summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/files/bookXVI.html
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:35:48 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 02:35:48 -0700
commitdfefd89829575b05a60ac46480a86ac97fcb2735 (patch)
treeaf7df2d4689c641549998f6f4f3fc9a0f3ddf3d0 /old/files/bookXVI.html
initial commit of ebook 27672HEADmain
Diffstat (limited to 'old/files/bookXVI.html')
-rw-r--r--old/files/bookXVI.html6029
1 files changed, 6029 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/files/bookXVI.html b/old/files/bookXVI.html
new file mode 100644
index 0000000..8fed3b1
--- /dev/null
+++ b/old/files/bookXVI.html
@@ -0,0 +1,6029 @@
+
+<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
+<html>
+<head>
+<title>Punicorum Liber Decimus Sextus</title>
+<meta http-equiv = "Content-Type" content = "text/html; charset=UTF-8">
+
+<link rel = "stylesheet" type = "text/css" href = "siliusstyles.css">
+
+<body>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<b>Liber XVI</b><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+<hr class = "mid">
+
+<span class = "pagenum">283</span>
+
+<h3>C. SILII ITALICI</h3>
+
+<h1 class = "extended">PUNICORUM</h1>
+
+
+<h3>LIBER DECIMUS SEXTUS.</h3>
+
+<hr>
+
+<h4><a name = "lib16_arg" id = "lib16_arg">ARGUMENTUM.</a></h4>
+
+<div class = "argument">
+
+<p><span class = "smallcaps">Hannibal</span>, tanto simul publico
+familiarique ictus luctu, in Bruttio agro belli instaurandi consilia
+agitat; <a href = "#line16_1">1-10</a>.</p>
+
+<p>Sed inpetus ejus et ardor pugnandi languescit odio invidiaque
+Hannonis, cujus factio ipsi res ad bellum necessarias ab domo mitti
+prohibet; <a href = "#line16_11">11-14</a>.</p>
+
+<p>Nihilo tamen secius sola virtutis illius fama ac reverentia nominis
+tantam habent vim, ut nec hostes quietum lacessere auderent, nec ulla
+vel inter milites, ex conluvione omnium gentium mixtos, vel adversus
+ducem seditio exsisteret; <a href = "#line16_15">15-22</a>.</p>
+
+<p>Romanorum contra cœptis non in Italia tantum adspirat fortuna, sed in
+Hispania quoque, unde Pœni pelluntur; <a href =
+"#line16_23">23-27</a>.</p>
+
+<p>Eo quidem Hannon in locum Barcini Hasdrubalis novo cum exercitu ex
+Africa transgreditur, dux belli peritissimus, sed multum inferior
+Scipione, qui castra ejus vesperascente cælo adgreditur, magnamque in
+iis stragem edit; <a href = "#line16_28">28-43</a>.</p>
+
+<p>Inter hostes vix quisquam virtute excellit præter Larum, Cantabrum
+fortissimum, qui solus restituit pugnam, multosque Romanos securi
+percutit, donec a L. Scipione, Publii fratre, gladio jugulatur; <a href
+= "#line16_44">44-67</a>.</p>
+
+<p>Tanti viri præsidio orbati Pœni terga vertunt, et Hannon vivus
+capitur; <a href = "#line16_68">68-77</a>.</p>
+
+<p>Tum Scipio Hasdrubali, Gisgonis filio, obviam procedit, sibique jam
+cum reliquiis hostium pugnandi occasionem fieri lætatur; <a href =
+"#line16_78">78-93</a>.</p>
+
+<p>Utrimque summo inpetu concurritur, et ingens fit cædes; <a href =
+"#line16_94">94-106</a>.</p>
+
+<p>Hasdrubal fortissime pugnat suisque jam cedentibus obsistit: at levi
+vulnere ictus ipse quoque fugam capessit, et navibus adceptis nocte
+Tartessum revertitur; <a href = "#line16_107">107-114</a>.</p>
+
+<p>In Pœnorum exercitu virtute eminuerat Masinissa, Nomadum rex, qui
+nunc omine fausto flammæ capite micantis,
+<span class = "pagenum">284</span>
+et adversa sociorum Hannibalisque fortuna permotus, ad Romanorum partes
+transit, et cum ipso Scipione congressus, fide data adceptaque, cum
+donis dimittitur; <a href = "#line16_115">115-167</a>.</p>
+
+<p>Quo fœdere icto Scipio, jam Carthaginis excidium animo agitans, et
+præmoliendas sibi res conciliandosque aliorum etiam Libyæ regum
+gentiumque animos ratus, in Africam trajicit, ut Syphacem,
+opulentissimum regem Massyliorum, ad societatem belli inpellat; <a href
+= "#line16_168">168-179</a>.</p>
+
+<p>Eodem forte tempore eodemque consilio Hasdrubal, Gisgonis filius,
+terræ adplicat naves, magnificumque id Syphaci videtur, duorum
+populorum, de imperio orbis terrarum dimicantium, duces uno die suam
+pacem amicitiamque petentes venisse; <a href =
+"#line16_180">180-188</a>.</p>
+
+<p>Utrumque hospitio benigne excipit rex, et contrahere ad conloquium
+dirimendarum simultatium causa conatur; <a href =
+"#line16_189">189-221</a>.</p>
+
+<p>Scipio abnuit, de republica se cum hoste agere quidquam injussu
+senatus posse; nec tamen ad easdem venire epulas recusat; <a href =
+"#line16_221">221-228</a>.</p>
+
+<p>Postero die orta luce adit Syphacem, et fœdus cum eo facit; <a href =
+"#line16_229">229-261</a>.</p>
+
+<p>Quod ubi sacris firmatur, rex terretur prodigiis, quæ interitum regni
+et captivitatem ei portendunt; <a href = "#line16_262">262-274</a>.</p>
+
+<p>Juncto fœdere Scipio locum, unde venerat, repetit, ubi multitudo
+Hispanorum circumfusa Regem eum ingenti adpellat consensu, quod nomen
+ille, tanquam Romanis intolerabile repudiat; <a href =
+"#line16_275">275-284</a>.</p>
+
+<p>Ibidem ludos funebres in honorem patris patruique, in Hispania
+cæsorum, instituit, et ad certamina tam Romanos quam Hispanos præmiis
+propositis invitat; <a href = "#line16_284">284-311</a>.</p>
+
+<p>Certamen curule ineunt Cyrnus Lamponis equi, Atlas Caucasi, Durius
+Pelori, et Iberus Panchatis rector, qui victoriam consequitur; <a href =
+"#line16_312">312-456</a>.</p>
+
+<p>Cursu certant Tartessus, Hesperus, Bæticus, Eurytus, Lamus, Sicoris
+et Theron, palmamque fert Eurytus; <a href =
+"#line16_457">457-526</a>.</p>
+
+<p>Tum gladiatorium editur spectaculum, in quo non servi, neque obscuri
+tantum generis homines, sed clari quoque inlustresque, et in his gemini
+fratres, de principatu civitatis ambigentes, ferro decernunt; <a href =
+"#line16_527">527-556</a>.</p>
+
+<p>Postremo jaculandi arte contendunt Burrus, Glagus, Aconteus,
+Indibilis ac Ilerdes, metamque ferit Burrus; <a href =
+"#line16_557">557-574</a>.</p>
+
+<p>Ipsi quoque duces, P. et L. Scipiones cum Lælio, hastas conjiciunt,
+sagittaque, a P. Scipione emissa in auras ac terræ infixa, subito
+frondescit et in quercum mutatur; <a href =
+"#line16_575">575-591</a>.</p>
+
+<p>Quo omine adcepto ludisque finitis Scipio Romam proficiscitur, ubi
+consul creatur ingenti centuriarum favore, et a senatu petit, ut Africa
+sibi provincia extra sortem destinetur; <a href =
+"#line16_592">592-602</a>.</p>
+
+<p>Id haudquaquam primoribus Patrum placet, et Q. Fabius Maximus
+<span class = "pagenum">285</span>
+Hannibalem prius censet ex Italia pellendum, quam bellum in ipsa Libya
+geratur; <a href = "#line16_603">603-644</a>.</p>
+
+<p>Ejus orationem et argumenta refutat Scipio, ipsique permittitur, ut
+in Africam trajiciat; <a href = "#line16_645">645-700</a>.</p>
+
+</div>
+
+<hr class = "tiny">
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_1" id = "line16_1"> </a>
+<span class = "smallcaps">Bruttia</span> mœrentem casus patriæque
+suosque</p>
+<p><a name = "line16_2" id = "line16_2"> </a>
+Hannibalem adcepit tellus: hic aggere septus</p>
+<p><a name = "line16_3" id = "line16_3"> </a>
+In tempus posita ad renovandum bella coquebat:</p>
+<p><a name = "line16_4" id = "line16_4"> </a>
+Abditus ut silva, stabulis quum cesset ademtis,</p>
+<span class = "linenum">5</span>
+<p><a name = "line16_5" id = "line16_5"> </a>
+Amisso taurus regno gregis, avia clauso</p>
+<p><a name = "line16_6" id = "line16_6"> </a>
+Molitur saltu certamina, jamque feroci</p>
+<p><a name = "line16_7" id = "line16_7"> </a>
+Mugitu nemora exterret, perque ardua cursu</p>
+<p><a name = "line16_8" id = "line16_8"> </a>
+Saxa ruit; sternit silvas, rupesque lacessit</p>
+<p><a name = "line16_9" id = "line16_9"> </a>
+Irato <a href = "#var16_9">rabidus</a> cornu; tremit omnis ab alto</p>
+<span class = "linenum">10</span>
+<p><a name = "line16_10" id = "line16_10"> </a>
+Prospectans scopulo pastor nova bella parantem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_1" id = "not16_1" href = "#line16_1">1.</a>
+Conf. Liv. XXVII, 51, extr. et XXVIII, 12.
+&mdash;<i>casus patriæque suosque</i>, cædem fratris et exercitus, cui
+is præerat; ut <i>recens vulnus publicum privatumque</i> ap. Liv.
+XXVIII, 12, pr.
+&mdash;<a name = "not16_2" id = "not16_2" href =
+"#line16_2">2.</a>&nbsp;<i>adcepit</i>, ut <i>cepere</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookVII.html#line7_174">VII, 174</a>.
+&mdash;<i>aggere</i>, castrorum vallo.
+&mdash;<a name = "not16_3" id = "not16_3" href =
+"#line16_3">3.</a>&nbsp;<i>bella coquebat</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_327">ad II, 327</a>.
+&mdash;<i>In tempus</i> aliquod, aliquantisper, <i>posita</i>, omissa.
+&mdash;<a name = "not16_4" id = "not16_4" href = "#line16_4">4...
+10.</a>&nbsp;Imitat. Virg. Ge. III, 220... 236, ubi vid. Heyne, et
+Scalig. Poet. V,&nbsp;14. Comparatio spectat ad verba <a class =
+"crossref" href = "#line16_10">v.&nbsp;10</a>, <i>nova bella
+parantem</i>, et præclaro verborum apparatu expressa est.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_11" id = "line16_11"> </a>
+Sed vigor, <a href = "#var16_11">hausurus</a> Latium, si cetera
+Marti</p>
+<p><a name = "line16_12" id = "line16_12"> </a>
+Adjumenta forent, prava obtrectante suorum</p>
+<p><a name = "line16_13" id = "line16_13"> </a>
+Invidia revocare animos, <a href = "#var16_13">ac stare</a> negata</p>
+<span class = "pagenum">286</span>
+<p><a name = "line16_14" id = "line16_14"> </a>
+Cogebatur ope, et senio torpescere rerum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_11" id = "not16_11" href = "#line16_11">11... 22.</a>
+Sententiæ ac verba petita e Liv. XXVIII, 12.
+&mdash;<i>vigor</i>, virtus ac vindicatæ cupido, <i>cogebatur revocare
+animos</i>, cohibere inpetum; nisi τὸ <i>revocare</i> pro infin. histor.
+adcipere malis, et τὸ <i>cogebatur</i> ad ipsum Hannibalem referre, quæ
+ratio alteri præferenda videtur.
+&mdash;<i>hausurus</i>, expugnaturus ac perditurus.
+&mdash;<a name = "not16_12" id = "not16_12" href =
+"#line16_12">12.</a>&nbsp;Supplementa militum, opes aliaque belli
+instrumenta non mittebantur Hannibali ob <i>invidiam</i> Hannonis,
+infesti Barcinæ factioni; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_276">ad II, 276</a>&nbsp;seq. <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#line8_21">VIII, 21</a>&nbsp;sq. <a class =
+"crossref" href = "bookXI.html#line11_538">XI, 538</a>&nbsp;sq. <a class
+= "crossref" href = "bookXI.html#line11_563">563</a> sq. <a class =
+"crossref" href = "bookXVII.html#line17_197">XVII, 197 sq.</a> Liv.
+XXIII, 14; XXVIII, 12.
+&mdash;<a name = "not16_13" id = "not16_13" href =
+"#line16_13">13.</a>&nbsp;<i>stare</i>, vid. <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_341">ad I,&nbsp;341</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_44">IV, 44</a>.
+<span class = "pagenum notes">286</span>
+&mdash;<a name = "not16_14" id = "not16_14" href =
+"#line16_14">14.</a>&nbsp;<i>senio torpescere rerum</i>, ut
+<i>senescere</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_457">II, 457</a>, ubi vid. not.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">15</span>
+<p><a name = "line16_15" id = "line16_15"> </a>
+Parta tamen formido manu, et tot cædibus olim</p>
+<p><a name = "line16_16" id = "line16_16"> </a>
+Quæsitus terror, velut inviolabile telis</p>
+<p><a name = "line16_17" id = "line16_17"> </a>
+Servabant sacrumque caput; proque omnibus armis,</p>
+<p><a name = "line16_18" id = "line16_18"> </a>
+Et castrorum opibus, dextrisque recentibus unum</p>
+<p><a name = "line16_19" id = "line16_19"> </a>
+Hannibalis sat nomen erat: tot <a href = "#var16_19">dissona
+lingua</a></p>
+<span class = "linenum">20</span>
+<p><a name = "line16_20" id = "line16_20"> </a>
+<a href = "#var16_19">Agmina</a>, barbarico tot discordantia ritu</p>
+<p><a name = "line16_21" id = "line16_21"> </a>
+Corda virum mansere gradu, rebusque retusis</p>
+<p><a name = "line16_22" id = "line16_22"> </a>
+Fidas <a href = "#var16_22">ductoris</a> tenuit reverentia mentes.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_15" id = "not16_15" href = "#line16_15">15... 19.</a>
+«Non lacessierunt quietum (Hannibalem) Romani: tantam inesse vim, etsi
+omnia alia circa eum ruerent, in uno illo duce censebant,» Liv. XXVIII,
+12.
+&mdash;<i>manu</i>, virtute, <i>parta formido</i> ut <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_47">IV, 47</a>.
+&mdash;<a name = "not16_17" id = "not16_17" href =
+"#line16_17">17.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_51">v.&nbsp;51</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#line7_6">VII,&nbsp;6 sq.</a> et <a class = "crossref" href
+= "bookVII.html#line7_742">742</a>.
+&mdash;<a name = "not16_18" id = "not16_18" href =
+"#line16_18">18.</a>&nbsp;<i>dextris</i>, militibus, <i>recentibus</i>,
+auxiliis, quæ vel a patria ipsi negabantur, vel intercipiebantur a
+Romanis, ut nuper, victo fratre.
+&mdash;<a name = "not16_19" id = "not16_19" href =
+"#line16_19">19&nbsp;seq.</a> Confer Liv. l.l.
+&mdash;<a name = "not16_21" id = "not16_21" href =
+"#line16_21">21.</a>&nbsp;<i>mansere gradu</i>, in ordine ac fide, sine
+seditione; Cell. Formula petita a gladiatoribus, qui <i>in gradu
+stant</i> (unde et <i>status</i>), et adversarium <i>gradu movere</i>,
+vel <i>de gradu dejicere</i> ac <i>depellere</i> conantur; cf. Cuper. et
+Burm. ad Petron. c. 80, Gron. ad Senec. Agam. v.&nbsp;515 et 549.
+&mdash;<i>rebus retusis</i>, ut al. fractis et adcisis; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_34">ad I,&nbsp;34</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#var8_319">VIII, 319, in Var.
+Lect.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_23" id = "line16_23"> </a>
+Nec vero Ausonia tantum se lætus agebat</p>
+<p><a name = "line16_24" id = "line16_24"> </a>
+Dardanidis Mavors: jam terra cedit Hibera</p>
+<span class = "linenum">25</span>
+<p><a name = "line16_25" id = "line16_25"> </a>
+Auriferis tandem Phœnix depulsus ab arvis.</p>
+<span class = "pagenum">287</span>
+<p><a name = "line16_26" id = "line16_26"> </a>
+Jam Mago, exutus castris, agitante pavore</p>
+<p><a name = "line16_27" id = "line16_27"> </a>
+<a href = "#var16_27">In Libyam propero tramisit cærula velo</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_23" id = "not16_23" href = "#line16_23">23 sqq.</a>
+Silius Magonis veluti ὡς ἐν παρόδῳ mentionem facit, sed in Hannone
+devicto a Romanis et capto diutius inmoratur: præterea v.&nbsp;26 sq.
+non priorem Magonis fugam (vid. Liv. XXVIII,&nbsp;2) in mente habuit,
+sed alteram, Hasdrubale Gisgonis f. a Scipione pulso (Livius XXVIII,
+16); et est hujus libri inprimis proprius character, ut rerum usque ad
+Carthaginem devictam gestarum magis emblemata et scenas insigniores,
+quam absolutam narrationem exhibeat; Ernest. Duplex etiam Silius prælium
+statuit, alterum cum Magone, alterum cum Hannone commissum; Livius vero
+lib. XXVIII,&nbsp;1, refert, Hannonem, novum imperatorem, in locum
+Hasdrubalis
+<span class = "pagenum notes">287</span>
+Barcini recenti cum exercitu ex Africa transgressum, cum Magone castra
+junxisse, eodemque prælio utrumque ducem a M. Silano sub auspiciis
+Scipionis devictum fuisse; Drak. Meo potius qualicumque judicio versus
+23... 27, universe agunt de adversa fortuna Pœnorum, ex Hispania a
+Scipione pulsorum, quam deinde poeta adcuratius exponit, et quidem ita,
+ut Hannonis tantum, pro Hasdrubale cæso substituti, mentionem faciat,
+quemadmodum etiam libro XV, solum Hasdrubalem, non et reliquos Pœnorum
+duces, respexerat. Silius enim, poetarum more, constanter res graviores,
+quæque ornatum poeticum admittunt, selegit, leviores autem, vel strictim
+adtingit, vel plane prætermittit silentio. Hinc etiam Magonis forte non
+meminisset, nisi is quoque Hannibalis fuisset frater, ut Hasdrubal;
+conf. <a class = "crossref" href = "#not16_28">ad v.&nbsp;28</a>.
+Postquam itaque insignem, quæ Romanorum cœpta adjuvisset in Italia,
+fortunam libro superiori descripserat, nunc ita pergit: Nec tamen in
+<i>Ausonia</i>, Italia, tantum res feliciter a <i>Dardanidis</i> (<a
+class = "missing" name = "not16_24" id = "not16_24" href = "#line16_24"
+title = "numerus deest">v.&nbsp;24</a>), h.e. Romanis, gerebantur, sed
+etiam in Hispania, unde mox pellebantur <i>Phœnices</i> (<a class =
+"missing" name = "not16_25" id = "not16_25" href = "#line16_25" title =
+"numerus deest">v.&nbsp;25</a>), h.e. Pœni, quorum pars adeo non ita
+multo post, a senatu Carthag. <i>agitante pavore</i> (<a class =
+"missing" name = "not16_26" id = "not16_26" href = "#line16_26" title =
+"numerus deest">v.&nbsp;26</a>), quem ei adventus Scipionis incusserat,
+in Africam trajicere jubebatur cum Magone duce, qui tum a Romanis in
+agro Gallorum Insubrium victus erat et <i>castris exutus</i>; de quo
+vid. Livium XXX, 18, 19. Nam tum demum Mago <i>in Libyam transmisit</i>
+(<a class = "missing" name = "not16_27" id = "not16_27" href =
+"#line16_27" title = "numerus deest">v.&nbsp;27</a>), nec de alia ejus
+fuga vel prælio cogitandum est.</p>
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_28" id = "line16_28"> </a>
+Ecce aliud decus, haud <a href = "#var16_28">uno</a> contenta
+favore,</p>
+<p><a name = "line16_29" id = "line16_29"> </a>
+Nutribat Fortuna duci: nam concitus <a href = "#var16_29">Hannon</a></p>
+<span class = "linenum">30</span>
+<p><a name = "line16_30" id = "line16_30"> </a>
+Adventabat, agens <a href = "#var16_30">crepitantibus</a> agmina
+cetris</p>
+<span class = "pagenum">288</span>
+<p><a name = "line16_31" id = "line16_31"> </a>
+Barbara, et indigenas serus <a href = "#var16_31">raptabat</a>
+Hiberos.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_28" id = "not16_28" href = "#line16_28">28</a> <a name
+= "not16_29" id = "not16_29" href = "#line16_28">seqq.</a>
+Conf. Liv. XXVIII,&nbsp;1. Vox <i>ecce</i> innuit, poetam nunc eas res
+commemoraturum esse, quibus <a class = "crossref" href =
+"#line16_23">vss. 23... 27</a>, tamquam proœmium præmiserat.
+&mdash;<i>aliud decus Nutribat</i>, aliam gloriæ conligendæ occasionem
+dabat, <i>Fortuna duci</i> Romanorum in Hispania, Scipioni.
+&mdash;<i>favore</i>, quo adjuverat eum in expugnatione Carthaginis.
+«Novus imperator Hanno, in locum Barcini Hasdrubalis novo cum exercitu
+ex Africa transgressus, quum in Celtiberia brevi magnum hominum numerum
+armasset, etc.» Liv. XXVIII,&nbsp;1.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_30" id = "not16_30" href =
+"#line16_30" title = "numerus deest">30.</a>&nbsp;<i>crepitantibus
+agmina cetris</i>, Celtiberos vel Hispanos, qui prælium inituri clipeos
+gladiis pulsant, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_348">ad III, 348</a>.
+<span class = "pagenum notes">288</span>
+&mdash;<a name = "not16_31" id = "not16_31" href =
+"#line16_31">31.</a>&nbsp;<i>raptabat</i>, cf. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_218">ad IV, 218</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_32" id = "line16_32"> </a>
+Non ars, aut astus belli, vel dextera deerat,</p>
+<p><a name = "line16_33" id = "line16_33"> </a>
+Si non Scipiadæ concurreret: <a href = "#var16_33">omnia</a> ductor</p>
+<p><a name = "line16_34" id = "line16_34"> </a>
+Magna adeo Ausonius majori mole premebat:</p>
+<span class = "linenum">35</span>
+<p><a name = "line16_35" id = "line16_35"> </a>
+Ut Phœbe stellas, ut fratris lumina Phœben</p>
+<p><a name = "line16_36" id = "line16_36"> </a>
+Exsuperant, montesque Atlas, <a href = "#var16_36">et</a> flumina
+Nilus,</p>
+<p><a name = "line16_37" id = "line16_37"> </a>
+Ut pater Oceanus Neptunia cærula vincit.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_32" id = "not16_32" href = "#line16_32">32.</a>
+<i>Non deerat</i> Hannoni <i>dextera</i>, virtus.
+&mdash;<a name = "not16_33" id = "not16_33" href =
+"#line16_33">33</a>&nbsp;<a name = "not16_34" id = "not16_34" href =
+"#line16_33">seq.</a>
+<i>adeo omnia magna</i>, magnas Hannonis virtutes, Scipio <i>majori mole
+premebat</i>, superabat (ut apud Ovid. Met. VII, 449, et ex Ponto, III,
+<span class = "smallcaps">i</span>, 116), vel inefficaces reddebat, et
+coercebat, ut hæc dictio petita sit a mole rem urgente eique incumbente,
+quæ prohibeat, ne illa emergere possit et vim suam exserere. Ad molem
+heroum referre nolim cum Ern. Si Livio, XXVIII,&nbsp;1 sq. fides
+habenda, Silanus, non Scipio ipse, Hannonem Magonemque devicit, unde et
+comparatio hæc, quamvis venusta, aliena est ab h.l. nisi forte alios
+auctores sequutus est poeta, e quibus etiam hausisse videtur, quæ
+memorat <a class = "crossref" href = "#line16_38">v.&nbsp;38 sq.</a>
+Hannonem <i>vallantem castra</i> obpressum esse a Romanorum duce: <i>nam
+Vesper</i>, Hesperus, <i>cœperat fundere</i>, spargere, <i>umbram non
+æquam</i>, iniquam, ingratam, <i>trepidanti</i>, fortissimo duci
+concitato, ardenti cupiditate pugnæ, ab qua abstinere cogebatur
+caligine; Lenz.
+&mdash;<a name = "not16_35" id = "not16_35" href =
+"#line16_35">35&nbsp;seqq.</a>
+Drak. comparavit Horat. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">xii</span>, 46 seq. Ovid. Met. II, 722, et Anthol. Gr. III,
+33, epigr. 33, vel Diogen. Laert. VIII, 78. Observa autem orationis
+luxuriem.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_38" id = "line16_38"> </a>
+Vallantem castra (obscuro <a href = "#var16_38">nam</a> vesper
+Olympo</p>
+<p><a name = "line16_39" id = "line16_39"> </a>
+Fundere non æquam trepidanti cœperat umbram)</p>
+<span class = "linenum">40</span>
+<p><a name = "line16_40" id = "line16_40"> </a>
+Adgreditur Latius rector, subitoque tumultu</p>
+<p><a name = "line16_41" id = "line16_41"> </a>
+Cæduntur passim cœpti munimina valli</p>
+<p><a name = "line16_42" id = "line16_42"> </a>
+<a href = "#var16_42">Inperfecta: supercontexere</a> herbida lapsos</p>
+<p><a name = "line16_43" id = "line16_43"> </a>
+Pondera, et in tumuli concessit cespes honorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_39" id = "not16_39" href = "#line16_39">39.</a>
+<i>trepidanti</i> Hannoni, id est, properanti castra vallo cingere, non
+ad pugnam parato, contra quod innuit Lenz. sup. <a class = "crossref"
+href = "#not16_33">ad vs. 33</a>. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+<i>non æquam umbram</i>, noxiam, quia proptor illam non vidit
+advenientes hostes; Cell.
+&mdash;<a name = "not16_42" id = "not16_42" href =
+"#line16_42">42</a>&nbsp;<a name = "not16_43" id = "not16_43" href =
+"#line16_42">seq.</a>
+<i>Pondera herbida</i> sunt <i>cespites</i>, vallo muniendo congesti,
+unde nunc structi <i>tumuli</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">289</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_44" id = "line16_44"> </a>
+Vix uni mens digna viro, novisse minores</p>
+<span class = "linenum">45</span>
+<p><a name = "line16_45" id = "line16_45"> </a>
+Quam deceat, <a href = "#var16_45">pretiumque operis</a> sit tradere
+famæ.</p>
+<p><a name = "line16_46" id = "line16_46"> </a>
+Cantaber <a href = "#var16_46">ingenio membrorum et mole</a> timeri</p>
+<p><a name = "line16_47" id = "line16_47"> </a>
+Vel <a href = "#var16_47">nudus telis</a> poterat Larus: hic fera
+gentis</p>
+<p><a name = "line16_48" id = "line16_48"> </a>
+More securigera miscebat prælia dextra.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">289</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_44" id = "not16_44" href = "#line16_44">44... 67.</a>
+De L. Scipione, Publii fratre, qui hoc loco Larum, Cantabrum fortissimum
+occidisse fingitur, longe alia tradit Livius XXVIII,&nbsp;3.
+&mdash;<a href = "#line16_44">44.</a>&nbsp;Inter tot hostes vix uni fuit
+virtus digna postoritatis memoria.
+&mdash;<i>minores</i>, posteri, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_550">ad VI, 550</a>.
+&mdash;<a name = "not16_45" id = "not16_45" href =
+"#line16_45">45.</a>&nbsp;<i>tradere famæ</i>, conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#not4_73">ad IV, 73</a>.
+&mdash;<a name = "not16_46" id = "not16_46" href =
+"#line16_46">46.</a>&nbsp;<i>membrorum ingenio</i>, forma ac indole,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_91">ad IV, 91</a>;
+Burm. ad Ovid. Met. VI, 574, et Klotz. ad Tyrt. p.&nbsp;85.
+&mdash;<a name = "not16_47" id = "not16_47" href =
+"#line16_47">47&nbsp;seq.</a>
+<i>nudus telis</i>, sine armis; confer <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_313">ad IV, 313</a>, et Klotz. ad Tyrt.
+p.&nbsp;65&nbsp;sq.
+&mdash;<i>More gentis</i>, Cantabrorum aliorumque populorum, de quo vid.
+Liv. IV,&nbsp;4.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_48" id = "not16_48" href =
+"#line16_48" title = "numerus deest">48.</a>&nbsp;<i>miscebat
+prælia</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_69">ad
+I,&nbsp;69</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_49" id = "line16_49"> </a>
+Et, quamquam fundi se circum pulsa videret</p>
+<span class = "linenum">50</span>
+<p><a name = "line16_50" id = "line16_50"> </a>
+Agmina, deleta gentilis pube catervæ,</p>
+<p><a name = "line16_51" id = "line16_51"> </a>
+Cæsorum inplebat solus loca: seu foret hostis</p>
+<p><a name = "line16_52" id = "line16_52"> </a>
+Comminus, expleri gaudebat vulnere frontis</p>
+<p><a name = "line16_53" id = "line16_53"> </a>
+Adversæ; seu læva acies in bella vocaret,</p>
+<p><a name = "line16_54" id = "line16_54"> </a>
+Obliquo telum <a href = "#var16_54">reflexum Marte</a> rotabat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_49" id = "not16_49" href = "#line16_49">49... 57.</a>
+Dexteritas et fortitudo Lari, quas ipse pugnando et tractanda bipenni
+declarabat, per partes singulas recensentur poetico more; Ern.
+&mdash;<i>fundi</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_113">ad II, 113</a>.
+&mdash;<a name = "not16_51" id = "not16_51" href =
+"#line16_51">51.</a>&nbsp;<i>Cæsorum inplebat solus loca</i>, solus in
+eorum succedebat locum tantumque virtute præstabat, quantum populares,
+si viverent, præstare potuissent; jacturam locumque eorum quasi
+resarciebat.
+&mdash;<a name = "not16_52" id = "not16_52" href =
+"#line16_52">52.</a>&nbsp;<i>expleri</i>, explere, satiare mentem.
+&mdash;<a name = "not16_53" id = "not16_53" href =
+"#line16_53">53.</a>&nbsp;<i>seu læva acies... vocaret</i>, si a latere
+et oblique eum hostis petebat; hinc <i>obliquus Mars</i> (<a class =
+"missing" name = "not16_54" id = "not16_54" href = "#line16_54" title =
+"numerus deest">v.&nbsp;54</a>) erit ejus qui obliquo ictu hostem
+percellit, et ita <i>reflectitur</i> telum cum ipso corpore pugnantis;
+Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">55</span>
+<p><a name = "line16_55" id = "line16_55"> </a>
+At, quum pone ferox <a href = "#var16_55">aversi in terga
+veniret</a></p>
+<p><a name = "line16_56" id = "line16_56"> </a>
+Victor, nil trepidans retro jactare bipennem</p>
+<p><a name = "line16_57" id = "line16_57"> </a>
+Callebat, nulla belli non parte timendus.</p>
+<p><a name = "line16_58" id = "line16_58"> </a>
+Huic ducis invicti germanus turbine vasto</p>
+<span class = "pagenum">290</span>
+<p><a name = "line16_59" id = "line16_59"> </a>
+Scipio contorquens hastam, cudone comantes</p>
+<span class = "linenum">60</span>
+<p><a name = "line16_60" id = "line16_60"> </a>
+Disjecit crines; namque altius acta cucurrit</p>
+<p><a name = "line16_61" id = "line16_61"> </a>
+Cuspis, et elata procul est <a href = "#var16_61">ejecta</a> securi.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_58" id = "not16_58" href = "#line16_58">58.</a>
+<i>ducis germanus</i> L. Cornelius
+<span class = "pagenum notes">290</span>
+<i>Scipio</i>, Asiaticus postea dictus; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_576">v.&nbsp;576</a>.
+&mdash;<i>turbine</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_41">I,&nbsp;41</a>, et al.
+&mdash;<a name = "not16_59" id = "not16_59" href =
+"#line16_59">59.</a>&nbsp;De <i>cudone</i>, vid, <a class = "crossref"
+href = "bookVIII.html#not8_493">ad VIII, 493</a>, et Turneb. Advers. 1,
+13. In Gloss. Labæi περικεφαλαίας εἶδος.
+&mdash;<i>comantes crines</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_515">ad IV, 515</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_62" id = "line16_62"> </a>
+At juvenis, cui telum ingens adcesserat ira,</p>
+<p><a name = "line16_63" id = "line16_63"> </a>
+Barbaricam adsiliens magno clamore bipennem</p>
+<p><a name = "line16_64" id = "line16_64"> </a>
+Incutit: intremuere acies, sonuitque per auras</p>
+<span class = "linenum">65</span>
+<p><a name = "line16_65" id = "line16_65"> </a>
+Pondere belligero pulsati tegminis umbo.</p>
+<p><a name = "line16_66" id = "line16_66"> </a>
+Haud inpune quidem; remeans nam dextera ab ictu</p>
+<p><a name = "line16_67" id = "line16_67"> </a>
+Decisa est gladio, ac <a href = "#var16_67">dilecto inmortua
+telo</a>.</p>
+<p><a name = "line16_68" id = "line16_68"> </a>
+Qui postquam murus miseris ruit, agmina <a href =
+"#var16_68">concors</a></p>
+<p><a name = "line16_69" id = "line16_69"> </a>
+Avertit fuga confestim dispersa per agros.</p>
+<span class = "linenum">70</span>
+<p><a name = "line16_70" id = "line16_70"> </a>
+Nec pugnæ species, sed pœnæ tristis imago</p>
+<p><a name = "line16_71" id = "line16_71"> </a>
+Illa erat, hinc tantum <a href = "#var16_71">cædentum</a>, atque inde
+ruentum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_62" id = "not16_62" href = "#line16_62">62.</a>
+<i>cui telum</i>, etc. cujus impetus viresque ira augebantur.
+&mdash;<i>telum</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_576">ad II, 576</a>.
+&mdash;<a name = "not16_65" id = "not16_65" href =
+"#line16_65">65.</a>&nbsp;<i>tegminis</i>, clipei, ut passim.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_66" id = "not16_66" href = "#line16_66">66.</a>
+<i>remeans</i>, retracta.
+&mdash;<a name = "not16_67" id = "not16_67" href =
+"#line16_67">67.</a>&nbsp;<i>inmortua telo</i>, cecidit in terram,
+tenens securim; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_403">XIV, 403</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_484">484</a>.
+&mdash;<i>dilecto telo</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_167">ad I,&nbsp;167, in Var. Lect.</a> ubi dilectum
+ensem, <i>épée de chevet</i>. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_68" id = "not16_68" href = "#line16_68">68.</a>
+<i>murus</i>, Larus, vir fortissimus, præsidium suorum; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_576">ad II, 576</a>, et inprim.
+Klotz. ad Tyrt. p.&nbsp;155&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_70" id = "not16_70" href = "#line16_70">70 seq.</a>
+Ernesti hæc similia esse putat verbis Scipionis, alia occasione dictis,
+ap. Liv. XXVIII, 32, «diis bene juvantibus sequerentur, non tam ad
+bellum gerendum, quam ad expetendas ab hominibus scelestis pœnas.» Ego
+potius crediderim, poetam ante oculos habuisse locum Livii
+XXVIII,&nbsp;2, ubi refert, angustias et loca virgultis aspera ad fugam
+inpedimento fuisse Celtiberis, eosque ad cædem, velut vinctos,
+præbuisse.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_72" id = "line16_72"> </a>
+Per medios Hannon, palmas post terga revinctus,</p>
+<p><a name = "line16_73" id = "line16_73"> </a>
+Ecce trahebatur, lucemque (heu dulcia cæli</p>
+<p><a name = "line16_74" id = "line16_74"> </a>
+Lumina!) captivus <a href = "#var16_74">lucem</a> inter vincla
+petebat.</p>
+<span class = "pagenum">291</span>
+<span class = "linenum">75</span>
+<p><a name = "line16_75" id = "line16_75"> </a>
+Cui rector Latius: «Tanta, en, qui regna reposcant,</p>
+<p><a name = "line16_76" id = "line16_76"> </a>
+Quis cedat toga, et armiferi gens sacra Quirini!</p>
+<p><a name = "line16_77" id = "line16_77"> </a>
+Servitio si tam faciles, cur bella refertis?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_72" id = "not16_72" href = "#line16_72">72 seq.</a>
+Hanno vivus captus et Romam missus, vid. Liv. XXVIII,&nbsp;2 et 4.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_73" id = "not16_73" href =
+"#line16_73" title = "numerus deest">73.</a>&nbsp;<i>lucem</i>, vitam.
+&mdash;<i>heu dulcia cæli Lumina</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_223">II, 223</a>, ubi vid. not. Inest vituperatio
+Hannonis, qui, ut viveret, captivitatis ignominiam passus est; quo et
+pertinent acerba Scipionis convicia
+<span class = "pagenum notes">291</span>
+<a class = "crossref" href = "#line16_77">v.&nbsp;77</a>, si tam facili
+negotio vos capi patimini, et tam servitutis capaces estis, cur pugnam
+nobiscum restaurastis, cur non prorsus abstinuistis a bello? Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_75" id = "not16_75" href = "#line16_75">75 sq.</a>
+Et hæc σαρκαστικῶς dicta: En stultos et inbelles Pœnos, qui regnum
+adfectant, quod majus sit Romano!
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_76" id = "not16_76" href =
+"#line16_76" title = "numerus deest">76.</a>&nbsp;<i>toga et armiferi
+gens sacra Quirini</i> ut <i>gens togata</i> apud Virg. Æn. I,&nbsp;282,
+ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>gens sacra</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_9">ad VII,&nbsp;9</a>.
+&mdash;<i>armiferi Quirini</i> Romuli bellicosi.
+&mdash;<a name = "not16_77" id = "not16_77" href =
+"#line16_77">77.</a>&nbsp;<i>Servitio faciles</i>, quia vivos se capi
+passi sunt; Cell. cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_615">ad I,&nbsp;615</a>.
+&mdash;<i>bella refertis</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#line3_165">III, 165</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#line11_28">XI, 28</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_78" id = "line16_78"> </a>
+Hæc inter celerare gradum, conjungat ut arma,</p>
+<p><a name = "line16_79" id = "line16_79"> </a>
+Hasdrubalem ignarum cladis prænuntius adfert</p>
+<span class = "linenum">80</span>
+<p><a name = "line16_80" id = "line16_80"> </a>
+Explorator eques: raptat dux obvia signa.</p>
+<p><a name = "line16_81" id = "line16_81"> </a>
+<a href = "#var16_81">At</a>, postquam optatam lætus contingere
+pugnam</p>
+<p><a name = "line16_82" id = "line16_82"> </a>
+Vidit, et ad letum magno venientia cursu</p>
+<p><a name = "line16_83" id = "line16_83"> </a>
+Agmina, suspiciens cælum, «Nihil amplius, inquit,</p>
+<p><a name = "line16_84" id = "line16_84"> </a>
+Vos hodie posco, Superi; <a href = "#var16_84">protraxtis ad
+arma</a></p>
+<span class = "linenum">85</span>
+<p><a name = "line16_85" id = "line16_85"> </a>
+<a href = "#var16_84">Quod profugos</a>, satis est: in dextra cetera
+nobis</p>
+<p><a name = "line16_86" id = "line16_86"> </a>
+Vota, viri: rapite, ite, precor; vocat ecce furentes</p>
+<p><a name = "line16_87" id = "line16_87"> </a>
+Hinc pater, hinc patruus; gemina o mihi numina belli,</p>
+<p><a name = "line16_88" id = "line16_88"> </a>
+Ducite, adeste; sequor: dignas spectabitis, <a href = "#var16_88">haud
+me</a></p>
+<p><a name = "line16_89" id = "line16_89"> </a>
+Præscia mens fallit, vestro jam nomine cædes.</p>
+<span class = "pagenum">292</span>
+<span class = "linenum">90</span>
+<p><a name = "line16_90" id = "line16_90"> </a>
+Nam quis erit tandem campis telluris Hiberæ</p>
+<p><a name = "line16_91" id = "line16_91"> </a>
+Bellandi modus? en unquam lucebit in orbe</p>
+<p><a name = "line16_92" id = "line16_92"> </a>
+Ille dies, quo te armorum, Carthago, meorum</p>
+<p><a name = "line16_93" id = "line16_93"> </a>
+Adspiciam <a href = "#var16_93">sonitus</a> admotaque bella
+trementem?»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_78" id = "not16_78" href = "#line16_78">78 sq.</a>
+Paucis describitur pugna Hasdrubalis Gisgonis filii a Gadibus reversi,
+cum Scipione, de qua vid. Liv. XXVIII, 12... 16, et Polyb. XI,
+20&nbsp;seqq.
+&mdash;<a name = "not16_80" id = "not16_80" href =
+"#line16_80">80.</a>&nbsp;<i>dux</i> Rom. P. Scipio.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_85" id = "not16_85" href = "#line16_85">85.</a>
+<i>profugos</i>, Hasdrubalem, et, qui ad eum in Gaditanam provinciam
+pervenerat, Magonem. vid. Liv. XXVIII,&nbsp;2.
+&mdash;<i>dextra</i>, virtute.
+&mdash;<a name = "not16_87" id = "not16_87" href =
+"#line16_87">87.</a>&nbsp;Mors patris et patrui mei ad virtutem et
+vindictam ab hoste sumendam vos excitant.
+&mdash;In sqq. color orationis ut ap. Liv. XXX, 21. «En umquam (h.e.
+umquamne, ecquando) ille dies futurus esset, quo vacuam hostibus Italiam
+bona pace florentem visuri essent?»</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_94" id = "line16_94"> </a>
+Dixerat; et raucus stridenti murmure clangor</p>
+<span class = "linenum">95</span>
+<p><a name = "line16_95" id = "line16_95"> </a>
+Increpuit; tonuere feris clamoribus astra.</p>
+<p><a name = "line16_96" id = "line16_96"> </a>
+Concurrunt; quantumque rapit violentia ponti,</p>
+<p><a name = "line16_97" id = "line16_97"> </a>
+Et Notus, et Boreas, et inexorabilis Auster,</p>
+<p><a name = "line16_98" id = "line16_98"> </a>
+Quum mergunt plenas tumefacta sub æquora classes;</p>
+<p><a name = "line16_99" id = "line16_99"> </a>
+Aut quum letiferos adcendens Sirius ignes,</p>
+<span class = "linenum">100</span>
+<p><a name = "line16_100" id = "line16_100"> </a>
+Torret anhelantem sævis ardoribus orbem;</p>
+<p><a name = "line16_101" id = "line16_101"> </a>
+Tantum acies hominumque ferox discordia ferro</p>
+<p><a name = "line16_102" id = "line16_102"> </a>
+Demetit: haud ullus terrarum æquarit hiatus</p>
+<p><a name = "line16_103" id = "line16_103"> </a>
+Pugnarum damna; <a href = "#var16_103">aut strages</a> per inhospita
+lustra</p>
+<p><a name = "line16_104" id = "line16_104"> </a>
+Unquam tot dederit rabies horrenda ferarum.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">292</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_94" id = "not16_94" href = "#line16_94">94.</a>
+<i>clangor</i> tubarum.
+&mdash;<a name = "not16_95" id = "not16_95" href =
+"#line16_95">95.</a>&nbsp;<i>clamoribus</i>, quibuscum acies
+concurrunt.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_96" id = "not16_96" href = "#line16_96">96... 102.</a>
+Quantum hominum naufragio, aut peste, tantum nunc ferro absumuntur.
+Comparationes magis ad multitudinem cæsorum spectant (quod vel ex voc.
+<i>quantum</i> et inpr. ex <a class = "crossref" href =
+"#line16_101">v.&nbsp;101 sqq.</a> ubi illa multis verborum ambagibus
+adumbratur, patet), quam ad inpetum et celeritatem, qua cædes fiunt, quo
+eas refert Ernest. coll. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_243">IV, 243 seq.</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#line14_121">XIV, 121</a>.
+&mdash;<a name = "not16_99" id = "not16_99" href =
+"#line16_99">99.</a>&nbsp;<i>Sirius</i>, æstus, et pestis causa; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_621">XIV, 621</a>, et
+ibi not.
+&mdash;<a name = "not16_102" id = "not16_102" href =
+"#line16_102">102.</a>&nbsp;<i>Demetit</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#line4_213">IV, 213</a>. Non facile umquam hiatu
+terræ tot absorbentur, quot nunc ferro periere. Hæc nimium ad miraculum
+aucta sentio, et sequentia de <i>rabie ferarum</i> (<a class = "missing"
+name = "not16_104" id = "not16_104" href = "#line16_104" title =
+"numerus deest">v.&nbsp;104</a>) clementiora et remissiora sunt, quam ut
+imaginem inchoatam recte absolvant; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">105</span>
+<p><a name = "line16_105" id = "line16_105"> </a>
+Jam campi vallesque madent, hebetataque tela.</p>
+<p><a name = "line16_106" id = "line16_106"> </a>
+Et Libys obcubuere, et amantes Martis Hiberi.</p>
+<p><a name = "line16_107" id = "line16_107"> </a>
+Stat tamen una loco perfossis debilis armis,</p>
+<p><a name = "line16_108" id = "line16_108"> </a>
+Luctaturque acies, qua concutit Hasdrubal hastam.</p>
+<span class = "pagenum">293</span>
+<p><a name = "line16_109" id = "line16_109"> </a>
+Nec finem daret ille dies animosaque virtus,</p>
+<span class = "linenum">110</span>
+<p><a name = "line16_110" id = "line16_110"> </a>
+Ni <a href = "#var16_110">perlapsa viro loricæ tegmine</a> arundo,</p>
+<p><a name = "line16_111" id = "line16_111"> </a>
+Et parco summum violasset <a href = "#var16_111">vulnere</a> corpus,</p>
+<p><a name = "line16_112" id = "line16_112"> </a>
+Suasissetque fugam: rapido certamina linquit</p>
+<p><a name = "line16_113" id = "line16_113"> </a>
+In latebras <a href = "#var16_113">evectus</a> equo, noctisque per
+umbram</p>
+<p><a name = "line16_114" id = "line16_114"> </a>
+Ad Tartessiacos tendit per litora portus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_105" id = "not16_105" href = "#line16_105">105.</a>
+<i>hebetata tela</i>, ut apud Lucan. VI, 186; Senec. Octav. v.&nbsp;526,
+et Curt. IV, 16; Drak.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_107" id = "not16_107" href = "#line16_107">107...
+114.</a>
+Conf. Liv. XXVIII, 16, et Polyb. XI, 24, qui Hasdrubalem cedentibus suis
+restitisse, nec tamen vulneratum esse tradunt.
+&mdash;<a name = "not16_108" id = "not16_108" href =
+"#line16_108">108.</a>&nbsp;<i>concutit hastam</i> pro stat et pugnat,
+ut passim apud Homerum.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">293</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_110" id = "not16_110" href = "#line16_110">110.</a>
+<i>viro</i>, Hasdrubali.
+&mdash;<a name = "not16_111" id = "not16_111" href =
+"#line16_111">111.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_273">ad V,&nbsp;273</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookXV.html#line15_755">XV, 755&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<i>parco</i>, levi.
+&mdash;<a name = "not16_112" id = "not16_112" href =
+"#line16_112">112&nbsp;seq.</a>
+De fuga Hasdrubalis vid. plura ap. Liv. et Polyb. ll.cc.
+&mdash;<a name = "not16_114" id = "not16_114" href =
+"#line16_114">114.</a>&nbsp;<i>Tartessiacos portus</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>. Sed h.l.
+<i>Gades</i> designari videntur, quo Hasdrubalem ac Magonem refugisse
+Livius loco laud. tradit, et quam urbem non diversam fuisse a Tartesso
+putabant Plinius III, 21, Avien. Descr. Orb. 613; Sallustius in
+Fragment. et alii; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_396">ad III, 396</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">115</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_115" id = "line16_115"> </a>
+Proximus in pugna ductori Marte manuque</p>
+<p><a name = "line16_116" id = "line16_116"> </a>
+Regnator Nomadum fuerat; mox fœdere longo</p>
+<p><a name = "line16_117" id = "line16_117"> </a>
+Cultuque Æneadum nomen <a href = "#var16_117">Masinissa</a>
+superbum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_115" id = "not16_115" href = "#line16_115">115 sqq.</a>
+<i>Masinissa</i>, filius Galæ, regis Numidarum Massylorum, et socius
+Pœnorum (vid. Liv. XXIV, 49; XXV, 34; XXVIII, 13), ad Romanorum nunc
+partes transit (Liv. XXVIII, 16, 35), et regnum paternum, a Syphace
+expugnatum (Liv. XXIX, 29... 34; XXX,&nbsp;5), Scipionis ope recuperat
+(cf. Liv. XXX, 11), a quo præterea amplissimis muneribus, Cirta oppido
+ceterisque urbibus et agris, quæ ex regno Syphacis in populi Rom.
+potestatem venerant, donatur (inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_130">v.&nbsp;130</a>; Liv. XXX, 15, 44); cf. Polyb. XI, 21;
+XIV,&nbsp;3 sq. 8 sq. XV,&nbsp;4, 5, 9, 12, 14, 18; XXI,&nbsp;9;
+XXII,&nbsp;4, et Appian. Punic. 10... 28, 32, 37, 41... 48, 67, 74, 93,
+105 seq. <i>proximus ductori</i>, Hasdrubali, <i>Marte manuque</i>,
+virtute, <i>fuerat</i>, eum fortitor pugnando prope æquaverat Masinissa.
+«Caput rerum in omni hostium equitatu.» ap. Liv. XXVIII, 35.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_116" id = "not16_116" href =
+"#line16_116" title = "numerus deest">116.</a>&nbsp;<i>Nomadum</i>,
+confer <a class = "crossref" href = "#not16_171">ad v.&nbsp;171</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_117" id = "not16_117" href =
+"#line16_117" title = "numerus deest">117.</a>&nbsp;<i>Æneadum</i>,
+Romanorum.
+&mdash;<i>nomen superbum</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_729">ad IV, 729</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">294</span>
+<p><a name = "line16_118" id = "line16_118"> </a>
+Huic fesso, quos <a href = "#var16_118">dura fuga</a> et nox suaserat
+atra,</p>
+<p><a name = "line16_119" id = "line16_119"> </a>
+Carpenti somnos subitus rutilante coruscum</p>
+<span class = "linenum">120</span>
+<p><a name = "line16_120" id = "line16_120"> </a>
+Vertice fulsit apex, crispamque involvere visa est</p>
+<p><a name = "line16_121" id = "line16_121"> </a>
+Mitis flamma comam, atque hirta se spargere fronte.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">294</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_118" id = "not16_118" href = "#line16_118">118 seq.</a>
+Masinissa fausto omine objecto, quod mater explicat, permovetur, ut
+Scipionem fœderis pangendi causa adeat: quæ res ita coloribus poeticis
+oblita est et figmentis epicis intertexta, ut sine Livio veram rerum
+gestarum rationem adsequi nullo modo possimus; Ern. conf. Liv. XXVIII,
+16 et 35. Manifesta autem est et ab aliis jam notata imitatio Virgil.
+Æn. II, 682 seqq. ubi vid. Cerda et Heyne; cf. et Liv. I,&nbsp;39, 41;
+XXV, 39; extr. Barth. ad Claud. Cons. Hon. IV, 193 sq. Casaub. ad Suet.
+Tib. 14. «Fulgor igneus, si urendo non noceat, celebritatis gloriam
+adferre creditur,» Saresber. Polycr. I,&nbsp;13. Silii autem ingenio hæc
+fingendi locum dedisse crediderim verba Livii XXIV, 49 pr. «Filium Gala
+Masinissam habebat, septem et decem annos natum, ceterum juvenem ea
+indole, ut jam tum adpareret, latius regnum opulentiusque, quam
+adcepisset, facturum.» Veræ gloriæ ejus miracula addita, ut Marcii ap.
+Liv. l.c. Ascanii ap. Virgil. et aliorum.
+&mdash;<a name = "not16_119" id = "not16_119" href =
+"#line16_119">119.</a>&nbsp;<i>coruscum</i> adverb.
+&mdash;<a name = "not16_120" id = "not16_120" href =
+"#line16_120">120.</a>&nbsp;<i>apex</i>, non pileus, de quo Burm. ad
+Virg. l.c. et Gesner. ad Claud. l.l. cogitarunt, nam mox <i>flamma</i>
+dicitur; Ern.
+&mdash;<a name = "not16_121" id = "not16_121" href =
+"#line16_121">121.</a>&nbsp;<i>Mitis flamma</i>, ut apud Virg. <i>levis
+apex</i>, et <i>tractu innoxia molli</i> (vel <i>mollis</i>) <i>lambere
+flamma comas</i>: de <i>tractu</i>, vel potius <i>tactu</i>, vide Var.
+Lect. Nostri Virgil. Vol. II, p.&nbsp;290. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>hirta fronte</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#not13_861">ad XIII, 861</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_122" id = "line16_122"> </a>
+Concurrunt famuli, et serpentes <a href = "#var16_122">tempora</a>
+circum</p>
+<p><a name = "line16_123" id = "line16_123"> </a>
+Festinant gelidis restinguere fontibus ignes.</p>
+<p><a name = "line16_124" id = "line16_124"> </a>
+At grandæva, Deum prænoscens omina, mater,</p>
+<span class = "linenum">125</span>
+<p><a name = "line16_125" id = "line16_125"> </a>
+«<a href = "#var16_125">Sic sit</a>, Cælicolæ; <a href =
+"#var16_125">portentaque vestra</a> secundi</p>
+<p><a name = "line16_126" id = "line16_126"> </a>
+Condite, ait; duret capiti per secula lumen.</p>
+<span class = "pagenum">295</span>
+<p><a name = "line16_127" id = "line16_127"> </a>
+Ne vero, ne, nate, Deum <a href = "#var16_127">tam læta</a> pavesce</p>
+<p><a name = "line16_128" id = "line16_128"> </a>
+Prodigia, aut sacras metue inter tempora flammas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_122" id = "not16_122" href = "#line16_122">122 sq.</a>
+Ipsa verba Virg. Æn. II, 684... 686.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_124" id = "not16_124" href = "#line16_124">124.</a>
+<i>mater</i>, ut Tanaquil apud Liv. I,&nbsp;39, et Anchises apud Virg.
+quorum tamen scientia auguralis notior est.
+&mdash;<a name = "not16_125" id = "not16_125" href =
+"#line16_125">125&nbsp;seq.</a>
+Verbis <i>sic sit</i> adripit ex veterum superstitione anus omen et Deos
+salutat; Barth. Adv. XXI, 15.
+&mdash;<i>portenta vestra secundi Condite</i>, perficite læta, quæ nobis
+portenditis. Alii aliter exponunt: Barthius et Ern. firmate, vel
+conservate; D.&nbsp;Heins. «<i>Condite secundi</i> est secunda date:
+secunda enim auspicia, quæ <i>adtestata</i> dicebantur et fulgure
+constabant plerumque,
+<span class = "pagenum notes">295</span>
+condebant, h. est, confirmabant prima, quum fausta erant; quum infausta,
+quæ <i>parentalia</i> vocabantur, tollebant illa et destruebant quasi.»
+Hoc acumen, quod non mireris, displicebat Burm. qui ad Valer. Flacc.
+I,&nbsp;531; multis exemplis docet, <i>condere</i>, quod instituere et
+in ipso principio decernere significet, proprium esse fatis verbum.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_126" id = "not16_126" href =
+"#line16_126" title = "numerus deest">126.</a>&nbsp;<i>duret capiti per
+secula lumen</i>, perpetua sit gloria ejus æternamque imperium, vel
+æternitati consecretur nomen ejus, cujus caput clarum fore divino igni
+circumfuso portendistis.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_129" id = "line16_129"> </a>
+Hic tibi Dardaniæ promittit fœdera gentis,</p>
+<span class = "linenum">130</span>
+<p><a name = "line16_130" id = "line16_130"> </a>
+Hic tibi regna dabit, regnis majora paternis,</p>
+<p><a name = "line16_131" id = "line16_131"> </a>
+Ignis, et adjunget <a href = "#var16_131">Latiis tua nomina
+fatis</a>.»</p>
+<p><a name = "line16_132" id = "line16_132"> </a>
+Sic vates, juvenisque animum tam clara movebant</p>
+<p><a name = "line16_133" id = "line16_133"> </a>
+Monstra, nec a Pœnis ulli virtutis honores,</p>
+<p><a name = "line16_134" id = "line16_134"> </a>
+<a href = "#var16_134">Hannibal ipse etiam jam jamque modestior
+armis</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_130" id = "not16_130" href = "#line16_130">130.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not16_115">ad
+v.&nbsp;115&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_131" id = "not16_131" href =
+"#line16_131">131.</a>&nbsp;<i>Latiis fatis</i>, fortunæ Romanorum,
+quorum postea constanter socius fuit et amicus: ut apud Lucan. III, 307;
+«populo communia nostro Fata tulit.»</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_132" id = "not16_132" href = "#line16_132">132.</a>
+Recensentur causæ, quibus Masinissa motus partes Romanorum sequutus sit
+et fœdus pepigerit cum Scipione, primum <i>clara monstra</i>, h.e. omina
+manifesta, quibus imperii nominisque amplitudo portendatur, deinde quod
+a Pœnis nullo honore aliisve virtutis præmiis, vel adfectus esset, vel
+ea exspectare posset, denique quod Hannibalis fama ac res labi
+cœpissent; cf. <a class = "crossref" href = "#not16_148">ad
+v.&nbsp;148</a>.
+&mdash;<a name = "not16_133" id = "not16_133" href =
+"#line16_133">133.</a>&nbsp;<i>Monstra</i> h.l. non malo, ut sæpe, sed
+bono sensu, Virg. Æn. II, 680, sumuntur; Drak. Confer <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_650">ad II, 650</a>.
+&mdash;<a name = "not16_134" id = "not16_134" href =
+"#line16_134">134.</a>&nbsp;<i>modestior armis</i>, arma bellumque
+tractans minore impetu, animo, ira ac insolentia, ut contra victor, et
+cujus virtuti fortuna conjuncta est, <i>ferox</i> dicitur, et <i>bello
+superbus</i> Virg. Æn. I,&nbsp;21, vel <i>superbus virtute et factis</i>
+supra <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_573">X,&nbsp;573</a>; κυδιόων Homer. et
+<i>insolentius hostem insequi</i> Cæs. B.&nbsp;C. I,&nbsp;45. Marsus
+exponit, minoris famæ ac nominis in re militari; et Ernesti, adtritus,
+vel fractus fortuna bellica, et fama pristina deminutus.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">296</span>
+<span class = "linenum">135</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_135" id = "line16_135"> </a>
+Aurora obscuri tergebat nubila cæli,</p>
+<p><a name = "line16_136" id = "line16_136"> </a>
+Vixque Atlantiadum rubefecerat ora sororum:</p>
+<p><a name = "line16_137" id = "line16_137"> </a>
+Tendit <a href = "#var16_137">ad Ausonios</a> et adhuc hostilia
+castra.</p>
+<p><a name = "line16_138" id = "line16_138"> </a>
+Atque, ubi se vallo intulerat, ductorque benigno</p>
+<p><a name = "line16_139" id = "line16_139"> </a>
+Adcepit Latius vultu, rex talibus infit:</p>
+<span class = "linenum">140</span>
+<p><a name = "line16_140" id = "line16_140"> </a>
+«Cælestum monita et sacræ responsa parentis,</p>
+<p><a name = "line16_141" id = "line16_141"> </a>
+Dîsque tua, o Rutulum rector, gratissima virtus</p>
+<p><a name = "line16_142" id = "line16_142"> </a>
+Avulsum Tyriis huc me duxere volentem.</p>
+<p><a name = "line16_143" id = "line16_143"> </a>
+Si tibi non segnes tua contra fulmina sæpe</p>
+<p><a name = "line16_144" id = "line16_144"> </a>
+Visi stare sumus, dignam te, nate Tonantis,</p>
+<span class = "linenum">145</span>
+<p><a name = "line16_145" id = "line16_145"> </a>
+Adferimus dextram; nec nos aut vana subegit</p>
+<p><a name = "line16_146" id = "line16_146"> </a>
+Incertæ mentis levitas, et mobile pectus;</p>
+<p><a name = "line16_147" id = "line16_147"> </a>
+Aut spes et læti sectamur præmia Martis.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">296</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_135" id = "not16_135" href = "#line16_135">135.</a>
+<i>tergebat</i>, serenabat, dimovebat.
+&mdash;<a name = "not16_136" id = "not16_136" href =
+"#line16_136">136.</a>&nbsp;<i>Atlantiades sorores</i>, Atlantis filiæ,
+Pleiades, seu Vergiliæ, quæ summo inane occidunt in occidentali parte
+cæli, dum Aurora et sol interea ab oriente emergunt, vid. Heyne ad Virg.
+Ge. I,&nbsp;221, et Hermanni Mythol. tom. III, not. 258&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_139" id = "not16_139" href = "#line16_139">139.</a>
+Conf. Liv. XXVIII, 35. Sed in hac oratione, quam ex ea, qua Indibilis
+suo et Mandonii nomine Scipionem ap. Liv. XXVII, 17, adloquutus sit,
+desumtam putabat Drak., poetam suum potius ingenium (a quo etiam
+profecta oratio Scipionis, et quæ de donis, ab eo Masinissæ datis,
+referuntur infra <a class = "crossref" href = "#line16_154">vers. 154...
+167</a>) quam Livium sequutum esse, jam monuit Ern.
+&mdash;<a name = "not16_140" id = "not16_140" href =
+"#line16_140">140.</a>&nbsp;<i>monita</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#not4_120">ad IV, 120</a>.
+&mdash;<i>sacræ responsa parentis</i>; conf. sup. <a class = "crossref"
+href = "#line16_124">v.&nbsp;124</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_143" id = "not16_143" href = "#line16_143">143.</a>
+<i>fulmina tua</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_421">ad I,&nbsp;421</a>; apte inpr. h.l. de Scipione
+<i>nato Tonantis</i>, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_476">ad IV, 476</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_148" id = "line16_148"> </a>
+Perfidiam fugio et perjuram ab origine gentem.</p>
+<p><a name = "line16_149" id = "line16_149"> </a>
+<a href = "#var16_149">Tu</a>, quando Herculeis finisti prælia
+metis,</p>
+<span class = "pagenum">297</span>
+<span class = "linenum">150</span>
+<p><a name = "line16_150" id = "line16_150"> </a>
+<a href = "#var16_150">Nunc</a> ipsam belli nobiscum invade
+parentem.</p>
+<p><a name = "line16_151" id = "line16_151"> </a>
+Ille tibi, qui <a href = "#var16_151">jam gemino</a> Laurentia
+lustro</p>
+<p><a name = "line16_152" id = "line16_152"> </a>
+Possedit regna, et scalas ad mœnia Romæ</p>
+<p><a name = "line16_153" id = "line16_153"> </a>
+Admovet, in Libyam flammis ferroque trahendus.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_148" id = "not16_148" href = "#line16_148">148.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_5">ad I,&nbsp;5</a>.
+Recte jam monuit Dausq. Silium respexisse fallacem conditionem de spatio
+corii taurini magnitudine consignando, et perfidiam Pœnorum, qui
+Sophonisbam, Masinissæ pactam, Syphaci tradiderint; de quo vid. Appian
+Pun. 10, qui hanc præcipue causam Masinissæ fuisse dicit fœderis cum
+Scipione jungendi; conf. idem de reb. Hisp. c.&nbsp;37.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_149" id = "not16_149" href = "#line16_149">149.</a>
+<i>Herculeis finisti prælia metis</i>,
+<span class = "pagenum notes">297</span>
+totam expugnasti Hispaniam, nec desiisti vincere nisi in mundi fine; cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_142">ad I,&nbsp;142</a>,
+et <a class = "crossref" href = "bookIX.html#not9_185">IX, 185</a>.
+<span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not16_150" id = "not16_150" href =
+"#line16_150">150.</a>&nbsp;<i>belli</i> hujus <i>parentem</i>, causam
+et auctorem, scilicet Carthaginem Africæ.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_151" id = "not16_151" href = "#line16_151">151</a>
+<a name = "not16_152" id = "not16_152" href = "#line16_151">seq.</a>
+<i>gemino lustro</i>, rotundiore numero, ut poetis mos est: nam Livius
+XXVIII, 16, 38, et fasti ab initio belli Punici usque ad debellatam
+Hispaniam tredecim annos, non quindecim, ut Dausq. et N.&nbsp;Heins.
+volebant, statuunt; Drak. Cf. Var. Lect.
+&mdash;<i>Ille, qui</i>, etc. Hannibal.
+&mdash;<i>Laurentia regna</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_110">ad I,&nbsp;110</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_154" id = "line16_154"> </a>
+Sic Nomadum ductor: tunc dextra Scipio dextram</p>
+<span class = "linenum">155</span>
+<p><a name = "line16_155" id = "line16_155"> </a>
+Amplexus, «Si pulchra tibi Mavorte videtur,</p>
+<p><a name = "line16_156" id = "line16_156"> </a>
+Pulchrior est gens nostra fide; dimitte bilingues</p>
+<p><a name = "line16_157" id = "line16_157"> </a>
+Ex animo socios; magna hinc te præmia claræ</p>
+<p><a name = "line16_158" id = "line16_158"> </a>
+Virtutis, Masinissa, manent; citiusque vel armis,</p>
+<p><a name = "line16_159" id = "line16_159"> </a>
+Quam <a href = "#var16_159">gratæ</a> studio vincetur Scipio mentis.</p>
+<span class = "linenum">160</span>
+<p><a name = "line16_160" id = "line16_160"> </a>
+Cetera quæ in Libyam <a href = "#var16_160">portari</a> incendia
+suades,</p>
+<p><a name = "line16_161" id = "line16_161"> </a>
+Expediet tempus; nec enim sunt talia rerum</p>
+<p><a name = "line16_162" id = "line16_162"> </a>
+Non meditata mihi, et mentem Carthago fatigat.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_154" id = "not16_154" href = "#line16_154">154...
+167.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not16_139">ad
+v.&nbsp;139&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_156" id = "not16_156" href =
+"#line16_156">156.</a>&nbsp;<i>bilingues socios</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_56">ad II, 56</a>.
+&mdash;<a name = "not16_158" id = "not16_158" href =
+"#line16_158">158&nbsp;seq.</a>
+Venustissimæ urbanitatis plena sententia, mixta gravitate aliqua heroi
+decora, ex armorum commemoratione; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_162" id = "not16_162" href = "#line16_162">162.</a>
+<i>mentem fatigat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_63">ad I,&nbsp;63</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">298</span>
+<p><a name = "line16_163" id = "line16_163"> </a>
+Hinc juveni <a href = "#var16_163">dona</a> insignem velamine picto</p>
+<p><a name = "line16_164" id = "line16_164"> </a>
+Dat chlamydem, stratumque ostro, quem ceperat ipse</p>
+<span class = "linenum">165</span>
+<p><a name = "line16_165" id = "line16_165"> </a>
+Dejecto victor Magone <a href = "#var16_165">animique</a> probarat,</p>
+<p><a name = "line16_166" id = "line16_166"> </a>
+Cornipedem; <a href = "#var16_166">tum, qua</a> Divum libabat ad
+aras</p>
+<p><a name = "line16_167" id = "line16_167"> </a>
+Hasdrubal, ex auro pateram, galeamque comantem.</p>
+<p><a name = "line16_168" id = "line16_168"> </a>
+Exin, <a href = "#var16_168">firmato</a> sociali fœdere regis,</p>
+<p><a name = "line16_169" id = "line16_169"> </a>
+Vertendas agitat jam nunc Carthaginis arces.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">298</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_164" id = "not16_164" href = "#line16_164">164 sq.</a>
+<i>stratum ostro Cornipedem</i>, ut ap. Virgil. Æneid. VII, 277.
+&mdash;<i>quem ceperat ipse</i>, etc. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_137">ad V,&nbsp;137</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_165" id = "not16_165" href =
+"#line16_165" title = "numerus deest">165.</a>&nbsp;<i>Dejecto</i> ex
+equo, non interfecto, ut <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_464">XV, 464</a>, nam Magonem aliquem a Scipione
+occisum esse nemo tradidit.
+&mdash;<i>probarat animi</i> causa, ἕνεκα, propter animum, h.e.
+ferociam, ut apud Claudian. Cons. Hon. IV, 488. Cf. Heins. curæ sec. ad
+Claudian. p.&nbsp;900. Sic et <i>laudabat leti</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_259">IV, 259</a>, similiaque
+passim.
+&mdash;<a name = "not16_166" id = "not16_166" href =
+"#line16_166">166</a>&nbsp;<a name = "not16_167" id = "not16_167" href =
+"#line16_166">sq.</a>
+Poeta et <i>pateram</i> facit spolium, et equum.
+&mdash;<i>galeam comantem</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_515">ad IV, 515</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">170</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_170" id = "line16_170"> </a>
+Massylis regnator erat ditissimus oris,</p>
+<p><a name = "line16_171" id = "line16_171"> </a>
+Nec nudus virtute, Syphax: <a href = "#var16_171">quo</a> jura
+petebant</p>
+<p><a name = "line16_172" id = "line16_172"> </a>
+Innumeræ gentes, extremaque litore Tethys.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_170" id = "not16_170" href = "#line16_170">170...
+276.</a>
+Conf. Liv. XXVIII, 17&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Massylorum</i>, vel Massyliorum rex proprie fuit Masinissa, et
+Massæsylorum Syphax. Inde constat, Silium duos populos vicinos
+confudisse: id autem tanto minus mirandum est, quod Syphax aliquando
+totum Masinissæ regnum obtinuit; Drak. Conf. Liv. l.l. Strab. XVII, pag.
+829... 832; Intpp. Liv. XXIV, 48; XXIX, 29; Schweigh. V. Cl. ad Appian.
+Pun. c. 10, et ad Polyb. III, <span class = "smallcaps">xxxiii</span>,
+15; VII, <span class = "smallcaps">xix</span>,&nbsp;1.
+&mdash;<a href = "#line16_170">170.</a>&nbsp;«Magnum in omnia momentum
+Syphax adfectanti res Africæ erat, opulentissimus ejus terræ rex, bello
+jam expertus ipsos Carthaginienses, finibus etiam regni apte ad
+Hispaniam, quod freto exiguo dirimuntur, positis,» Liv. l.c. Conf. XVII,
+143 sq. Appian. Pun. 10, et Hisp. 37.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_171" id = "not16_171" href =
+"#line16_171" title = "numerus deest">171.</a>&nbsp;<i>nudus
+virtute</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_313">ad
+IV, 313</a>.
+&mdash;<a href = "#line16_171">171.</a>&nbsp;<i>quo</i>, a quo, ut apud
+Curt. V,&nbsp;7, «regia totius orientis, unde tot gentes ante jura
+petebant.»
+&mdash;<a name = "not16_172" id = "not16_172" href =
+"#line16_172">172.</a>&nbsp;<i>extrema Tethys</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_411">III, 411</a>, fines extremi
+regni Syphacis, ad oceanum Atlant. et fretum, quo ab Hispania
+dirimuntur, producti; confer Liv. l.c. et supra <a class = "crossref"
+href = "bookI.html#not1_141">ad I,&nbsp;141 sq.</a> Propr. amnis Mulucha
+Bocchi Massæsylorumque finis ab occasu (Plin. V,&nbsp;2), et inde Mauri
+ad Oceanum usque.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_173" id = "line16_173"> </a>
+Multa viro terra, ac sonipes, et bellua, terror</p>
+<span class = "pagenum">299</span>
+<p><a name = "line16_174" id = "line16_174"> </a>
+Bellorum, nec non Marti delecta juventus.</p>
+<span class = "linenum">175</span>
+<p><a name = "line16_175" id = "line16_175"> </a>
+<a href = "#var16_175">Nec foret</a>, aut ebore, aut solido qui vinceret
+auro,</p>
+<p><a name = "line16_176" id = "line16_176"> </a>
+Gætulisve magis fucaret vellus <a href = "#var16_176">ahenis</a>.</p>
+<p><a name = "line16_177" id = "line16_177"> </a>
+Has adjungere opes avidus, reputansque laborem,</p>
+<p><a name = "line16_178" id = "line16_178"> </a>
+Si vertat rex ad Pœnos, dare vela per altum</p>
+<p><a name = "line16_179" id = "line16_179"> </a>
+Imperat, atque animo jam tum <a href = "#var16_179">Africa</a> bella
+capessit.</p>
+<span class = "linenum">180</span>
+<p><a name = "line16_180" id = "line16_180"> </a>
+Verum ubi perventum, et portus tenuere carinæ,</p>
+<p><a name = "line16_181" id = "line16_181"> </a>
+Jam, trepida fugiens per proxima litora puppe,</p>
+<p><a name = "line16_182" id = "line16_182"> </a>
+Hasdrubal adflictis aderat nova fœdera quærens</p>
+<p><a name = "line16_183" id = "line16_183"> </a>
+Rebus, et ad Tyrios Massylia signa trahebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_173" id = "not16_173" href = "#line16_173">173.</a>
+<i>bellua</i>,
+<span class = "pagenum notes">299</span>
+elephanti.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_176" id = "not16_176" href = "#line16_176">176.</a>
+<i>fucaret</i>, inficeret (ut <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_436">VIII, 436</a>), <i>vellus</i>, lanam,
+<i>Gætulis ahenis</i>, purpura Gætulica; conf. <a class = "crossref"
+href = "#line16_354">v.&nbsp;354</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_568">568 sq.</a> Plin. VI, 31, extr. IX, 36; XXXV,&nbsp;6.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_177" id = "not16_177" href = "#line16_177">177.</a>
+Conf. omnino Liv. XXVIII, 17, pr.
+&mdash;<i>Has opes</i>, Syphacem, opulentissimum Africæ regem,
+<i>adjungere</i>, conjungere secum fœdere.
+&mdash;<i>reputans laborem</i>, quanto gravius foret bellum, quanto
+major difficultas bellica, si vires Pœnorum hujus regis societate
+augerentur.
+&mdash;<a name = "not16_179" id = "not16_179" href =
+"#line16_179">179.</a>&nbsp;<i>Africa bella</i>, Africanum bellum, ut
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_11">XVII, 11</a>, vid.
+sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_252">ad I,&nbsp;252,
+in Var. Lect.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_180" id = "not16_180" href = "#line16_180">180 sq.</a>
+Cf. Liv. l.c.
+&mdash;<i>carinæ</i>, duæ quinqueremes.
+&mdash;<a name = "not16_182" id = "not16_182" href =
+"#line16_182">182.</a>&nbsp;<i>Hasdrubal</i> Gisgonis filius Hispania
+pulsus, et socer postea Syphacis.
+&mdash;<a name = "not16_183" id = "not16_183" href =
+"#line16_183">183.</a>&nbsp;<i>ad Tyrios</i>, Pœnos eorumque partes,
+<i>Massylia signa</i>, Syphacem, <i>trahebat</i>, trahere conabatur, ut
+<i>reseravit</i>, <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_14">I,&nbsp;14</a>, et similia passim.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_184" id = "line16_184"> </a>
+Audito, pariter populorum in regna duorum</p>
+<span class = "linenum">185</span>
+<p><a name = "line16_185" id = "line16_185"> </a>
+Advenisse duces, qui tota mole laborent,</p>
+<p><a name = "line16_186" id = "line16_186"> </a>
+Disceptentque armis, terrarum uter imperet orbi,</p>
+<p><a name = "line16_187" id = "line16_187"> </a>
+Celsus mente Syphax adciri in tecta benigne</p>
+<p><a name = "line16_188" id = "line16_188"> </a>
+Imperat, et tanto regni se tollit honore.</p>
+<p><a name = "line16_189" id = "line16_189"> </a>
+Tum lætos volvens oculos adversa per ora,</p>
+<span class = "linenum">190</span>
+<p><a name = "line16_190" id = "line16_190"> </a>
+Sic Latium adfatur juvenem, ac <a href = "#var16_190">prior</a> incipit
+ultro:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_184" id = "not16_184" href = "#line16_184">184...
+188.</a>
+Confer Liv. XXVIII, 18, pr.
+&mdash;<i>Audito</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_106">ad V,&nbsp;106</a>.
+&mdash;<a name = "not16_185" id = "not16_185" href =
+"#line16_185">185.</a>&nbsp;<i>tota mole</i>, omnibus viribus.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_189" id = "not16_189" href = "#line16_189">189...
+208.</a>
+Manifesta imitatio Virgil. Æneid. VIII, 152... 171, ad quem locum, vid.
+Heyne.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_191" id = "line16_191"> </a>
+«Quam te, <a href = "#var16_191">Dardanida</a> pulcherrime, mente
+serena</p>
+<p><a name = "line16_192" id = "line16_192"> </a>
+Adcipio, intueorque libens! quamque ora recordor</p>
+<span class = "pagenum">300</span>
+<p><a name = "line16_193" id = "line16_193"> </a>
+Lætus Scipiadæ: revocat tua forma parentem.</p>
+<p><a name = "line16_194" id = "line16_194"> </a>
+Nam repeto, Herculeas <a href = "#var16_194">Erythia</a> ad litora
+Gades</p>
+<span class = "linenum">195</span>
+<p><a name = "line16_195" id = "line16_195"> </a>
+Quum studio pelagi et spectandis æstibus undæ</p>
+<p><a name = "line16_196" id = "line16_196"> </a>
+Venissem, magnos vicina ad flumina Bætis</p>
+<p><a name = "line16_197" id = "line16_197"> </a>
+Ductores miro quondam me cernere amore.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_191" id = "not16_191" href = "#line16_191">191.</a>
+<i>Dardanida</i>, Romane; conf. V.L.
+<span class = "pagenum notes">300</span>
+&mdash;<a name = "not16_193" id = "not16_193" href =
+"#line16_193">193.</a>&nbsp;<i>Scipiadæ</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookVII.html#not7_106">ad VII, 106</a>.
+&mdash;<i>revocat</i> mihi in mentem, nisi malis, refert, reddit, ut
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_634">II, 634</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_194" id = "not16_194" href = "#line16_194">194.</a>
+Conf. Virg. Æn. VIII, 166 sq. et Liv. XXIV, 48.
+&mdash;<i>Erythia</i>, Ἐρύθεια, insula, vel eadem cum Gadibus, vel inter
+Gades et Hispaniam sita, regia Geryonæ, cujus boves Hercules, occiso
+rege, in Italiam abegit; cf. Heyne ad Apollod. p.&nbsp;386 sq. et
+Harduin. ad Plin. IV, 22, s. 36.
+&mdash;<i>Herculeas Gades</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_14">ad III, 14&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_195" id = "not16_195" href =
+"#line16_195">195.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_45">ad III, 45&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_196" id = "not16_196" href =
+"#line16_196">196&nbsp;seq.</a>
+Syphacem petiisse Gades et cum Scipionibus congressum esse, tradiderant
+forte alii, quorum scripta interciderunt, idque maritimi æstus spectandi
+causa, non, quoniam a Masinissa pulsus sit ex Africa, factum esse, rex
+h.l. comminisci videtur, honestam causam prætendens turpiori, quam
+fateri ipsum pudebat; Lenz.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_198" id = "line16_198"> </a>
+Tum mihi dona viri præda delecta tulere,</p>
+<p><a name = "line16_199" id = "line16_199"> </a>
+Arma simul, regnoque meo tum cognita primum</p>
+<span class = "linenum">200</span>
+<p><a name = "line16_200" id = "line16_200"> </a>
+Cornipedum frena, atque arcus, quîs cedere nostra</p>
+<p><a name = "line16_201" id = "line16_201"> </a>
+<a href = "#var16_201">Non norunt</a> jacula, et <a href =
+"#var16_201">veteres</a> tribuere magistros</p>
+<p><a name = "line16_202" id = "line16_202"> </a>
+Militiæ, qui dispersas sine lege catervas</p>
+<p><a name = "line16_203" id = "line16_203"> </a>
+Vestro formarent ritu ad certamina Martis.</p>
+<p><a name = "line16_204" id = "line16_204"> </a>
+<a href = "#var16_204">Ast ego</a>, quum nostra (in nostris quæ copia
+regnis)</p>
+<span class = "pagenum">301</span>
+<span class = "linenum">205</span>
+<p><a name = "line16_205" id = "line16_205"> </a>
+Nunc auri ferrem, nivei nunc munera dentis,</p>
+<p><a name = "line16_206" id = "line16_206"> </a>
+Nil valui precibus; solos sibi cepit uterque,</p>
+<p><a name = "line16_207" id = "line16_207"> </a>
+Quos cohibebat ebur vaginæ sectilis, enses.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_200" id = "not16_200" href = "#line16_200">200.</a>
+<i>frena</i> equorum Numidis ignota, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_215">ad I,&nbsp;215</a>.
+&mdash;<a name = "not16_201" id = "not16_201" href =
+"#line16_201">201&nbsp;sq.</a>
+Conf. Liv. l.l.
+&mdash;<i>veteres Militiæ</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_530">ad IV, 530</a>. «Syphax oravit, ut unus ap. sese
+magister rei militaris remaneret, etc.» Liv. XXIV, 48. Junge eliam
+<i>magistros militiæ</i>, et <i>veteres</i> accipe dictos pro peritis,
+usu atque exercitatione præditis.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_203" id = "not16_203" href =
+"#line16_203" title = "numerus deest">203.</a>&nbsp;<i>ritu</i>, arte,
+qua Rom. orbem domuere. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<span class = "pagenum notes">301</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_205" id = "not16_205" href = "#line16_205">205.</a>
+<i>nivei munera dentis</i>, ex ebore facta. Conf. <a class = "crossref"
+href = "bookIX.html#line9_581">IX, 581&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_206" id = "not16_206" href =
+"#line16_206">206&nbsp;sq.</a>
+<i>uterque</i>, pater et patruus tuus.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_207" id = "not16_207" href =
+"#line16_207" title = "numerus deest">207.</a>&nbsp;<i>ebur vaginæ
+sectilis</i>, h.e. vagina ebore sectili ornata, κολεὸς πριστοῦ ἐλέφαντος
+Homer. Odyss. θ, 404; σ, 195; τ, 564. Nam proprie ebur est
+<i>sectile</i>, vel <i>sculptile</i>, torno dolatum rasumque, ut ap. Ov.
+medicam. fac. 10, et ex Ponto IV, <span class = "smallcaps">ix</span>,
+28. Morem, eburnea vagina ensem ornandi (cujus etiam meminere Homer. Od.
+θ, 404; Virg. Æn. IX, 305; Ovid. Met. IV, 148), præcipue olim obtinuisse
+apud populos Africæ, quibus ingens elephantum copia erat, hinc etiam
+patet, quod postea Lusitani, ut refert Osor. in vit. Eman. Portug. regis
+lib. I, p.m. 25, apud nonnullas gentes, quæ ceteris cultiores haberi
+volebat, ejus rei vestigia invenerint; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_208" id = "line16_208"> </a>
+Quare, age, lætus <a href = "#var16_208">habe</a> nostros intrare
+penates,</p>
+<p><a name = "line16_209" id = "line16_209"> </a>
+Ac, mea quando <a href = "#var16_209">adfert</a> Libycum fortuna per
+undas</p>
+<span class = "linenum">210</span>
+<p><a name = "line16_210" id = "line16_210"> </a>
+Ductorem, facili, quæ dicam, percipe mente.</p>
+<p><a name = "line16_211" id = "line16_211"> </a>
+Et vos, qui Tyriæ regitis Carthaginis arces,</p>
+<p><a name = "line16_212" id = "line16_212"> </a>
+Hasdrubal, huc aures, huc, quæso, advertite sensus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_208" id = "not16_208" href = "#line16_208">208.</a>
+<i>habe intrare</i>, intra, ut ap. Varr. R.&nbsp;R. I,&nbsp;1, pr.
+&mdash;<i>rogas, ut habeam curare</i>; conf. tamen Var. Lect.
+&mdash;<i>lætus</i> te <i>habe intrare</i>, ad intrandum, hoc est,
+lætus, lubens intrato; Lenz.
+&mdash;<a name = "not16_209" id = "not16_209" href =
+"#line16_209">209</a>&nbsp;<a name = "not16_210" id = "not16_210" href =
+"#line16_209">sq.</a>
+Quoniam magnitudo fortuno meæ vos ambos huc agit, agite, componite pacem
+mea auctoritate! rex enim fastu barbarico suspicabatur, componendæ
+controversiæ gratia ambos ad tantum arbitrum venisse; Barth. Adv.
+X,&nbsp;7; confer omnino Liv. XXVIII, 18, pr.
+&mdash;<i>Libycum Ductorem</i>, etiam Hasdrubalem adduxit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_211" id = "not16_211" href = "#line16_211">211.</a>
+<i>vos</i> pro <i>tu</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_222">ad III, 222, in Var. Lection.</a>
+&mdash;<i>arces Carthaginis</i> vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_7">ad I,&nbsp;7</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_213" id = "line16_213"> </a>
+«Quanta per Ausonios populos torrentibus armis</p>
+<p><a name = "line16_214" id = "line16_214"> </a>
+Tempestas ruat, et Latio suprema minetur,</p>
+<span class = "pagenum">302</span>
+<span class = "linenum">215</span>
+<p><a name = "line16_215" id = "line16_215"> </a>
+Utque bibant Tyrium <a href = "#var16_215">bis quinos</a> sæva per
+annos</p>
+<p><a name = "line16_216" id = "line16_216"> </a>
+Sicana nunc tellus, nunc litora Hibera cruorem,</p>
+<p><a name = "line16_217" id = "line16_217"> </a>
+Cui nescire licet? quin ergo tristia tandem</p>
+<p><a name = "line16_218" id = "line16_218"> </a>
+Considunt bella, et deponitis arma volentes?</p>
+<p><a name = "line16_219" id = "line16_219"> </a>
+Tu Libya, tu te, Ausonia, cohibere memento.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_213" id = "not16_213" href = "#line16_213">213</a>
+<a name = "not16_214" id = "not16_214" href = "#line16_213">sq.</a>
+«Syphax utrumque contrahere
+<span class = "pagenum notes">302</span>
+ad conloquium dirimendarum simultatium causa est conatus,» Liv. l.c. Hæc
+exornavit poeta.
+&mdash;<i>Tempestas</i> δεινῶς de bello, unde et <i>torrentia arma</i>
+dicuntur.
+&mdash;<a name = "not16_215" id = "not16_215" href =
+"#line16_215">215</a>&nbsp;<a name = "not16_216" id = "not16_216" href =
+"#line16_215">sqq.</a>
+Imitatio magnifici loci Virg. Æn. VII, 222 seqq. ubi vid. Heyne.
+&mdash;<i>bibant cruorem</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_268">X,&nbsp;268</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#line17_412">XVII, 412</a>.
+&mdash;<i>bis quinos</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"#not16_151">ad v.&nbsp;151</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_219" id = "not16_219" href = "#line16_219">219.</a>
+<i>memento</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_118">ad III, 118</a>.
+&mdash;<i>te cohibere</i>, ejus finibus contentum esse.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">220</span>
+<p><a name = "line16_220" id = "line16_220"> </a>
+Haud deformis erit vobis ad fœdera versis</p>
+<p><a name = "line16_221" id = "line16_221"> </a>
+Pacator mediusque Syphax.» Subjungere plura</p>
+<p><a name = "line16_222" id = "line16_222"> </a>
+Non passus, gentis morem arbitriumque Senatus</p>
+<p><a name = "line16_223" id = "line16_223"> </a>
+Scipio demonstrat; <a href = "#var16_223">vanique</a> absistere
+cœpti</p>
+<p><a name = "line16_224" id = "line16_224"> </a>
+Spe jubet, et Patres docet hæc expendere solos.</p>
+<span class = "linenum">225</span>
+<p><a name = "line16_225" id = "line16_225"> </a>
+Suadendi <a href = "#var16_225">modus hic</a>: quodque est de parte
+diei</p>
+<p><a name = "line16_226" id = "line16_226"> </a>
+Exacti super, ad mensas et pocula vertunt.</p>
+<p><a name = "line16_227" id = "line16_227"> </a>
+Atque, epulis postquam finis, dant corpora somno,</p>
+<p><a name = "line16_228" id = "line16_228"> </a>
+Et dura in noctem curarum vincula solvunt.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_221" id = "not16_221" href = "#line16_221">221.</a>
+<i>medius</i>, arbiter inter duos litigantes, qui barbare
+<i>mediator</i> dicitur, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#line6_347">VI, 347</a>, <i>pacis sequester</i>; conf. Cerda
+ad Virg. Æn. VII, 536; Gierig. ad Ovid Met. V,&nbsp;564; Barth. ad
+Claudian. Cons. Mall. Theod. v.&nbsp;250, et Heins. ad Claud. in Rufin.
+II, 309.
+&mdash;<a name = "not16_222" id = "not16_222" href =
+"#line16_222">222&nbsp;sq.</a>
+«Scipio abnuebat, aut privatim sibi ullum cum Pœno odium esse, quod
+conloquendo finiret, aut de republ. se cum hoste agere quidquam injussu
+senatus posse;» Liv. l.c.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_225" id = "not16_225" href = "#line16_225">225.</a>
+<i>modus</i>, finis.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_229" id = "line16_229"> </a>
+Jamque novum terris pariebat <a href = "#var16_229">limine</a> primo</p>
+<span class = "linenum">230</span>
+<p><a name = "line16_230" id = "line16_230"> </a>
+Egrediens Aurora diem, stabulisque subibant</p>
+<p><a name = "line16_231" id = "line16_231"> </a>
+Ad juga solis equi, necdum ipse adscenderat axem,</p>
+<p><a name = "line16_232" id = "line16_232"> </a>
+Sed prorupturis rutilabant æquora flammis:</p>
+<p><a name = "line16_233" id = "line16_233"> </a>
+Exigit e stratis corpus, vultuque sereno</p>
+<p><a name = "line16_234" id = "line16_234"> </a>
+Scipio contendit Massyli ad limina regis.</p>
+<span class = "pagenum">303</span>
+<span class = "linenum">235</span>
+<p><a name = "line16_235" id = "line16_235"> </a>
+Illi mos patrius fetus <a href = "#var16_235">nutrire</a> leonum,</p>
+<p><a name = "line16_236" id = "line16_236"> </a>
+Et catulis rabiem atque iras expellere alendo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_229" id = "not16_229" href = "#line16_229">229.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "bookV.html#line5_24">V,&nbsp;24
+sqq.</a> et ibi not.
+&mdash;<a name = "not16_230" id = "not16_230" href =
+"#line16_230">230.</a>&nbsp;<i>stabulis</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_399">ad III, 399</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_231" id = "not16_231" href =
+"#line16_231" title = "numerus deest">231.</a>&nbsp;<i>juga</i> et
+<i>axem</i> pro curru.
+&mdash;<a name = "not16_234" id = "not16_234" href =
+"#line16_234">234.</a>&nbsp;<i>Massyli regis</i>, vid. <a class =
+"crossref" href = "#not16_170">ad vers. 170</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">303</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_235" id = "not16_235" href = "#line16_235">235
+seqq.</a>
+<i>mos patrius</i>, cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_82">ad I,&nbsp;82</a>. De hoc Maurorum more conf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#line1_406">I,&nbsp;406</a>;
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_440">II, 440</a>; <a class
+= "crossref" href = "bookIII.html#line3_288">III, 288 sq.</a> Placebit
+in his jucunda et gravis verborum varietas, quam plerumque felici studio
+Silius exsequitur; Ern.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_237" id = "line16_237"> </a>
+Tum quoque fulva manu mulcebat colla jubasque,</p>
+<p><a name = "line16_238" id = "line16_238"> </a>
+Et fera tractabat ludentum interritus ora.</p>
+<p><a name = "line16_239" id = "line16_239"> </a>
+Dardanium postquam ductorem adcepit adesse,</p>
+<span class = "linenum">240</span>
+<p><a name = "line16_240" id = "line16_240"> </a>
+Induitur chlamydem, regnique insigne vetusti</p>
+<p><a name = "line16_241" id = "line16_241"> </a>
+Gestat læva decus: cinguntur tempora vitta</p>
+<p><a name = "line16_242" id = "line16_242"> </a>
+Albente, ac lateri de more adstringitur ensis.</p>
+<p><a name = "line16_243" id = "line16_243"> </a>
+Hinc in tecta vocat, secretisque ædibus hospes</p>
+<p><a name = "line16_244" id = "line16_244"> </a>
+Sceptrigero cum rege pari sub honore <a href =
+"#var16_244">residunt</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_240" id = "not16_240" href = "#line16_240">240 sqq.</a>
+<i>regni insigne vetusti decus</i> sceptrum; conf. <a class = "crossref"
+href = "#line16_244">v.&nbsp;244</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_241" id = "not16_241" href =
+"#line16_241" title = "numerus deest">241.</a>&nbsp;<i>læva</i> manu
+<i>gestari</i> sceptrum multis exemplis docuere Dausq. ad h.l. Burm. ad
+Ovid. Amor. III, <span class = "smallcaps">i</span>, 13, et Val. Fl. II,
+590.
+&mdash;<i>vitta albente</i>, fascia candida ac tenui, caput cingente,
+h.e. diademate; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_268">v.&nbsp;268</a>, et Lips. ad Tac. Ann. VI, 37.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_243" id = "not16_243" href = "#line16_243">243</a>
+<a name = "not16_244" id = "not16_244" href = "#line16_243">sq.</a>
+<i>secretis ædibus</i>, in secreta et abdita domus parte.
+&mdash;<i>hospes cum rege</i>, h.e. et rex, <i>residunt</i>, ut ap.
+Sallust. B. I,&nbsp;101. «Bocchus cum peditibus invadunt,» et Nep. Phoc.
+2: «Demosthenes cum ceteris in exsilium erant expulsi» Cell.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">245</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_245" id = "line16_245"> </a>
+Tum prior his infit terræ pacator Hiberæ:</p>
+<p><a name = "line16_246" id = "line16_246"> </a>
+«Prima mihi, domitis <a href = "#var16_246">Pyrenes gentibus</a>,
+ire</p>
+<p><a name = "line16_247" id = "line16_247"> </a>
+Ad tua regna fuit properantem et maxima cura,</p>
+<p><a name = "line16_248" id = "line16_248"> </a>
+O sceptri venerande Syphax; nec me æquore sævus</p>
+<p><a name = "line16_249" id = "line16_249"> </a>
+Tardavit medio pontus: non ardua regnis</p>
+<span class = "linenum">250</span>
+<p><a name = "line16_250" id = "line16_250"> </a>
+Quæsumus aut inhonora tuis; conjunge Latinis</p>
+<p><a name = "line16_251" id = "line16_251"> </a>
+Unanimum pectus, sociusque adcede secundis.</p>
+<p><a name = "line16_252" id = "line16_252"> </a>
+Non tibi Massylæ gentes, <a href = "#var16_252">extentaque</a>
+tellus</p>
+<p><a name = "line16_253" id = "line16_253"> </a>
+Syrtibus, et latis proavita potentia campis</p>
+<p><a name = "line16_254" id = "line16_254"> </a>
+Amplius adtulerint decoris, quam Romula virtus</p>
+<span class = "linenum">255</span>
+<p><a name = "line16_255" id = "line16_255"> </a>
+Certa <a href = "#var16_255">juncta</a> fide, et populi Laurentis
+<a href = "#var16_255">honores</a>.</p>
+<span class = "pagenum">304</span>
+<p><a name = "line16_256" id = "line16_256"> </a>
+Cetera quid referam? non ullus scilicet ulli</p>
+<p><a name = "line16_257" id = "line16_257"> </a>
+Æquus Cælicolum, qui Dardana læserit arma.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_245" id = "not16_245" href = "#line16_245">245.</a>
+<i>terræ pacator Iberæ</i> magnifice de Scipione; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#not2_483">ad II, 483</a>.
+&mdash;<a name = "not16_248" id = "not16_248" href =
+"#line16_248">248.</a>&nbsp;<i>sceptri venerande</i>, magne rex; conf.
+<a class = "crossref" href = "bookVI.html#line6_574">VI, 574</a>.
+&mdash;<a name = "not16_249" id = "not16_249" href =
+"#line16_249">249.</a>&nbsp;<i>ardua</i>, difficilia ac molesta.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">304</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_257" id = "not16_257" href = "#line16_257">257.</a>
+Dii non favent hostibus Romanorum, h.e. Fortuna non adspirat eorum
+cœptis qui <i>læserint</i>, id est, lacessiverint acies Romanas. <span
+class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_258" id = "line16_258"> </a>
+Audivit læto Massylus et adnuit ore,</p>
+<p><a name = "line16_259" id = "line16_259"> </a>
+Complexusque virum, «Firmemus prospera, dixit,</p>
+<span class = "linenum">260</span>
+<p><a name = "line16_260" id = "line16_260"> </a>
+Omina, nec votis Superi concordibus absint,</p>
+<p><a name = "line16_261" id = "line16_261"> </a>
+Cornigerumque Jovem Tarpeiumque ore vocemus.»</p>
+<p><a name = "line16_262" id = "line16_262"> </a>
+Et simul exstructis cespes subrexerat aris;</p>
+<p><a name = "line16_263" id = "line16_263"> </a>
+Victimaque admotæ stabat subjecta bipenni;</p>
+<p><a name = "line16_264" id = "line16_264"> </a>
+Quum subito abruptis fugiens altaria taurus</p>
+<span class = "linenum">265</span>
+<p><a name = "line16_265" id = "line16_265"> </a>
+<a href = "#var16_265">Exsiluit</a> vinclis, mugituque excita late</p>
+<p><a name = "line16_266" id = "line16_266"> </a>
+Inplevit tecta, et, fremitu suspiria rauco</p>
+<p><a name = "line16_267" id = "line16_267"> </a>
+<a href = "#var16_267">Congeminans</a>, trepida terrorem sparsit in
+aula;</p>
+<p><a name = "line16_268" id = "line16_268"> </a>
+Vittaque, majorum decoramen, fronte sine ullo</p>
+<p><a name = "line16_269" id = "line16_269"> </a>
+Delapsa adtactu, nudavit tempora regis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_258" id = "not16_258" href = "#line16_258">258.</a>
+<i>Massylus</i>, cf. <a class = "crossref" href = "#not16_170">ad
+v.&nbsp;170</a>.
+&mdash;<a name = "not16_261" id = "not16_261" href =
+"#line16_261">261.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_467">ad VI, 467&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_262" id = "not16_262" href = "#line16_262">262.</a>
+Confer <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_701">ad IV,
+701</a>. Adcumulantur cespites in aras, forte duas, Jovi Capitolino et
+Hammoni exstructas; Lenz.
+&mdash;<a name = "not16_263" id = "not16_263" href =
+"#line16_263">263.</a>&nbsp;<i>bipennis</i>, ut πέλεκυς, pro securi; de
+quo copiose disputant D.&nbsp;Heins. et Drak.
+&mdash;<a name = "not16_264" id = "not16_264" href =
+"#line16_264">264&nbsp;sq.</a>
+Conf. V,&nbsp;63 sq. (ubi vid. not.) Stat. Theb. XI, 226 sq. (ubi vid.
+Barth.) Senec. Herc. Œt. 798 seq. Fecit autem hujus ominis mentionem
+poeta, ut præsignificaret fœdus postea a Syphace violatum, qui filia
+Hasdrubalis in matrimonium ducta ad Pœnos defecit; Ern. At interitum
+potius regni ita portendi, ex vss. 270 seq. intelligitur.
+&mdash;<a name = "not16_268" id = "not16_268" href =
+"#line16_268">268&nbsp;sq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "#not16_241">ad v.&nbsp;241</a>.
+Pessimi etiam hoc ominis fuisse, patet e Senec. Thyest. v.&nbsp;701, et
+Sueton. Galb. 18, simileque prodigium Alexandro M. mortem præsagiisse
+testatur Appianus (de reb. Syr. c. 56), Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">270</span>
+<p><a name = "line16_270" id = "line16_270"> </a>
+Talia Cælicolæ casuro tristia regno</p>
+<p><a name = "line16_271" id = "line16_271"> </a>
+Signa dabant, sævique aderant gravia omina fati.</p>
+<p><a name = "line16_272" id = "line16_272"> </a>
+<a href = "#var16_272">Hinc</a> fractum bello regem solioque
+revulsum,</p>
+<p><a name = "line16_273" id = "line16_273"> </a>
+Tempus erit, quum ducet agens ad templa Tonantis,</p>
+<span class = "pagenum">305</span>
+<p><a name = "line16_274" id = "line16_274"> </a>
+Qui tunc orabat socialia fœdera supplex.</p>
+<span class = "linenum">275</span>
+<p><a name = "line16_275" id = "line16_275"> </a>
+His actis repetit portum, <a href = "#var16_275">puppesque</a>
+secundo</p>
+<p><a name = "line16_276" id = "line16_276"> </a>
+Dat vento, et notis reddit se Scipio terris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_272" id = "not16_272" href = "#line16_272">272
+seqq.</a>
+Scipio, <i>qui tunc orabat socialia fœdera, ducet</i> olim Syphacem in
+triumpho, de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#not17_629">ad XVII, 629&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_273" id = "not16_273" href =
+"#line16_273" title = "numerus deest">273.</a>&nbsp;<i>ducet agens</i>,
+vid. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_276">ad VIII,
+277</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">305</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_276" id = "not16_276" href = "#line16_276">276.</a>
+Scipio in Hispaniam redit.
+&mdash;<i>notis terris</i> Hispaniæ, ubi Scipio jam satis notus et
+clarus erat; Lenz. Immo quæ ipsi satis notæ erant, quia cum armis eas
+peragraverat. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_277" id = "line16_277"> </a>
+<a href = "#var16_277">Concurrere</a> avidæ gentes, variosque
+subacta,</p>
+<p><a name = "line16_278" id = "line16_278"> </a>
+Pyrene misit populos: mens omnibus una.</p>
+<p><a name = "line16_279" id = "line16_279"> </a>
+Concordes regem adpellant, regemque salutant.</p>
+<span class = "linenum">280</span>
+<p><a name = "line16_280" id = "line16_280"> </a>
+Scilicet hunc summum <a href = "#var16_280">norunt</a> virtutis
+honorem.</p>
+<p><a name = "line16_281" id = "line16_281"> </a>
+Sed, postquam miti rejecit munera vultu,</p>
+<p><a name = "line16_282" id = "line16_282"> </a>
+Ausonio non digna viro, patriosque vicissim</p>
+<p><a name = "line16_283" id = "line16_283"> </a>
+Edocuit ritus, et Romam nomina regum</p>
+<p><a name = "line16_284" id = "line16_284"> </a>
+Monstravit nescire pati, <a href = "#var16_284">tum versus</a> in
+unam,</p>
+<span class = "linenum">285</span>
+<p><a name = "line16_285" id = "line16_285"> </a>
+Quæ restat, curam, nullo super hoste relicto,</p>
+<p><a name = "line16_286" id = "line16_286"> </a>
+Et <a href = "#var16_286">Latios</a> simul, et vulgum Bætisque
+Tagique</p>
+<p><a name = "line16_287" id = "line16_287"> </a>
+Convocat, ac medio in cœtu sic deinde profatur:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_277" id = "not16_277" href = "#line16_277">277 sq.</a>
+<i>avidæ</i>, Scipionem videre gestientes.
+&mdash;<i>gentes Pyrenes</i>, Hispaniæ.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_279" id = "not16_279" href = "#line16_279">279
+seqq.</a>
+Poeta huc transtulit, quæ de regio nomine Scipioni jam prius a devictis
+Hispanis dato repudiatoque tradunt Polyb. X,&nbsp;38, 40, et Liv. XXVII,
+19.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_285" id = "not16_285" href = "#line16_285">285.</a>
+<i>super</i>, vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_340">ad
+I,&nbsp;340</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_288" id = "line16_288"> </a>
+«Quando ita Cælicolum nobis propensa voluntas</p>
+<span class = "pagenum">306</span>
+<p><a name = "line16_289" id = "line16_289"> </a>
+Adnuit, extremo Libys ut dejectus ab orbe,</p>
+<span class = "linenum">290</span>
+<p><a name = "line16_290" id = "line16_290"> </a>
+Aut his <a href = "#var16_290">occideret</a> campis, aut, axe
+relicto</p>
+<p><a name = "line16_291" id = "line16_291"> </a>
+Hesperio, patrias exsul lustraret arenas:</p>
+<p><a name = "line16_292" id = "line16_292"> </a>
+Jam vestra tumulos terra celebrare meorum</p>
+<p><a name = "line16_293" id = "line16_293"> </a>
+<a href = "#var16_293">Est animus</a>, pacemque dare exposcentibus
+umbris.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_288" id = "not16_288" href = "#line16_288">288...
+591.</a>
+Scipio ludos funebres in honorem patris patruique instituit: quod
+argumentum nullus fere poeta fuit, qui non tractaverit exemplo Homer.
+Iliad. ψ, 257 seqq. Odyss. ω, 85 seqq. et Virgil. Æn. V,&nbsp;42... 603,
+ubi vid. Heyne ad Argum. Æn. V. Silius non Maronis tantum, sed Homeri
+etiam loca ante oculos habuit, nec tam arbitrium suum ingeniumque, vel
+ornandi imitandique studium, quam historicam veritatem sequutus est,
+quod ex Liv. XXVIII, 21 (ubi vid. inpr. princ. et fin.), intelligitur.
+Tempus quidem non plane convenit; sed levis hæc mutatio non sine judicio
+facta est, ne, scilicet historia belli in Hispania inter Pœnos ac
+Romanos gesti, quæ hoc et super. libro narratur, tam longo episodio
+interrumperetur. Ea absoluta, facilius poeta aliam rerum varietatem
+circumspicere, eique diutius inmorari poterat.
+&mdash;<a href = "#line16_288">288 sq.</a>&nbsp;Cf. Virg. Æn.
+V,&nbsp;44&nbsp;seq.
+<span class = "pagenum notes">306</span>
+&mdash;<a name = "not16_289" id = "not16_289" href =
+"#line16_289">289.</a>&nbsp;<i>extremo dejectus ab orbe Libys</i>, Pœni
+ex Hispania pulsi; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_141">I,&nbsp;141... 270</a>.
+&mdash;<a name = "not16_290" id = "not16_290" href =
+"#line16_290">290.</a>&nbsp;sq. <i>axe Hesperio</i>, plaga occidentali,
+h.e. Hispania.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_291" id = "not16_291" href =
+"#line16_291" title = "numerus deest">291.</a>&nbsp;<i>patrias
+arenas</i>, terras, Libyam.
+&mdash;<a name = "not16_292" id = "not16_292" href =
+"#line16_292">292.</a>&nbsp;<i>vestra terra</i>, bene, quæ nunc vestra
+est, ut vestra virtute parta, victis et expulsis Pœnis; Ern. Scipio
+quoque non Romanos tantum, sed Hispanos etiam adloquitur; conf. <a class
+= "crossref" href = "#line16_286">v.&nbsp;286</a>.
+&mdash;<i>tumulos celebrare</i>, exsequias, funus, exstructo tumulo vel
+cenotaphio, donis in rogum conjectis et sacris factis.
+&mdash;<a name = "not16_293" id = "not16_293" href =
+"#line16_293">293.</a>&nbsp;<i>pacem</i>, quietem, <i>dare umbris</i>,
+funere facto: nam corpore insepulto et vel justis inferiarum honore
+nondum persoluto centum annos circa Stygem vagatur umbra, si fabulis
+credere ubi libuerit, nec ad loca infera admittitur ibique quieti datur;
+cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_154">ad
+I,&nbsp;154</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_294" id = "line16_294"> </a>
+Mente favete pari, atque aures advertite vestras.</p>
+<span class = "linenum">295</span>
+<p><a name = "line16_295" id = "line16_295"> </a>
+Septima quum solis renovabitur orbita cælo,</p>
+<p><a name = "line16_296" id = "line16_296"> </a>
+Quique armis ferroque valent, quique arte regendi</p>
+<p><a name = "line16_297" id = "line16_297"> </a>
+Quadrijugos pollent currus, <a href = "#var16_297">quîs vincere
+planta</a></p>
+<p><a name = "line16_298" id = "line16_298"> </a>
+<a href = "#var16_297">Spes est, et studium</a> jaculis inpellere
+ventos,</p>
+<p><a name = "line16_299" id = "line16_299"> </a>
+Adsint, et pulchræ certent de laude coronæ.</p>
+<span class = "linenum">300</span>
+<p><a name = "line16_300" id = "line16_300"> </a>
+Præmia digna dabo, e <a href = "#var16_300">Tyria</a> spolia incluta
+præda;</p>
+<p><a name = "line16_301" id = "line16_301"> </a>
+Nec quisquam nostri discedet muneris expers.»</p>
+<p><a name = "line16_302" id = "line16_302"> </a>
+Sic donis vulgum laudumque cupidine flammat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_294" id = "not16_294" href = "#line16_294">294.</a>
+<i>favete Mente</i>, ut al. <i>ore</i>, vel. <i>linguis</i>, εὐφημεῖτε.
+Conf. Cerda ad Virg. Æneid. V,&nbsp;71, et Jani ad Horat. Od. III, <span
+class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;2.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_295" id = "not16_295" href = "#line16_295">295
+seqq.</a>
+Conf. Virg. Æn. V,&nbsp;64&nbsp;sqq.
+&mdash;<i>orbita solis</i>, via et cursus, h.e. dies, ut <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_540">X,&nbsp;540</a>.
+&mdash;<i>Septima</i>, qui numerus sacer erat (confer Heyne ad Virg. Æn.
+V,&nbsp;85) vel ex arbitrio a poeta ponitur.
+&mdash;<a name = "not16_297" id = "not16_297" href =
+"#line16_297">297.</a>&nbsp;<i>planta</i>, cursu pedum.
+&mdash;<a name = "not16_298" id = "not16_298" href =
+"#line16_298">298.</a>&nbsp;<i>jaculis inpellere ventos</i>, movere, vel
+stridore corum ac sonitu concutere, quo sensu <i>auras mugitibus
+inpellere</i> dixit Ovid. Met. III, 21; conf. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_580">ad II, 580</a>.
+&mdash;<a name = "not16_299" id = "not16_299" href =
+"#line16_299">299.</a>&nbsp;<i>corona</i> quodvis præmium victoriæ, ut
+inf. <a class = "crossref" href = "#line16_505">v.&nbsp;505</a>, et
+<i>palma</i> <a class = "crossref" href = "#line16_389">v.&nbsp;389</a>,
+<a class = "crossref" href = "#line16_462">462</a>, al.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_301" id = "not16_301" href = "#line16_301">301.</a>
+Cf. Virg. Æn. V,&nbsp;305.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">307</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_303" id = "line16_303"> </a>
+Jamque dies prædicta aderat, cœtuque sonabat</p>
+<p><a name = "line16_304" id = "line16_304"> </a>
+Innumero campus, <a href = "#var16_304">similatasque</a> ordine
+justo</p>
+<span class = "linenum">305</span>
+<p><a name = "line16_305" id = "line16_305"> </a>
+Exsequias rector lacrimis ducebat <a href =
+"#var16_305">obortis</a>.</p>
+<p><a name = "line16_306" id = "line16_306"> </a>
+Omnis Hiber, omnis Latio sub nomine miles</p>
+<p><a name = "line16_307" id = "line16_307"> </a>
+Dona ferunt, tumulisque super flagrantibus addunt.</p>
+<p><a name = "line16_308" id = "line16_308"> </a>
+Ipse, tenens nunc <a href = "#var16_308">lacte, sacro</a> nunc plena
+Lyæo</p>
+<p><a name = "line16_309" id = "line16_309"> </a>
+Pocula, <a href = "#var16_309">odoriferis</a> adspergit floribus
+aras.</p>
+<span class = "linenum">310</span>
+<p><a name = "line16_310" id = "line16_310"> </a>
+Tum manes vocat excitos, laudesque virorum</p>
+<p><a name = "line16_311" id = "line16_311"> </a>
+Cum fletu <a href = "#var16_311">canit, et veneratur</a> facta
+jacentum.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">307</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_303" id = "not16_303" href = "#line16_303">303...
+311.</a>
+Conf. Virgil. Æn. V,&nbsp;104 sq. et 75... 81, ubi vid. Heyne.
+&mdash;<a name = "not16_304" id = "not16_304" href =
+"#line16_304">304&nbsp;sq.</a>
+<i>similatas Exsequius</i>, fictam pompam funebrem <i>ducebat</i>, quæ
+mox narratur; Ern. Quæ interpretatio obcura est, et nescio an
+consentanea menti poetæ, qui designavit cenotaphia et exsequias in
+honorem eorum ductas, quorum corpora alio loco vel sepulta erant, vel,
+ut Scipionum (conf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_293">v.&nbsp;293</a>), inhumata jacebant.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_309" id = "not16_309" href = "#line16_309">309.</a>
+<i>floribus</i>, vid. Var. Lect.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_310" id = "not16_310" href = "#line16_310">310.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "#line16_577">v.&nbsp;577</a>;
+Scalig. Lection. Auson. I,&nbsp;8, Intpp. Virgil. Æn. V,&nbsp;80, 81, et
+sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_97">ad
+I,&nbsp;97</a>.
+&mdash;<a name = "not16_311" id = "not16_311" href = "#line16_310">310
+sq.</a>&nbsp;<i>virorum jacentum</i>, Scipionum mortuorum; cf. <a class
+= "crossref" href = "bookII.html#not2_574">ad II, 574</a>, et
+Schleusneri Lex. in N.&nbsp;T. vid. κεῖμαι.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_312" id = "line16_312"> </a>
+Inde refert sese circo, et certamina prima</p>
+<p><a name = "line16_313" id = "line16_313"> </a>
+Inchoat, et rapidos cursus proponit equorum.</p>
+<span class = "pagenum">308</span>
+<p><a name = "line16_314" id = "line16_314"> </a>
+Fluctuat <a href = "#var16_314">æquoreo fremitu</a> rabieque
+faventum,</p>
+<span class = "linenum">315</span>
+<p><a name = "line16_315" id = "line16_315"> </a>
+Carceribus nondum reseratis, mobile vulgus,</p>
+<p><a name = "line16_316" id = "line16_316"> </a>
+Atque fores oculis et limina servat equorum.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_312" id = "not16_312" href = "#line16_312">312 seq.</a>
+Poeta jam ipsa describit certamina, animis lectorum satis ad ea
+præparatis: nec video, quænam sint illa efficaciora, quæ sententia
+Ernesti Virgilius ludorum recensioni præmiserit, præter serpentis
+portentum, quod Silius jam sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_584">II, 584 sq.</a> ex eo desumserat, et inde h.l.
+sapienter prætermisisse silentio censendus est. Idem vir doctiss. monet,
+multo aptius ad victoriæ cupiditatem inflammandam dona oculis eorum, qui
+in certamen descendant, exposita memorari a Marone, quam a Silio post
+victoriam demum expromta et distributa. Sed, ut taceam, Silium illam
+quoque rationem sequutum esse inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_457">vers. 457 sqq.,</a>
+<span class = "pagenum notes">308</span>
+Scipio jam sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_299">v.&nbsp;299... 302</a>, concione ad milites habita
+præmiisque propositis animos eorum ad certandum incenderat.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_314" id = "not16_314" href = "#line16_314">314 sq.</a>
+Conf. Virgil. Æneid. V,&nbsp;148 seq. ubi <i>studia faventum</i> multo
+aptius dici, quam <i>rabiem</i>, jam notavit Ernest.
+&mdash;<i>æquoreo</i>, æquoris, campi, hoc est eorum qui in campo et
+circo erant.
+&mdash;<i>favere</i> et <i>favor</i> propriæ sunt voces, quibus non
+solum studium, quo populus erga hanc vel illam aurigarum factionem
+adficitur, indicatur, sed etiam solitæ adclamationes, quibus studium
+indicabat; Drak.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_315" id = "not16_315" href =
+"#line16_315" title = "numerus deest">315.</a>&nbsp;<i>Carceribus</i>,
+qui mox <i>fores</i> et <i>limina equorum</i>, Gr. vero ὕσπληγξ, seu
+ὕσπληξ, et ἀφετηρία, dicuntur.
+&mdash;<i>Carceribus reseratis</i>, conf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_279">ad VIII, 279</a>.
+&mdash;<i>mobile</i>, leve, inconstans, cujus favor admodum
+<i>fluctuat</i>, h.e. dubius et mutabilis est; conf. sup. <a class =
+"crossref" href = "#line16_146">v.&nbsp;146</a>, et Horat. Od.
+I,&nbsp;<span class = "smallcaps">i</span>,&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "not16_316" id = "not16_316" href =
+"#line16_316">316.</a>&nbsp;<i>servat</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#line3_380">III, 380</a>, ubi vid. not.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_317" id = "line16_317"> </a>
+Jamque, ubi prolato sonuere repagula signo,</p>
+<p><a name = "line16_318" id = "line16_318"> </a>
+Et <a href = "#var16_318">toto prima emicuit vix ungula cornu</a>,</p>
+<p><a name = "line16_319" id = "line16_319"> </a>
+Tollitur in cælum furiali turbine clamor:</p>
+<span class = "linenum">320</span>
+<p><a name = "line16_320" id = "line16_320"> </a>
+Pronique, ac similes certantibus, ore sequuntur</p>
+<p><a name = "line16_321" id = "line16_321"> </a>
+Quisque suos <a href = "#var16_321">currus</a>, magnaque volantibus
+idem</p>
+<p><a name = "line16_322" id = "line16_322"> </a>
+Voce loquuntur equis: quatitur <a href = "#var16_322">certamine</a>
+circus</p>
+<p><a name = "line16_323" id = "line16_323"> </a>
+<a href = "#var16_322">Certantum</a>, ac nulli mentem non abstulit
+ardor.</p>
+<span class = "pagenum">309</span>
+<p><a name = "line16_324" id = "line16_324"> </a>
+Instant <a href = "#var16_324">præcipites</a>, et equos clamore
+gubernant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_317" id = "not16_317" href = "#line16_317">317.</a>
+Pro certamine navali, quod Maro jam summo ornatu descripserat Æn.
+V,&nbsp;114... 285, Silius bene substituit curule. Sed eamdem rem jam
+occupaverat Hom. Iliad. ψ, 287 seq. 351 seqq. et Virgilius quoque in
+simili re iisdem passim coloribus usus erat. Hinc Silius, quæ iniqua
+sors est seriorum poetarum, utrumque imitari ac variationem
+circumspicere cogebatur; confer quoque ludorum descriptiones apud
+<i>Fénélon</i>, <i>Télémaque</i>, lib. III, et <i>Barthélemi</i>,
+<i>Anacharsis</i>, cap. 38. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<i>repagula</i>, funis, vel trabs, quæ in terram cadebat, dato
+<i>signo</i>, cum tuba, de quo vid. Cassiodor. Ep. III, 51; Solin. cap.
+47; Intpp. Suet. Ner. 22.
+&mdash;<a name = "not16_318" id = "not16_318" href =
+"#line16_318">318.</a>&nbsp;Vix equi extulerant totum pedem e
+carceribus, amotis repagulis; Mars.
+&mdash;<a name = "not16_319" id = "not16_319" href =
+"#line16_319">319.</a>&nbsp;<i>clamor</i> aurigarum.
+&mdash;<i>turbine</i>, inpetu, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_41">I,&nbsp;41</a>, et al. passim.
+&mdash;<a name = "not16_320" id = "not16_320" href =
+"#line16_320">320&nbsp;seq.</a>
+Aurigæ et verberibus et verbis equos incitant. Imitat. Homer. Iliad. ψ,
+362 seqq. Conf. Virg. Ge. III, 103&nbsp;sq.
+&mdash;<i>Proni... ore sequuntur currus</i> et <i>præcipites
+instant</i>, conf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_385">v.&nbsp;385 sq.</a> et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_281">VIII, 281</a>, ubi vid. not.
+&mdash;<a name = "not16_323" id = "not16_323" href =
+"#line16_323">323.</a>&nbsp;Omnes insano vincendi ardore conrepti
+sunt.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">309</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_324" id = "not16_324" href = "#line16_324">324.</a>
+<i>Instant</i> verberibus equis.
+&mdash;<i>Instant verbere torto</i> ap. Virgil. l.l.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">325</span>
+<p><a name = "line16_325" id = "line16_325"> </a>
+Fulvus, arenosa surgens tellure, sub auras</p>
+<p><a name = "line16_326" id = "line16_326"> </a>
+Erigitur globus, atque operit caligine densa</p>
+<p><a name = "line16_327" id = "line16_327"> </a>
+Cornipedumque vias, aurigarumque labores.</p>
+<p><a name = "line16_328" id = "line16_328"> </a>
+Hic studio furit aeris equi, furit ille magistri.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_325" id = "not16_325" href = "#line16_325">325 sqq.</a>
+Conf. Hom. Iliad. ψ, 365 sq. Virg. Ge. III, 110.
+&mdash;<a name = "not16_326" id = "not16_326" href =
+"#line16_326">326&nbsp;seq.</a>
+Et equi et aurigæ «jam cæco pulvere mixti Una in nube latent.» Stat.
+Theb. VI, 411.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_328" id = "not16_328" href = "#line16_328">328 sqq.</a>
+Drak. ad v. 329 et 355, hæc jam bene notavit: «Versus 329, attinet ad
+spectatores, quorum alii equo ob patriam favebant, alii propter
+<i>nobile nomen Antiqui stabuli</i><ins class = "correction" title = "» deest">»,</ins> h.e. quod patre nobili, qui sæpius in Circensibus
+victoriam adeptus erat, prognatus esset; existimantes fortes fortibus
+creari, et in equis etiam patruum virtutem esse (cf. Horat. Od. IV,
+<span class = "smallcaps">iv</span>, 29 seq. et Stat. Silv.
+V,&nbsp;<span class = "smallcaps">ii</span>, 21 seq. ubi vid. Barth.) Ut
+autem ex generosis equis sobolem servarent, «post vigesimum annum a
+Circo mittuntur ad sobolem reparandam,» teste Plin. VIII, 42, hinc etiam
+nobilium equorum genealogiæ (ut potissimum in Arabia) observabantur
+(vid. Græv. Præf. T.&nbsp;IX, Thes. Antt. Rom.) Ita Caucasus equus inf.
+<a class = "crossref" href = "#line16_367">v.&nbsp;367</a>, ortus
+dicitur ex illis, quos Diomedes ab Ænea abstulit. Solum vero equi
+Hispani sunt, quos in hoc certamine memorat Silius, in diversis tamen
+Hispaniæ regionibus nati. <i>Lampon</i> enim equus est Callaicus.
+<i>Panchates</i> Asturicus, <i>Pelorus</i> ex campis Vectonum,
+<i>Caucasus</i> Tyde venerat. Equi autem sanguinis Hispanici ut
+præstantissimi ludis Circensibus frequenter laudantur; insuper etiam
+equi Phrygii et Græci, sed inpr. Cappadoces, vid. Gothofr. ad Cod.
+Theodos. l. 1. de equis curul. et l. unic. de grege dominico. Præterea
+Silius hic sequitur morem in Circo usitatum, ut quarumcumque quadrigarum
+unius tantum equus, qui præstantissimus erat, et ex quo potissimum
+victoria pendebat, recenseretur, reliqui tres non nominarentur. Atque
+ita, quum hic quatuor aurigæ certarint, Cyrnus, Iberus, Atlas et Durius,
+et unusquisque quadrigas habuisse videatur, ex qualibet tantum unus
+equus memoratur, Lampon, Panchates, Caucasus et Pelorus. Id pluribus
+erudite illustravit Salmas. Exerc. Plin. p.&nbsp;630 (al. 897) «Equi
+Hispani nominantur, tum quod in Hispania hi ludi, tum quod olim, ut et
+hodie, laudatissimi inde petebantur equi;» Dausq. Rector Lamponis est
+Cyrnus (<a class = "crossref" href = "#line16_334">v.&nbsp;334...
+342</a>), Panchatis Iberus (<a class = "crossref" href =
+"#line16_348">v.&nbsp;348... 354</a>) Pelori Durius, et Caucasi Atlas
+(<a class = "crossref" href = "#line16_355">v.&nbsp;355 sq.</a> <a class
+= "crossref" href = "#line16_366">366, 367</a>). Hæc lectoribus in
+Siliana
+<span class = "pagenum notes">310</span>
+certaminis descriptione numquam animo dimittenda sunt, ne ipsis quoque,
+quod doctissimis interpp. contigit, passim perturbata vel mendosa
+videantur, quæ tamen plana sunt et recte se habent.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_329" id = "line16_329"> </a>
+Hos patriæ favor, hos adcendit nobile nomen</p>
+<span class = "pagenum">310</span>
+<span class = "linenum">330</span>
+<p><a name = "line16_330" id = "line16_330"> </a>
+Antiqui stabuli: sunt, quos spes grata fatiget,</p>
+<p><a name = "line16_331" id = "line16_331"> </a>
+Et nova ferre jugum cervix: sunt, cruda senectus</p>
+<p><a name = "line16_332" id = "line16_332"> </a>
+Quos juvet, et longo sonipes spectatus in ævo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_330" id = "not16_330" href = "#line16_330">330 sqq.</a>
+<i>quos spes grata fatiget</i>, quatenus intenti spectant exspectatione
+equi juvenis, qui prima certamina init.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_331" id = "not16_331" href =
+"#line16_331" title = "numerus deest">331.</a>&nbsp;<i>nova ferre jugum
+cervix</i>; Ern. Cf. tamen sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_63">ad I,&nbsp;63</a>.
+&mdash;<i>spes grata</i> victoriæ, in equo juvene posita.
+&mdash;<i>nova ferre</i>, ut <i>vetus bellare</i> sup. <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_565">V,&nbsp;565</a>.
+&mdash;<i>cruda senectus</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_405">ad I,&nbsp;405</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_333" id = "line16_333"> </a>
+Evolat ante omnes, <a href = "#var16_333">rapidoque per aera
+cursu</a></p>
+<p><a name = "line16_334" id = "line16_334"> </a>
+Callaicus <a href = "#var16_334">Lampon</a> fugit, atque ingentia
+tranat</p>
+<span class = "linenum">335</span>
+<p><a name = "line16_335" id = "line16_335"> </a>
+Exsultans spatia, et ventos post terga relinquit.</p>
+<p><a name = "line16_336" id = "line16_336"> </a>
+Conclamant, plausuque fremunt, votique peractam</p>
+<p><a name = "line16_337" id = "line16_337"> </a>
+Majorem credunt <a href = "#var16_337">præcepto limite</a> partem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_333" id = "not16_333" href = "#line16_333">333.</a>
+Confer Virgil. Æn. V,&nbsp;151, 318.
+&mdash;<a name = "not16_334" id = "not16_334" href =
+"#line16_334">334.</a>&nbsp;<i>Callaicus</i>, vid. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_397">ad II, 397</a>.
+&mdash;<i>tranat</i>, vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_662">ad III, 662</a>.
+&mdash;<a name = "not16_335" id = "not16_335" href =
+"#line16_335">335.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_499">v.&nbsp;499</a>; Virg. Æn. XII, 84, et similia passim,
+ubi, exaggeratione poetica, pingitur rapiditas.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_337" id = "not16_337" href = "#line16_337">337.</a>
+<i>præcepto</i>, ante capto, præoccupato, v.&nbsp;<a class = "crossref"
+href = "bookIV.html#var4_802">ad IV, 802, in Var. Lect.</a> et inf.
+<a class = "crossref" href = "#not16_389">ad v.&nbsp;390</a>.
+&mdash;<i>limite</i>, via, spatio, ut <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_267">I,&nbsp;267</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_105">IV, 105</a>, inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_488">v.&nbsp;488</a>; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_338" id = "line16_338"> </a>
+At, quîs interior cura, et prudentia circi</p>
+<p><a name = "line16_339" id = "line16_339"> </a>
+Altior, effusas primo certamine <a href = "#var16_339">vires</a></p>
+<span class = "linenum">340</span>
+<p><a name = "line16_340" id = "line16_340"> </a>
+Damnare, et cassis longe increpitare querelis</p>
+<p><a name = "line16_341" id = "line16_341"> </a>
+Indispensato lassantem corpora nisu:</p>
+<span class = "pagenum">311</span>
+<p><a name = "line16_342" id = "line16_342"> </a>
+«Quo nimius, quo, Cyrne, ruis? (nam Cyrnus agebat)</p>
+<p><a name = "line16_343" id = "line16_343"> </a>
+Verbera dimitte, et revoca moderatus habenas.»</p>
+<p><a name = "line16_344" id = "line16_344"> </a>
+Heu surdas aures! fertur securus equorum,</p>
+<span class = "linenum">345</span>
+<p><a name = "line16_345" id = "line16_345"> </a>
+Nec meminit, quantum campi decurrere restet.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_338" id = "not16_338" href = "#line16_338">338
+seqq.</a>
+Inter artes Circenses erat ne quis initio certaminis omnibus viribus
+uteretur, ne nimis cito spiritus equos deficeret; Drak. coll. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookVIII.html#not8_278">VIII, 278 sqq. (ubi
+vid. not.)</a> inf. vers. 496 seq. Sophocl. Electr. v.&nbsp;735 seq.
+Lucan. IV, 620 sq. et Stat. Theb. VI, 462 sq. ubi vid. Barth. Sic apud
+Tacit. Ann. XIII, 16; <i>quibus altior intellectus</i>. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not16_341" id = "not16_341" href =
+"#line16_341">341.</a>&nbsp;<i>Indispensato nisu</i>, inpetu inmoderato,
+omnibus viribus, sine ordine ac modo, effusis. Ex Stat. l.c.
+intelligitur, eum esse nimium in equos inpetum, quo vires equorum non
+<i>dispensantur</i>, sed, ut <a class = "crossref" href =
+"#line16_381">v.&nbsp;381</a>, repente <i>exhauriuntur</i>; Ern. Bene
+Drak. contulit Liv. XXVII, 50 (ubi vid. Gron.) Plin. VIII, 45; Senec.
+Præf. Contr. I «Nesciebat dispensare vires suas, sed inmoderati
+<span class = "pagenum notes">311</span>
+adversus se imperii fuit.» Et Plin. Paneg. 35: «Quæ singula quantum tibi
+gratiæ dispensata adjecissent? at tu simul omnia profudisti.»
+&mdash;<a name = "not16_342" id = "not16_342" href =
+"#line16_342">342.</a>&nbsp;<i>nimius</i>, nimium, nimio inpetu.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_343" id = "not16_343" href =
+"#line16_343" title = "numerus deest">343.</a>&nbsp;<i>revoca</i>,
+adduc.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_344" id = "not16_344" href = "#line16_344">344.</a>
+<i>securus equorum</i>, de iis non sollicitus, eos nil curans. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_673">XV, 673</a>, et Virg.
+Æn. I,&nbsp;350, ubi vid. Heyne.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_346" id = "line16_346"> </a>
+<a href = "#var16_346">Proximus, a primo distans, quantum æquore
+currus</a></p>
+<p><a name = "line16_347" id = "line16_347"> </a>
+<a href = "#var16_346">Occupat ipse, loci tantum</a>: sed proximus
+ibat</p>
+<p><a name = "line16_348" id = "line16_348"> </a>
+Astur <a href = "#var16_348">Panchates</a>, patrium frons alba
+nitebat</p>
+<p><a name = "line16_349" id = "line16_349"> </a>
+Insigne, et patrio pes omnis concolor albo:</p>
+<span class = "linenum">350</span>
+<p><a name = "line16_350" id = "line16_350"> </a>
+Ingentes animi, membra haud procera, decusque</p>
+<p><a name = "line16_351" id = "line16_351"> </a>
+Corporis exiguum; sed <a href = "#var16_351">tum</a> sibi fecerat
+alas</p>
+<p><a name = "line16_352" id = "line16_352"> </a>
+Concitus, atque ibat campo indignatus habenas.</p>
+<p><a name = "line16_353" id = "line16_353"> </a>
+Crescere sublimem, atque augeri membra putares.</p>
+<p><a name = "line16_354" id = "line16_354"> </a>
+<a href = "#var16_354">Cinyphio rector cocco radiabat Hiberus</a>.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_346" id = "not16_346" href = "#line16_346">346 seq.</a>
+Minus est spatium, quod memorat Homer. Iliad. ψ, 517 seq. quem Nonnus
+Dionys. XXXVII, 470 sq. imitatur; Drak. Color orationis similis Virgil.
+Æn. V,&nbsp;320 seq. et inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_489">v.&nbsp;489&nbsp;seqq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_348" id = "not16_348" href =
+"#line16_348">348&nbsp;sq.</a>
+Conf. Virg. Æn. V,&nbsp;566 sq. et Iliad. ψ, 453.
+&mdash;<a name = "not16_350" id = "not16_350" href =
+"#line16_350">350&nbsp;sq.</a>
+De Asturico equorum genere conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_335">ad III, 335</a>.
+&mdash;<a name = "not16_351" id = "not16_351" href =
+"#line16_351">351.</a>&nbsp;<i>sibi fecerat alas</i>, velocissime
+currebat, ut al.
+&mdash;<i>volare</i>, et ap. Homer. Iliad. ψ, 506; σπεύδοντε πετέσθην.
+&mdash;<a name = "not16_352" id = "not16_352" href =
+"#line16_352">352.</a>&nbsp;<i>indignatus habenas</i>, conf. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#not13_159">ad XIII, 159</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_353" id = "not16_353" href = "#line16_353">353.</a>
+Hoc loquendi genus ortum ex allucinatione visus nostri, qua illa pars
+corporis, quæ prima aerem scindit, major fieri atque adsurgere supra se
+ipsa videtur: sic ut quæ majora concipimus oculis, <i>crescere</i>
+dicuntur, et contra quæ minora adparere incipiunt, <i>decrescere</i>;
+Gronov. Obss. III,&nbsp;1, quem vide. Equus ferox crevisse videbatur,
+quia caput et pedes in altum movebat; ut contra <i>decrescit</i> Lampon
+fessus, demisso capite ac cervice, inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_391">v.&nbsp;391</a>; conf. et inf. <a class = "crossref" href
+= "#line16_374">v.&nbsp;374 sq.</a> <a class = "crossref" href =
+"#line16_394">394, 398</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_442">442, 444</a>.
+&mdash;<a name = "not16_354" id = "not16_354" href =
+"#line16_354">354.</a>&nbsp;<i>Cinyphio cocco</i>, Gætulica purpura. Cf.
+sup <a class = "crossref" href = "#not16_176">ad v.&nbsp;176</a>, et
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#line2_60">II, 60</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">355</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_355" id = "line16_355"> </a>
+Tertius æquata currebat fronte Peloro</p>
+<span class = "pagenum">312</span>
+<p><a name = "line16_356" id = "line16_356"> </a>
+<a href = "#var16_356">Caucasus</a>: ipse asper, nec qui cervicis
+amaret</p>
+<p><a name = "line16_357" id = "line16_357"> </a>
+Adplausæ blandos sonitus, <a href = "#var16_357">clausumque</a>
+cruento</p>
+<p><a name = "line16_358" id = "line16_358"> </a>
+Spumeus admorsu gauderet mandere ferrum.</p>
+<p><a name = "line16_359" id = "line16_359"> </a>
+At, docilis freni et melior parere, Pelorus</p>
+<span class = "linenum">360</span>
+<p><a name = "line16_360" id = "line16_360"> </a>
+Non unquam effusum sinuabat devius axem;</p>
+<p><a name = "line16_361" id = "line16_361"> </a>
+Sed lævo interior stringebat tramite metam.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_355" id = "not16_355" href = "#line16_355">355.</a>
+<i>Caucasus</i> et <i>Pelorus</i>
+<span class = "pagenum notes">312</span>
+equi, diversis quadrigis juncti, <i>currebant æquata fronte</i>, altero
+non superato ab altero, ut eorum magistri, Atlas et Durius inf. <a class
+= "crossref" href = "#line16_378">v.&nbsp;378 sqq.</a> et ap. Sophocl.
+Electr. v.&nbsp;739 sq. Κἀξισώσαντες ζυγὰ Ἠλαυνέτην, ποτ’ ἄλλος, ἄλλοθ’
+ἅτερος Κάρα προβάλλων ἱππιηῶν ὀχημάτων, Drak. Sic et <i>æquo
+discrimine</i>, dixit. Virg. Æn. V,&nbsp;154, et v.&nbsp;157 <i>una ambæ
+junctisque feruntur Frontibus</i>.
+&mdash;<a name = "not16_356" id = "not16_356" href =
+"#line16_356">356</a>&nbsp;<a name = "not16_357" id = "not16_357" href =
+"#line16_356">sq.</a>
+<i>ipse</i>, Caucasus.
+&mdash;<i>cervicis Adplausæ blandos sonitus</i>, quomodo ceteroquin equi
+permulceri amant et gestiunt. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_264">ad IV, 264</a>.
+&mdash;<a name = "not16_358" id = "not16_358" href =
+"#line16_358">358.</a>&nbsp;Cf. Virgil. Æn. IV, 135.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_360" id = "not16_360" href = "#line16_360">360</a>
+<a name = "not16_361" id = "not16_361" href = "#line16_360">seq.</a>
+<i>Pelorus non unquam devius</i>, a proxima ad metam via deflectens,
+<i>axem</i>, currum, <i>effusum sinuabat</i>, h.e. numquam dextrorsum
+evagabatur flexu sinuoso, vel tramite flexuoso, sed recta via,
+<i>interior</i>, versus metam (non exterior, versus patentiora circi
+loca), et <i>lævo tramite</i>, læva parte ac via, quæ brevissima est,
+currum ita flectebat circa <i>metam</i>, ut eam quam proxime raderet,
+vel <i>stringeret</i>. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_24">ad V,&nbsp;24</a>; Hom. Iliad. ψ, 319... 341; Heyne
+et Cerda ad Virg. Æn. V,&nbsp;162, 163, 170, 202, 203; Barth. ad Stat.
+Theb. VI, 440 sq.; Intpp. Ovid. Am. III, <span class =
+"smallcaps">ii</span>, 12; A.&nbsp;A. II, 426, et Fast. V,&nbsp;68;
+Taubneri Ind. in Fast. Ovid. et Gesn. Thes. v. <i>interior</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_362" id = "line16_362"> </a>
+Insignis multa cervice, et plurimus idem</p>
+<p><a name = "line16_363" id = "line16_363"> </a>
+Ludentis per colla jubæ; (mirabile dictu!)</p>
+<p><a name = "line16_364" id = "line16_364"> </a>
+<a href = "#var16_364">Nullus erat pater: ad Zephyri</a> nova flamina
+campis</p>
+<span class = "linenum">365</span>
+<p><a name = "line16_365" id = "line16_365"> </a>
+<a href = "#var16_365">Vettonum</a> eductum genitrix effuderat
+Harpe.</p>
+<p><a name = "line16_366" id = "line16_366"> </a>
+Nobilis hunc Durius stimulabat in æquore currum:</p>
+<span class = "pagenum">313</span>
+<p><a name = "line16_367" id = "line16_367"> </a>
+<a href = "#var16_367">Caucasus</a> antiquo fidebat Atlante
+magistro.</p>
+<p><a name = "line16_368" id = "line16_368"> </a>
+<a href = "#var16_368">Ipsum Ætola, vago Diomedi condita, Tyde</a></p>
+<p><a name = "line16_369" id = "line16_369"> </a>
+Miserat: exceptum Trojana ab origine equorum</p>
+<span class = "linenum">370</span>
+<p><a name = "line16_370" id = "line16_370"> </a>
+<a href = "#var16_370">Tradebant</a>, quos Æneæ Simoentis ad undas</p>
+<p><a name = "line16_371" id = "line16_371"> </a>
+Victor Tydides magnis abduxerat ausis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_362" id = "not16_362" href = "#line16_362">362</a>
+<a name = "not16_363" id = "not16_363" href = "#line16_362">sq.</a>
+<i>multa cervice</i>, longa et crassa, ut <i>plurima cervix</i> ap.
+Virg. Ge. III, 52, ubi v. Heyne.
+&mdash;<i>plurimus jubæ</i>, plurimas vel densas gerens jubas,
+<i>ludentes per colla</i>; cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_442">v.&nbsp;442</a>; Virg. Ge. III, 86, et Æn. XI, 497.
+&mdash;<a name = "not16_364" id = "not16_364" href =
+"#line16_364">364.</a>&nbsp;De equabus Lusitanis ex Zephyro
+concipientibus, et de <i>Vettonibus</i>; v.&nbsp;<a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_378">ad III, 378&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_365" id = "not16_365" href =
+"#line16_365">365.</a>&nbsp;<i>Harpe</i>, h.l. equæ, et sup. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_117">II, 117</a> (ubi v. Var.
+Lect.), virginis bellatricis nomen.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_366" id = "not16_366" href = "#line16_366">366.</a>
+<i>currum</i>, equum, Pelorum, ut ap. Virg. Æn. XII, 287, et Ge.
+I,&nbsp;514: ἅρματα πεισιχάλινα ap. Pind. Pyth. II, 21.
+&mdash;<i>Durius</i> (a Durio,
+<span class = "pagenum notes">313</span>
+Hispaniæ fl., dictus) erat agitator Pelori, et Atlas Caucasi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_368" id = "not16_368" href = "#line16_368">368.</a>
+<i>Ipsum</i> Caucasum.
+&mdash;<i>Ætola Tyde</i> a Diomede <i>condita</i>; v.&nbsp;<a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#not3_366">ad III, 367</a>.
+&mdash;<i>vago</i>, propter tot errores ac peregrinationes, ut <i>vagus
+Hercules</i> ap. Horat. Od. III, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;9.
+&mdash;<a name = "not16_369" id = "not16_369" href =
+"#line16_369">369&nbsp;sqq.</a>
+<i>Caucasus oriundas</i> ab equis Æneæ, a Diomede ad Trojam ablatis, de
+quibus v. Hom. Il. ε, 265 sq., 323 sq.; ψ, 290&nbsp;sq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_372" id = "line16_372"> </a>
+Jamque, fere medium evecti certamine campum,</p>
+<p><a name = "line16_373" id = "line16_373"> </a>
+<a href = "#var16_373">In spatia</a> addebant; nisusque adprendere
+primos</p>
+<p><a name = "line16_374" id = "line16_374"> </a>
+Panchates animosus equos, super altior ire,</p>
+<span class = "pagenum">314</span>
+<span class = "linenum">375</span>
+<p><a name = "line16_375" id = "line16_375"> </a>
+Et præcedentem jam jamque adscendere currum</p>
+<p><a name = "line16_376" id = "line16_376"> </a>
+Pone videbatur, curvatisque ungula prima</p>
+<p><a name = "line16_377" id = "line16_377"> </a>
+Callaicum quatiens pulsabat calcibus axem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_372" id = "not16_372" href = "#line16_372">372.</a>
+<i>medium campum</i> puto dici medium decursum, adeoque tres gyros ac
+dimidium: nam tota decursio septem gyris, vel spatiis continebatur.
+Confecto dimidio decursu vel missu, maxime vero in extremo gyro, non
+initio certaminis (v.&nbsp;<a class = "crossref" href = "#not16_338">ad
+v.&nbsp;338 seq.</a>), aurigæ cursu concitatiore et habenis quam
+laxissimis vehi solebant: et hæc est sententia verborum <i>in spatia
+addebant</i>, quod etiam ex simili loco Hom. Iliad. ψ, 373.
+&mdash;<a name = "not16_373" id = "not16_373" href =
+"#line16_373">373.</a>&nbsp;Intelligitur. Ipsam loquendi formulam Silius
+petiit e Virg. Ge. I,&nbsp;513, ubi interpretes eam vario modo
+expediunt. Plerique, ut et h.l. N.&nbsp;Heins. et Ern. post Serv.
+&mdash;<i>in spatio</i> (v. Var. Lect.) <i>addunt</i> h.e. intendunt,
+augent, scil. cursum. Heyne: <i>addunt</i>, dant scil. se, inmittunt se,
+ruunt, cum impeta feruntur <i>in spatia</i>, h.e. campum, scil. decursum
+(cf. sup. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_539">ad
+I,&nbsp;539</a>). Voss. <i>addunt in spatia</i>, h.e. spatiis, scil.
+spatia, h.e. gyros multiplicant et repetunt. Dausq. h.l. <i>addunt se in
+spatia</i>, insistunt, qua licentior cursus esse potuit, campum
+patentiorem, expatant, ut ap. Festum: «Expatare, in locum patentem se
+dare, sive in spatium se conferre.» Nulla harum rationum est, quæ non
+contorta sit: sed vereor, ut simpliciores dari possint, quam illæ Heynii
+et Vossii, quos vide ad Virgil. l.l.
+&mdash;<i>nisus</i>, connisus, <i>adprendere</i>, consequi (ut
+<i>prendere</i>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_416">v.&nbsp;416</a>), <i>primos equos</i> Cyrni, cujus currui
+<i>Callaicus Lampon</i> junctus erat, unde <i>Callaicum axem</i> et
+<i>Callaicas vires</i>, v.&nbsp;377, <a class = "crossref missing" href
+= "#line16_334" title = "recte 334">332</a>. Conf. <a class = "crossref"
+href = "#line16_333">v.&nbsp;333&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_374" id = "not16_374" href =
+"#line16_374" title = "numerus deest">374.</a>&nbsp;<i>super altior
+ire</i>, superare, præterire, vel id. qd. mox dicitur, «præcedentem jam
+jamque adscendere currum Pone videbatur,» ut ap. Hom. Iliad. ψ, 378 sq.
+Οὐδὲ τι πολλὸν ἀνευθ’ ἔσαν,
+<span class = "pagenum notes">314</span>
+ἀλλὰ μάλ’ ἐγγύς· Αἰεὶ γὰρ δίφρου ἐπιβησομένοισιν ἐΐκτην.
+&mdash;<i>altior</i>, ut mox <i>curvatis calcibus</i>. Ἵπποι ἀερσίποδες,
+et Ὑψός ἀειρόμενοι ῥίμφα πρήσσουσι κέλευθον, Iliad. ψ, 475, 501, et
+Odyss. ν, 83, de cursu citatiore. Cf. inf. <a class = "crossref" href =
+"#not16_389">ad v.&nbsp;390</a>, <a class = "crossref" href =
+"#not16_394">394</a>, <a class = "crossref" href = "#not16_398">398</a>,
+<a class = "crossref" href = "#not16_510">510</a>.
+&mdash;<a name = "not16_376" id = "not16_376" href =
+"#line16_376">376</a>&nbsp;<a name = "not16_377" id = "not16_377" href =
+"#line16_376">seq.</a>
+<i>ungula pulsabat axem</i>, ad naturam scena adumbrata, quum unus
+currus alterum insequens urget et tangit, ut ap. Hom. Iliad. ψ, 763.
+Ὀδυσελὺς θέεν ἐγγύθεν. Αὐτὰρ ὄπισθεν Ἴχνια τύπτε πόδεσσι, et ap. Virg.
+Æn. V,&nbsp;324. <i>Calcem terit jam calce Diores</i>; Ern. Sed vix
+crediderim, verba nostra eo sensu capi posse. Egregie potius, nisi me
+omnia fallunt, depingitur fallacia visus, vel optica, qua equus, in
+cursu effuso <i>primam ungulam et calces curvans</i>, h.e. pedes
+anteriores elevans, procul eum spectantibus <i>videtur currum
+præcedentem adscendere</i>, et <i>quatere</i>, vel <i>pulsare</i>. Cf.
+<a class = "crossref" href = "#not16_353">ad v.&nbsp;353</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_378" id = "line16_378"> </a>
+At postremus Atlas; sed non et segnior ibat</p>
+<p><a name = "line16_379" id = "line16_379"> </a>
+Postremo Durio: pacis de more putares</p>
+<span class = "linenum">380</span>
+<p><a name = "line16_380" id = "line16_380"> </a>
+Æquata fronte et concordi currere freno.</p>
+<p><a name = "line16_381" id = "line16_381"> </a>
+Sensit <a href = "#var16_381">ut</a> exhaustas, qui proximus ibat,
+Hiberus</p>
+<p><a name = "line16_382" id = "line16_382"> </a>
+Callaicas <a href = "#var16_382">Cyrni</a> vires, nec, ut ante,
+salire</p>
+<p><a name = "line16_383" id = "line16_383"> </a>
+Præcipitem currum, et fumantes verbere cogi</p>
+<p><a name = "line16_384" id = "line16_384"> </a>
+Adsiduo violenter equos, ceu monte procella</p>
+<span class = "linenum">385</span>
+<p><a name = "line16_385" id = "line16_385"> </a>
+Quum subita ex alto ruit, usque ad colla repente</p>
+<p><a name = "line16_386" id = "line16_386"> </a>
+Cornipedum protentus, et in capita ardua pendens,</p>
+<p><a name = "line16_387" id = "line16_387"> </a>
+Concitat ardentem, quod ferret lora secundus,</p>
+<span class = "pagenum">315</span>
+<p><a name = "line16_388" id = "line16_388"> </a>
+Panchaten, vocesque addit cum verbere mixtas:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_378" id = "not16_378" href = "#line16_378">378</a>
+<a name = "not16_379" id = "not16_379" href = "#line16_378">sq.</a>
+Atlas et Durius postremi et una, juxta se, <i>æquatis</i> equorum
+<i>frontibus</i> (<a class = "missing" name = "not16_380" id =
+"not16_380" href = "#line16_380" title = "numerus deest">v.&nbsp;380</a>), vehebantur. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#not16_355">ad v.&nbsp;355</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_381" id = "not16_381" href = "#line16_381">381.</a>
+<i>proximus</i> Cyrno. <i>exhaustas</i> esse <i>vires Callaicas
+Cyrni</i>, h.e. equi Callaici, Lamponis, cujus magister erat Cyrnus.
+Conf. <a class = "crossref" href = "#line16_334">v.&nbsp;334</a> et
+<a class = "crossref" href = "#line16_342">342</a>.
+&mdash;<a name = "not16_382" id = "not16_382" href =
+"#line16_382">382</a>&nbsp;<a name = "not16_383" id = "not16_383" href =
+"#line16_382">sq.</a>
+<i>salire Præcipitem currum</i>, ut ἅρματα ἀίξασκε μετήορα, Iliad. ψ,
+369. Conf. Virg. Ge. III, 108&nbsp;sq.
+&mdash;<i>fumantes</i> sudore, ut ap. Virg. Ge. III, 515.
+&mdash;<a name = "not16_384" id = "not16_384" href =
+"#line16_384">384.</a>&nbsp;Videtur poeta repentini inpetus, quo Iberus
+ad <i>colla cornipedum protentus</i> fuit, notionem exaggerare voluisse:
+at quis non sentiat, <i>procello ex monte ruentis</i> imaginem ineptam
+huic consilio atque ex ornandi cupidine ortam? Ita bene Ern.
+&mdash;<a name = "not16_385" id = "not16_385" href =
+"#line16_385">385</a>&nbsp;<a name = "not16_386" id = "not16_386" href =
+"#line16_385">sqq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVIII.html#line8_281">VIII, 281</a>
+et ibi not.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_387" id = "not16_387" href =
+"#line16_387" title = "numerus deest">387.</a>&nbsp;<i>ardentem</i>
+Panchatem equum cum indignatione, <i>quod ferret lora secundus</i>, quod
+adhuc secundus esset, nec dum primus evadere potuerit; Drak.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_389" id = "line16_389"> </a>
+«Tene, Astur, certante feret quisquam æquore palmam</p>
+<span class = "linenum">390</span>
+<p><a name = "line16_390" id = "line16_390"> </a>
+Erepto? consurge, vola, perlabere <a href = "#var16_390">campum</a></p>
+<p><a name = "line16_391" id = "line16_391"> </a>
+Adsuetis velox pennis; decrescit anhelo</p>
+<p><a name = "line16_392" id = "line16_392"> </a>
+Pectore consumtus Lampon, nec restat hianti,</p>
+<p><a name = "line16_393" id = "line16_393"> </a>
+<a href = "#var16_393">Quem ferat</a> ad metas, jam spiritus.» Hæc ubi
+dicta,</p>
+<p><a name = "line16_394" id = "line16_394"> </a>
+Tollit se sonipes, ceu tunc e carcere primo</p>
+<span class = "pagenum">316</span>
+<span class = "linenum">395</span>
+<p><a name = "line16_395" id = "line16_395"> </a>
+Conriperet spatium, et, nitentem obponere <a href =
+"#var16_395">curvos</a></p>
+<p><a name = "line16_396" id = "line16_396"> </a>
+Aut æquare gradus, Cyrnum post terga relinquit.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">315</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_389" id = "not16_389" href = "#line16_389">389</a>
+<a name = "not16_390" id = "not16_390" href = "#line16_389">seq.</a>
+Cf. Hom. Iliad. ψ, 403 sq. et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_265">ad IV, 265 sq.</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_166">V,&nbsp;166 seq.</a> Dictionem <i>eripere
+æquor</i>, seu <i>campum</i> ex lapide antiquo apud Gruter. p.&nbsp;337,
+illustrant Salmas. ad Solin. p.&nbsp;635, 636 (al. 905) et Gronov. ad
+Tac. Ann. I,&nbsp;63 pr., ubi hæc ejus nota est: «Genus loquendi e circo
+petitum. Ubi quum quatuor currus ad carceres starent, si primo ostio
+missus palmam meruisset, dicebant, <i>occupavit et vicit</i>; occupatio
+enim est eorum, qui in vacua veniunt primi: si secundo, <i>successit et
+vicit</i>: si tertio, <i>eripuit</i> (scil. campum præcedentibus) <i>et
+vicit</i>. Idem Silius sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_337">vers. 337</a>, <i>præripere</i> (seu <i>præcipere</i>)
+<i>limitem</i> dicit de primo, quod Manilio est <i>præcludere
+circum</i>, lib. V,&nbsp;79 seq. <i>Vel prima tenentem Agmina in
+obliquum</i> (quod Silius repræsentat inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_406">v.&nbsp;406 sq.</a>) <i>currus agitare malignos</i> (scil.
+in adversarium, cui hanc moram objiciunt). <i>Obstantemque mora totum
+præcludere circum</i>, in quo nullum adversario locum dat antevertendi
+aut laudem in eo quærendi.» Hinc Drak. h.l. ita interpretatur: «Iberus,
+qui secundus erat agitator, conspiciens, prægressos Cyrni, primi
+agitatoris, equos spiritu jam defici, equum suum adhortatur, ne pati
+velit, quemquam alium se certante palmam ferre, <i>erepto</i> quamquam
+<i>campo</i>, i.e. licet primo ostio emissus non sit, sed ut potius nunc
+omnibus viribus adnitatur, eumque prævertere conetur. <i>Eripuit</i>
+itaque hic <i>campum</i> agitator, qui, primo ostio emissus, omnes post
+terga relinquit, ut supra <a class = "crossref" href =
+"#line16_337">v.&nbsp;337</a>. Non nego tamen tertium aliumve quem
+agitatorem <i>campum eripuisse</i> dici posse, si alios prioribus ostiis
+missos prægressus fuerit; sed ea nunc non est mens Silii.» Enimvero
+contorta est ratio illa, <i>erepto</i> quamquam <i>campo</i>, et multo
+simplicior hæc: num <i>quisquam feret palmam æquore erepto</i> tibi,
+h.e. dum te cursu præverterit? Conf. I,&nbsp;331 et 422.
+&mdash;<i>Astur</i> Panchates. Conf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_348">v.&nbsp;348&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<i>consurge</i>, altius pedes tolle, h.e. curre velocius, unde
+<i>tollit se sonipes</i>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_394">v.&nbsp;394</a>; cf. <a class = "crossref" href =
+"#not16_374">ad v.&nbsp;374</a>.
+&mdash;<i>vola, perlabere campum pennis</i>, ut τὼ δὲ σπεύδοντε
+πετέσθην, Iliad. ψ, 506.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_391" id = "not16_391" href =
+"#line16_391" title = "numerus deest">391.</a>&nbsp;<i>Adsuetis
+pennis</i>, h.e. rapiditate tibi adsueta.
+&mdash;<a href = "#line16_391">391.</a>&nbsp;<i>Decrescit</i>; v. sup.
+<a class = "crossref" href = "#not16_353">ad v.&nbsp;353</a>.
+&mdash;<a name = "not16_394" id = "not16_394" href =
+"#line16_394">394.</a>&nbsp;<i>primo</i>, primum, <i>e carcere</i>,
+<span class = "pagenum notes">316</span>
+unde initium cursus.
+&mdash;<a name = "not16_395" id = "not16_395" href =
+"#line16_395">395</a>&nbsp;<a name = "not16_396" id = "not16_396" href =
+"#line16_395">seq.</a>
+<i>Conriperet spatium</i>, stadium, vel campum. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_570">ad I,&nbsp;570</a>. Panchates
+subito prægressus currum Cyrni, frustratur artem, quam ille parabat, et
+de qua Salmas. in Exerc. Plin. p.&nbsp;636, ita disputat:
+«<i>Obponere</i> est verbum ex arte circensi, et quidem proprium
+præcedenti aurigæ. Quum enim, qui præverterat, et primus erat, nimis
+premeretur a sequenti curru, nec alia arte aut vi vitare posset, ne ipse
+præverteretur, currum obliquum subito <i>obponebat</i>; quo facto
+instantis et incumbentis aurigæ currus, dum nimio inpetu ferretur,
+inpactus sæpe frangebatur, vel evertebatur excutiebaturque quadriga,
+quod ipse Silius disertius exponit, <a class = "crossref" href =
+"#line16_405">v.&nbsp;405 seq.</a> et Nonn. Dionys. XXXVII, 249 seq.;
+cf. et Manil. V,&nbsp;80, de quo loco v. sup. <a class = "crossref" href
+= "#not16_389">ad v.&nbsp;390</a>.»
+&mdash;<i>curvos gradus</i>, gressus equorum, h.e. equos, seu currum, ut
+ap. Manil. I,&nbsp;740; <i>curvæ quadrigæ</i> dicuntur, quæ a recta via
+deflectunt, et inf. <a class = "crossref" href = "#line16_406">vers.
+406</a>: <i>obliquum conversis habenis</i>, vel ap. Manil. V,&nbsp;80,
+<i>in obliquum currus agitare</i>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_397" id = "line16_397"> </a>
+Confremit et cælum, et percussus vocibus altis</p>
+<p><a name = "line16_398" id = "line16_398"> </a>
+Spectantum circus: fertur sublime per auras</p>
+<p><a name = "line16_399" id = "line16_399"> </a>
+Altius adtollens cervicem victor ovantem</p>
+<span class = "linenum">400</span>
+<p><a name = "line16_400" id = "line16_400"> </a>
+Panchates, sociosque trahit prior ipse jugales.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_397" id = "not16_397" href = "#line16_397">397.</a>
+Conf. Hom. Iliad. ψ, 766, 767; Virg. Æn. V,&nbsp;148 seq.; 227, 228,
+inf. <a class = "crossref" href = "#line16_419">v.&nbsp;419</a> et sup.
+<a class = "crossref" href = "#line16_303">vers. 303</a>, <a class =
+"crossref" href = "#line16_314">314</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_336">336</a>.
+&mdash;<a name = "not16_398" id = "not16_398" href =
+"#line16_398">398&nbsp;sq.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "#not16_374">ad v.&nbsp;374</a>.
+&mdash;<a name = "not16_400" id = "not16_400" href =
+"#line16_400">400.</a>&nbsp;<i>socios jugales</i>, equos iisdem
+quadrigis junctos. Conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#not15_212">ad XV, 212</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_401" id = "line16_401"> </a>
+At postremus Atlas, Durius postremus in orbem</p>
+<p><a name = "line16_402" id = "line16_402"> </a>
+Exercent <a href = "#var16_402">artes</a>, lævos nunc adpetit ille</p>
+<p><a name = "line16_403" id = "line16_403"> </a>
+Conatus, nunc ille premit, <a href = "#var16_403">certatque</a>
+subire</p>
+<p><a name = "line16_404" id = "line16_404"> </a>
+Dexter, et alterni nequidquam fallere tentant;</p>
+<span class = "linenum">405</span>
+<p><a name = "line16_405" id = "line16_405"> </a>
+Donec, confisus <a href = "#var16_405">primævæ flore juventæ</a>,</p>
+<p><a name = "line16_406" id = "line16_406"> </a>
+Obliquum Durius conversis pronus habenis</p>
+<p><a name = "line16_407" id = "line16_407"> </a>
+Obposuit currum, atque eversum propulit axem</p>
+<span class = "pagenum">317</span>
+<p><a name = "line16_408" id = "line16_408"> </a>
+Atlantis senio invalidi, sed justa querentis:</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_401" id = "not16_401" href = "#line16_401">401.</a>
+<i>in orbem</i>, alterni.
+&mdash;<a name = "not16_402" id = "not16_402" href =
+"#line16_402">402</a>&nbsp;<a name = "not16_403" id = "not16_403" href =
+"#line16_402">seq.</a>
+<i>lævos adpetit Conatus</i>, a læva parte prætervehi conatur.
+&mdash;<i>nunc ille premit</i>, instat huic, et <i>dexter</i>, a dextra
+parte, <i>certat subire</i>, eum prævertere.
+&mdash;<a name = "not16_405" id = "not16_405" href =
+"#line16_405">405.</a>&nbsp;<i>primævæ flore juventæ</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_61">ad I,&nbsp;61</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_376">376</a>, et Klotz. ad Tyrt. pag.
+68&nbsp;seq.
+&mdash;<a name = "not16_406" id = "not16_406" href =
+"#line16_406">406&nbsp;sqq.</a>
+Vid. <a class = "crossref" href = "#not16_395">ad v.&nbsp;395</a>.
+<span class = "pagenum notes">317</span>
+&mdash;<a name = "not16_408" id = "not16_408" href =
+"#line16_408">408.</a>&nbsp;<i>justa</i>, jure.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_409" id = "line16_409"> </a>
+«Quo ruis? aut quinam hic rabidi certaminis est mos?</p>
+<span class = "linenum">410</span>
+<p><a name = "line16_410" id = "line16_410"> </a>
+Et nobis et equis letum commune laboras.»</p>
+<p><a name = "line16_411" id = "line16_411"> </a>
+Dumque ea proclamat, perfracto volvitur axe</p>
+<p><a name = "line16_412" id = "line16_412"> </a>
+Cernuus, ac pariter fusi (miserabile) campo</p>
+<p><a name = "line16_413" id = "line16_413"> </a>
+Discordes sternuntur equi: quatit æquore aperto</p>
+<p><a name = "line16_414" id = "line16_414"> </a>
+Lora suis victor, mediaque Pelorus arena</p>
+<span class = "linenum">415</span>
+<p><a name = "line16_415" id = "line16_415"> </a>
+Surgere nitentem fugiens Atlanta reliquit.</p>
+<p><a name = "line16_416" id = "line16_416"> </a>
+Nec longum Cyrni defessos prendere currus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_409" id = "not16_409" href = "#line16_409">409.</a>
+<i>certaminis mos</i>; cf. Bentl. ad Hor. Od. I,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">x</span>,&nbsp;4.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_410" id = "not16_410" href = "#line16_410">410.</a>
+<i>laboras</i>, paras, moliris, ut inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_508">vers. 508</a>; Drak. exponit: Circensi labore (ut de ludis
+<a class = "crossref" href = "#line16_328">v.&nbsp;328</a>, <a class =
+"crossref" href = "#line16_494">494</a>), agitatione currus tui nobis
+mortem paras, nos in periculum mortis adducis.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_414" id = "not16_414" href = "#line16_414">414.</a>
+<i>victor</i> Durius <i>quatit lora suis</i> equis, incitat eos acrius,
+laxatis frenis, ut dum Atlas dejectus in arena serpat, campum apertum
+petant; Ern. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_439">v.&nbsp;439</a>.
+&mdash;<i>Pelorus</i>, equus Durii (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_366">v.&nbsp;366</a>), non Iberi, quod putabat Barth. Adv.
+X,&nbsp;7.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_416" id = "not16_416" href = "#line16_416">416.</a>
+<i>Nec longum</i>, non ita multo post.
+&mdash;<i>prendere</i>, prendit, adsequitur (ut <a class = "crossref"
+href = "#line16_373">v.&nbsp;373</a>). Durius, vel Pelorus Cyrnum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_417" id = "line16_417"> </a>
+Hunc quoque, cunctantem et sero moderamina equorum</p>
+<p><a name = "line16_418" id = "line16_418"> </a>
+Discentem, rapido prætervolat incitus axe:</p>
+<p><a name = "line16_419" id = "line16_419"> </a>
+Inpellit currum clamor vocesque faventum.</p>
+<span class = "linenum">420</span>
+<p><a name = "line16_420" id = "line16_420"> </a>
+Jamque etiam dorso atque humeris trepidantis Hiberi</p>
+<p><a name = "line16_421" id = "line16_421"> </a>
+Ora superposuit sonipes, flatusque vapore</p>
+<p><a name = "line16_422" id = "line16_422"> </a>
+Terga premi, et spumis auriga calescere sentit.</p>
+<p><a name = "line16_423" id = "line16_423"> </a>
+Incubuit campo Durius, misitque citatos</p>
+<p><a name = "line16_424" id = "line16_424"> </a>
+Verbere quadrupedes, nec frustra: æquare videtur,</p>
+<span class = "linenum">425</span>
+<p><a name = "line16_425" id = "line16_425"> </a>
+Aut etiam æquavit juga præcedentia dexter.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_417" id = "not16_417" href = "#line16_417">417</a>
+<a name = "not16_418" id = "not16_418" href = "#line16_417">seq.</a>
+<i>Discentem moderamina equorum</i>, moderatiore cursu, non, ut antea
+(<a class = "crossref" href = "#line16_333">v.&nbsp;333 sq.</a>), nimio
+impetu, vehentem, <i>sero</i>, fessis jam equis, de quo v. sup. <a class
+= "crossref" href = "#line16_381">v.&nbsp;381 sq.</a>, <a class =
+"crossref" href = "#line16_391">391&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_419" id = "not16_419" href =
+"#line16_419">419.</a>&nbsp;Conf. <a class = "crossref" href =
+"#not16_397">ad v.&nbsp;397</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_420" id = "not16_420" href = "#line16_420">420 sq.</a>
+Imitat Hom. Iliad. ψ, 380 seq., et 765; Drak. contulit Virg. Ge. III,
+111; Nonn. Dionys. XXXVII, 628 sq.; Stat. Theb. VI, 603 sq.; Ovid. Met.
+V,&nbsp;616&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_423" id = "not16_423" href = "#line16_423">423.</a>
+<i>Incubuit campo</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_666">IV, 666</a>, ubi v. not.
+&mdash;<a name = "not16_424" id = "not16_424" href =
+"#line16_424">424</a>&nbsp;<a name = "not16_425" id = "not16_425" href =
+"#line16_424">sq.</a>
+<i>æquare videtur, Aut etiam æquavit</i>, eleganter, judice Drak. ut ap.
+Stat. Theb. V,&nbsp;599 sq., et Senec. Phœn. v.&nbsp;427, ubi plurima
+exempla congessit Gronov.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_426" id = "line16_426"> </a>
+Adtonitus tum spe tanta, «Genitore, Pelore.</p>
+<p><a name = "line16_427" id = "line16_427"> </a>
+Te Zephyro eductum nunc nunc ostendere tempus.</p>
+<span class = "pagenum">318</span>
+<p><a name = "line16_428" id = "line16_428"> </a>
+Discant, qui pecudum ducunt ab origine nomen,</p>
+<p><a name = "line16_429" id = "line16_429"> </a>
+Quantum divini <a href = "#var16_429">præcellat</a> seminis ortus.</p>
+<span class = "linenum">430</span>
+<p><a name = "line16_430" id = "line16_430"> </a>
+Victor dona dabis, statuesque altaria patri.»</p>
+<p><a name = "line16_431" id = "line16_431"> </a>
+Et, ni successu nimio lætoque <a href = "#var16_431">pavore</a></p>
+<p><a name = "line16_432" id = "line16_432"> </a>
+Proditus elapso foret inter verba flagello,</p>
+<p><a name = "line16_433" id = "line16_433"> </a>
+Forsan sacrasset Zephyro, quas voverat, aras.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_426" id = "not16_426" href = "#line16_426">426</a>
+<a name = "not16_427" id = "not16_427" href = "#line16_426">seq.</a>
+Verba Durii, quibus Pelorum, equam
+<span class = "pagenum notes">318</span>
+suum, incitat. <i>Genitore Zephyro eductum</i>; cf. sup. <a class =
+"crossref" href = "#line16_364">v.&nbsp;364&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_428" id = "not16_428" href = "#line16_428">428.</a>
+<i>ducunt nomen</i>; v. Heins. ad Ovid. Fast. III, 387.
+&mdash;<i>pecudum ab origine</i> vulgari.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_431" id = "not16_431" href = "#line16_431">431.</a>
+Imitat. Hom. Iliad. ψ, 382 sq. sed sine deorum ministerio.
+&mdash;<i>læto pavore</i>, acuta antithesis, cujus vim ut adsequamur,
+cogitemus necesse est Durium mixta metu eventus lætitia adfectum et
+consternatum, gaudiam inter cordis pulsus <ins class = "correction"
+title = "‘sensissse’ legitur">sensisse</ins>, ut fit in spe propinquæ,
+at nondum præsentis victoriæ; Ern. Durius præ gaudio nimio successu
+consternatus et confusus; N.&nbsp;Heins. Cf. <a class = "crossref" href
+= "#line16_479">v.&nbsp;479</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_514">514</a> inpr. supra <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_215">ad III, 215</a>, et Heyne ad Virg. Ge. III, 105
+seq., et Æn. V,&nbsp;575.
+&mdash;<a name = "not16_432" id = "not16_432" href =
+"#line16_432">432.</a>&nbsp;<i>Proditus</i>, destitutus ope
+<i>flagelli</i>, quod ipsi, <i>inter verba</i>, hæc cum ardore dicenti
+<i>elapsum</i> erat, manu exciderat. Cf. sup. <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#not2_247">ad II, 247</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_434" id = "line16_434"> </a>
+Tum vero infelix, veluti delapsa corona</p>
+<span class = "linenum">435</span>
+<p><a name = "line16_435" id = "line16_435"> </a>
+Victoris capiti foret, in se versus ab ira,</p>
+<p><a name = "line16_436" id = "line16_436"> </a>
+Auratam medio <a href = "#var16_436">discindit</a> pectore vestem,</p>
+<p><a name = "line16_437" id = "line16_437"> </a>
+Ac lacrimæ simul et questus ad sidera fusi:</p>
+<p><a name = "line16_438" id = "line16_438"> </a>
+Nec jam subducto parebat verbere currus.</p>
+<p><a name = "line16_439" id = "line16_439"> </a>
+Pro stimulis dorso quatiuntur inania lora.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_438" id = "not16_438" href = "#line16_438">438.</a>
+<i>subducto verbere</i>, amisso flagello: unde mox <i>inania lora</i>
+dicuntur, quatenus sine flagello sola non subficiebant equis moderandis;
+Ern.
+&mdash;<a name = "not16_439" id = "not16_439" href =
+"#line16_439">439.</a>&nbsp;<i>stimulis</i>, flagello, quo equi
+incitantur, ut ἄνευ κέντροιο θέοντες ap Hom. Iliad. ψ, 387. Cf. sup.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_113">ad I,&nbsp;113</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">440</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_440" id = "line16_440"> </a>
+Interea <a href = "#var16_440">metis</a>, certus jam laudis, agebat</p>
+<p><a name = "line16_441" id = "line16_441"> </a>
+Sese Panchates, et præmia prima petebat</p>
+<p><a name = "line16_442" id = "line16_442"> </a>
+Arduus; effusas lenis per colla, per armos</p>
+<p><a name = "line16_443" id = "line16_443"> </a>
+Ventilat aura jubas: tum, mollia crura superbi</p>
+<p><a name = "line16_444" id = "line16_444"> </a>
+Adtollens gressus, magno clamore triumphat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_440" id = "not16_440" href = "#line16_440">440.</a>
+<i>metis</i>, ad metam.
+&mdash;<a name = "not16_442" id = "not16_442" href =
+"#line16_442">442&nbsp;sqq.</a>
+<i>Arduus</i>, superbus quasi et elatus victoria.
+&mdash;<i>effusas... jubas</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_363">v.&nbsp;363</a>. Χαῖται δ’ ἐῤῥώοντο μετὰ πνοιῆς άνέμοιο,
+Iliad. ψ, 367.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_443" id = "not16_443" href =
+"#line16_443" title = "numerus deest">443.</a>&nbsp;<i>mollia crura
+superbi Adtollens gressus</i>, ut ap. Virg. Ge. III,
+<span class = "pagenum notes">319</span>
+76, ubi v. Heyne, qui tamen non ad superbiam refert, quo certe h.l.
+spectat.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">319</span>
+<span class = "linenum">445</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_445" id = "line16_445"> </a>
+Par donum solido argento cælata bipennis</p>
+<p><a name = "line16_446" id = "line16_446"> </a>
+Omnibus, <a href = "#var16_446">at</a> vario distantia cetera
+honore.</p>
+<p><a name = "line16_447" id = "line16_447"> </a>
+Primus equum volucrem, Massyli munera regis</p>
+<p><a name = "line16_448" id = "line16_448"> </a>
+Haud spernenda, tulit: tulit <a href = "#var16_448">huic</a> virtute
+secundus</p>
+<p><a name = "line16_449" id = "line16_449"> </a>
+E Tyria, quæ multa jacet, duo pocula, præda,</p>
+<span class = "linenum">450</span>
+<p><a name = "line16_450" id = "line16_450"> </a>
+Aurifero perfusa Tago: villosa leonis</p>
+<p><a name = "line16_451" id = "line16_451"> </a>
+Terga feri, et cristis horrens Sidonia cassis</p>
+<p><a name = "line16_452" id = "line16_452"> </a>
+Tertius inde honor: <a href = "#var16_452">et</a> postremo munere
+<a href = "#var16_452">Atlanta</a>,</p>
+<p><a name = "line16_453" id = "line16_453"> </a>
+Quamvis perfracto senior subsederat axe,</p>
+<p><a name = "line16_454" id = "line16_454"> </a>
+<a href = "#var16_454">Adcitum</a> donat ductor, miseratus et ævum</p>
+<span class = "linenum">455</span>
+<p><a name = "line16_455" id = "line16_455"> </a>
+Et <a href = "#var16_455">sortem casus</a>: famulus florente juventa</p>
+<span class = "pagenum">320</span>
+<p><a name = "line16_456" id = "line16_456"> </a>
+Huic datur, adjuncto gentilis honore galeri.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_445" id = "not16_445" href = "#line16_445">445</a>
+<a name = "not16_446" id = "not16_446" href = "#line16_445">sq.</a>
+Sic et Æneas non victoribus solum, sed etiam omnibus, qui cursu
+certarent, proponit præmium duo jacula et <i>argento cœlatam
+bipennem</i>, deinde victoribus alia propria, ap. Virg. Æneid.
+V,&nbsp;305 sqq.; Drak.
+&mdash;<i>argento cælatam bipennem</i>; confer. Heyne. ad Virg. l.c.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_447" id = "not16_447" href = "#line16_447">447.</a>
+Recte illi, qui curuli certamine vicerit, equum proponi præmium, monet
+Drak. ut ap. Hom. Iliad. ψ, 265 sq.; Virg. Æneid. V,&nbsp;310; Stat.
+Theb. VI, 644.
+&mdash;<i>munera Massyli regis</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_321">ad V,&nbsp;321</a>.
+&mdash;<i>Massyli regis</i>, Syphacis. Vid. sup. <a class = "crossref"
+href = "#line16_170">v.&nbsp;170&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_448" id = "not16_448" href =
+"#line16_448">448.</a>&nbsp;<i>virtute secundus</i>, ut ap. Virg. Æn.
+V,&nbsp;258.
+&mdash;<a name = "not16_449" id = "not16_449" href =
+"#line16_449">449</a>&nbsp;<a name = "not16_450" id = "not16_450" href =
+"#line16_449">sq.</a>
+<i>duo pocula</i>, ut ap. Hom. Iliad. χ,&nbsp;656, 741; Virgil. Æn.
+V,&nbsp;535 sq.; Stat. Theb. VI, 531&nbsp;seq.
+&mdash;<i>Aurifero pocula perfusa Tago</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#line2_404">II, 404</a>.
+&mdash;<a name = "not16_451" id = "not16_451" href =
+"#line16_451">451.</a>&nbsp;<i>Sidonia cassis</i>, ut <i>Argolica
+galea</i>, ap. Virg. Æn. V,&nbsp;314.
+&mdash;<a name = "not16_452" id = "not16_452" href =
+"#line16_452">452.</a>&nbsp;<i>honor</i>, donum, quod honori est ei, cui
+datur, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;249, 308; cf. <a class = "crossref" href
+= "bookIX.html#not9_199">ad IX, 199</a>.
+&mdash;<a name = "not16_453" id = "not16_453" href =
+"#line16_453">453.</a>&nbsp;<i>perfracto axe</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "#line16_411">v.&nbsp;411&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<i>subsederat</i>, substiterat in cursu.
+&mdash;<a name = "not16_454" id = "not16_454" href =
+"#line16_454">454.</a>&nbsp;<i>Adcitum</i>, quia miser homo, pudore
+captus, non sponte adcedebat.
+&mdash;<i>miseratus casum</i>, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;350, <ins class
+= "correction" title = "‘et et’ legitur">et</ins> Hom. Iliad. ψ, 534.
+&mdash;<a name = "not16_455" id = "not16_455" href =
+"#line16_455">455.</a>&nbsp;Atlanti etiam, quamvis victo, donum datur,
+et quidem <i>famulus</i>, ut serva ap. alios poetas: cur autem ap.
+Nostrum servus, non liquet. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_552">v.&nbsp;552 seq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_571">571</a>; Hom. Iliad. ψ, 534 seq.; 656, 704 sq.; Virg. Æn.
+V,&nbsp;282 seq.; Stat. Theb. VI, 548 seq. Serva etiam præmium victoris
+inf.
+<span class = "pagenum notes">320</span>
+<a class = "crossref" href = "#line16_568">v.&nbsp;568</a>, et ap. Hom.
+Iliad. ψ, 262&nbsp;sq.
+&mdash;<a name = "not16_456" id = "not16_456" href =
+"#line16_456">456.</a>&nbsp;<i>gentilis galeri</i>; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_404">I,&nbsp;404</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_457" id = "line16_457"> </a>
+His actis ductor <a href = "#var16_457">læta</a> ad certamina plantæ</p>
+<p><a name = "line16_458" id = "line16_458"> </a>
+Invitat, positisque adcendit pectora donis:</p>
+<p><a name = "line16_459" id = "line16_459"> </a>
+«Hanc primus galeam (hac acies terrebat Hiberas</p>
+<span class = "linenum">460</span>
+<p><a name = "line16_460" id = "line16_460"> </a>
+Hasdrubal); hunc ensem, cui proxima gloria <a href =
+"#var16_460">cursus</a>,</p>
+<p><a name = "line16_461" id = "line16_461"> </a>
+Adcipiet; cæso pater hunc detraxit Hyempsæ.</p>
+<p><a name = "line16_462" id = "line16_462"> </a>
+Tertius extremam tauro solabere palmam.</p>
+<p><a name = "line16_463" id = "line16_463"> </a>
+Cetera contenti <a href = "#var16_463">discedent</a> turba duobus</p>
+<p><a name = "line16_464" id = "line16_464"> </a>
+Quisque ferox jaculis, quæ dat gentile metallum.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_457" id = "not16_457" href = "#line16_457">457...
+526.</a>
+Conf. Hom. Iliad. ψ, 740 seq., et Virg. Æn. V,&nbsp;286 sqq. Silius
+tamen hanc rem, a summis jam poetis tractatam, maxime nec sine arte ac
+ingenio variavit.
+&mdash;<i>plantæ</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line16_297">v.&nbsp;297</a>.
+&mdash;<a name = "not16_458" id = "not16_458" href =
+"#line16_458">458.</a>&nbsp;<i>positis donis</i>, ut ἄλλα τίθει
+ταχυτῆτος ἄεθλα, Iliad. ψ, 740, et πυγμαχίης θῆκεν ἄεθλα, v.&nbsp;653;
+cf. Virg. Æneid. V,&nbsp;292, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_267">ad IV, 267</a>.
+&mdash;<i>galea</i> Hasdrubalis, et <i>ensis</i> Hyempsæ spolium. Cf.
+Il. ψ, 560, 808, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_321">ad V,&nbsp;321&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_460" id = "not16_460" href =
+"#line16_460">460.</a>&nbsp;Cf. Iliad. ψ, 807.
+&mdash;<a name = "not16_461" id = "not16_461" href =
+"#line16_461">461.</a>&nbsp;<i>pater</i> meus, Scipio.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_462" id = "not16_462" href = "#line16_462">462.</a>
+<i>tauro</i>, ut inf. 550, et Iliad. ψ, 750.
+&mdash;<i>solabere tauro palmam</i>, doctius quam <i>solatia victo</i>,
+ap. Virg. Æneid. V,&nbsp;367.
+&mdash;<i>palmam</i>, de eo, qui tertio loco vincit. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not16_503">ad v.&nbsp;503</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_463" id = "not16_463" href = "#line16_463">463 sq.</a>
+<i>Cetera contenti discedent turba</i>, etc. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookV.html#not5_495">ad V,&nbsp;495</a>, et Cort. ad Sallust.
+B.&nbsp;C. c. 43.
+&mdash;<i>duobus jaculis</i>, ut ap. Virg. Æn. V,&nbsp;306.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_464" id = "not16_464" href =
+"#line16_464" title = "numerus deest">464.</a>&nbsp;<i>gentile
+metallum</i>, metalla Hispaniæ. Cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_526">v.&nbsp;526</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">465</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_465" id = "line16_465"> </a>
+Fulgentes pueri Tartessos et Hesperos ora</p>
+<p><a name = "line16_466" id = "line16_466"> </a>
+Ostendere simul vulgi clamore secundo.</p>
+<p><a name = "line16_467" id = "line16_467"> </a>
+Hos Tyriæ misere domo patria incluta Gades.</p>
+<p><a name = "line16_468" id = "line16_468"> </a>
+<a href = "#var16_468">Mox subit, adspersus</a> prima lanugine
+malas,</p>
+<p><a name = "line16_469" id = "line16_469"> </a>
+Bæticus: hoc dederat <a href = "#var16_469">puero cognomen ab
+amne</a></p>
+<span class = "linenum">470</span>
+<p><a name = "line16_470" id = "line16_470"> </a>
+Corduba; et haud <a href = "#var16_470">parvo certamina</a> læta
+fovebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_465" id = "not16_465" href = "#line16_465">465.</a>
+Nomina eorum, qui certant, desumta ab Hispaniæ oppidis, fluviis, et
+tractibus. Cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#var1_306">ad
+I,&nbsp;306, in Var. Lect.</a>
+&mdash;<i>Fulgentes</i>, conspicui facie et flore ætatis, vel, ut
+<a class = "crossref" href = "#line16_471">v.&nbsp;471</a>.
+&mdash;<i>fulgore nivali corporis</i>.
+&mdash;<a name = "not16_466" id = "not16_466" href =
+"#line16_466">466.</a>&nbsp;Cf. Virgil. Æn. V,&nbsp;337&nbsp;sq.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_467" id = "not16_467" href = "#line16_467">467.</a>
+<i>Tyriæ Gades</i>; v. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_4">ad III,&nbsp;4</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#not3_396">396... 399</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_468" id = "not16_468" href = "#line16_468">468.</a>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#line7_691">VII, 691</a>,
+ibique not.
+&mdash;<a name = "not16_469" id = "not16_469" href =
+"#line16_469">469.</a>&nbsp;<i>ab amne</i> Bæti.
+&mdash;<a name = "not16_470" id = "not16_470" href =
+"#line16_470">470.</a>&nbsp;<i>Corduba</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#line3_401">III, 401</a>.
+&mdash;
+<span class = "pagenum notes">321</span>
+<i>haud parvo</i>, ut <i>Stat mihi non parvo virtus mea</i> Mod. Magni
+pretii æstimabat ex his certaminibus palmam repotare; Ern. Corduba haud
+parvo sumtu hujus pueri certamina sustentavit, ut cum aliis civitatibus
+præstantia et sumtu sui athletæ certaret; Cell. Cf. V.L.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">321</span>
+<p><a name = "line16_471" id = "line16_471"> </a>
+Inde, comam rutilus, sed cum fulgore nivali</p>
+<p><a name = "line16_472" id = "line16_472"> </a>
+Corporis, inplevit caveam clamoribus omnem</p>
+<p><a name = "line16_473" id = "line16_473"> </a>
+<a href = "#var16_473">Eurytus</a>: excelso nutritum colle crearat</p>
+<p><a name = "line16_474" id = "line16_474"> </a>
+<a href = "#var16_474">Sætabis</a>, atque aderant trepidi pietate
+parentes.</p>
+<span class = "linenum">475</span>
+<p><a name = "line16_475" id = "line16_475"> </a>
+Tum Lamus, et Sicoris, proles bellacis Ilerdæ,</p>
+<p><a name = "line16_476" id = "line16_476"> </a>
+Et Theron potator aquæ, sub nomine Lethes</p>
+<p><a name = "line16_477" id = "line16_477"> </a>
+Quæ fluit, inmemori perstringens gurgite ripas.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_472" id = "not16_472" href = "#line16_472">472.</a>
+Cf. Virg. Æn. V,&nbsp;340 seq.; lib. VIII, v.&nbsp;636.
+&mdash;<i>cavea</i> locus, ubi spectatores ludorum sedent, propr.
+scenicorum, sed h.l. circensium, ut. ap. Virg. ll.cc.
+&mdash;<a name = "not16_474" id = "not16_474" href =
+"#line16_474">474.</a>&nbsp;<i>Sætabis</i> in <i>colle</i> sita. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_373">III, 373</a>.
+&mdash;<i>trepidi pietate</i>, inter spem et metum suspensi, de filiorum
+fortuna et victoria; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_475" id = "not16_475" href = "#line16_475">475.</a>
+<i>Sicoris</i> nomen ductum a fluvio, ad quem sita <i>bellax Ilerda</i>.
+Vid. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_359">ad III,
+359</a>.
+&mdash;<a name = "not16_476" id = "not16_476" href =
+"#line16_476">476.</a>&nbsp;<i>Theron potator aquæ</i>, etc., h.e.
+adcola Lethes. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_367">ad VIII, 367</a> et <a class = "crossref" href
+= "bookVIII.html#not8_564">564</a>.
+&mdash;<i>Lethes</i> fl. cujus <i>gurges inmemor</i> est, h.e. cujus
+aqua potata inmemores rerum olim gestarum facit, earum oblivionem
+gignit. Vid. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_236">ad
+I,&nbsp;236</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#not13_555">XIII, 555</a>. Sic et <i>inmemor Lethe</i> ap.
+Senec. Herc. Œt. v.&nbsp;936, et Stat. Silv. V,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">ii</span>, 96.
+&mdash;<a name = "not16_477" id = "not16_477" href =
+"#line16_477">477.</a>&nbsp;<i>perstringens ripas</i>, v.&nbsp;<a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_350">ad IV, 350</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_478" id = "line16_478"> </a>
+Qui postquam adrecti plantis et <a href = "#var16_478">pectora</a>
+proni,</p>
+<p><a name = "line16_479" id = "line16_479"> </a>
+Pulsantesque æstu laudum exsultantia corda,</p>
+<span class = "linenum">480</span>
+<p><a name = "line16_480" id = "line16_480"> </a>
+Adcepere tuba spatium, exsiluere per auras</p>
+<p><a name = "line16_481" id = "line16_481"> </a>
+Ocius effusis nervo exturbante sagittis.</p>
+<p><a name = "line16_482" id = "line16_482"> </a>
+Diversa et studia et clamor, pendentque faventes</p>
+<span class = "pagenum">322</span>
+<p><a name = "line16_483" id = "line16_483"> </a>
+<a href = "#var16_483">Unguibus</a>; atque suos, ut cuique est gratia,
+<a href = "#var16_483">anheli</a></p>
+<p><a name = "line16_484" id = "line16_484"> </a>
+Nomine quemque cient: <a href = "#var16_484">grex inclutus</a> æquore
+fertur,</p>
+<span class = "linenum">485</span>
+<p><a name = "line16_485" id = "line16_485"> </a>
+Nullaque tramissa vestigia signat arena.</p>
+<p><a name = "line16_486" id = "line16_486"> </a>
+Omnes primævi, flaventiaque ora decori,</p>
+<p><a name = "line16_487" id = "line16_487"> </a>
+Omnes ire leves, atque omnes vincere digni.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_478" id = "not16_478" href = "#line16_478">478.</a>
+<i>adrecti plantis</i>, ut ἐπ’ ἀκροτάτοισιν ἀερθεὶς πόδεσσι, ap. Apoll.
+II, 90, more et currentium et pugilum. Cf. Heyne ad Virg. Æn.
+V,&nbsp;426, et Burm. <ins class = "correction" title = "’et’ pro ‘ad’?">et</ins> Val. Fl. IV, 267. Sic et <i>pendent faventes
+unguibus</i> mox vers. 482, ubi recte Ernesti: «Cogita spectatores, dum
+suis adclamant, summis pedibus adrectos, et veluti suspensos, ut fit in
+tali contentione favoris et in turba multorum.» Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookXV.html#not15_614">ad XV, 614</a>.
+&mdash;<a name = "not16_479" id = "not16_479" href =
+"#line16_479">479.</a>&nbsp;Cf. Virg. Ge. III, 105 seq. ibique Heyne.
+Vid. et supra <a class = "crossref" href = "#not16_431">ad
+v.&nbsp;431</a>.
+&mdash;<a name = "not16_480" id = "not16_480" href =
+"#line16_480">480.</a>&nbsp;<i>Adcepere tuba spatium</i>, h.e.
+potestatem signumque currendi.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_482" id = "not16_482" href = "#line16_482">482.</a>
+<i>studia</i> voc. propr. de favore spectantium, ut ap. Virg.
+<span class = "pagenum notes">322</span>
+Æn. V,&nbsp;48, 228, 450.
+&mdash;<a name = "not16_485" id = "not16_485" href =
+"#line16_485">485.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_309">ad III, 309</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_147">IV, 147</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_486" id = "not16_486" href = "#line16_486">486.</a>
+<i>flaventia ora</i>, ut ap. Virg. Æn. X,&nbsp;324; cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_438">ad I,&nbsp;438</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_488" id = "line16_488"> </a>
+Extulit, incumbens medio jam limite, gressum</p>
+<p><a name = "line16_489" id = "line16_489"> </a>
+<a href = "#var16_489">Eurytus</a>, et primus brevibus, sed primus,
+abibat</p>
+<span class = "linenum">490</span>
+<p><a name = "line16_490" id = "line16_490"> </a>
+Præcedens spatiis. Instat non segnius acer</p>
+<p><a name = "line16_491" id = "line16_491"> </a>
+Hesperos, ac prima stringit vestigia planta</p>
+<p><a name = "line16_492" id = "line16_492"> </a>
+<a href = "#var16_492">Progressæ</a> calcis: satis est huic esse
+priori;</p>
+<p><a name = "line16_493" id = "line16_493"> </a>
+Huic sperare sat est, fieri se posse priorem.</p>
+<p><a name = "line16_494" id = "line16_494"> </a>
+Acrius hoc tendunt gressus, animique vigore</p>
+<span class = "linenum">495</span>
+<p><a name = "line16_495" id = "line16_495"> </a>
+Corpora agunt; auget pueris labor ipse decorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_488" id = "not16_488" href = "#line16_488">488.</a>
+<i>incumbens</i>; v. <a class = "crossref" href = "#not16_423">ad
+v.&nbsp;423</a>.
+&mdash;<i>limite</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line16_337">v.&nbsp;337</a>.
+&mdash;<a name = "not16_489" id = "not16_489" href =
+"#line16_489">489&nbsp;seq.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#line16_346">v.&nbsp;346
+sq.</a>, et Virg. Æn. V,&nbsp;320 sq. <i>prima stringit vestigia planta
+Progressæ calcis</i>, ut <i>calcem terit jam calce Diores</i>, ap. Virg.
+Æn. V,&nbsp;324, ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "not16_492" id = "not16_492" href =
+"#line16_492">492.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_226">ad VII, 226</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_495" id = "not16_495" href = "#line16_495">495.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXIV.html#line14_509">XIV,
+509</a>, et Ovid. Met. X,&nbsp;590.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_496" id = "line16_496"> </a>
+Ecce, levi <a href = "#var16_496">nisu</a> postremoque agmine
+currens,</p>
+<p><a name = "line16_497" id = "line16_497"> </a>
+Postquam sat <a href = "#var16_497">visus</a> sibi concepisse
+vigoris,</p>
+<p><a name = "line16_498" id = "line16_498"> </a>
+Celsus inexhaustas effundit turbine vires</p>
+<p><a name = "line16_499" id = "line16_499"> </a>
+Non exspectato, subitusque erumpit, <a href = "#var16_499">et
+auras</a></p>
+<span class = "linenum">500</span>
+<p><a name = "line16_500" id = "line16_500"> </a>
+Prævehitur <a href = "#var16_500">Theron</a>: credas <a href =
+"#var16_500">Cyllenida plantam</a></p>
+<p><a name = "line16_501" id = "line16_501"> </a>
+Æthereo nexis cursu talaribus ire.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_496" id = "not16_496" href = "#line16_496">496 seq.</a>
+Theron prudenter initio cursus non omnes profundit vires. Cf. <a class =
+"crossref" href = "#not16_338">ad v.&nbsp;338&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_498" id = "not16_498" href =
+"#line16_498">498.</a>&nbsp;<i>turbine</i>, inpetu, ut passim.
+&mdash;<a name = "not16_500" id = "not16_500" href =
+"#line16_500">500</a>&nbsp;<a name = "not16_501" id = "not16_501" href =
+"#line16_500">sq.</a>
+Cf. Virg. Æn. I,&nbsp;300 sq. et IV, 239&nbsp;sq.
+&mdash;<i>plantam Cyllenida</i>, pedes Mercurii, et hoc pro ipso
+Mercurio.
+&mdash;<i>Cyllenida</i>, Cylleniam,
+<span class = "pagenum notes">323</span>
+ut ap. Ovid. Met. V,&nbsp;176.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">323</span>
+<p><a name = "line16_502" id = "line16_502"> </a>
+Jamque hos, jamque illos, populo mirante, relinquit:</p>
+<p><a name = "line16_503" id = "line16_503"> </a>
+Et modo postremus, nunc ordine tertia palma,</p>
+<p><a name = "line16_504" id = "line16_504"> </a>
+Hesperon infestat sua per vestigia pressum.</p>
+<span class = "linenum">505</span>
+<p><a name = "line16_505" id = "line16_505"> </a>
+Nec jam <a href = "#var16_505">quem sequitur</a> tantum, sed prima
+coronæ</p>
+<p><a name = "line16_506" id = "line16_506"> </a>
+Spes trepidat <a href = "#var16_506">tantis</a> venientibus Eurytus
+alis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_503" id = "not16_503" href = "#line16_503">503.</a>
+<i>tertia palma</i>, tertio ordine currens, tertio loco victor, tertiam
+palmam, seu victoriam obtinens, ut inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_573">v.&nbsp;573</a>, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_390">IV, 390</a>; v. Heyne ad Virg. Æn. V,&nbsp;339
+et 493. Sic et mox v.&nbsp;506, et Stat. Theb. VI, 327.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_505" id = "not16_505" href = "#line16_505">505 seq.</a>
+<i>spem coronæ primam</i> dici eum, qui se primum præmium victoriæ
+consecuturum speraverit, jam monuit Drak. Similiter passim alia
+abstracta adhibentur. Vid sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_479">ad I,&nbsp;479</a>; Barth. ad Stat. l.c. et inpr.
+Klotz. ad Tyrt. p.&nbsp;105&nbsp;sqq.
+&mdash;<i>Nec jam</i> is <i>tantum</i>, <i>quem</i> Theron proxime
+<i>sequitur</i>, scil. Hesperos, <i>trepidat</i>, veretur, ne ab eo
+vincatur, <i>sed Eurytus</i> etiam, qui ordine primus erat.
+&mdash;<i>coronæ</i>, ut supra <a class = "crossref" href =
+"#line16_299">v.&nbsp;299</a>, ubi v. not.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_506" id = "not16_506" href =
+"#line16_506" title = "numerus deest">506.</a>&nbsp;<i>tantis
+venientibus alis</i>, Therone tanto inpetu advolante; quod jam monuere
+Lefeb et Ern.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_507" id = "line16_507"> </a>
+Quartus sorte loci, sed, si tres ordine servent</p>
+<p><a name = "line16_508" id = "line16_508"> </a>
+Inceptos cursus, nequidquam vana laborans,</p>
+<p><a name = "line16_509" id = "line16_509"> </a>
+Tartessos fratrem medio <a href = "#var16_509">Therone</a> premebat.</p>
+<span class = "linenum">510</span>
+<p><a name = "line16_510" id = "line16_510"> </a>
+Nec patiens ultra tollit sese æquore Theron</p>
+<p><a name = "line16_511" id = "line16_511"> </a>
+Igneus, et plenum prætervolat Hesperon iræ.</p>
+<p><a name = "line16_512" id = "line16_512"> </a>
+Unus erat super, et metæ propioribus ægros</p>
+<p><a name = "line16_513" id = "line16_513"> </a>
+<a href = "#var16_513">Urebat finis</a> stimulis: quascumque
+reliquit</p>
+<span class = "pagenum">324</span>
+<p><a name = "line16_514" id = "line16_514"> </a>
+Hinc labor, hinc penetrans pavor in præcordia vires,</p>
+<span class = "linenum">515</span>
+<p><a name = "line16_515" id = "line16_515"> </a>
+Dum sperare licet, brevia ad conamina uterque</p>
+<p><a name = "line16_516" id = "line16_516"> </a>
+Advocat: <a href = "#var16_516">æquantur</a> cursus; pariterque
+ruebant.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_509" id = "not16_509" href = "#line16_509">509.</a>
+<i>Tartessos fratrem</i> Hesperum (cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_465">v.&nbsp;465</a>) <i>premebat</i>, insequebatur, <i>medio
+Therone</i>, ita ut hic inter Hesperum et Tartessum medius curreret;
+adeoque hoc ordine se invicem sequerentur: Eurytus, Hesperos, Theron,
+Tartessus; Ern.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not16_510" id = "not16_510" href =
+"#line16_510" title = "numerus deest">510.</a> <i>æquore</i>, in campo.
+&mdash;<a href = "#line16_510">510.</a>&nbsp;<i>sese tollit</i>, ut
+<a class = "crossref" href = "#line16_394">v.&nbsp;394</a>. Conf. <a class
+= "crossref" href = "#not16_389">ad v.&nbsp;390</a>.
+&mdash;<a name = "not16_511" id = "not16_511" href =
+"#line16_511">511.</a>&nbsp;<i>Igneus</i>; vid. <a class = "crossref"
+href = "bookIII.html#not3_306">ad III, 306</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_512" id = "not16_512" href = "#line16_512">512 sq.</a>
+<i>Unus</i> Eurytus <i>supererat</i> Theroni cursu superandus.
+&mdash;<i>finis metæ</i>, meta, quæ cursui finem inponit, vel, ut ap.
+Ovid. Met. X,&nbsp;597, <i>novissima meta</i>, quoniam ultimum, h.e.
+septimum spatium decurrebant; Drak. Cf. Virg. Æn. V,&nbsp;327 seq., et
+inf. <a class = "crossref" href = "#line16_558">v.&nbsp;558</a>.
+&mdash;<i>ægros</i>, fessos.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_513" id = "not16_513" href =
+"#line16_513" title = "numerus deest">513.</a>&nbsp;<i>stimulis
+urebat</i>, ut <i>stimulis acuit</i> <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_113">I,&nbsp;113</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>Urere</i>, incitare, excitare; ut <i>incendere</i>, καίεσθαι
+et περικαίεσθαι. Sic <i>laudibus avorum viros urere</i>, dixit Val. Fl.
+I,&nbsp;476 et simila alii.
+&mdash;<a href = "#line16_513">513&nbsp;seq.</a> Uterque, Eurytus et
+<span class = "pagenum notes">324</span>
+Theron, quidquid superest virium conligunt, quum brevis tantum via ad
+metam restaret.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_514" id = "not16_514" href =
+"#line16_514" title = "numerus deest">514.</a>&nbsp;<i>pavor</i>; v.
+<a class = "crossref" href = "#not16_431">ad v.&nbsp;431</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_517" id = "line16_517"> </a>
+Et forsan gemina meruissent præmia palma,</p>
+<p><a name = "line16_518" id = "line16_518"> </a>
+Pervecti simul ad metas, ni, terga secutus</p>
+<p><a name = "line16_519" id = "line16_519"> </a>
+Theronis, fusam late per lactea colla</p>
+<span class = "linenum">520</span>
+<p><a name = "line16_520" id = "line16_520"> </a>
+Hesperos ingenti tenuisset sævus ab ira,</p>
+<p><a name = "line16_521" id = "line16_521"> </a>
+Traxissetque comam: tardato lætus ovansque</p>
+<p><a name = "line16_522" id = "line16_522"> </a>
+Eurytus evadit <a href = "#var16_522">juvene</a>, atque ad præmia
+victor</p>
+<p><a name = "line16_523" id = "line16_523"> </a>
+Emicat, et galeæ fert donum insigne coruscæ.</p>
+<p><a name = "line16_524" id = "line16_524"> </a>
+Cetera promisso donata est munere pubes,</p>
+<span class = "linenum">525</span>
+<p><a name = "line16_525" id = "line16_525"> </a>
+Intonsasque comas viridi redimita corona</p>
+<span class = "pagenum">325</span>
+<p><a name = "line16_526" id = "line16_526"> </a>
+Bina tulit patrio quatiens hastilia ferro.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_517" id = "not16_517" href = "#line16_517">517 sq.</a>
+Silius et Stat. Theb. VI, 614 sq. pro commento Hom. Iliad. ψ, 773 seq.,
+et Virg. Æn. V,&nbsp;327 sq. bene substituerunt aliud, quod dignitati
+carminis epici convenientius est. Drak. hæc notavit: «Barthius ad Stat.
+l.l. Silium inprudentiæ adcusat, quod læsum per dolum non fecerit
+restitui, aut saltem, ut ap. Stat., ex integro cum adversario decurrendi
+copiam adcipere. Sed sequutus in eo Silius Maronem, qui fingit, Nisum
+sanguine prolapsum sequenti Salio se obposuisse, ut Euryalus primam
+palmam obtineret. Nec tamen vel Salius restituitur, vel ex integro cum
+Euryalo decurrit. Æneas autem Salio præmium extra ordinem tribuit, quod
+duo tantum præmia proposuerat. Theron dolo Hesperi primum præmium
+amisit, secundum obtinuit.» Poetam quoque in has summi juris angustias
+non includendum esse, monet Ern.
+&mdash;<a name = "not16_519" id = "not16_519" href =
+"#line16_519">519.</a>&nbsp;<i>lactea colla</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#line4_154">IV, 154</a>.
+&mdash;<a name = "not16_520" id = "not16_520" href =
+"#line16_520">520.</a>&nbsp;<i>sævus ab ira</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookXII.html#line12_551">XII, 551</a>.
+&mdash;<a name = "not16_522" id = "not16_522" href =
+"#line16_522">522.</a>&nbsp;<i>juvene</i>, Therone, qui <i>pariter</i>
+antea <i>ruebat</i> (<a class = "crossref" href =
+"#line16_516">v.&nbsp;516</a>), et solus victoriam ei dubiam redditurus
+videbatur.
+&mdash;<i>evadit</i>, ἦλθε φθάμενος, Iliad. ψ, 779, nisi jungere malis
+<i>ad præmia evadit et emicat</i>, h.e. ad metam celeriter
+<i>victor</i>, primus, pervenit.
+&mdash;<a name = "not16_523" id = "not16_523" href =
+"#line16_523">523.</a>&nbsp;<i>Emicat</i>, etc. Cf. Virg. Æn.
+V,&nbsp;337 et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_238">II, 238</a>.
+&mdash;<i>galeæ donum</i>, cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_459">v.&nbsp;459</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_524" id = "not16_524" href = "#line16_524">524.</a>
+Conf. sup. <a class = "crossref" href = "#line16_460">v.&nbsp;460...
+464</a>, et expressum a Silio, sed variatum locum Virg. Æn. V,&nbsp;556
+sq, ubi v. Heyne.
+&mdash;<a name = "not16_525" id = "not16_525" href =
+"#line16_525">525.</a>&nbsp;<i>Intonsas comas</i>, quæ juvenes decent.
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_196">ad VII,
+196</a>.
+<span class = "pagenum notes">325</span>
+&mdash;<a name = "not16_526" id = "not16_526" href =
+"#line16_526">526.</a>&nbsp;<i>patrio ferro</i>, ut <i>gentile
+metallum</i>, sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_464">v.&nbsp;464</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_527" id = "line16_527"> </a>
+Hinc graviora virum certamina, comminus ensis</p>
+<p><a name = "line16_528" id = "line16_528"> </a>
+<a href = "#var16_528">Destrictus</a>, bellique feri simulacra
+cientur.</p>
+<p><a name = "line16_529" id = "line16_529"> </a>
+Nec, quos culpa tulit, quos <a href = "#var16_529">crimina noxia
+vitæ</a>,</p>
+<span class = "linenum">530</span>
+<p><a name = "line16_530" id = "line16_530"> </a>
+Sed virtus animusque ferox ad laudis amorem,</p>
+<p><a name = "line16_531" id = "line16_531"> </a>
+<a href = "#var16_531">Hi crevere</a> pares ferro; spectacula digna</p>
+<p><a name = "line16_532" id = "line16_532"> </a>
+Martigena vulgo, suetique laboris imago.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_527" id = "not16_527" href = "#line16_527">527...
+536.</a>
+Certamen gladiatorium Silius reliquis adjecit, tum in gratiam Romanorum,
+qui eo potissimum delectabantur, tum ad ductum Livii lib. XXVIII, c. 21.
+«Gladiatorium spectaculum fuit non ex eo genere hominum, ex quo lanistis
+comparare mos est, servorum, quive venalem sanguinem habent. Voluntaria
+omnis et gratuita opera pugnantium fuit: nam alii missi ab regulis sunt
+ad specimen insitæ genti virtutis ostendendum, etc.»
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_528" id = "not16_528" href =
+"#line16_528" title = "numerus deest">528.</a>&nbsp;<i>belli simulacra
+cientur</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_119">ad VII, 119</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_531" id = "not16_531" href = "#line16_531">531.</a>
+<i>Cernere</i> et <i>decernere</i>, pugnare, ut κρίνειν et διακρίνειν
+αὔην, πόλεμον, ἀγῶνα. Conf. Intpp. Virg. Æn. XII, 709; Sallust.
+B.&nbsp;C. 59; Val. Fl. IV, 193; VIII, 319; Quintil. Inst. Or. X, I;
+Lambin. ad Lucret. IV, 969; Gifan. Ind. Lucret. Gron. ad Liv.
+VII,&nbsp;9; Heins. ad Tibull. IV, <span class = "smallcaps">i</span>,
+103; Harles. ad Nepot. Milt. 4, et Hannib. 10.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_532" id = "not16_532" href =
+"#line16_532" title = "numerus deest">532.</a>&nbsp;<i>Martigena
+vulgo</i>, exercitu, aut Hispanorum vulgo bellicoso; Cell.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_533" id = "line16_533"> </a>
+Hos inter gemini (<a href = "#var16_533">quid jam</a> non regibus
+ausum?</p>
+<p><a name = "line16_534" id = "line16_534"> </a>
+Aut quod jam <a href = "#var16_534">regnis</a> restat scelus?) inpia
+Circo</p>
+<span class = "pagenum">326</span>
+<span class = "linenum">535</span>
+<p><a name = "line16_535" id = "line16_535"> </a>
+Innumero fratres, cavea damnante furorem,</p>
+<p><a name = "line16_536" id = "line16_536"> </a>
+Pro sceptro armatis inierunt prælia dextris.</p>
+<p><a name = "line16_537" id = "line16_537"> </a>
+Is genti mos dirus erat; patriumque petebant</p>
+<p><a name = "line16_538" id = "line16_538"> </a>
+Orbati solium lucis discrimine fratres.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_533" id = "not16_533" href = "#line16_533">533 sq.</a>
+«Neque obscuri generis homines, sed clari illustresque, Corbis et Orsua
+patrueles fratres, de principatu civitatis, quam Ibem vocabant,
+ambigentes, ferro se certaturos professi sunt... et insigne spectaculum
+exercitui præbuere documentumque, quantum cupiditas imperii malum inter
+mortales esset. Major usu armorum et astu facile stolidas vires minoris
+superavit;» Liv. XXVIII, 21. Cf. et Valer. Max. IX, 11, ext. 1. Ab his
+Silius in eo dissentit, quod illos <i>fratres geminos</i>, non
+<i>patrueles</i>, et alterum altero natu minorem, vocet, quodque
+historici illi majorem
+<span class = "pagenum notes">326</span>
+natu victorem evasisse dicant, poeta utrumque eo certamine obcubuisses
+fingat, ut eorunt discordiam per omnia illi Thebanorum fratrum (v. mox
+<a class = "crossref" href = "#not16_546">ad v.&nbsp;546 sq.</a>)
+comparare posset; Drak. Cf. Barth. ad Stat. Theb. XI, 500.
+&mdash;<i>gemini fratres</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_355">ad IV, 355</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_535" id = "not16_535" href = "#line16_535">535.</a>
+Nullum scelus est tam inmane, quod regnandi gratia non admittatur;
+Barth. Adv. X,&nbsp;7.
+&mdash;<i>cavea</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_472">v.&nbsp;472</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_538" id = "not16_538" href =
+"#line16_538" title = "numerus deest">538.</a>&nbsp;<i>lucis
+discrimine</i>, cum vitæ periculo.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_539" id = "line16_539"> </a>
+Concurrere animis, quantis confligere par est,</p>
+<span class = "linenum">540</span>
+<p><a name = "line16_540" id = "line16_540"> </a>
+Quos regni furor exagitat; <a href = "#var16_540">multoque</a>
+cruore</p>
+<p><a name = "line16_541" id = "line16_541"> </a>
+Exsatiata simul portantes corda <a href = "#var16_541">sub
+umbras</a></p>
+<p><a name = "line16_542" id = "line16_542"> </a>
+Obcubuere: pari nisu per pectora adactus</p>
+<p><a name = "line16_543" id = "line16_543"> </a>
+Intima descendit mucro; superaddita sævis</p>
+<p><a name = "line16_544" id = "line16_544"> </a>
+Ultima vulneribus verba; et, convicia volvens,</p>
+<span class = "linenum">545</span>
+<p><a name = "line16_545" id = "line16_545"> </a>
+Dirus in invitas effugit spiritus auras.</p>
+<p><a name = "line16_546" id = "line16_546"> </a>
+Nec manes pacem passi; nam corpora <a href =
+"#var16_546">junctus</a></p>
+<p><a name = "line16_547" id = "line16_547"> </a>
+Una quum raperet flamma rogus, inpius ignis</p>
+<p><a name = "line16_548" id = "line16_548"> </a>
+Dissiluit, cineresque simul jacuisse negarunt.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_542" id = "not16_542" href = "#line16_542">542.</a>
+<i>nisu</i>, inpetu, vi; hoc vocab. spectat ad eum qui mucronem adigit.
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_546" id = "not16_546" href = "#line16_546">546</a>
+<a name = "not16_547" id = "not16_547" href = "#line16_546">sqq.</a>
+Silium ad Polynicis et Eteoclis fratrum, de regno Thebano contendentiam,
+discordium respicere, quam animæ eorum etiam in morte servasse dicuntur,
+jam. monuere Dausq. Drak. et Lef. Cf. Ovid. Trist. V,&nbsp;<span class =
+"smallcaps">v</span>, 33 sq., et Ibis v.&nbsp;35 seq.; Stat. Theb. XII,
+429... 457; Lucan. I,&nbsp;551 seq.; Hygin. fab. 68; Pausan. Bœot. c. 5,
+pag. 568 (ed. Han. 1613); Eurip. Phœn. et Sophocl. Œd. Col.
+&mdash;<i>rogus junctus</i>, conjunctis, idem.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_549" id = "line16_549"> </a>
+Cetera distincto donata est munere turba,</p>
+<span class = "linenum">550</span>
+<p><a name = "line16_550" id = "line16_550"> </a>
+Ut virtus et dextra fuit: duxere juvencos,</p>
+<p><a name = "line16_551" id = "line16_551"> </a>
+Inpressis dociles terram proscindere aratris:</p>
+<p><a name = "line16_552" id = "line16_552"> </a>
+Duxere adsuetos lustra exagitare ferarum</p>
+<p><a name = "line16_553" id = "line16_553"> </a>
+Venatu juvenes, quos dat Maurusia præda.</p>
+<span class = "pagenum">327</span>
+<p><a name = "line16_554" id = "line16_554"> </a>
+Nec non argenti, nec non insignia vestis</p>
+<span class = "linenum">555</span>
+<p><a name = "line16_555" id = "line16_555"> </a>
+<a href = "#var16_555">Captivæ pretia, et sonipes, et crista
+nitenti</a></p>
+<p><a name = "line16_556" id = "line16_556"> </a>
+Insurgens cono, spolia exuviæque Libyssæ.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_549" id = "not16_549" href = "#line16_549">549.</a>
+<i>distincto</i>, diverso.
+&mdash;<a name = "not16_550" id = "not16_550" href =
+"#line16_550">550.</a>&nbsp;<i>juvencos</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "#line16_462">v.&nbsp;462</a>.
+&mdash;<a name = "not16_551" id = "not16_551" href =
+"#line16_551">551.</a>&nbsp;<i>Inpressis terram proscindere aratris</i>,
+ut ap. Lucret. V,&nbsp;210.
+&mdash;<a name = "not16_552" id = "not16_552" href =
+"#line16_552">552.</a>&nbsp;<i>lustra exagitare</i>; v.&nbsp;<a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#not8_564">ad VIII, 565</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_553" id = "not16_553" href =
+"#line16_553" title = "‘563’ legitur">553.</a>&nbsp;<i>juvenes</i>, ut
+<i>famulus</i> sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_455">v.&nbsp;455</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>Maurusia præda</i>, Mauri captivi, venatores. Cf. <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#line3_288">III, 288</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_557" id = "line16_557"> </a>
+Tum jaculo petiere decus, spectacula Circi</p>
+<p><a name = "line16_558" id = "line16_558"> </a>
+Postrema, et metæ certarunt vincere <a href = "#var16_558">finem</a></p>
+<p><a name = "line16_559" id = "line16_559"> </a>
+<a href = "#var16_559">Burrus avis pollens, quem misit ripa
+metalli</a>,</p>
+<span class = "linenum">560</span>
+<p><a name = "line16_560" id = "line16_560"> </a>
+Qua Tagus auriferis pallet turbatus arenis,</p>
+<p><a name = "line16_561" id = "line16_561"> </a>
+Et Glagus, insignis ventos anteire lacerto,</p>
+<p><a name = "line16_562" id = "line16_562"> </a>
+Et, cujus numquam fugisse hastilia cervi</p>
+<p><a name = "line16_563" id = "line16_563"> </a>
+Prærapida potuere fuga, venator Aconteus,</p>
+<p><a name = "line16_564" id = "line16_564"> </a>
+<a href = "#var16_564">Indibilisque</a>, diu lætus bellare Latinis,</p>
+<span class = "linenum">565</span>
+<p><a name = "line16_565" id = "line16_565"> </a>
+Jam socius, <a href = "#var16_565">volucresque vagas deprendere
+nube</a></p>
+<p><a name = "line16_566" id = "line16_566"> </a>
+Adsuetus jaculis, idem et bellator, Ilerdes.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">327</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_557" id = "not16_557" href = "#line16_557">557.</a>
+In hoc quoque jaculandi certamine Silio præivere Homer. Iliad. ψ, 850
+sq., et Virg. Æn. V,&nbsp;485 sq. Qui quum rem jam ornatissime
+extulissent, Noster brevior est, et quædam variat.
+&mdash;<a name = "not16_558" id = "not16_558" href =
+"#line16_558">558.</a>&nbsp;<i>vincere</i>, adsequi, ferire.
+&mdash;<i>metæ finem</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line16_512">v.&nbsp;512</a>.
+&mdash;<a name = "not16_559" id = "not16_559" href =
+"#line16_559">559.</a>&nbsp;<i>avis pollens</i>, ut <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#line8_383">VIII, 383</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>ripa metalli</i>, v. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not16_560" id = "not16_560" href =
+"#line16_560">560.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_155">I,&nbsp;155</a> et <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_229">229</a>.
+&mdash;<a name = "not16_561" id = "not16_561" href =
+"#line16_561">561.</a>&nbsp;<i>lacerto</i>, jaculis, quæ lacertis
+mittebat.
+&mdash;<a name = "not16_564" id = "not16_564" href =
+"#line16_564">564</a>&nbsp;<a name = "not16_565" id = "not16_565" href =
+"#line16_564">seq.</a>
+<i>Indibilis</i>, Ilergetum regulus (vid. Liv. XXII, 21; XXV, 34), qui
+diu bellaverat <i>Latinis</i>, adversus Romanos (Liv. XXVIII, 24, 31,
+33), <i>jam socius</i>, nunc amicus eorum. Liv. XXVIII, 34. Idem tamen
+sæpius ab amicitia Romanorum defecerat. Conf. Liv. XXVI, 49; XXVII, 17;
+XXIX, 1,&nbsp;2.
+&mdash;<i>deprendere</i>, figere, <i>volucres vagas</i>, ut apud Manil.
+V,&nbsp;291. Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_96">II, 96</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_524">VIII, 524</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_567" id = "line16_567"> </a>
+<a href = "#var16_567">Laus Burri prima, infixit qui spicula
+metæ</a>:</p>
+<span class = "pagenum">328</span>
+<p><a name = "line16_568" id = "line16_568"> </a>
+<a href = "#var16_568">Est donum serva</a>, albentes invertere lanas</p>
+<p><a name = "line16_569" id = "line16_569"> </a>
+Murice Gætulo docta. <a href = "#var16_569">At, quem proxima
+honorant</a></p>
+<span class = "linenum">570</span>
+<p><a name = "line16_570" id = "line16_570"> </a>
+Præmia, vicinam metæ qui propulit hastam,</p>
+<p><a name = "line16_571" id = "line16_571"> </a>
+Adcepto lætus puero discessit Ilerdes,</p>
+<p><a name = "line16_572" id = "line16_572"> </a>
+Cui ludus, nullam cursu non tollere damam.</p>
+<p><a name = "line16_573" id = "line16_573"> </a>
+Tertia palma habuit geminos insignis Aconteus</p>
+<p><a name = "line16_574" id = "line16_574"> </a>
+Nec timidos agitare canes latratibus aprum.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">328</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_568" id = "not16_568" href = "#line16_568">568 seq.</a>
+<i>serva</i>; conf. sup. <a class = "crossref" href = "#not16_455">ad
+v.&nbsp;455</a>.
+&mdash;<i>invertere lanas... docta</i>; conf. sup. Hom. Iliad. ψ, 263,
+705, et Virg. Æn. V,&nbsp;284.
+&mdash;<i>invertere</i>, inficere, tingere, <i>lanas Gætulo murice</i>,
+purpura G. de qua vid. supra <a class = "crossref" href =
+"#not16_176">ad v.&nbsp;176</a>.
+&mdash;<a name = "not16_571" id = "not16_571" href =
+"#line16_571">571.</a>&nbsp;<i>puero</i>, cf. <a class = "crossref" href
+= "#not16_455">ad v.&nbsp;455</a>.
+&mdash;<a name = "not16_572" id = "not16_572" href =
+"#line16_572">572.</a>&nbsp;<i>Cui ludus</i> erat, h.e. res facillima,
+quam quasi <i>per ludum</i>, h.e. nullo negotio, perficere poterat. Cf.
+Heins. ad Claud. Laud. Stil. III, 157, et Ernesti Clav. Cic. Junge autem
+<i>puero, cui ludus</i>, etc.
+&mdash;<i>tollere</i>, jaculis occidere, idem atque <i>tollere e
+medio</i>. <span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_573" id = "not16_573" href = "#line16_573">573.</a>
+<i>Tertia palma</i>, ut <a class = "crossref" href = "#line16_503">vers.
+503</a>, ubi v. not.
+&mdash;<i>habuit</i>, adcepit, ut ἕξει, Iliad. ψ, 833.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">575</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_575" id = "line16_575"> </a>
+Quos postquam clamor plaususque probavit honores,</p>
+<p><a name = "line16_576" id = "line16_576"> </a>
+Germanus ducis atque effulgens Lælius ostro</p>
+<p><a name = "line16_577" id = "line16_577"> </a>
+Nomina magna vocant læti manesque jacentum,</p>
+<p><a name = "line16_578" id = "line16_578"> </a>
+Atque hastas simul effundunt: celebrare juvabat</p>
+<p><a name = "line16_579" id = "line16_579"> </a>
+Sacratos cineres, atque hoc decus addere ludis.</p>
+<span class = "linenum">580</span>
+<p><a name = "line16_580" id = "line16_580"> </a>
+Ipse etiam, mentis <a href = "#var16_580">testatus</a> gaudia vultu,</p>
+<p><a name = "line16_581" id = "line16_581"> </a>
+Ductor, ut æquavit meritis pia pectora donis,</p>
+<p><a name = "line16_582" id = "line16_582"> </a>
+Et frater thoraca tulit multiplicis auri,</p>
+<p><a name = "line16_583" id = "line16_583"> </a>
+Lælius Asturica rapidos de gente jugales,</p>
+<span class = "pagenum">329</span>
+<p><a name = "line16_584" id = "line16_584"> </a>
+Contorquet magnis victricem viribus hastam</p>
+<span class = "linenum">585</span>
+<p><a name = "line16_585" id = "line16_585"> </a>
+Consurgens, umbrisque dari testatur honorem.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_575" id = "not16_575" href = "#line16_575">575.</a>
+Duces ipsi, ne alieni a ludorum societate viderentur, hastis
+ejaculandis, omnem solennitatem finiunt, Ern.
+&mdash;<a name = "not16_576" id = "not16_576" href =
+"#line16_576">576.</a>&nbsp;<i>Germanus ducis</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "#line16_58">v.&nbsp;58</a>.
+&mdash;<a name = "not16_577" id = "not16_577" href =
+"#line16_577">577.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#not16_310">ad v.&nbsp;310&nbsp;sq.</a></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_582" id = "not16_582" href = "#line16_582">582.</a>
+Cf. Virg. Æn. V,&nbsp;259, 264, et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#not2_401">ad II, 401</a>.
+&mdash;<a name = "not16_583" id = "not16_583" href =
+"#line16_583">583.</a>&nbsp;Cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_350">v.&nbsp;350 seq.</a>, et
+<span class = "pagenum notes">329</span>
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_335">ad III,
+335&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_585" id = "not16_585" href =
+"#line16_585">585.</a>&nbsp;<i>Consurgens</i>; v.&nbsp;<a class =
+"crossref" href = "bookI.html#not1_400">ad I,&nbsp;401</a>, et <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#not4_610">IV, 610</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_586" id = "line16_586"> </a>
+Hasta volans (mirum dictu!) medio incita campo</p>
+<p><a name = "line16_587" id = "line16_587"> </a>
+Substitit ante oculos, et terræ infixa cohæsit.</p>
+<p><a name = "line16_588" id = "line16_588"> </a>
+Tum subitæ frondes, celsoque cacumine rami,</p>
+<p><a name = "line16_589" id = "line16_589"> </a>
+<a href = "#var16_589">Et latam</a> spargens quercus, dum nascitur,
+umbram.</p>
+<span class = "linenum">590</span>
+<p><a name = "line16_590" id = "line16_590"> </a>
+Ad majora jubent præsagi tendere vates;</p>
+<p><a name = "line16_591" id = "line16_591"> </a>
+Id monstrare Deos, atque hoc <a href = "#var16_591">portendere</a>
+signis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_586" id = "not16_586" href = "#line16_586">586</a>
+<a name = "not16_587" id = "not16_587" href = "#line16_586">seq.</a>
+Silius variavit portentum, quod commentus erat Virg. Æn. V,&nbsp;522
+sq., ubi v. Heyne. Respexit tamen haud dubie ad simile prodigium, quod
+Romulo obtigisse memorant Ovidius, a Dausq. jam conlatus, Met. XV, 560
+seq., et Serv. ad Virgil. Æneid. III, 46. <i>Quercum</i> etiam cum
+delectu positam esse, bene monuit Marsus; ut scil. portenderetur, a
+Scipione, hostibus ex Italia pulsis ac debellatis, libertatem salutemque
+<ins class = "correction" title = "‘pratriæ’ legitur">patriæ</ins> ac
+civium servatum iri: nam qui vitam civis servaverat occiso hoste, corona
+donabatur civica, quæ quercea erat. Vid. Gell. V,&nbsp;6.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_588" id = "not16_588" href = "#line16_588">588.</a>
+<i>subitæ</i>, subito enatæ sunt, <i>frondes, rami, et quercus</i>, etc.
+Primum frondes et rami, deinde magna sensim arbor inde excrevit.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_590" id = "not16_590" href = "#line16_590">590.</a>
+<i>Ad majora</i> conamina ac laudes.
+&mdash;<a name = "not16_591" id = "not16_591" href =
+"#line16_591">591.</a>&nbsp;<i>monstrare</i>, ut <i>monere</i>, <a class
+= "crossref" href = "bookIV.html#line4_120">IV, 120</a>, ubi v. not.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_592" id = "line16_592"> </a>
+Quo super augurio, pulsis de litore cunctis</p>
+<p><a name = "line16_593" id = "line16_593"> </a>
+Hesperio Pœnis, ultor patriæque domusque</p>
+<p><a name = "line16_594" id = "line16_594"> </a>
+Ausoniam repetit, <a href = "#var16_594">fama ducente</a> triumphum.</p>
+<span class = "pagenum">330</span>
+<span class = "linenum">595</span>
+<p><a name = "line16_595" id = "line16_595"> </a>
+Nec Latium curis ardet <a href = "#var16_595">flagrantius</a> ullis,</p>
+<p><a name = "line16_596" id = "line16_596"> </a>
+Quam juveni Libyam et summos permittere fasces.</p>
+<p><a name = "line16_597" id = "line16_597"> </a>
+Sed <a href = "#var16_597">frigens animis</a>, nec bello prospera
+turba</p>
+<p><a name = "line16_598" id = "line16_598"> </a>
+Ancipiti senior temeraria cœpta vetabant,</p>
+<p><a name = "line16_599" id = "line16_599"> </a>
+Magnosque horrebant cauta formidine casus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_592" id = "not16_592" href = "#line16_592">592 seq.</a>
+<i>de litore Hesperio</i>, ex Hispania Scipio Romam redit. Cf. Liv.
+XXVIII, 38&nbsp;seq.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_593" id = "not16_593" href =
+"#line16_593" title = "numerus deest">593.</a>&nbsp; <i>ultor domus</i>,
+parentis ac patrui, in Hispania cæsorum.
+&mdash;<a name = "not16_594" id = "not16_594" href =
+"#line16_594">594.</a>&nbsp;<i>fama</i> et gloria rerum gestarum
+Scipioni instar <i>triumphi</i>, vel sola triumphus erat, et hujus
+jacturam consolabatur, quia privatus, non consul, Hispaniam
+recuperaverat; Lefeb. et Ern. coll. Valer. Max. II, <span class =
+"smallcaps">viii</span>,&nbsp;5, et. Liv. l.l. «Ob has res gestas magis
+tentata est triumphi spes, quam petita pertinaciter, quia neminem ad eam
+diem triumphasse, qui sine magistratu res gessisset, constabat.» Withof.
+malebat <i>fama donante triumphum</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum notes">330</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_595" id = "not16_595" href = "#line16_595">595 sq.</a>
+Cf. Liv. l.c.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_596" id = "not16_596" href =
+"#line16_596" title = "numerus deest">596.</a>&nbsp;<i>juveni</i>,
+Scipioni. Conf. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#not15_12">ad
+XV, 12</a>.
+&mdash;<i>Libyam</i>, Africam provinciam, et <i>summos fasces</i>,
+consulatum.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_597" id = "not16_597" href = "#line16_597">597</a>
+<a name = "not16_598" id = "not16_598" href = "#line16_597">sq.</a>
+Cf. omnino Liv. XXVIII, 40 pr.
+&mdash;<i>frigens animis</i>; v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#not7_25">ad VII, 25</a>.
+&mdash;<i>turba senior</i>, apud Liv. l.c. <i>primores Patrum</i>.
+&mdash;<i>non prospera</i>, non favens, <i>bello Ancipiti</i>, in Africa
+gerendo, committendoque juveni.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">600</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_600" id = "line16_600"> </a>
+Ergo, ubi delato consul sublimis honore</p>
+<p><a name = "line16_601" id = "line16_601"> </a>
+Ad Patres consulta refert, deturque potestas,</p>
+<p><a name = "line16_602" id = "line16_602"> </a>
+Orat, delendæ Carthaginis, altius orsus</p>
+<p><a name = "line16_603" id = "line16_603"> </a>
+Hoc grandæva modo Fabius pater ora resolvit:</p>
+<p><a name = "line16_604" id = "line16_604"> </a>
+«Haud equidem metuisse queam, satiatus et ævi</p>
+<span class = "linenum">605</span>
+<p><a name = "line16_605" id = "line16_605"> </a>
+Et decoris, cui <a href = "#var16_605">tam</a> superest et gloria et
+ætas,</p>
+<p><a name = "line16_606" id = "line16_606"> </a>
+Ne credat nos invidiæ certamine consul</p>
+<p><a name = "line16_607" id = "line16_607"> </a>
+Laudibus obtrectare suis: satis incluta nomen</p>
+<p><a name = "line16_608" id = "line16_608"> </a>
+Gestat fama meum, nec egent tam prospera laude</p>
+<p><a name = "line16_609" id = "line16_609"> </a>
+Facta nova; verum et patriæ, dum vita manebit,</p>
+<span class = "linenum">610</span>
+<p><a name = "line16_610" id = "line16_610"> </a>
+Deesse nefas, animumque nefas scelerare silendo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_600" id = "not16_600" href = "#line16_600">600.</a>
+<i>consul</i> Scipio.
+&mdash;<a name = "not16_604" id = "not16_604" href =
+"#line16_604">604... 644.</a>&nbsp;Conf. Liv. XXVII, 40... 42. Ibi in
+argumentis cumulandis et enunciandis tam copiosa et eleganti eloquentia
+Fabius utitur, ut nihil in eo genere perfectius et gravius fingi possit:
+epitome vero Siliana valde tenuis est, et Fabius suadet tantum, ut
+Italia prius ab hoste defendatur et plane purgetur, quam in Africam
+bellum transferatur; quod unum Silius cum Livio commune habet; Ernesti.
+Recte: nec tamen dissimulandum, Silium alia quoque argumenta etsi
+strictim adtigisse, et poetæ nihil fere difficilius esse, quam oratoris
+partes agere, omnium vero difficilimum, cum tali oratore in certamen
+descendere.
+&mdash;<a href = "#line16_604">604... 609.</a>&nbsp;Disertius hæc
+extulit Liv. cap. 40.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_605" id = "not16_605" href =
+"#line16_605" title = "numerus deest">605.</a>&nbsp;<i>tam</i>,
+tantopere, <i>superest et gloria et ætas</i>, quæ verba languent post
+illa, <i>satiatus ævi Et decoris</i>.
+&mdash;<a name = "not16_608" id = "not16_608" href =
+"#line16_608">608&nbsp;sq.</a>
+<i>Gestat fama nomen</i>; nam <i>fama</i> est alata, volat, et fert, quæ
+nunciat; Ern.
+&mdash;<a name = "not16_609" id = "not16_609" href =
+"#line16_609">609&nbsp;sq.</a>
+Silius expressit verba Liv. lib. XXVIII, 41 pr. Nefas est, me tacere de
+periculo, quod ita patriæ inminere videtur, et ejus saluti non, quoad
+vivam, prospicere.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">331</span>
+<p><a name = "line16_611" id = "line16_611"> </a>
+Bella nova in Libyæ moliris ducere terras?</p>
+<p><a name = "line16_612" id = "line16_612"> </a>
+Hostis enim deest <a href = "#var16_612">Ausoniæ</a>; nec vincere
+nobis</p>
+<p><a name = "line16_613" id = "line16_613"> </a>
+Est satis Hannibalem: petitur quæ gloria major</p>
+<p><a name = "line16_614" id = "line16_614"> </a>
+Litore <a href = "#var16_614">Elissæo</a>? stimuli si laudis agunt
+nos,</p>
+<span class = "linenum">615</span>
+<p><a name = "line16_615" id = "line16_615"> </a>
+Hanc segetem mete: composuit <a href = "#var16_615">propioribus
+ausis</a></p>
+<p><a name = "line16_616" id = "line16_616"> </a>
+Dignum te Fortuna parem; vult Itala tellus</p>
+<p><a name = "line16_617" id = "line16_617"> </a>
+Ductoris sævi, vult tandem, haurire cruorem.</p>
+<p><a name = "line16_618" id = "line16_618"> </a>
+Quo Martem, aut quo signa trahis? restinguere primum est</p>
+<p><a name = "line16_619" id = "line16_619"> </a>
+Ardentem Italiam: <a href = "#var16_619">tu fessos obvius</a> hostes</p>
+<span class = "linenum">620</span>
+<p><a name = "line16_620" id = "line16_620"> </a>
+Deseris, ac septem denudas <a href = "#var16_620">proditor</a>
+arces.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">331</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_612" id = "not16_612" href = "#line16_612">612 sq.</a>
+Hæc εἰρωνικῶς et cum sarcasmo dicta.
+&mdash;<a name = "not16_614" id = "not16_614" href =
+"#line16_614">614.</a>&nbsp;<i>Litore Elissæo</i>, in Africa. Conf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_81">ad I,&nbsp;81</a>.
+&mdash;<a name = "not16_615" id = "not16_615" href =
+"#line16_615">615.</a>&nbsp;<i>Hanc segetem mete</i>, præclare;
+Hannibalem prius pelle ex Italia, quæ (ut Cic. pro Mil. 13, verbis utar)
+larga gloriæ seges ac materia est.
+&mdash;<i>composuit</i> tibi <i>propioribus ausis</i>, in propinquo, in
+Italia, Hannibalem, <i>parem, dignum te</i>, dignum, quocum in certamen
+descendas. Forma loquendi ex ludo gladiatorio petita, ut ap. Liv.
+XXVIII, 44, in oratione Scipionis: <i>habeo, Q. Fabi, parem, quem das,
+Hannibalem</i>. Conf. ibi Gronov. et sup. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_39">not. ad I,&nbsp;39</a>, et <a class = "crossref"
+href = "bookX.html#not10_70">X,&nbsp;70</a>.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_618" id = "not16_618" href = "#line16_618">618.</a>
+<i>restinguere Ardentem Italiam</i>, incendium, quo quasi aduritur, h.e.
+propulsare summum periculum, in quo versatur, quamdiu Hannibal ibi
+bellum gerit. Sic <i>incendium</i> passim de maximo periculo, vel
+exitio. Sic <i>Racine</i>, <i>Andromaque</i>, act. IV, sc. 5, dixit
+<i>Troie ardente</i>. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not16_619" id = "not16_619" href =
+"#line16_619">619.</a>&nbsp;<i>tu fessos</i> pugnando et pæne debellatos
+hostes <i>deseris</i>, non persequeris, et quidem <i>obvius</i> iis,
+h.e. quum habeas eos in propinquo, in Italia; Ern.
+&mdash;<a name = "not16_620" id = "not16_620" href =
+"#line16_620">620.</a>&nbsp;<i>septem arces</i>, Romam (ut <a class =
+"crossref" href = "bookX.html#line10_587">X,&nbsp;587</a>),
+<i>denudas</i> custodia ac præsidio, copiis in Africam transductis. Cf.
+Liv. lib. XXVIII, cap. 42 extr. Hinc <i>proditor</i>, desertor es
+patriæ, cujus salutem tibi creditam destituis, non curas, quam summo
+periculo objicis, quum eam defendere deberes. Cf. <a class = "crossref"
+href = "bookII.html#not2_247">ad II, 247</a>.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_621" id = "line16_621"> </a>
+«An, quum tu Syrtim ac steriles vastabis arenas,</p>
+<p><a name = "line16_622" id = "line16_622"> </a>
+Non dira illa lues <a href = "#var16_622">notis</a> jam mœnibus
+urbis</p>
+<p><a name = "line16_623" id = "line16_623"> </a>
+Adsiliet? vacuumque Jovem sine pube, sine armis</p>
+<span class = "pagenum">332</span>
+<p><a name = "line16_624" id = "line16_624"> </a>
+Invadet? <a href = "#var16_624">quanti, ut cedas</a>, Romamque
+relinquas</p>
+<span class = "linenum">625</span>
+<p><a name = "line16_625" id = "line16_625"> </a>
+<a href = "#var16_625">Emerito, est? tanto perculsi</a> fulmine
+belli</p>
+<p><a name = "line16_626" id = "line16_626"> </a>
+Siccine te, ut nuper Capua est adcitus ab alta</p>
+<p><a name = "line16_627" id = "line16_627"> </a>
+Fulvius, æquoreis Libyæ revocabimus oris?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_622" id = "not16_622" href = "#line16_622">622.</a>
+<i>dira illa lues</i>, Hannibal. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#not10_602">ad X,&nbsp;603</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookI.html#not1_174">I,&nbsp;174</a>.
+&mdash;<i>notis jam mœnibus urbis</i>, Romæ, quam olim adcesserat. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_518">XII, 518 sq.</a>,
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_558">558&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_623" id = "not16_623" href =
+"#line16_623">623.</a>&nbsp;<i>Jovem</i>, sedem Jovis, Capitolium, pro
+ipsa urbe,
+<span class = "pagenum notes">332</span>
+cujus præcipua pars est, ut <i>Tarpeia saxa, rupes, scopuli, arces</i>,
+etc., de quibus v. Ind.
+&mdash;<a name = "not16_624" id = "not16_624" href =
+"#line16_624">624.</a>&nbsp;<i>Romamque</i> tuendam. Vocem
+<i>Emerito</i> Marsus ad Hannibalem, lento bello jam in Italia
+consenescentem, alii vero rectius referunt ad eum, qui loquitur, Fabium,
+senem nune ideoque bello ineptum.
+&mdash;<a name = "not16_625" id = "not16_625" href =
+"#line16_625">625.</a>&nbsp;<i>perculsi</i>, <a class = "crossref" href
+= "bookII.html#var2_213">ad II, 213, in&nbsp;V.L.</a>
+&mdash;<i>fulmine belli</i>, Hannibale. Vid. I,&nbsp;421.
+&mdash;<a name = "not16_626" id = "not16_626" href =
+"#line16_626">626.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#not12_571">ad XII, 571</a>. Verba Liv. XXVIII, 41: «Quid?
+si victor Hannibal ire ad urbem pergat? tum demum te consulem ex Africa,
+sicut Q. Fulvium a Capua arcessemus?»</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_628" id = "line16_628"> </a>
+Vince domi, et trinis mœrentem funera lustris</p>
+<p><a name = "line16_629" id = "line16_629"> </a>
+Ausoniam purga bello: tum tende remotos</p>
+<span class = "linenum">630</span>
+<p><a name = "line16_630" id = "line16_630"> </a>
+In Garamantas iter, Nasamoniacosque triumphos</p>
+<p><a name = "line16_631" id = "line16_631"> </a>
+Molire; angustæ prohibent nunc talia cœpta</p>
+<p><a name = "line16_632" id = "line16_632"> </a>
+Res Italæ: pater ille tuus, qui nomina vestræ</p>
+<p><a name = "line16_633" id = "line16_633"> </a>
+Addidit haud segnis genti, quum consul Hiberi</p>
+<p><a name = "line16_634" id = "line16_634"> </a>
+Tenderet ad ripas, revocato milite primus</p>
+<span class = "linenum">635</span>
+<p><a name = "line16_635" id = "line16_635"> </a>
+Descendenti avide superatis Alpibus ultro</p>
+<p><a name = "line16_636" id = "line16_636"> </a>
+Obposuit sese Hannibali: tu consul abire</p>
+<p><a name = "line16_637" id = "line16_637"> </a>
+A victore paras hoste, atque avellere nobis</p>
+<p><a name = "line16_638" id = "line16_638"> </a>
+Scilicet hoc astu Pœnum? si deinde sedebit</p>
+<span class = "pagenum">333</span>
+<p><a name = "line16_639" id = "line16_639"> </a>
+Inpavidus, nec te in Libyam tuaque arma sequetur,</p>
+<span class = "linenum">640</span>
+<p><a name = "line16_640" id = "line16_640"> </a>
+<a href = "#var16_640">Capta</a> damnabis consulta inprovida Roma.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_628" id = "not16_628" href = "#line16_628">628.</a>
+<i>Vince domi</i> in Italia Hannibalem.
+&mdash;<i>trinis lustris</i>; cf. sup. <a class = "crossref" href =
+"#not16_151">ad v.&nbsp;151</a>.
+&mdash;<a name = "not16_631" id = "not16_631" href =
+"#line16_631">631</a>&nbsp;<a name = "not16_632" id = "not16_632" href =
+"#line16_631">sq.</a>
+<i>angustæ res</i>, ut ap. Horat. Od. II, <span class =
+"smallcaps">x</span>, 21, sup. <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#line10_279">X,&nbsp;279</a> et al. <i>Res adtritæ, adcisæ,
+fessæ</i>. Cf. Liv. XXVIII, 42 extr.
+&mdash;<a name = "not16_633" id = "not16_633" href =
+"#line16_633">633&nbsp;sq.</a>
+<i>haud segnis</i>, h.e. virtute sua. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#not4_51">ad IV, 51&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_637" id = "not16_637" href =
+"#line16_637">637.</a>&nbsp;<i>avellere</i>; cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXII.html#not12_728">ad XII, 728</a>, et <a class =
+"crossref" href = "bookIII.html#var3_591">III, 591, in Var. Lect.</a>
+&mdash;<a name = "not16_638" id = "not16_638" href =
+"#line16_638">638.</a>&nbsp;<i>hoc astu</i>, stratagemate, quod laudat
+Sulpicius consul. ap. Liv. lib. XXXI, cap. 7, et quo Agathocles olim
+Pænos ex Sicilia expulit, ut Justin. XXII,&nbsp;4, et Valer. Max.
+VII,&nbsp;4 extr. 1, referunt; Drak. Cf. inf. <a class = "crossref" href
+= "#line16_690">v.&nbsp;690 sq.</a>, et Liv. XXVIII, 43 extr.
+&mdash;<i>sedebit</i>, manebit in Italia.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_641" id = "line16_641"> </a>
+Sed fac turbatum convertere signa, tuæque</p>
+<p><a name = "line16_642" id = "line16_642"> </a>
+Classis vela sequi: nempe idem erit Hannibal, idem,</p>
+<p><a name = "line16_643" id = "line16_643"> </a>
+Cujus tu vallum vidisti e mœnibus urbis.»</p>
+<p><a name = "line16_644" id = "line16_644"> </a>
+Hæc Fabius: seniorque manus paria ore <a href =
+"#var16_644">fremebant</a>.</p>
+</div>
+
+<span class = "pagenum notes">333</span>
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_642" id = "not16_642" href = "#line16_642">642.</a>
+<i>idem erit Hannibal</i>, non minus audax, fortis ac metuendus, quam
+tum, quum Romam ipsam obsideret. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_558">XII, 558&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_644" id = "not16_644" href =
+"#line16_644">644.</a>&nbsp;Drak. notavit imitat. Virg. Æn. I,&nbsp;559,
+ubi Heyne jam monuit, <i>fremitum</i> ac murmur adsensum commotis
+hominum animis indicare.
+&mdash;<i>senior manus</i>, ut <i>grandæva manus</i>, <a class =
+"crossref" href = "#line16_652">v.&nbsp;652</a>, et <i>turba senior</i>
+sup. <a class = "crossref" href = "#line16_597">v.&nbsp;597</a>, ubi v.
+not. Conf. Liv. XXVIII, 43 pr.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">645</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_645" id = "line16_645"> </a>
+Tum contra consul: «Cæsis ductoribus olim</p>
+<p><a name = "line16_646" id = "line16_646"> </a>
+Magnanimis leto gemino, quum tota subisset</p>
+<p><a name = "line16_647" id = "line16_647"> </a>
+Sidonium possessa jugum Tartessia tellus,</p>
+<p><a name = "line16_648" id = "line16_648"> </a>
+Non Fabio, non, quîs eadem est sententia cordi,</p>
+<p><a name = "line16_649" id = "line16_649"> </a>
+Quoquam ad opem verso, fateor, primoribus annis</p>
+<span class = "linenum">650</span>
+<p><a name = "line16_650" id = "line16_650"> </a>
+Excepi nubem belli, solusque ruenti</p>
+<p><a name = "line16_651" id = "line16_651"> </a>
+Objeci <a href = "#var16_651">cælo</a> caput, atque in me omnia
+verti.</p>
+<p><a name = "line16_652" id = "line16_652"> </a>
+Tum grandæva manus, puero male credita bella,</p>
+<span class = "pagenum">334</span>
+<p><a name = "line16_653" id = "line16_653"> </a>
+Atque idem hic vates temeraria cœpta canebat.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_645" id = "not16_645" href = "#line16_645">645...
+698.</a>
+Conf. Liv. XXVIII, 43 et 44. Hæc oratio Scipionis Fabium refutantis quum
+varietate et pondere argumentorum, tum gravitate, acumine, et elegantia
+verborum Fabianam illam antecellit, quamvis ne sic quidem poeta
+ubertatem et majestatem Livianæ eloquentiæ, quæ in Scipionis quoque
+responsione eminet, adsecutus est; Ern.
+&mdash;<a href = "#line16_645">645.</a>&nbsp;Conf. sup. <a class =
+"crossref" href = "bookXIII.html#line13_694">XIII, 694&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>ductoribus</i>, Cn. et P. Scipionibus, <i>cæsis</i> in
+Hispania.
+&mdash;<a name = "not16_646" id = "not16_646" href =
+"#line16_646">646.</a>&nbsp;<i>Magnanimis</i>, ut sup. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#line1_29">I,&nbsp;29</a>.
+&mdash;<a name = "not16_647" id = "not16_647" href =
+"#line16_647">647.</a>&nbsp;Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#line13_674">XIII, 674</a>.
+&mdash;<a name = "not16_648" id = "not16_648" href =
+"#line16_648">648&nbsp;seq.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_1">XV,&nbsp;1...
+17</a>, et <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_129">129
+sq.</a>; Liv. XXVI, 18.
+&mdash;<i>Non Fabio... ad opem verso</i>, ad opem laboranti patriæ
+ferendam propenso; quum nemo imperium in Hispaniam adcipere auderet. Hæc
+non sine sarcasmo dicta.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_649" id = "not16_649" href =
+"#line16_649" title = "numerus deest">649.</a>&nbsp;<i>primoribus
+annis</i>; cf. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#not15_12">ad
+XV, 12</a>.
+&mdash;<a name = "not16_650" id = "not16_650" href =
+"#line16_650">650</a>&nbsp;<a name = "not16_651" id = "not16_651" href =
+"#line16_650">sq.</a>
+Ego grave petii et adcepi imperium, quod omnes recusabant, et, periculo
+omni in me verso, interitum patriæ propulsavi.
+&mdash;<i>nubem belli</i>, onus ac molem periculosi belli. Cf. <a class
+= "crossref" href = "bookI.html#not1_311">ad I,&nbsp;311</a>.
+&mdash;<i>ruenti cælo</i> δεινῶς de inminente patriæ exitio. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_251">ad I,&nbsp;251</a>;
+<a class = "crossref missing" href = "bookXVII.html#not17_252" title =
+"recte 252">XVII, 253</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXVII.html#not17_606">607</a>; Horat. Od. III, <span class =
+"smallcaps">iii</span>,&nbsp;7, et Intp. Val. Fl. I,&nbsp;829.</p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_652" id = "not16_652" href = "#line16_652">652.</a>
+Conf. <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_135">XV,
+135&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>grandæva manus</i>; vide <a class = "crossref" href =
+"#not16_644">ad vers. 644</a>.
+<span class = "pagenum notes">334</span>
+&mdash;<a name = "not16_653" id = "not16_653" href =
+"#line16_653">653.</a>&nbsp;<i>idem hic vates</i>, Fabius, qui olim non
+minora patriæ pericula ac mala ominabatur, quum in Hispaniam
+proficiscerer, quam nunc, si in Africam transferatur bellum.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_654" id = "line16_654"> </a>
+Dîs grates laudemque fero, <a href = "#var16_654">sub numine</a>
+quorum</p>
+<span class = "linenum">655</span>
+<p><a name = "line16_655" id = "line16_655"> </a>
+Gens Trojana sumus; puer ille, et futilis ætas,</p>
+<p><a name = "line16_656" id = "line16_656"> </a>
+Inbellesque anni, necdum maturus ad arma</p>
+<p><a name = "line16_657" id = "line16_657"> </a>
+Scipio, restituit terras inlæsus Hiberas</p>
+<p><a name = "line16_658" id = "line16_658"> </a>
+Trojugenis: pepulit Pœnos, solisque secutus</p>
+<p><a name = "line16_659" id = "line16_659"> </a>
+Extremas ad Atlanta vias, exegit ab orbe</p>
+<span class = "linenum">660</span>
+<p><a name = "line16_660" id = "line16_660"> </a>
+Hesperio nomen Libyæ, nec rettulit <a href = "#var16_660">urbi</a></p>
+<p><a name = "line16_661" id = "line16_661"> </a>
+Signa prius, quam fumantes <a href = "#var16_661">circa æquora</a>
+vidit</p>
+<p><a name = "line16_662" id = "line16_662"> </a>
+Romano Phœbum solventem litore currus.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_655" id = "not16_655" href = "#line16_655">655 sqq.</a>
+Ego, qui vobis puer ad tale bellum gerendum ineptus videbar, Hispaniam
+expugnavi expulsis Pœnis. Pluribus orationis luminibus coloribusque
+adumbrat ea, quæ breviter et acerbe <a class = "crossref" href =
+"#line16_648">v.&nbsp;648 sq.</a> dixerat.
+&mdash;<i>puer ille... Scipio</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXV.html#line15_12">XV, 12, 16, 17</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_657" id = "not16_657" href =
+"#line16_657" title = "numerus deest">657.</a>&nbsp;<i>Scipio</i>, ego.
+&mdash;<i>inlæsus</i>, nullo vulnere, vel potius nulla clade accepta,
+quo meritum ejus augetur et ars bellica commendatur. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not16_658" id = "not16_658" href =
+"#line16_658">658&nbsp;sqq.</a>
+<i>Trojugenæ</i>, ut <i>gens Trojana</i>, Romani.
+&mdash;<i>solis Extremas vias</i>; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookXIV.html#not14_147">ad XIV, 147</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookXV.html#not15_809">XV, 809</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_659" id = "not16_659" href =
+"#line16_659" title = "numerus deest">659.</a>&nbsp;<i>ad Atlanta</i>;
+cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_198">I,&nbsp;198&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<i>ab orbe Hesperio</i>, ut sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_289">vers. 289</a>.
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_660" id = "not16_660" href =
+"#line16_660" title = "numerus deest">660.</a>&nbsp;<i>nomen Libyæ</i>,
+quid ibi Pœnorum fuit. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#not5_161">ad V,&nbsp;161</a>.
+&mdash;<i>retulit urbi signa</i>, Romam rediit. Cf. Var. Lect. Si legas
+<i>auri</i>, sensus erit: <i>nec retulit</i> Romam <i>prius auri
+signa</i>, aurum signatum, prædam in Hispania factam; Lenz. coll. Livio,
+XXVIII, 38: «Scipio urbem est ingressus, argentique præ se in ærarium
+tulit quatuordecim millia pondo trecenta quadraginta duo, et signati
+argenti magnum numerum.»
+&mdash;<a name = "not16_662" id = "not16_662" href =
+"#line16_662">662.</a>&nbsp;<i>Romano litore</i>, h.e. litore Hispaniæ,
+quam ego sub Rom. potestatem redegi.
+&mdash;<i>Phœbum solventem currus vidi</i>, h.e. occidentalem Hispaniæ
+partem expugnavi.
+<span class = "pagenum notes">335</span>
+Cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#not3_399">ad III,
+399</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVI.html#not6_1">VI,&nbsp;1</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">335</span>
+<p><a name = "line16_663" id = "line16_663"> </a>
+Adscivit reges idem: nunc ultimus actis</p>
+<p><a name = "line16_664" id = "line16_664"> </a>
+Restat Carthago nostris labor: hoc sator ævi</p>
+<span class = "linenum">665</span>
+<p><a name = "line16_665" id = "line16_665"> </a>
+Jupiter æterni monet. <a href = "#var16_665">Hannibali</a> ecce
+senectus</p>
+<p><a name = "line16_666" id = "line16_666"> </a>
+Intremit, aut ægros simulat mentita timores,</p>
+<p><a name = "line16_667" id = "line16_667"> </a>
+Ne finem longis tandem peperisse ruinis</p>
+<p><a name = "line16_668" id = "line16_668"> </a>
+Sit noster titulus. Certe jam dextera nobis</p>
+<p><a name = "line16_669" id = "line16_669"> </a>
+<a href = "#var16_669">Experta</a>, et robur florentibus auximus
+annis.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_663" id = "not16_663" href = "#line16_663">663.</a>
+<i>Adscivit</i>, amicos Romanis ac socios fecit, <i>reges</i>, Syphacem,
+Masinissam, Indibilem, Mandonium aliosque Hispaniæ reges, <i>idem</i>
+Scipio, ego.
+&mdash;<a name = "not16_664" id = "not16_664" href =
+"#line16_664">664.</a>&nbsp;<i>sator ævi</i>, ut <a class = "crossref"
+href = "bookIX.html#line9_306">IX, 306</a>.
+&mdash;<a name = "not16_665" id = "not16_665" href =
+"#line16_665">665.</a>&nbsp;<i>monet</i> prodigio, de quo v. sup.
+<a class = "crossref" href = "#line16_586">v.&nbsp;586&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<i>senectus</i>, Fabius et <i>senior</i>, vel <i>grandæva
+manus</i>, sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_644">v.&nbsp;644</a>, et <a class = "crossref" href =
+"#line16_652">652</a>. Lefeb. retulit ad ipsum Hannibalem senescentem
+(cf. <a class = "crossref" href = "#line16_688">v.&nbsp;688</a>) et
+formidantem Romanos, qui simulaverit timores suos, quos tamen noverint
+Romani.
+&mdash;<a name = "not16_667" id = "not16_667" href =
+"#line16_667">667.</a>&nbsp;<i>ruinis</i>, cladibus.
+&mdash;<a name = "not16_668" id = "not16_668" href =
+"#line16_668">668.</a>&nbsp;seq. <i>titulus</i>, gloria. Non est, quod
+timeat senior Patrum turba, ne hæc in Africam militia infeliciter
+succedat, quum jam bello Hispanico, quid valerem, experti sint: quin
+contra majora nunc de me animo præcipi possunt, quod jam ævi maturior
+vires etiam majores adeptus sim, et virtus bellica aucta sit: Drak.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "linenum">670</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_670" id = "line16_670"> </a>
+«Ne vero fabricate moras; sed currere sortem</p>
+<p><a name = "line16_671" id = "line16_671"> </a>
+Hanc sinite ad veterum delenda opprobria cladum</p>
+<p><a name = "line16_672" id = "line16_672"> </a>
+Quam mihi servavere Dei. Sat gloria cauto</p>
+<p><a name = "line16_673" id = "line16_673"> </a>
+Non vinci pulchra est Fabio, peperitque sedendo</p>
+<p><a name = "line16_674" id = "line16_674"> </a>
+Omnia Cunctator nobis: nec Mago, nec <a href =
+"#var16_674">Hannon</a>,</p>
+<span class = "pagenum">336</span>
+<span class = "linenum">675</span>
+<p><a name = "line16_675" id = "line16_675"> </a>
+Nec Gisgone satus, nec Hamilcare terga <a href =
+"#var16_675">dedissent</a>,</p>
+<p><a name = "line16_676" id = "line16_676"> </a>
+<a href = "#var16_676">Si segnes</a> clauso traheremus prælia vallo.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_670" id = "not16_670" href = "#line16_670">670</a>
+<a name = "not16_671" id = "not16_671" href = "#line16_670">sq.</a>
+«Hic modo nihil moræ sit: ....et id est viri et ducis, non deesse
+fortunæ præbenti se, et oblata casu flectere ad consilium;» Liv. XXVIII,
+44.
+&mdash;<i>currere sortem Hanc sinite</i>, patiamini, ut hac
+opportunitate Pœnos: ulciscendi oblata et mihi destinata sine mora utar;
+Ern. Conf. <a class = "crossref" href = "bookIV.html#not4_731">ad IV,
+731</a>; <a class = "crossref" href = "bookVII.html#not7_307">VII,
+307</a>, et <a class = "crossref" href = "bookXII.html#not12_45">XII,
+45</a>. Huic nobili Scipionis fiduciæ non absimilis est Achillis ardor
+apud nostratem <i>Racine</i>, <i>Iphigénie</i>, act.&nbsp;I,
+sc.&nbsp;2:</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>Ah! ne nous formons point ces indignes obstacles, etc.</p>
+<p>Et laissant faire au sort, etc.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+Ibi quoque verba, <i>quam mihi servavere Dei</i>, his
+repræsentantur:</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>. . . . . . . . . . . . On sait qu’á votre tête</p>
+<p>Les dieux ont d’Ilion attaché la conquête.</p>
+
+<p class = "right">
+<span class = "smallcaps">Ed.</span></p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_673" id = "not16_673" href = "#line16_673">673.</a>
+<i>sedendo</i>, v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_142">ad III, 142</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookX.html#not10_597">X,&nbsp;597</a>. Nota sunt verba Ennii:
+<i>Cunctator nobis restituit rem</i>.
+<span class = "pagenum notes">336</span>
+&mdash;<a name = "not16_675" id = "not16_675" href =
+"#line16_675">675.</a>&nbsp;Hasdrubales intell. filios Gisgonis, et
+Hamilcaris. Omnes autem duces illi Pœnorum a Scipione in Hispania victi.
+De <i>Magone</i> et <i>Hannone</i>, v. sup. <a class = "crossref" href =
+"#line16_26">v.&nbsp;26 sqq.</a> de <i>Hasdrubalibus</i>, <a class =
+"crossref" href = "bookXV.html#line15_399">XV, 399 sq.</a> et sup.
+<a class = "crossref" href = "#line16_78">v.&nbsp;78&nbsp;sq.</a></p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_677" id = "line16_677"> </a>
+Sidoniusne puer, vix pubescente juventa,</p>
+<p><a name = "line16_678" id = "line16_678"> </a>
+Laurentes potuit populos et Troia adire</p>
+<p><a name = "line16_679" id = "line16_679"> </a>
+Mœnia, flaventemque sacro cum gurgite <a href =
+"#var16_679">Thybrim</a>?</p>
+<span class = "linenum">680</span>
+<p><a name = "line16_680" id = "line16_680"> </a>
+Et potuit Latium longo <a href = "#var16_680">depascere</a> bello?</p>
+<p><a name = "line16_681" id = "line16_681"> </a>
+Nos Libyæ terris tramittere signa pigebit?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_677" id = "not16_677" href = "#line16_677">677...
+682.</a>
+Argumentum a pari: si <i>puer Sidonius</i>, h.e. Hannibal, et quidem
+puer aut juvenis, potuit Italiæ bellum inferre, cur ætas mihi Scipioni
+in Africam transituro obstabit? Cell.
+&mdash;<a name = "not16_678" id = "not16_678" href =
+"#line16_678">678&nbsp;seq.</a>
+Italia et Roma variis verborum ambagibus designantur.
+&mdash;<i>Laurentes potuit</i>; v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookI.html#line1_110">I,&nbsp;110</a>.
+&mdash;<i>Troïa Mœnia</i>, Romam, quam olim <i>adiit</i> Hannibal. Cf.
+<a class = "crossref" href = "bookXII.html#line12_518">XII, 518
+seq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_558">558&nbsp;sq.</a>
+&mdash;<a class = "missing" name = "not16_679" id = "not16_679" href =
+"#line16_679" title = "numerus deest">679.</a>&nbsp;<i>flaventem</i>;
+cf. <a class = "crossref" href = "bookI.html#not1_607">ad
+I,&nbsp;607</a>.
+&mdash;<i>sacro gurgite</i>; vid. <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#not13_215">ad XIII, 215</a>.
+&mdash;<i>gurgite</i>, h.e. aqua Tiberis; nisi malis ad Almonem cum
+Cell. referre, de quo v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_363">ad VIII, 363</a>.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_682" id = "line16_682"> </a>
+Et Tyrias <a href = "#var16_682">agitare</a> domos? Secura pericli</p>
+<p><a name = "line16_683" id = "line16_683"> </a>
+Litora lata patent, et opima pace quieta</p>
+<p><a name = "line16_684" id = "line16_684"> </a>
+Stat tellus; timeat tandem Carthago, timeri</p>
+<span class = "linenum">685</span>
+<p><a name = "line16_685" id = "line16_685"> </a>
+Adsueta, et nobis, quamvis Œnotria nondum</p>
+<p><a name = "line16_686" id = "line16_686"> </a>
+Hannibale arva vacent, superesse intelligat arma.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_682" id = "not16_682" href = "#line16_682">682.</a>
+<i>agitare</i>, vexare sc. bello. Cf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_146">ad I,&nbsp;146</a>, et <a class = "crossref" href
+= "bookIII.html#not3_700">III, 700</a>.
+&mdash;<a name = "not16_685" id = "not16_685" href =
+"#line16_685">685&nbsp;seq.</a>
+<i>Œnotria arva</i>; v.&nbsp;<a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_2">ad I,&nbsp;2</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#not8_46">VIII, 46</a>. Cum hoc loco compara verba
+Mithridatis bellum Romæ inferre cogitantis apud <i>Racine</i>,
+<i>Mithridate</i>, Act. III, sc. I:</p>
+
+<div class = "verse ital">
+<p>Marchons, et dans son sein rejetons cette guerre</p>
+<p>Que sa fureur envoie aux deux bouts de la terre.</p>
+<p>Attaquons dans leurs murs ces conquérants si fiers,</p>
+<p>Qu’ils tremblant à leur tour pour leurs propres foyers.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+Confer totam Pontici regis orationem, eadem, quæ nunc Scipio,
+meditantis. <span class = "smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "not16_686" id = "not16_686" href =
+"#line16_686">686&nbsp;sq.</a>
+Refutantur verba Fabii, <a class = "crossref" href =
+"#line16_612">v.&nbsp;612 seq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_621">621 seq.</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_636">636&nbsp;seq.</a>
+&mdash;
+<span class = "pagenum notes">337</span>
+<i>nobis superesse arma</i>, h.e. milites, in Africam trajiciendos,
+præter eos, qui Hannibali in Italia se objiciant.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">337</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_687" id = "line16_687"> </a>
+«Illum ego, quem vosmet cauti consultaque vestra</p>
+<p><a name = "line16_688" id = "line16_688"> </a>
+In Latio fecere senem, cui tertia large</p>
+<p><a name = "line16_689" id = "line16_689"> </a>
+Fundenti nostrum ducuntur lustra cruorem,</p>
+<span class = "linenum">690</span>
+<p><a name = "line16_690" id = "line16_690"> </a>
+Illum ego ad incensas trepidantem et <a href = "#var16_690">sera
+paventem</a></p>
+<p><a name = "line16_691" id = "line16_691"> </a>
+<a href = "#var16_691">Avertam</a> patriæ sedes: an Roma videbit</p>
+<p><a name = "line16_692" id = "line16_692"> </a>
+Turpia Agenoreæ muris vestigia dextræ?</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_688" id = "not16_688" href = "#line16_688">688 seq.</a>
+<i>fecere senem</i>, invidiosius et gravius quam, vos per cunctationem
+vestram per tot annos detinuistis; Ern. Sarcasmus præcipue ad Fabium
+cunctatorem spectat.
+&mdash;<i>tertia lustra</i>, confer <a class = "crossref" href =
+"#not16_151">ad vers. 151</a>, et ad Livium, lib. XXVIII, cap. 41.
+&mdash;<a name = "not16_690" id = "not16_690" href =
+"#line16_690">690.</a>&nbsp;<i>sera</i>, sero. Consternatum sero
+adventu, quum viderit Carthaginem a me præoccupatam et obpressam; Ern.
+Cf. Var. Lect.
+&mdash;<a name = "not16_691" id = "not16_691" href =
+"#line16_691">691.</a>&nbsp;<i>Avertam</i> ex Italia <i>ad patriam</i>,
+ut ap. Frontin. Strat. I,&nbsp;5 ex., 16 et 27: <i>avocare</i>; Drak.
+Cf. sup. <a class = "crossref" href = "#not16_637">ad
+v.&nbsp;637&nbsp;seq.</a>
+&mdash;<a name = "not16_692" id = "not16_692" href =
+"#line16_692">692.</a>&nbsp;Cf. supra lib. XII, c. 565.
+&mdash;<i>Agenoreæ</i>, Pœnorum (vid. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#not1_15">ad I,&nbsp;15</a>), h.e. Hannibalis, qui Romam
+obsedit, Conf. XII, 538 seq., 558&nbsp;seq.</p>
+
+<div class = "text">
+<p><a name = "line16_693" id = "line16_693"> </a>
+Carthago inmunis nostros secura labores</p>
+<p><a name = "line16_694" id = "line16_694"> </a>
+<a href = "#var16_694">Audiet</a> interea, et portis bellabit
+apertis?</p>
+<span class = "linenum">695</span>
+<p><a name = "line16_695" id = "line16_695"> </a>
+Tum vero pulset nostras iterum inprobus hostis</p>
+<p><a name = "line16_696" id = "line16_696"> </a>
+Ariete Sidonio turres, si templa suorum</p>
+<p><a name = "line16_697" id = "line16_697"> </a>
+Non ante audierit Rutulis crepitantia flammis.»</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a class = "missing" name = "not16_693" id = "not16_693" href =
+"#line16_693" title = "numerus deest">693.</a> <i>inmunis</i> et
+<i>secura</i>; cf. Virg. Æn. XII, 559.
+&mdash;<a name = "not16_694" id = "not16_694" href =
+"#line16_694">694.</a>&nbsp;<i>portis bellabit apertis</i>, bella geret
+externa, nec unquam suas portas videbit clausas et obpugnatas; Lenz.
+&mdash;Portæ enim aperiuntur, quum hostis procul abest; clauduntur vero
+periculo imminente: similiter Regulus indignans exclamat: «vidi
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;. portas non
+clausas, et arva Marte coli populata nostro;» apud Horat. Od. III, <span
+class = "smallcaps">v</span>, 23. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span></p>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_695" id = "not16_695" href = "#line16_695">695</a>
+<a name = "not16_696" id = "not16_696" href = "#line16_695">sq.</a>
+<i>pulset</i>, conf. supra <a class = "crossref" href =
+"bookXII.html#line12_585">XII, 585</a>.
+&mdash;Scipio refutans, quæ Fabius, <a class = "crossref" href =
+"#line16_639">v.&nbsp;639 seq.</a> objecerat; immo vero, inquit, tum
+demum Hannibal consilium capiet Romam invadendi, quum tutam ab hostibus
+Carthaginem sciet; Ern.
+&mdash;<i>iterum pulset</i>, obpugnet per me licet Romam, <i>si non ante
+audierit templa</i>, etc. h. est, ante quam Romam iterum
+<span class = "pagenum notes">338</span>
+obpugnet, incendio Carthaginem delebo; quo audito ab illo consilio
+abstinebit.</p>
+
+
+<div class = "text">
+<span class = "pagenum">338</span>
+<p class = "indent">
+<a name = "line16_698" id = "line16_698"> </a>
+Talibus <a href = "#var16_698">adcensi</a> Patres, fatoque vocante,</p>
+<p><a name = "line16_699" id = "line16_699"> </a>
+Consulis <a href = "#var16_699">adnuerunt</a> dictis, faustumque
+precati</p>
+<span class = "linenum">700</span>
+<p><a name = "line16_700" id = "line16_700"> </a>
+Ut foret Ausoniæ, <a href = "#var16_700">tramittere</a> bella
+dederunt.</p>
+</div>
+
+<p class = "notes">
+<a name = "not16_698" id = "not16_698" href = "#line16_698">698.</a>
+Minus æquis potius animis auditum esse Scipionem, memorat Liv. XXVIII,
+45, quo loca et alia leguntur, quæ poeta silentio præteriit.
+&mdash;<a name = "not16_700" id = "not16_700" href =
+"#line16_700">700.</a>&nbsp;«Postero die decreta a senatu Scipioni
+Sicilia, permissumque, ut in Africam, si id e republica esse censeret,
+trajiceret;» Liv. l.l. <i>dederunt</i>, concesserunt, ut <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_40">V,&nbsp;40</a>, <a class =
+"crossref" href = "bookV.html#line5_410">410</a> et al. Sic et δίδομι
+passim. Vid. Abresch. Dilucidd. Thucyd. pag. 837, et Schleusneri Lexic.
+N.&nbsp;T.</p>
+
+
+<hr class = "mid">
+
+<h5 class = "variae"><a name = "variae16" id = "variae16">
+Liber XVI: Variæ Lectiones</a></h5>
+
+<div class = "variae">
+
+<span class = "pagenum">285</span>
+<p><a name = "var16_9" id = "var16_9" href = "#line16_9">9.</a>
+<i>rabidus</i>, non <i>rapidus</i>, Col. h.e. ob amissum regnum gregis
+in furorem actus; Drak.
+&mdash;<a name = "var16_11" id = "var16_11" href =
+"#line16_11">11.</a>&nbsp;<i>hausurus</i>, non <i>hausturus</i>, Colon.
+Oxon. et priscæ edd. nisi quod in quibusdam <i>ausurus</i>; cf. <a class
+= "crossref" href = "bookVII.html#var7_584">ad VII, 584</a>. Deinde
+<i>Marti</i>, non <i>Martis</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var16_13" id = "var16_13" href =
+"#line16_13">13.</a>&nbsp;<i>ac stare</i> ex ingeniosa conj. Gron. Obss.
+II, 22, recepere Cell. Drak. Lefeb. Ern.
+<span class = "pagenum">286</span>
+suadente N.&nbsp;Heins. Vulgo <i>agitare</i>, quod otiose desidere
+interpretatur Barth. Adv. X,&nbsp;7, ubi perperam provocat ad verba
+Porcii, a Donato in vita Terentii laudata; <i>abitare</i> emend. Dausq.
+male. Forte lenior medicina h.l. est: <i>vigor... Invidia revocari</i>,
+scilicet cœpit: <i>animos</i> (animum curis ac consiliis variis vel
+dolis) <i>agitare negata Cogebatur ope</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var16_19" id = "var16_19" href =
+"#line16_19">19.</a>&nbsp;<i>dissona linguis Agmina</i> auribus fuerit
+gratius; cf. <a class = "crossref" href = "bookIII.html#line3_221">III,
+221</a>.
+&mdash;<a name = "var16_22" id = "var16_22" href =
+"#line16_22">22.</a>&nbsp;<i>ductori</i> edidit Lefeb. sine auctoritate
+librorum et ne admonito quidem lectore.</p>
+
+<span class = "pagenum">287</span>
+<p><a name = "var16_27" id = "var16_27" href = "#line16_27">27.</a>
+Post hunc versum Lefeb. ex Petrarchæ Africa XXXIV, alios inseruit, quos
+Silii esse putat, et huic loco aptissimos, quum Mago non redierit in
+Africam, sed antea mortuus sit. At <i>tramisit</i> tamen <i>in
+Libyam</i>, etsi non adpulit et cursum perfecit, vid. not. et de illo
+fragmento infra Comment de Silii vita et carmine Sect. V, fere ad
+finem.</p>
+
+<p><a name = "var16_28" id = "var16_28" href = "#line16_28">28.</a>
+<i>uno</i> Col. <i>tanto</i> Put. <i>parvo</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>primo</i> Oxon. cum reliquis edd.
+&mdash;<a name = "var16_29" id = "var16_29" href =
+"#line16_29">29.</a>&nbsp;<i>Hannon</i>, non <i>Anno</i>, scripti; cf.
+<a class = "crossref" href = "bookII.html#var2_277">ad II, 277</a>.
+&mdash;<a name = "var16_30" id = "var16_30" href =
+"#line16_30">30.</a>&nbsp;<i>crepitantibus</i> Oxon.
+<i>crepidantibus</i> Col. Vulgo <i>trepidantibus</i>.
+<span class = "pagenum">288</span>
+&mdash;<a name = "var16_31" id = "var16_31" href =
+"#line16_31">31.</a>&nbsp;<i>captabat</i> Ox. et Put. <i>carpebat</i>
+R.&nbsp;1. Parm. Med.
+&mdash;<a name = "var16_33" id = "var16_33" href =
+"#line16_33">33.</a>&nbsp;<i>omnia</i> scripti. Vulgo <i>agmina</i>,
+prob. Dausq. sed illud longe elegantissimum judice N.&nbsp;Heins. qui
+etiam <i>Magnum</i> legi posse putabat, ut esset græcismus similis illi
+Maroniano <i>Omnia Mercurio similis</i>.
+&mdash;<a name = "var16_36" id = "var16_36" href =
+"#line16_36">36.</a>&nbsp;<i>et</i>, non <i>ut</i>, Col.
+&mdash;<a name = "var16_38" id = "var16_38" href =
+"#line16_38">38.</a>&nbsp;<i>nam</i>, non <i>jam</i>, scripti.
+&mdash;<a name = "var16_42" id = "var16_42" href =
+"#line16_42">42.</a>&nbsp;Vulgo male <i>Inperfecta super contexere</i>,
+etc. Præierea <i>supercontexere</i> una voce scripsit Drak. <i>super
+contexeret</i> Parm. <i>super contexunt</i> R.&nbsp;1, ad marg. <i>super
+texerunt</i> malebat
+<span class = "pagenum">289</span>
+N.&nbsp;Heins. quia <i>concessit</i> subjungatur.</p>
+
+<p><a name = "var16_45" id = "var16_45" href = "#line16_45">45.</a>
+<i>operæ</i> primus edidit Nicander in Junt. Sed <i>pretium operis</i>
+numerosius esse, jam monuit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_46" id = "var16_46" href =
+"#line16_46">46.</a>&nbsp;<i>ingenti membrorum mole</i> corrig.
+N.&nbsp;Heins. cui <i>ingenium membrorum</i> insolentius videbatur.
+&mdash;<a name = "var16_47" id = "var16_47" href =
+"#line16_47">47.</a>&nbsp;<i>nudus teli</i> conj. idem. Sed vulgatum
+quoque bene se habet; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookIV.html#line4_313">IV, 313</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#line5_449">V,&nbsp;449</a>, et inf. <a class = "crossref"
+href = "#line16_172">v.&nbsp;172</a>.
+&mdash;<a name = "var16_54" id = "var16_54" href =
+"#line16_54">54.</a>&nbsp;<i>refluxum</i> Col. <i>reflexus</i> reposuit
+Lefeb. <i>refugum Mavorte</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_55" id = "var16_55" href =
+"#line16_55">55.</a>&nbsp;<i>aversa in terga subiret</i> malebat idem.
+<span class = "pagenum">290</span>
+&mdash;<a name = "var16_61" id = "var16_61" href =
+"#line16_61">61.</a>&nbsp;<i>rejecta</i> opinabatur idem, <i>dejecta</i>
+scripsit Lef.</p>
+
+<p><a name = "var16_67" id = "var16_67" href = "#line16_67">67.</a>
+<i>directo telo</i> (coll. Virg. Æn. VI, 57, parum apte) vel <i>adducto
+t.</i> emend. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var16_68" id = "var16_68" href = "#line16_68">v.&nbsp;68</a>,
+<i>consors</i>, h.e. una ac par fuga omnium.
+&mdash;<a name = "var16_71" id = "var16_71" href =
+"#line16_71">71.</a>&nbsp;<i>cædentum</i> Col. <i>cadentum</i> Oxon.
+Vulgo <i>cedentum</i>.
+&mdash;<a name = "var16_74" id = "var16_74" href =
+"#line16_74">74.</a>&nbsp;<i>vitæ</i> primus Nicander substituit pro
+<i>lucem</i>, quæ vox eleganter potius
+<span class = "pagenum">291</span>
+et δεινῶς repetitur; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookXI.html#var11_357">ad XI, 357</a>.</p>
+
+<p><a name = "var16_81" id = "var16_81" href = "#line16_81">81.</a>
+<i>Ac</i> Col.
+&mdash;<a name = "var16_84" id = "var16_84" href =
+"#line16_84">84.</a>&nbsp;<i>Protraxtis... profugos</i> Col.
+<i>Protractis</i> Oxon. Put. R.&nbsp;2, et <i>profugos</i> etiam Put.
+<i>profugo</i> Med. Vulgo <i>Protractus... profugus</i>. Deinde
+<i>vobis</i> Put.
+&mdash;<a name = "var16_88" id = "var16_88" href =
+"#line16_88">88.</a>&nbsp;<i>haud me</i> Ox. Put. R.&nbsp;1, Parm. Med.
+Mars. Vulgo <i>aut me</i>, quod retinuit Drak. cui illud præferre
+videbatur imitationem Virgil. Æneid. X,&nbsp;630, quæ nulla est.
+Dubitationem locum non habere, si mens <i>præscia</i> sit, et Scipionem
+nunc ita loqui, ut se certum de victoria esse milites intelligant, jam
+monuere Lefeb. et Ern.
+<span class = "pagenum">292</span>
+&mdash;<a name = "var16_93" id = "var16_93" href =
+"#line16_93">93.</a>&nbsp;<i>tonitrus</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var16_103" id = "var16_103" href = "#line16_103">103.</a>
+<i>haud strages</i> ed. Lefeb. adjecta nota: «Sic omnes.» Quod si verum
+est, mireris, nullam lectionis varietatem notatam esse a N.&nbsp;Heins.
+vel Drak. in vulgatis certe edd. <i>aut</i> legitur, nec multum
+interest.
+<span class = "pagenum">293</span>
+&mdash;<a name = "var16_110" id = "var16_110" href =
+"#line16_110">110.</a>&nbsp;<i>viro</i> Colon. Oxon. Tell. <i>vitæ</i>
+Putean. Vulgo <i>foret</i>. Deinde <i>perlapsa tegmen</i> emend. Dausq.
+et <i>tegmina</i> Livineius. Vulgatum probabat N.&nbsp;Heins. coll. Liv.
+XXVIII, 11; <i>Foribus ipsis duo perlapsi angues</i>; conf. ibi Gronov.
+&mdash;<a name = "var16_111" id = "var16_111" href =
+"#line16_111">111.</a>&nbsp;<i>vulnere</i>, non <i>pondere</i>, scripti.
+<i>En</i> pro <i>Et</i> substituit Lefeb. ut passim. <i>libasset</i> pro
+<i>violasset</i> conj. N.&nbsp;Heins. Sed vulgatum firmavit Drakenborch.
+coll. Virg. Æn. XI, 277, 591, 848; XII, 797; Ovid. Met. XIII, 279.
+&mdash;<a name = "var16_113" id = "var16_113" href =
+"#line16_113">113.</a>&nbsp;<i>avectus</i> recte, puto, emend.
+N.&nbsp;Heins. et edidit Lefeb.</p>
+
+<p><a name = "var16_117" id = "var16_117" href = "#line16_117">117.</a>
+<i>Masinissa</i> Putean. et plerique libri editi, ut et optimi ap.
+Livium. <i>Massinissa</i> in tabella ænea ap. Ursin. ad Cic. de Sen. c.
+10, ut <i>Porsenna</i>, et metri causa <i>Porsena</i>, judice Drak.
+Dausqueius et alii <i>Masanissa</i>, vel <i>Massanissa</i>, vel
+<i>Massanassa</i> scribendum censent, forte rectius. Græcis certe
+plerumque <span class = "greek" title =
+"Massanissês">Μασσανίσσης</span>, vel <span class = "greek" title =
+"Massanassês">Μασσανάσσης</span>, vel <span class = "greek" title =
+"Masanassês">Μασανάσσης</span> dicitur; cf. Cl. Schweigh. ad Polyb.
+III,&nbsp;5; XI, 21, et ad Appian. Hispan. c. 24, et Pun.
+<span class = "pagenum">294</span>
+c. 10; Gron. et Drak. ad Liv. XXIV, 49; XXV, 34.
+&mdash;<a name = "var16_118" id = "var16_118" href =
+"#line16_118">118.</a>&nbsp;<i>cruda fuga</i> conj. N.&nbsp;Heins. qui
+illam vocem in deliciis habebat; conf. Burm. ad Val. Fl. VI, 545; VII,
+243, et sup. <a class = "crossref" href = "bookVI.html#var6_78">ad VI,
+78</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_3">VII,&nbsp;3</a>; <a class = "crossref" href =
+"bookXIII.html#var13_532">XIII, 532</a>.
+&mdash;<a name = "var16_122" id = "var16_122" href =
+"#line16_122">122.</a>&nbsp;<i>tempora</i>, non <i>pectora</i>, scripti,
+ut mox <a class = "crossref" href = "#line16_128">v.&nbsp;128</a>, et
+apud Virg. Æn. II, 684.
+&mdash;<a name = "var16_125" id = "var16_125" href =
+"#line16_125">125.</a>&nbsp;<i>Sic sic</i> primus edidit Marsus in Ven.
+poster. Antiquiorem lect. revocavi cum Lefeb. et Ern. <i>portenta o
+vestra</i> maluerit
+<span class = "pagenum">295</span>
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_127" id = "var16_127" href =
+"#line16_127">127.</a>&nbsp;<i>tam læta</i> e scriptis recepi, quod et
+rectius videbatur N.&nbsp;Heins. In omnibus edd. <i>tu læta</i>.
+&mdash;<a name = "var16_131" id = "var16_131" href =
+"#line16_131">131.</a>&nbsp;<i>Latiis fastis</i> Gryph. Nut. Raphel.
+Cellar. Modius, refragg. N.&nbsp;Heins. Drak. Lefeb. et Ern. sed prob.
+Burm. ad Val. Fl. II, 245, ubi monet, sensum h.l. esse, tua nomina, ut
+amici et socii regis, fastis Romanis adscribentur, quibus fœdus tecum
+initum consignabitur, et per quos nomen tuum in secula ibit. Non male!
+nec tamen spernenda lectio antiqua.
+&mdash;<a name = "var16_134" id = "var16_134" href =
+"#line16_134">134.</a>&nbsp;Hunc versum in recentt. edd. et primum
+quidem in Junt. excipit alius, a Nicandro procusus, <i>Ire videbatur,
+Martisque liquescere famam</i>, vel <i>fama</i>, ex emend.
+N.&nbsp;Heins. qui et <i>senescere</i> conj. quod adridere potest coll.
+Liv. XXIX,&nbsp;3, extr. <i>Hannibalem ipsum jam et fama senescere et
+viribus</i>. Ernesti contra <i>liquescere
+<span class = "pagenum">296</span>
+fama</i> exquisite putat dici posse, cujus existimatio et gloria veluti
+diluta sit, et elanguerit ex pristino quasi robore. Idem monet, se non
+defendere versum, sed servasse, ut concinnior esset omnis locus, qui
+sine illo veluti claudicaret. Ego potius eum delevi cum Modio, Cell. et
+Lefeb. quoniam auctoritate optimorum librorum destituitur, eoque ejecto
+hic locus, in quo omnia pendent a verbis <i>animum movebant</i>, non
+modo integer est, sed etiam doctior, neque alienus a stylo Silii.</p>
+
+<p><a name = "var16_137" id = "var16_137" href = "#line16_137">137.</a>
+<i>in Ausonios</i> Oxon. Put. R.&nbsp;1. Parm. Med. Mars. Gryph.
+&mdash;<a name = "var16_149" id = "var16_149" href =
+"#line16_149">149.</a>&nbsp;<i>Tu</i>
+<span class = "pagenum">297</span>
+Col. Vulgo <i>Et</i>.
+&mdash;<a name = "var16_150" id = "var16_150" href =
+"#line16_150">150.</a>&nbsp;<i>Hunc</i> Marsi Ven. pr. operarum errore.
+Inde <i>Hanc</i> castigatum in Ven. poster. quam aliæ edd. sequutæ sunt.
+<i>Hinc</i> ad marg. notavit Cortius, non inprob. Ern. Sed languet,
+quoniam τὸ <i>quando</i> præcessit.
+&mdash;<a name = "var16_151" id = "var16_151" href =
+"#line16_151">151.</a>&nbsp;<i>tam gemino</i> Put. <i>tergemino</i>,
+h.e. terno, ut <a class = "crossref" href = "bookXV.html#line15_190">XV,
+190</a>, emend. Dausq. et eamdem ob causam inf. <a class = "crossref"
+href = "#line16_215">v.&nbsp;215</a>, <i>ter quinos</i>, non inprob.
+N.&nbsp;Heins. et Lefeb. cujus hæc nota est: «Placet conj. hæc, si
+<i>lustrum</i> pro quatuor annis adcipias, ut diserte adfirmat Plinius:
+et verius fuerit, si demas unum annum, quam si tres habeas addendos.»
+Lustrum vero numquam tempus quatuor annorum dicitur, nisi ubi periodus
+designatur, vel de ea re, quæ quarto quovis anno fit aut repetitur,
+sermo est, ut ap. Plin. II, 47, ed. Hard. et Ovid. Fast. III, 165.
+Tempus etiam non exacte convenit, sive <i>tergemino</i> sive
+<i>gemino</i> scribas, et sive quinque, sive quatuor annorum spatium
+contineat lustrum: conf. not. Neque tamen dissimulo, conjecturis illis
+favere duo hujus libri loca inf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_628">v.&nbsp;628</a>, et <a class = "crossref" href =
+"#line16_688">688</a>.</p>
+
+<p><a name = "var16_159" id = "var16_159" href = "#line16_159">159.</a>
+<i>stratæ</i> Marsi. Ven. poster. errore operarum, quem plerique
+editorum recentt. fideliter expresserunt.
+&mdash;<a name = "var16_160" id = "var16_160" href =
+"#line16_160">160.</a>&nbsp;<i>portari</i>, non <i>portare</i>, scripti.
+Τὸ <i>in</i> exulat ab omnibus edd. ante Wolfii Basil. unde <i>Lybiæ
+portari</i>, vel <i>properari</i> conj. N.&nbsp;Heins. Locutionem
+<i>portari Libyam</i> pro <i>in Libyam</i> multis exemplis firmant
+Sanctius Minerv. IV, p.m. 502, et Voss. art. gram. VII, 42. Sed inter
+solœcismos eam refert Quintil. Inst. Orat. I,
+<span class = "pagenum">298</span>
+5, Draken.
+&mdash;<a name = "var16_163" id = "var16_163" href =
+"#line16_163">163.</a>&nbsp;<i>dono</i> quædam edd. conf. Gron. Obss.
+IV, 14.
+&mdash;<a name = "var16_165" id = "var16_165" href =
+"#line16_165">165.</a>&nbsp;<i>animique</i> Col. <i>avumque</i> Ox. et
+Put. Vulgo <i>animumque</i>.
+&mdash;<a name = "var16_166" id = "var16_166" href =
+"#line16_166">166.</a>&nbsp;<i>tum qua</i> scripti <i>cum qua</i>
+R.&nbsp;1, Parm. Med. aliæque priscæ edd. In recentt. <i>et cum qua</i>.
+&mdash;<a name = "var16_168" id = "var16_168" href =
+"#line16_168">168.</a>&nbsp;<i>formato</i> Ox. et Put. Deinde <i>sociati
+Regis</i> recte, opinor, emend. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var16_171" id = "var16_171" href = "#line16_171">171.</a>
+<i>quoi</i> olim scriptum putabat N.&nbsp;Heins. pro <i>cui</i>, vel
+<i>quo litore</i> jungendum.
+<span class = "pagenum">299</span>
+&mdash;<a name = "var16_175" id = "var16_175" href =
+"#line16_175">175.</a>&nbsp;<i>Nec forte</i> Put. <i>torto ebore</i>,
+(quod torno dolatum rasumque erat) vel <i>nec tereti aut ebore</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_176" id = "var16_176" href =
+"#line16_176">176.</a>&nbsp;<i>aenis</i>, ap. Col. sed nos <i>ahenis</i>
+hic, et <a class = "crossref" href = "bookV.html#var5_606">ad
+V,&nbsp;606</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_642">VII, 642</a>. <span class =
+"smallcaps">Ed.</span>
+&mdash;<a name = "var16_179" id = "var16_179" href =
+"#line16_179">179.</a>&nbsp;<i>fera</i> pro <i>Africa</i> perperam
+substituit indoctus Nicander.</p>
+
+<p><a name = "var16_190" id = "var16_190" href = "#line16_190">190.</a>
+<i>prior</i>, non <i>prius</i>, scripti.</p>
+
+<p><a name = "var16_191" id = "var16_191" href = "#line16_191">191.</a>
+<i>Dardanide</i> Put. et ed. Gryph. Sed vid.
+<span class = "pagenum">300</span>
+<a class = "crossref" href = "bookIII.html#var3_650">ad III, 650</a>.
+&mdash;<a name = "var16_194" id = "var16_194" href =
+"#line16_194">194.</a>&nbsp;<i>Erythia</i> Col. <i>Erychia</i> Oxon.
+Vulgo <i>Erythrea</i>, vel <i>Erythræa</i>.
+&mdash;<a name = "var16_201" id = "var16_201" href =
+"#line16_201">201.</a>&nbsp;<i>Non nolint</i> emend. Gronov. Obss.
+IV,&nbsp;6, p.&nbsp;92, quod impense placebat N.&nbsp;Heins. qui etiam
+conj. <i>qui cedere nostro Non norint jaculo</i>, et recte monuit,
+verisimilius esse, commendari a Syphace ea munera, quam contemni. Hinc
+<i>qui cedere nostris Non norint jaculis</i> reposuit Lefeb. quem
+sequutus est Ern. Withof. emendat: <i>qui</i> (Romani ductores)
+<i>cedere nostra Cognorant jacula</i>.
+&mdash;<a href = "#line16_201">201.</a>
+<i>veteres</i> est emend. N.&nbsp;Heins. pro vulg. <i>veteris</i>, quod
+tamen ἀρχαϊκῶς scriptum videri potest.
+&mdash;<a name = "var16_204" id = "var16_204" href =
+"#line16_204">204.</a>&nbsp;<i>Atque ego</i> ex R.&nbsp;2, ed. Lefeb.
+Deinde <i>vestra</i> Put. h.e. munera vobis destinata. Non male! Withof.
+non male conjicit <i>vetera</i>, ut ab antiquitate hæc munera landentur;
+vel potius, <i>Ast ego quum contra</i>, hoc est, vicissim (<i>ita
+nostris quæ copia regnis</i>), etc. verum hoc altero modo claudicat
+versus. <span class = "smallcaps">Ed.</span> <i>vestro</i>, scilicet
+patri, ex ed. Parm. et Ben. recepere Drak. Lefeb. et Ern. suadente
+N.&nbsp;Heins. qui aliquando conj. <i>Ast ego quum (præsto in nostris
+q.&nbsp;c.&nbsp;r.) Nunc auri obferrem</i>,
+<span class = "pagenum">301</span>
+et certe <i>obferrem</i> malebat. Mihi potius τὸ <i>ferrem</i>
+exquisitius, et ellipsis in voc. <i>vestro</i> admodum dura videtur.
+Elegantiam certe ejus mihi non persuasit locus Terentii, a
+N.&nbsp;Heinsio laudatus, Andr. IV, <span class = "smallcaps">iv</span>,
+25, ubi sermo Mysis a Davo interrumpitur, et τὸ <i>vestri</i> ad
+<i>Pamphili</i> pertinet.
+&mdash;<a name = "var16_208" id = "var16_208" href =
+"#line16_208">208.</a>&nbsp;<i>have</i> Col. pro <i>habe</i>; conf.
+Burm. ad Val. Fl. I,&nbsp;671, et Draken. ad h.l. <i>ave</i>, h.e. sit
+prosperum tibi, vel cupide, libenter intra, conj. Barth. Adv. X,&nbsp;7.
+Sed nihil mutandum, nisi forte pro imperat. malis <i>habes</i> h.e.
+potes, ut <i>habeo dicere</i>, <i>polliceri</i>, <i>adfirmare</i>, ap.
+Cic. Rosc. Am. 35, ad Div. I,&nbsp;5, Liv. XLIV, 22; conf. Burm. l.c.
+Gronov. Obss. in Eccles. Script. c. 22, p.&nbsp;244, et ad Senec.
+Controv. I,&nbsp;1, p.m. 385. Sic et ἔχω διδάξαι, ἀποδοῦναι, etc. vid.
+Schleussneri Lexic. in N.&nbsp;T. p.&nbsp;874, 875.
+&mdash;<a name = "var16_209" id = "var16_209" href =
+"#line16_209">209.</a>&nbsp;<i>adfert</i> Col. et Ox. <i>abest</i> Put.
+Vulgo <i>habuit</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">302</span>
+<p><a name = "var16_215" id = "var16_215" href = "#line16_215">215.</a>
+<i>ter quinos</i> corrig. Dausq. vid. ad v.&nbsp;151.
+&mdash;<a name = "var16_223" id = "var16_223" href =
+"#line16_223">223.</a>&nbsp;<i>vanique</i> Col. Vulgo <i>namque
+illum</i>; unde <i>jamque illum</i> emend. Dausq. et Cort.
+&mdash;<a name = "var16_225" id = "var16_225" href =
+"#line16_225">225.</a>&nbsp;<i>modus his</i> Parm. forte pro
+<i>is</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_229" id = "var16_229" href = "#line16_229">229.</a>
+<i>limine</i> Col. R.&nbsp;1, Med. Marsi Ven. prior. lumine Marsi Ven.
+poster. et inde aliæ edd.
+<span class = "pagenum">303</span>
+&mdash;<a name = "var16_235" id = "var16_235" href =
+"#line16_235">235.</a>&nbsp;<i>nutrire</i> Col. Vulg. <i>nutrisse</i>.
+&mdash;<a name = "var16_244" id = "var16_244" href =
+"#line16_244">244.</a>&nbsp;<i>resident</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>resedit</i> ad marg. R.&nbsp;1; cf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#var5_3">ad V,&nbsp;3</a>.</p>
+
+<p><a name = "var16_246" id = "var16_246" href = "#line16_246">246.</a>
+<i>Pyrenes montibus</i> R.&nbsp;1, et Med. cf. <a class = "crossref"
+href = "bookXV.html#line15_504">XV, 504</a>, et inf. <a class =
+"crossref" href = "#line16_278">v.&nbsp;278</a>.
+&mdash;<a name = "var16_252" id = "var16_252" href =
+"#line16_252">252.</a>&nbsp;<i>prætentaque</i> conj. N.&nbsp;Heins. non
+male, ut plane h.l. respondeat Virg. Æn. VI, 60; conf. Burm. ad Val. Fl.
+V,&nbsp;167.
+&mdash;<a name = "var16_255" id = "var16_255" href =
+"#line16_255">255.</a>&nbsp;<i>juncta</i> et <i>honores</i> scripti.
+Vulgo
+<span class = "pagenum">304</span>
+<i>invicta</i> et <i>honore</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_265" id = "var16_265" href = "#line16_265">265.</a>
+Vulgo <i>Exsiliit</i>. Sed vid. <a class = "crossref" href =
+"bookVII.html#var7_46">ad VII, 46</a>.
+&mdash;<a name = "var16_267" id = "var16_267" href =
+"#line16_267">267.</a>&nbsp;<i>Congeminans</i>, non <i>Congeminat</i>,
+scripti.
+&mdash;<a name = "var16_272" id = "var16_272" href =
+"#line16_272">272.</a>&nbsp;<i>Hic</i> ex emend. N.&nbsp;Heins.
+reposuere Drak. Lefeb. Ern. ut jungantur <i>Hic, qui tunc orabat</i>,
+etc. Sed hæc ratio durissima est, quum tot verba interposita sint, et
+multo simplicior faciliorque expeditu vulgata
+<span class = "pagenum">305</span>
+lectio, <i>Hinc</i>, h.e. abhinc, postea, <i>tempus erit</i>, <i>quum
+regem ducet</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var16_275" id = "var16_275" href =
+"#line16_275">275.</a>&nbsp;<i>puppesque</i>, non <i>puppemque</i>,
+scripti; cf. <a class = "crossref" href =
+"#line16_180">v.&nbsp;180</a>.</p>
+
+<p><a name = "var16_277" id = "var16_277" href = "#line16_277">277.</a>
+<i>Concurrere</i> Col. Put. R.&nbsp;2. Vulgo <i>Concurrunt</i>.
+&mdash;<a name = "var16_280" id = "var16_280" href =
+"#line16_280">280.</a>&nbsp;<i>norant</i> recte, puto, conj. Drak.
+&mdash;<a name = "var16_284" id = "var16_284" href =
+"#line16_284">284.</a>&nbsp;<i>tum versus</i>, non <i>conversus</i>,
+scripti.
+&mdash;<a name = "var16_286" id = "var16_286" href =
+"#line16_286">286.</a>&nbsp;<i>Latios</i> scripti, nisi quod
+<i>Latio</i> in Oxon. Vulgo <i>Latium</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">306</span>
+<p><a name = "var16_290" id = "var16_290" href = "#line16_290">290.</a>
+<i>excideret</i> Col. quod recepit Lefeb. <i>occiderit</i> et
+<i>lustrarit</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_293" id = "var16_293" href =
+"#line16_293">293.</a>&nbsp;<i>Fert animus</i> maluerit idem, non
+inprob. Drakenb. qui tamen utramque dictionem exemplis firmavit.
+&mdash;<a name = "var16_297" id = "var16_297" href = "#line16_297">297,
+298.</a>&nbsp;<i>quîs vincere planta Pernici, et studium</i> corrig.
+N.&nbsp;Heins. Sed a vulgata lectione hæc nimis abhorret, nec video cur
+illa tantopere frigeat.
+&mdash;<a name = "var16_300" id = "var16_300" href =
+"#line16_300">300.</a>&nbsp;<i>e</i> recte ediderunt Raphel. Cell.
+Drakenb. probb. Dausq. et N.&nbsp;Heins. conf. inf. <a class =
+"crossref" href = "#line16_449">v.&nbsp;449</a>. Vulgo <i>et</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">307</span>
+<p><a name = "var16_304" id = "var16_304" href = "#line16_304">304.</a>
+<i>similatasque</i> scripsi pro <i>simulatasque</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookII.html#var2_553">ad lib. II, vers. 553</a>.
+&mdash;<a name = "var16_305" id = "var16_305" href =
+"#line16_305">305.</a>&nbsp;<i>abortis</i> Putean.
+&mdash;<a name = "var16_308" id = "var16_308" href =
+"#line16_308">308.</a>&nbsp;Drakenborch. post <i>lacte</i>, non post
+<i>sacro</i>, distinxit, auctore N.&nbsp;Heins. Nil interest.
+&mdash;<a name = "var16_309" id = "var16_309" href =
+"#line16_309">309.</a>&nbsp;<i>odoriferis adspergit roribus</i>, hoc est
+vino, vel unguentis, conj. N.&nbsp;Heins. Sed <i>floribus</i> et coronis
+sepulcra mortuorum, et quum humarentur, et quotannis, adspersa esse,
+recte jam monuerunt Drakenb. et quos laudavit, Cerda ad Virgil. Æn.
+V,&nbsp;79; VI, 885; Noris. ad Cenotaph. Pis. III,&nbsp;6; Broukh. ad
+Prop. I,&nbsp;<span class = "smallcaps">xvii</span>, 22, et ad Tibull.
+II, <span class = "smallcaps">iv</span>, 48; <span class =
+"smallcaps">vii</span>, 14.
+&mdash;<a name = "var16_311" id = "var16_311" href =
+"#line16_311">311.</a>&nbsp;<i>cantet, veneratur</i> Put. <i>caneret
+v.</i> Colon: Vulgo <i>cantat, veneratur</i>. Hinc <i>canit et v.</i>
+emend. Barth. Adv. X,&nbsp;7, (cui τὸ <i>cantat</i> muliebre et convivio
+dignius videbatur) et <i>canere et venerari</i> N.&nbsp;Heins. Hoc in
+contextum recepit Lefeb., illud vero Drak. et Ern. quos sequuti sumus:
+nam infinit. histor. alienus ab h.l. ubi cum <i>vocat</i> jungitur, nec
+quisquam facile dixerit <i>vocat et canere</i> pro canit.
+<span class = "pagenum">308</span>
+&mdash;<a name = "var16_314" id = "var16_314" href =
+"#line16_314">314.</a>&nbsp;<i>æquato fremitu</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+et
+<a name = "var16_318" id = "var16_318" href =
+"#line16_318">v.&nbsp;318</a>,
+<i>moto cornu</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_321" id = "var16_321" href = "#line16_321">321.</a>
+<i>cursus</i> Colon.
+&mdash;<a name = "var16_322" id = "var16_322" href =
+"#line16_322">322.</a>&nbsp;Verba <i>certamine certantum</i> mireris
+neminem obfendisse, præcipue quum vox <i>certantibus</i> modo
+præcesserit. Pro <i>certantum</i> forte legendum <i>hortantum</i>
+<span class = "pagenum">309</span>
+(ὁμόκλησάν τ’ ἐπέεσσιν et κέκλοντο δὲ οἷσιν ἕκαστος Ἵπποις, Iliad. ψ,
+363, 371) vel <i>cædentum</i>, scilicet flagris, seu scuticis equos.
+&mdash;<a name = "var16_324" id = "var16_324" href =
+"#line16_324">324.</a>&nbsp;<i>præcipites</i> ex emend. N.&nbsp;Heins.
+recte substituit Drak. pro vulg. <i>præceptis</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">310</span>
+<p><a name = "var16_333" id = "var16_333" href = "#line16_333">333.</a>
+<i>curru</i> Colon. unde <i>raptoque curru</i> non male corrig.
+N.&nbsp;Heins. quod recepit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var16_334" id = "var16_334" href =
+"#line16_334">334.</a>&nbsp;<i>Lampo</i> Col. conf. ad II, 149.
+&mdash;<a name = "var16_337" id = "var16_337" href =
+"#line16_337">337.</a>&nbsp;<i>præcepto limite</i> ex scriptis et
+R.&nbsp;2, edidit Lefeb. recte forsan, vid. inf. <a class = "crossref"
+href = "#not16_389">not. ad v.&nbsp;390</a>; conf. tamen sup. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#var4_802">ad IV, 802</a>. <i>limine</i>
+malebat N.&nbsp;Heins. quum de initio cursus agatur.
+&mdash;<a name = "var16_339" id = "var16_339" href =
+"#line16_339">339.</a>&nbsp;<i>vires</i> Col. Oxon. Tell. <i>viris</i>
+R.&nbsp;2. <i>juris</i> Put. Vulgo <i>voces</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">311</span>
+<p><a name = "var16_346" id = "var16_346" href = "#line16_346">346.</a>
+<i>Proximus, a primo distans, quantum æquore currus Occupat ipse loci
+distans; sed</i>, etc. conj. Salmas. ad Solin. pag. 630.
+&mdash;<a name = "var16_348" id = "var16_348" href =
+"#line16_348">348.</a>&nbsp;<i>Paucates</i> Putean. passim. <i>patrio
+insigni</i> scribendum videbatur Salmas. l.l. Sed per adpositionem,
+poetis solennem, hæc dicta esse, jam monuit N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_351" id = "var16_351" href =
+"#line16_351">351.</a>&nbsp;<i>enim</i> pro <i>tum</i> conj.
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_354" id = "var16_354" href = "#line16_354">354,
+355.</a>&nbsp;Ita recte Col. et Ox. In reliquis libris, omisso versu
+integro, legitur, <i>Cinyphio rector radiabat fronte Peloro. Camphasus
+ipse, asper</i>,
+<span class = "pagenum">312</span>
+etc.</p>
+
+<p><a name = "var16_356" id = "var16_356" href = "#line16_356">356.</a>
+<i>Caucasus</i> ubique Col. <i>Cauphasus</i> Put. <i>Campasus</i>
+Salmas. l.c. p.&nbsp;631; conf. <a class = "crossref" href =
+"#var16_367">ad v.&nbsp;367</a>.
+&mdash;<a name = "var16_357" id = "var16_357" href =
+"#line16_357">357.</a>&nbsp;<i>rosumque</i>, vel <i>rasumque</i> malebat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_364" id = "var16_364" href =
+"#line16_364">364.</a>&nbsp;Ita Col. et Ox. Nec aliter edd. Marsi et
+Martini Herbip. nisi quod τὸ <i>ad</i> omissum sit. <i>Nullus erat
+timor: ad Zephyri</i> Put. <i>Unus erat levis, ad Z.</i> R.&nbsp;1,
+Parm. Med. <i>Unus erat levis, ut Z.</i> ed. Junt. et inde aliæ.
+&mdash;<a name = "var16_365" id = "var16_365" href =
+"#line16_365">365.</a>&nbsp;<i>Vectonum</i> Colon. et edd. tantum
+<span class = "pagenum">313</span>
+non omnes. Sed vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#var3_378">ad III, 378</a>.
+&mdash;<a name = "var16_367" id = "var16_367" href =
+"#line16_367">367.</a>&nbsp;<i>Caucasus</i> scripti et priscæ edd. Vulgo
+<i>Camphasus</i>, ut <a class = "crossref" href =
+"#line16_355">v.&nbsp;355</a>.
+&mdash;<a name = "var16_368" id = "var16_368" href =
+"#line16_368">368.</a>&nbsp;<i>Ipsumque Ætolo Diomedi c. Tinde</i>
+emend. Salmas. de quo vid. <a class = "crossref" href =
+"bookIII.html#not3_366">not. ad III, 367</a>.
+&mdash;<a name = "var16_370" id = "var16_370" href =
+"#line16_370">370.</a>&nbsp;<i>Tradebant</i> Col. <i>Cadebant</i> Oxon.
+<i>Ducebant</i> Tell. <i>Cedebant</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. Vulgo
+<i>Credebant</i>.
+&mdash;<a name = "var16_373" id = "var16_373" href =
+"#line16_373">373.</a>&nbsp;<i>In spatio</i> scripti et R.&nbsp;2, quod
+recepere Drak. Lefeb. Ern. prob. N.&nbsp;Heins. conf. not. et interpr.
+<span class = "pagenum">314</span>
+Virg. Ge. I,&nbsp;513.</p>
+
+<p><a name = "var16_381" id = "var16_381" href = "#line16_381">381.</a>
+<i>ut</i>, non <i>et</i>, Col. Tell. R.&nbsp;2.
+&mdash;<a name = "var16_382" id = "var16_382" href =
+"#line16_382">382.</a>&nbsp;<i>Cyrni</i> Col. Vulgo <i>cernit</i>.
+<span class = "pagenum">315</span>
+&mdash;<a name = "var16_390" id = "var16_390" href =
+"#line16_390">390.</a>&nbsp;Vulgo male post <i>campum</i> major
+distinctio posita.
+&mdash;<a name = "var16_393" id = "var16_393" href =
+"#line16_393">393.</a>&nbsp;<i>Qui ferat</i> reposuit Lefeb. ut sensus
+sit: non restat hianti spiritus, qui ferat illum ad metas. Sed recte
+etiam dici aliquem posse spiritum ad metas ferre, jam monuit Ern.
+<span class = "pagenum">316</span>
+&mdash;<a name = "var16_395" id = "var16_395" href =
+"#line16_395">395.</a>&nbsp;<i>curvos</i> scripti. Vulg.
+<i>lævos</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_402" id = "var16_402" href = "#line16_402">402.</a>
+<i>artus</i> R.&nbsp;1, Parm. Med. unde <i>astus</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. qui etiam <i>lævo conatu</i> malebat. Sed Drak. τὸ
+<i>artes</i> firmavit coll. Plin. VIII, 42, <i>Quum puderet, hominum
+artes ab equis vinci, peracto legitimo cursu ad metam stetere.</i>
+&mdash;<a name = "var16_403" id = "var16_403" href =
+"#line16_403">403.</a>&nbsp;<i>certatque</i> libri veteres. Vulgo
+<i>certaque</i>.
+&mdash;<a name = "var16_405" id = "var16_405" href =
+"#line16_405">405.</a>&nbsp;<i>primævo f. j.</i> legebat Salmas. ad
+Solin. p.&nbsp;636; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookI.html#var1_376">ad I,&nbsp;376</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum">318</span>
+<p><a name = "var16_429" id = "var16_429" href = "#line16_429">429.</a>
+<i>præcellat</i> Col. et Put. <i>præcellet</i> Oxon. Vulg.
+<i>præcellit</i>.
+&mdash;<a name = "var16_431" id = "var16_431" href =
+"#line16_431">431.</a>&nbsp;<i>favore</i> emend. Gron. Obss. II, 14. At
+vid. not.
+&mdash;<a name = "var16_436" id = "var16_436" href =
+"#line16_436">436.</a>&nbsp;<i>perscindit</i> R.&nbsp;1, Parm. Mediol.
+unde <i>præscindit</i> conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var16_440" id = "var16_440" href = "#line16_440">440.</a>
+<i>metæ</i> corrig. Lefeb. vocem poeticam substituens vulgari; cf.
+<a class = "crossref" href = "#line16_518">v.&nbsp;518</a>.</p>
+
+<span class = "pagenum">319</span>
+<p><a name = "var16_446" id = "var16_446" href = "#line16_446">446.</a>
+<i>at</i>, non <i>ac</i>, Colon. et Rom. 1, ad marg.
+&mdash;<a name = "var16_448" id = "var16_448" href =
+"#line16_448">448.</a>&nbsp;<i>hinc</i> pro <i>huic</i> Oxon. Put.
+R.&nbsp;1, Med. et Marsi edd. Alterum <i>tulit</i> omittitur in
+R.&nbsp;1, et Med.
+&mdash;<a name = "var16_452" id = "var16_452" href =
+"#line16_452">452.</a>&nbsp;<i>est</i> pro <i>et</i> Put. <i>est</i>:
+<i>et</i> Mars. et Mart. Herbip. <i>at</i> vel <i>ast</i> recte, puto,
+corrig. N.&nbsp;Heins. qui tamen non damnabat conject. Dausq. <i>Tertius
+inde honor est</i>: <i>postremo</i>, quæ firmatur c. Put. et recepta est
+a Lefeb. Deinde <i>Atlanta</i> edidi ex emend. N.&nbsp;Heins. post
+Lefeb. et Ern. <i>Atlantem</i> etiam conj. Cort. vel Livin. Vulgo
+<i>Atlantis</i>.
+&mdash;<a name = "var16_454" id = "var16_454" href =
+"#line16_454">454.</a>&nbsp;<i>Accitum</i> scripti et R.&nbsp;2. Vulgo
+<i>Attritum</i>.
+&mdash;<a name = "var16_455" id = "var16_455" href =
+"#line16_455">455.</a>&nbsp;<i>sortem cassam</i> conj.
+<span class = "pagenum">320</span>
+N.&nbsp;Heins. et
+&mdash;<a name = "var16_457" id = "var16_457" href =
+"#line16_457">457,</a>&nbsp;<i>lectæ</i> pro <i>læta</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_460" id = "var16_460" href = "#line16_460">460.</a>
+<i>cursus</i> Col. et Put. <i>currus</i> Oxon. Vulgo <i>cursu</i>.
+&mdash;<a name = "var16_463" id = "var16_463" href =
+"#line16_463">463.</a>&nbsp;<i>discedens</i> Col.</p>
+
+<p><a name = "var16_468" id = "var16_468" href = "#line16_468">468.</a>
+Hic versus, qui ab edd. tantum non omnibus abest: legitur in quatuor
+scriptis et Rom. 2. Sed <i>Nox</i> in Put. et <i>Hos</i> in Tell. Deinde
+<i>adspersus</i> in solo Putean. <i>adspersas</i> in Rom. 2.
+<i>adsperus</i> in Tell. <i>Asperus</i> in Colon. et Oxon.
+&mdash;<a name = "var16_469" id = "var16_469" href =
+"#line16_469">469.</a>&nbsp;<i>patrio c. ab amne</i> corrig.
+N.&nbsp;Heins. coll. vers. 526.
+&mdash;<a name = "var16_470" id = "var16_470" href =
+"#line16_470">470.</a>&nbsp;Ita Col. <i>parto certamine</i> Oxon. Vulgo
+<i>parco certamine</i>, prob. Barth. Adv.
+<span class = "pagenum">321</span>
+X,&nbsp;7, ut sensus sit: non erat parca in exornando puero, ut
+certamine contendere cum ceteris Corduba videretur. <i>haud parce
+certamina l. f.</i> conj. Modius Novant. Lect. Ep. LV. Non male!
+&mdash;<a name = "var16_473" id = "var16_473" href =
+"#line16_473">473.</a>&nbsp;<i>Eurythus</i> et <i>Euritus</i> al.
+&mdash;<a name = "var16_474" id = "var16_474" href =
+"#line16_474">474.</a>&nbsp;<i>Sætabis</i> pro vulg. <i>Setabis</i>
+scripsit Drak. vid. ad III, 373.</p>
+
+<p><a name = "var16_478" id = "var16_478" href = "#line16_478">478.</a>
+<i>pectora</i>, non <i>corpora</i> Put. R.&nbsp;2, Med.
+<span class = "pagenum">322</span>
+&mdash;<a name = "var16_483" id = "var16_483" href =
+"#line16_483">483.</a>&nbsp;<i>Vocibus</i> pro <i>Unguibus</i> conj.
+N.&nbsp;Heins. et <i>Auribus</i> Cort. Deinde <i>laudi</i> pro
+<i>anheli</i> in Putean. unde <i>blandi</i> suspicabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_484" id = "var16_484" href =
+"#line16_484">484.</a>&nbsp;<i>grex incitus</i> eidem legendum
+videbatur. Non male; conf. tamen <a class = "crossref" href =
+"#line16_464">vers. 464</a>, <a class = "crossref" href =
+"#line16_486">486, 487</a>.</p>
+
+<p><a name = "var16_489" id = "var16_489" href = "#line16_489">489.</a>
+<i>Euritus</i> Col. Vulgo <i>Eurythus</i>, ut <a class = "crossref" href
+= "#line16_473">v.&nbsp;473</a>.
+&mdash;<a name = "var16_492" id = "var16_492" href =
+"#line16_492">492.</a>&nbsp;<i>Prægressæ</i>, et mox <i>isse</i> pro
+<i>esse</i> conj. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_496" id = "var16_496" href =
+"#line16_496">496.</a>&nbsp;<i>levi cursu</i> perperam opinabatur Dausq.
+in cujus ed. etiam operarum errore <i>leni</i> legitur. Mox
+<i>currens</i> Col. Put. et R.&nbsp;2. <i>currus</i> Ox. Vulgo
+<i>cursum</i>.
+&mdash;<a name = "var16_497" id = "var16_497" href =
+"#line16_497">497.</a>&nbsp;<i>visus</i> Col. et Put. <i>visu</i> Ox.
+Vulg. <i>visum</i>.
+&mdash;<a name = "var16_499" id = "var16_499" href =
+"#line16_499">499.</a>&nbsp;<i>et auras</i> Col. ut et conj. Dausq. ac
+Barth. Vulgo <i>erumpit ad auras, Prævehitur T.</i>
+&mdash;<a name = "var16_500" id = "var16_500" href =
+"#line16_500">500.</a>&nbsp;<i>Thero</i> Oxon. vid. ad II, 149. Mox
+<i>Cyllenida plantam</i> scripti, Basil. Wolfii, et Mars. in comment.
+<i>Cyllenia planta</i> R.&nbsp;1, et Med. <i>Cyllenida planta</i> edd.
+Marsi in contextu errore operarum, et hinc aliæ. <i>Cyllenide planta</i>
+corrig. Barth. Adv. X,
+<span class = "pagenum">323</span>
+8, sed ita sex ablativi concurrunt.
+&mdash;<a name = "var16_505" id = "var16_505" href =
+"#line16_505">505.</a>&nbsp;<i>consequitur</i> emend. N.&nbsp;Heins. et
+<a name = "var16_506" id = "var16_506" href = "#line16_506">vers.
+506</a>, <i>tactus</i> pro <i>tantis</i>, vel, quod Drak. adridebat
+<i>tantis eventibus</i> h.e. successibus <i>Eurytus ales</i>. Withof.
+corrigit <i>Spes trepidat, tantis conterritus Eurytus alis</i>.</p>
+
+<p><a name = "var16_509" id = "var16_509" href = "#line16_509">509.</a>
+<i>Therona</i> scripti perperam.
+&mdash;<a name = "var16_513" id = "var16_513" href =
+"#line16_513">513.</a>&nbsp;<i>Urebat limes</i>, h.e. unum ex septem
+<span class = "pagenum">324</span>
+spatiis, opinabatur N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_516" id = "var16_516" href =
+"#line16_516">516.</a>&nbsp;<i>æquatur</i> primus edidit Marsus et
+deinde alii.
+&mdash;<a name = "var16_522" id = "var16_522" href =
+"#line16_522">522.</a>&nbsp;<i>juvenes</i> Put. <i>juvenem</i>
+R.&nbsp;2. Hinc <i>tardatum juvenem</i> edidit Lefeb. quod reponendum
+censuerat Draken. Verbum <i>evadere</i> apud Silium quidem plerumque
+quarto casui jungitur: (vid. Ind.) sed tum effugere <i>letum</i>,
+<i>hostem</i>, <i>vincula</i>, etc. significat, quod h.l. non satis
+convenit. Mox <i>ad præmia</i> scripti et R.&nbsp;2. <i><ins class =
+"correction" title = "romane scriptum">ad</ins> prœlia</i> R.&nbsp;1,
+Parm. Med. et Mart. Herbip. ed. <i>prœlia</i>, omissa præpos., edd.
+Marsi. <i>in prœlia</i> Junt. et inde aliæ.</p>
+
+<span class = "pagenum">325</span>
+<p><a name = "var16_528" id = "var16_528" href = "#line16_528">528.</a>
+<i>Districtus</i> primus edidit Nicander et post eum alii. Male! conf.
+<a class = "crossref" href = "bookXVII.html#line17_164">XVII, 164</a>,
+ubi Drakenborch. monet, <i>destringere</i> esse nudare re aliqua,
+<i>distringere</i> in partes diversas trahere; conf. quos laudat, Intpp.
+Horat. Od. III, <span class = "smallcaps">i</span>, 17: Gronov. ad Liv.
+XXVII, 13; Heins. ad Ovid. Fast. II, 99 et 207; Cuperi Obss. IV,&nbsp;5.
+&mdash;<a name = "var16_529" id = "var16_529" href =
+"#line16_529">529.</a>&nbsp;<i>crimine noxia vita</i> malebat
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_531" id = "var16_531" href =
+"#line16_531">531.</a>&nbsp;<i>Hi crevere</i> Colon. et Teller. <i>His
+crevere</i> Oxon. <i>Hic crevere</i> Rom. 2, ut et conj. N.&nbsp;Heins.
+<i>Hi ervere</i> Put. <i>Ii crevere</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>Decrevere</i> edd. Marsi in contextu, non in commentt., et inde aliæ.
+<i>Discrevere</i> perperam corrig. Barth. X,&nbsp;7, quum in Ox.
+<i>Hyscrevere</i> invenisset.
+&mdash;<a name = "var16_533" id = "var16_533" href =
+"#line16_533">533.</a>&nbsp;<i>quidnam non</i> Marsi Ven. post. et
+Paris. <i>quidam non</i> Marsi Ven. prior. <i>Quos inter gemini</i>
+(<i>quidnam non regibus ausum? Aut quodnam regnis</i>, etc.) maluerit
+N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_534" id = "var16_534" href =
+"#line16_534">534.</a>&nbsp;<i>regnis</i> Put. <i>regnus</i> Oxon. Vulgo
+<i>regni</i>.</p>
+
+<span class = "pagenum">326</span>
+<p><a name = "var16_540" id = "var16_540" href = "#line16_540">540.</a>
+<i>multumque</i> emend. N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_541" id = "var16_541" href =
+"#line16_541">541.</a>&nbsp;<i>sub umbris</i> priscæ edd. cf. ad XI,
+257.
+&mdash;<a name = "var16_546" id = "var16_546" href =
+"#line16_546">546.</a>&nbsp;<i>juncta</i> edidit Wolf. in Basil. et
+deinde alii.</p>
+
+<span class = "pagenum">327</span>
+<p><a name = "var16_555" id = "var16_555" href = "#line16_555">555.</a>
+Hactenus Coloniensis liber, qui hinc ad finem usque pro dolor! mutilus
+est.</p>
+
+<p><a name = "var16_558" id = "var16_558" href = "#line16_558">558.</a>
+<i>fine</i> tacite scripsit Lef.
+&mdash;<a name = "var16_559" id = "var16_559" href =
+"#line16_559">559.</a>&nbsp;Hic versus, quem præter R.&nbsp;2, nulla
+editio ante Drak. adnoscit, legitur in Ox. Put. Tell. R.&nbsp;2. Ejus
+loco in ed. Benessæ, Junt. et quæ inde expressæ sunt, post v.&nbsp;560,
+exstat hic: <i>Adcola Burnus avis majorum et stemmate clarus</i>, qui a
+Mstis et antt. edd. abest, eamque ob causam a Drakenb. ejectus est.
+Verum ne sic quidem locum integrum esse, nec <i>ripam metalli</i> bene
+dici posse ripam, in qua aurum reperiatur, jam monuit Drak. <i>Burnus,
+agris pollens quem m. r. m.</i> emend. Hœft. Batavus in Peric. crit. ut
+jungatur: <i>quem ripa pollens metalli</i> ex <i>agris misit</i>. Sed
+recte quærit Ernesti, an hæc quoque commodum habeant sensum. Ceterum
+<i>Burrus</i> in Oxon. <i>Burnus</i> al. ut <i>Burni</i> <a class =
+"crossref" href = "#line16_567">v.&nbsp;567</a>, ubi <i>Burim</i> in
+Put. et Parm. Withof. restituto versu, quem Heins. et Drak. ejecerant,
+legendum putabat, <i>Burrus avis pollens, quem missis figere telis, Qua
+Tagus aurif. pall. turb. aren., Laudabant quidvis, majorum et stemmate
+clarus, Et Glagus</i>, etc., vel unum versum ex duobus conflandum,
+<i>Burrus avis pollens, majorum et stemmate clarus, Qua Tagus</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var16_564" id = "var16_564" href =
+"#line16_564">564.</a>&nbsp;<i>Ludibilisque</i> Oxon. et Put.
+<i>Missilibusque</i> conj. D.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_565" id = "var16_565" href =
+"#line16_565">565.</a>&nbsp;<i>volucrisque vagam nubem</i>, h.e.
+volucrum ingentem numerum, legendum censebat N.&nbsp;Heins.
+&mdash;<a name = "var16_567" id = "var16_567" href =
+"#line16_567">567.</a>&nbsp;Hic et quatuor sqq. versus desunt
+<span class = "pagenum">328</span>
+in Oxon. Tell. R.&nbsp;1, Med. et edd. Marsi, qui tamen in comment. eos
+interpretatus est. Leguntur, quamvis conrupti, in Putean. R.&nbsp;2,
+Parm. Ben.; in Junt. vero et, quæ inde expressæ sunt, edd. hoc ordine se
+excipiunt: <i>bellator Ilerdes, Cui ludus, nullam... damam. Laus Burri
+prima</i>, etc. <i>His Burim</i> Put. Vulgo <i>Laus Burni</i>; conf.
+<a class = "crossref" href = "#var16_559">ad v.&nbsp;559</a>.
+&mdash;<a name = "var16_568" id = "var16_568" href =
+"#line16_568">568.</a>&nbsp;<i>Est donum serva</i> ex emend. Barth. Adv.
+X,&nbsp;7, et N.&nbsp;Heins. (qui etiam <i>It</i> et <i>Fit donum</i>
+conj.) edidere Drak. Lefeb. Ern. <i>Sidonium Syria</i> Putean. <i>Et
+donum serva</i> Parm. Vulgo <i>Est Damum serva</i>.
+&mdash;<a name = "var16_569" id = "var16_569" href =
+"#line16_569">569.</a>&nbsp;<i>Ad quem proxima honore</i> ex Put.
+recepit Lefeb. qui τὸ <i>honore</i> etiam reperit in Rom. 2, et Parm.
+<i>At cui proxima honore</i> P. conj. N.&nbsp;Heins.</p>
+
+<p><a name = "var16_580" id = "var16_580" href = "#line16_580">580.</a>
+<i>testatur</i> præstiterit judice eodem N.&nbsp;Heins. Sed Drak. jam
+recte cepit hunc verborum nexum: Scipio, gaudia mentis vultu testatus,
+ut fratrem et Laelium meritis donis adfecit, ipse etiam hastam
+contorquet.
+<span class = "pagenum">329</span>
+&mdash;<a name = "var16_585" id = "var16_585" href =
+"#line16_585">585.</a>&nbsp;<i>testatur</i> Putean. quod recepit Draken.
+Vulgo <i>testatus</i>.
+&mdash;<a name = "var16_589" id = "var16_589" href =
+"#line16_589">589.</a>&nbsp;<i>Est latam</i> emend. Barth. Adv.
+X,&nbsp;7, ne hæreat h.l. sermo, et repentina mutatio innuatur. <i>Fit,
+latam spargens, quercus, dum nascitur, umbram</i> conj. Burmann. ut ordo
+verborum sit: <i>dum nascitur, fit quercus</i>, etc. <i>En latam
+spargunt quercus</i> reposuit Lefeb. fide antiquorum, si credere fas
+est. Nil forte mutandum. Vid. not. Withof. conjicit, <i>rami Latam
+spargentes, quercus dum nascitur, umbram</i>, vel potius, <i>Tum subitas
+frondes, celsoque cacumine ramos Fert latam spargens quercus</i>, etc.
+&mdash;<a name = "var16_591" id = "var16_591" href =
+"#line16_591">591.</a>&nbsp;<i>prætendere</i> Oxon. <i>protendere</i>
+Put. Deinde <i>hoc signi</i>, vel <i>signo</i> corrig. N.&nbsp;Heins. et
+Burm.</p>
+
+<p><a name = "var16_594" id = "var16_594" href = "#line16_594">594.</a>
+<i>fama</i>, vel <i>palma addicente</i> conj. N.&nbsp;Heins. qui certe
+<span class = "pagenum">330</span>
+aliquid mendi latere suspicabatur. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var16_595" id = "var16_595" href =
+"#line16_595">595.</a>&nbsp;<i>flagrantibus</i> ed. Dausq. errore
+operarum.
+&mdash;<a name = "var16_597" id = "var16_597" href =
+"#line16_597">597.</a>&nbsp;<i>fugiens animis</i> Tell. <i>non par
+animis</i> R.&nbsp;2, ex interpretam. <i>annis</i> notavit Cort. ad
+marg.</p>
+
+<p><a name = "var16_605" id = "var16_605" href = "#line16_605">605.</a>
+<i>jam</i> pro <i>tam</i> opinabatur N.&nbsp;Heins.
+<span class = "pagenum">331</span>
+&mdash;<a name = "var16_612" id = "var16_612" href =
+"#line16_612">612.</a>&nbsp;<i>Ausoniæ</i>, non <i>Ausonia</i>, Ox. et
+R.&nbsp;1, ad marg.
+&mdash;<a name = "var16_614" id = "var16_614" href =
+"#line16_614">614.</a>&nbsp;Vulgo <i>Elisæo</i>, cf. <a class =
+"crossref" href = "bookI.html#var1_81">ad I,&nbsp;81</a>.
+&mdash;<a name = "var16_615" id = "var16_615" href =
+"#line16_615">615.</a>&nbsp;<i>propioribus ausu</i> legendum putabat
+Barth. Adv. X,&nbsp;7.
+&mdash;<a name = "var16_619" id = "var16_619" href =
+"#line16_619">619.</a>&nbsp;<i>avius</i>, vel <i>devius</i> pro
+<i>obvius</i> conj. N.&nbsp;Heins. <i>Tu fessos</i>, scilicet Romanos,
+<i>obvius hosti, deseris</i> reposuit Lefeb. At vid. not.
+&mdash;<a name = "var16_620" id = "var16_620" href =
+"#line16_620">620.</a>&nbsp;<i>protinus</i> pro <i>proditor</i> edidere
+Benessa et Nicander, quos alii sequuti sunt.</p>
+
+<p><a name = "var16_622" id = "var16_622" href = "#line16_622">622.</a>
+<i>notæ</i> corrig. N.&nbsp;Heins. ut
+<span class = "pagenum">332</span>
+multiplex sibilus vitaretur.
+&mdash;<a name = "var16_624" id = "var16_624" href =
+"#line16_624">624.</a>&nbsp;<i>Quanti, ut cedas</i> Oxon. Put. Gryph.
+Vulgo <i>Quanti est, ut cedas</i>, vel <i>credas</i>. <i>Quanti est, ut
+eas</i>, i.e. in Africam abeas, emend. D.&nbsp;Heins. et Dausq. probb.
+Barth. et Cellar. <i>Quanti est cedas</i> rescripsit Lefeb.
+&mdash;<a name = "var16_625" id = "var16_625" href =
+"#line16_625">625.</a>&nbsp;<i>Emerito est; tanto perculsi</i> Put. quod
+recepi cum Drak. et Ernest. mutata interpunctione. <i>Emerito? ast tanto
+percussi</i> Oxon. <i>ast</i> R.&nbsp;2, Mars. Asul. <i>tacito
+percussi</i> Rom. 2. <i>ac tanti perculso</i> Parm. Vulgo <i>Emerito? ac
+tanti perculsi</i>. Nostra lectio inepta videbatur Lefeb. qui
+<i>Emerito? ast tanto percussi</i> edidit. <i>Emerito? ah! tanti
+perculsi</i> emend. Dausq.
+<span class = "pagenum">333</span>
+&mdash;<a name = "var16_640" id = "var16_640" href =
+"#line16_640">640.</a>&nbsp;<i>hæc</i> post <i>capta</i> primus inseruit
+Wolf. in ed. Basil. <i>heu</i> addendum notavit Cort. Sed libri veteres
+neutrum adnoscunt.
+&mdash;<a name = "var16_644" id = "var16_644" href =
+"#line16_644">644.</a>&nbsp;<i>fremebat</i> Put.</p>
+
+<p><a name = "var16_651" id = "var16_651" href = "#line16_651">651.</a>
+<i>cœlo</i> Ox. quod in contextum recepi cum Lefeb. probb.
+N.&nbsp;Heins. et Drak. Vulgo <i>telo</i>; sed τὸ <i>cœlo</i> gravius
+est, et aptius jungitur cum <i>nube belli</i>.
+<span class = "pagenum">334</span>
+&mdash;<a name = "var16_654" id = "var16_654" href =
+"#line16_654">654.</a>&nbsp;<i>sub numine</i> (ut apud Virgil. Æneid.
+lib. IX, vers. 247) ex emend. Dausq. et N.&nbsp;Heinsii substitui cum
+Drak. Lefeb. et Ern. pro vulg. <i>sub nomine</i>, quod non plane
+displicebat Draken. si <i>nomen deorum</i> pro ipsis diis positum sit;
+conf. <a class = "crossref" href = "bookV.html#not5_161">not. ad
+V,&nbsp;161</a>.
+&mdash;<a name = "var16_660" id = "var16_660" href =
+"#line16_660">660.</a>&nbsp;<i>urbi</i> ex emend. Dausq. recepi cum
+Cell. prob. N.&nbsp;Heins. Vulgo <i>auri</i>, quod præter Drak. servavit
+Ernesti, cujus hæc nota est: «Quid si, quod nemo tentavit, ex casu
+dativo vocem intelligamus, et <i>signa</i> de signis tubarum, ut sit
+<i>signa auri referre</i>, receptui canere, ut fit, quum loco movetur
+agmen.» Sed hæc loquendi formula durior est, quam ut Silio eam obtrudere
+ausim. <i>ante</i> Parm. Ben. et Lefeb. ut sit pleonasmus, qualis
+Terent. <i>neque eum ante usquam conspexi prius</i>. <i>Afris</i>, vel
+<i>arvis</i> corrig. Barth. Adv. X,&nbsp;7. <i>inde</i> vel <i>ultor</i>
+N.&nbsp;Heins. (<i>audi</i>) Cort.
+&mdash;<a name = "var16_661" id = "var16_661" href =
+"#line16_661">661.</a>&nbsp;<i>citra æquora</i> conj. Barth.l.c. prob.
+N.&nbsp;Heins. ut Scipio dicat, tam prope se occidenti soli stetisse
+victorem, ut citra æquor solventem equos videre potuerit. Hanc
+conjecturam Cell. firmavit coll. Curt. IV, <span class =
+"smallcaps">xiv</span>,
+<span class = "pagenum">335</span>
+24, <i>per fulgorem solis</i>, <i>intra fines regni mei orientis</i>.
+&mdash;<a name = "var16_665" id = "var16_665" href =
+"#line16_665">665.</a>&nbsp;<i>Hannibali</i> Ox. Put. R.&nbsp;1, Parm.
+Med. Vulgo <i>Hannibalem</i>; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#line2_53">II, 53</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#line8_60">VIII, 60</a>, quæ loca huic lectioni favent.
+&mdash;<a name = "var16_669" id = "var16_669" href =
+"#line16_669">669.</a>&nbsp;<i>Exserta</i> conj. N.&nbsp;Heins. ut
+Scipio innuat, se ad pugnam jam paratum esse, quum nonnullis, prælium
+inituris, brachium exserere moris fuerit. At vid. not.</p>
+
+<p><a name = "var16_674" id = "var16_674" href = "#line16_674">674.</a>
+<i>Hannon</i>, non <i>Hanno</i>, Put. conf. <a class = "crossref" href =
+"bookII.html#var2_277">ad II, 277</a>, et <a class = "crossref" href =
+"bookVIII.html#var8_22">VIII, 22</a>.
+<span class = "pagenum">336</span>
+&mdash;<a name = "var16_675" id = "var16_675" href =
+"#line16_675">675.</a>&nbsp;<i>dedisset</i> Put.
+&mdash;<a name = "var16_676" id = "var16_676" href =
+"#line16_676">676.</a>&nbsp;<i>Si segnes</i> Tell. R.&nbsp;2. Mars. et
+inde Drakenb. <i>Si segne</i> Oxon. et Put. <i>Segnia, si</i> R.&nbsp;1,
+Parm. Med. et Mart. Herbip. prob. N.&nbsp;Heins. Sed bene Drakenb.
+«Scipio, ait, non victorias suas extenuare voluit, Magonem, Hannonem,
+etc. segnitiæ adcusando; sed ejus se culpæ adfinem futurum fuisse ait,
+si, ut olim Fabius, cunctando bellum traheret.»
+&mdash;<a name = "var16_679" id = "var16_679" href =
+"#line16_679">679.</a>&nbsp;Vulgo <i>Tibrim</i>. Sed vid. <a class =
+"crossref" href = "bookVIII.html#var8_367">ad VIII, 367</a>.
+&mdash;<a name = "var16_680" id = "var16_680" href =
+"#line16_680">680.</a>&nbsp;<i>depascere</i> ex emend. Barth. Adv.
+X,&nbsp;7, et N.&nbsp;Heins. reposui cum Drak. et Ern. pro vulg.
+<i>deposcere</i>, quod Lefeb. defendit coll. III, 202. Sed hunc locum
+plane dissimilem, et fortius quoque verbum Scipionis indignationi
+consentaneum esse, jam recte monuit Ern.
+&mdash;<a name = "var16_682" id = "var16_682" href =
+"#line16_682">682.</a>&nbsp;<i>aditare</i> perperam conj. Dausq.</p>
+
+<span class = "pagenum">337</span>
+<p><a name = "var16_690" id = "var16_690" href = "#line16_690">690.</a>
+<i>sera</i>, non <i>sæva</i>, Oxon. et Putean. Sed præstiterit, opinor,
+<i>sera caventem</i>, hoc est sero caventem, propulsare conantem
+incendium Carthaginis; ut <i>sera comantem</i> ap. Virg. Ge. IV, 122, et
+similia passim obvia.
+&mdash;<a name = "var16_691" id = "var16_691" href =
+"#line16_691">691.</a>&nbsp;<i>Avertam</i> R.&nbsp;1, Med. et Basil.
+Wolfii. probb. N.&nbsp;Heins. Draken. Lefeb. et Ern. Vulgo
+<i>Advertam</i>, quod cum Drak. retinuit Ernesti tamquam non absurdum,
+quoniam Hannibal, si adversus sit ad patrias sedes, hoc ipso ex Italia
+aversus sit.
+&mdash;<a name = "var16_694" id = "var16_694" href =
+"#line16_694">694.</a>&nbsp;<i>Audeat</i> Mars. et Asul. <i>Audiat</i>
+R.&nbsp;2, quod recepit Lefeb. qui propterea etiam <i>bellarit</i>,
+tamquam elegantius, scripsit. Sed præcessit <i>videbit</i>, cui
+<i>audiet</i> et <i>bellabit</i> obponuntur.</p>
+
+<span class = "pagenum">338</span>
+<p><a name = "var16_698" id = "var16_698" href = "#line16_698">698.</a>
+<i>incensi</i> ed. Dausq.
+&mdash;<a name = "var16_699" id = "var16_699" href =
+"#line16_699">699.</a>&nbsp;<i>annuerunt</i> R.&nbsp;1, Parm. Med.
+<i>annuerent</i> Oxon. Vulgo <i>annuerant, annuerunt</i> non repugnat
+metri legibus; conf. <a class = "crossref" href =
+"bookV.html#var5_264">ad V,&nbsp;264, in Var. Lect.</a> At sequitur
+<i>dederunt</i>.
+&mdash;<a name = "var16_700" id = "var16_700" href =
+"#line16_700">700.</a>&nbsp;Vulgo <i>transmittere</i>; conf. <a class =
+"crossref" href = "bookIV.html#var4_487">ad IV, 487</a>.</p>
+
+</div>
+
+<table class = "contents">
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "../main.html">Præfatio</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td>
+<a href = "bookI.html">Liber I</a><br>
+<a href = "bookII.html">Liber II</a><br>
+<a href = "bookIII.html">Liber III</a><br>
+<a href = "bookIV.html">Liber IV</a><br>
+<a href = "bookV.html">Liber V</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookVI.html">Liber VI</a><br>
+<a href = "bookVII.html">Liber VII</a><br>
+<a href = "bookVIII.html">Liber VIII</a><br>
+<a href = "bookIX.html">Liber IX</a><br>
+<a href = "bookX.html">Liber X</a><br>
+<a href = "bookXI.html">Liber XI</a>
+</td>
+<td>
+<a href = "bookXII.html">Liber XII</a><br>
+<a href = "bookXIII.html">Liber XIII</a><br>
+<a href = "bookXIV.html">Liber XIV</a><br>
+<a href = "bookXV.html">Liber XV</a><br>
+<b>Liber XVI</b><br>
+<a href = "bookXVII.html">Liber XVII</a>
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td class = "center" colspan = "3">
+<a href = "comm.html">Appendices</a><br>
+<a href = "indexAF.html">Index</a><br>
+<a href = "indexRZ.html#diatribe">Diatribe de Stylo Poetico</a>
+</td>
+</tr>
+</table>
+
+</body>
+</html>