV, 333</a>; Virg.
+Æn. I,&nbsp;29; IX, 274; XI, 685; <i>insuper</i> ed. Ven. an. 1504 et
+aliæ, prob. Dausq. <i>hic super</i> R.&nbsp;2, Parm. et Med.
+&mdash;<a name = "var1_61" id = "var1_61" href =
+"#line1_61">61.</a>&nbsp;<i>paternum</i> malebat N.&nbsp;Heins. refrag.
+Drak., qui monet, Hannonem, non Hamilcarem, ad Ægates ins. superatum
+esse. <i>Ægades</i>, seu <i>Ægadas</i> scribendum esse putabat Cluver.
+Sicil. ant. II, 15, p.&nbsp;419, repugn. metro et melioribus libris.
+&mdash;<a name = "var1_62" id = "var1_62" href =
+"#line1_62">62.</a>&nbsp;<i>detergere</i>, h. detrahere, abolere
+ignominiam fœderis, ut ap. Claud. Eutrop. II, 10, et Gunther Ligur.
+I,&nbsp;123 (ubi vid. Rittershus.); VII, 380, olim conj. N.&nbsp;Heins.
+sed postea damnavit.
+&mdash;<a name = "var1_63" id = "var1_63" href =
+"#line1_63">63.</a>&nbsp;<i>et cladum</i>, duo vett. libri, nescio qui,
+prob. et recip. Lefeb. coll. v.&nbsp;41, et VIII, 26. Sed non opus est,
+vulgatam sollicitare, quæ potius exquisitior est.
+&mdash;<a name = "var1_64" id = "var1_64" href =
+"#line1_64">64.</a>&nbsp;<i>nocturno nisu</i>. h. ὁρμῇ, quæ in somnis a
+dormientibus fit, et Virg. Æn. XII, 910 <i>conatus</i> dicitur, h.l. et
+II, 621, emend. D.&nbsp;Heins. ingeniose; sed frustra in contextum
+recepit Cell.
+&mdash;<a name = "var1_66" id = "var1_66" href =
+"#line1_66">66.</a>&nbsp;<i>ad limina</i> scripti, quibus favent Gloss.
+vett., Virg. Æn. IX, 648, et Appul. Met. II, p.&nbsp;241, ed Basil. in-8
+ubi vid. Beroald. Vulgo <i>ad lumina</i>, h. de nocte, adcensis et
+inlatis luminibus, ut ita famuli, clamore Hannibalis territi, lumina
+intulisse dicantur, monente Drak. coll. Hor. Ep. II,&nbsp;2, 97. Prop.
+III,&nbsp;6, 1, et Burm. ad Petron. CIII.
+<span class = "pagenum">13</span>
+Dausq. perperam λυχνούχους s. λυχνάπτας intelligit.</p>
+
+<p><a name = "var1_71" id = "var1_71" href = "#line1_71">71.</a>
+Hunc versum a Silii elegantia abhorrere gravique interpolationis
+suspicione laborare censebat N.&nbsp;Heins. Sed vellem rationes hujus
+judicii adjecisset. Vid. not. <i>tandem</i> Ox. et Put. cum Parm. et
+Med. quod recep. Lefeb. cui vox emphatica videtur.
+&mdash;<a name = "var1_74" id = "var1_74" href =
+"#line1_74">74.</a>&nbsp;<i>famulis</i> Nut. <i>famulum</i> Asc.
+&mdash;<a name = "var1_75" id = "var1_75" href =
+"#line1_75">75.</a>&nbsp;<i>Belidæ</i> quidam libri impressi.
+&mdash;<a name = "var1_78" id = "var1_78" href =
+"#line1_78">78.</a>&nbsp;<i>primaque</i> Put. non male: <i>primas
+voces</i>, teste Lefeb., vetus unus, nescio quis.
+&mdash;<a name = "var1_80" id = "var1_80" href =
+"#line1_80">80.</a>&nbsp;<i>sevit</i> Ox. Vulgo, <i>sævit</i>.</p>
+
+<p><a name = "var1_81" id = "var1_81" href = "#line1_81">81.</a>
+Vulgo <i>Elysæ</i>, et pessime <i>Elisæ</i>. Sed <span class = "greek"
+title = "Elissa">Ἔλισσα</span> dicitur, cf. Heins. ad Virg. Æ. IV, 335;
+ad Ovid. Ep. VII,&nbsp;1, et Claud. laud. Seren. v.&nbsp;147.
+&mdash;<a name = "var1_84" id = "var1_84" href =
+"#line1_84">84.</a>&nbsp;<i>cælique arcebant lucida templa</i>, formula
+Lucret. II, 1037, conj. P.&nbsp;Scriverius, a Vossio ad marg. libri sui
+laudatus. Male: nisi <i>sacrum</i> v.&nbsp;81, cum Dausq. per
+<i>templum</i>, ἱερὸν, exponendum statuas, quod tamen non magis
+probandum videtur.
+&mdash;<a name = "var1_85" id = "var1_85" href =
+"#line1_85">85.</a>&nbsp;<i>curis mortalibus</i>, h. vita misera, qualis
+solet esse hominum, qui inde <i>ægri</i>
+<span class = "pagenum">15</span>
+et <i>miseri</i> Maroni, δειλοὶ et ὀϊζυροὶ βροτοὶ Hom. Od. δ, 197; λ,
+19, Il. ν, 566 dicuntur. Sed suspicor fere poetam scripsisse <i>curis
+mordacibus</i>, ab amore scil. profectis, quæ Græcis θυμοβόροι,
+θυμοδακεῖς, ἀνίαι θυμοφθόροι, Callim. Fragm. 131, coll. Bentl., et
+γυιοκόροι, vel potius ex emendat. Cel. Ruhnken. γυωβόροι μελεδῶνες
+Hesiodo Ἔργ. 66, vocantur. cf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookVII.html#not7_271" title = "in Not.">ad VII, 271</a>. Quidquid
+tamen legas, sensus est, se tristi vita hic liberaverat, morte sibi
+conscita; non vero, in secretum hujus sacelli <i>olim</i>, h. nonnunquam
+secesserat, ut a curis humanis, imperii inprimis, animum abduceret, ut
+interpretatur vir doctus in Annal. liter. senens. (<i>All. Lit.
+Zeit.</i> 1789, N. 262, p.&nbsp;551.) Nam poeta addit, <i>ut
+perhibent</i>, et respexit ad Virg. Æn. IV, 529 sq. inpr. 652, conf.
+inf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_128">VIII, 128
+sq.</a> <i>Curas</i> Didoni amor Æneæ injecerat.
+&mdash;<a name = "var1_86" id = "var1_86" href =
+"#line1_86">86.</a>&nbsp;<i>mœsto</i> non <i>mœstæ</i>, omnes scripti,
+prob. N.&nbsp;Heins. ad h.l., ad Claud. Cons. Hon. VI, 379 et Val. Fl.
+II, 466 ubi inpr. conf. Burm. Uterque multis exemplis docet, statuas et
+imagines, summa arte elaboratas, sæpe a poetis ita laudari, ut eas quasi
+vivere ac spirare, et tam lætitiæ, quam mœroris indicia prodere dicant.
+Id vero alienum ab h.l., ubi nulla tristitiæ causa est. Vid. not.
+&mdash;<a name = "var1_90" id = "var1_90" href =
+"#line1_90">90.</a>&nbsp;Vulgg. <i>Sichæo</i>. Sed vid. Heyne ad Virg.
+Æn. I,&nbsp;343.
+<span class = "pagenum">16</span>
+&mdash;<a name = "var1_93" id = "var1_93" href =
+"#line1_93">93.</a>&nbsp;<i>crinem effusa</i>, ut ap. Virg. Æ. IV, 509,
+refingerem, si ubivis elegantias venari mihi placeret.
+&mdash;<i>Æthnææ</i> Ox. prob. Barth. Adv. VII, 15; XXI,&nbsp;8. Alii
+<i>Etneæ</i>, et, non male, <i>Ætnææ</i> h. Siculæ. <i>Ætneæ</i> Med. et
+Antw. a. 1566. <i>Ennææ</i> Asc. Dausq. Cell. al. prob. Gron. Diatr.
+Stat. c. 59. Gr. <span class = "greek" title = "Enna">Ἔννα</span>. Sed
+<i>Hennææ</i> auctoritate numorum et prisc. membrr. defendunt Drak. ad
+h.l., Heins. ad Claud. R.&nbsp;Pros. I,&nbsp;121; Salmas. ad Solin.
+p.&nbsp;77; Spanhem. de V. et P.&nbsp;N. p.&nbsp;906 et ad Callim. in
+Cer. 15; Jac. Gronov. Diss. Epist. in Liv. p.&nbsp;31. <i>Henneæ</i>
+scribit Lefeb cui vox Punica videtur: <i>nomina</i> suspic.
+D.&nbsp;Heins. ut ad πολυωνυμίαν deorum referatur, refragg. Dausq. et
+Drak. Huic conjecturæ, quæ et nobis in mentem venit, favet locus Virg.
+Æn. IV, 508 sq. vid. ibi Heyne et ad Æn. VII, 337; it. Spanhem. ad
+Callim. in Dian. v.&nbsp;7. Sed ex vulgata lectione eadem exsculpi
+potest sententia, si meminerimus, <i>numen</i> poetis primum voluntatem
+ejusque indicium, monitum et oraculum, deinde potentiam ac majestatem,
+vel opem et tutelam Dei, hinc vero ipsum deum, et denique ejus vel
+naturam, vel <i>nomen</i> quoque ac titulum dici. Vid. Heyne ad Virg.
+Æn. I,&nbsp;8, 133, 666; II, 123; III, 372; IV, 611; V,&nbsp;56; VII,
+119; VIII, 78; IX, 661; XI, 232.
+&mdash;<a name = "var1_96" id = "var1_96" href =
+"#line1_96">96.</a>&nbsp;<i>inaccensi</i> Ox. Parm. Med. al. conf.
+Heins. ad Claud.&nbsp;R.
+<span class = "pagenum">17</span>
+Pros. I,&nbsp;225. Intpp. ad Sueton. Tib. 14, et Burm. de Jove Fulgerat.
+c. 9. Vulgo <i>in accensis</i>, vel <i>et accensi</i>
+&mdash;<a name = "var1_101" id = "var1_101" href =
+"#line1_101">101.</a>&nbsp;<i>expalluit</i> Gryph. <i>aras</i> conj.
+D.&nbsp;Heins. quoniam ad aras hæc gesta sunt vid. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#line2_425">II, 425 sq.</a> et Liv. XXI,&nbsp;1. Sed
+vulgatam, tam venustam lectionem, a librariis profectam esse, quis sibi
+persuadebit?
+&mdash;<a name = "var1_102" id = "var1_102" href =
+"#line1_102">102.</a>&nbsp;<i>exspersaque</i> suspic. N.&nbsp;Heins.
+coll. Virg. Æn. III, 625. Sed ita ipsos auctores vett., non librarios
+corrigere videbimur.
+&mdash;<a name = "var1_103" id = "var1_103" href =
+"#line1_103">103.</a>&nbsp;<i>carmine</i> Ox. Vulgo <i>cardine</i>.</p>
+
+<p><a name = "var1_106" id = "var1_106" href = "#line1_106">106.</a>
+<i>recidiva</i>, ut ap. Virg., Ox. Put. Parm. Med. Junt. Ald. Gryph.
+Nut. <i>rediviva</i>, Bas. Ascens. al. prob. Dausq. <i>redeviva</i>
+R.&nbsp;2, conf. <a class = "crossref missing" href =
+"bookX.html#var10_256" title = "recte 256">ad X,&nbsp;257</a>.
+<span class = "pagenum">19</span>
+&mdash;<a name = "var1_108" id = "var1_108" href =
+"#line1_108">108.</a>&nbsp;<i>patriâ</i> Put. Sed reliqui libri vulgatam
+tuentur, et sic aurium quoque fastidio occurritur.
+&mdash;<a name = "var1_109" id = "var1_109" href =
+"#line1_109">109.</a>&nbsp;<i>Hæc tua laus, si, nate, velis</i>, conj.
+D.&nbsp;Heins. <i>velim</i> malebat N.&nbsp;Heins. cui adstipulatur
+Drak. ut sit hiatus et cæsura, propter quam litera <i>m</i> producatur,
+si non absorbeatur. Vid. <ins class = "correction" title = "‘Brouch.’ legitur">Broukh.</ins> ad Tibull. I,&nbsp;5, 33, et ad Prop. II, 12, 1,
+23, 101. Sed vulgata loco non movenda et poetico etiam sermone dignior
+videtur, modo ita exponatur: Si mihi forsan ipsi hanc patriæ ignominiam
+ulcisci per ætatem non licuerit; utinam <i>velis</i>, cupias, optes,
+postules, nate, ut hæc gloria tibi sit propria, tibi soli reservetur!
+Præter Heins. Drak. et Broukhus. etiam Oudend. ad Lucan. V,&nbsp;526,
+putabat, ecthlipsi neglecta, literam <i>m</i> nonnunquam propter cæsuram
+produci, non elidi. Sed Schrader in emendatt. libro p.&nbsp;136, 137
+docet nihil simile Grammaticos, præstantiores quidem, tradere, atque
+adeo loca, quibus viri docti se tueantur, aut suspecta esse, aut
+perspicue mendosa.</p>
+
+<p><a name = "var1_113" id = "var1_113" href = "#line1_113">113.</a>
+<i>haud mollia dicta</i>, h. dura, irata, minacia, conj. Burm. et e
+R.&nbsp;1, recepit Lefeb. coll. Virg. Ge. III, 41, et. Æn. IX, 804. Sed
+vulgata exquisitior. conf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_175">v.&nbsp;175</a>. Sic et <i>seria dictu</i> ap. Horat.
+Art.&nbsp;P. 107.
+&mdash;<i>mirabile dictu</i> etc.
+&mdash;<a name = "var1_114" id = "var1_114" href =
+"#line1_114">114.</a>&nbsp;<i>competat</i> et <i>conferet</i> in antt.
+<span class = "pagenum">20</span>
+edd.
+&mdash;<a name = "var1_117" id = "var1_117" href =
+"#line1_117">117.</a>&nbsp;<i>Non c. abstulerint Alp., T. s. Hanc
+mentem: juro</i> etc. refinxit Nicander in Junt. ed., unde Ald. Gryph.
+aliasque occupavit.
+&mdash;<a name = "var1_121" id = "var1_121" href =
+"#line1_121">121.</a>&nbsp;<i>Spirantis</i>, non <i>spirantes</i>, Col.
+ἀρχαϊκῶς, unde recepi.
+&mdash;<a name = "var1_122" id = "var1_122" href =
+"#line1_122">122.</a>&nbsp;Hunc versum præcedentis glossam esse,
+ingeniose suspicatur vir doctus, <a class = "crossref" href =
+"#var1_85">ad v.&nbsp;85</a> laudatus. Sed poeta forte ne quidquam, ut
+solet, intactum relinqueret, etiam τὸ <i>consulit</i> ex Virg. Æn. IV,
+64, petiit et amplificavit, ut sensus sit: animam victimæ, quum jam in
+eo esset, ut aufugeret, extis raptim inspectis, vel properanter in
+extis, consulit. Hæc quidem verba salvo sensu abesse poterant: sed
+ejusmodi loca in luxuriantis, nec satis castigati ingenii poeta, qualis
+Silius est, ubivis occurrunt.</p>
+
+<p><a name = "var1_123" id = "var1_123" href = "#line1_123">123.</a>
+<i>vetustæ</i> scripti cum R.&nbsp;3. Parm. Med. Vulgatum <i>vetusto</i>
+exquisitius videri potest. Sed poetæ epitheta a substant. sejungere, et
+librarii ea proximo voc. adcommodare solent.
+&mdash;<a name = "var1_126" id = "var1_126" href =
+"#line1_126">126.</a>&nbsp;<i>fragrantes</i> Oxon. manifestus error
+librarr., judicio Drak., non
+<span class = "pagenum">22</span>
+nostro. Sic <i>agros olentes cædem</i> dixit Lucan. VII, 821, τοῦ φόνου
+ὄζοντας Theophr. H.&nbsp;P. III, c. ult. <i>stagnantes</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. Possis et <i>fumantes</i>, vel cum Drak. ex Virg. Æn. VI,
+87, <i>spumantes</i>, et quot non alia? tentare.
+&mdash;<a name = "var1_128" id = "var1_128" href =
+"#line1_128">128.</a>&nbsp;<i>Calpes</i> R.&nbsp;1.
+&mdash;<a name = "var1_129" id = "var1_129" href =
+"#line1_129">129.</a>&nbsp;<i>crepitantia</i> suspic. N.&nbsp;Heins. ut
+sonus incendii adumbretur. Ita legi posse concedimus: sed poetam quoque
+sic revera scripsisse, quo pignore contendas? Verendum potius, ne Silio
+elegantia aliqua, quam aut repudiavit, aut non recordatus est,
+obtrudatur: quod si satis secum reputassent <ins class = "correction"
+title = "‘Heiusii’ legitur">Heinsii</ins>, Bentleii, Scaligeri aliique,
+quorum acumen ingenii admiramur, cautius criticam exercuissent.
+&mdash;<a name = "var1_133" id = "var1_133" href =
+"#line1_133">133.</a>&nbsp;<i>tulerat</i> R.&nbsp;3. Parm. Med. Junt.
+Ald. Gryph. al. <i>tulerit</i> aliæ.
+&mdash;<a name = "var1_134" id = "var1_134" href =
+"#line1_134">134.</a>&nbsp;<i>quianam</i> conj. N.&nbsp;Heins. coll.
+Virg. Æn. V,&nbsp;13; X,&nbsp;6, non improb. Drak. unde recepit Lefeb.
+Sed vid. <a class = "crossref" href = "#var1_129">ad v.&nbsp;129</a>.
+&mdash;<a name = "var1_135" id = "var1_135" href =
+"#line1_135">135.</a>&nbsp;<i>ignibus</i> malebat Drak. ex Virg. Æn.
+I,&nbsp;90. Sed cur Silium in imitatores
+<span class = "pagenum">23</span>
+servum pecus reponere lubet?
+&mdash;<a name = "var1_140" id = "var1_140" href =
+"#line1_140">140.</a>&nbsp;<i>arcano in pectore</i> R.&nbsp;1.
+&mdash;<a name = "var1_141" id = "var1_141" href =
+"#line1_141">141.</a>&nbsp;<i>Calpenque</i>, Parm. non <i>Calpemque</i>.
+&mdash;<a name = "var1_143" id = "var1_143" href =
+"#line1_143">143.</a>&nbsp;<i>Occubuit</i> Put. R.&nbsp;3. Parm. Sed
+vulgatum <i>occumbit</i> forte non deserendum erat, quoniam <i>fert</i>
+præcedit; nisi id ipsum corrigendi
+<span class = "pagenum">24</span>
+occasionem præbuit.
+&mdash;<a name = "var1_145" id = "var1_145" href =
+"#line1_145">145.</a>&nbsp;<i>Hiberus</i> et <i>Hiberia</i>, ut in
+monum. antt., ubivis scripsit Drak. Gr. <span class = "greek" title =
+"Ibêria">Ἰβηρία</span>.
+&mdash;<a name = "var1_146" id = "var1_146" href =
+"#line1_146">146.</a>&nbsp;<i>furiis</i> Col. <i>fatis</i> Ox. Put. et
+antt. edd. quod minus poeticam dignitatem spirat. <i>spatiis</i> Dausq.
+Cell.&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_147" id = "var1_147" href =
+"#line1_147">147.</a>&nbsp;<i>duci</i> recte, opinor, corrig.
+N.&nbsp;Heins. et ex duobus antt. libris (qui sint, nescio) recepit
+Lefeb. <i>iræ... feritas</i>, quum Silius secundos casus maxime amet,
+emend. N.&nbsp;Heins. qui et vulgatam distinct. <i>feritas, erat
+asper</i> mutavit.
+&mdash;<a name = "var1_149" id = "var1_149" href =
+"#line1_149">149.</a>&nbsp;<i>en! metui</i> ex libro ant., nescio quo,
+recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var1_152" id = "var1_152" href =
+"#line1_152">152.</a>&nbsp;<i>Togum</i> emend. Reines. Epist. 35 ad
+Rupert. et in Comm. ad Class. I. Inscr. 191. Sed vid. mox v.&nbsp;155.
+&mdash;<a name = "var1_153" id = "var1_153" href =
+"#line1_153">153.</a>&nbsp;<i>suffossum</i> antt. edd. Sed conf.
+<a class = "crossref" href = "#line1_165">v.&nbsp;165</a>.
+&mdash;<a name = "var1_156" id = "var1_156" href =
+"#line1_156">156.</a>&nbsp;<i>ululatur</i> invitis libris edidit Lefeb.
+Recte, puto; etsi vulgata ferri, et forte
+<span class = "pagenum">26</span>
+puncto post <i>Hiberis</i> sublato adjuvari potest.
+&mdash;<a name = "var1_162" id = "var1_162" href =
+"#line1_162">162.</a>&nbsp;<i>Quadripedem</i> e R.&nbsp;2, recepit
+Lefeb. nec est, cur improbet aliquis. vid. Burm. et Heyne ad Virg. Æn.
+XI, 614 et 875.
+&mdash;<a name = "var1_166" id = "var1_166" href =
+"#line1_166">166.</a>&nbsp;<i>Deformem leti</i> in scriptis, h.
+deformatum et dehonestatum propter (ἕνεκα) fœdum et infame mortis genus.
+conf. Heins. ad Val. Fl. III, 342. Vulgg. <i>D. lateri</i> etc. <i>D.
+lacerum</i> Nut. <i>letho</i> R.&nbsp;3. Parm. <i>lœto</i> Med.
+&mdash;<a name = "var1_167" id = "var1_167" href =
+"#line1_167">167.</a>&nbsp;<i>Dilectus</i> quædam edd. Male! conf.
+<a class = "crossref" href = "bookXVI.html#line16_68">XVI, 68</a>. Virg.
+Æn. VII, 640, et Val. Fl. III, 342. <i>pernixque</i> scripti, R.&nbsp;3.
+Parm. Med. <i>irrupit</i> Ox. R.&nbsp;3. Parm. Vulgo <i>pernix
+irrumpit</i>.
+&mdash;<a name = "var1_170" id = "var1_170" href =
+"#line1_170">170.</a>&nbsp;<i>ruunt tormenta parare</i> frustra emend.
+N.&nbsp;Heins. et pluribus illustrat
+<span class = "pagenum">27</span>
+ad Val. Fl. III, 133 et ad Claud. R.&nbsp;P. III, 387.
+&mdash;<a name = "var1_173" id = "var1_173" href =
+"#line1_173">173.</a>&nbsp;<i>Carnificæve</i> Ox. eum priscis edd. quod
+voc. nusquam reperitur.
+&mdash;<a name = "var1_174" id = "var1_174" href =
+"#line1_174">174.</a>&nbsp;<i>luctantes</i>, quæ invitæ quasi ad hunc
+usum adhibebantur, R.&nbsp;3, et Med. probb. N.&nbsp;Heins. et Drak.
+nude tacite id recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var1_176" id = "var1_176" href =
+"#line1_176">176.</a>&nbsp;<i>sinebant</i> et <i>videbant</i> in aliis
+edd.
+&mdash;<a name = "var1_177" id = "var1_177" href =
+"#line1_177">177.</a>&nbsp;<i>rapto</i> scripti. Vulgatum <i>rupto</i>
+retinuit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var1_178" id = "var1_178" href =
+"#line1_178">178.</a>&nbsp;<i>liquescentis</i> non addicentbus libris
+emend. Lefeb., qui gravem hunc errorem a Drak. relictum miratur, quum
+sensus sit, ossa servi liquescentis vi tormentorum fumasse in ejus
+membris. Sed ex vulgata lectione <i>liquefactis</i> h. consumtis igne et
+tormentis, eadem sententia exoritur, nec metrum repugnat: nam secunda
+syll. verbi <i>liquefacio</i> non semper corripitur. vid. Ovid. Met.
+VII, 161; IX, 175; Catull. 88, 6. <i>fervida</i> Col. cum R.&nbsp;2.
+Bas. Asc. et al. <i>turbida</i> edd. antt. et Gryph. Nut. al.
+<i>torrida</i> malebat N.&nbsp;Heins. <i>nervis</i> Col. cum ed. Gryph.
+et al. Non male: nec tamen minus aptum τὸ <i>membris</i>, qua voce etiam
+<span class = "pagenum">28</span>
+caro et inpr. musculi innuuntur. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_468">II, 468</a>.</p>
+
+<p><a name = "var1_185" id = "var1_185" href = "#line1_185">185.</a>
+<i>Hinc</i> ter continue in scriptis. Vulgg. <i>Huic studia</i> militum
+<i>accendit</i>, conciliavit; prob. Dausq.
+&mdash;<a name = "var1_186" id = "var1_186" href =
+"#line1_186">186.</a>&nbsp;<i>didita</i> Col. et R.&nbsp;3 in marg., h.
+passim vulgata vel sparsa, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_1">IV,&nbsp;1</a>, Virg. Æ. VII, 144; VIII, 132.
+Drak. laudat Gifan. Ind. Lucret., Rittershus. ad Gunth. Ligur.
+p.&nbsp;144. Grot. ad Martian. Capell. p.&nbsp;2, et Heins. ad Prudent.
+περὶ στεφ. hymn. II, 91. Vulgg. <i>dedita</i>, et <i>debita</i> Med.
+&mdash;<a name = "var1_187" id = "var1_187" href =
+"#line1_187">187.</a>&nbsp;<i>anni</i>, non <i>animi</i>, scripti,
+R.&nbsp;3. Med. Gryph. Nut. probb. Modio et Drak., qui monent,
+<i>virides animos</i> propriam senum laudem esse, qui plerumque
+<i>animis frigent</i>. conf. <a class = "crossref" href =
+"#line1_60">v.&nbsp;60</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line1_216">216</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_414">V,&nbsp;414</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_597">XVI, 597</a>.</p>
+
+<p><a name = "var1_189" id = "var1_189" href = "#line1_189">189.</a>
+<i>Libyes</i>, non <i>Libyci</i>, scripti et Parm. <i>Libys</i>, Λίβυς,
+pro <i>Libycus</i>, h. Carthaginiensis. vid. Ind.
+&mdash;<a name = "var1_194" id = "var1_194" href =
+"#line1_194">194.</a>&nbsp;<i>Pestifero</i> Ox. cum priscis edd.
+<i>torretur</i> Asc. probb. Dausq.,
+<span class = "pagenum">29</span>
+N. Heins. et Drak. qui hoc in contextum recepit. Sed vulgata
+<i>torquetur</i>, si ex criticis præceptis arbitrium feras, tanquam
+difficilior et omnium fere librr. lectio, loco non movenda est, et
+poeta, propter conversionem terræ nostræ, <i>subdita torquetur</i>
+exquisite pro <i>s. jacet</i>, vel <i>est</i>, dicere potuit: τὸ
+<i>torretur</i> autem languet, quoniam cum <i>candens, æstifero s.
+C.</i> et <i>lampade P.</i> jungitur. Hinc vulgatum <i>torquetur</i>
+servavi cum Lefeb., qui illud ex Virg. Æn. VI, 798 (ubi tamen de cœlo
+agitur) et Cic. Ac. Qu. IV, 39 (<i>terra circum axem se torquet</i>)
+petitum putat.
+&mdash;<a name = "var1_195" id = "var1_195" href =
+"#line1_195">195.</a>&nbsp;<i>mundi</i> pro <i>terris</i> quidam libri,
+teste Dausq. Sed libri scripti et editi, quos Drak. consuluit, nihil
+mutant.
+&mdash;<a name = "var1_196" id = "var1_196" href =
+"#line1_196">196.</a>&nbsp;<i>roseus</i> quædam edd.
+&mdash;<a name = "var1_202" id = "var1_202" href =
+"#line1_202">202.</a>&nbsp;<i>tactior</i> Tell. <i>tacturus</i> Put. non
+improb. Lefeb., ut <i>subducto</i> pro <i>sursum ducto</i> positum sit.
+&mdash;<a name = "var1_206" id = "var1_206" href =
+"#line1_206">206.</a>&nbsp;<i>quassant</i> conj. N.&nbsp;Heins. ad h.l.
+et Ovid. Fast. V,&nbsp;83. Non male; modo ita poetæ placuisse constaret.
+Conf. tamen Heyne ad Virg. Æn. IV, 249.
+&mdash;<a name = "var1_208" id = "var1_208" href =
+"#line1_208">208.</a>&nbsp;<i>cautes</i> Col. quod præter Drak. et
+Lefeb., olim etiam probavit N.&nbsp;Heins. ad Ovid. Fast. V,&nbsp;83,
+qui tamen ad h.l. conj. <i>crates</i>, ut ap. Ovid. Met. VIII, 806; XII,
+370, 396. Virg. Æ. XII, 508, forte quia imago tum continuatur. Vulgg.
+<i>fauces</i>.
+&mdash;<a name = "var1_215" id = "var1_215" href =
+"#line1_215">215.</a>&nbsp;<i>Nomades</i>, non <i>Numidæ</i>, Col. more
+Græcorum.</p>
+
+<p><a name = "var1_221" id = "var1_221" href = "#line1_221">221.</a>
+<i>Europa</i> scripti et priscæ edd. probb. N.&nbsp;Heins., Drak. et
+Lefeb., qui posterior <i>Europa</i> pro <i>ex E.</i> positum putat, ut
+<i>prole</i> <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_535">VIII, 535</a>, quem elegantem idiotismum
+adseruerint Jan. Gruter. in Criticis et Scalig. Lect. Anson. II, 12,
+p.&nbsp;118, ed. Gryph. Aptius laudasset Virg. Æn. I,&nbsp;167,
+V,&nbsp;663. Propert. I, 2, 2, 4, 13; II, 31, 11; III, 17, 37, τεύχεα
+χαλκῷ Hom. Il. ζ, 504. Vulgg. <i>Europæ</i>, quo aures minus
+offenduntur.
+<span class = "pagenum">32</span>
+<i>Europeis</i> Tell. <i>Europe</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_222" id = "var1_222" href =
+"#line1_222">222.</a>&nbsp;<i>hinc s.</i> et <i>Hinc juga</i> scripti.
+Vulgo <i>huic</i>. Sed <i>hic campos sonipes</i> et <i>Hinc juga</i>
+Med.
+&mdash;<a name = "var1_234" id = "var1_234" href =
+"#line1_234">234.</a>&nbsp;<i>Hic</i> recte, opinor, emend. Dausq. et
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_235" id = "var1_235" href =
+"#line1_235">235.</a>&nbsp;<i>Gromos</i> vel <i>Grumos</i> e c. Ox.
+(cujus alia excerpta, quæ Drak. possidebat, et <i>Groinos</i> habebant)
+et <i>Gronios</i> ex Put., quocum ed. Med. congruit, ad marg. Silii
+notavit N.&nbsp;Heins. Vossius ad Mel. III,&nbsp;1, p.&nbsp;228, monet,
+h.l. in melioribus Silii libris, quos vellem nominasset, <i>Grovios</i>
+inveniri, quam lectionem, in MSS. quoque Melæ, Plin. IV, 20 s. 34, et
+Ptolem. III,&nbsp;6 (ubi <span class = "greek" title =
+"Grouïoi">Γρούϊοι</span>) expressam, non improbat N.&nbsp;Heins. ad III,
+366, ubi tamen omnes libri constanter vulgatam tuentur, excepta ed.
+Veneta, quæ <i>Gravidos</i> habet, manifesto
+<span class = "pagenum">34</span>
+operarum errore: nam h.l. <i>Gravios</i> exhibet.</p>
+
+<p><a name = "var1_240" id = "var1_240" href = "#line1_240">240.</a>
+<i>Atque</i> frustra emend. Lef.
+&mdash;<a name = "var1_241" id = "var1_241" href =
+"#line1_241">241.</a>&nbsp;Non deserenda videtur vulgaris distinctio,
+<i>Conciliare viros armis, c. S. V. n. donis</i>, h. nunc populos ad
+belli societatem sollicitare, nunc, etc. <i>nunc scita</i> pro
+<i>consulta</i> conj. Dausq. Sed vid. Gron. ad Liv. III, 37.
+&mdash;<a name = "var1_246" id = "var1_246" href =
+"#line1_246">246.</a>&nbsp;<i>Alternum</i> pro <i>Naturæ</i> malebat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a href = "#line1_246">246,</a> <a name = "var1_247" id =
+"var1_247" href = "#line1_247">247</a>. Ita distinguit Drak., ut sensus
+sit, Hannibalem
+<span class = "pagenum">35</span>
+noctu interdum vigilasse, interdum in terra nuda cubasse, sed semper
+armatum. Vulgo post <i>armis</i> colon, et post <i>humi</i> comma
+ponunt: quod posterius certe non spernendum videtur. Vid. not.
+&mdash;<a name = "var1_248" id = "var1_248" href =
+"#line1_248">248.</a>&nbsp;<i>Insigni</i> quædam edd. <i>Incinctus
+sagulo</i> corrig. N.&nbsp;Heins., refrag. Drak., qui monet, Pœnis
+<i>sinus cingere</i> <ins class = "correction" title = "italice scriptum">inadsuetum</ins> fuisse ipsosque propterea passim
+<i>discinctos</i> vocari (vid. <a class = "crossref missing" href =
+"bookII.html#not2_56" title = "in Not.">ad II, 56</a>), Silii vero
+mentem esse, Hannibalem hoc præter reliquos duces insigne habuisse, quod
+gregarii militis habitu semper usus fuerit, quod etiam memorant Liv.
+XXI,&nbsp;4; Frontin. Strat. IV,&nbsp;3, ex. 7; et Saresb. Polycr.
+V,&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "var1_250" id = "var1_250" href =
+"#line1_250">250.</a>&nbsp;<i>par ferro</i>, tanquam dignius tanto duce,
+suspic. Barth. Adv. XLIII,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "var1_251" id = "var1_251" href =
+"#line1_251">251.</a>&nbsp;<i>ruinam</i> scripti et primæ edd. Vulgo
+<i>ruinas</i>; non male, conf. Virg. Æn. III, 571&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_252" id = "var1_252" href =
+"#line1_252">252.</a>&nbsp;<i>exterritus Astur</i> Ox. et Put. cum
+priscis editis, prob. Barth. Adv. VII, 15. Sed exquisitior est lectio
+Col., R.&nbsp;2, et al. edd., <i>exercitus Astur</i>, pro Asturicus, h.
+Hispanicus, ἁπλοῦν et ἐθνικὸν ἀντὶ κτητικοῦ, simplex pro possessivo, ut
+<i>exercitus Scytha</i> dixit Claud. Eutrop. I,&nbsp;508. <i>Astur
+equus</i> Martial XIV, 197. Ἕλληνα πόλεμον Thucyd. ap. Thom. Mag. Ἕλληνα
+στρατὸν, Σκύθην οἶμον, Ἄραψ τέκτων, ἄνθρωπον ἦθος, Κυζικηνὸς, Τυρσηνοὶ
+et similia alii, ut monent D.&nbsp;Heins. et Drak. ad h.l. et <a class =
+"crossref" href = "bookXVI.html#line16_180">XVI, 180</a>, cf. <a class =
+"crossref" href = "#not1_14">not. ad v.&nbsp;14</a>. Bentl. ad Hor. Od.
+I,&nbsp;22, 2; II, 13, 8. Broukh. ad. Prop. I, <ins class = "correction"
+title = "incertum vel undecim (11) vel duo (ii)">11</ins>, 30. Scalig.
+ad Virg. Culic. p.&nbsp;5. Merul. ad Enn. Ann. 1, p.&nbsp;42. Barth. ad
+Claud. Cons. Hon. IV, 310. Heins. ad Claud. R. Pros. I,&nbsp;17, ad
+Ovid. Fast. IV, 362; V,&nbsp;683, et inf.
+<span class = "pagenum">36</span>
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_339">III, 339</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_11">XVII, 11</a>, al.
+<i>exerritus</i> Tell.
+&mdash;<a name = "var1_254" id = "var1_254" href =
+"#line1_254">254.</a>&nbsp;<i>ventorum ex flatibus</i> edd. recentt.
+&mdash;<a name = "var1_258" id = "var1_258" href =
+"#line1_258">258.</a>&nbsp;<i>æquora</i> priscæ edd., h. campos, propr.
+apertos et æquabiles. ut passim; vid. Ind.
+&mdash;<a name = "var1_259" id = "var1_259" href =
+"#line1_259">259.</a>&nbsp;<i>umenti j. s. umbra</i> Col., unde
+<i>humenti</i> edidit Drak. et <i>uventi</i> conj. N.&nbsp;Heins., ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_469">II, 469</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_522">III, 522</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_650">VII, 650</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_227">VIII, 227</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_451">451, 460</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookIX.html#line9_30">IX, 30</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_510">XI, 510</a>. Non ignoro
+quidem, sæpius propter rorem <i>noctem humidam</i> ejusque <i>umbram
+humentem</i> dici v.c. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_469">II, 469</a>. Virg. Æn. II,&nbsp;8; III, 589 (ubi
+vid. Cerda et Heyne) IV,&nbsp;7, 351; V,&nbsp;738, 835. Id vero ab h.l.
+alienum est, et <i>horrenti</i> potius refingerem, nisi satis apta esset
+vulgaris lectio, <i>umbra</i> arboris <i>inventa</i>, h. casu oblata,
+obvia, ut monent Burm. et Lefeb.
+&mdash;<a name = "var1_262" id = "var1_262" href =
+"#line1_262">262.</a>&nbsp;<i>Fingere</i> conj. Ulit. ad Grat. Cyneg.,
+ut ap. Horat. Ep. I,&nbsp;2, 64, et Macrob. Sat. VI,&nbsp;2, conf.
+Bentl. ad Horat. Od. III,&nbsp;6, 22, et Burm. ad Petron. c. 128. Sed
+vid. not. <i>flammam</i> R.&nbsp;3, <i>frameam</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+novandi prurigine.
+&mdash;<a name = "var1_264" id = "var1_264" href =
+"#line1_264">264.</a>&nbsp;<i>Atque e diversa</i> scripti cum Parm.
+<span class = "pagenum">37</span>
+Med. Bas. et al., h. adversa, obposita, contraria, ut, monente Drak.,
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_351">VIII, 351</a>;
+<a class = "crossref missing" href = "bookXIV.html#line14_76" title =
+"recte 76">XIV, 77</a>. Sallust. Cat. 5. Curt. IV,&nbsp;4, et aliis
+locis, quæ excitavit Broukh. ad Prop. I,&nbsp;3, 31 et ad Tibull. IV,
+<span class = "smallcaps">i</span>, 45. Vulgo <i>Gaudet et adversa</i>,
+verbis forte e v.&nbsp;270 conflatis. <i>socios</i>, non <i>populos</i>,
+scripti cum Parm. et al. edd. <i>accersere</i> Col. et omnes libri a
+Lefeb. consulti, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_204">XI, 204</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_160">XIII, 160</a> al. Tirones consulant Cl.
+Schelleri præc. stili bene lat. T.&nbsp;I, p.&nbsp;38.
+&mdash;<a name = "var1_267" id = "var1_267" href =
+"#line1_267">267.</a>&nbsp;<i>lato</i> Nut. et&nbsp;al.</p>
+
+<p><a name = "var1_268" id = "var1_268" href = "#line1_268">268.</a>
+<i>erumpere fœdera</i> e R.&nbsp;2 in contextum recepit Lefeb. coll.
+XIII, 865 et Virg. Æn. I,&nbsp;580, ut sit, omnino et impune solvere.
+Verbum <i>erumpere</i> non sexto, sed quarto casui nonnunquam jungi,
+nemo negabit. Sed quis umquam <i>erumpere fœdera</i> dixit?
+&mdash;<a name = "var1_269" id = "var1_269" href =
+"#line1_269">269.</a>&nbsp;Quo Col. Vulgg. <i>certus</i>. <i>Qua
+datur</i> cet. <i>vallo</i> mallebat N.&nbsp;Heins. pro <i>bello</i>,
+quod voc. mox bis sequitur.
+&mdash;<a name = "var1_271" id = "var1_271" href =
+"#line1_271">271.</a>&nbsp;<i>Saguntinas</i>, non <i>Sagunthinas</i>, in
+priscis edd. et marmm. <span class = "greek" title =
+"Sagountos">Σαγοῦντος</span> Steph. <span class = "greek" title =
+"Sagounton">Σαγοῦντον</span> Ptol. <span class = "greek" title =
+"Sagounton">Σάγουντον</span> Strab. III, p.&nbsp;159 et 167. Sic et in
+optimis membrr. Livii aliorumque, refrag. Schotto ad Aurel. Vict de vir.
+illustr. c.&nbsp;42.
+&mdash;<a name = "var1_275" id = "var1_275" href =
+"#line1_275">275.</a>&nbsp;<i>Zacynthos</i>, non <i>Zacynthus</i>,
+scripti et primæ edd. h.l. et <a class = "crossref" href =
+"#line1_290">v.&nbsp;290</a>, conf. Virg. Æn. III, 270. <i>Zazynthus</i>
+Dausq. et al. perperam. Gr. <span class = "greek" title =
+"Zakunthos">Ζάκυνθος</span>.
+&mdash;<a name = "var1_277" id = "var1_277" href =
+"#line1_277">277.</a>&nbsp;<i>facta</i>, non <i>fata</i>, Colon. cum
+R.&nbsp;3. Parm. Med. <i>gerebat</i> R.&nbsp;1, male, quoniam mox
+sequitur.
+&mdash;<a name = "var1_281" id = "var1_281" href =
+"#line1_281">281.</a>&nbsp;<i>virum</i> malebat N.&nbsp;Heins. quod
+nollem tanto viro excidisset. Nam <i>haud alium... cui viro</i> est
+exquisitior loquendi ratio pro, haud alium virum, cui; ut apud Horat.
+Sat. I,&nbsp;10, 16, et alios passim.
+&mdash;<a name = "var1_283" id = "var1_283" href =
+"#line1_283">283.</a>&nbsp;<i>Hinc</i>, non <i>Hic</i>, scripti, h. a
+quo sc. Geryone, et hoc pro cujus, ut <i>unde</i> et Gr. ὅθεν pro ἐξ οὗ.
+Drak. laudat III, 106. Terent. Adelph. III,&nbsp;3, 7, et Hecyr.
+II,&nbsp;2, 4. Sallust. Jug. c. 14. Serv. ad Virg. Æn. I,&nbsp;6; VIII,
+71, et Bentl. ad Horat. Od. I,&nbsp;12,&nbsp;19.
+&mdash;<a name = "var1_288" id = "var1_288" href =
+"#line1_288">288.</a>&nbsp;<i>advenere</i> emend. D.&nbsp;Heins. Male!
+<i>Advertere</i> sc. se. h. advertebantur, (vid. <a class = "crossref"
+href = "#not1_539">not. ad v.&nbsp;539</a>) vel potius <i>advertere</i>
+sc. navem, proram, terræ, litori, ut <i>adpellere</i> et Gr. ἀνάγειν,
+κατάγειν, ἐπανάγειν, ἐλαύνειν, προσβάλλειν, ἐμβάλλειν, εἰσβάλλειν scil.
+τὴν ναῦν ap. Luc. V,&nbsp;3. Joh. VI, 19. Eurip. Cycl. 99, et Bacch.
+1043. Thucyd. II, 47. Aristoph. Equ. 599 et Ran. 208. Polluc. I,&nbsp;9,
+al. Sic et <i>advertere</i> scil. mentem, προσέχειν, ἐπέχειν,
+προσποιεῖσθαι scil. τὸν νοῦν. Cf. Heyne ad Virg. Æn. VII, 35; VIII, 101.
+&mdash;<a name = "var1_290" id = "var1_290" href =
+"#line1_290">290.</a>&nbsp;<i>ausit</i> Put. <i>hausit</i> R.&nbsp;3.
+<i>aluit</i> Parth.
+&mdash;<a name = "var1_294" id = "var1_294" href =
+"#line1_294">294.</a>&nbsp;<i>populi</i> Put.
+&mdash;<a name = "var1_295" id = "var1_295" href =
+"#line1_295">295.</a>&nbsp;<i>at Pœnis</i> corrig. Modius et Dausq.
+<i>ubi imp.</i> Col. et Put. Hinc <i>postquam</i> pro <i>ubi</i> in
+contextum vulgg. edd. e glossa irrepsisse suspicor. Sed <i>urbi</i>
+recte, puto, emendavit et post <i>negatum</i> pro commate punctum posuit
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var1_297" id = "var1_297" href = "#line1_297">297.</a>
+<i>latos q. a. campos</i> Col. et Oxon. cum ed. Ald. in marg. Proprie
+agmen
+<span class = "pagenum">41</span>
+vel equi potius campum quatiunt; quo spectant exempla a N.&nbsp;Heins.
+congesta. Vulgg. <i>lætas q. a. causas</i>, quæ Marsus interpretatur:
+quærebat, Dausq.: movebat causas belli Romanis inferendi. <i>Latias
+causas</i> Parm.
+&mdash;<a name = "var1_306" id = "var1_306" href =
+"#line1_306">306.</a>&nbsp;<i>minitantem vana Caicum</i> Col. h. μάτην
+ἀπειλοῦντα, vel, monente D.&nbsp;Heins., μάτην πομπεύοντα καὶ
+λοιδοροῦντα, sine effectu ullo conviciis hostes proscindentem, et multa
+quidem jactantem, nihil vero præstantem, conf. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#line12_662">XII, 662</a>. Horat. Sat. II,&nbsp;3, 9
+et Ep. I,&nbsp;8, 3. Ita nihil amplius est, quod in h.l. nos morari
+possit: sed magna hic est varietas lectionis, quæ quomodo ex his verbis
+orta videri queat, vix adparet. <i>monstrantem membra</i> Bas. Gryph.
+al. <i>monstrantem tela</i> Nut. <i>motantem membra</i> quidam libri.
+<i>mutantem membra</i> Put. R.&nbsp;3. Asc. <i>nutantem membra</i> Ox.
+Cell. al. <i>mutantem verba</i>, altercantem, convicia facientem,
+malebat Victorius ad Varr. R.&nbsp;R. II, extr. Melius <i>nudantem
+membra</i> olim emend. Heins. ad Claud. bell. Gild. v.&nbsp;281; ut
+<a class = "crossref" href = "bookXIII.html#line13_211">XIII, 211</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_445">XVII, 445</a>, et
+ap. Virg. Æ. V,&nbsp;586. Possis et refingere <i>sudantem membra</i>,
+vel <i>minitantem magna</i>, μεγάλα, ἔπος μέγα vel <i>turgentem vana</i>
+et <i>muro atque tumentem vana</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_434">XVII, 434</a>, et ap. Virg. Æn. XI, 854.
+<i>Caicum</i> Col. cum Med. et
+<span class = "pagenum">42</span>
+Parm. Recte: nam Silius, Maronis exemplo, nomina militum non modo ab
+insulis, populis et urbibus, sed etiam inpr. a fluviis, et plerumque
+ejus regionis, unde orti sunt, repetere solet. Sic <i>Tagus</i>,
+<i>Durius</i>, <i>Galæsus</i>, <i>Sicoris</i>, <i>Bagrada</i>,
+<i>Cydnus</i>, <i>Rhyndacus</i>, <i>Farfarus</i>, <i>Metaurus</i>,
+<i>Padus</i>, <i>Symæthus</i>, <i>Mincius</i>, ut alia omittam, sunt
+nomina fluviorum, quæ in virilia convertit. cf. Gronov. Obss. IV, 18.
+<i>Caïcus</i> vero, Κάϊκος, est Mysiæ Phrygiæque fl. satis notus vel ex
+Virg. Ge. IV, 370 et præterea militis nomen ap. Virg. Æn. I,&nbsp;183;
+IX, 35, et Val. Fl. VI, 688. <i>Caycum</i>, <i>Naicum</i> et
+<i>Vaicum</i> alii.
+&mdash;<a name = "var1_307" id = "var1_307" href =
+"#line1_307">307.</a>&nbsp;<i>exacti medius teli</i> scripti et priscæ
+edd. ante Nycandrum, qui in Juntina primus edidit <i>injecto medius
+telo</i>.
+&mdash;<a name = "var1_309" id = "var1_309" href =
+"#line1_309">309.</a>&nbsp;<i>retulit</i>, non <i>rettulit</i>, Col.
+ubivis, prob. Drak., qui monet, syllabam <i>re</i> in verbis compositis,
+quæ a consona incipiunt, apud veteres ancipitem fuisse, ut contra brevem
+in iis, quæ hiatus vitandi causa literam inserebant, ut in <i>redeo</i>,
+<i>redoleo</i>, aliisque; cf. Broukh. ad Prop. IV,&nbsp;8, 44. Heins. ad
+Ovid. Epist. XIV, 46. Doctrinam Drak. falsam esse h.l. monet Schrader in
+Emendatt. libro Præf. p.&nbsp;XLIII, ubi docet, ab optimis poetis primam
+syll. verborum <i>refero</i>, <i>reperio</i>, <i>repello</i> semper
+produci in præs., et conripi in præter. temp.
+&mdash;<a name = "var1_313" id = "var1_313" href =
+"#line1_313">313.</a>&nbsp;<i>capessit</i> scripti et editi ante Martin
+Herbipol., quo præeunte editores recentt. <i>capessat</i> substituerunt.
+&mdash;<a name = "var1_314" id = "var1_314" href =
+"#line1_314">314.</a>&nbsp;<i>Baliari</i> pro <i>Baleari</i> ubivis
+reposuerunt N.&nbsp;Heins. et Drak., quoniam <i>Baliaris</i> III, 365 in
+Col., <span class = "greek" title = "Baliarides">Βαλιαρίδες</span> in
+Steph. Byz., <span class = "greek" title =
+"Balliarides">Βαλλιαρίδες</span> in Strab., et <i>Baliares</i>, teste
+Tenull., in plerisque MSS. Frontini II,&nbsp;3, 16, reperiuntur. cf.
+Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;199. Plerumque tamen Græcis <span class =
+"greek" title = "Baleareis">Βαλεαρεῖς</span> dicuntur.
+&mdash;<a name = "var1_316" id = "var1_316" href =
+"#line1_316">316.</a>&nbsp;<i>adscendit</i> scripti, <i>accendit</i>
+conj. N.&nbsp;Heins., quod impense arridebat Drak. coll. Virg. Æ. IX,
+588. Stat. Th. X,&nbsp;528. Ovid. Met. XIV, 825, et Lucan. VII, 512.
+Uterque tamen profitetur, vulgatam bene se habere, ut sensus sit,
+glandem funda emissam tam alte evolasse, ut aciem oculorum effugerit.
+&mdash;<a name = "var1_323" id = "var1_323" href =
+"#line1_323">323.</a>&nbsp;<i>venenis</i> pro <i>pharetræ</i> Tell.
+&mdash;<a name = "var1_325" id = "var1_325" href =
+"#line1_325">325.</a>&nbsp;<i>qui</i> pro <i>quæ</i>
+<span class = "pagenum">44</span>
+vel invitis libris scribendum videtur, judice etiam N.&nbsp;Heins., nisi
+malis, <i>gaudet fucasse</i>, ut ap. Virg. Ge. II, 465.</p>
+
+<p><a name = "var1_329" id = "var1_329" href = "#line1_329">329.</a>
+<i>at</i>, non <i>ac</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var1_332" id = "var1_332" href =
+"#line1_332">332.</a>&nbsp;<i>Sagunto</i> scripti. Vulgo <i>Saguntum</i>
+prob. Dausq., qui exponit: universum Saguntum putat, esse suam <i>mortem
+dignam Ausonia</i>, si ob fidem servatam interirent, quum contra Italiam
+violata fide prodituri sibi viderentur, si fœdera refringerent.
+<i>Sagunton</i> vel <i>Ausoniæ...</i>
+<span class = "pagenum">45</span>
+<i>Servata fide</i> etiam legi posse observat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_334" id = "var1_334" href =
+"#line1_334">334.</a>&nbsp;<i>Intendi</i> (infin. hist.) corrig. idem.
+Non male; sed non necesse. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_333">ad II, 333</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIX.html#var9_645">IX, 645</a>. <i>eductis</i> Put. ut idem et Col.
+II, 127. Sed <i>adducere</i> nervos, arcus, etc. (ut ap. Virg. Æn.
+V,&nbsp;507; IX, 632; Ovid. Met. I,&nbsp;455 et aliis locis, a Drak.
+adductis) proprie dicitur, ut ἀνέλκεσθαι τόξον ap. Aratum. Qui tamen
+critica prurigine laborat, malit forte h.l. legere <i>ac</i> vel <i>et
+ductis</i>, ut <i>ducti nervi arcus</i>, II, 127. <i>ducere cornua
+nervo</i> Val. Fl. VI, 376, et Virg. Æn. XI, 860. <i>ducere remos</i>
+Ovid. Met. I,&nbsp;294: ἕλκειν νεῦρα et τόξον Hom. Il. δ, 122; λ, 582.
+conf. Gron. Obss. I,&nbsp;13. Heins. ad Val. Fl. I,&nbsp;122.
+&mdash;<a name = "var1_335" id = "var1_335" href =
+"#line1_335">335.</a>&nbsp;Pro <i>Phocais</i> vix temperare mihi possum,
+quo minus reponam <i>Phœnissa</i>, cujus. voc. syllaba posterior propter
+elisionem facile excidere poterat. Ballistæ et fundæ a Phœnicibus
+inventæ, si fides habenda Plinio VII, 56, et Strabo VIII, p.&nbsp;357,
+Ætolis quidem fundæ inventionem tribuit, sed p.&nbsp;167 Baliarium
+incolas optimorum funditorum famam tenuisse memorat, ex quo Phœnices
+hasce insulas occupaverint. Ab inventoribus autem epitheta rerum peti
+solent, unde <i>tuba Tyrrhena</i> aliaque passim obvia.
+&mdash;<a name = "var1_340" id = "var1_340" href =
+"#line1_340">340.</a>&nbsp;<i>fores</i> conj. N.&nbsp;Heins., qui
+ejusmodi elegantias omnibus locis intrudere solet. <i>clamantque</i>
+scripti, quod respuunt, quum Hannibalis verba sint, quæ sequuntur. Hujus
+tamen subjecti ellipsis non minus forte dura est, quam si exponas,
+Hannibal et principes Pœnorum undique milites increpant stimulantque:
+nisi legere malis, <i>clamorque</i> sc. fuit, resonat. Emendatio, a
+N.&nbsp;Heins. proposita, <i>clamatque</i> vel <i>clamansque super, Tot
+millia gentis</i> tanto Critico indigna est. Exquisitiorem formulam
+Silius Maroni debet Æn. IX, 132,
+<span class = "pagenum">46</span>
+ubi τὸ <i>gentes</i> ex nostro quoque loco firmari potest. Ceterum vulgo
+male interpungunt: <i>clamatque super tot millia: Gentes... hoste.
+Anne</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var1_342" id = "var1_342" href =
+"#line1_342">342.</a>&nbsp;<i>Nonne</i> Col. recte, opinor.
+<i>ominis</i>, non <i>omnis</i> vel <i>omneis</i>, Col cum Med. et al.
+edd.
+&mdash;<a name = "var1_344" id = "var1_344" href =
+"#line1_344">344.</a>&nbsp;<i>promittere</i> opinabatur
+N.&nbsp;Heinsi.</p>
+
+<p><a name = "var1_346" id = "var1_346" href = "#line1_346">346.</a>
+<i>stimulantque</i>, non <i>stimulatque</i>, scripti cum R.&nbsp;3.
+Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var1_351" id = "var1_351" href =
+"#line1_351">351.</a>&nbsp;<i>Vibrari</i> conj. Ulit. ad Grat. Cyneg.
+v.&nbsp;342, frustra.
+<span class = "pagenum">47</span>
+&mdash;<a name = "var1_353" id = "var1_353" href =
+"#line1_353">353.</a>&nbsp;<i>secta</i> malebat N.&nbsp;Heins, coll.
+Virg. Æneid. II, 85; IV, 505; VI, 214. Idem v. <a name = "var1_355" id =
+"var1_355" href = "#line1_355">355</a>&nbsp;<i>fumat</i> corrig., quod
+recepit Lefeb. Non male, ut sensus sit: falarica <i>fumat</i> κατὰ
+<i>cetera</i>.
+&mdash;<a name = "var1_358" id = "var1_358" href =
+"#line1_358">358.</a>&nbsp;<i>perstrinxit</i> Put. <i>perstringit</i>
+priscæ edd. vid not. <i>præstringit</i> Col. et Oxon. quod multis
+exemplis Drak. defendit adversus Lambin. ad Hor. Epist. II, <span class
+= "smallcaps">i</span>, 14, ad Lucret. III, 1058, et ad Cic. pro Rabir.
+16, ubi voc. <i>præstingere</i> damnat, eique ubivis
+<i>præstringuere</i> substituendum putat. conf. Gifan. Ind. Lucret.,
+Heins. ad Prudent. περὶ στεφ. II, 86. Grutter. ad Cic. in Vatin. 10.
+Taubman. ad Plaut. Mil. pr. Heins. et Oudendorp. ad Lucan. I,&nbsp;154,
+cujus verba, <i>obliqua præstringens lumina flamma</i>, simul docent,
+causam non esse, cur <i>nubila</i>
+<span class = "pagenum">48</span>
+h.l. pro <i>lumina</i>, auctore N.&nbsp;Heins., reponamus.
+&mdash;<a name = "var1_362" id = "var1_362" href =
+"#line1_362">362.</a>&nbsp;<i>quassæ</i> pro <i>vastæ</i> malebat
+N.&nbsp;Heins. <i>ceu</i>, non <i>cum</i>, Ox. cum Med. Ald. Junt.
+Gryph.&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_363" id = "var1_363" href =
+"#line1_363">363.</a>&nbsp;<i>adustis</i> quædam edd. Sed conf. Virg.
+Æn. IX, 537, et Heins. ad Ovid. Am. I,&nbsp;15,&nbsp;41.
+&mdash;<a name = "var1_365" id = "var1_365" href =
+"#line1_365">365.</a>&nbsp;<i>arctæ</i> scripti et Parm. <i>apte</i>
+Med. <i>aptæ</i> R.&nbsp;3. Sed testudo proprie <i>agi</i> dicitur. vid.
+loca a N.&nbsp;Heins. et Drak. adscripta, Virg. Æn. II, 441 (ubi conf.
+Heyne) IX, 505. Cæs. B.&nbsp;G. V,&nbsp;43, et Sallust. b. Jug.
+c.&nbsp;94.
+&mdash;<a name = "var1_369" id = "var1_369" href =
+"#line1_369">369.</a>&nbsp;<i>resolvens</i>, non <i>revolvens</i>,
+<span class = "pagenum">49</span>
+scripti, ut <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_643">III,
+643</a>.
+&mdash;<a name = "var1_370" id = "var1_370" href =
+"#line1_370">370.</a>&nbsp;Male quidam, <i>cælo dedit Alpibus altis.
+Aëriæ</i> etc. distinguunt: <i>cæli dedit</i> Col. et Ox. <i>casu
+dedit</i> Junt. Ald. Gryph. Male! cf. v. <a class = "crossref" href =
+"#line1_277">I,&nbsp;277</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line1_508">508</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_353">II, 353</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_410">XII, 410</a>&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_373" id = "var1_373" href =
+"#line1_373">373.</a>&nbsp;<i>certatim</i> Col. Vulgo <i>certantum</i>,
+non male. <i>certantem</i> Oxon. <i>prorutus</i>, non <i>protinus</i>,
+Col. Asc. Gryph. prob. etiam Dausq. Drak. laudat <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_642">III, 642</a>; <a class = "crossref" href
+= "bookIV.html#line4_602">IV, 602</a> al. conf. Gronov. ad Liv. IV, 29,
+et ad Tac. Ann. I,&nbsp;68.
+&mdash;<a name = "var1_374" id = "var1_374" href =
+"#line1_374">374.</a>&nbsp;<i>ni</i> non <i>ne</i>, omnes scripti et
+R.&nbsp;2, unde cum Lefeb. reposui: nec adsequor, cur N.&nbsp;Heins. et
+Drak., qui tamen archaismos, inter quos vulgo <i>ni</i> refertur,
+sectari solent, id spreverint. cf. a Drak. jam laudati Intpp. ad Virg.
+Æn. III, 686. Broukh. ad Prop. II,&nbsp;6, 3, et Noris. ad Cenotaph.
+Pis. IV,&nbsp;5, p.&nbsp;474.</p>
+
+<p><a name = "var1_376" id = "var1_376" href = "#line1_376">376.</a>
+<i>primævæ f. i.</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXVI.html#line16_405">XVI, 405</a>, emend. N.&nbsp;Heins. cui Drak.
+obponit <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_18">V,&nbsp;18</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_65">VI, 65</a>. Virg. Æn. VII, 162. Senec. Hippol.
+620. Sed vid. <a class = "crossref" href = "#var1_113">ad
+v.&nbsp;113</a>.
+&mdash;<a name = "var1_380" id = "var1_380" href =
+"#line1_380">380.</a>&nbsp;<i>Aradum</i> Col. et Ox. cum Med.
+<i>Arados</i> (hod. <i>Laraca</i>) Phœniciæ, seu Syriæ ins. vel potius
+petra. vid. <a class = "crossref" href = "#var1_306">ad v.&nbsp;306</a>.
+Pœnos autem, ex quorum numero hic Aradus, ductu Didonis ex Phœnicia in
+Africam venisse, monet Drak.
+&mdash;<a name = "var1_387" id = "var1_387" href =
+"#line1_387">387.</a>&nbsp;<i>in inguen</i> R.&nbsp;3, in marg.
+&mdash;<a name = "var1_388" id = "var1_388" href =
+"#line1_388">388.</a>&nbsp;<i>singultantia cæde</i> h. sanguine, ut pro
+φόνος pro αἷμα, paulo calidior quis conjicere possit, coll. Virg. Æ. IX,
+333.
+&mdash;<a name = "var1_394" id = "var1_394" href =
+"#line1_394">394.</a>&nbsp;<i>Bella ferens</i> scripti cum R.&nbsp;3.
+Parm. Med. unde <i>serens</i> omnino legendum putabat N.&nbsp;Heins, qui
+hanc elegantiam et <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_365">III, 365</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_266">VIII, 266</a>, sæpiusque sectatur et male
+comparat sup. <a class = "crossref" href = "#line1_80">v.&nbsp;80</a>,
+et Liv. XXXI,&nbsp;6, <i>bella ex bellis serere</i>. Aptiores sunt
+dictiones, <i>serere certamina</i>, <i>discordias</i>, <i>mentionem</i>,
+<i>lites</i>, etc. pro movere ap. Liv. II,&nbsp;1; III, 40, 43; XXIV,
+31, al. <i>prælia serere</i>, h. conserere, ap. Tac. Hist. V,&nbsp;11.
+<i>vulnera serere</i> V,&nbsp;235, et ap. Lucret. V,&nbsp;1292, ut alibi
+<i>spargere</i> vulnera, tela, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"#not1_267">not. ad v.&nbsp;267</a>. Si quid tamen mutandum h.l.,
+præstat forte, judice quoque Lefeb., lectio ed. R.&nbsp;2. <i>famæque
+n.</i> κατὰ <i>Bella</i>, <i>feras</i>, etc. <i>agitabat</i>, olim, in
+patria; cujus verbi tempus
+<span class = "pagenum">51</span>
+imperf. cur plane alienum ab h.l. visum sit viro docto in N. <i>Allgem.
+deutsch. Bibl</i>. T.&nbsp;VIII, P.&nbsp;II, p.&nbsp;418. haud adsequor.
+Idem <a class = "crossref" href = "#line1_403">v.&nbsp;403</a> probat
+<i>vibrantem capillum</i>, ut respondent verbis <i>horrentes</i> e.c.g.
+&mdash;<a name = "var1_396" id = "var1_396" href =
+"#line1_396">396.</a>&nbsp;<i>tenuasset</i>, h. minuisset, consumsisset
+paulatim, aliquando malebat N.&nbsp;Heins. coll. Stat Achill.
+I,&nbsp;644. Claud. Cons. Hon. VI, 128&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_397" id = "var1_397" href =
+"#line1_397">397.</a>&nbsp;<i>Lagmus</i> et <i>Lagnus</i> alii.
+<i>Laudus</i> Oxon prob. Drak. quia <i>Laudia</i> Ptolem. est opp.
+Mauritaniæ Cæsariensis, et <i>Laud</i> Plinio Mauritaniæ Tingitanæ fl.
+Hinc tacite id in contextum recepit Lefeb. <i>Latmus</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. a Latmo ins., quam mihi ignotam esse fateor: fuit quidem
+hujus nominis Ciliciæ fl., et Cariæ, seu Ioniæ mons et urbs: sed h.l.
+Pœni mentio fit.
+&mdash;<a name = "var1_399" id = "var1_399" href =
+"#line1_399">399.</a>&nbsp;<i>funera vulgi</i> scripti, R.&nbsp;3. Parm.
+Med. Paris. Vulgo <i>vulnera vulgi</i>, sono auribus ingrato.
+&mdash;<a name = "var1_402" id = "var1_402" href =
+"#line1_402">402.</a>&nbsp;<i>tegimen</i>, non <i>tegmen</i>, in optimis
+membrr. ubique, prob. N.&nbsp;Heins., qui tamen ad Virg. Æ. III, 594 et
+VII, 666, utramque scripturam damnat, et <i>tegumen</i> defendit.
+&mdash;<a name = "var1_403" id = "var1_403" href =
+"#line1_403">403.</a>&nbsp;<i>Chromis i. vibrante</i> emend.
+N.&nbsp;Heins. quoniam vulgata in leges metricas peccat. Sed
+<i>Chromis</i> mox <a class = "crossref" href =
+"#line1_439">v.&nbsp;439</a>. inter Saguntinos memoratur.
+<i>Chremetes</i> corrig. Gronov. Obss. IV, 18, et <i>umbrante</i>, pro
+vulg. <i>vibrante</i>, ex Col. et Ox. recipiendum putabat, prob. Drak.
+<i>ubrante</i> Put. Versus 403 et 404 in edd. Junt. Ald. et Nut. duobus
+sequentibus postponuntur.
+<span class = "pagenum">52</span>
+&mdash;<a name = "var1_406" id = "var1_406" href =
+"#line1_406">406.</a>&nbsp;<i>Karthalo</i> (pro quo rectius forte
+<i>Carthalo</i> scripseris; vid. <a class = "crossref" href =
+"#var1_3">ad v.&nbsp;3</a>), Gr. <span class = "greek" title =
+"Karthalôn">Καρθάλων</span>, non <i>Harcalo</i>, vel <i>Cartalo</i>,
+Colon. probb. N.&nbsp;Heins. et Drak. coll. XV, 453. Liv. XXII, 15, 58.
+Justin. XVIII,&nbsp;7. Polyb. I,&nbsp;53, et Appian. Hannib. c.49. Add.
+Liv. XXVII, 16, et Appian. Pun. c. 68 et&nbsp;74.
+&mdash;<a name = "var1_407" id = "var1_407" href =
+"#line1_407">407.</a>&nbsp;<i>Bagrada</i>, non <i>Bragrada</i>, Col.
+R.&nbsp;3. Parm. Med. vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#var6_141">ad VI, 141</a>.
+&mdash;<a name = "var1_411" id = "var1_411" href =
+"#line1_411">411.</a>&nbsp;<i>serpentem</i>, non <i>serpentes</i>,
+scripti.
+&mdash;<a name = "var1_412" id = "var1_412" href =
+"#line1_412">412.</a>&nbsp;<i>Athyr</i>, non <i>Atyr</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var1_417" id = "var1_417" href =
+"#line1_417">417.</a>&nbsp;<i>Iarba</i>, non <i>Hyarba</i> Col. ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_58">II, 58</a>, al. vid.
+Intpp. ad Virg. Æn. IV, 36 et 196. <i>Hiarba</i> cum adspirat. Cell. et
+more suo Drak.
+&mdash;<a name = "var1_418" id = "var1_418" href =
+"#line1_418">418.</a>&nbsp;<i>En, jam</i> tacite edidit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var1_419" id = "var1_419" href =
+"#line1_419">419.</a>&nbsp;<i>Confusæque</i> ed. Junt. et inde expressæ
+Nut. al. prob. Dausq. Male! <i>fumabant</i>, non <i>fumabat</i>, vel
+<i>fervebat</i>, scripti et pleræque melioris notæ edd.
+&mdash;<a name = "var1_421" id = "var1_421" href =
+"#line1_421">421.</a>&nbsp;<i>latrantibus</i> etiam legi posse monet
+N.&nbsp;Heins. Sed vulgata exquisitior, quam Drak. ex Virg. Ge. III,
+412. Ovid. Metam. XIII, 806, et Fast.
+<span class = "pagenum">55</span>
+II, 231 firmat.
+&mdash;<a name = "var1_423" id = "var1_423" href =
+"#line1_423">423.</a>&nbsp;<i>sætis</i>, non <i>sævus</i>, Col. prob.
+N.&nbsp;Heins. nisi quod <i>sætas</i> maluerit.
+&mdash;<a name = "var1_424" id = "var1_424" href =
+"#line1_424">424.</a>&nbsp;<i>canentem</i> Col., h. spuma <i>cana</i>
+mixtum et mandendo in eam mutatum, ut <i>cana aqua</i>, πολιὴ ἅλς, seu
+θάλασσα. <i>Spumas cruentas</i> inversa loquendi forma dixit Virg. Ge.
+III, 203. Drak. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_252">IV, 252</a>, et Claud. laud. Stil. II, 350, ubi
+vid. Heins. <i>spumantem</i> R.&nbsp;3. Parm. Med. ex interpr.
+<i>tenentem</i> Ox. et Put. Vulgg. <i>candentem</i>, et quidam
+<i>ferventem</i>.
+&mdash;<a name = "var1_425" id = "var1_425" href =
+"#line1_425">425.</a>&nbsp;<i>Jamque gemet geminum c. ven. dentem</i>
+Col. Sic et Oxon. nisi quod vitiose in eo <i>decem</i> pro
+<i>dentem</i>. Vulgg. <i>J. gemens geminum c. v. torquet</i>; sed τὸ
+<i>torquet</i>, quod nec scripti, nec meliores editi agnoscunt,
+grammatici potius acumen sapit, quam <i>dentem</i>, cujus ellipsis dura
+est. <i>J. gemens geminum v. c. fertur</i> Put. et R.&nbsp;3. quam
+lectionem ex verbis Virg. Æ. IX, 553 margini adscriptis ortam suspicor.
+Ad hæc corrigenda viri docti certatim operam suam contulere. <i>J.
+acuens geminum c. v. torquet</i> conj. Barth. Adv. VII, 15. <i>J. ciet
+geminum c. v. dentem</i>, vel <i>J. fremens genuino intra v. fertur</i>,
+vel <i>J. fremens genuinum intra v. torquet</i>, vel denique, quod ipsi
+et Drak. præ reliquis placebat, <i>J. fremens genuino intrat v.
+dente</i>, tentabat N.&nbsp;Heins. <i>Fremere</i> voc. propr. de feris
+iratis; <i>dentes</i> vero <i>genuini</i> sunt posteriores et novissimi
+in extrema gena, seu gingiva, κραντῆρες et σωφρονιστῆρες. conf. <a class
+= "crossref" href = "bookX.html#line10_298">X,&nbsp;298</a> et vid.
+Fest. h.v., Cic. N.&nbsp;D. II, 54; Plin. XI, 37. <i>J. gemens gemituque
+intra v. fertur</i>, vel <i>geminum cornu in. v. torquet</i>, vel
+<i>gemino cornu in v. fertur</i> invita Minerva emend. Ulit. ad Grat.
+109. <i>J. gemens genuinum intra v. torquet</i> Scalig. in marg. libri
+sui. Mea qualicumque sententia, quam tamen ex VV. DD. judicio, vel stare
+jubebo, vel cadere patiar levissima, quam propterea in textum recepi,
+mutatione lectionis vetustiss. codd. Col. et Ox. locus haud dubie
+corruptus, optime ita reconcinnari potest: <i>J. gemit geminans</i>, ut
+<i>capessit mandens</i> vs. sup. <i>gemit</i> propter vulnera a
+venatoribus canibusque inflicta, ut ap. Hom. in simili loco de leone
+saucio Il. υ, 169, ἐν δὲ τέ οἱ κραδίῃ στένει ἄλκιμον ἦτορ, et Il. π,
+489, ὤλετο στενάχων taurus. cf. Avien. fab. 17, et Virg. Ge. III, 226;
+ex quibus locis patet, hoc verbum immerito a Scalig. Poetic. V,&nbsp;15
+carpi, quod gemitus non sit iracundi et rabidi, sed mœrentis; quod Drak.
+etiam refellit coll. Virg. Æn. VII, 15. Lucan. VI, 688. Petron. Sat.
+115, al. conf. Heins. ad Val. Fl. I,&nbsp;768, qui tamen h.l. in Scalig.
+sementiam discedit. Taceo, cujuscumque generis sonum et strepitum verbo
+<i>gemere</i> exprimi, (ut&nbsp;ap.
+<span class = "pagenum">56</span>
+Virg. Ge. III, 133, 183; IV, 173. Æn. V,&nbsp;806; VI, 413; XI, 138, et
+Hor. Od. I,&nbsp;14, 6) quia non video, cur gemitus a feris sauciis
+alienus sit. <i>geminans dentem</i>, h. dentium ictus, ut ap. Virg. Æ.
+V,&nbsp;434, 457; XI, 698; XII, 714. Hor. Od. I,&nbsp;16, 8. Hæc
+scripseram, quum deinde animadverterem, in eandem fere conject.
+incidisse Cl. Lefeb., qui coll. v.&nbsp;168, 537; Virg. Æ. XI, 698, et
+Val. Fl. VI, 379, edidit. <i>J. gemens geminat c. v. dentem</i>, quæ
+lectio probatur in Annal. liter. <ins class = "correction" title =
+"‘Gœttingue.’ legitur">Gœttingen.</ins>, Additam. XVII, p.&nbsp;262, a.
+1782. Et sensu quidem a nostra non differt, sed ab ea, quam antiquiss.
+MSS. exhibent, paulo longius recedit, et perperam certe gall. vertitur,
+<i>de ses broches il déchire à coups redoublés les filets des
+chasseurs</i>. Cæterum non magnopere intercedo, quo minus tota cod. Col.
+lectio servetur, excepto verbo <i>gemet</i>, in cujus locum varia
+substituere possis, quæ tamen nemo præstare ausit, v.c. <i>terit</i>,
+aut <i>acuit</i>, ut ap. Hor. Od. III, 20, 10. Virg. Ge. III, 255, et
+σῦς seu Κάπριος θήγει ὀδόντας ap. Hom. Il. λ, 416; ν, 475, et ὑπαὶ δέ τε
+κόμπος ὀδόντων Γίγνεται, Il. λ, 417; μ, 149, vel <i>premit</i>, ut
+<i>dentes</i> in vite premere dixit Ovid. Fast. I,&nbsp;355, nisi malis
+<i>fremit</i>, vel, ut ap. Virg. Æn. IX, 552, <i>furit contra v.</i>
+κατὰ <i>geminum dentem</i>, qui in ore apri utrinque prominent, ut ap.
+Ovid. Metam. VIII, 400.</p>
+
+<p><a name = "var1_427" id = "var1_427" href = "#line1_427">427.</a>
+<i>Expulerat</i> Asc. et Nut.
+&mdash;<a name = "var1_431" id = "var1_431" href =
+"#line1_431">431.</a>&nbsp;<i>Temisus</i> Col. <i>Remsus</i> Parm.
+<i>Rhemisus</i> Med. Ald. Gryph. al. Hinc librariorum stupore in
+c.&nbsp;Oxon. irrepsit <i>remissus</i>, quod quum in versus legem
+peccaret, plerique editores <i>missus</i> reposuerunt, forte etiam
+obfensi locutione nostra, <i>Temisus ab litore A.</i>, quæ tamen passim
+obvia. cf. Liv. I,&nbsp;50, pr. Virg. Ge. III,&nbsp;2, et, quæ loca
+Drak. ad V,&nbsp;271, excitavit, inf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_42">VI, 42</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_174">X,&nbsp;174</a>. Prop. IV,&nbsp;6, 37, Val. Fl.
+I,&nbsp;365, Liv. XXXI, 23. Plura exempla desideranti satisfacient
+Intpp. ad Petron. c. 38, et Heins. ad Ovid. Amor. II,&nbsp;6, 1. ubi
+eodem modo etiam mox <a name = "var1_433" id = "var1_433" href =
+"#line1_433">v.&nbsp;433</a> <i>ab oris</i> legendum putabat. Sed cave
+quidquam mutes.
+&mdash;<a name = "var1_436" id = "var1_436" href =
+"#line1_436">436.</a>&nbsp;<i>tonat</i> R.&nbsp;3. Parm. Med., h. tonare
+facit, cum strepitu edit. cf. Martial. VIII,&nbsp;2, 14, et Heins. ad
+Claud. in Cons. Olybr. et Prob. v.&nbsp;208. <i>Prospera vibrati
+tonuerunt omina nimbi</i>. Proprie arma et <i>belli tonant</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_300">XII, 300</a>, vel
+heros <i>tonat armis</i>, <i>tonat et fulminat bello</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_254">IV, 254</a>; <a class =
+"crossref" href = "bookXIV.html#line14_299">XIV, 299</a>. Virg. Ge. IV,
+561. Justin. XXXII,&nbsp;4. Vulgg. <i>domat</i>, quod Lef. cum aliis
+damnat, cui tamen Scalig., qui idem fecerat, ineptire videtur.
+<i>donat</i> Junt.
+&mdash;<a name = "var1_437" id = "var1_437" href =
+"#line1_437">437.</a>&nbsp;<i>Ostum</i> Col. unde <i>Oscum</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. ab Osca, colonia Rom. in Hispania. Vulgg. <i>Hoscum</i>.
+Sed Hostum ex Oxon. Parm. et Med. recepit Drak. propterea, quod
+<i>Hostus</i>, et inde <i>Hostius</i> ac <i>Hostilius</i> nomina fuerint
+Romanis notissima, (prius avo et patri Tulli Hostilii, aliisque fuisse,
+tradunt Macrob. I,&nbsp;6, Liv. I,&nbsp;12, IV, 30) et <i>Hostus</i>,
+Hampsagoræ f., memoretur <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_347">XII, 347</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_403">403, 413</a>, qui <i>Hiostus</i>, Hampsicoræ
+f., dicitur Liv. XXIII, 40, conf. Salmas. ad Solin. p.&nbsp;24.
+<i>Rutilumque</i> Dausq. Pessime <i>rutilumque</i> Cell. conf. <a class
+= "crossref" href = "#line1_261">v.&nbsp;261 sq.</a> <i>Metiscum</i>
+vid. Heins. et Heyne ad Virg. Æn. XII, 469.
+&mdash;<a name = "var1_438" id = "var1_438" href =
+"#line1_438">438.</a>&nbsp;<i>Durium</i>, non <i>Dyrium</i> vel
+<i>Dirium</i>, Col. Ox. Parm. Med. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_323">V,&nbsp;323</a>, et sup. <a class = "crossref"
+href = "#var1_306">ad v.&nbsp;306</a>. <i>Galæsum</i> pro vulg.
+<i>Galesum</i> reposuit N.&nbsp;Heins. <span class = "greek" title =
+"Galaisos">Γαλαῖσος</span>, hod. <i>Galaso</i>, Calabriæ fl. juxta
+Tarentum. vid. Intpp. ad Virg. Ge. IV, 126. Æn. VII, 535, 575, et Hor.
+Od. II,&nbsp;6,&nbsp;10.
+&mdash;<a name = "var1_439" id = "var1_439" href =
+"#line1_439">439.</a>&nbsp;<i>Chromin</i> Col. <i>Chromim</i> Put.
+<i>Chronim</i> Oxon. Vulgo <i>Chronum</i>. cf. Virg. Ecl. VI, 13, et Æn.
+XI, 675 ubi Heinsius non <i>Chromin</i>, ut h.l., sed <i>Chromim</i>
+<span class = "pagenum">58</span>
+scribendum putabat. Tantum itaque abest, ut viri docti in ejusmodi
+nominibus inter se consentiant, ut ne ipsi quidem satis sibi constent.
+<i>Gyan</i>, non <i>Gyam</i>, Col. Put. et priscæ edd. conf. Intpp. ad
+Virg. Æn. I,&nbsp;222, 612; V,&nbsp;118, 152; X,&nbsp;318.
+<i>dimiserat</i> Put. et Med. quod, nescio quare, concinnius videbatur
+N.&nbsp;Heins. ad XI, 142; qui tamen aliis locis (vid. not.) recte
+damnavit.
+&mdash;<a name = "var1_441" id = "var1_441" href =
+"#line1_441">441.</a>&nbsp;<i>figere</i> malebat Modius. Male!
+&mdash;<a name = "var1_443" id = "var1_443" href =
+"#line1_443">443.</a>&nbsp;<i>Quænam</i>, non <i>quonam</i>, scripti,
+R.&nbsp;3. Parm. Med. Forte <i>quianam</i>, h. cur, præstiterit h.l. et
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_645">II, 645</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_647">IV, 647</a>&nbsp;al.
+&mdash;<a name = "var1_444" id = "var1_444" href =
+"#line1_444">444.</a>&nbsp;<i>furiæ</i>, h. furor, insania, non
+<i>Furiæ</i> cum Drak. scribendum videtur, ne de Furiis propr. sic
+dictis h.l. cogitetur. <i>Quæ vos dementia adegit</i> ap. Virg. Æn. IX,
+601. conf. inf. <a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_645">II,
+645</a>; <a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_648">IV,
+648</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_117">X,&nbsp;117</a>.
+&mdash;<a name = "var1_446" id = "var1_446" href =
+"#line1_446">446.</a>&nbsp;<i>dimensæ litus arenæ</i> malebat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_454" id = "var1_454" href =
+"#line1_454">454.</a>&nbsp;<i>cuneosque</i> emend. idem h.l. cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_144">ad IV, 144</a>. Sed
+vid. not.
+&mdash;<a name = "var1_455" id = "var1_455" href =
+"#line1_455">455.</a>&nbsp;<i>prædam</i> Tell. a m.pr. quod recepit
+Lefeb., qui verba nostra e Cic. Phil. IV,&nbsp;9, c.&nbsp;4, petita
+putat. Sed vulgata doctior.</p>
+
+<p><a name = "var1_460" id = "var1_460" href = "#line1_460">460.</a>
+<i>Letiferum nutant</i> Col. probb. N.&nbsp;Heins. et Drak. coll.
+v.&nbsp;501, 524; II, 399; IV, 353; XVII, 397. Stat. Th. VII, 528; XII,
+410. Claud. Cons. Olyb. et Prob. 4, 119 (ubi vid. Heins.) et in Rufin.
+II, 355. Hom. Il. ν, 115; ο, 481; π, 138. Vulgg. <i>Letiferumque
+micant</i>; sed sane satis erat, <i>fulgentes cristas</i> dixisse,
+monente N.&nbsp;Heins. <i>Letiferumque nutant</i> tacite et vitiose
+<span class = "pagenum">60</span>
+edidit Lefeb. <i>Letifero nutant surgentes</i> Parm. <i>Letiferæ</i>
+alii.
+&mdash;<a name = "var1_463" id = "var1_463" href =
+"#line1_463">463.</a>&nbsp;<i>læva luce</i> suspicari possis, coll.
+Virg. Æn. X,&nbsp;275.
+&mdash;<a name = "var1_466" id = "var1_466" href =
+"#line1_466">466.</a>&nbsp;<i>Æque ambæ</i> R.&nbsp;3, et Parm. Non
+male.
+&mdash;<a name = "var1_468" id = "var1_468" href =
+"#line1_468">468.</a>&nbsp;<i>Talis</i>, non <i>Qualis</i>, scripti.
+<i>Egeo</i> Dausq. Male! Est <span class = "greek" title =
+"Aigaion">Ἀιγαῖον</span>, cui αἶγες h. τὰ κύματα, fluctus et procellæ
+nomen dederunt, monente D.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">61</span>
+&mdash;<a name = "var1_472" id = "var1_472" href =
+"#line1_472">472.</a>&nbsp;<i>Turbatis gravidas</i> emend.
+D.&nbsp;Heins. coll. XIII, 494. Male!
+&mdash;<a name = "var1_481" id = "var1_481" href =
+"#line1_481">481.</a>&nbsp;<i>Fert equum</i> scripti, unde <i>Fer
+tecum</i> ingeniose reposuit D.&nbsp;Heins. Cf. loca a N.&nbsp;Heins. et
+Drak. adscripta, Avien. fab. XLII. Senec. Med. 270. Juven. Sat. III,
+276. Quintil. Declam. III, p.&nbsp;38. Vulgg. <i>Ferto equum</i>, et
+<i>Fer æquum</i> Parm. <i>cassamque</i>, h. inanem, nil profuturam
+Saguntinis, ut <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_17">III,
+17</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_116">X,&nbsp;116</a>, malebat N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var1_489" id = "var1_489" href = "#line1_489">489.</a>
+Vulgo post <i>loci</i> distinguunt; sed sensus verborum est: altitudinem
+loci sibi favere. <i>Per prærupta loci</i> et <a name = "var1_491" id =
+"var1_491" href = "#line1_491">v.&nbsp;491,</a>&nbsp;<i>actu</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_495" id = "var1_495" href =
+"#line1_495">495.</a>&nbsp;<i>vetantia</i> Col. quod coll. IX, 262.
+Claud. in Ruffin. II, 184 et Gronov. Diatr. Stat. c. 45, tuetur
+N.&nbsp;Heins. etsi <i>negantia</i> quoque scribi posse monet. Vulgg.
+<i>minantia</i>; alii <i>mutantia</i>, <i>micantia</i>, <i>nutantia</i>.
+<i>nisu</i>, non <i>nixu</i>, Col. Parm. Med., ut ubivis scribendum
+præcipiunt N.&nbsp;Heins. et Drak.
+&mdash;<a name = "var1_496" id = "var1_496" href =
+"#line1_496">496.</a>&nbsp;<i>propior</i>, non <i>propius</i>, scripti
+R.&nbsp;3. Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var1_499" id = "var1_499" href =
+"#line1_499">499.</a>&nbsp;<i>læto</i> corrig. Dausq. Male!
+&mdash;<a name = "var1_501" id = "var1_501" href =
+"#line1_501">501.</a>&nbsp;<i>innumera</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_503" id = "var1_503" href =
+"#line1_503">503.</a>&nbsp;<i>ingenti</i> pro <i>instanti</i> Tell. unde
+<i>urgenti</i> reposuit Lefeb. coll. Virg.&nbsp;Æn.
+<span class = "pagenum">64</span>
+II, 653. Non male, sed frustra.
+&mdash;<a name = "var1_506" id = "var1_506" href =
+"#line1_506">506.</a>&nbsp;<i>sacra terra</i>, vel <i>terræ huic</i>
+suspic. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_507" id = "var1_507" href =
+"#line1_507">507.</a>&nbsp;<i>defendo</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var1_515" id = "var1_515" href = "#line1_515">515.</a>
+<i>utero</i>, vel <i>humero</i>, pro <i>ira</i>, suspic. N.&nbsp;Heins.,
+qui tamen vulgatam lect. quodammodo ferri posse fatetur, coll. IX, 382.
+&mdash;<a name = "var1_516" id = "var1_516" href =
+"#line1_516">516.</a>&nbsp;<i>mora</i> Parm. <i>Qua c. stant ære
+moræ</i> conj. Livineius, et <i>Qua capulus dat in ære moras</i>
+N.&nbsp;Heins. coll. Stat. Th. IX, 104 et 327. Lenior forte medicina.
+<i>Qua c. voluere moræ</i>, vel <i>Qua c. datur ob moras</i>.
+&mdash;<a name = "var1_517" id = "var1_517" href =
+"#line1_517">517.</a>&nbsp;<i>labentis</i> sc. Murri, scripti et priscæ
+edd.
+<span class = "pagenum">65</span>
+Vulgo <i>labenti</i>, probb. Barth. et Dausq.
+&mdash;<a name = "var1_524" id = "var1_524" href =
+"#line1_524">524.</a>&nbsp;<i>decisæ vertice</i> Col. Parm. Med. prob.
+N.&nbsp;Heins. qui tamen et <i>decussæ</i>, vel <i>detersæ</i>, vel
+<i>præcisæ</i> scribi posse observat. <i>et dempsæ vertice</i> Put.
+<i>et densæ v.</i> Ox. et R.&nbsp;3. Vulgg. <i>decisæ in v.</i>
+&mdash;<a name = "var1_525" id = "var1_525" href =
+"#line1_525">525.</a>&nbsp;<i>Dereptumque</i>, pro <i>direptumque</i>,
+reposui cum Lefeb., qui id in veteribus quibusdam, quos vellem
+nominasset, reperiri testatur. <i>Deripere</i> est deorsum rapere,
+detrahere sc. auferre per vim; <i>diripere</i> vero in partes et loca
+diversa rapere, distrahere, discindere: cujus differentiæ
+N.&nbsp;Heins., quem h.l. vulgata lect. non obfendisse videtur, rationem
+habuit ad <a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_29">IX,
+29</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_319">X,&nbsp;319</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_599">599</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_377">XI, 377</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_309">XII, 309</a>; ad Virg. Æn. I,&nbsp;211;
+X,&nbsp;475; XI, 743, ad Ovid. Amor. I,&nbsp;5, 13, 14, 12, et Mett.
+III, 52; VI, 566; XI, 29.
+&mdash;<a name = "var1_527" id = "var1_527" href =
+"#line1_527">527.</a>&nbsp;<i>Extant</i> corrig. N.&nbsp;Heins. Sed τὸ
+<i>stant</i>, h. hærent in squamis, iis infixa, firmat Drak. ex.
+<a class = "crossref" href = "bookIV.html#line4_142">IV, 142</a>. conf.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_639">ad II, 639</a>.
+&mdash;<a name = "var1_533" id = "var1_533" href =
+"#line1_533">533.</a>&nbsp;<i>gaudetque</i> scripti et R.&nbsp;3. Parm.
+Med. <i>suadetque</i> primus edidit Marsus, qui exponit, suadetque sibi.
+Dausq. militibus, inquit, exemplo suo suadet, et facit, ut duris
+enitescere ament, quoniam efficacius res gestæ, quam verba suadent.</p>
+
+<p><a name = "var1_540" id = "var1_540" href = "#line1_540">540.</a>
+<i>femine</i>, non <i>femore</i>, Col. vid. Heins. ad Virg. Æ.
+X,&nbsp;788, et, quos Drak. laudat, Gell. VII, 12. Plaut. Mil.
+II,&nbsp;2, 48. Varr. R.&nbsp;R. III,&nbsp;9. Plin. XXVIII,&nbsp;2.
+Gron. ad Liv. XXX, 18. Broukh. ad Tibull. I,&nbsp;9, 26&nbsp;al.</p>
+
+<p><a name = "var1_549" id = "var1_549" href = "#line1_549">549.</a>
+<i>Nava</i>, h. strenua (unde <i>navare</i>), fortia, Col. cf. <a class
+= "crossref missing" href = "#var1_561" title = "recte 561">ad
+v.&nbsp;60</a>, <a class = "crossref" href = "bookIV.html#var4_485">IV,
+485</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_412">V,&nbsp;412</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_350">VII, 350</a>; <a class = "crossref missing"
+href = "bookXVII.html#line17_125" title = "recte 125">XVII, 126</a>.
+Heins. ad Ovid. ex&nbsp;P. I,&nbsp;10, 12, et Trist. V,&nbsp;3, 37.
+Vulgg. <i>Vana</i>, prob. Dausq., qui primos inritosque conatus Hannib.
+in Sagunto expugnanda intelligit.
+&mdash;<a name = "var1_550" id = "var1_550" href = "#line1_550">550,
+551.</a>&nbsp;Hos versus, vulgo omissos,
+<span class = "pagenum">68</span>
+e c. Coll. restituit Modius, qui recte monet, a Junone, quæ in vertice
+Pyrenes stare fingitur, hastam ex H. corpore non potuisse evelli.
+Præterea <a name = "var1_552" id = "var1_552" href =
+"#line1_552">v.&nbsp;552.</a>&nbsp;<i>Et validam</i> in omnibus scriptis
+et edd. Med. Marsi et Martini Herbipol. legitur, unde nonnulla hic
+excidisse adparet. Hinc Nicander primus in Juntina <i>Invalidam
+hastam</i> dedit, quam nonnulli explicant valde validam, ut <i>incana
+menta</i> ap. Virg. Ge. III, 311, Dausq. autem, quæ, licet duris ossibus
+inpacta, tamen Pœnum non necare valuerit, ut <i>fallax telum</i>
+<a class = "crossref" href = "#line1_544">v.&nbsp;544</a>. <i>Evalidam</i>
+R.&nbsp;3, et Parm. prob. Gesnero in Thes. philol. qui non satis validam
+exponit, ut <i>edurus</i>, <i>egelidus</i>, <i>exalbidus</i>. <i>Et
+calidam</i>, sanguine tepefactam, malebat Burm.
+&mdash;<a name = "var1_555" id = "var1_555" href =
+"#line1_555">555.</a>&nbsp;<i>aversus</i>, Col. et Ox. cum plerisque
+editis. <i>adversus</i> Put. et priscæ edd.</p>
+
+<p><a name = "var1_561" id = "var1_561" href = "#line1_561">561.</a>
+<i>puer</i> et mox <i>nava</i>, non <i>pueri</i> et <i>vana</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var1_564" id = "var1_564" href =
+"#line1_564">564.</a>&nbsp;<i>carisque</i> Put.
+&mdash;<a name = "var1_566" id = "var1_566" href = "#line1_566">566</a>,
+<a name = "var1_568" id = "var1_568" href =
+"#line1_568">568.</a>&nbsp;Ita hunc locum e c. Col. restituit Modius. In
+Oxon. et Put. non nisi verba <i>Defessis s. r., revocentque</i>
+leguntur. Quæ in vulgg. edd. adduntur, <i>revocentque Sagunto Sidonias
+flammas, nunc ite, impellite puppim</i>, a manu Pomponii Læti esse, in
+Vatic. quodam cod. adnotatum vidit N.&nbsp;Heins. Sed in edit. Pomponii
+vacuum relinqui locum, adeoque famam ejus inmerito ab Heins. lacessi
+monet Lefeb.</p>
+
+<p><a name = "var1_569" id = "var1_569" href = "#line1_569">569.</a>
+<i>sacris</i> pro <i>castris</i> Parm. <i>clathris</i> conj.
+N.&nbsp;Heins., qui hac voce, qua lignum, seu ferrum innuitur, quo
+transverso cancellorum instar caveæ, januæ et fenestræ muniuntur
+sepiunturque, gr. κλεῖθρον, magnopere delectatur. vid. eum ad Claud. de
+laud. Stilic. III, 272. <i>tempore M. rapto</i> Col. et plerique editi,
+<i>rupto</i>, h. interrupto, propter vulnus H. et noctis tenebras (vid.
+Liv. XXI,&nbsp;8) Ox. R.&nbsp;3. Parm. Med. et al. <i>tempore Marti
+rapto</i>, h. quod veluti rapitur Marti, dum quiescit H., satis
+confidenter edidit Lefeb. male provocans ad verba Stat, Th. VII, 611,
+<i>præceps tempore Tydeus</i>
+<span class = "pagenum">70</span>
+<i>utitur</i>, quæ vulgatæ potius lectioni favent.
+&mdash;<a name = "var1_572" id = "var1_572" href =
+"#line1_572">572.</a>&nbsp;<i>accersite</i>, quædam edd. vid. <a class =
+"crossref" href = "#var1_264">ad v.&nbsp;264</a>.
+&mdash;<a name = "var1_579" id = "var1_579" href =
+"#line1_579">579.</a>&nbsp;<i>et structa</i> Tel.
+&mdash;<a name = "var1_583" id = "var1_583" href =
+"#line1_583">583.</a>&nbsp;<i>tanto d. c.</i>, non <i>tanto in d.
+c.</i>, libri veteres.</p>
+
+<p><a name = "var1_586" id = "var1_586" href = "#line1_586">586.</a>
+<i>Menœci</i> quidam vitiose.
+&mdash;<a name = "var1_589" id = "var1_589" href =
+"#line1_589">589.</a>&nbsp;<i>plangit</i> Col., h. tundit, percutit,
+πλήσσει, κόπτει, quod proprium est alarum. conf. Heins. ad Ovid. Metam.
+V,&nbsp;675. <i>tangit</i> Ox. et Put. cum priscis edd. Vulgg.
+<i>frangit</i>; non male, et majore cum vi, de conatu conf. Virg. Ge.
+II, 441.
+&mdash;<a name = "var1_602" id = "var1_602" href =
+"#line1_602">602.</a>&nbsp;<i>Pœnicus</i> Col., antiqua forma, ut ap.
+Gruter. in fastis triumphal. p.&nbsp;297. col. 2. Sic et <i>mœnera</i>,
+<i>mœrus</i>, etc. vid. quos Drak. laudat, Gifan. Ind. Lucret. vid.
+<i>pœniceus</i> et <i>mœrus</i>, Lambin. ad Lucret. I,&nbsp;30. Heins.
+ad Ovid. Am. III,&nbsp;7, 29, et Met. XII, 104. Add. Heins. et Heyne ad
+Virg. Æ. X,&nbsp;24, 144; XI, 382. <i>penitus</i> Ox. proxime verum.
+Vulgo <i>protinus</i> prob. Dausq. qui explicat continue, jugiter, ut
+ap. Virg. Æn. III, 416.
+&mdash;<a name = "var1_607" id = "var1_607" href =
+"#line1_607">607.</a>&nbsp;Alii <i>Tybris</i> et <i>Tibris</i>, conf.
+Virg. Æn. VIII, 330 sqq.</p>
+
+<p><a name = "var1_613" id = "var1_613" href = "#line1_613">613.</a>
+<i>hirtæque togæ</i> (vestitus incomtus) e Col. recepi cum Modio et
+Lefeb. qui bene laudant Tac. Dial. de Orat. c. 26, pr., inpr. Lucan. II,
+386 ubi Cato dicitur <i>Hirtam membra super romani more Quiritis
+Induxisse togam</i>, et Propert. IV, <span class = "smallcaps">i</span>,
+11. <i>Curia, prætexto quæ nunc nitet alta senatu, Pellitos</i>
+(pellibus vestitos) <i>habuit rustica corda patres</i>. Add. Theogn.
+Sent. v.&nbsp;55. Prudent. Psychom. 226, et Ernesti clav. Cic. vid.
+<i>pellitus</i>. Nec tamen spernenda est vulgata lectio, <i>hirtæque
+comæ</i>. Priscis enim temporibus Romani crinem et barbam alere
+solebant, nec seriori ævo deerant, qui hunc morem servarent, et tam
+intonsi quam barbati essent, v.c. Regulus, VI, 426 seq. Pompeius M.
+XIII, 861 seq. et ap. Lucan. VIII, 679 sq. Cato ap. Horat. Od. II, 15,
+11, et Lucan. II, 372 seq. Curius ap. Horat. Od. I,&nbsp;12, 41. Hinc
+<i>imagines hirsutas</i>, h. vetustas, dixit Martial. IX, 48, 2. cf.
+Ovid. Fast. II, 30; VI, 264, et Intpp. ad Tibull. II, <span class =
+"smallcaps">i</span>, 34, et Plin. VII, 59.
+&mdash;<a name = "var1_614" id = "var1_614" href =
+"#line1_614">614.</a>&nbsp;<i>ad curvi capulos non segnis</i>
+<span class = "pagenum">74</span>
+<i>aratri</i>, vel <i>a curvi capulo non segnis aratri</i>, conj.
+N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p>Idem <a name = "var1_618" id = "var1_618" href =
+"#line1_618">v.&nbsp;618</a>&nbsp;<i>Captivæ exuviæ</i> scribendum
+putabat, ne <i>currus</i> bis repeteretur. Sed quot poetarum loca
+sollicitanda essent, si ad hanc normam ea exigere liceret! v. a Drak.
+laudatus Barth. ad Stat. Th. X,&nbsp;449.
+&mdash;<a name = "var1_621" id = "var1_621" href =
+"#line1_621">621.</a>&nbsp;<i>vela</i> pro <i>bella</i> malebat
+N.&nbsp;Heins., h. vexilla navalia, quibus non minus, ac rostris, inter
+tropæa erat locus.
+&mdash;<a name = "var1_628" id = "var1_628" href =
+"#line1_628">628.</a>&nbsp;<i>horrentes coni.</i> Col.,&nbsp;h.
+<span class = "pagenum">76</span>
+galeæ, ut <i>cristæ capitum</i> apud Virg. Æn. VII, 185. et <i>galeæ
+Senonum</i> sup. <a href = "#line1_624">v.&nbsp;624</a>. <i>horrentes
+tonsæ</i>, h. remi, Oxon. prob. N.&nbsp;Heins. ad h.l. et ad Claud.
+Cons. Honor. VI, 48, cui Drak. obponit, Romanos nunquam captarum navium
+remos in templis suspendisse, neque in toto bello Ligustico vel semel
+pugnam navalem commisisse. Vulgata lectio <i>horrentesque comæ</i> ab
+h.l., ubi de spoliis et tropæis agitur, abhorret, nec juvatur Dausq.
+distinctione, <i>hic E. signa, Et Liguram</i>,
+<span class = "pagenum">77</span>
+(signa) <i>horrentesque comæ</i>.</p>
+
+<p><a name = "var1_635" id = "var1_635" href = "#line1_635">635.</a>
+<i>subacti</i>, non <i>coacti</i>, Col. Put. Parm. Med. quod Drak.
+firmat ex XIII, 709; XVII, 576. Virg. Æn. III, 257; VII, 214, al. conf.
+Heins. ad Virg. Ge. IV, 85, ad Claud. in Rufin. II, 314, et Ovid. Met.
+VI, 497.
+&mdash;<a name = "var1_636" id = "var1_636" href =
+"#line1_636">636.</a>&nbsp;<i>emensum</i> Ox. Put. Parm. Med. passivo
+sensu, ut <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_648">III,
+648</a>. Virg. Æ. II, 181. Appul. Met. VI, pr. Ita Drak. conf. Heins. ad
+Ovid. Met. XV, 226. Lefeb. id recepit, nec male, quoniam doctius est.
+&mdash;<a name = "var1_642" id = "var1_642" href =
+"#line1_642">642.</a>&nbsp;<i>Exigit</i>, h. jacit, emittit, Ox. Parm.
+et Med., quod multis exemplis illustrant N.&nbsp;Heins. et Drak. conf.
+<a class = "crossref" href = "#not1_307">not. ad v.&nbsp;307</a>.
+<i>Erigit</i> Put. <i>Exycit</i> Col. Vulgg. <i>Conjicit</i>, ex glossa,
+<i>in arma</i> suspicari quis possit, ut <i>quantus In clypeum
+adsurgat</i> ap. Virg. Æn. XI, 284 ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "var1_647" id = "var1_647" href =
+"#line1_647">647.</a>&nbsp;<i>nostras</i> Ox. <i>vestra se franget in
+urbe</i> emend. et recepit Lefeb. forma loquendi vulgari, quam
+Ciceronianam vocat, poeticæ substituta. <i>vestras se franget in
+urbes</i> malebat Barth. Adv. VII, 15. <i>vestras se inpinget in u.</i>
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var1_650" id = "var1_650" href =
+"#line1_650">650.</a>&nbsp;<i>superatæ</i> Col. Vulgo <i>superata</i>,
+quod fraudi fuit Cellar., hanc ex verbis, <i>ut jura statuat</i>,
+sententiam exsculpenti: ut quæ dudum rupit fœdera, deleta Sagunto, vobis
+custodiat sanctius et finem ponat potentiæ?
+&mdash;<a name = "var1_656" id = "var1_656" href =
+"#line1_656">656.</a>&nbsp;Ita veteres scripti editique, prob.
+N.&nbsp;Heins., quoniam <span class = "greek" title = "Ibêr">Ἰβὴρ</span>
+posteriorem producit: præterea h.l. est cæsura. Plures, versui
+metuentes, ordinem verborum mutarunt: <i>Omnis H. rapidis, omnis f. G.
+t.</i>
+&mdash;<a name = "var1_658" id = "var1_658" href =
+"#line1_658">658.</a>&nbsp;<i>Per vos culta</i>, non <i>Vos per
+culta</i>, scripti editique
+<span class = "pagenum">79</span>
+antiquiores, quod concinnius est et in obtestationibus usitatum. cf.
+<a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_82">V,&nbsp;82</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookXII.html#line12_79">XII, 79, 80</a>. Virg. Æn.
+IV, 314; V,&nbsp;597. Lucan. X,&nbsp;370. Plaut. Rud. III,&nbsp;2, 13,
+et Bacchid. IV,&nbsp;8, 64. Tibull. I,&nbsp;5, 7; III,&nbsp;1, 15; Ovid.
+Met. X,&nbsp;29, et Epist. X,&nbsp;73. Senec. Herc. fur. 1183 in Medea
+285 et Agam. 929. Val. Fl. VIII, 266. Stat. Th. VI, 170. Liv.
+XXIII,&nbsp;9. Curt. V,&nbsp;8. Appul. Met. IV, p.&nbsp;156. Præter hæc
+exempla, a N.&nbsp;Heins. ad h.l. et Drak. ad V,&nbsp;82, congesta, vid.
+alia ap. Scalig. Catal. p.&nbsp;71. Gronov. ad Liv. XXIX, 18, et Intpp.
+ad Virg. Æn. X,&nbsp;369 et 903.
+&mdash;<a name = "var1_662" id = "var1_662" href =
+"#line1_662">662.</a>&nbsp;<i>Zanclen</i>, non <i>tandem</i>. Col.
+<i>Vos etiam tandem Siculos</i> emend. Scaliger ad oram libri
+<span class = "pagenum">80</span>
+sui. <i>Vos</i> et <i>Mamertem</i> conj. Baptista Pius.
+&mdash;<a name = "var1_665" id = "var1_665" href =
+"#line1_665">665.</a>&nbsp;<i>Sigæis</i> scripsere Drak. et Lefeb. Sed
+est <span class = "greek" title = "Sigeiois">Σιγείοις</span>.
+&mdash;<a name = "var1_667" id = "var1_667" href =
+"#line1_667">667.</a>&nbsp;<i>nimiam</i> emend. N.&nbsp;Heins. ad h.l.
+et ad Val. Fl. VII, 21, idque recepit Lefeb. Parum interest.
+<i>Numidum</i> Put.
+&mdash;<a name = "var1_669" id = "var1_669" href =
+"#line1_669">669.</a>&nbsp;<i>nomina</i> scripti.
+<span class = "pagenum">81</span>
+Vulgg. <i>numina</i>; non male. <i>duxi</i> Col. et Ox. nam legatus in
+persona quasi urbis loquitur. <i>duxit</i> Put. Vulgo <i>vexit</i>.
+&mdash;<a name = "var1_670" id = "var1_670" href =
+"#line1_670">670.</a>&nbsp;<i>a corpore</i>, non <i>e c.</i>, scripti.
+&mdash;<a class = "missing" name = "var1_671" id = "var1_671" href =
+"#line1_671" title = "numerus deest">671.</a>&nbsp;<i>Despiciat</i>
+quidam libri. <i>vesterque luam</i> corrig. N.&nbsp;Heins., quoniam ipsa
+urbs ore legatorum loquitur. <i>nosterque luat</i> e libris quibusdam
+vett. recepit Lefeb. et <i>luat sua</i> e R.&nbsp;2. Sed vulgata
+ponderosior, et <i>cur</i> ἐναργῶς repetitur; nec fœdus a Saguntinis,
+sed a Romanis ictum.</p>
+
+<p><a name = "var1_673" id = "var1_673" href = "#line1_673">673.</a>
+Hunc versum, a Marso aliisque, cum secutis, omissum agnoscunt Col. et
+Put. cum edd. Parm. Med. et aliis. <i>Submissis palmis</i> Col. Vulgata
+doctior.
+&mdash;<a name = "var1_674" id = "var1_674" href =
+"#line1_674">674.</a>&nbsp;<i>Adfligunt</i> conj. Gifan. in Ind. Lucret.
+vid <i>adfigere</i>. Non male. Hæc verba a librarr. centies confusa
+esse, docent Gronov. Obss. IV,&nbsp;8. Broukh. ad Prop. III,&nbsp;5, 15.
+Bentl. ad Hor. Serm. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>, 81, et
+Heins. ad Claud. in Eutrop. II, 171, et ad Ovid. Metam. XII, 139, ubi
+Gifanii emendat. probat, quam in not. ad h.l. damnavit, coll. Corippo
+Africano III, 259. <i>Adfigere corpora terræ</i> est humi procumbere,
+eumque habitum aliquamdiu retinere: sed <i>adfligere c. t.</i> s. ad
+terram, cum vi et impetu humi prosternere, terræ adlidere, προσουδίζειν,
+vel οὔδει ἐρείδειν. Utrumque huic loco convenit, sed posterius forte
+nervosius, et propter verba, <i>miserabile visu et lacerato
+t.&nbsp;v.</i>, aptius: nam in magno luctu, et vestes scindi, et terræ
+corpora adfligi, solumque capite et pectoribus tundi solet. Vide a Drak.
+cum reliquis jam laudatum Bentl. ad Hor. Sat. II,&nbsp;2, 79, et cf.
+<a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_613">VII, 613</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookIX.html#line9_631">IX, 631</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookX.html#line10_181">X,&nbsp;181</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_208">208</a>; <a class = "crossref"
+href = "bookXI.html#line11_83">XI, 83</a>. Lucan. II, 31, et Appian. de
+reb. Pun. c. 81, ubi legati Pœnorum ἔς τε γῆν σφῆς ἐῤῥίπτουν, καὶ χερσὶ
+καὶ κεφαλαῖς αὐτὴν ἔτυπτον.
+&mdash;<a name = "var1_679" id = "var1_679" href =
+"#line1_679">679.</a>&nbsp;<i>At</i>, non <i>Ast</i>, omnes scripti.
+&mdash;<a name = "var1_680" id = "var1_680" href =
+"#line1_680">680.</a>&nbsp;<i>parcusque</i>, non <i>parvisque</i> sc. ex
+causis, Col. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_462">VIII, 462</a>. <i>pernixque</i>, repetita
+negatione, nec pernix, etc., conj. Dausq. coll. Hor. A.&nbsp;P. 165,
+quia vitiosum <i>pervisque</i> in ed. Nut. invenerat.</p>
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<b>Liber I</b><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<a href = "bookXVI.html">Liber XVI</a><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>