diff options
Diffstat (limited to '27309-h')
| -rw-r--r-- | 27309-h/27309-h.htm | 10354 | ||||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p000.jpg | bin | 0 -> 23326 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p003.jpg | bin | 0 -> 129784 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p005.jpg | bin | 0 -> 118739 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p009.jpg | bin | 0 -> 135610 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p013.jpg | bin | 0 -> 115750 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p017.jpg | bin | 0 -> 111387 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p020.gif | bin | 0 -> 19658 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p021.jpg | bin | 0 -> 117472 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p025.jpg | bin | 0 -> 113981 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p029.jpg | bin | 0 -> 122026 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p033.jpg | bin | 0 -> 130323 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p037.jpg | bin | 0 -> 112892 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p041.jpg | bin | 0 -> 112190 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p045.jpg | bin | 0 -> 122781 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p049.jpg | bin | 0 -> 142418 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p053.jpg | bin | 0 -> 100239 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p055.jpg | bin | 0 -> 108307 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p057.jpg | bin | 0 -> 112617 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p061.jpg | bin | 0 -> 126177 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p065.jpg | bin | 0 -> 119806 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p069.jpg | bin | 0 -> 109605 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p073.jpg | bin | 0 -> 111956 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p077.jpg | bin | 0 -> 126955 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p081.jpg | bin | 0 -> 120078 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p083.jpg | bin | 0 -> 122927 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p085.jpg | bin | 0 -> 139062 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p089.jpg | bin | 0 -> 119628 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p093.jpg | bin | 0 -> 117755 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p097.jpg | bin | 0 -> 123383 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p101.jpg | bin | 0 -> 139942 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p105.jpg | bin | 0 -> 118979 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p109.jpg | bin | 0 -> 118806 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p113.jpg | bin | 0 -> 122651 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p117.jpg | bin | 0 -> 140825 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 139565 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p125.jpg | bin | 0 -> 116012 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p129.jpg | bin | 0 -> 143287 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p133.jpg | bin | 0 -> 135063 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p137.jpg | bin | 0 -> 134189 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p141.jpg | bin | 0 -> 136476 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p145.jpg | bin | 0 -> 110881 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p149.jpg | bin | 0 -> 139900 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p153.jpg | bin | 0 -> 134037 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p157.jpg | bin | 0 -> 114515 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p161.jpg | bin | 0 -> 127103 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p165.jpg | bin | 0 -> 129187 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p169.jpg | bin | 0 -> 120147 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p173.jpg | bin | 0 -> 106563 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p177.jpg | bin | 0 -> 135559 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p181.jpg | bin | 0 -> 129039 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p185.jpg | bin | 0 -> 130011 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p189.jpg | bin | 0 -> 122420 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p193.jpg | bin | 0 -> 127130 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p197.jpg | bin | 0 -> 114238 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p201.jpg | bin | 0 -> 137757 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p205.jpg | bin | 0 -> 115471 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p209.jpg | bin | 0 -> 133577 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p213.jpg | bin | 0 -> 111190 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p217.jpg | bin | 0 -> 127287 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p221.jpg | bin | 0 -> 99046 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p225.jpg | bin | 0 -> 105502 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 27309-h/images/p227.jpg | bin | 0 -> 135425 bytes |
63 files changed, 10354 insertions, 0 deletions
diff --git a/27309-h/27309-h.htm b/27309-h/27309-h.htm new file mode 100644 index 0000000..1e1b52d --- /dev/null +++ b/27309-h/27309-h.htm @@ -0,0 +1,10354 @@ + +<!DOCTYPE html +PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> + +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1"> + +<title>De Reis naar de Maan in 28 Dagen en 12 Uren</title> +<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="author" content="Jules Verne"> +<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne"> +<meta name="DC.Title" content="De Reis naar de Maan in 28 Dagen en 12 Uren"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css"> +/* Standard CSS stylesheet */ + + + +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} + +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +} + +h1.docTitle +{ +font-size:1.6em; +line-height:2em; +} + +h2.byline +{ +font-size:1.1em; +font-weight:normal; +line-height:1.44em; +} + +span.docAuthor +{ +font-size:1.2em; +font-weight:bold; +} + +h2.docImprint +{ +font-size:1.2em; +font-weight:normal; +} + +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} + +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} + +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} + +.index +{ +font-size: 80%; +} + +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} + +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} + +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} + +h3, .pseudoh3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} + +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h4, pseudoh4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} + +h4.lghead +{ +margin-left:10%; +margin-right:10%; + +} + +.alignleft +{ +text-align:left; +} + +.alignright +{ +text-align:right; +} + +.alignblock +{ +text-align:justify; +} + +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} + +p.poetry +{ +margin:0 10% 1.58em; +} + +span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */ +{ +color: white; +} + +p.line +{ +margin:0 10%; +} + +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} + +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} + +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} + +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} + + +div.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} + +.epigraph .bibl +{ +text-align: right; +} + +.epigraph .poem +{ +margin-left: 0; +} + +.epigraph .line +{ +margin-left: 0; +text-indent: 0; +} + +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} + +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} + +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} + +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} + +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} + +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} + +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} + +.leftnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} + +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} + +a.noteref, a.pseudonoteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} + + +.red +{ +color: red; +} + +.displayfootnote +{ +display: none; +} + +div.footnotes +{ +margin-top: 1em; +padding: 0; +} + +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} + +p.footnote +{ +font-size: 80%; +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} + +p.footnote .label +{ +float: left; +text-align:left; +width:2em; +} + +.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption +{ +font-size: 80%; +} + +.centertable +{ +/* center the table */ +margin: 0px auto; +} + +.poem +{ +margin-left:5%; +position:relative; +text-align:left; +width:90%; +} + +.poem h4 +{ +font-weight:normal; +margin-left:5em; +} + +.poem .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left:-2.5em; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} + +.versenum +{ +font-weight:bold; +} + +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} + +.footnotes .line +{ +font-size:80%; +margin:0 5%; +} + +.poem .i0 +{ +display:block; +margin-left:2em; +} + +.poem .i1 +{ +display:block; +margin-left:3em; +} + +.poem .i2 +{ +display:block; +margin-left:4em; +} + +.poem .i3 +{ +display:block; +margin-left:5em; +} + +.poem .i4 +{ +display:block; +margin-left:6em; +} + +.poem .i5 +{ +display:block; +margin-left:7em; +} + +.poem .i6 +{ +display:block; +margin-left:8em; +} + +.poem .i7 +{ +display:block; +margin-left:9em; +} + +.poem .i8 +{ +display:block; +margin-left:10em; +} + +.poem .i9 +{ +display:block; +margin-left:11em; +} + +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} + +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} + +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} + +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} + +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} + + +.caps +{ +text-transform:uppercase; +} + +.fraktur +{ +font-family: 'Walbaum-Fraktur'; +} + +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} + +h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure +{ +text-align:center; +} + +h1,h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} + +h1.label,h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h5,h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} + +p,p.initial +{ +text-indent:0; +} + +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} + +.poem +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} + +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} + +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} + + +ul { list-style-type: disc; } +ol { list-style-type: decimal; } +ol.AL { list-style-type: lower-alpha; } +ol.AU { list-style-type: upper-alpha; } +ol.RU { list-style-type: upper-roman; } +ol.RL { list-style-type: lower-roman; } +.lsdisc { list-style-type: disc; } +.lsoff { list-style-type: none; } + +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } + + + + + +/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml +" */ + + + +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} + +body, a.hidden +{ +color: black; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} + +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} + +.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} + +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} + +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} + +sub, sup +{ +line-height: 0; +} + + + +</style></head> +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren, by Jules Verne + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren + +Author: Jules Verne + +Translator: H. M. C. van Oosterzee + +Release Date: November 21, 2008 [EBook #27309] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + + + + + +</pre> + + +<div class="front"> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><p class="aligncenter">De Reis naar de Maan + +</p> +<p class="aligncenter">In 28 Dagen en 12 Uren + + + +</p> +</div> +<div class="titlePage"> +<h1 class="docTitle">Wonderreizen.</h1> +<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne</span></h2> +<h1 class="docTitle">De Reis naar de Maan</h1> +<h2 class="docTitle">In 28 Dagen en 12 Uren</h2> +<h2 class="byline">Naar de 18de Fransche uitgave door +<br> +<span class="docAuthor">H. M. C. van Oosterzee</span></h2> +<h2 class="docImprint">Tiende druk</h2> + +<div class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="Embleem." width="314" height="319"></div> + +<br> +<h2 class="docImprint">Amsterdam +<br> +Uitgevers-Maatschappy “Elsevier” +<br> +1916 +</h2> +</div> +</div> +<div class="body"><span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1">1</a>]</span><div id="xd0e147" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Eerste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De Gun-club.</h2> +<p>Amerika is een groot land, een land ook van groote dingen: groote steden, groote wildernissen, groote spoorwegen, groote mannen, +groote rivieren, groote ondernemingen, groote plannen, groote vereenigingen, in dat groote land clubs genaamd. + +</p> +<p>Onder die clubs behoort de Gun-club niet het laatst vermeld te worden. Zij ontstond tijdens den oorlog tusschen de Noordelijken +en Zuidelijken. Dat was een tijd van uitvindingen in het vak van menschen dooden—ook in het groot. ’t Was in dien tijd dat +een zesendertigponder op driehonderd voet afstands dwars door zesendertig paarden en achtendertig man heen vloog, dat allen +bleven liggen, man dood, paard dood. Maar dit was slechts kinderspel bij het stuk Rodman, dat nagenoeg drie uren gaans ver +droeg en met een balletje van vijfhonderd kilo honderdvijftig paarden en driehonderd man kon neêrschieten. Ik zeg: kon; want +de proef werd niet genomen, omdat, al spraken de paarden er niet tegen, de manschappen er niet voor te vinden waren. Maar +’t geen volgt gebeurde in een der gevechten tegen de Zuidelijken: een Rodman zond in één schot twee honderd vijftien dier +Zuidelijken naar de andere wereld. + +</p> +<p>Indien het waar is, dat talrijke schermutselingen en gedurige gevechten de oorlogen vernielender maken, is het een waarachtige +daad van menschlievendheid, middelen uit te denken om in het groot de gelederen te dunnen, want dan is de krijg zooveel te +eer aan het einde van zijn renbaan. En uit dit oogpunt was het een edel denkbeeld van een oprichter der Gun-club, een vereeniging +te <span class="pagenum">[<a id="pb2" href="#pb2">2</a>]</span>stichten tot uitbreiding en volmaking der kunst om de vernielendst mogelijke kogels of andere dergelijke voorwerpen op den +grootstmogelijken afstand weg te schieten. + +</p> +<p>De zaak vond bijval, en wel op echte Amerikaansche wijze. Als namelijk een burger der Vereenigde Staten een denkbeeld in de +hersenen voelt opkomen, zoekt hij een medeburger die er mee instemt. Er zijn dus aanstonds een voorzitter en een secretaris. +Komt er een derde bij, dan is ook de tweede voorzitter, zegge de vice-president, gevonden. Een vergadering wordt belegd, tal +van leden sluiten zich aan, gewone, buitengewone, werkende, correspondeerende.... de club is in ’t leven. + +</p> +<p>Aldus ook de Gun-club. Drie maanden na haar oprichting telde zij 1833 werkende en 30 565 correspondeerende leden. + +</p> +<p>Tot het lidmaatschap werd vereischt, dat men een nieuwe soort van werpgeschut uitgedacht of minstens een bestaande soort verbeterd +had; zoo geen kanon, dan toch een vuurwapen. De leden die aan revolvers knutselden, waren echter, schoon aan de letter van +het reglement voldoende, niet machtig in tel. + +</p> +<p>»Wie eigenlijk een groot man onder ons wil zijn,” zoo sprak eens een der kundigste leden van de club, »moet eenvoudig worden +berekend naar den regel, dat zijn verdiensten evenredig zijn aan het kaliber van zijn stuk, en aan het vierkant van de afstanden +op welke het schiet.” De man dacht aan de wet van Newton betreffende de algemeene zwaarte. + +</p> +<p>Toen op een goeden dag de vrede tusschen Noord en Zuid geteekend was door personen die den oorlog overleefd hadden, taanden +wel de practische inzichten der Gun-club, maar onverflauwd bleef de liefhebberij in plannen en berekeningen over werpgeschut +en projectielen. + +</p> +<p>»’t Is toch beroerd,” zei op zekeren avond de dappere Tom Hunter, terwijl zijn uitgestoken houten beenen bijna vlam vatten +in het kolenvuur, »niets te doen, niets te hopen! Waar is de tijd, toen het kanongebulder voor morgenwekker diende?” + +</p> +<p>»Voorbij is die schoone tijd!” was de uitroep van den vroolijken Bilsby, die met zijn armen zou gezwaaid hebben, als hij ze +nog gehad had. <span class="corr" id="xd0e174" title="Bron: «">»</span>Dat was me een tijdje! Men verzon een nieuw mortier, en zoodra was het niet gegoten of ’t was terstond ook afgeschoten. Maar +nu? Wat schieten zij weg? Bommen?—Ja wel—katoenballen? + +</p> +<p>»Gelijk heb je!” riep kolonel Blomsberry uit. »Toen was het leven, nu is het dood zijn, hier te Baltimore,”—want daar was +de Gun-club gevestigd. + +</p> +<p>»En dan geen vooruitzicht,” voegde de stoutmoedige Maston er bij, terwijl hij met zijn ijzeren haakje aan zijn <span class="corr" id="xd0e181" title="Bron: getha-pertja">getah-pertja</span> schedel krabde. »Geen wolkje aan den hemel! En toch heb ik, ik <span class="pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3">3</a>]</span>die tot u spreekt, juist dezen morgen een plan uitgedacht—nu! asjeblieft, een plan van een mortier, dat de tegenwoordige oorlogsregelen +wegblaast.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p003.jpg" alt="»terwijl zijn houten beenen bijna vlam vatten.” (Bladz. 2.)" width="489" height="720"><p class="figureHead">»terwijl zijn houten beenen bijna vlam vatten.” (Bladz. <a href="#pb2" class="pageref">2</a>.) +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb4" href="#pb4">4</a>]</span></p> +<p>»Waarachtig?” vroeg Tom Hunter, onwillekeurig denkende aan de laatste uitvinding van Maston. + +</p> +<p>»Waarachtig!” antwoordde deze. »Maar wat geeft het? Men kan er toch niets meê uitvoeren, nu het menschdom van niets anders +iets meer te duchten heeft, dan van een schrikbarende overbevolking.” + +</p> +<p>»Maar in Europa dan?” sprak kolonel Blomsberry, »daar vechten ze nog al eens voor de nationaliteit?” + +</p> +<p>»Waar denk je aan?” schreeuwde Bilsby uit; »uitvindingen doen voor vreemdelingen?” + +</p> +<p>»Beter nog dan geheel niets,” was het antwoord. + +</p> +<p>»Zeker,” voegde Maston er bij, »maar dat is zelfs niet om er aan te denken.” + +</p> +<p>»Kom, kom,” liet Tom Hunter zich hooren, terwijl hij met zijn knipmes in de leuning van zijn armstoel zat te snipperen. »De +zaak leidt er toe, en ons rest niets dan tabak te planten of walvischtraan te koken.” + +</p> +<p>»Wat zeg je daar?” riep Maston uit. »Omdat nu niet meer tegen de Zuidelijken te vechten valt, zouden wij tot ledigheid gedoemd +zijn? Men heeft toch waarlijk niet zoo ver naar een reden van oorlog te zoeken. Hebben onze Vereenigde Staten niet aan Engeland +toebehoord?” + +</p> +<p>»Zeker,” zei Tom Hunter, met zijn kruk op den grond stampende. + +</p> +<p>»Welnu,” liet Maston zich hooren, »waarom zou Engeland niet op zijn beurt eens het eigendom worden van onze Vereenigde Staten!” + +</p> +<p>»Dat ware niet meer dan rechtvaardig,” merkte kolonel Blomsberry aan. + +</p> +<p>»Stel het dan maar aan den President der Vereenigde Staten voor!” riep Maston uit, »en ge zult zien hoe hij u ontvangen zal.” + +</p> +<p>»Zeker slecht,” mompelde <span class="corr" id="xd0e221" title="Bron: Bisby">Bilsby</span> tusschen de vier tanden die hij nog uit den oorlog had overgehouden. + +</p> +<p>»Dan behoeft hij bij de eerstvolgende verkiezing op mijn stem niet te rekenen!” schreeuwde Maston. + +</p> +<p>»Noch op de mijne,” voegden de overigen er bij. + +</p> +<p>»Hoe het zij,” sprak Maston weder, »als men mij geen gelegenheid geeft om mijn nieuw mortier op waardige wijze te beproeven, +neem ik mijn ontslag als lid der Gun-Club en ga mij levend begraven in de Arkansas.” + +</p> +<p>»Dan volgen wij u!” riepen allen tegelijk uit. + +</p> +<p>Den anderen morgen ontvingen de leden het volgend briefje: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p class="alignright">Baltimore<span class="corr" id="xd0e237" title="Niet in bron">,</span> 3 October. + + +</p> +<p>De voorzitter der Gun-Club heeft de eer u kennis te geven, dat in de vergadering van 5 dezer een mededeeling van hoog belang +<span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5">5</a>]</span>zal gedaan worden. Hij noodigt de leden dus dringend uit, die bijeenkomst met hunne tegenwoordigheid te willen vereeren. + + + +</p> +<p>De voorzitter voornoemd, +<br>Impey Barbicane. + +</p> +</div><p> + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p005.jpg" alt="De voorzitter Barbicane. (Bladz. 5.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">De voorzitter Barbicane. (Bladz. <a href="#pb5" class="pageref">5</a>.) +</p> +</div><p> + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6">6</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e258" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Tweede hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De mededeeling.</h2> +<p>Den 5<sup>den</sup> October ’s avonds 8 uur stroomde het naar de vergaderzaal der Gun-club, Union square, No. 21, te Baltimore. Al de daar ter +stede woonachtige leden hadden gehoor gegeven aan de oproeping van hun voorzitter. Ook de elders gevestigden werden bij honderdtallen +door de spoortreinen afgezet, en nog lang voor het uur van achten was er geen plaats meer te krijgen, zelfs voor geen goud. + +</p> +<p>Wij zullen de vergaderzaal niet beschrijven met haar banken, gaskroon en wat verder tot zulk een lokaal behoort; alleen dit, +dat op een voor allen zichtbare plaats, onder glas, de overblijfselen lagen van een stuk geschut, uitgevonden door den dapperen +Maston, maar vaneengesprongen door de werking van het kruit. + +</p> +<p>Aan het eene einde der zaal was de plaats van den voorzitter Barbicane. Daar stond een leuningstoel—maar wij laten den stoel +den stoel, om iets van den man zelven te zeggen. + +</p> +<p>Impey Barbicane was een veertiger, bedaard, zelfs koud, streng; een heldere kop, zoo nauwkeurig als het beste uurwerk, onwrikbaar +van karakter. Schoon juist niet ridderlijk van geest, was hij een stout ondernemer, maar het praktische stond bij hem op den +voorgrond; van top tot teen was hij een man uit Nieuw-Engeland, volbloed Noordelijke, onverzoenlijk vijand van de Zuidelijken, +een echte zoon der Rondhoofden, zoo verderfelijk voor de Stuarts. In één woord: Barbicane was een Yankee uit één stuk. + +</p> +<p>Goede, uitnemende zaken had hij gemaakt in den houthandel. Gedurende den oorlog bij de artillerie geplaatst, bleek hij vruchtbaar +in uitvindingen. Door de stoutheid zijner denkbeelden bracht hij veel toe om dat wapen te verheffen; bij proefnemingen was +hij onbetaalbaar. + +</p> +<p>Hij was iemand van middelbare lengte, en—wat in de Gun-club een zeldzaamheid was<span class="corr" id="xd0e278" title="Bron: ">—</span>ongeschonden van lijf en leden. Zijn scherpgeteekende gelaatstrekken schenen met passer en liniaal getrokken te zijn; en indien +het waar is, dat men, om iemand te kennen, hem op zijde moet zien, vertoonde Barbicane onbetwistbaar geestkracht, stoutmoedigheid +en koelbloedigheid. + +</p> +<p>Vóór het openen der vergadering zat hij onbeweeglijk in zijn armstoel, in zichzelven gekeerd, gedekt met een hoogen, zwart +<span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7">7</a>]</span>zijden hoed, zooals die op Amerikaansche hoofden als vastgespijkerd zitten. Om hem heen was het gegons en getrappel; maar +het ging hem niet aan—hij bleef onbeweeglijk. + +</p> +<p>Toen het acht uur sloeg, stond Barbicane op, zoo afgemeten alsof hij een automaat was. Hij gaf een teeken van stilte en sprak +aldus: + +</p> +<p>»Vrienden! De vrede doemt de leden der Gun-club tot doffe werkeloosheid. Ik zeg het met luider stem: »welkom ware ons iedere +oorlog, die ons de wapenen weer in de vuist gaf.” + +</p> +<p>»Ja! oorlog!” schreeuwde de hartstochtelijke Maston. + +</p> +<p>»Luistert! luistert!” klonk het aan alle zijden. + +</p> +<p>»Maar oorlog is niet te wachten,” ging de voorzitter voort; »derhalve moeten wij den steven elders heenwenden.” + +</p> +<p>Iedereen begreep, dat het er nu op aan zou komen. Diepe stilte. + +</p> +<p>»Sedert eenige maanden,” ging Barbicane voort, »heb ik mij afgevraagd, of wij, altijd blijvende op ons gemeenschappelijk grondgebied, +niets zouden ondernemen, in overeenstemming met de hooge vlucht der negentiende eeuw, en hoe wij ons de ontwikkeling der geschutkennis +konden ten nutte maken. Ik heb dus gezocht, gearbeid, berekend en ben tot de slotsom gekomen, dat wij moeten slagen in een +onderneming onuitvoerlijk voor ieder ander land. Ik heb dat plan in het breede ontwikkeld en ga het u mededeelen; het is uwer +waardig: het is de kroon op de geschiedenis der Gun-club; het zal de wereld in verbazing brengen!” + +</p> +<p>»In wat brengen?” vroeg een driftig artillerist. + +</p> +<p>»Niet in de rede vallen!” klonk het van verschillende zijden. + +</p> +<p>»Ik verzoek stilte!” vermaande de voorzitter. + +</p> +<p>Terwijl hij zich den hoed nog vaster op het hoofd drukte vervolgde Barbicane bedaard: + +</p> +<p>»Niemand is er onder u, geachte vrienden, of hij heeft de maan gezien, ten minste wel eens van haar hooren spreken. Het verwondere +u niet, dat ik u ter dezer plaatse spreek over de verlichtster onzer nachten. Verstaat me, ondersteunt me met al uw macht. +Misschien kunnen wij de Columbussen dezer onbekende wereld zijn. Ik zal u den weg naar die ontdekking wijzen, en de naam der +maan zal staan naast de namen der zesendertig Staten van de Unie.” + +</p> +<p>»Leve de maan!” riep de Gun-club eenstemmig uit. + +</p> +<p>»Men heeft,” hervatte Barbicane, »veel werk van de maan gemaakt; haar stofhoeveelheid, haar specifieke zwaarte, haar dichtheid, +haar natuurlijke gesteldheid, haar bewegingen, haar afstand, haar plaats in het zonnestelsel—dat alles is nauwkeurig bepaald; +er bestaan maankaarten, die in juistheid voor de beste landkaarten niet behoeven te wijken; de photographie heeft prachtige +afbeeldingen van de maan gegeven. In één woord, men weet van de maan al wat de wiskundige wetenschappen, de sterrenkunde, +de geologie, de <span class="pagenum">[<a id="pb8" href="#pb8">8</a>]</span>gezichtkunde er van kunnen leeren; maar tot dusver heeft men nog nooit een onmiddellijke gemeenschap met haar geopend.” + +</p> +<p>Algemeene stilte—gespannen aandacht. + +</p> +<p>»Vergunt mij, u in weinige woorden te herinneren hoe sommige levendige vernuften, op ingebeelde reizen, beweren te zijn doorgedrongen +in de geheimen van den wachter der aarde. In de zeventiende eeuw beweerde zekere David Fabricius, met zijn eigen oogen de +maanbewoners gezien te hebben. In het jaar 1649 gaf een Franschman, zekere Baudoin, een reis naar de maan in het licht, gedaan +door Dominico Gonzales, Spaansch avonturier. Tezelfder tijd schreef zekere Fontenelle—de Franschen zijn zeer maanzuchtig—over +de veelheid der werelden, een meesterstuk voor zijn tijd; maar de wetenschap schrijdt steeds voorwaarts en vernielt zelfs +meesterstukken! Na het jaar 1833 verhaalde een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, dat sir John Herschel, toen hij +naar de Kaap de Goede Hoop gezonden was tot het doen van sterrenkundige waarnemingen, door middel van een nieuw instrument +de maan had aangehaald tot op een afstand van 80 yard<a class="noteref" id="xd0e319src" href="#xd0e319">1</a>. Hij had dan ook nauwkeurig de stroomen waargenomen in welke de rivierpaarden wonen, en groene bergen gezien met goud omzoomd, +schapen met ivoren horens, witte reeën, maanbewoners met vliesvleugels zooals die der vleermuizen. Dit stuk, gevloeid uit +de pen van een Amerikaan, met name <span class="corr" id="xd0e322" title="Bron: Loche">Locke</span>, maakte grooten opgang. Maar weldra bleek, dat het een wetenschappelijk bedrog was, en de Franschen waren de eersten die +er om lachten.<span class="corr" id="xd0e325" title="Niet in bron">”</span> + +</p> +<p>»Een Amerikaan uitlachen!” schreeuwde Maston; »als dat geen <i lang="la">casus belli</i> is....” + +</p> +<p>»Bedaar toch, waarde vriend. De Franschen waren, toen zij lachten, eerst prachtig in den strik van onzen landgenoot geraakt. +Om dit korte overzicht te besluiten, er was een Duitscher, Krankhausen, die verklaarde omstreeks denzelfden tijd, dat hij +zeer duidelijk op de maan een aanleg had waargenomen, die onmogelijk iets anders dan een stad kon zijn, en wel een Oude en +een Nieuwe stad. Er is voor eenigen tijd een verhaal uitgegeven betreffende zekere reis, die iemand in een ballon zou gedaan +hebben. Die ballon was zeven en zeventig maal lichter dan waterstofgas; hij bereikte de maan na een reis van negentien dagen. + +</p> +<p>»Maar zoo al die reizen vruchten der verbeelding waren, de laatste had tot schrijver iemand, wiens naam in Amerika zeer gevestigd +is, Edgar Poë.” + +</p> +<p>»Leve Poë!” klonk het door de zaal. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p009.jpg" alt="»Hij gaf een teeken van stilte.” (Bladz. 7.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">»Hij gaf een teeken van stilte.” (Bladz. <a href="#pb7" class="pageref">7</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Ik beschouw al het geschrevene als spelen met de pen,” ging Barbicane voort, »maar het heeft ook niet ontbroken aan ernstig +gemeende <span class="pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9">9</a>]</span>voorslagen om onmiddellijk met de maanbewoners te correspondeeren. ’t Is eenige jaren geleden, dat een Duitsch wiskundige +voorstelde, een commissie uit geleerden bestaande, naar de steppen van Siberië <span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10">10</a>]</span>te zenden. Daar moest men op groote schaal meetkundige figuren vervaardigen, verlicht door spiegels, b.v. van de stelling +van Pythagoras, dat het vierkant op de hypothenuse van een rechthoekigen driehoek gelijk is aan de vierkanten op de beide +rechthoekzijden samen. »Elk redelijk wezen,” meende de wiskundige, »moest de wetenschappelijke beteekenis van zoodanige figuur +begrijpen. Indien er nu maanbewoners zijn, zullen zij met een soortgelijke figuur antwoorden, en als er nu eenmaal een aanknoopingspunt +is, zal het niet moeilijk vallen, een alphabet te vinden, om zich door de maanbewoners te doen verstaan en wederkeerig door +hen verstaan te worden.” + +</p> +<p>»Aldus sprak de Duitsche meetkundige, maar zijn ontwerp kwam niet tot uitvoering, en tot dusver bestaat er geen gemeenschap +tusschen de aarde en de maan. Maar ziehier een veld voor de schranderheid der Amerikanen. Het middel om ons met een hemellichaam +in betrekking te stellen is eenvoudig, gemakkelijk, zeker, onfeilbaar, ’t Is het onderwerp van mijn verhandeling.” + +</p> +<p>Ontelbare bravo’s en ontelbare uitroepingen: »stilte! luistert!” klonken door de zaal. + +</p> +<p>Barbicane vervolgde op nog ernstiger toon: »Gij weet welke vorderingen de kennis van het werpgeschut in den laatsten oorlog +gemaakt heeft. Het is u niet onbekend dat de kracht der stukken en die van het kruit onbegrensd zijn. Welnu! Ik heb mij de +vraag voorgelegd of er geen stuk te maken zou zijn van voldoend weerstandbiedend vermogen en voorzien van een genoegzaam sterke +lading, om een projectiel naar de maan te schieten.” + +</p> +<p>Een kreet van verbazing ging op—een oogenblik van stilte volgde, evenals de kalmte die een onweder voorafgaat. Maar het onweder +brak los, een donderbui van toejuichingen, die de zaal deden dreunen. De voorzitter wilde spreken; hij kon niet. Eerst na +eenige minuten mocht hij doodbedaard aldus eindigen: + +</p> +<p>»Laat mij besluiten. Ik heb het vraagstuk van alle zijden bezien en mijn berekeningen hebben mij tot de onwrikbare overtuiging +gebracht dat een projectiel met een aanvangssnelheid van 12,000 yards in de seconde, naar de maan gericht, haar onfeilbaar +bereiken moet. Ik heb dus de eer u, mijn zeer geachte vrienden, het voorstel te doen om deze proef te nemen.” + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11">11</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e319src" id="xd0e319">1</a></span> 73 Meter. +</p> +</div> +</div> +<div id="xd0e364" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Derde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het lot van het voorstel.</h2> +<p>Onmogelijk is het, de uitwerking der laatste woorden van den geachten voorzitter te beschrijven. De eene kreet van toejuiching +verdrong de andere, hoe langer zoo luider, hoe langer zoo onstuimiger. Aller monden schreeuwden, aller handen klapten, aller +voeten stampten. Geen wonder: het waren allen oud-gedienden, en dezen kunnen evenveel leven maken als hun kanonnen. + +</p> +<p>Barbicane bleef kalm. Hij scheen nog iets te willen zeggen, maar kon niet aan het woord komen, en niet lang duurde het of +hij werd in zegepraal op de schouders zijner vrienden door een dicht gedrang langs de straten gedragen. + +</p> +<p>Een Amerikaan verbaast zich over niets. Men heeft elkander dikwijls nagezegd: het woord »onmogelijk” staat in geen Fransch +woordenboek—men vergiste zich in den naam van dat woordenboek. In Amerika is alles gemakkelijk, gaat alles van zelf, en werktuigkundige +bezwaren—zij zijn dood eer zij geboren zijn. Tusschen Barbicane’s plan en de verwezenlijking zou een echte Yankee zelfs geen +schijntje van bezwaar hebben durven vermoeden. ’t Was er meê: zoo gezegd, zoo gedaan. + +</p> +<p>De zegetocht door de straat, onder het gejoel van Ieren, Duitschers, Franschen, Schotten—in éen woord van de bonte bevolking +die Maryland heeft, werd voortgezet bij het licht van honderden fakkels, maar boven deze vertoonde zich de maan. En naar dit +hemellichaam richtte zich menige blik; sommigen wierpen haar kushandjes toe, anderen gaven haar zoete woordjes, dezen beproefden +op haar hun gezichtsvermogen, genen bedreigden haar met den vinger; binnen weinige uren was een instrumentenwinkel in Jone-Fall-straat +ledig verkocht. De nachtvorstin werd met het gewapend oog beloerd, als ware zij een schoone dame uit den hoogen stand. De +Amerikanen deden alsof Diana reeds een deel uitmaakte van de Vereenigde Staten. En toch gold het alleen de vraag om haar een +projectiel toe te zenden—een zeer grove wijze van kennismaking, zelfs met een wachter; maar dat is zoo het gebruik bij beschaafde +natiën. + +</p> +<p>’t Werd middernacht, maar het rumoer bedaarde niet; integendeel de geestdrift greep een groot gedeelte der bevolking van Baltimore +aan; het gerucht liep als een vuurtje door de stad, en nu: het gold een nationale zaak! Dat ontvonkte allen die er van hoorden; +jenever, brandewijn en bier deden het hunne om de lieden nog <span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12">12</a>]</span>wat meer op te winden, en het duurde tot twee uur in den nacht eer aan het leven eenigermate een einde kwam. Toen had ook +de voorzitter Barbicane eindelijk zijn woning bereikt, geknepen, gesold, geplukt. En zijn toehoorders en bewonderaars zochten +ook hunne legersteden op, of verspreidden zich langs de vier spoorlijnen—den Ohio-, den Susquehanna-, den Philadelphia- en +den Washington-spoorweg—door de Staten der Unie. + +</p> +<p>Meent echter niet, dat Baltimore de eenige stad was die overeind stond over het plan Barbicane. Reeds gedurende de zitting +hadden de 30.000 correspondeerende leden der Gun-club, voor zoover zij niet aan de oproeping van hunnen voorzitter gehoor +konden geven, zich onmiddellijk door de telegraaf doen seinen wat er aan de hand was. En zoo was het merkwaardig voorstel +de treinen reeds vooruitgesneld met een snelheid van 248,447 mijlen in de seconde. Men kan dus met volle zekerheid zeggen, +dat over het geheele grondgebied der Vereenigde Staten, tienmaal grooter dan Frankrijk, éen zelfde kreet op hetzelfde oogenblik +werd aangeheven en dat 25 millioen harten tegelijk hoog klopten van nationale fierheid. + +</p> +<p>Den volgenden dag namen dag-, week- en maandbladen de zaak onder handen. Zij bekeken haar van verschillende zijden, van de +natuurkundige, de sterrenkundige, de weerkundige, de staatkundige, de staathuishoudkundige en van nog al meer kanten. Men +vroeg of de maan een afgewerkte wereld was; of zij geen veranderingen meer onderging; of zij naar de aarde geleek toen deze +nog geen dampkring had; hoe het gesteld was op de helft die steeds van de aarde is afgekeerd. Het afzenden van een projectiel +naar de kuische nachtvorstin was nog het minste; maar ieder zag daarin het aanvangspunt van groote dingen, ieder hoopte, dat +Amerika de laatste vragen aangaande die geheimzinnige maanschijf zou oplossen, ja sommigen waren niet buiten vrees, dat als +de Unie de maan annexeerde, het evenwicht der Staten in Europa wel eens in ongelegenheden kon komen. + +</p> +<p>Aan de verwezenlijking van het plan twijfelde de periodieke pers in geenen deele; onderscheiden vlugschriften deden er de +voordeelen van uitkomen; de meeste wetenschappelijke genootschappen zonden aan de Gun-club niet alleen brieven van gelukwensching, +maar ook aanbiedingen van hulp en geld. + +</p> +<p>Impey Barbicane werd dus van dien dag af een der roemruchtigste burgers van de Vereenigde Staten, de Washington der wetenschap. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p013.jpg" alt="De zegetocht.... werd voortgezet. Bladz. 11." width="487" height="720"><p class="figureHead">De zegetocht.... werd voortgezet. Bladz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Eenige dagen na de bewuste zitting der Gun-club kondigde een Engelsche troep tooneelspelers de vertooning aan van Shakespeare’s +<i lang="en">Much ado about nothing</i><a class="noteref" id="xd0e401src" href="#xd0e401">1</a>. Maar de bevolking van Baltimore zag in <span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13">13</a>]</span>dien titel een zoo beleedigende zinspeling op de plannen van Barbicane, dat zij de tent onder den voet haalde en den armen +directeur dwong een ander stuk aan te kondigen. Deze, een schrandere kop, <span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14">14</a>]</span>voegde zich naar den zin van het publiek en liet <i lang="en">As you like it</i><a class="noteref" id="xd0e410src" href="#xd0e410">2</a>, mede van Shakespeare, aanplakken, waarmeê hij eenige weken lang uitnemende zaken maakte. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e401src" id="xd0e401">1</a></span> Veel geschreeuw en weinig wol. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e410src" id="xd0e410">2</a></span> Zooals gij wilt. +</p> +</div> +</div> +<div id="xd0e413" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vierde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De sterrenwacht te Cambridge.</h2> +<p>Barbicane liet zich door den wierook die hem werd toegezwaaid, niet afleiden van spijkers met koppen te slaan. De <span class="corr" id="xd0e420" title="Bron: Gun-blub">Gun-club</span> besloot de sterrenkunde te raadplegen; als deze wetenschap haar gevoelen had geuit, zou men zijn aandacht aan het werktuigkundige +gedeelte der zaak wijden. Niets werd verzuimd om de verwezenlijking van het grootsche plan tot stand te brengen. + +</p> +<p>Men wendde zich dus tot de sterrenwacht te Cambridge in den staat <span class="corr" id="xd0e425" title="Bron: Massachussets">Massachusetts</span>, een beroemde zetel der wetenschap, waar zich de prachtige kijker bevindt, waarmee Bond de nevelvlek in Andromeda verklaarde +en Clarke den wachter van Sirius ontdekte. + +</p> +<p>Het volgend antwoord werd den voorzitter Barbicane ter hand gesteld. + +</p> +<div class="blockquote"> +<p><i>De directeur der Sterrenwacht te Cambridge aan den voorzitter der Gun-club te Baltimore.</i> + + +</p> +<p>In antwoord op uwen geëerde van 6 dezer heeft het bestuur der sterrenwacht de eer te berichten: + +</p> +<p>1º. Op de vraag: is het mogelijk een projectiel naar de maan te schieten?—Ja, indien men er een snelheid van 12,000 yard in +de eerste seconde aan geven kan. De berekening toont, dat deze snelheid toereikend is. Naarmate men zich van den aardbol verwijdert, +neemt de werking der zwaartekracht af in omgekeerde rede tot het vierkant van den afstand: dat is te zeggen: op driemaal grooter +afstand werkt de zwaartekracht negenmaal minder. Bijgevolg zal het gewicht van het projectiel met snelheid afnemen; het zal +geheel nul worden wanneer het punt bereikt is waar de aantrekkingskracht der maan volmaakt gelijk is aan die der aarde, te +weten 47/52 van den geheelen maanafstand. Op dat oogenblik zal het projectiel in ’t geheel niet meer naar de aarde worden +getrokken, maar op de maan vallen ten gevolge van haar aantrekkingskracht. Theoretisch is dus de mogelijkheid der zaak volkomen +bewezen: wat het welslagen <span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15">15</a>]</span>betreft, dit hangt geheel af van de kracht der uitwerping. + +</p> +<p>2º. Op de vraag: hoe groot is de juiste afstand van de maan tot de aarde?—De maan beschrijft om de aarde geen cirkel, maar +een elliptische baan, in een van welker brandpunten de aarde staat; vandaar dat de afstand nu grooter, dan kleiner is; het +grootst—sterrenkundig gesproken—in haar apogeüm, het kleinst in haar perigeüm. Het verschil is zoo groot, dat men het niet +mag verwaarloozen. In haar apogeüm is de maan 398.560 kilometer, in haar perigeüm 352,040 kilom. van de aarde verwijderd, +hetwelk een verschil maakt van 46.520 kilom., meer dan 1/9 van het geheel. De perigeüm-afstand moet dus ten grondslag der +berekening gelegd worden. + +</p> +<p>3º. Hoe lang zal de reis van het projectiel duren bij een toereikende aanvankelijke snelheid, en waarheen moet men het dus +richten, ten einde de maan op een bepaald punt te bereiken?—Indien het projectiel de aanvankelijke snelheid van 12,000 yard +in de seconde bleef behouden, zou het slechts nagenoeg negen uren onderweg zijn; maar daar deze snelheid aanhoudend afneemt, +zal het projectiel volgens de berekening 300,000 seconden, zegge 83 uren en 5 minuten noodig hebben om het punt te bereiken +waar de aantrekkingskracht der maan en die der aarde in evenwicht is; van dit punt zal het op de maan vallen in 50.000 seconden +of 13 uur 53 min. 20 sec. Derhalve in ’t geheel 96 u. 58 min. 20 sec. + +</p> +<p>4º. Op welk oogenblik zal de maan zich in den gunstigen stand bevinden om door het projectiel bereikt te worden?—Uit het bovenstaande +blijkt, dat men het maan-perigeüm kiezen moet, en tevens het oogenblik waarop de maan in het zenith (toppunt, schedelpunt) +staat, dat den stand met het bedrag der lengte van den straal der aarde vermindert, namelijk ruim 19,820 kilom. Maar ofschoon +de maan in iederen omloop door haar perigeüm gaat bevindt zij zich op dat oogenblik niet altijd in het zenith. Het samenvallen +der beide omstandigheden moet dus worden afgewacht. Gelukkigerwijs nu is dit den 4<sup>den</sup> December van het volgende jaar het geval; de maan bevindt zich dan te middernacht in haar perigeüm, d. i. op haren kortsten +afstand van de aarde, en zij staat op hetzelfde oogenblik in het toppunt. + +</p> +<p>5º. Op welk punt van den hemel moet men het stuk richten?—Volgens het voorafgaande moet het stuk juist loodrecht opwaarts +gericht worden: bij deze richting is het projectiel het spoedigst aan de aantrekkingskracht der aarde onttrokken. Maar zal +de maan door het toppunt eener plaats gaan, dan moet die plaats geen hooger breedte hebben dan de declinatie der maan, m. +a. w. tusschen 0° en 28° Noorder- of Zuiderbreedte. Op ieder ander punt moet de richting noodwendig schuins zijn, hetgeen +nadeelig zou wezen voor het slagen der proef. + +</p> +<p>6º. Op welk punt zal de maan aan den hemel staan op het oogenblik, <span class="pagenum">[<a id="pb16" href="#pb16">16</a>]</span>dat het projectiel wordt afgeschoten?—Daar de maan dagelijks 13°10′35″ boogs in haar baan voortrukt, moet zij het vierdubbele +daarvan van het toppunt verwijderd zijn, t.w. 52°52′5″, overeenkomende met den tijd dien zij besteedt om voort te rukken van +het punt, waar zij zich bevindt op het oogenblik van afschieten, tot dat, waarop het projectiel haar bereikt. Maar men moet +ook in rekening brengen den invloed van de aswenteling der aarde op de richting van het projectiel; en daar het projectiel +eerst de maan bereikt na het afleggen van 60 stralen der aarde, moet men deze 11° voegen bij den reeds vermelden weg der maan, +64° in een rond getal. Derhalve moet de richting van het stuk op het oogenblik van afschieten een hoek van 64° met de loodlijn +hebben. + +</p> +<p>Ziehier de opgegeven vragen beantwoord. + +</p> +<p>Resumeere: + +</p> +<p>1º. Het stuk moet geplaatst worden op een punt, minder dan 28° N. of Z. Breedte hebbende. + +</p> +<p>2º. Het moet gericht worden naar het toppunt der plaats. + +</p> +<p>3º. Het projectiel moet een snelheid hebben van 12.000 yard in de eerste seconde. + +</p> +<p>4º. Het moet worden afgeschoten den 1<sup>sten</sup> December des volgenden jaars, en wel te 11 u. 46 min. 40 sec. + +</p> +<p>5º. Het projectiel zal de maan bereiken vier dagen na het afschieten, den 4<sup>den</sup> December te middernacht, als wanneer de maan in het toppunt staat. + +</p> +<p>De leden der Gun-club moeten derhalve onverwijld de voorbereidende maatregelen nemen, teneinde op het opgegeven oogenblik +gereed te zijn. Indien zij dit tijdstip laten voorbijgaan, zal de maan eerst na 18 jaren en 21 dagen op hetzelfde punt terugkeeren. + +</p> +<p>Het bestuur der Sterrenwacht voornoemd stelt zich gaarne ter uwer beschikking voor de vraagstukken, de theoretische sterrenkunde +betreffende en voegt zijn gelukwenschen bij die van geheel Amerika. + + +</p> +<p>den 7<sup>den</sup> October. + + +</p> +<p>Namens het bestuur, <br><span class="smallcaps">J. M. Belfast</span>, <br><i>Directeur der Sterrenwacht.</i></p> +</div><p> + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e495" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vijfde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De maan.</h2> +<p>Als door een tooverslag werd zij te Baltimore de heldin van den dag. Naar haar richtten zich aller oogen, gewapend en ongewapend; +over haar spraken aller monden, bevoegd en onbevoegd. ’t Was <span class="pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17">17</a>]</span>alsof de maan pas was ontstaan en nooit te voren geschenen had; maar ’t was ook alsof handel en nijverheid plotseling hadden +moeten wijken voor de sterrenkunde. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p017.jpg" alt="De sterrenwacht te Cambridge. (Bladz. 14.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">De sterrenwacht te Cambridge. (Bladz. <a href="#pb14" class="pageref">14</a>.) +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18">18</a>]</span></p> +<p>Geen wonder! De dagbladen hadden het rapport der beroemde sterrenwacht te Cambridge getrouwelijk opgenomen. De dagbladen namen +bovendien de moeite om het publiek in te lichten aangaande allerlei bijzonderheden, betrekking hebbende op de maan en haren +loop. + +</p> +<p>»Alles wel,” sprak een heer met eerbiedwekkenden lichaamsomvang, »maar ’t wil er bij mij niet in, dat men zou weten hoe ver +de maan van ons vandaan is; men moet dat met stokken of een lijn meten, en zoolang men met geen projectiel op de maan is aangekomen, +weet geen sterveling hoe lang de lijn van hier naar de maan zou moeten zijn, een lijn of een koord, om ’t even. + +</p> +<p>»En toch weet men dat nog zekerder dan hoe ver Baltimore van Washington ligt,” zei een klein mager manneke met een halfversleten +rok en driekwart dito pantalon. »Men weet dat door de parallaxis.” + +</p> +<p>»Wat is dat voor een ding?” vroegen onderscheidene stemmen. Het manneke bedacht zich een oogenblik en sloop behendig de zaal +uit. ’t Was iemand die partij wist te trekken van zijn kundigheden en het voor dwaas hield om weg te smijten wat men goed +verkoopen kon. Hij had zoowat gebeunhaasd in de scheikunde, in de gymnastiek, in boekhouden, in vertalen, in wat niet al. + +</p> +<p>Den anderen morgen las men in de voornaamste dagbladen en op bijna alle aanplakplaatsen door de geheele stad met kolossale +letters, dat de heer James, professor in de sterrenkunde—waar, stond er niet bij—eenige voorlezingen zou houden over de maan, +de eerste over haar <span class="smallcaps">parallaxis</span>. Dat woord werkte als een electrieke schok, de kosten waren matig, en het manneke sloeg zich een nieuw pak uit de maan-parallaxis. + +</p> +<p>»Parallaxis,” onderwees hij, »is de hoek, onder welken men een voorwerp ziet als men het van twee punten beschouwt. Knijpt +uw éen oog, het rechter eens dicht en kijk door het linker naar het een of ander punt, ieder naar zijn welgevallen.” + +</p> +<p>»Ik heb geen linker oog,” zei een lid der Gun-club. + +</p> +<p>»Stilte, stilte!” werd geroepen. + +</p> +<p>»Onthoudt uw punt wèl,” ging de redenaar voort, »en sluit nu het linker, en ziet met het rechter of het punt waar gij den +blik op richttet, niet een weinig meer links staat van een ander voorwerp er achter.” + +</p> +<p>De spreker moest de zaak nog eens herhalen, maar verwierf toejuiching—de aandacht was er. En nu ging hij verder en betoogde, +dat men door hoekmetingen den versten afstand der maan tot de aarde bepalen kan op 54,644 <span class="corr" id="xd0e536" title="Bron: geografische">geographische</span> mijlen, den kleinsten op 48,961, den gemiddelden op 51,803, alles met een zeer kleine onzekerheid. + +</p> +<p>In een volgende bijeenkomst gaf hij een andere opheldering. <span class="pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19">19</a>]</span>Hij had vernomen, dat iemand, in een dagblad gelezen hebbende dat de maan een omwenteling om haar as volbrengt in denzelfden +tijd als een omloop om de aarde, en dat zij altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert, verklaard had dit onmogelijk te +kunnen vereenigen, omdat, als de maan altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert, zij zijns bedunkens in ’t geheel geen +omwenteling om haar as had. »Vergunt mij,” sprak hij, »u te verzoeken, dat gij u verbeeldt aan een ronde tafel te staan; op +het midden der tafel staat een schotel oesters. Gij gaat om de tafel heen, indiervoege, dat gij altijd het gelaat naar de +oesters gewend hebt. Als gij nu om de geheele tafel zijt gegaan, altijd naar de oesters gekeerd, dan hebt gij immers bij dat +maken van een toer om de tafel uw gelaat naar alle zijden van de kamer gewend?” + +</p> +<p>»Goed, goed! ja, ja!” klonk het van alle zijden. + +</p> +<p>»Welnu, de schotel oesters is de aarde, uw gelaat de maan.” + +</p> +<p>En zoo duidelijk wist het manneke het eene voor, het andere na uit te leggen. Dit maakte, dat zijn lezingen nog al lang bijval +vonden: over de voorstellingen, die de ouden zich van de maan maakten, over de latere—te beginnen met de Egyptenaars, die +haar onder den naam Isis, en de Phoeniciërs die haar als Astarte vereerden, en zoo voortgaande tot Thales, die de stelling +opperde, dat de maan door de zee verlicht werd; tot Hevelius, die er bergen op waarnam; tot Gruithuizen, die er vestingwerken +op zag; tot Beer en Mädler, die allernauwkeurigste maankaarten gaven en de hoogte der hoogste maanbergen op veel meer dan +die van de hoogste bergen der aarden bepaalden. »Betrekkelijk zijn dus,” voegde hij er bij, »de maanbergen veel hooger dan +de onze, want de maan is vijftigmaal kleiner dan de aarde, en nu moet gij u voorstellen twee pasteien, even groot maar de +eene moet dienen voor acht volwassen uitgehongerde personen en de andere voor een weldoorvoeden kleinen jongen. Nu is immers +de laatste pastei niet op haarzelve, maar betrekkelijk grooter dan de eerste.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p020.gif" alt="Loopbaan der maan om de aarde. (Bladz. 19)." width="590" height="659"><p class="figureHead">Loopbaan der maan om de aarde. (Bladz. <a href="#pb19" class="pageref">19</a>). +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Door zulke uitleggingen werd de sterrenkundige wetenschap aangaande de maan te Baltimore zeer bevorderd, terwijl de dagbladen +door allerlei kwinkslagen de aandacht op den wachter onzer aarde gevestigd hielden. En wel zoo gevestigd hielden, dat de maan +astronomisch, geologisch, politisch, moralisch, socialistisch en nog meer-istisch bekeken was, terwijl de Gun-club zich voorbereidde +om de proef op al die sommen te leveren. ’t Is niet noodig te zeggen, dat onder al die geleerdheid ook de Amerikanen—want +de maandrift sloeg ook buiten Baltimore over—het voor betamelijk hielden ook kennis te dragen van het wezen en de oorzaak +der zon- en <span class="corr" id="xd0e559" title="Bron: maan-eklipsen">maan-eclipsen</span>. Aan vermetelen, die durfden beweren dat de maan oorspronkelijk een komeet was geweest, werd het zwijgen opgelegd door de +doodeenvoudige, maar alles afdoende opmerking <span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20">20</a>]</span>dat de kometen bijna geheel uit dampkring bestaan, terwijl de maan volstrekt geen dampkring heeft. Ook het geloof aan den +invloed der maan op het weder moest hier en daar een veer laten; zoo <span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21">21</a>]</span>ook de vaste overtuiging, dat jongens moesten geboren worden bij wassende, meisjes bij afnemende maan. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p021.jpg" alt="De maan. Bladz. 19." width="585" height="597"><p class="figureHead">De maan. Bladz. <a href="#pb19" class="pageref">19</a>. +</p> +</div><p> + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb22" href="#pb22">22</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e575" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zesde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het projectiel.</h2> +<p>De Sterrenwacht te Cambridge had in haar merkwaardig schrijven van 7 October de zaak van haar sterrenkundige zijde behandeld. +De technische zou in ieder ander land op onoverkomelijke bezwaren gestuit zijn: in Amerika was het slechts kinderspel. + +</p> +<p>Barbicane had als voorzitter der club onverwijld een commissie benoemd, die in drie zittingen het stuk, het projectiel en +het kruit in overweging moest nemen. Drie leden, grondige kenners van het vak, maakten met den voorzitter de commissie uit: +generaal Morgan, kolonel Elphiston en Maston. De laatste zou de functiën van secretaris en rapporteur op zich nemen; aan den +voorzitter werd zoo noodig <span class="corr" id="xd0e584" title="Bron: en">een</span> beslissende stem toegekend. + +</p> +<p>Reeds den 8<sup>sten</sup> October vergaderde de commissie ten huize van Barbicane, Republican-street 3. Na den inwendigen mensch behoorlijk te hebben +versterkt, opende de voorzitter de beraadslaging met een lofrede op de wetenschap der ballistiek, dat wil zeggen: der beweging +van voorwerpen, die uit eenig voorwerp, met behulp der kracht van zekere voorwerpen, in de vrije lucht worden afgeschoten. + +</p> +<p>»De ballistiek! De ballistiek!” riep Maston uit. + +</p> +<p>»’t Ware, dunkt mij, het best, de eerste zitting aan de lading te wijden,” meende de voorzitter. + +</p> +<p>»De lading,” zei generaal Morgan. + +</p> +<p>»Ik vraag het woord!” riep Maston. + +</p> +<p>»Het woord is aan u.” + +</p> +<p>Maston maakte daarvan gebruik door op te merken, dat men het projectiel moest beschouwen als een gezant, door de aarde naar +de maan gezonden, en dat de gezant zelf de voorkeur wel diende te hebben boven het vervoermiddel dat den ambassadeur naar +zijn ambassade overbracht. + +</p> +<p>Deze opmerking gaf den doorslag: het projectiel werd aan de orde gesteld. + +</p> +<p>Maston zou kort wezen—hij zeide het zelf—en de gewone, stoffelijke, moorddadige projectielen op hun plaats laten, om de beteekenis +van het projectiel in hare hoogste vormen op te vatten: het projectiel was voor hem de meest sprekende uitdrukking van ’s +menschen macht; het was van een alomvattende beteekenis. »De Schepper,” <span class="pagenum">[<a id="pb23" href="#pb23">23</a>]</span>meende hij, »heeft de sterren en planeten voortgebracht, de mensch het projectiel, dien vertegenwoordiger van het krachtsbegrip, +vertegenwoordigende de verschijnselen aan den sterrenhemel. Van den Schepper de snelheid der electriciteit, de snelheid van +het licht, de snelheid der sterren, de snelheid der kometen, de snelheid der planeten, de snelheid harer wachters, de snelheid +van het geluid, de snelheid van den wind! Maar van ons de snelheid der projectielen!” + +</p> +<p>Maston werd opgewonden. Maston werd dichterlijk, Maston werd welsprekend. »Wilt gij cijfers?” riep hij uit. »Neemt een eenvoudigen +vierentwintig ponder; hij heeft, ja, 800.000 maal minder snelheid dan de electriciteit, 640.000 maal minder dan het licht, +76 maal minder dan de aarde in hare beweging om de zon; maar zijn aanvankelijke snelheid overtreft toch die van het geluid; +hij legt 400 meter in de seconde af en zou, zijn eerste snelheid behoudende, in 11 etmalen de maan, in 12 jaren de zon bereiken. +Dat kan een eenvoudige kogel, het werk onzer handen! Leve het projectiel!” + +</p> +<p>»Leve het projectiel!” juichten de overigen hem na. + +</p> +<p>»Nu ter zake,” verzocht de voorzitter. »’t Is de vraag, hoe aan een projectiel een snelheid van 12,000 yard in de seconde +te geven. Zullen wij die hopen te bereiken, dan moeten wij eerst weten hoe ver men het reeds gebracht heeft. Generaal Morgan +zal ons daaromtrent wel willen voorlichten.” + +</p> +<p>»Gemakkelijk,” antwoordde de generaal, »want ik ben in den oorlog lid geweest der commissie van onderzoek. Ik kan u dus zeggen, +dat het kanon Dahlgreen, dat 5000 meter ver droeg, aan het projectiel een snelheid gaf van 500 yard in de seconde. Het Rodman-stuk, +dat op het fort Hamilton bij New-York beproefd werd, schoot een projectiel van een halve ton gewicht met een snelheid van +800 yard in de seconde af—een snelheid, nooit door de Armstrongs en Pallisers in Engeland bereikt. Gij weet wel, het stuk +kreeg den naam Columbiad....” + +</p> +<p>»En is dat niet de grootste snelheid tot hiertoe bereikt?” vroeg Barbicane. De generaal sprak het niet tegen. + +</p> +<p>»Was mijn stuk maar niet gesprongen!” klaagde Maston, »dan zoudt ge wat anders gezien hebben.” + +</p> +<p>»Nu ja,” merkte de voorzitter aan; »het is gesprongen. Wij hebben dus een snelheid van 800 yard per seconde, die moet dus +vertwintigvoudigd worden. Hoe—daarover zullen wij in een volgende zitting handelen. Ik stel nu de vraag aan de orde, welke +afmetingen het projectiel moet hebben. Zeer groot moet het zijn; vooreerst om de aandacht der maanbewoners—indien zij er zijn—te +trekken; en ten tweede, vooral om het met het oog te kunnen volgen. Gij weet, dat de kijkers een zeer hoogen graad van volkomenheid +bereikt hebben. Er bestaan kijkers met een 6000-malige <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24">24</a>]</span>vergrooting, sterk genoeg om de maan te doen schijnen als op een afstand van 160 kilometer. Op dien afstand moeten voorwerpen +van 60 voet afmeting duidelijk zichtbaar zijn. Dat men het met de kijkers nog niet verder heeft gebracht, vindt daarin zijn +reden, dat met de verhooging van de vergrootingskracht de helderheid vermindert: de maan, die geen eigen licht heeft, maar +als een spiegel het zonlicht terugkaatst, bezit te weinig lichtsterkte om meer vergrooting toe te laten.” + +</p> +<p>»En hoe nu?” vroeg de generaal. »Zult gij aan uw projectiel, een doorsnede van 60 voet geven?” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Dan de lichtsterkte der maan verhoogen?” + +</p> +<p>»Juist.” + +</p> +<p>»’t Is sterk,” riep Maston uit. + +</p> +<p>»’t Is eenvoudig,” antwoordde Barbicane. »Indien ik de lucht verdun, de lucht namelijk door welke het licht der maan heendringt, +heb ik immers de lichtsterkte verhoogd? Welnu, ik heb slechts mijn kijker op een hoogen berg op te stellen. Dat doen wij. +Dat zal een vergrooting van de lichtsterkte geven tot het 48000voudige, zoodat de maan een afstand van slechts 20 kilometer +schijnt te hebben en de voorwerpen slechts 9 voet doorsnede groot behoeven te zijn om zichtbaar te wezen.” + +</p> +<p>»Dus—ons projectiel een doorsnede van 9 voet!” riep Maston uit. + +</p> +<p>»Juist.” + +</p> +<p>»Maar het gewicht?” merkte majoor Elphiston aan. + +</p> +<p>»O, wat dat betreft,” antwoordde de voorzitter, »dat is geen bezwaar. Om projectielen van onbegrijpelijke zwaarte te schieten +heeft men het reeds in vroeger dagen ver gebracht. Bij de belegering van Constantinopel door Murad II, in 1453, schoot men +steenen kogels van bijna 1000 kilo.” + +</p> +<p>»Het is sterk, zeer sterk,” zei de majoor. + +</p> +<p>»Op Maltha stond in den tijd der Maltheser ridders een stuk geschut, dat projectielen van 1250 kilo afschoot.” + +</p> +<p>»Dat is niet mogelijk.” + +</p> +<p>Barbicane gaf op deze laatste aanmerking geen acht. Althans hij vervolgde: »alles samengenomen schijnt het, dat, indien al +de stukken aan draagverte gewonnen hebben, de projectielen aan zwaarte hebben verloren. In het kort, wij hebben eenvoudig +het gewicht der projectielen uit de tijden van Murad II en de Maltheser ridders te vertienvoudigen.” + +</p> +<p>»Goed en wel,” hernam de majoor, »maar van welk metaal wilt gij het projectiel maken?” + +</p> +<p>»Eenvoudig van gegoten ijzer,” antwoordde generaal Morgan leuk weg. + +<span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25">25</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p025.jpg" alt="»opende de voorzitter de beraadslaging” (Bladz. 22)." width="489" height="720"><p class="figureHead">»opende de voorzitter de beraadslaging” (Bladz. <a href="#pb22" class="pageref">22</a>). +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»“Dat’s te gemeen voor een gezantschap naar de maan,” vond Maston. + +</p> +<p>»In allen gevalle,” liet majoor Elphiston zich hooren, »daar het <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26">26</a>]</span>gewicht van het projectiel evenredig is aan zijn grootte, moet een van 9 voet doorsnede nog verbazend zwaar zijn.” + +</p> +<p>»Ja, als het massief, niet als het hol is,” zei Barbicane. + +</p> +<p>»Hoe? Wilt ge er dan een bom van maken?” + +</p> +<p>»Waarmeê men berichten kan verzenden,” vulde Maston aan, <span class="corr" id="xd0e679" title="Niet in bron">»</span>en monsters van onze aardsche voortbrengselen.” + +</p> +<p>»Zeker een bom,” sprak Barbicane, »dat moet volstrekt. Een massieve kogel van 108 duim zou meer dan 100,000 kilo wegen, en +dat is te veel; maar daar het projectiel toch sterk genoeg moet zijn, stel ik voor, 2500 kilo.” + +</p> +<p>»En hoe dik zijn dan de wanden?” vroeg de majoor. + +</p> +<p>»Dat zal volgens de gewone regeling op hoogstens een paar voet komen,” meende Morgan. + +</p> +<p>»Te veel,” hernam Barbicane; »onthoudt het wel: het is geen stuk om ergens door heen te schieten; het behoeft niet sterker +te zijn dan noodig is om weerstand te bieden aan de kracht van het kruit. Het vraagstuk komt dus hierop neer: hoe dik moet +een gegoten ijzeren bom zijn om niet meer te wegen dan 10,000 kilo? Onze handige rekenaar Maston zal ons dat wel in deze zitting +zelve willen zeggen.” + +</p> +<p>»Niets gemakkelijker dan dat,” sprak de secretaris der commissie. En hij zette vlug eenige algebraïsche formules op het papier +en na een wijle cijferens liet hij zich hooren: »Nauwelijks een paar duim.” + +</p> +<p>»Is dat genoeg?” vroeg de majoor. + +</p> +<p>»Waarachtig niet, op geen stukken na,” verzekerde de voorzitter. + +</p> +<p>»Wat dan?” + +</p> +<p>»Een ander metaal nemen.” + +</p> +<p>»Welk?” + +</p> +<p>»Aluminium.” + +</p> +<p>»Aluminium!” schreeuwden de drie medeleden uit. + +</p> +<p>»Aluminium,” herhaalde de voorzitter Barbicane. »Gij weet, dat een vermaard Fransch scheikundige, Henri Sainte-Claire Deville, +in 1854 geslaagd is, aluminium tot een vaste massa te brengen. Dit metaal is zoo blank als zilver, zoo vast als ijzer, zoo +taai als goud, zoo smeltbaar als koper en zoo licht als glas. Het laat zich gemakkelijk bewerken; het is zeer verspreid in +de natuur, daar de meeste rotsen aluminium bevatten; het is driemaal lichter dan ijzer—ja, het schijnt opzettelijk geschapen +om ons de stof voor ons projectiel te leveren.” + +</p> +<p>»Leve het aluminium!” riep de secretaris uit. + +</p> +<p>»Maar komt het niet te hoog in prijs?” vroeg de majoor. + +</p> +<p>»Nu niet meer; vroeger was het veel duurder. Men heeft het tegenwoordig voor 18 dollar het kilo.” + +</p> +<p>»’t Is toch nog een handvol geld.” +<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27">27</a>]</span></p> +<p>»Zóo erg niet. Het projectiel zou naar mijn berekeningen een gewicht hebben van 33,720 kilo; van aluminium nog geen 10,000 +kilo. Derhalve tegen 9 dollar nog geen 100,000 dollar. En aan geld zal het ons niet ontbreken.” + +</p> +<p>»Top, aluminium,” was het eindbesluit en de zitting der commissie werd gesloten. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e721" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zevende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het stuk.</h2> +<p>Toen bekend werd, dat de commissie besloten had tot een projectiel van 10,000 kilo, waren bange lieden bevreesd voor de gevolgen +van een schot dat zulk een gevaarte wegwierp. Maar het verslag der zitting antwoordde zegevierend op zulke kleingeestigheden. + +</p> +<p>Den volgenden avond werd de hartsterking wat ruimer genomen—het kon op den aanvankelijk goeden uitslag staan! Daarna kwam +men ter zake. + +</p> +<p>»Thans,” aldus opende de voorzitter de zitting, »is het stuk zelf aan de orde. Dat het reusachtig groot moet zijn, spreekt +van zelf, maar ons vernuft is ook niet verwerpelijk klein. Hoort mij dus, en spaart mij in uw aanmerkingen niet.” + +</p> +<p>»Na het gisteren behandelde,” ging hij voort, »doet het vraagstuk zich voor in dezen vorm: <span class="corr" id="xd0e734" title="Bron: »"></span>een snelheid van 12,000 yard in de eerste seconde te geven aan een bom van 108 duim doorsnede, zwaar 10,000 kilo.” + +</p> +<p>»Zoo is het juist,” merkte majoor Elphiston aan. + +</p> +<p>»Wanneer,” ging Barbicane voort, »een projectiel in de ruimte is afgeschoten, wat gebeurt dan? Er zijn drie krachten, die +er, onafhankelijk van elkander, op werken: de tegenstand der middelstof, de aantrekking der aarde en de kracht van voortdrijving. +De tegenstand der middelstof, der lucht, zal weinig beteekenen. De dampkring der aarde is slechts tien mijlen hoog. Met een +snelheid van 12,000 yard in de eerste seconde heeft het projectiel in enkele seconden den dampkring doorkliefd—kort genoeg +om met den tegenstand der lucht <span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28">28</a>]</span>geen rekening te houden. En nu de aantrekking der aarde, met andere woorden het eigen gewicht van de bom. Wij weten, dat dit +gewicht vermindert in de vierkants-evenredigheid tot den afstand. De natuurkunde leert ons het volgende: wanneer een lichaam +vrij naar de aarde valt, legt het 15 voet in de eerste seconde af, en indien dit lichaam verplaatst was naar een afstand, +zoo groot als die tusschen de aarde en de maan, zou die valhoogte in de eerste, seconde slechts 173 millimeter zijn, dus zoo +weinig als niets. Derhalve bestaat de oplossing van het vraagstuk in een trapswijze bestrijding van deze werking der zwaartekracht. +Hoe dit doel te bereiken? Door het voortstuwingsvermogen.” + +</p> +<p>»Daar zit het hem juist!” merkte de majoor aan. + +</p> +<p>»Wij verkrijgen die kracht,” ging Barbicane voort, »door acht te geven op de lengte van het stuk en de hoeveelheid kruit. +Daarom, eerst over de afmetingen van het stuk. Klaarblijkelijk kunnen wij het zoo vervaardigen, dat de weerstandbiedende kracht +om zoo te zeggen oneindig is, want het is toch niet bestemd om er mede te manoeuvreeren.” + +</p> +<p>»Duidelijk,” zei de generaal. + +</p> +<p>Barbicane merkte aan, dat de langste tot dusver bekende stukken een lengte hadden van 25 voet, waarop Maston met veel nadruk +verklaarde, voor een kanon van een paar kilometer lengte te stemmen—een uitval, die bijna een meer dan levendige woordenwisseling +scheen te zullen doen ontstaan, zoodat de voorzitter van zijn gezag moest gebruik maken. Hij gaf toe, dat men een stuk van +buitengewone grootte moest hebben, dewijl de lengte een ophooping der gassen onder het projectiel zou veroorzaken; naar zijn +gevoelen was het echter vruchteloos, zekere grenzen te overschrijden. Hij voegde er ten slotte nog de vraag bij, welke in +dat geval de gebruikelijke regelen waren. »De lengte van een stuk,” zeide hij, »is gewoonlijk 20–25 maal de doorsnede van +het projectiel, en beider gewicht staat tot elkander = 1.235 tot 240.” + +</p> +<p>»Niet genoeg!” riep Maston uit. + +</p> +<p>»Toegegeven, mijn vriend, en inderdaad zou volgens deze evenredigheid een projectiel van 9 voet dikte en 15,000 kilo wegende, +voor het stuk een lengte eischen van 225 voet en een gewicht van 3,600,000 kilo.” + +</p> +<p>»Bespottelijk!” vond Maston. + +</p> +<p>»Zoo denk ik er ook over,” antwoordde Barbicane, »en daarom denk ik deze lengte viervoudig te nemen en een stuk te vervaardigen +van 900 voet.” + +</p> +<p>Dit voorstel, ofschoon door twee bestreden, werd, vooral door de nadrukkelijke aanbeveling van Maston, voor vast aangenomen. + +</p> +<p>»Maar hoe dik moeten nu de wanden zijn?” vroeg Elphiston. + +</p> +<p>»Zes voet,” meende Barbicane. + +<span class="pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29">29</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p029.jpg" alt="Het stuk kreeg den naam Columbiad. (Bladz. 23)." width="489" height="720"><p class="figureHead">Het stuk kreeg den naam Columbiad. (Bladz. <a href="#pb23" class="pageref">23</a>). +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Aan een affuit is voor zulk een blaaspijp niet te denken,” was het gevoelen van den majoor. + +</p> +<p>»Dat ware toch schoon!” zei Maston. +<span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30">30</a>]</span></p> +<p>»Maar het kan niet,” antwoordde Barbicane. »Ik wensch dit stuk in den grond zelven te gieten, het te voorzien van sterke ijzeren +banden en het vervolgens in een zwaar muurwerk in te metselen, zoodat het weerstand genoeg kan bieden. Als het stuk gegoten +is moet de ziel zorgvuldig worden uitgeboord, zoodat geen gas verloren gaat en de gansche kracht van het kruit het projectiel +uitdrijft.” + +</p> +<p>»Leve het projectiel!” riep Maston luide: + +</p> +<p>»Niet te vlug,” vermaande Barbicane, met de hand werkende. »Wij moeten het eerst eens zijn over het stuk. Zal het een kanon +zijn, of een mortier, of een houwitser? Het stuk moet alles tegelijk zijn: een kanon, omdat de kamer even wijd moet zijn als +de ziel; een houwitser, omdat het een bom afschiet; een mortier, omdat het schuins staat. Gegroeft moet het niet zijn, dewijl +het projectiel een zoo groote snelheid moet hebben. Maar wij zijn er nog niet. Wij moeten nu nog op het metaal terugkomen. +Hoort! Ons stuk moet zeer sterk zijn, zeer hard, onsmeltbaar bij groote hitte; het moet niet kunnen springen en vrij wezen +van oxydeeren door de werking der zuren. Dit alles zal best bereikt worden door te nemen 100 deelen rood koper, 12 deelen +tin en 6 deelen geel koper. Maar—dit komt te hoog in prijs, zoodat wij ons tot gietijzer zullen moeten bepalen.” + +</p> +<p>De andere leden vonden dat ook, vooral toen de voorzitter herinnerde, dat het gieten van ijzer tienmaal minder kostte dan +van brons; gelijk ook ijzer gemakkelijker in den gietvorm loopt. Bovendien gaat de gieting sneller, hetgeen tevens tijd en +geld uitspaart. Ook voegde hij er bij, dat aldus gegoten stukken in de belegering van Atlanta 1000 schoten van 20 tot 20 minuten +hebben doorgestaan. + +</p> +<p>»Zij zijn toch zeer broos,” was de aanmerking van Maston. + +</p> +<p>»Ja, maar ook zeer sterk; springen zullen zij niet, ik sta er borg voor.” + +</p> +<p>»Men kan springen en toch geen smaad verdienen,” antwoordde Maston een weinig stekelig. + +</p> +<p>Barbicane sloeg op deze aanmerking geen acht; hij verzocht den secretaris, een berekening te maken van het gewicht van een +stuk, 900 voet lang, inwendig 9 voet in doorsnede wijd, met een wand van 6 voet dikte. + +</p> +<p>Na eenigen tijd rekenens verklaarde hij, dat zoodanig stuk 68,040,000 kilo wegen zou. + +</p> +<p>»En de kosten tegen 4 cent<a class="noteref" id="xd0e798src" href="#xd0e798">1</a> het kilo?” + +</p> +<p>»2,510,701 dollar.” + +</p> +<p>Maston, de majoor en de generaal zagen Barbicane met ongerustheid aan. +<span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31">31</a>]</span></p> +<p>»Weest gerust, mijne heeren, ik herhaal het, aan geld zal het ons niet ontbreken.” + +</p> +<p>De zitting werd gesloten. + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e798src" id="xd0e798">1</a></span> Van een dollar, dus 10 van onze centen. +</p> +</div> +</div> +<div id="xd0e810" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Achtste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het kruit.</h2> +<p>Met angst verbeidde het publiek de beslissing aangaande dit derde punt. De grootte van het projectiel en de lengte van het +stuk gegeven zijnde, hoeveel kruit werd dan vereischt om het af te schieten? + +</p> +<p>Kruit—aangaande de geschiedenis van deze zelfstandigheid zegt een, sedert lang naar het gebied der legende verwezen verhaal, +dat de monnik Schwarz het heeft uitgevonden, maar de uitvinding met zijn leven betaald. Doch het is zoo goed als bewezen, +dat het kruit van het Grieksche vuur afstamt; hoe het echter zij, weinigen hebben een juist denkbeeld aangaande de kracht +van het kruit. + +</p> +<p>Een liter kruit weegt omtrent 900 grammen; ontbrandende levert het 400 liter gas; vrij wordende en onder den invloed eener +hitte van 2400°, neemt dit gas een ruimte in van 400 liter. Dus staat de omvang tot het kruit tot dien van het door zijn ontbranding +ontwikkelde gas = 1 : 400. Hieruit kan men oordeelen over de geweldige uitbarsting als dit gas zich tot den 400maligen omvang +uitzet. + +</p> +<p>De leden der commissie waren hiermede volkomen bekend. Barbicane gaf het woord aan majoor Elphiston, die gedurende den oorlog +directeur van het kruit geweest was. + +</p> +<p>»Waarde kameraden,<span class="corr" id="xd0e825" title="Niet in bron">”</span> sprak hij, »ik moet beginnen met de onwedersprekelijke cijfers, van welke wij moeten uitgaan. De 24 ponder, over welken onze +secretaris eergisteren zoo welsprekend uitweidde, wordt met nog geen 8 kilo kruit geladen.” + +</p> +<p>»Weet gij dat zeker?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Ja, het Armstrong-kanon eischt 32 kilo, om een projectiel van 400 kilo, het Rodman-stuk 80 om een kogel van een halven ton +6 mijlen ver te schieten. Op deze cijfers kan men aan. Er volgt uit, dat de vereischte hoeveelheid kruit niet toenemend in +evenredigheid tot het gewicht van het projectiel. Wij hebben dan ook in den oorlog het gewicht kruit verminderd tot een tiende +van dat van het <span class="pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32">32</a>]</span>projectiel. En daarop kan men nog afdingen als men grof kruit gebruikt. Dat is wel niet goed voor de ziel van het stuk; maar +het onze behoeft geen langdurige diensten te bewijzen.” + +</p> +<p>»Rodman gebruikt voor zijn stuk een kruit zoo grof als kastanjes; het houtskool was van wilgenhout, eenvoudig verkoold in +gietketels. Dat kruit voldeed in allen deele.” + +</p> +<p>»Welnu, dan is de zaak gezond,” merkte Maston aan. + +</p> +<p>»Zonder daarover iets te zeggen,” vroeg Barbicane, die er nog niet in gesproken had: »en nu, mijne vrienden, hoeveel kruit +stelt gij voor?” + +</p> +<p>De drie leden der Gun-club keken elkander een oogenblik aan. + +</p> +<p>Maston sprak eerst: <span class="corr" id="xd0e844" title="Bron: «">»</span>100,000 kilo.” + +</p> +<p>»Neen, 250,000,” zeide de majoor, wien Maston beantwoordde met den uitroep: »400,000.” + +</p> +<p>Elphiston beschuldigde ditmaal zijn ambtgenoot niet van overdrijving. Het was niet tegen te spreken: een projectiel van 100,000 +kilo moest naar de maan geschoten worden met een snelheid van 12,000 yards in de eerste seconde. + +</p> +<p>Er volgde een oogenblik van stilte, het eerst afgebroken door den voorzitter Barbicane. + +</p> +<p>»Mijn waarde kameraden,” sprak hij bedaard. »Ik ga uit van het beginsel, dat de weerstandbiedende kracht van ons onder de +opgegeven voorwaarden vervaardigd stuk onbeperkt is. Daarom—misschien zal ons geacht medelid Maston er zich over verbazen—stel +ik voor zijn 400,000 kilo te verdubbelen.” + +</p> +<p>»En dus, 800,000?” vroeg Maston, van zijn stoel opspringende. + +</p> +<p>»Zeker.” + +</p> +<p>»Maar dan moet gij terugkomen op mijn stuk van 2 kilometer lengte. Een hoeveelheid kruit van 800,000 kilo neemt een ruimte +in van nagenoeg 800 kubiek meter, en daar uw stuk slechts ongeveer 2000 kubiek meter ruimte heeft, is het bijna half vol; +de ziel zal dus niet lang genoeg zijn om aan het ontploffende gas ruimte te geven ten einde het projectiel met genoegzame +kracht uit te drijven.” + +</p> +<p>Daar was niets op te zeggen. Maston had gelijk. + +</p> +<p>»En toch blijf ik bij de hoeveelheid kruit,” zei de voorzitter. »Bedenkt, 800,000 kilo kruit leveren 6 milliard liter gas. +Hoort gij wel! Zes milliard.” + +</p> +<p>»Maar hoe dan?” vroeg de generaal. + +</p> +<p>»Dat is zeer eenvoudig: de hoeveelheid kruit te verminderen, maar dezelfde kracht te behouden.” + +</p> +<p>»Goed, maar hoe?” + +</p> +<p>»Ik zal het u zeggen.” + +</p> +<p>Zijn medeleden verslonden hem als met de oogen. + +</p> +<p>»Niets is gemakkelijker dan dit kruit tot op een vierde van zijn omvang, <span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33">33</a>]</span>ineen te persen. Gij kent allen die merkwaardige, zelfstandigheid, welke de eerste beginselen van het plantenleven aanwijst, +en die men cellenweefsel noemt.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p033.jpg" alt="»Dat het reusachtig groot moet zijn.” Bladz. 27." width="490" height="720"><p class="figureHead">»Dat het reusachtig groot moet zijn.” Bladz. <a href="#pb27" class="pageref">27</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34">34</a>]</span></p> +<p>»Ik begrijp u al, mijn waarde Barbicane!” riep de majoor uit. + +</p> +<p>»Deze zelfstandigheid,” ging de voorzitter voort, »bevindt zich in den staat van volkomen zuiverheid in verschillende lichamen, +vooral in het katoen, dat eigenlijk niets anders is dan haar van de katoenkorrels. Het katoen, blootgesteld aan rookend salpeterzuur, +verandert in een onoplosbare, zeer ontbrandbare zelfstandigheid, die eene geweldige ontploffing geeft. Voor eenige jaren, +in 1832, is deze zelfstandigheid door een Fransch scheikundige, met name Bracennot, ontdekt; hij noemde haar xyloïdine. In +1838 onderzocht een ander Fransch geleerde, Pelouse, er de eigenschappen van, en eindelijk sloeg Schönbein, hoogleeraar in +de scheikunde te Bazel, voor om het als schietmiddel te bezigen. Het is het....” + +</p> +<p>»Schietkatoen,” vulde Morgan aan. + +</p> +<p>»Pyroxyle,” voegde Elphiston er bij. + +</p> +<p>»Gij kent er de eigenschappen van,” hernam Barbicane, »eigenschappen voor ons onwaardeerbaar. Het is gemakkelijk te bereiden, +het weet van geen vocht, en dit is ons veel waard omdat wij eenige dagen lang over het stuk zullen moeten laden; het ontvlamt +reeds op 166° in plaats van 240, en het ontbrandt zoo snel, dat men het op kruit kan ontsteken, zonder dat dit tijd krijgt +om vuur te vatten.” + +</p> +<p>»Uitnemend,” antwoordde de majoor. + +</p> +<p>»Maar het is duurder.” + +</p> +<p>»Dat is ’t minste,” zei Maston. + +</p> +<p>»Eindelijk—het geeft aan de projectielen een snelheid, viermaal grooter dan kruit. En indien men 4/5 gewicht nitras potassae +bij het schietkatoen doet, wordt de uitzettende kracht nog aanzienlijk vermeerderd.” + +</p> +<p>»Zou dat noodig zijn?” vroeg de majoor. + +</p> +<p>»Ik denk het niet,” antwoordde Barbicane. »In plaats van 800,000 kilo kruit zullen wij slechts 200,000 kilo schietkatoen behoeven, +en daar men gemakkelijk 250 kilo katoen in 27 kubiek voet ruimte bijeenpersen kan, zal deze zelfstandigheid ons stuk slechts +ter hoogte van omtrent 60 meter vullen. Op die wijze zal het projectiel meer dan 700 voet te doorloopen hebben onder den invloed +der kracht van 6 milliard liter gas, alvorens het stuk te verlaten om naar de nachtvorstin te rennen.” + +</p> +<p>Maston was over deze berekening zoo verrukt, dat hij met de snelheid van een projectiel in de armen des voorzitters meende +te vliegen, toen deze, hem afwerende, de zitting besloot met de woorden: »Zoo heeft dan de commissie de drie vraagstukken +van projectiel, stuk en kruit opgelost. Het plan ligt gereed; het wacht slechts op uitvoering!” + +</p> +<p>»Is ’t anders niet?” vroeg Maston. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35">35</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e915" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Negende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Éen tegen velen.</h2> +<p>Het Amerikaansche publiek bleef een levendig belang stellen in de onderneming der Gun-club. Het volgde stap voor stap de beraadslagingen +der commissie en al wat daarbij ter sprake kwam. De Columbiad—dien naam had de club bij voorbaat aan het stuk gegeven, dat +dus een petekind van het Rodman-stuk was—de Columbiad was en bleef het onderwerp van alle gesprekken. + +</p> +<p>Door één man werd de zuiver wetenschappelijke aantrekkelijkheid der zaak droevig gestoord. Die man was de eenige in de Vereenigde +Staten, die zich tegen het ontwerp Gun-club verzette; maar hij deed dat ook met kracht, met hevigheid, met woede. + +</p> +<p>Die man en Barbicane hadden elkander nooit ontmoet, dus nooit een woord gewisseld, nooit gekeven, nooit geduelleerd. En toch +waren de voorzitter der Gun-club Barbicane te Baltimore, en de kapitein der artillerie Nicholl te Philadelphia vijanden, geslagen +vijanden. Waarover? + +</p> +<p>Iedereen weet, dat gedurende den oorlog tusschen de Noordelijken en Zuidelijken een merkwaardige wedstrijd ontstond tusschen +het projectiel aan de eene, en de bekleeding der geblindeerde schepen aan de andere zijde: het projectiel wilde de pantsers +doorboren, de pantsers wilden zich niet laten doorboren. Projectielen en pantsers waren onophoudelijk in de weer om elkander +de loef af te steken; telkens werd het eene grooter en krachtiger, maar telkens ook het andere dikker en ondoordringbaarder. +Beiden waren in lijnrechte tegenspraak met het zedelijk beginsel: + +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Wat gij niet wilt dat u geschiedt, +</span></p> +<p class="line" style=""><span>Doe dat ook aan een ander niet.</span></p> +</div> +<p>Trouwens, tegen die zedeles vloekt de geheele oorlogskunst. + +</p> +<p>Barbicane nu was een groot projectiel-gieter, Nicholl een volleerd pantsersmid. De een goot nacht en dag te Baltimore, de +ander hamerde dag en nacht te Philadelphia. + +</p> +<p>Zoodra Barbicane een nieuw projectiel had bedacht, kwam Nicholl met een nieuwe scheepshuid voor den dag. Dat gaf een wederzijdsche +naijver, die tot personaliteiten oversloeg. Gelukkig ontmoetten zij elkander niet—dat ware onmogelijk zonder duel afgeloopen, +en zoo zou het vaderland minstens éen zijner nuttige <span class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36">36</a>]</span>burgers verloren hebben. Maar Baltimore en Philadelphia liggen nog al ver van elkaar. + +</p> +<p>Tot dusver kon men moeilijk zeggen wie van beiden het onderspit gedolven had: de onophoudelijke verbeteringen van het projectiel +vergden het uiterste van de pantseringen, en de uitdagende houding der ondoordringbare scheepshuiden dwong den projectilist +zijn uiterste pogingen aan te wenden. + +</p> +<p>Eindelijk scheen de schaal over te slaan ten gunste der pantsers. De projectielen van Barbicane bleven als spelden in de pantserplaten +van Nicholl zitten. Maar daar kwam Barbicane te voorschijn met zijn projectielen van 300 kilo—zij brachten den kapitein tot +zwijgen. Schoon met slechts matige snelheid geschoten, boorden zij door de beste platen heen, ja deden ze in stukken en brokken +vaneensplijten. + +</p> +<p>Maar daar vervaardigde Nicholl een nieuwe pantserplaat van gesmeed staal, een meesterstuk in zijn soort, dat met al de projectielen +der wereld lachte. De kapitein liet zijn plaat naar Washington brengen en daagde den voorzitter der Gun-club uit haar te verbrijzelen. +Maar Barbicane wilde het niet doen, nu de vrede geteekend was. + +</p> +<p>Nicholl hield niet op, alle mogelijke projectielen, mogelijke en onmogelijke, massieve, holle, ronde, puntige, uit te dagen. +Barbicane weigerde. + +</p> +<p>Nicholl bood aan, zijne pantserplaat 200 yard van den vuurmond te plaatsen. Barbicane weigerde; nu, 100 dan—Barbicane weigerde. +Nicholl bood aan op 50 yard achter de plaat te gaan staan. + +</p> +<p>»Al ging hij er vóór staan,” was Barbicane’s antwoord. In één woord, geen aanbiedingen, geen smaadredenen, geen spotternijen +van Nicholl—niets kon Barbicane bewegen één schot naar Nicholl’s pantserplaten te richten. + +</p> +<p>Maar daar kwam de maan-expeditie. Nu klom de afgunst van Nicholl ten top. Zijn vijand werd toegejuicht over het stoutste projectiel +denkbeeld, ooit in eenig brein opgekomen—Nicholl’s woede steeg tot wanhoop. Eerst betoogde hij, dat een snelheid van 12,000 +yard in de seconde een onmogelijkheid was; daarna, dat een zoo zwaar projectiel onmogelijk buiten den dampkring vliegen kon—geen +acht mijlen zelfs! En Nicholl bewees, dat, al werd de opgegeven snelheid verkregen, en al was zij toereikend om het projectiel +buiten den dampkring te slingeren, geen projectiel weerstand kon bieden aan de drukking van gas, ontwikkeld door het ontbranden +van 800,000 kilo kruit, terwijl eindelijk zijn berekeningen tot bewijzen strekten, dat al kon een projectiel die drukking +wederstaan, de groote hitte het projectiel onfeilbaar moest doen smelten en een regen gloeiend ijzer op de hoofden der onvoorzichtige +toeschouwers zou vallen. + +<span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37">37</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p037.jpg" alt="Kapitein Nicholl. Bladz. 35." width="493" height="720"><p class="figureHead">Kapitein Nicholl. Bladz. <a href="#pb35" class="pageref">35</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Hij voegde er bij, dat, gezwegen van het gansch nuttelooze der onderneming, de zaak zeer gevaarlijk was voor wie weet hoeveel +menschenlevens. Als het projectiel de maan niet bereikte—en dat <span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38">38</a>]</span>was onmogelijk—moest het ergens op de aarde terugvallen. En hoe hoogst gevaarlijk was de val van zulk een lichaam, vermenigvuldigd +met zijn snelheid. Zijns oordeels moest de Regeering, al waren de burgers nog zoo tuk op hun recht om het projectiel op hun +grond te laten vallen, tusschenbeide treden, ten einde de algemeene veiligheid niet aan een gril van weinigen op te offeren. + +</p> +<p>Barbicane antwoordde niets op al deze uitvallen. Zijn vijand, geen ander middel meer wetende, liet in de couranten de aanbieding +plaatsen van weddenschappen. Hij verwedde als volgt; + + +</p> +<div class="table"> +<table> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">1º. Dat de Gun-club het benoodigde geld niet zou bijeen krijgen </td> +<td valign="top" width="30%">1000 dollar.</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">2º. Dat het gieten van een stuk van 900 voet lengte onmogelijk zou gelukken </td> +<td valign="top" width="30%"><span class="corr" id="xd0e982" title="Bron: 200">2000</span> dollar. +</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">3º. Dat het onmogelijk zou zijn, de Columbiad te laden, en het schietkatoen uit zich zelf door drukking van het projectiel +zou ontploffen +</td> +<td valign="top" width="30%">3000 dollar.</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">4º. Dat de Columbiad zou springen </td> +<td valign="top" width="30%">4000 dollar.</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">5º. Dat het projectiel zelfs geen 6 mijlen stijgen en eenige seconden na het afschieten op den grond zou vallen </td> +<td valign="top" width="30%">5000 dollar. + +</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top" width="70%">Dus samen 15,000 dollar!</td> +</tr> +</table> +</div><p> + + +</p> +<p>Den 19den October ontving hij een verzegeld omslagje, met merkwaardige kortheid alleen dit bevattende: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p> Baltimore 18 October. + +</p> +<p>Aangenomen. + +</p> +<p> Barbicane.</p> +</div><p> + + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1023" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Tiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De inschrijvingen.</h2> +<p>Kapitein Nicholl was niet de eenige die het Barbicane en de Gun-club moeilijk maakte. De vraag werd opgeworpen, welke Staat +der Unie de eer zou genieten, het grootsche ontwerp uit te voeren. Aan geen ander plekje op aarde gunde de trots der Yankees +die eer. Maar ongelukkig kwamen twee plekken in aanmerking: <span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39">39</a>]</span>een gedeelte van Texas en een gedeelte van Florida; alleen die lagen binnen den Breedtecirkel 28°, door de sterrenwacht aanbevolen +met de opmerking, dat men het best deed het projectiel loodrecht naar boven te schieten, daar de maan alleen op die plaatsen +in het toppunt kon komen, welke minder N. of Z. Breedte hadden dan 28°. De twist over dit punt liep tusschen de Texasisten +en Floridalisten tot vechtens toe. Allerlei bewijsgronden of schijngronden werden bijgebracht. Ten laatste echter won Florida +het pleit, en daarmede waren, nevens de astronomische en mechanische moeilijkheden, ook de topographische uit den weg geruimd. +Nu was de financiëele kwestie aan de orde. Het vraagstuk dat zij stelde was zeer eenvoudig en duidelijk; hoe aan het voor +de uitvoering van het plan benoodigde geld te komen? Geen persoon, geen Staat kon over zooveel millioenen beschikken. + +</p> +<p>Daarom besloot de voorzitter Barbicane, de onderneming mocht dan Amerikaansch zijn zooveel zij wilde, er eene zaak der geheele +beschaafde wereld van te maken en overal geldelijke medewerking in te roepen. Waar het den wachter des aardbols geldt, heeft +de geheele aardbol recht en plicht om mede te doen. Daarom geschiedde dan ook de uitnoodiging zonder beperking, aan allen +in het algemeen, en aan ieder in het bijzonder. + +</p> +<p>Men twijfelde niet aan den goeden uitslag: het was geen leening maar verzoek om bijdragen. Belangloosheid stond op den voorgrond. + +</p> +<p>De uitnoodiging werd over de geheele wereld verspreid, door de Vereenigde Staten, door geheel de Nieuwe en Oude wereld, op +vastelanden en op eilanden. Ook de wetenschap liet er zich aan gelegen liggen. De sterrenwachten der Unie stelden zich in +onmiddellijke betrekking tot die in vreemde landen, zoo in de verschillende Staten van Europa als in Azië en Zuid-Afrika. +Sommigen zonden gelukwenschen aan de Gun-club; anderen namen een afwachtende houding aan. + +</p> +<p>Greenwich werd een tweede Nicholl; gevolgd door de 22 andere sterrenwachten van Groot-Brittannië, verklaarde het zich tegen +de zaak, haar uitvoerbaarheid loochenende; men legde het voorstel Barbicane eenvoudig ter zijde—Engelsche afgunst, niet anders. + +</p> +<p>Overigens was de uitslag in de wetenschappelijke wereld schitterend; ook het groote publiek begroette de onderneming met levendigen +bijval. Dat voorspelde veel goeds, want het groote publiek zou worden opgeroepen tot het inschrijven voor een aanzienlijk +kapitaal. + +</p> +<p>De voorzitter Barbicane had onder dagteekening van 8 October een oproeping, in ietwat gezwollen stijl, uitgevaardigd »aan +alle welwillenden op de aarde.” Dit stuk, in alle talen overgezet, werd met goedkeuring ontvangen. + +</p> +<p>De inschrijvingen werden geopend in de voornaamste steden der <span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40">40</a>]</span>Unie, ten einde ze over te maken aan de bank te Baltimore, Baltimore street Nº. 9. Voorts bij de voornaamste bankiershuizen +enz. in de verschillende Staten der Oude wereld als: + +</p> +<p>Te Weenen bij Rothschild, + +</p> +<p>Te Petersburg bij Stieglitz en Comp. + +</p> +<p>Doch wij zullen al die huizen niet opnoemen en alleen iets van den uitslag zeggen, waarbij wij dan de kantoren van inschrijving +tegelijk kunnen opgeven, + +</p> +<p>Drie dagen na het verschijnen der oproeping waren in de verschillende steden der Unie 4 millioen dollar<a class="noteref" id="xd0e1056src" href="#xd0e1056">1</a> gestort. Met zulk eene kas kon de Gun-club haar voorbereidende maatregelen voortzetten. + +</p> +<p>Eenige dagen later werd van alle zijden naar Amerika getelegrapheerd, dat in den vreemde met buitengewone geestdrift werd +ingeschreven! slechts enkele landen maakten hierop een onderscheid. + +</p> +<p>Rusland stortte voor zijn aandeel de belangrijke som van 368,733 roebels. Men kan zich daarover verbazen, maar bevreemden +kan het niet, indien men in aanmerking neemt, dat in Rusland de sterrenkunde zeer bloeit en de voornaamste van de talrijke +sterrenwachten in dat land 2 millioen roebels heeft gekost. + +</p> +<p>Frankrijk begon met de zaak te bespotten. De maan moest het ontgelden in kwinkslagen, in tooneelstukjes en dergelijken. Maar +gelijk de Franschen vroeger hadden betaald na het zingen, zoo betaalden zij nu na het spotten: zij schreven bij het Crédit +mobilier in voor 1.253,930 franc. En voor dat geld mochten zij wel wat vroolijk zijn. + +</p> +<p>Oostenrijk maakte het voor zijn geldelijke verwarringen nog zeer goed: een algemeene inschrijving bracht 216,000 florijnen +op, die zeer welkom waren. + +</p> +<p>Zweden en Noorwegen kwamen, te Stockholm bij Tottie en Arfürradson, met 52,000 rijksdaalders—voor dat land waarlijk ruim. +Maar het zou meer geweest zijn indien de inschrijving te Christiania tegelijk gekomen ware met die te Stockholm. Waarom dan +ook, maar de Noorwegers houden er niet van hun geld naar Zweden te zenden. + +</p> +<p>Pruisen, inschrijving bij Mendelssohn te Berlijn, toonde zijn hooge goedkeuring van het plan door 250.000 thaler te zenden. +De verschillende sterrenwachten van dat land wedijverden in het toestaan van belangrijke bijdragen en moedigden den voorzitter +Barbicane met kracht aan. + +</p> +<p>Turkije hield zich goed, maar het was ook van nabij in de zaak betrokken: de maan regelt den Turkschen almanak en de vastenmaand +Ramadan. Men kon dus al niet minder geven dan 1,372,640 <span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41">41</a>]</span>piasters, maar gaf die, door tusschenkomst der Bank, met een ijver, die aan een krachtigen aandrang der Porte deed denken. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p041.jpg" alt="»De inschrijvingen werden geopend. Bladz. 39." width="491" height="720"><p class="figureHead">»De inschrijvingen werden geopend. Bladz. <a href="#pb39" class="pageref">39</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>België onderscheidde zich onder de staten van den tweeden rang <span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42">42</a>]</span>door een geschenk van 513,000 Franc, omtrent 12 centimes per inwoner. Het kantoor Lambert te Brussel belastte zich met de +inschrijvingen. + +</p> +<p>Nederland en zijn koloniën lieten zich, bij de Nederlandsche Bank aan de onderneming gelegen liggen ten bedrage van 110,000 +gulden, met verzoek om 5 % korting voor de contante betaling. + +</p> +<p>Denemarken, hoewel kleiner van omvang geworden, gaf toch door tusschenkomst van de Bank, 9000 dukaten, getuigende dat de Denen +een hart hebben voor wetenschappelijke expeditiën. + +</p> +<p>Het Duitsch Verbond droeg 34,285 florijnen bij; men kon er niet meer van vragen en het zou ook niet meer gegeven hebben. + +</p> +<p>Italië, hoewel niet vrij in zijn bewegingen, vond 200,000 livres in de zakken zijner kinderen, als men ze goed omkeerde. Zoo +het Venetië gehad had, zou het beter gegaan zijn; maar het had Venetië nog niet. Het inschrijvingskantoor was Ardouin en Comp. +te Turijn. + +</p> +<p>De Kerkelijke Staat, inschrijving bij Tortonia en Comp. te Rome, meende niet minder te moeten zenden dan 7040 Romeinsche kronen, +terwijl Portugal (Lecesne te Lissabon) zijn wetenschappelijken zin tot 30,000 cruzades opvoerde, en Mexico als penningske +der weduwe 86 harde piasters ten kantore Martin Darana en Comp. offerde—nieuwe keizerrijken zijn altijd wat hard in de beurs. + +</p> +<p>Voor Zwitserland zonden Dombard, Odier en Comp. 257 fr., maar men moet ook zeggen, dat Zwitserland geen dadelijk nut in deze +Amerikaansche onderneming zag. Het vond niet dat het schieten van een projectiel naar de maan tot het aanknoopen van betrekkingen +met de nachtvorstin zou leiden, en rekende het wat gewaagd zijn geld in een zoo gewaagde onderneming te steken. In den grond +had Zwitserland gelijk. + +</p> +<p>Spanje kon bij geen mogelijkheid meer dan 110 realen<a class="noteref" id="xd0e1101src" href="#xd0e1101">2</a> ten kantore Weisweller te Madrid bijeenbrengen. Het wendde voor, zijn spoorwegen te moeten voltooien. De waarheid is, dat +de wetenschap daar te lande weinig in tel is. Het is nog wat achterlijk. En buitendien namen eenige Spanjaarden, en dat niet +de minst ontwikkelden, de moeite niet om de massa van het projectiel juist te vergelijken met die der maan; zij meenden, dat +het haar in haar baan zou storen en haar op de aarde doen nedervallen. En in dat geval was het <span class="pagenum">[<a id="pb43" href="#pb43">43</a>]</span>best er niet aan te doen, gelijk dan ook op eenige realen na het geval was. + +</p> +<p>Eindelijk Engeland. Men wist dat dit land sterk tegen het voorstel Barbicane gekant was. De Engelschen hebben enkel gevoel +voor de 36 millioen inwoners van Groot-Brittannië. Zij gaven te verstaan, dat de onderneming der Gun-club in strijd was met +het beginsel van non-interventie en schreven nog voor geen dubbeltje in. + +</p> +<p>Dit vernemende, haalde de Gun-club de schouders op, en nadat Zuid-Amerika, namelijk Peru, Chili, Brazilië, de la Plata-provinciën +en Columbia hun 300,000 dollar hadden overgemaakt, bleek voorhanden te zijn: + +</p> +<div class="table"> +<table> +<tr valign="top"> +<td valign="top">Uit de Vereenigde Staten </td> +<td valign="top">4,000,000 dollar.</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top">Uit verschillende landen </td> +<td valign="top">1,446,675 dollar.</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top"> </td> +<td valign="top" class="
 alignright
 ">———</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top"> Samen </td> +<td valign="top">5,446,675 dollar.</td> +</tr> +</table> +</div><p> + +</p> +<p>Voor de zaak was dit niet zoo overvloedig. Het gieten, het uitboren, het metselwerk, het vervoer der werklieden, hun onderkomen +in een bijna onbewoond land, het bouwen van ovens en loodsen, het gereedschap der werkplaatsen, het projectiel, de onvoorziene +uitgaven—dat alles zou bijna de geheele som wegnemen. In den Amerikaanschen oorlog zijn wel kanonnen van 1000 dollar gebruikt, +en waarom zou dat van Barbicane, dat eenig zou zijn in zijn soort, niet 5000 maal zooveel kunnen kosten? + +</p> +<p>Den 8<sup>sten</sup> October, werd een overeenkomst aangegaan met de gieterij der firma Goldspring, bij New-York, die in den oorlog aan Parrott +zijn beste kanonnen geleverd had. + +</p> +<p>Deze firma zou, gelijk tusschen de contracteerende partijen werd overeengekomen, het voor het gieten van de Columbiad benoodigde +materiëel naar Tampa-Town in Zuid-Florida vervoeren. + +</p> +<p>De onderneming moest uiterlijk den 15<sup>den</sup> October des volgenden jaars voltooid zijn en het kanon in goeden staat opgeleverd, op verbeurte van 100 dollar daags tot +op het oogenblik dat de maan zich andermaal in denzelfden stand zou bevinden, dat is 18 jaren en 11 dagen later. + +</p> +<p>Het in dienst nemen van de werklieden, hun loon en de noodige onkosten kwam voor rekening der firma Goldspring. + +</p> +<p>Deze overeenkomst werd in dubbel opgemaakt en onder goedkeuring van het daarin vervatte geteekend, ter eene zijde door I. +Barbicane, als voorzitter der Gun-club, en J. Murchison als directeur der firma Goldspring, ter andere zijde. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44">44</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e1056src" id="xd0e1056">1</a></span> De dollar = ƒ 2.50. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e1101src" id="xd0e1101">2</a></span> Misschien zal de lezer gaarne deze sommen in dezelfde geldswaarde willen overbrengen. Hij wete daartoe, dat volgens de in +het oorspronkelijke ook in francs opgegeven waarden, de roebel berekend is op bijna 4 fr., de florijn op 2.4 fr., de rijksd. +op omtrent 5½ fr., de thaler op 3,7 fr., de piaster op omtrent 0.3 fr., de gulden op 2.2 fr., de dukaat op 13 fr., de florijn +op ruim 2 fr., de Rom. kr. op 5.5 fr., de cruzade op 3,7 fr., de harde piaster op 20 fr., de reaal op ruim 0,5 fr., dollar +op ruim 5 fr. +</p> +</div> +</div> +<div id="xd0e1155" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Elfde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het terrein.</h2> +<p>Zoodra zich over het uitgestrekte grondgebied der Vereenigde Staten de mare verspreid had, dat Florida de hoogbegunstigde +plek was, waar het monsterkanon zou gegoten worden, toog iedereen aan het bestudeeren der aardrijkskunde van dat schiereiland. +Bartram’s <i lang="en">Travel in Florida, Natural history of East and West Florida</i> van Roman, <i lang="en">Territory of Florida</i> van William en andere werken over Florida werden als vet verkocht; de eene nieuwe druk moest na de andere het licht zien. + +</p> +<p>Barbicane had meer te doen dan lezen: hij wilde het terrein zelf opnemen en de plaats aanwijzen, waar de Columbiad zou gegoten +worden. Hij bezorgde zijn zaken, stelde een behoorlijke geldsom in handen van de sterrenwacht te Cambridge ten einde daarvoor +een telescoop te laten maken, en ging met het huis Breadwill en Comp. te Albany een overeenkomst aan om het projectiel van +aluminium te vervaardigen. Vervolgens ging hij op reis, vergezeld door den secretaris Maston, majoor Elphiston en den directeur +der firma Goldspring. + +</p> +<p>Zij kwamen gelukkig te New-Orleans, scheepten zich in aan boord van het stoomschip Tampico en landden twee dagen later, den +22<sup>s</sup>ten October, te 7 uur des avonds, te Tampa-Town, dat, zooals iedere schooljongen, iedere knappe schooljongen namelijk, weet, +in het noordwestelijk gedeelte van het schiereiland ligt en door de golf van Mexico bespoeld wordt. + +</p> +<p>De inwoners dier stad, de verdiensten van den voorzitter der Gun-club waardeerende, hadden hem een luisterrijke ontvangst +bereid; maar Barbicane onttrok zich aan alle eerbewijzen en liet door zijn secretaris onmiddellijk alles in orde brengen tot +een uitstapje naar het uitgekozen terrein. + +</p> +<p>Ik mag den lezer niet ophouden met een aardrijkskundige beschrijving van Florida; ’t is alleen noodig te zeggen, dat dit terrein +een allergunstigsten indruk op den voorzitter der Gun-club maakte uit hoofde van de glooiing des bodems. + +</p> +<p>Hij deed Maston opmerken, dat een eerste vereischte was, een hoogen grond te hebben tot het gieten van de Columbiad. + +</p> +<p>»Misschien om dichter bij de maan te zijn?” vroeg de secretaris der club. + +<span class="pagenum">[<a id="pb45" href="#pb45">45</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p045.jpg" alt="De gieterij der firma Goldspring. (Bladz. 43.)" width="492" height="720"><p class="figureHead">De gieterij der firma Goldspring. (Bladz. <a href="#pb43" class="pageref">43</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Waarachtig niet!” antwoordde Barbicane. »Wat maakt een voet of wat? Neen! maar in een hooge streek zal het werk beter vlotten. +Wij zullen geen last hebben van water, en dat is geen kleinigheid als men een gat van 900 voet diepte te graven heeft.” +<span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46">46</a>]</span></p> +<p>»Beter is het zeker,” meende de ingenieur Murchison, »maar wij hebben werktuigen genoeg om het water weg te werken.” + +</p> +<p>»Toch moeten wij een honderd voet of wat boven den waterspiegel der zee zijn; in allen gevalle zou ik gaarne de eerste spade +in den grond steken,” sprak Barbicane. + +</p> +<p>»En ik de laatste,” riep Maston levendig uit. + +</p> +<p>»Het zal best gaan,” merkte de ingenieur aan; »de firma Goldspring zal u geen boete voor overtijd werken behoeven te betalen.” + +</p> +<p>»’t Zou anders een aardig sommetje zijn, 100 dollar daags over 18 jaar en 11 dagen. Weet ge wel hoeveel?” + +</p> +<p>»Neen,” zeide de ingenieur droogjes, »en ’t is mij ook glad onverschillig.” + +</p> +<p>Het was een prachtige natuur, vruchtbaar bovenmate, maar Barbicane zag daar alleen dit van, dat die vruchtbaarheid hem zoo +bijzonder niet aanstond, want deze was hem een kenteeken van vochtigen grond, en hij zocht allereerst naar droog terrein. + +</p> +<p>»Hier moeten wij zijn!” riep hij opeens uit. + +</p> +<p>Waar waren zij? + +</p> +<p>Dat vroeg de voorzitter ook, en wel aan een man van het sterke geleide dat zij—dit moet nog worden verhaald—veiligheidshalve +te Tampa-Town hadden aangenomen, een vijftigtal ruiters, met karabijnen op zijde en revolvers in de holsters. Men kon wilden +aantreffen! + +</p> +<p>»Het heet daar Stone’s-Hill,” onderrichtte de ruiter. + +</p> +<p>Barbicane steeg af. Zonder een woord te spreken, nam hij zijn instrumenten en begon ze te stellen. + +</p> +<p>Juist op dat oogenblik ging de zon door het zuiden—het was middag. Barbicane schoot de zon, bekeek zijn barometer en maakte +in zijn zakboekje met potlood een kleine berekening. + +</p> +<p>»Dit punt ligt,” zeide hij, »900 meter boven de zee, op 27°7′ Noorderbreedte en 5°7′ Westerlengte. Naar mij toeschijnt is +het wegens droogte en hardheid van den grond volkomen geschikt voor onze zaak. Hier zullen wij dus onze magazijnen, onze werkplaatsen, +onze ovens, de hutten onzer werklieden opslaan, en hier”—bij deze woorden stampte hij met den voet op den top van den heuvel, +die Stone’s-Hill heet—»hier zal ons projectiel het luchtruim invliegen.” + +</p> +<p>Dienzelfden avond keerden zij naar Tampa-Town terug. De ingenieur Murchison reisde met de Tampico naar New-Orleans terug. +Hij moest een geheel leger werklieden aanwerven en het grootste gedeelte van het materiëel aanvoeren. De leden der Gun-club +bleven te Tampa-Town, teneinde de voorbereidende werkzaamheden aan te vangen met behulp van volk uit den omtrek. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47">47</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e1226" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Twaalfde hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Begin van het werk.</h2> +<p>Weldra was een groote menigte werklieden, als het ware een landverhuizing, ter plaatse van hunne bestemming. In allerijl was +een spoorweg van Tampa-Town naar Stone’s-Hill aangelegd—dat is in Amerika een kleinigheid—en reeds den 1<sup>sten</sup> November kon Barbicane, de ziel der geheele onderneming, Tampa-Town verlaten met een onoverzienbare bende. Even snel verrees +op het terrein eene stad van als uit den grond verrezen hutten, waar een levendigheid, eene bedrijvigheid heerschte, alsof +men zich in een der groote Amerikaansche steden bevond. + +</p> +<p>Op den 4<sup>den</sup> November vereenigde Barbicane de opzieners en hoofden om zich en opende de eigenlijke werkzaamheden met de volgende toespraak: + +</p> +<p>»Gij kent allen, mijne vrienden, de reden, voor welke ik u in dit woeste gedeelte van Florida heb doen komen. Het geldt hier +de vervaardiging van een kanon, metende 9 voet inwendige doorsnede, met wanden van 6 voet dikte en een steenen bemanteling +van 9½ voet. De kuil moet derhalve 60 voet wijd en 900 voet diep zijn. Dit groote werk moet in acht maanden voltooid wezen; +gij hebt dus 2.543.400 kubiek voet grond uit te graven in 250 dagen; dat maakt in ronde cijfers 10.000 kubiek voet daags. +Dat zou niets zijn voor 1000 werklieden, als men de armen vrij had, maar in een zeer nauwe ruimte zal het lastiger zijn. Toch +moet het gebeuren; het zal ook gebeuren, en ik reken evenzeer op uwen moed als op uwe handigheid.” + +</p> +<p>Des morgens te 8 uur werd de eerste spade gestoken, en van dat oogenblik af waren houweel en schop geen oogenblik uit de handen +der gravers. De werklieden wisselden elkaar viermaal daags af. + +</p> +<p>Hoe reusachtig overigens het werk was, toch overschreed het de kracht der handen niet. Verre vandaar. Hoevele werken zijn +niet voltooid, die grooter moeielijkheden opleverden en waarbij de natuur-zelve zich verzette! En, om niet te spreken van +dergelijke ondernemingen, zal het genoeg zijn de Jozefs-putten te noemen die bij Kaïro door sultan Saladin zijn gegraven, +en dat in een tijd, toen de werktuigkunde nog niet in staat was den menschelijken <span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48">48</a>]</span>arbeid honderdvoudig te versterken—een werk, dat zelfs afdaalde tot den waterspiegel van den Nijl, op een diepte van 300 voet! +En dan die andere put, te Coblentz gegraven door markgraaf Johan van Baden, 600 voet diep! Wat was hier te doen! Eenvoudig +deze diepte te verdriedubbelen, maar op tienmaal meer wijdte, waardoor het uitgraven veel gemakkelijker werd. Er was dan ook +geen opziener en geen werkman, die aan den goeden uitslag twijfelde. + +</p> +<p>Een belangrijk besluit door den ingenieur Murchison in overleg met den voorzitter Barbicane genomen, leidde nog tot bespoediging +van het werk. Een der artikelen van de overeenkomst hield in, dat de Columbiad zou omzet worden met banden van smeedijzer. +Men achtte dit gansch onnoodig, daar het stuk sterk genoeg zou zijn zonder deze sluitringen, zoodat deze bepaling werd weggenomen. +Dit bespaarde veel tijd; want men kon nu gebruik maken van een nieuw stelsel van uitgraving, daarin bestaande, dat het metselwerk +van den kuil onmiddellijk met het graven voortgaat. Dientengevolge behoefde men de aarde niet meer van stutten te voorzien; +het muurwerk strekte tot een stevigen dam en zakte door zijn eigen zwaarte naar gelang van het uitgraven dieper. Doch deze +wijze van arbeiden kon eerst dan gevolgd worden, wanneer het houweel den vasten grond zou bereikt hebben. + +</p> +<p>Den 4<sup>den</sup> November groeven 50 werklieden in het midden der vooraf afgepaalde ruimte, op het hoogste gedeelte van Stone’s-Hill, een +rond gat van 60 voet wijdte. + +</p> +<p>Men vond eerst een laag zwarte teelaarde, 9 duim dik, die zeer gemakkelijk door te steken was; daarna 2 voet fijn zand, dat +zorgvuldig bewaard werd, als bruikbaar bij het maken van den binnenvorm. Vervolgens witachtig leem, veel gelijkende naar het +mergel in Engeland, 4 voet dik. + +</p> +<p>Na deze aardlagen stootte het houweel op een harde rotslaag, bestaande uit versteende schulpen, zeer droog, zeer vast. Zoover +6½ voet, gekomen, begon men met het metselwerk. + +</p> +<p>Op den bodem van den gegraven kuil vervaardigde men een soort van schijf van eikenhout, stevig met ijzeren bouten bevestigd; +deze schijf had in haar midden eene opening, even groot van doorsnede als de doorsnede van den buitenwand der Columbiad. Op +deze schijf rustten de benedenste lagen van het metselwerk, waarbij men door best tras de steenen ijzervast aaneenverbond. +Toen de werklieden van den omtrek naar binnen hadden gemetseld, stonden zij in een put van 21 v. doorsnede. + +</p> +<p>Na dezen arbeid togen de gravers opnieuw aan het werk, om de rots onder de schijf weg te hakken, de schijf zelve onderschragende. +Zoodra zij 2 voet gevorderd waren, werden de stutten achtereenvolgens weggenomen; de schijf zakte van lieverlede en tegelijk +het metselwerk, <span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49">49</a>]</span>op welks bovenste laag onmiddellijk weder werd voortgewerkt, zorg dragende om luchtgaten open te laten, ten einde bij het +gieten de gassen te laten ontsnappen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p049.jpg" alt="»ging de arbeid geregeld voort.” Bladz. 50." width="481" height="720"><p class="figureHead">»ging de arbeid geregeld voort.” Bladz. <a href="#pb50" class="pageref">50</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50">50</a>]</span></p> +<p>Deze arbeid eischte bij de werklieden een zeer groote handigheid en onafgebroken oplettendheid; meer dan een werd bij het +arbeiden onder de schijf gevaarlijk, enkelen zelfs doodelijk, gewond door vallende rotsblokken; maar de ijver verflauwde geen +oogenblik en de arbeid ging dag en nacht door; daags onder een hitte, eenige maanden later van 40° C, in die kale vlakte; +bij nacht bij electriek licht, onder het getik der houweelen op den rotsgrond, het donderend geraas der vallende stukken, +het gonzen der machines, terwijl onophoudelijke rook- en dampwolken mensch en dier in den geheelen omtrek schrik aanjoegen. + +</p> +<p>Onder dat alles ging de arbeid geregeld voort; de stoomkranen haalden onophoudelijk het uitgegravene weg; onvoorziene hindernissen +kwamen weinig voor, wel moeilijkheden, maar die men had voorzien, en men was er tegen gewapend. + +</p> +<p>Na een maand was de kuil zoo diep geworden als voor dien tijd berekend was: 120 voet. In December het dubbele, in Januari +het driedubbele. In Februari hadden de werklieden het te kwaad met een waterader, die dwars uit den grond sprong. Men moest +sterke pompen en andere werktuigen bezigen, ten einde de bron te stoppen, gelijk men een lek aan boord van een vaartuig stopt. +Eindelijk was men die lastige besproeiing meester. Doch nu zakte, tengevolge der losheid van den bodem, de schijf ongelijk +en week uit, zoodat het muurwerk van 75 voet hoogte neerzakte, hetgeen aan onderscheiden werklieden het leven kostte en 3 +weken arbeid eischte eer het ongeval hersteld was. Maar dank zij der bekwaamheid van den ingenieur en der kracht der machines—alles +kwam weder in orde en het werk ging ongehinderd voort, zoodat den 10<sup>den</sup> Juni, 20 dagen vóór het door Barbicane berekende tijdstip, de kuil de diepte van 900 voet bereikt had en van een stevigen +muurwand voorzien was. Op den bodem rustte het metselwerk op een massieven teerling van 30 voet dikte terwijl het boveneinde +met den beganen grond gelijk kwam. + +</p> +<p>De voorzitter Barbicane en de leden der Gun-club wenschten den ingenieur Murchison geluk met de voltooiing van dezen voorbereidenden +arbeid, die, ja, aan eenige onvoorzichtigen en ongelukkigen het leven had gekost; maar dit is met elke groote onderneming +van dien aard allicht het geval, en den voorzitter Barbicane komt de lof toe, tijdens acht maanden lang ongemoeid in het touw +geweest te zijn en zoo voor het voortgaan van het werk als voor de gezondheid en het welzijn der werklieden uitstekende zorg +te hebben gedragen. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51">51</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e1287" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Dertiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het gieten.</h2> +<p>Acht maanden waren verloopen nadat de eerste spade op Stone’s-Hill in den grond gestoken was. Er was veel in dien tijd gedaan. + +</p> +<p>Op 600 yard afstand van den kuil verhieven zich in het rond 1200 smeltovens, ieder 6 voet breed, op een onderlingen afstand +van een voet of drie. De kring, door deze ovens gevormd, was omtrent 3600 meter lang. Al die ovens waren naar hetzelfde model +gebouwd en hadden een hoogen vierkanten schoorsteen. Maston had er verbazend veel schik in; het herinnerde hem de monumenten +te Washington; naar zijn oordeel was er nooit, zelfs niet in Griekenland, iets zoo schoons geweest. + +</p> +<p>De lezer herinnert zich zeker, dat de commissie in haar derde zitting besloten had, de Columbiad van ijzer te gieten, als +zijnde daartoe het allergeschiktste metaal. + +</p> +<p>Maar indien het ijzer slechts éenmaal tot een massa gesmolten is, komen de allicht verschillende ijzersoorten niet volkomen +goed dooreen en wordt het geen zuivere specie; daarom bewerkstelligt men bij voorkeur een tweede gieting, opdat de ijzermassa +goed doorgemengd zij en alle vreemde bestanddeelen verwijderd worden. + +</p> +<p>Daarom was ook het voor de Columbiad bestemde ijzer, eer het naar Tampa-Town werd afgezonden, in de hoogovens der firma Goldspring +naar eisch in puddelovens met kool en cilicium onder sterke hitte behandeld; eerst daarna werd het naar Stone’s Hill vervoerd. +Maar het gold hier bij de 70 millioen kilo, en het zou te duur uitkomen die met den spoortrein te verzenden; het ijzer zou +daardoor tot den dubbelen prijs gestegen zijn. Het scheen dus verkieslijker, het in gegoten baren ijzer te New-York in schepen +te laden. Daartoe had men niet minder noodig dan 68 bodems van 1000 ton—een vloot, die den 3<sup>den</sup> Mei de reede van New-York verliet en den 10<sup>d</sup>en voor Tampa-Town ankerde. Vandaar werd het ijzer over den Stone’s Hill-spoorweg vervoerd en was omstreeks half Mei ter plaatse +zijner bestemming. + +</p> +<p>Men begrijpt lichtelijk, dat het van 1200 ovens niet te veel gevergd was op denzelfden tijd deze 60.000 ton ijzer te smelten. +Elke oven kon zeer ruim 50.000 kilo metaal bevatten, men had ze gebouwd naar het model van die, welke voor het gieten van +het kanon <span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52">52</a>]</span>Rodman dienden. Zij waren in allen deele geschikt voor het doel en leverden de beste waarborgen voor het goed gelukken der +gieting. + +</p> +<p>Daags nadat het metsel- en het graafwerk voltooid waren, liet Barbicane aan den binnenvorm beginnen. In het midden van den +kuil moest een cylinder komen van 900 voet hoogte en 9 voet dikte, juist de grootte van de ziel der Columbiad. Deze cylinder +was vervaardigd uit een mengsel van leemaarde en zand, onder bijvoeging van hooi en stroo. De ruimte tusschen dezen vorm en +het metselwerk moest worden gevuld door het gesmolten ijzer, ter dikte alzoo van 6 voet. + +</p> +<p>Om dezen cylinder in evenwicht te houden, moest hij vastgezet worden met ijzeren ankers, van afstand tot afstand naar het +muurwerk schietende; deze ankers zouden bij het gieten tusschen de gesmolten gietmassa geraken; maar dat hinderde niets. + +</p> +<p>»Dat gietfeest zal een schoone plechtigheid zijn,” sprak Maston tot zijn vriend Barbicane. + +</p> +<p>»Voorzeker,” antwoordde deze, <span class="corr" id="xd0e1320" title="Niet in bron">»</span>maar geen publiek feest.” + +</p> +<p>»Hoe?” vroeg Maston, »zult gij de hekken in de afpaling niet voor iedereen openzetten?” + +</p> +<p>»Ik zal er wel op passen, Maston; het gieten van de Columbiad is een moeilijk, om niet te zeggen gevaarlijk werk; ik wil het +liever met de deuren dicht doen. Als het projectiel wegvliegt, mag men feestvieren zooveel men wil, maar nu niet.” + +</p> +<p>De voorzitter had gelijk; het werk kon onvoorziene gevaren opleveren, het verhelpen waarvan een groote toevloed aanschouwers +licht hinderen zou. Men moest vrij blijven in alle bewegingen. Niemand werd dus binnen de omheining toegelaten, met uitzondering +van een commissie uit de leden der Gun-club, daartoe overgekomen. Zij bestond uit den vroolijken Bilsby, Tom Hunter, kolonel +Blomsberry, majoor Elphiston, generaal Morgan en nog eenige anderen. Maston had zich belast met de taak om hen te geleiden +en alles te laten zien: magazijnen, werkplaatsen, machines, ja al de 1200 ovens, den eenen na den anderen. Juist op den middag +moest het gieten aanvangen; den vorigen dag was elke oven gevuld met 50.000 kilo ijzer aan baren; de noodige zorg voor den +vrijen luchtstroom was gedragen. Sedert den morgen braakten de 1200 schoorsteenen hun vlam en rook; de grond trilde van doffe +schuddingen. + +</p> +<p>De hitte werd weldra ondraaglijk binnen den kring der ovens, waarvan het trekken een gerommel als van den donder deed hooren, +dat gevoegd bij het fluiten van vele luchtkokers, die zuurstof naar de geweldige vuren joegen, een helsche harmonie vormde. + +</p> +<p>Zou het gieten hoop op goeden uitslag geven, dan moest het met snelheid geschieden. Op het teeken van een kanonschot moest +iedere oven zich openen en het vloeibaar metaal volkomen in den kuil uitstorten. + +<span class="pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53">53</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p053.jpg" alt="»voor Tampa-Town” Bladz. 51." width="479" height="720"><p class="figureHead">»voor Tampa-Town” Bladz. <a href="#pb51" class="pageref">51</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Toen alle beschikkingen genomen waren, verbeidden hoofden en werklieden het beslissend oogenblik met ongeduld, tevens niet +zonder een zekere mate van ontroering. Er was niemand meer binnen de <span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54">54</a>]</span>omheining en iedere onderbaas-gieter was op zijn post bij de gietgaten. + +</p> +<p>Barbicane en zijn ambtgenooten stonden op een nabij geplaatste tribune. Vóór hen stond een geladen kanon, gereed om los te +branden op een teeken van den ingenieur. + +</p> +<p>Eenige minuten voor het middaguur begonnen de eerste droppeltjes metaal uit te sijpelen; de ontvangbakken raakten langzamerhand +gevuld, en toen het ijzer volkomen vloeibaar was, hield men het eenige oogenblikken in rust, teneinde het verwijderen van +vreemde omstandigheden gemakkelijker te maken. + +</p> +<p>Het sloeg twaalf uur. Een kanonschot liet zich hooren, en 1200 gietmonden gingen tegelijk open, en 1200 slangen van vuur kronkelden +in gloeiende bochten naar den kuil. Aan den rand gekomen, stortten zij zich met een vreeselijk geraas 900 voet in de diepte. +Het was een ontzettend, maar prachtig schouwspel. De grond beefde, terwijl de gloeiende vuurstroomen, onder het hemelwaarts +krullen van dikke rookwolken, zich in den afgrond stortten met donderend geraas en de vochtdeelen uit den kuil in gloeiende +dampen zich verhieven. Zij rolden en krulden en stegen tot 500 voet hoogte. Men zou uit de verte het trotsche schouwspel aanstarende, +hebben gemeend, dat plotseling een vulkaan uit het midden van Florida was opgerezen; en toch was het daar noch vulkaan-uitbarsting, +noch hoos, noch onweder, noch strijd der elementen, noch een der vreeslijke verschijnselen, zooals de natuur kan teweegbrengen. +Neen! de mensch alleen heeft ze doen ontstaan, die roodachtige dampen, die reusachtige vlammen als van een vulkaan, die trillingen +van den grond, welke aan een aardbeving deden denken, dat ontzettende gedruisch van orkanen en onweders; het was de hand des +menschen, die een Niagara van gloeiend ijzer deed stroomen in een kuil, door dezelfde hand gegraven. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1352" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Veertiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De Columbiad.</h2> +<p>Of de gieting gelukt was? Men kon het slechts gissen. Doch alles deed het beste denken, daar de vorm al het gesmolten metaal +<span class="pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55">55</a>]</span>had opgenomen. Hoe het zij, het zou nog lang onmogelijk blijven er iets zekers van te zeggen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p055.jpg" alt="»verhieven zich 1200 smeltovens.” Bladz. 51." width="481" height="720"><p class="figureHead">»verhieven zich 1200 smeltovens.” Bladz. <a href="#pb51" class="pageref">51</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>En inderdaad, majoor Rodman moest wel twee weken wachten <span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56">56</a>]</span>alvorens zijn kanon van 80,000 kilo bekoeld was. En hoe lang zou het dan wel duren eer men de Columbiad kon ontblooten? ’t +Was moeilijk te berekenen. + +</p> +<p>Het bestuur der Gun-club werd gedurende dien tijd op een harde proef gesteld. Maar men kon er niets aan doen. Twee weken na +het gieten steeg nog een dikke rook opwaarts en de grond brandde onder de voeten, tot wel 200 passen van Stone’s Hill. + +</p> +<p>De dagen verliepen tot weken, maar er was geen middel om den geweldigen cylinder te bekoelen. Men kon er zelfs onmogelijk +bij komen. Wachten was al wat er op zat. + +</p> +<p>»Daar hebben we nu den 10<sup>den</sup> Augustus,” zei Maston op zekeren morgen. »Nog een kleine vier maanden, en het is December. De binnenvorm moet nog worden +weggenomen, de ziel klaar gemaakt, het stuk geladen.... Wij komen niet klaar! Men kan er nog niet eens bij! Zal dat ding dan +nimmer bekoelen? Dat zou toch wat te zeggen zijn.” + +</p> +<p>’t Gelukte niet den ongeduldigen secretaris tot bedaren te krijgen. Barbicane zei niets, maar dit zwijgen toonde, dat hij +inwendig het land had. Hij was in de macht van iemand tegen wien hij niets vermocht—den tijd; het valt hard zich machteloos +te voelen. + +</p> +<p>Toch duidde de dagelijksche waarneming een zekere verandering in den aard van den grond aan. Omstreeks half Augustus begonnen +de dampen aanmerkelijk te verminderen. Eenige dagen later was het slechts de onbeduidende adem van het monster in zijn steenen +kist. Langzamerhand bedaarden de aardschuddingen; de hitte werd minder; de stoutmoedigsten durfden naderbij komen.... + +</p> +<p>»Eindelijk!” kon de voorzitter uitroepen. + +</p> +<p>Denzelfden dag werd het werk hervat. Men ging onmiddellijk over tot het uitnemen van den binnenvorm, teneinde de ziel van +het stuk te ledigen; allerlei werktuigen werden ter hand genomen om het kanon uit te boren. Gemakkelijk ging dat niet, want +leem en zand waren door de hitte zeer hard geworden, maar de machines deden haar plicht en de heete massa werd met zooveel +zorg weggebracht, dat den 3<sup>den</sup> September van den geheelen vorm niets meer te zien of te vinden was. + +</p> +<p>Daarop begon dadelijk het afdraaien en eenige weken later was de binnenwand der reusachtige buis volmaakt rond, terwijl de +ziel van het stuk zoo glad was als een spiegel. + +</p> +<p>Den 22<sup>sten</sup> September, nog geen jaar na het voorstel van Barbicane, stond het kanon tot laden gereed. Men behoefde naar niets meer te +wachten dan naar de maan, maar men wist dat deze er wel op haar tijd zou zijn. + +</p> +<p>Den 6<sup>den</sup> October schreef diensvolgens Barbicane in zijn boeken 2000 dollar ten laste van kapitein Nicholl, die er—zoo meent men—een +ziekte van haalde. Doch hem restten nog drie weddenschappen, <span class="pagenum">[<a id="pb57" href="#pb57">57</a>]</span>van 3, 4, en 5000 dollar, en hoewel hij de eerste twee, samen ten bedrage van 3000 dollar kwijt was, stond zijn kans nog niet +zoo kwaad. Toch werd hij wel wat bang. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p057.jpg" alt="»dat de stad moest worden uitgelegd.” Bladz. 58." width="484" height="720"><p class="figureHead">»dat de stad moest worden uitgelegd.” Bladz. <a href="#pb58" class="pageref">58</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58">58</a>]</span></p> +<p>De blijdschap van Maston kende geen grenzen en ’t scheelde niet veel of hij was in de Columbiad gevallen, toen hij een blik +in den mond wilde werpen. Zonder den rechterarm van Blomsberry, dien de waardige kolonel gelukkig nog behouden had, zou de +secretaris der Gun-club zijn dood in de diepte van het stuk gevonden hebben. + +</p> +<p>Na 23 September werd het terrein voor het publiek geopend en de toevloed van nieuwsgierigen was verbazend. Reisgelegenheden +bij menigte werden in dienst gesteld en zoovelen stroomden van alle zijden naar Tampa-Town, dat de stad aanmerkelijk moest +worden uitgelegd, straten bebouwd, kerken gesticht, scholen gevestigd—want geheele scharen waren voornemens in Florida te +blijven totdat het groote werk geheel zou zijn afgeloopen. De nieuwstad van Tampa-Town kreeg den naam Moon-city, Maanwijk. +Nu bleek het, dat Texas niet ten onrechte gekampt had om de eer, dat het kanon er zou worden gegoten en afgevuurd. Dat de +spoorweg tusschen Tampa-Town en Stone’s Hill onophoudelijk bereden werd, spreekt van zelf. + +</p> +<p>Met dat al werd de nieuwsgierigheid der toegestroomde scharen, slechts ten deele bevredigd. Velen hadden gehoopt op het gieten, +maar zij kregen niets dan rookwolken te zien. Dat was een groote teleurstelling; maar Barbicane had niemand bij dat werk willen +toelaten. Dit gaf misnoegen, ontevredenheid, gepruttel: men schold op den voorzitter; men beschuldigde hem van aanmatiging: +zijn handelwijze heette »weinig Amerikaansch.” Er ontstond bijna oproer rondom de afsluiting van Stone’s Hill. Barbicane was, +gelijk men reeds weet, onwrikbaar op dit punt. + +</p> +<p>Maar toen de Columbiad geheel gereed was, kon het publiek niet langer geweerd worden; het zou niet hebben aangegaan de hekken +dicht te houden, onvoorzichtig zelfs het algemeen verlangen teleur te stellen. Barbicane opende dus de afsluiting voor ieder +die er in wilde—toch besloot zijn practische geest, geld te slaan uit de algemeene nieuwsgierigheid. + +</p> +<p>De Columbiad te zien was wel iets, maar de Amerikanen beschouwden het als toppunt van genot, in de diepte van den reusachtigen +koker aftedalen. Geen nieuwsgierige of hij wilde zich vermeien aan dien tocht. Daarom waren toestellen boven den tromp geplaatst +met een stoomkraan, ten einde die lieden te bevredigen, Het was een ware woede. Vrouwen, kinderen, grijsaards, alles achtte +het plicht, tot de ingewanden van die geheimzinnige buis door te dringen. De prijs was 5 dollar per persoon, en ofschoon dit +een hooge prijs was, leverde het in twee maanden aan de Gun-club niet minder dan 500,000 dollar op. ’t Is overtollig te zeggen, +dat de leden der Gun-club de eersten waren; dat was ook billijk. Deze plechtigheid had den 25<sup>sten</sup> September plaats. Een staatsie-bak daalde <span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59">59</a>]</span>af met Barbicane, Maston, majoor Elphiston, generaal Morgan, kolonel Blomsberry, den ingenieur Murchison en andere voorname +leden der vermaarde club, tien in ’t geheel. Op den bodem was het nog zeer warm. Men had het nog te benauwd. Maar welk een +dag! Welk een verrukking! Een tafel voor tien personen was aangericht op den steenen voet die de Columbiad droeg; zij was +<i lang="it">à giorno</i> verlicht door een electrieke vlam. Keur van gerechten, als uit den hemel nederdalende, verschenen achtervolgens voor de gasten, +terwijl de beste Fransche wijnen stroomden bij dit feestmaal, 900 voet beneden den grond. + +</p> +<p>Aan den feestdisch heerschte ongemeene vroolijkheid; er was een kruisvuur van toosten, men dronk op den aardbol, op zijn wachter, +op de Gun-club, op de maan, op Selene, op Diana, op de nachtvorstin, op de blanke, op de kuische—op al wat de maan maar was +en heette. Al die juichtonen, al die »Leve’s!” werden door de metalen wanden opwaarts gedragen, en de menigte, rondom Stone’s +Hill geschaard, paarde haar kreten aan die der tien gasten. + +</p> +<p>Maston was zichzelven niet meester; hij schreeuwde meer dan hij gesticuleerde, en wat hij meer deed, eten of drinken, is een +punt dat moeilijk was uit te maken. In allen gevalle—hij zou zijn plaats voor geen keizerrijk hebben afgestaan, »neen, al +was het kanon op dit oogenblik afgevuurd en had het hem aan stukken en brokken naar de hemelruimte geslingerd.” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1438" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vijftiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een telegram.</h2> +<p>Het groote werk der Gun-club had, om zoo te zeggen, zijn beslag, en toch moesten nog twee maanden verloopen eer het projectiel +naar de maan zou vliegen. Twee maanden—’t waren twee jaren voor het algemeen ongeduld? Tot dusver had men de kleinste bijzonderheden +dagelijks medegedeeld in de dagbladen; men verslond ze met begeerlijke blikken, maar ’t stond te vreezen, dat daaraan <span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60">60</a>]</span>een einde zou komen, en ieder duchtte, dat het oogenblik nabij was, waarin niets meer over de zaak te schrijven zou vallen. + +</p> +<p>Maar dat was niets; er kwam iets nieuws, en wel wat allerminst te verwachten was, zoo buitengewoon, zoo ongeloofelijk, zoo +onwaarschijnlijk als het maar kon; iets dat de gansche wereld in spanning bracht. + +</p> +<p>Den 30<sup>sten</sup> September, te 3 uur 47 min., ontving de voorzitter der Gun-club een langs de Trans-Atlantische lijn overgeseind telegram. + +</p> +<p>Barbicane verscheurde den omslag las den inhoud, en hoeveel zelfbeheersching hij ook bezat, toch verbleekten zijn lippen en +werden zijne oogen vochtig bij het lezen der volgende woorden: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p class="alignright"><span class="letterspaced">Frankrijk Parijs</span>.<br> +30 September ’sm, 4 u. + +</p> +<p>Barbicane, Tampa, Florida. <br>Vereenigde Staten. + + +</p> +<p>Neem voor projectiel cylinder met kegelpunt. Ik ga mee. Kom met stoomschip Atlanta. + + +</p> +<p class="alignright"><span class="smallcaps">Michel Ardan</span>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Juist twintig woorden. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1476" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zestiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Michel Ardan.</h2> +<p>Indien dit bericht eenvoudig in een brief met de post ware aangekomen, zou er niets van zijn uitgelekt. Maar nu was het door +de handen gegaan van Fransche, Iersche, Newfoundlandsche, Amerikaansche telegraafbeambten. Barbicane kon dus een tijding, +die als een bliksemstraal uitschoot, onmogelijk verborgen houden. De voorzitter zou dit wel hebben gewenscht, want wat beduidde +het? Het telegram kwam van een Franschman—misschien mystificatie? Had het schijn van waarheid, dat iemand op de wereld zoo +roekeloos <span class="pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61">61</a>]</span>zou zijn om zelfs het denkbeeld van zulk eene reis in het hoofd te krijgen? En gesteld dat zoo iemand bestond, moest men hem +dan niet eer in een gekkenhuis sluiten dan in een projectiel? + +<span class="pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62">62</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p061.jpg" alt="»er was een kruisvuur van toosten.” (Bladz. 59.)" width="496" height="720"><p class="figureHead">»er was een kruisvuur van toosten.” (Bladz. <a href="#pb59" class="pageref">59</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»’t Kan niet!—Ongeloofbaar!—Spotternij!—Ongerijmd!—Belachelijk!” Al die uitroepingen en nog vele anderen moesten dienen om +den indruk te kennen te geven, dien dit telegram maakte, zoodra het, eenmaal door de gedienstigheid van verbaasde telegrafisten +»in vertrouwen” verhaald, zich als loopend vuurtje, inderdaad, »als een bliksemstraal<span class="corr" id="xd0e1496" title="Niet in bron">”</span> verspreid had. + +</p> +<p>Maston alleen zei: »Een diepe gedachte!” + +</p> +<p>»Zoo diep,” merkte de majoor aan, »dat men er zelfs niet aan denken kan haar voor den dag te halen.” + +</p> +<p>»En waarom niet?” vroeg de secretaris der Gun-club levendig en strijdvaardig. Maar hij vond geen partij. + +</p> +<p>De naam van Michel Ardan lag vooral te Tampa-Town op aller lippen. Men vroeg elkander: »Wie is die man? Bestaat hij?” + +</p> +<p>Toen Barbicane het denkbeeld opperde om een projectiel naar de maan te zenden, vond ieder die onderneming natuurlijk, uitvoerbaar, +een zuivere zaak van artillerie. Maar dat een redelijk wezen in dat projectiel plaats wilde nemen en die onwaarschijnlijke +reis beproeven,—dat was een dwaze inval, juist wat de Franschen zoo gaarne aangaande de Amerikanen zeggen: »een humbug.” + +</p> +<p>Hoe meer men er over dacht en praatte, des te meer kwam men er toe den geheelen Ardan en het geheele bericht uit te lachen. +Doch daar waren er ook, die de zaak anders inzagen. Noemde men het een dwaasheid—hoe menigmaal was het niet gebeurd, dat heden +waarheid bleek wat gisteren dolheid heette! Waarom zou die reis te avond of morgen niet eens kunnen gedaan worden? + +</p> +<p>Een andere vraag: Bestond die Michel Ardan inderdaad? Gewis, en zelfs was zijn naam in Amerika niet gansch onbekend. Michel +Ardan, zoo heette een Europeaan, befaamd wegens zijn krasse ondernemingen. En dan nog: een telegram, de naam van het schip.... +neen! dat alles kon geen verzinsel zijn. + +</p> +<p>Maar men wilde meer dan gissing en redeneering—men wilde zekerheid hebben. Dus, naar de woning van Barbicane; den voorzitter +der onderneming! + +</p> +<p>Deze had zich over het telegram volstrekt niet uitgelaten. Hij wilde afwachten. Maar nu was er een oploop onder zijn ramen. +Niet waar? Op hem rustten al de plichten van een hooggeplaatst persoon, en dus ook die om zich den volke te vertoonen. + +</p> +<p>Hij vertoonde zich. Een uit de menigte vroeg met ronde woorden: »Is de zich noemende Michel Ardan op reis naar Amerika, of +niet?” + +</p> +<p>»Mijne heeren,” antwoordde Barbicane, »ik weet er niet meer van dan gij.” + +</p> +<p>»Gij moet het weten,” klonk het ongeduldig. + +</p> +<p>»De tijd zal het leeren,” sprak de voorzitter koeltjes. + +</p> +<p>»De tijd heeft het recht niet om een geheel land in het onzekere te houden,” antwoordde de spreker uit den hoop. »Hebt <span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63">63</a>]</span>gij het plan van het projectiel veranderd naar het telegram?” + +</p> +<p>»Nog niet, mijne heeren; maar ge hebt gelijk, men moet weten waaraan zich te houden; de telegraaf, die deze geheele opschudding +verwekt heeft, zal ons wel verder helpen.” + +</p> +<p>»Naar het telegraafkantoor!” riep de menigte. + +</p> +<p>Barbicane ging derwaarts vooruit en eenige minuten later was een telegram afgezonden aan den deken der makelaars te Liverpool, +met verzoek om antwoord op deze vragen: »Is er een schip Atlanta? Wanneer heeft het Europa verlaten? Heeft het een Franschman +Michel Ardan aan boord?” + +</p> +<p>Twee uren later ontving Barbicane een antwoord, dat niet den minsten twijfel overliet: + +</p> +<p>»Stoomschip Atlanta van Liverpool vertrokken 2 October naar Tampa-Town. Persoon met den naam Michel Ardan aan boord als passagier.” + +</p> +<p>De oogen van den voorzitter schitterden. Men hoorde hem mompelen: »Toch waar! En over veertien dagen is hij hier. Maar ’t +is een gek, een waanzinnige. Ik zal nimmer toestaan....” + +</p> +<p>En toch schreef hij dienzelfden avond aan het huis Breadwill en Comp. om met het projectiel alles te staken tot nader order. + +</p> +<p>Den 20<sup>sten</sup> October, ’s morgens te 9 uur, zag men op de lichttorens van het Bahama-kanaal een dikken rook aan den horizon. Twee uren +later wisselde een stoomjacht herkenningsteekenen en werd de naam der Atlanta naar Tampa-Town geseind. Te 4 uur was het stoomschip +voor Espirito-Santo; te 5 liep het langs de reede van Hillisboro met vollen stoom; te 6 ankerde het voor Tampa-Town. Nauwelijks +had het anker gevat of een sloep lag aan de Atlanta; Barbicane sprong aan boord en riep overluid: »Michel Ardan!” + +</p> +<p>»Present!” antwoordde iemand die aan de verschansing stond. + +</p> +<p>Met gekruiste armen, vragend oog en gesloten mond, keek Barbicane den passagier aan. + +</p> +<p>Het was een man van 42 jaar, lang, maar een weinig voorovergebogen, zooals de kariatiden die balken op het hoofd dragen. Zijn +hoofd, bedekt met zwaar, borstelig haar, teekende vastheid van geest. Zijn gelaat was breed; onder den haviksneus prijkte +een knevel, die wel iets had van dien eener kat; de mond was fijnbesneden. Voorts teekende zijn geheele persoonlijkheid kracht +en vastheid, »eer gesmeed dan gegoten,” om een zijner technische uitdrukkingen over te nemen. + +</p> +<p>Wat Lavater in dat gelaat zou hebben gelezen, moeten wij in het midden laten. Een gewoon mensch zag Michel Ardan in den eersten +opslag aan voor iemand die durfde, maar ook welwillend was. Wat hem vooral kenmerkte was iets onrustigs, iets beweeglijks, +zoodat hij ook aan boord van de Atlanta nu hier stond, dan daar zat en nooit op zijn plaats bleef. In éen woord, Michel Ardan +<span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64">64</a>]</span>was een dier zonderlingen, zooals de Schepper ze wel eens uit grilligheid voortbrengt, maar waarvan hij den gietvorm terstond +verbrijzelt. + +</p> +<p>Inderdaad, de inwendige persoonlijkheid van Michel Ardan leverde een ruim veld aan den menschenkenner. Die opmerkelijke man +had een voortdurende neiging tot het overdrevene, lang voordat hij, om taalkundig te spreken, den overtreffende trap had bereikt; +ieder voorwerp teekende zich op het netvlies van zijn oog in bepaalde vormen af. Vandaar een stapel reusachtige denkbeelden; +hij zag alles in het groot, derhalve de moeilijkheden en de menschen. + +</p> +<p>Overigens was hij een echte waterrot. Van aanleg een man der kunst, naar den geest iemand, die het niet met groote woorden +afdeed, maar spijkers met koppen sloeg. In een twistgesprek liet hij zich noch aan logica, noch aan kunst van sluitredenen +gelegen liggen; hij zou die nooit uitgevonden hebben, en toch was de slag steeds aan hem. Het was zijn lust, iedereen te overbluffen +en met een sabelhouw zijn partij armen en beenen stuk te slaan. + +</p> +<p>Tot zijn liefhebberij behoorde ook dat hij zich een »heerlijke weetniet” noemde, evenals Shakespeare. Voor al wat »wetenschap” +heet koesterde hij diepe verachting; »die lui”, zeide hij, »doen niets dan punten aanteekenen, terwijl wij zitten te spelen.” +In ’t kort, hij was een Zigeuner uit het land van bergen en wonderen; avontuurlijk, maar geen avonturier; een koorddanser +wien de meest halsbrekende toeren de liefste waren; een Phaëton die de kar der zon mende, een Icarus met waarlooze vleugels. +Met opgeheven hoofd stortte hij zich in de dolste ondernemigen; hij schroomde niet zijn schepen achter zich te verbranden, +en welke bokkesprongen hij ook maakte, altijd kwam hij, als de beste kat, op de pooten terecht. + +</p> +<p>»Onmogelijk,” was voor hem een onzinnig woord. Zonder aarzelen zette hij den kop tegen een muur. »Die waagt wint,” was zijn +lijfspreuk. + +</p> +<p>Om geld bekommerde Michel Ardan zich volstrekt niet; op dat punt was hij een Danaïden-vat. Op belang zag hij nimmer; beschaving +was beneden hem. Hij zou in staat geweest zijn zich zelven voor slaaf te verkoopen en het geld te besteden tot losprijs van +een neger. + +</p> +<p>In Frankrijk, ja door geheel Europa was Michel Ardan bekend als de bonte hond. En kon het ook anders, waar hij de honderdtongige +faam zoo in zijn dienst had? Hij leefde <span class="corr" id="xd0e1570" title="Bron: inmers">immers</span> in een glazen huis en maakte immers het geheele menschdom tot zijn vertrouwde? Maar hij bezat ook een rijke verzameling vijanden, +en daaronder nog al eenigen die hij had gewond, geranseld, zonder genade doodgeslagen, terwijl hij zonder blikken of blozen +<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65">65</a>]</span>zich met zijn ellebogen ruim baan maakte door de menigte. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p065.jpg" alt="»die aan de verschansing stond.” Bladz. 63." width="493" height="720"><p class="figureHead">»die aan de verschansing stond.” Bladz. <a href="#pb63" class="pageref">63</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Toch was hij gansch niet onbemind, en als hij bij een zijner <i>salti mortali</i> den nek scheen te moeten breken, keek iedereen <span class="pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66">66</a>]</span>zijn bewegingen met angst na. Men wist immers wat waaghals hij was! Als iemand hem wilde tegenhouden en hem een ongeluk voorspelde, +luidde zijn gewoon antwoord: »men wordt slechts door zijn eigen vlooien”—eigenlijk noemde hij een ander diertje—»gebeten.” + +</p> +<p>Zulk een man was de passagier op de Atlanta, altijd opgewonden, altijd opborrelend als het water in een ketel boven ’t vuur, +altijd in spanning, niet over ’t geen hij in Amerika kwam doen—daar dacht hij niet eens aan—maar tengevolge van zijn koortsachtig +gestel. Indien er ooit twee menschen van tegenovergestelde natuur bijeen zijn geweest, dan waren het de Franschman Michel +Ardan en de Yankee Barbicane; en toch kwamen zij daarin overeen, dat beiden ondernemend, volhardend, stoutmoedig waren, elk +op zijne wijs. + +</p> +<p>De voorzitter van de Gun-club kon zich niet lang verdiepen in het beschouwen van den man die hem naar den achtergrond kwam +schuiven; want de menigte hief een levendig gejuich aan. Deze kreten van hoezee! en leve! werden zelfs zoo uitgelaten en de +geestdrift uitte zich zoo op den man af, dat Michel Ardan, na een duizendtal handen te hebben gedrukt, op ’t gevaar af van +zijn tien vingers te verspelen, genoodzaakt was de wijk te nemen naar zijn hut. + +</p> +<p>Barbicane volgde hem zonder een woord te spreken. + +</p> +<p>»Gij zijt Barbicane?” vroeg hem Michel Ardan, zoodra zij alleen waren, en op een toon alsof hij hem twintig jaar gekend had. + +</p> +<p>»Ja,” antwoordde de voorzitter der Gun-club. + +</p> +<p>»Welnu, goeden dag, Barbicane. Hoe maak je ’t? Goed? Zooveel te beter!” + +</p> +<p>»Gij zijt dus,” sprak Barbicane zonder eenige andere inleiding, »besloten om te gaan?” + +</p> +<p>»Bepaald.” + +</p> +<p>»Houdt niets u terug?” + +</p> +<p>»Niets. Hebt gij het projectiel laten maken volgens mijn telegram?” + +</p> +<p>»Ik wachtte op uw komst. Maar,” vroeg Barbicane andermaal, nu met aandrang, »hebt gij u wel bedacht?” + +</p> +<p>»Bedacht! Heb ik tijd tot bedenken? Ik vind gelegenheid om een reisje naar de maan te doen, ik maak daar gebruik van—dat is +alles. Ik vind niet dat daarover zooveel te bedenken valt.” + +</p> +<p>Met verbazing staarde Barbicane den man aan, die over zijn reisplan zoo losjes sprak als over een watertochtje op de rivier. + +</p> +<p>»Maar gij zult toch wel een reisplan hebben en middelen ter uitvoering?” + +</p> +<p>»Opperbest, mijn waarde Barbicane. Maar mag ik zoo vrij zijn u iets te doen opmerken. Ik verlang al mijn geschiedenis op een +goeden dag aan heel de wereld te vertellen. Om nu herhalingen te voorkomen, moest gij intusschen uw vrienden, ook uw medeleden, +de geheele stad, geheel Florida, geheel Amerika als gij wilt, bijeenroepen, <span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67">67</a>]</span>en morgen zal ik bereid zijn mijn middelen te ontvouwen en te antwoorden op tegenwerpingen, welke ook.” + +</p> +<p>»Wees bedaard, ik zal ze gerust afwachten. Vindt ge dat goed?” + +</p> +<p>»Mij wel,” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>Daarop verliet de voorzitter de hut en deelde aan de volksmenigte het voorstel van den Franschman mede. Zijn woorden vonden +levendige toejuiching. + +</p> +<p>Zoo werd ineens alle moeilijkheid afgesneden. Den volgenden dag kon iedereen op zijn gemak den Europeeschen held beschouwen. +Toch wilden eenigen van de grootste heethoofden de Atlanta niet verlaten: zij bleven den nacht over aan boord. Maston had +zijn haak zoo vast in den rand van den koekoek geslagen, dat bijna een kaapstander noodig was om er hem uit te trekken. + +</p> +<p>»’t Is een held! een held!” schreeuwde hij uit al zijn macht, »en wij zijn slechts oude wijven bij dien Europeaan!” + +</p> +<p>Nadat de voorzitter de bezoekers had verzocht zich te verwijderen, keerde hij naar de hut van den passagier terug en bleef +er totdat het aan boord kwartier voor twaalf had geslagen. Toen scheidden de beide groote mannen met een handdruk en Barbicane +zocht zijn legerstede op. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1634" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zeventiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een volksvergadering.</h2> +<p>Den volgenden morgen verscheen de dagvorstin later dan aan het ongeduld van het publiek lief was. Men vond haar lui voor een +zon die zulk een feest moest beschijnen. Barbicane, beducht voor vragen die aan Michel Ardan onaangenaam konden zijn, had +het getal toehoorders tot een klein getal begunstigden willen beperken, b.v. zijn medeleden. Maar men kon even goed de Niagara +afdammen. Hij moest dus dat plan opgeven en zijn nieuwen vriend aan de openbaarheid prijs geven. De nieuwe zaal der beurs +te Tampa-Town werd, hoe ruim ook, ontoereikend geoordeeld, want het liet zich aanzien, dat het een ontelbare menigte zijn +zou. + +</p> +<p>Men koos dus een vlakte buiten de stad, alwaar tegen de zon, <span class="pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68">68</a>]</span>met behulp van de schepen in de havens en op de reede, zeilen werden uitgespannen bij wijze van een reusachtige tent, onder +welke 300,000 personen plaats vonden. Een derde deel kon zien en hooren, een derde weinig zien en niets hooren; een derde +zag niets en hoorde niets. En toch was dit laatste derde niet het achterlijkst in toejuichingen. + +</p> +<p>Te 2 uur verscheen Michel Ardan, vergezeld van de voornaamste leden der Gun-club. Hij ging gearmd tusschen Barbicane en Maston. +Hij klom op een verhevenheid, en zoodra de oorverdoovende toejuichingen eenigszins tot bedaren waren gekomen, wenkte hij met +de hand, verzocht stilte en begon in vloeiend Engelsch aldus: + +</p> +<p>»Mijne heeren! Hoe warm het ook is, moet ik toch eenige oogenblikken vragen om u de noodige inlichtingen te geven aangaande +de plannen, die gij wel met uwe aandacht wilt verwaardigen. Ik ben noch geleerde noch redenaar, en ik zou er ook niet aan +gedacht hebben in het openbaar te spreken, maar mijn vriend Barbicane heeft er mij toe uitgenoodigd. Luistert dus met uwe +600,000 ooren en verschoont het gebrekkige mijner voordracht.” + +</p> +<p>Uitbundige toejuichingen! + +</p> +<p>»Mijne heeren! Ieder mag zijn goed- of afkeuring te kennen geven. Dat is dus afgesproken.” + +</p> +<p>»Vergeet echter niet, dat gij te doen hebt met een weetniet, wiens onwetendheid zoo ver gaat, dat hij zelfs onbekend is met +de moeilijkheden. Hij is dus van oordeel, dat het zeer eenvoudig en gemakkelijk is, plaats te nemen in een projectiel om naar +de maan te reizen. Die reis moet vroeg of laat gedaan worden, en dat volgens de wet van vooruitgang. De mensch is begonnen +op handen en voeten te loopen, daarna op twee beenen, toen met een kar te rijden, vervolgens met een koets, daarop met een +diligence en eindelijk met een spoortrein. Welnu, het projectiel is het rijtuig der toekomst, en om de waarheid te zeggen, +de planeten zijn niets dan projectielen, eenvoudige kogels, geschoten, door de hand des Scheppers. Maar om weder van ons vervoermiddel +te spreken. Sommigen uwer hebben kunnen gelooven, dat de voorgenomen snelheid overdreven is. Dat is niet zoo: al de sterren +overtreffen het in dit opzicht: de aarde zelve wentelt zich driemaal sneller om de zon. Ziehier eenige voorbeelden. Ik zal +mij met uw verlof in geographische mijlen uitdrukken, want uw Amerikaansche maten zijn mij niet zoo bekend, en ik zou niet +gaarne met mijn berekening in de war komen. + +</p> +<p>»Dat die mijlen tusschen de vijf kwartier en anderhalf uur gaans lang zijn, weet gij. Nu, van die mijlen legt Mercurius in +zijn baan om de zon ieder uur ruim 24,000 af, dat is zooveel als een voetganger, dag en nacht onafgebroken doorstappende, +in 3 jaren en omtrent 8 maanden zou afleggen. Dat doet Mercurius in één enkel uur. <span class="pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69">69</a>]</span>En is het dan om er zooveel beweging over te maken, en is het niet blijkbaar, dat dit alles na eenige jaren door nog grooter +snelheden overtroffen zal worden, waarschijnlijk met behulp van het licht en de electriciteit?” + +<span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70">70</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p069.jpg" alt="»bij wijze van een reusachtige tent.” Bladz. 68." width="478" height="720"><p class="figureHead">»bij wijze van een reusachtige tent.” Bladz. <a href="#pb68" class="pageref">68</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Niemand sprak het tegen. + +</p> +<p>»De tijd zal komen,” ging de spreker voort, »dat men reizen doet naar de maan, naar de planeten, naar de sterren, zooals men +tegenwoordig van Liverpool naar New-York reist, gemakkelijk, snel en veilig. De tijd zal komen, dat de oceaan der ruimte even +druk doorreisd wordt als de oceaan der Aarde, onze planeet. Afstand is slechts een betrekkelijk woord. Eenmaal wordt de afstand +nul.” + +</p> +<p>De vergadering was gunstig ten aanzien van den Franschen held gestemd, maar deze leer scheen haar wat kras. Dat scheen Michel +Ardan te begrijpen. + +</p> +<p>»Gij schijnt niet overtuigd. Welnu, laat ons zien. Weet gij hoeveel tijd een sneltrein noodig zou hebben om de maan te bereiken?” + +</p> +<p>»Driehonderd dagen, meer niet. Het is een afstand van nog geen 52,000 mijlen, maar wat maakt dat uit? Nog geen tienmaal de +tocht om de aarde, en hoeveel reizigers en zeelieden hebben dien afstand al niet afgelegd! Bedenkt dus, dat ik slechts 97 +uren onderweg ben. Gij meent misschien, dat de Maan ver van de Aarde is en dat men zich wel tweemaal mag bedenken eer men +de reis waagt? Maar wat zoudt gij dan wel zeggen van een reis naar Neptunus, die 600 millioen mijlen van de zon af is? Verbeeldt +u een spoorweg van hier naar die planeet, en dat een plaatskaartje 1 Amerikaansche cent per kilometer kost,—uiterst goedkoop!—dan +zou nog een kapitaaltje van 45,000 millioen dollar noodig zijn om de reis te betalen.” + +</p> +<p>Deze manier van betoogen viel zeer in den smaak. Dat scheen Michel Ardan te bemerken; hij werd er te welbespraakter door. + +</p> +<p>»En wat is nog die afstand naar Neptunus bij dien der vaste sterren! Wij kunnen dien niet meer bij mijlen uitdrukken, maar +ik zal u iets anders zeggen. Het licht legt in iedere seconde een afstand van ruim 41,000 mijlen of omtrent 55,000 uren gaans +af. Het licht der zon komt dus in ruim 8 minuten tot ons. Welnu! datzelfde licht zou, om van ons tot de allernaaste vaste +ster, de grootste in het sterrenbeeld Centaurus te komen, meer dan 3 jaren noodig hebben, Sirius 14, de Poolster 43 jaren. +En deze zijn voor ons de naaste vaste sterren. Daar zijn er, van welke men met zekerheid weet, dat zij niet minder dan driehonderdmaal +verder kunnen zijn, misschien duizendmaal. Daar kan men dus eerst van afstanden beginnen te spreken. Weet gij wat ik denk +van de wereld, die begint op de zon en eindigt op Neptunus? Doodeenvoudig. Het zonnestelsel is een vast lichaam, een vaste +zelfstandigheid, de planeten zijn enkel gescheiden door ruimtetjes, zooals de stofdeeltjes van het zwaarste metaal, zilver, +ijzer of platina. Daarom heb ik recht te zeggen en herhaal het met de innigste overtuiging »afstand is een hol woord, afstand +is een onding!” + +</p> +<p>»Bravo! Hoezee!” klonk het uit 300.000 monden. +<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71">71</a>]</span></p> +<p>»Afstand is een onding!” schreeuwde Maston boven allen uit. + +</p> +<p>»Mijn vrienden!” ging Michel Ardan voort, »ik houd dit vraagstuk voor afgedaan. Als ik u allen niet overtuigd heb, ligt het +aan de beschroomdheid mijner voordracht en de zwakheid van mijn betoog, niet aan het twijfelachtige der zaak. Hoe het zij, +ik herhaal het: de afstand tusschen de Maan en de Aarde is in wezenlijkheid onbeduidend en niet waard dat een denkende geest +er zich om bekommert. Ik geloof dus niet te veel te zeggen, als ik beweer, dat men mettertijd projectiel-treinen hebben zal +voor een gemakkelijke reis naar de Maan. Daarop zijn geen botsingen, geen stooten, geen derailleering te vreezen, en men zal +het doel bereiken, zonder vermoeienis, met snelheid, in een rechte lijn. Geen 20 jaren duurt het, of de helft der aardbewoners +heeft een bezoek aan de maanbewoners gebracht?” + +</p> +<p>»Hoezee! Leve Michel Ardan!” riepen allen, ook de minst overtuigden. + +</p> +<p>»Leve Barbicane!” antwoordde de redenaar bescheiden. + +</p> +<p>Deze uitroep werd met levendige toejuichingen begroet. + +</p> +<p>Barbicane, zeer voldaan over den gang der vergadering, vreesde toch nog steeds, dat zoodra de theoretische beschouwingen van +Michel Ardan in practische antwoorden zouden moeten overgaan, de vragers het wel eens lastig konden maken. Ten einde dit te +voorkomen, vroeg hij zijn nieuwen vriend, of hij dacht, dat de Maan en de planeten bewoonbaar zijn. + +</p> +<p>»Een moeilijke vraag,” heette het; »mijn waarde voorzitter, bedrieg ik mij echter niet, dan zijn mannen als Plutarchus, Swedenborg, +Bernardin de St. Pierre, benevens vele anderen, van oordeel, dat uw vraag met ja moet beantwoord worden. Op het standpunt +van natuurwetenschap zou ik mij aan hunne zijde scharen. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e1700" title="Niet in bron">»</span>Ik zou zeggen, dat hier op de aarde niets nutteloos bestaat en daarom denken, dat die andere werelden ook bewoonbaar zijn, +of geweest zijn, of zullen zijn.” + +</p> +<p>»Uitmuntend!” hoorde men door de naastbijstaanden uitroepen, terwijl Barbicane er bij voegde: »Goed geredeneerd. Ik verander +dus mijn vraag; niet of de maan en de planeten bewoonbaar, maar of zij bewoond zijn.” + +</p> +<p>»Ik voor mij ben daar zeker van,” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Er is toch ook,” merkte een ander aan, »nog al wat tegen te zeggen. Op vele der hemellichamen moeten het dan gansch andere +wezens zijn. Om nu alleen van de planeten te spreken, op Neptunus, ja op Saturnus moet reeds alles stijf bevriezen.” + +</p> +<p>»Het doet mij leed,” antwoordde Michel Ardan, »mijn geëerden bestrijder niet persoonlijk te kennen, maar ik zal toch trachten +hem te antwoorden. Zijn bedenking heeft waarde, maar ik geloof haar evenzeer te kunnen wederleggen als andere bewijsgronden +<span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72">72</a>]</span>tegen de bewoonbaarheid der hemellichamen. Indien ik natuurkundige was, zou ik zeggen, dat zoo er minder warmstestof in werking +is op de planeten nabij de zon, en meer op die welke ver van de zon zijn, dit eenvoudig verschijnsel voldoende is om het evenwicht +te herstellen en de temperatuur op die planeten ook voor ons geschikt te maken. Indien ik dierkundige was, zou ik met vele +beroemde geleerden zeggen, dat de natuur ons op deze Aarde voorbeelden oplevert van dieren, ook levende onder omstandigheden +die men er ver van geschikt toe zou achten; dat visschen ademen in een middelstof, voor de andere dieren doodelijk; dat de +amphibiën in het water en op het land beide leven op een oogenschijnlijk onverklaarbare wijze; dat sommige zeedieren er op +een verbazende diepte rondkruipen, gedrukt door een zwaarte van water, die ons verpletteren zou, een drukking van 50 of 60 +dampkringen; dat sommige waterdiertjes, ongevoelig voor hitte of koude, evenzeer worden aangetroffen in kokende bronnen als +in het ijs der poolzeeën. In één woord, dat men aan de natuur een verscheidenheid in haar middelen moet toekennen, welke dikwijls +onbegrijpelijk is, maar niettemin bestaat. Indien ik scheikundige was, zou ik aanvoeren, dat de meteoorsteenen, klaarblijkelijk +buiten onzen aardbol gevormd, bij het scheikundig onderzoek koolstof hebben opgeleverd, een zelfstandigheid, die een organischen +oorsprong bewijst, en dat zij dus, volgens de onderzoekingen van Reichenbach, mede tot het dierenrijk moeten gebracht worden. +En eindelijk, indien ik godgeleerde was, zou ik zeggen, dat volgens den apostel Paulus de goddelijke openbaring zich niet +bepaalt tot het menschdom, maar ook tot al de hemelsche werelden. Maar ik ben noch godgeleerde, noch scheikundige, noch dierkundige, +noch natuurkundige. Bij mijn volslagen onkunde in de groote wetten, volgens welke het heelal bestuurd wordt, bepaal ik mij +dus hierbij: of die werelden bewoond zijn weet ik niet, en omdat ik het niet weet, ga ik het zien!” + +</p> +<p>Kwam de bestrijder van Michel Ardan met andere bewijsgronden? Dat is onmogelijk te zeggen, want de oorverdoovende toejuichingen +verhinderden alle gelegenheid tot spreken. Toen eindelijk de stilte genoegzaam hersteld was, voegde de redenaar er het volgende +bij: + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p073.jpg" alt="»mettertijd projectieltreinen naar de maan.” Bladz. 71." width="484" height="720"><p class="figureHead">»mettertijd projectieltreinen naar de maan.” Bladz. <a href="#pb71" class="pageref">71</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Ik heb, mijn waarde Yankees, het onderwerp slechts even kunnen aanroeren en er zijn andere bewijzen in overvloed voor de +bewoonbaarheid der werelden. Ik laat die liggen. Laat mij slechts één woord mogen zeggen. Hun die de bewoonbaarheid der planeten +ontkennen, moet men antwoorden: gij kunt gelijk hebben, indien bewezen is, dat de Aarde de best mogelijke wereld is, maar +dat is zij niet, wat Voltaire er ook van moge gezegd hebben. Zij heeft slechts één wachter, terwijl Jupiter, Saturnus, Uranus, +en Neptunus er verscheidene hebben—een voorwaar niet verwerpelijk <span class="pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73">73</a>]</span>voordeel. Maar wat vooral onze Aarde onaangenaam maakt, is de helling van haar as op haar loopbaan. Vandaar de ongelijkheid +van dagen en nachten; vandaar de kwellende afwisseling der <span class="pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74">74</a>]</span>jaargetijden. Op onzen ellendigen aardbol is het altijd te heet of te koud; men bevriest er in den winter en smelt er in den +zomer; het is de planeet van verkoudheden en van bloedspuwingen, terwijl b. v. op Jupiter, wiens as zeer weinig helt, de bewoners, +aangenomen dat zij er zijn, altijd een onveranderlijke temperatuur genieten; er is een gordel van lente, een gordel van zomer; +een gordel van herfst en een gordel van winter—allen bestendig; iedere Jupiterbewoner kan het klimaat kiezen dat hem bevalt +en er zich vestigen, dan is hij vrij van alle weersverandering. Gij zult ongetwijfeld deze voortreffelijkheid van Jupiter +boven onze aarde toegeven, om nu niet te spreken van de jaren, die ieder een dozijn der onze duren. Bovendien is het in mijn +oog niet twijfelachtig of de bewoners dier wereld zijn onder die gelukkige omstandigheden voortreffelijker wezens; de geleerden +zijn er zeker geleerder, de kunstenaars bekwamer, de deugnieten draaglijker, de goeden beter. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e1730" title="Niet in bron">»</span>Helaas! wat ontbreekt onzen aardbol om dien toestand te bereiken? Een kleinigheid—niets dan dat de as der aarde wat rechter +op haar loopbaan gezet wordt.” + +</p> +<p>»Welnu!” riep een zware stem; »laat ons dan met vereenigde krachten machines zien uit te denken om de as der aarde op te lichten!” + +</p> +<p>Een donderend geweld maakten op dat oogenblik de uitbundige toejuichingen van een voorstel, dat uit niemands mond kon komen +dan van Maston. Hadden die Amerikanen slechts het door Archimedes verlangde steunpunt gehad, wie weet of zij niet een kraan +hadden vervaardigd om de as der aarde eenige graden te verplaatsen! Maar zij hadden dat steunpunt niet, en dientengevolge +bepaalde het lot van het voorstel zich daartoe, dat er een allergeweldigst lawaai gemaakt en de vergadering voor een kwartier +werd geschorst. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1737" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Achttiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Na de pauze.</h2> +<p>De vergadering werd heropend met een motie van orde. Een der aanwezigen verzocht, dat men nu eens van de theoretische beschouwingen +tot de practische zaken zou komen. + +</p> +<p>Aller blikken richtten zich naar den man die deze woorden uitte, <span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75">75</a>]</span>en toen er niet spoedig genoeg naar zijn zin antwoord kwam, nogmaals zijn stem verhief: »Wij zijn hier om te spreken over +de Maan, niet over de Aarde.” + +</p> +<p>»Gij hebt gelijk, mijnheer,” antwoordde Michel Ardan, »wij zijn van ons onderwerp afgeraakt en zullen tot de maan terugkeeren.” + +</p> +<p>»Mijnheer,” sprak de onbekende, »gij beweert, dat de Maan bewoond is. Maar dan moeten die luidjes leven zonder ademhalen, +want er is geen aasje lucht op de Maan.” + +</p> +<p>»Wie zegt dat, asjeblieft?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Deskundigen!” + +</p> +<p>»Deskundigen!” sprak Michel Ardan met een ongeloovig lachje. »Deskundigen! In Frankrijk is een »deskundige,” die wiskundig +heeft bewezen dat een vogel niet vliegen kan, en een ander »deskundige,” dat de visschen niet bestemd zijn om in water te +leven.” + +</p> +<p>»Daarover handelen wij nu niet, mijnheer!” + +</p> +<p>»Gij hebt het zeer gemunt, mijnheer, op een armen weetniet, die niets liever verlangt dan onderricht te worden.” + +</p> +<p>»Waarom roert gij dan wetenschappelijke vraagstukken aan, als gij er geen kennis van hebt?” vroeg de onbekende vrij brutaal. + +</p> +<p>»Waarom? Omdat ik mij juist door mijn zwakheid sterk gevoel.” + +</p> +<p>»Uw zwakheid wordt dwaasheid,” merkte de onbekende zeer onbeleefd aan. + +</p> +<p>»Zooveel te beter!” riep de Franschman uit, »met mijn dwaasheid ga ik naar de maan.” + +</p> +<p>Barbicane en zijn medeleden sloegen blikken van afkeuring en misnoegen, maar ook van heimelijken angst op den onbekende, die +het schip der discussie naar de klippen van de gevaren en onmogelijkheden der onderneming scheen heen te sturen. + +</p> +<p>»De Maan,” ging de vreemde voort, »heeft geen dampkring, en als zij er ooit een gehad heeft, moet die reeds sedert lang door +de Aarde aan haar zijn onttrokken. Maar ik zal u liever feiten voorleggen.” + +</p> +<p>»Leg mij zooveel voor als gij wilt,” zei Michel Ardan met een zeer Fransch-hoffelijke buiging. + +</p> +<p>»Gij weet, dat wanneer de lichtstralen een middenstof, zooals de lucht doorloopen, zij van de rechte lijn afwijken, dat zij +een zoogenaamde buiging of breking ondergaan. Welnu! Wanneer een ster door de Maan bedekt wordt, heeft men, als zij nabij +de Maan gekomen was, nog nooit gezien, dat haar stralen eenige flectie ondergingen. De Maan vertoont dus geen spoor van dampkring.” + +</p> +<p>»Dat zegt weinig, want de maanrand is niet volkomen scherp begrensd. Maar zeg mij liever, of gij al dan niet gelooft aan vulkanen +op de Maan.” + +</p> +<p>»Uitgedoofde wel, werkzame niet.” + +</p> +<p>»Die vulkanen moeten dan toch eens in werking zijn geweest.” + +</p> +<p>»Zeker, maar daar zij-zelven de ter verbranding noodige zuurstof <span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76">76</a>]</span>konden leveren, bewijst het feit hunner uitbarsting niets voor het bestaan van een dampkring.” + +</p> +<p>»Ik zal u feiten leveren,” sprak Michel Arden bedaard. »In 1715 hebben de weerkundigen Louville en Halley, den 3<sup>den</sup> Mei van dat jaar een <span class="corr" id="xd0e1793" title="Bron: eklips">eclips</span> waarnemende, eenige vuurschitteringen van zonderlingen vorm gezien. Zij bewogen zich snel en werden door de genoemde waarnemers +voor onweders gehouden.” + +</p> +<p>»Die waarneming betreft niets dan vuurbollen, zooals wij ze op de aarde ook wel eens zien. Zoo hebben andere geleerden er +over geoordeeld en ik doe het ook.” + +</p> +<p>»En heeft,” vroeg Michel Ardan met onverstoorbaarbare kalmte »Herschel dan in 1787 geen menigte lichtpunten op de donkere +zijde der Maan gezien?” + +</p> +<p>»Zeker, maar Herschel heeft niet getracht dat verschijnsel te verklaren en er althans geen bewijs voor het bestaan van een +dampkring der Maan uit afgeleid.” + +</p> +<p>»Goed geantwoord,” sprak Michel Ardan niet zonder bijtende scherts, »gij schijnt ver in de maankennis.” + +</p> +<p>»Ver genoeg om te weten, dat Beer en Mädler, sterrenkundigen die zeer hun werk van de Maan hebben gemaakt daaromtrent ook +bepaald van hetzelfde gevoelen zijn.” + +</p> +<p>Michel Ardan was niet uit het veld geslagen. »Laussedat, een bekwaam sterrenkundige, heeft in de <span class="corr" id="xd0e1808" title="Bron: eklips">eclips</span> van 18 Juli 1860 de horens der zon afgerond en scheef gezien. Dit verschijnsel kon onmogelijk een andere oorzaak hebben dan +een maandampkring.” + +</p> +<p>»Maar is die waarneming bewezen?” + +</p> +<p>»Bewezen.” + +</p> +<p>»Met uw verlof, boven de bergen dan toch niet,” meende de hardnekkige onbekende. + +</p> +<p>»Dan toch in de valleien, eenige honderden voeten lager.” + +</p> +<p>»Pas maar op dat ge dan komt waar gij wezen moet,” was de raad van den onbekende. + +</p> +<p>»Dank u; er is allicht lucht genoeg voor één persoon, en ik zal wat zuinig ademhalen.” + +</p> +<p>»Nu wij het,” ging Michel Ardan voort, nadat de ongelooflijke toejuiching van zijn laatsten kwinkslag genoegzaam bedaard was, +»nu wij het over, zij het dan een dampkringetje, eens zijn, moeten wij ook aannemen dat er water op de Maan is. Blij toe. +Maar mag ik mijn geachten bestrijder nog iets doen op merken? Wij kennen slecht éene zijde der maanschijf, en er moge dan +op de naar ons toegekeerde zijde weinig lucht zijn, mogelijk is het aan den anderen kant anders. De Maan toch heeft door den +invloed van de aantrekkingskracht der aarde den vorm van een ei aangenomen, dat wij op de punt zien. Vandaar dat, gelijk ook +de berekening van Hansen uitwijst, haar zwaartepunt in de van ons afgekeerde zijde ligt. Vandaar <span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77">77</a>]</span>de meening, dat al de lucht en al het water, bijna terstond na de schepping der maan, naar die voor ons onzichtbare zijde +moeten geweken zijn.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p077.jpg" alt="»Michel Ardan was niet uit het veld geslagen.” Bladz. 76." width="494" height="720"><p class="figureHead">»Michel Ardan was niet uit het veld geslagen.” <span class="corr" id="xd0e1831" title="Bron: Blad.">Bladz.</span> <a href="#pb76" class="pageref">76</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78">78</a>]</span></p> +<p>»Praatjes voor de vaak!” riep de onbekende uit. + +</p> +<p>»Neen, geen praatjes, zuivere wetenschap, geput uit de wetten der beweging.” + +</p> +<p>»Gij zijt een roekelooze gek!” liet de onbekende zich ontvallen, maar het scheelde weinig of men zou hem om dien uitval buiten +de vergadering geworpen hebben. + +</p> +<p>»Roekeloos?” vroeg Michel Ardan. »Ik ben zelfs zeer voorzichtig. Heb ik niet mijn vriend Barbicane om een projectiel verzocht, +dat rechtuit schiet en niet als een kogel om en om rolt?” + +</p> +<p>»Ongelukkige, de schok zal u in het oogenblik van uw afreis te morsel slaan.” + +</p> +<p>»Mijn waarde heer, daar slaat gij juist den spijker op den kop en legt den vinger op de eenige kwetsbare plaats. Maar ik denk +wel dat het schrander beleid der Amerikanen er in zal voorzien.” + +</p> +<p>»Maar de hitte, die door de snelle beweging van het projectiel door de lucht zal ontstaan?” + +</p> +<p>»De wanden zijn dik en ik zal in een oogenblik buiten den dampkring zijn.” + +</p> +<p>»Maar de levensmiddelen en water<span class="corr" id="xd0e1857" title="Bron: .">?</span>” + +</p> +<p>»Ik heb berekend voor een jaar te kunnen medenemen en mijn reis zal vier dagen duren!” + +</p> +<p>»En de lucht om onderweg in te ademen?” + +</p> +<p>»Langs scheikundigen weg zal ik lucht maken.” + +</p> +<p>»Maar uw val op de Maan, gesteld dat ge er immer komt?” + +</p> +<p>»De val zal slechts 1/6 der kracht van een val op de Aarde hebben, aangezien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is.” + +</p> +<p>»Toch genoeg om u te verbrijzelen als glas.” + +</p> +<p>»En wie zal mij beletten mijn val te breken door middel van vuurpijlen, goed vervaardigd en op hun tijd aangestoken?” + +</p> +<p>»Wij willen nu eens aannemen, dat alles op zijn gelukkigst gaat en alle kansen in uw voordeel loopen; wij willen onderstellen +dat gij heelhuids op de Maan aanlandt—hoe komt gij terug?” + +</p> +<p>»Ik kom niet terug.” + +</p> +<p>Dit antwoord, verheven door zijn eenvoud, bracht de vergadering in een stomme verbazing. Maar die stilte was welsprekender +dan de luidste bijvalsbetuigingen zouden geweest zijn. De onbekende maakte er gebruik van om nog een laatsten pijl af te schieten. + +</p> +<p>»Ga voort, want inderdaad gij zijt een recht aangename profeet,” zei Michel Ardan met een vriendelijk lachje. + +</p> +<p>»Al genoeg,” was het antwoord. »Ik weet niet waartoe verdere schermutselingen dienen zouden. Ga uw gang met uwe dollemans +onderneming. Met u is er geen praten over.” + +</p> +<p>»Geneer u anders niet!” + +</p> +<p>»Neen! het is een ander die de verantwoordelijkheid uwer dwaasheid draagt.” +<span class="pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79">79</a>]</span></p> +<p>»En wie dan, asjeblieft?” vroeg Michel Ardan op hoogen toon. + +</p> +<p>»De weetniet, die deze even onmogelijke als bespottelijke onderneming op touw heeft gezet.” + +</p> +<p>De steek was niet onder water. Barbicane had al van het oogenblik af dat de vreemde in het strijdperk verschenen was, alle +moeite gedaan om zich in te houden. Nu hij zoo ongezouten bij den kraag werd gevat, stond hij op en trad op den onbekenden +spreker toe, die hem uittartend afwachtte. + +</p> +<p>Plotseling werd hij van dien man gescheiden. Opeens namen honderd armen de tribune op, en de voorzitter der <span class="corr" id="xd0e1897" title="Bron: Gunclub">Gun-club</span> benevens Michel Ardan werden in zegepraal rondgedragen, evenals bij de Ouden de held op een schild. + +</p> +<p>Het schild woog <span class="corr" id="xd0e1902" title="Bron: nog al">nogal</span> zwaar, maar de dragers wisselden elkander onophoudelijk af, daar iedereen wedijverde om zijn schouders onder deze huldebetooging +te zetten. + +</p> +<p>De onbekende had echter van de verwarring geen gebruik gemaakt om weg te sluipen. Hij zou het ook in dat dichte gedrang niet +hebben kunnen doen. Hoe het zij, met de armen over elkander geslagen hield hij den strakken blik op Barbicane gevestigd. + +</p> +<p>Deze verloor hem niet uit het oog en de oogen der beide mannen schoten als bliksemstralen tegen elkander in. + +</p> +<p>Inmiddels bewoog zich de tribune stadwaarts, op de schouders wiegelende als een boot op het water, te midden van ontelbare +hoeden, als golven bewogen. Nu en dan stampte en slingerde het vaartuigje wel wat, doch de beide passagiers stonden stevig +en zij bereikten gelukkig de haven van Tampa-Town. + +</p> +<p>Michel Ardan slaagde er gelukkig in, zich aan de laatste toejuichingen zijner vurige bewonderaars te onttrekken. Hij vluchtte +in het hotel <i>Franklin</i>, sloop naar zijn kamer en dook onder de dekens, terwijl een eerewacht van 100.000 personen onder zijn ramen verzameld stond. + +</p> +<p>Inmiddels had een kort, ernstig, beslissend tooneel plaats tusschen den geheimzinnigen kampvechter en den voorzitter der Gun-club. + +</p> +<p>Zoodra Barbicane de handen vrij had, ging hij op zijn partij af. + +</p> +<p>»Kom eens hier!” zeide hij kortaf. + +</p> +<p>De ander volgde hem op de kade. Zij waren met hun beiden alleen. Met toornige blikken zagen zij elkander aan. + +</p> +<p>»Wie zijt gij?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Kapitein Nicholl.” + +</p> +<p>»Ik dacht het half. Tot dusver heeft het toeval u nooit op mijn weg gevoerd....” + +</p> +<p>»Ik ben er met opzet op gekomen.” + +</p> +<p>»Gij hebt mij beleedigd.” + +</p> +<p>»In het openbaar.” + +</p> +<p>»En gij zult mij rekenschap geven van dien hoon.” +<span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80">80</a>]</span></p> +<p>»Op ’t oogenblik.” + +</p> +<p>»Neen, ik verlang dat alles tusschen u en mij blijft. Drie mijlen van Tampa is een bosch, het bosch Skerman. Kent gij het?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»Is het u goed er morgen te 5 ure van den eenen kant in te gaan.” + +</p> +<p>»Zeker, indien gij er op denzelfden tijd van den anderen kant in komt?” + +</p> +<p>»En gij zult uw buks niet vergeten?” zei Barbicane. + +</p> +<p>»Zoo min als gij de uwe,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>Na dit koele gesprek gingen de kapitein en de voorzitter der Gun-club elk huns weegs. Barbicane kwam thuis, maar in plaats +van eenige uren rust te nemen, toog hij aan het zoeken van middelen om den weerstoot van het projectiel te voorkomen en het +door Michel Ardan opgeworpen vraagstuk optelossen. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e1955" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Negentiende hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">In het bosch.</h2> +<p>Terwijl de voorzitter en de kapitein de zooeven verhaalde afspraak maakten, trachtte Michel Ardan tevergeefs van de vermoeienissen +der volksvergadering uitterusten, trachtte, zeg ik, want rusten is op Amerikaansche bedden een moeilijke zaak: zij kunnen +zich in hardheid met de beste marmeren tafels meten. Ardan sliep dan ook slecht, en terwijl hij zich om en om keerde tusschen +de servetten, die lakens moesten verbeelden, nam hij zich voor, in zijn projectiel een gemakkelijker rustbed aan te brengen. + +</p> +<p>Zijn overdenkingen daarover werden gestoord door een hevig kloppen op de kamerdeur en een schreeuwen: »open, in ’s hemels +naam doe open.” + +</p> +<p>Nog eer hij van bed was, stortte iemand de kamer meer binnen dan hij er in stapte. ’t Was de secretaris der Gun-club, vriend +Maston. + +</p> +<p>»Gisteren avond,” stootte deze hijgende uit, »is onze voorzitter in ’t openbaar beleedigd. Hij heeft zijn partij uitgedaagd, +’t is niemand anders dan kapitein Nicholl. Dezen morgen vroeg vechten zij in het bosch Skerman, ik heb dat uit den mond van +Barbicane zelf. Als hij valt, ligt onze gansche zaak in duigen. Zij moeten elkander <span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81">81</a>]</span>niet te lijf. Er is in de wereld maar één persoon die invloed genoeg op Barbicane heeft om dat duel te verhinderen, en die +persoon is Michel Ardan.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p081.jpg" alt="»in zegepraal rondgedragen.” Bladz. 78." width="479" height="720"><p class="figureHead">»in zegepraal rondgedragen.” Bladz. <a href="#pb78" class="pageref">78</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82">82</a>]</span></p> +<p>Intusschen had Michel Ardan zijn kleeren aangeschoten en eenige minuten later namen de beide vrienden den weg naar de voorsteden +van Tampa-Town onder de voeten. Onderweg bracht Maston den Franschman op de hoogte der zaak, namelijk van den ouden grond +der vijandschap tusschen Barbicane en den kapitein. Hij verhaalde hoe personen, met beiden bevriend, nog altijd een persoonlijke +ontmoeting van beiden hadden weten te verhinderen, en dat Nicholl nu eindelijk de gelegenheid had te baat genomen om oude +veeten op te rakelen. + +</p> +<p>Niets is afschuwelijker dan de persoonlijke veeten in Amerika, gedurende welke de beide partijen elkander beloeren op hoeken +en wegen en als wilde beesten elkander in het houtgewas aanvliegen. In zulke gevallen moet ieder van hen jaloersch zijn op +die verwonderlijke hoedanigheden, van nature eigen aan de Indianen der prairiën, hun snelle bevatting, hun schrandere list, +hun ruiken van de voetstappen hunner vijanden. Bij dat rondsnuffelen naar hunnen vijand gaan de Yankees er dikwijls op uit +met hunne honden, en terwijl zij jager en wild tegelijk zijn, liggen ze uren lang op de wacht. + +</p> +<p>»Welk een duivelsch volk zijt gij!” riep Michel Ardan uit, toen Maston hem de geheele geschiedenis verhaalde. + +</p> +<p>»Zoo zijn wij nu eenmaal,” antwoordde de secretaris, »maar wij moeten ons haasten.” + +</p> +<p>Doch hoe ook aanstappende, het bosch Skerman konden zij niet vóór halfzes bereiken. Barbicane was aan zijn kant reeds een +half uur geleden het bosch ingetreden. + +</p> +<p>Zij zagen een bejaarden houthakker takkebossen binden. Maston ging naar hem toe en riep reeds uit de verte: »hebt gij iemand +met een buks het bosch zien inkomen,.... mijnheer Barbicane, den voorzitter.... + +</p> +<p>De secretaris der Gun-club dacht in zijn eenvoud, dat zijn voorzitter als zoodanig aan de geheele wereld bekend moest zijn. +Maar de houthakker scheen hem niet te begrijpen. + +</p> +<p>»Een jager,” voegde Michel Ardan er bij. + +</p> +<p>»Een jager? ja,” antwoordde de houthakker. + +</p> +<p>»Is het lang geleden?” + +</p> +<p>»Bijna een uur.” + +</p> +<p>»Te laat!” riep Maston uit. + +</p> +<p>»En hebt gij geweerschoten gehoord?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Geen enkel?” + +</p> +<p>»Geen enkel. De jager schijnt platzak thuis te zullen komen.” + +</p> +<p>»Wat nu?” zei Maston. + +</p> +<p>»Het bosch ingaan, op gevaar af een schot te krijgen, dat niet voor ons bestemd is.” + +<span class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83">83</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p083.jpg" alt="’t Was de secretaris der Gun-club. Bladz. 80." width="491" height="720"><p class="figureHead">’t Was de secretaris der Gun-club. Bladz. <a href="#pb80" class="pageref">80</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Ach!” klaagde Maston op droevigen toon. »Ik had liever tien kogels in het hoofd dan éen in dat van Barbicane.” + +</p> +<p>»Vooruit dan!” sprak Michel Ardan. +<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84">84</a>]</span></p> +<p>Zij gingen verder, een uur lang, maar vruchteloos. Zij riepen van tijd tot tijd: »Barbicane!” »Nicholl!” Maar tevergeefs. +Nog een uur—even vruchteloos. + +</p> +<p>Reeds begonnen zij den moed op te geven, toen Maston iemand meende te zien. Hij vergiste zich niet. ’t Was kapitein Nicholl. +Maar wat deed hij? Niets anders dan een vogeltje uit het net eener reusachtige vergiftige spin bevrijden! + +</p> +<p>De kapitein hoorde geritsel. Hij keek op en riep: »Michel Ardan! Wat komt gij hier doen, mijnheer?” + +</p> +<p>»U de hand drukken, Nicholl, en u beletten Barbicane dood te schieten of door hem doodgeschoten te worden.” + +</p> +<p>»Barbicane,” riep de kapitein uit, »ik zoek hem sedert een paar uren, maar ik kan hem niet vinden. Waar zit hij?” + +</p> +<p>»Barbicane,” antwoordde Michel Ardan, “is een man die achting verdient, en wat gij ook met hem gehad moogt hebben, dat moet +uit zijn. Ik gedoog niet, dat ge met hem duelleert.” + +</p> +<p>»Ik zal met hem duelleeren.” + +</p> +<p>»Gij zult het wel laten. Gij hebt iets te doen dat vrij wat beter is.” + +</p> +<p>»En dat zou zijn?” + +</p> +<p>»Dat zeg ik alleen als Barbicane er bij is.” + +</p> +<p>»Dan zullen wij hem opzoeken.” + +</p> +<p>’t Geschiedde, en eindelijk vonden zij den voorzitter der Gun-club aan den voet van een boom zitten. Zoodra deze hen zag sprong +hij op en riep uit: »Gevonden!” + +</p> +<p>»Wat?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Het middel om den weerstoot van het projectiel onschadelijk te maken. Water, niets dan water”.... + +</p> +<p>»Zijt gij daar ook, Maston!” riep hij, zijn secretaris ziende. + +</p> +<p>Michel Ardan stelde hem aan kapitein Nicholl voor. + +</p> +<p>»Ik was het glad vergeten,” stotterde Barbicane, »maar ik ben tot uw dienst.” + +</p> +<p>»Daar komt niets van,” sprak Michel Ardan met nadruk. »Ik heb u iets voor te stellen. Vriend Barbicane gelooft dat zijn projectiel +rechtuit naar de maan zal vliegen.” + +</p> +<p>»Zonder twijfel,” merkte de voorzitter aan. + +</p> +<p>»En vriend Nicholl is overtuigd, dat het naar den grond zal terugkomen.” + +</p> +<p>»Zonder twijfel,” liet de kapitein zich hooren. + +</p> +<p>»Mooi! Ik, Michel Ardan, matig mij niet aan, u tot elkander te brengen, maar wel bij elkander. Gij gaat met mij mede, dan +weet gij waar wij blijven.” + +</p> +<p>De beide kampioenen stonden versuft. Barbicane wachtte op het antwoord van den kapitein. Nicholl keek naar Barbicane’s lippen. + +</p> +<p>»Er is toch geen weerstoot te duchten,” sprak Michel Ardan. + +</p> +<p>»Top!” riep Barbicane. + +<span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85">85</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p085.jpg" alt="»Gij gaat met mij mede.” Bladz. 84." width="491" height="720"><p class="figureHead">»Gij gaat met mij mede.” Bladz. <a href="#pb84" class="pageref">84</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Top!” herhaalde de kapitein onmiddellijk daarop. + +</p> +<p>»In orde!” eindigde Michel Ardan. »Thans noodig ik de heeren tot een ontbijt.” + + +<span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86">86</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e2093" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Twintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een proefneming in het klein.</h2> +<p>Nog dienzelfden dag vernam geheel Amerika het gebeurde tusschen kapitein Nicholl en den voorzitter Barbicane, met en benevens +de zonderlinge ontknooping. Alles liep daarbij samen om de populariteit van Michel Ardan te doen stijgen; de rol door dezen +ridderlijken Europeaan gespeeld, zijn onverwacht voorstel om den knoop door te hakken, de gelijktijdige toestemming der beide +kampioenen, de overwinning behaald op het maangebied door Frankrijk en de Vereenigde Staten. Men weet hoe de Yankees zich +afsloven voor enkele personen. In een land, waar overheidspersonen zich spannen voor het rijtuig eener danseres om het in +zegepraal voort te trekken—in zulk een land alleen kan een stoutmoedige knaap opgang maken. Dat men zijn paarden niet afspande, +was waarschijnlijk omdat hij er geen had, maar overigens regende het bijvalsbetuigingen. Men gunde hem geen oogenblik rust; +de eene deputatie voor, de andere commissie na had hij te ontvangen, en zijn maag kreeg het kwaad tegenover de vele maaltijden +die hem werden aangeboden. Zelfs had zich onder de arme drommels die niets te verliezen hadden een vereeniging gevormd onder +den naam van seleniten, maanmannen, die hun hof aan den gevierden man meenden te maken met te beweren, dat zij de maantaal, +het selenitisch verstonden en het hem wilden leeren. + +</p> +<p>Overigens werd ondersteld dat hij reeds alles aangaande de maan wist. Zoo vroeg men hem ook wat hij dacht van haren invloed +op ziekten. + +</p> +<p>»Gelooven,” zeide hij, »doe ik er niet aan, maar er zijn toch zonderlinge feiten. In 1693 heerschte een epidemie, en den 21<sup>sten</sup> Januari, gedurende een eclips, stierven buitengewoon veel menschen. Baco viel bij elke maaneclips in zwijm, en dat duurde +zoolang als de eclips. Koning Karel VI verloor gedurende het jaar 1399 tot zesmalen het verstand, telkens met Nieuwe of Volle +maan. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e2108" title="Niet in bron">»</span>Er zijn geneesheeren, die de verschijnselen der vallende ziekte afhankelijk achten van den stand der maan. Mead spreekt van +een kind, dat bij Volle maan stuipen kreeg. Er zijn ontelbare waarnemingen van dezen aard aangaande bezwijmingen, kwaadaardige +koortsen, en het slaapwandelen, ten blijke dat de maan een geheimzinnigen <span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87">87</a>]</span>invloed heeft op de ziekten der menschen. Hoe weet ik niet, maar de zaak schijnt buiten twijfel.” + +</p> +<p>Michel Ardan in één woord was de held van den dag. Vooral ook bij de vrouwen. Voor een »goed huwelijk” kon hij aan elken vinger +er een krijgen, ook met het vooruitzicht hem naar de maan te vergezellen. Maar hij had geen plan, zeide hij, dáár de rol van +Adam met een dochter Eva’s te spelen. »Ik ben te bang voor slangen,” voegde hij er bij. + +</p> +<p>Secretaris Maston had in die dagen een aanvechting om de vierde man in het projectiel te zijn. Maar Michel Ardan beduidde +hem, dat hij niet compleet genoeg was om er fatsoenlijk te verschijnen. Wat zouden de maanbewoners wel van de aardbewoners +denken, als zij een zoo verminkt exemplaar onder de oogen kregen? + +</p> +<p>Maston merkte op, dat Michel Ardan, Barbicane en kapitein Nicholl toch ook incompleet zouden zijn, als zij er aan stukken +en brokken aankwamen. + +</p> +<p>»Dat is waar,” werd hem geantwoord, maar wij zullen er wel en goed geconditionneerd aanlanden.” + +</p> +<p>Den 18<sup>den</sup> October werd een proefreis in het klein gedaan, die zonder eenige stoornis afliep. Barbicane wilde volstrekt het zijne hebben +van den invloed, dien de weêrstoot op het oogenblik van het afschieten van een projectiel uitoefende. Hij liet daarom een +mortier van 32 duim (0,75 meter) uit het arsenaal te Pensacola komen. Men stelde het op aan het strand der reede van <span class="corr" id="xd0e2126" title="Bron: Hillisbora">Hillisboro</span>, ten einde de bom in zee te doen vallen. Een hol projectiel werd voor die proef met de meeste zorg ingericht. Maston watertandde +om mee te gaan, maar hij kon niet in de bom. + +</p> +<p>Maar wel konden er een groote kat en een klein eekhoorntje in. Het mortier werd geladen met 300 kilo kruit. De bom er op. +Vuur! + +</p> +<p>Oogenblikkelijk werd een boot afgezonden, om ter plaatse waar de bom nederkwam een duiker af te laten. Deze vond de bom, bond +een touw aan haar ooren en zoo werd ze aan land gebracht. + +</p> +<p>De sluiting werd geopend en de kat sprong er uit, maar van het eekhoorntje was geen spoor te vinden. Na vele gissingen en +redeneeringen kwam men ten laatste tot de gevolgtrekking, dat de kat het beestje denkelijk zou hebben verorberd. + +</p> +<p>Michel Ardan vond daarin een steun voor zijn beweren, dat het goed was voor mondbehoeften te zorgen; Barbicane was van oordeel, +dat het gevaar van een weêrstoot denkbeeldig was. + +</p> +<p>Een paar dagen later ontving Michel Ardan een boodschap van den President der Unie, waarbij hem het eereburgerschap der Vereenigde +Staten van Amerika werd aangeboden. + + +<span class="pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88">88</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e2140" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Eenentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Men maakt zich gereed.</h2> +<p>Zoodra de Columbiad zelve kant en klaar was, wierp zich de belangstelling van het publiek op het projectiel. Barbicane hechtte +niet machtig veel aan de gedaante die het hebben zou, want het doorvloog den dampkring toch in weinige seconden en zweefde +dan in de ledige hemelruimte. Aanvankelijk dus was de kogelvorm gekozen, ten einde het projectiel naar welgevallen zou kunnen +rollen en buitelen. Maar nu er menschen in moesten, werd de vorm gewijzigd. Daarom werden dan ook nieuwe orders gezonden aan +het huis Breadwill en Comp., met last tot onverwijlde uitvoering. Het projectiel werd dan ook naar het gewijzigde plan den +2<sup>den</sup> November gegoten en terstond met den Oosterspoortrein naar Stone’s Hill gezonden. + +</p> +<p>’t Was een prachtig stuk metaal, een meesterstuk van Amerikaansche gietkunst. Het was reeds verbazend, dat een zoo geweldige +hoeveelheid aluminium voor één voorwerp gebruikt was. Het projectiel schitterde in de stralen der zon. Naar de gedaante geleek +het wel een dier torens, die de ridders der middeleeuwen als reusachtige peperbossen op de hoeken hunner kasteelen plaatsten; +slechts werpgeschut en weerhaan ontbraken er aan. + +</p> +<p>Barbicane was hoog met het projectiel ingenomen, maar Michel Ardan had wel wat meer kunst er aan ten koste gelegd willen zien. +Het was, vond hij, uitwendig te glad, te kaal; lofwerk en dergelijke zou, meende hij, gunstiger indruk op de maanbewoners +maken. Maar het was nu eenmaal niet anders, en Barbicane meende ook, dat het vrij wat meer aankwam op de maatregelen tegen +den weêrstoot. Hij vertrouwde dit vraagstuk in het Bosch Skerman opgelost te hebben. Ziehier hoe. + +</p> +<p>Het projectiel moest ter hoogte van 3 voet gevuld worden met een laag water, bestemd tot het dragen van een houten schijf, +als een zuiger sluitende in het projectiel. Op dezen vloer moesten de reizigers zich plaatsen. Het water was door vlakliggende +afschutsels verdeeld, die op het oogenblik van het afgaan van het stuk achtereenvolgens verbroken moesten worden. Aldus zou +elk watervlak, door afvoerbuizen naar het bovengedeelte van het projectiel geleid, den dienst doen eener springveer, en de +schijf, voorzien van zeer <span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89">89</a>]</span>sterke proppen, zou niet kunnen stooten dan na het achtervolgend verbrijzelen der verschillende afschutsels. Zeker zouden +de reizigers nog wel een hevigen weerstoot voelen wanneer het water geheel <span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90">90</a>]</span>was weggeloopen, maar de eerste schok zou toch aanmerkelijk gebroken zijn door een zoo krachtig werkende veer. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p089.jpg" alt="’t Was een prachtig stuk metaal. Bladz. 88." width="489" height="720"><p class="figureHead">’t Was een prachtig stuk metaal. Bladz. <a href="#pb88" class="pageref">88</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>’t Is waar, 3 voet water moest over een oppervlakte van 54 vierk. voet bijna 6000 kilo wegen; maar de gassen in de Columbiad +zouden, volgens Barbicane, dit gewicht gemakkelijk overwinnen, bovendien moest de schok al het water in minder dan een seconde +wegspuiten en het projectiel zou dan terstond zijn normaalgewicht hebben. + +</p> +<p>Dit denkbeeld van den voorzitter der Gun-club werd door de ingenieurs van het huis Breadwill en Comp. uitstekend ten uitvoer +gebracht; wanneer het water eenmaal zijn dienst had bewezen en weggespoten was, konden de reizigers gemakkelijk den onnoodig +geworden toestel wegwerpen. + +</p> +<p>Het projectiel was 9 voet doorsnede buitenwerks op 12 voet hoogte. Ten einde het bepaalde gewicht niet te overschrijden, had +men de dikte der wanden een weinig verminderd en het benedengedeelte versterkt, daar dit al de kracht der ontploffingen moest +weerstaan. + +</p> +<p>De ingang van het gevaarte was bovenaan. Men kon dien hermetisch sluiten door middel van een plaat van aluminium, van binnen +door sterke schroeven vastgezet. De reizigers konden dus naar welgevallen hun gevangenis openen, zoodra zij op de maan zouden +zijn aangeland. + +</p> +<p>Om licht in het projectiel te hebben en te kunnen uitzien, waren in den wand vier dikke glazen lenzen vastgezet, twee op zijde, +een boven en een beneden. De reizigers konden dus onderweg ’t oog wenden naar de Aarde die zij verlieten, naar de Maan, het +doel van den tocht, naar den sterrenhemel om hen heen. Tegen de schokken bij het afgaan waren die lichtvenstertjes voorzien +van stevige platen, die men van den binnenkant kon losschroeven. + +</p> +<p>Ook de inwendige inrichting van het projectiel getuigde van de vindingrijkheid der ingenieurs. + +</p> +<p>Er waren stevig vastgezette bewaarplaatsen van water en levensmiddelen. Vuur en licht konden zij zich verschaffen door middel +van gas, bewaard in een gashouder, onder drukking van verscheiden atmosfeeren. Men behoefde slechts een kraan te openen en +men had voor zes dagen gas. Ruimte hadden zij genoeg; slechts ontoereikend voor den kunstzin van Michel Ardan, die wel een +museum van kunstvoorwerpen zou hebben willen meenemen. + +</p> +<p>Een zeer gewichtig punt was de versche lucht. In de binnenruimte van het projectiel was deze niet toereikend voor ademhaling +van drie menschen gedurende vier dagen. Barbicane zelf, zijn twee reisgenooten en twee honden, die men dacht mede te nemen, +hadden in een etmaal 2400 liter zuurstof noodig. De lucht in het kamertje—want zoo mocht men het wel noemen—moest dus kunnen +<span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91">91</a>]</span>ververscht worden. Hoe? Volgens een eenvoudig middel, dat van Russet en Regnault. + +</p> +<p>Men weet, dat de gewone dampkringslucht bevat 21 deelen zuurstof en 79 deelen stikstof. De ademhaling bestaat daarin, dat +men die vermengde lucht in-, maar alleen de stikstof uitademt. Niet evenwel al de zuurstof wordt door de longen opgenomen, +alleen 5%, waarvoor koolstof in plaats komt, ontstaan door een chemische verbranding der ingeademde zuurstof. In een besloten +ruimte wordt dus in een bepaalden tijd al de zuurstof van lieverlede omgezet in koolstof, en deze is doodelijk. + +</p> +<p>De vraag is dus: 1) de zuurstof aan te vullen, 2) de koolstof te verwijderen. Dit geschiedt het gemakkelijkst door zoogenoemd +chloraat-potasch (<i lang="la">Chlorat. potass.</i>) en brand-potasch (<i lang="la">Potass. caust.</i>) Het eerste heeft de eigenschap van zuurstof vrij te maken; het tweede om in den vorm van dubbel potasch koolzuur (<i lang="la">bicarbonas potassae</i>) de koolstof op te slorpen. Door dus deze beide middelen vereenigd te bezigen brengt men te weeg, dat de lucht geschikt blijft +voor inademing. De proeven daarmede waren door Russet en Regnault genomen, men wist wel niet proefondervindelijk of de theorie +door de practijk werd bevestigd, maar—de wetenschap geeft het aan. + +</p> +<p>Michel Ardan bood zich aan tot de proefneming, maar Maston Stond er op, dat <i>hij</i> daarmede zou worden begunstigd. »Daar ik nu toch niet kan meegaan,” verklaarde hij, »mag ik toch wel een dag of acht in het +projectiel doorbrengen.” + +</p> +<p>Het zou niet heusch zijn geweest, dit den verdienstelijken secretaris te weigeren. ’t Gebeurde dan ook. Voorzien van de beide +genoemde bestanddeelen en van levensmiddelen voor acht dagen, drukte hij den 12den November zijn vrienden de hand, verbood +uitdrukkelijk zijn gevangenis vóór den 20sten te openen en werd hermetisch in het projectiel opgesloten. + +</p> +<p>Hoe het hem in dien tijd ging, kon niemand weten, de wanden waren te dik om iets van hem te hooren. Maar den <span class="corr" id="xd0e2208" title="Bron: 20">20<sup>sten</sup></span> November, met klokslag van 6 uur ’s avonds, werd de aluminiumplaat weggenomen—een juichtoon ging er uit op—Maston stak het +hoofd uit het venster, vervolgens armen en buik, hij was waarlijk dikker geworden. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92">92</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e2214" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Twee-en-twintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De telescoop van het Rotsgebergte.</h2> +<p>Reeds ten vorige jare, den <span class="corr" id="xd0e2221" title="Bron: 20sten">20<sup>sten</sup></span> October, na het sluiten der inschrijvingslijsten, had de voorzitter der Gun-club de sterrenwacht te Cambridge in staat gesteld +tot het vervaardigen van een kijker, sterk genoeg om er een voorwerp van 9 voet doorsnede op de maan mede te kunnen waarnemen. + +</p> +<p>Maar wat zou het zijn, een kijker of een telescoop? + +</p> +<p>Tusschen beide voorwerpen is een groot verschil. Een kijker is de buis die aan de eene zijde een bol geslepen glas heeft, +het objectief, en aan de andere, naar het oog, een kleiner glas, het oculair. + +</p> +<p>De lichtstralen vallen van het voorwerp der waarneming in het objectief, worden er gebroken en vertoonen in het brandpunt, +in de buis, een omgekeerd beeld, dat door het oculair, als vergrootglas werkende, wordt waargenomen. + +</p> +<p>De telescoop is anders ingericht. Aan de naar het voorwerp gekeerde zijde is hij open. De van het <span class="corr" id="xd0e2234" title="Bron: voorwerpkomende">voorwerp komende</span> lichtstralen vallen op een hollen spiegel in de buis. Zij worden weerkaatst naar een kleineren spiegel, in welken zij door +het oculair kunnen worden waargenomen. Bij den Gregoriaanschen telescoop heeft een der groote spiegels een opening in het +midden waardoor het oculair gemeenschap heeft met den kleinen spiegel; bij den Newtoniaanschen bevindt zich het kijkertje +met het oculair op zijde nabij den kleinen spiegel, en in de allergrootste telescopen, zooals de reusachtige van Herschel +en lord Rosse, plaatst zich de waarnemer op een stellage aan den mond van den telescoop, waar hij in de buis kan zien. + +</p> +<p>De eerstbeschreven kijkers zijn dus refractors (die door de straalbreking werken) de eigenlijke telescopen reflectors (die +door terugkaatsing der lichtstralen werken). Beiden zijn, als men groote werktuigen verlangt, zeer moeilijk te vervaardigen. +De moeilijkheid ligt daarin, dat de objectieven, hetzij lensglazen of spiegels, uiterst moeilijk gegoten en geslepen kunnen +worden. Groote telescopen, hetzij dan refractors of spiegeltelescopen, zijn zeer kostbaar, zooals b.v. het groote instrument +op den Pulkowa in Rusland met een doorsnede van 38 centim., dat op de sterrenwacht te Cambridge in Amerika met een van 48 +centim., en vooral dat te Bircastle op last van lord Rosse vervaardigd, met een doorsnede van 193 <span class="corr" id="xd0e2239" title="Bron: cent.">centim.</span>; <span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93">93</a>]</span>de buis heeft een lengte van 48 v. en is geplaatst tusschen zwaar muurwerk met toestellen tot verschuiving van het instrument, +dat 10.000 kilo weegt. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p093.jpg" alt="»Hij was waarlijk dikker geworden!” Bladz. 91." width="488" height="720"><p class="figureHead">»Hij was waarlijk dikker geworden!” Bladz. <a href="#pb91" class="pageref">91</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94">94</a>]</span></p> +<p>Maar bij al deze reusachtige afmetingen is de vergrooting toch niet meer dan een 6000-malige, en deze laat slechts die voorwerpen +waarnemen, welke 60 voet doorsnede hebben, kleinere zouden bijzonder kenbaar moeten zijn. + +</p> +<p>Om een projectiel van 9 voet hoogte en 15 voet dikte op de maan kenbaar te maken, zou een 48,000<span class="corr" id="xd0e2257" title="Bron: ">-</span>malige vergrooting vereischt worden, en ’t was de vraag hoe die te bereiken. Op geld kwam het niet aan. Het gold alleen het +overwinnen van technische moeilijkheden. + +</p> +<p>De eerste vraag was een kijker of een spiegeltelescoop? Een kijker had veel voor. Bij gelijkheid van doorsnede leveren zij +aanzienlijker vergrootingen, daar de lichtstralen minder verliezen bij hun doorgang in de glaslens dan bij de opslorping door +den spiegel. Maar de dikte eener glaslens heeft haar grenzen, zijn deze eenmaal overschreden, dan laat zij geen lichtstralen +meer door. Bovendien duurt het soms jaren eer zulk een groote lens geheel geslepen is. + +</p> +<p>Hoewel dus een kijker de voorwerpen meer verlicht vertoont, en dit is voor maan-waarnemingen onwaardeerbaar, daar zij enkel +een teruggekaatst licht bezit, ging men toch over tot den telescoop, die sterker vergrootingen toelaat. Doch daar vele lichtstralen +worden opgeslorpt door den dampkring, besloot de Gun-club het instrument op een der hoogste bergen van de Unie op te stellen, +ten einde zooveel te minder luchtlagen in het nadeel te hebben. + +</p> +<p>Daar nu voor een aanzienlijke vergrooting een groote spiegel vereischt wordt, moest men zelfs den telescoop van Lord Rosse +ver overtreffen, en van zulke groote spiegels is het gieten uiterst bezwarend. + +</p> +<p>Gelukkig had eenige jaren vroeger de geleerde Leon Foucault uitgevonden, de metalen spiegels door glazen te vervangen, die +met een zilveren plaatje als met een dunne huid bedekt worden. Men heeft dus slechts een glazen schijf van de verlangde grootte +te gieten en die vervolgens met een laag zilver te bedekken. + +</p> +<p>Bovendien volgde men voor het waarnemen de handelwijze, door Herschel bij zijn 40-voetigen telescoop gevolgd en hierboven +al vermeld. De waarnemer staat aan den mond van den telescoop en ziet van daar, gewapend met het vergrootende glas, het oculair, +in de buis neder. De kleine spiegel is dus onnoodig: men heeft slechts één terugkaatsing in plaats van twee, en derhalve veel +minder lichtverzwakking. + +</p> +<p>Nadat tot een en ander was besloten ving de arbeid aan. Volgens de berekeningen van de sterrenwacht te Cambridge moest de +buis van den telescoop een lengte hebben van 280 voet, de spiegel een middellijn van 16 voet. Hoe reusachtig zulk een instrument +ook zijn mocht, kon het toch niet halen bij dat, door den <span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95">95</a>]</span>sterrenkundige Hook voor eenige jaren voorgesteld en dat 10,000 voet—3 kilometer—lang zou zijn geweest. + +</p> +<p>En waar nu den telescoop geplaatst? + +</p> +<p>Op een hoogen berg, maar die zijn er niet veel in de Vereenigde Staten. Men heeft er slechts twee bergketenen die den naam +verdienen; een aan beide zijden van den <span class="corr" id="xd0e2278" title="Bron: Missisippi">Mississippi</span>, dien de Amerikanen den koning der rivieren zouden noemen, zoo zij niet zulk een diepen afkeer hadden van het koningschap. +Aan de oostzijde van dien reuzenstroom heeft men het <span class="corr" id="xd0e2281" title="Bron: Apachische">Appalachische</span> gebergte, westelijk het rotsgebergte, een keten van onmetelijke lengte, die bij de straat van Magelhaen aanvangt, zich door +geheel Amerika slingert en eerst in de nabijheid der noordpool eindigt. Daar men den telescoop evenals de Columbiad binnen +de grenzen der Vereenigde Staten wenschte te houden, moest men zich wel bij het Rotsgebergte bepalen en koos men de Long’s +piek in den staat Missouri. + +</p> +<p>Geen pen is in staat de moeilijkheden te beschrijven, waarmede de Amerikaansche ingenieurs te worstelen hadden, maar geen +ook om hun moed en schranderheid te roemen. Zij moesten geweldige steenen naar boven werken, en zware stukken smeedijzer vervoeren, +de reusachtige buis stutten, en wat al meer! Dat alles—de spiegel alleen woog bijna 15,000 kilo—moest meer dan 10,000 voet +hoog worden gebracht boven de grenzen van de eeuwige sneeuw, nadat men eerst lager dan het gebergte, ijzige vlakten en ondoordringbare +bosschen had ontmoet, en dat in een woeste, onherbergzame streek, waar niets voorhanden was en elke voetstap op bezwaren stuitte. + +</p> +<p>Al deze moeilijkheden werden nochtans overwonnen en in de laatste dagen van September schitterden de hemellichamen in de buis +van 280 voet lengte, die in weerwil van haar verbazingwekkende zwaarte met de grootste gemakkelijkheid werd heen en weer bewogen +door <span class="corr" id="xd0e2288" title="Niet in bron">een </span>mechanisme, even schrander bedacht als juist vervaardigd. + +</p> +<p>Het gevaarte had meer dan 400,000 dollar gekost. De eerste maal dat het naar de maan werd gericht, waren de waarnemers onbegrijpelijk +zonderling te moede. Wat zou men vinden in die wereld, die zich voor hun blikken ontsloot? Volken, maandieren, steden, meren +en oceanen? Neen, niets dan wat de wetenschap reeds kende van de vulkanische woestijnen, die de naar ons toegekeerde maanschijf +bevat. + +</p> +<p>Daar stond de vervaarlijke telescoop, maar hij stond er niet nutteloos, ook eer de Gun-club er zich van bediende. Groote diensten +bewees het instrument aan de sterrenkunde. De diepten van den sterrenhemel werden er mede doorvorscht tot aan de uiterste +grenzen, en de schijnbare middellijn van een groote menigte sterren <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96">96</a>]</span>kon nauwkeurig worden uitgemeten. Clarke ontbond het kreeftvormig nevelvlekje in den Stier, hetgeen met den telescoop van +lord Rosse nimmer gelukt was. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2297" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Drieëntwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Laatste bestellingen.</h2> +<p>Men schreef 22 November. Tien dagen later moest de Columbiad worden afgeschoten. Nog éen werk schoot er over, maar een moeilijk, +gevaarlijk werk, dat ontelbare voorzorgen eischte en waarvan mislukking de derde weddenschap van kapitein Nicholl was. De +Columbiad moest met 200,000 kilo schietkatoen geladen worden. Nicholl dacht, en misschien niet zonder grond, dat een zoo geweldige +hoeveelheid van die licht ontvlambare stof niet kon worden verwerkt zonder ongelukken, en in ieder geval de drukking van het +projectiel een ontploffing zou moeten veroorzaken. + +</p> +<p>Het gevaar werd nog vergroot door de zorgeloosheid der Amerikanen, die gedurende den oorlog hun bommen stonden te laden met +een brandende sigaar in den mond. Maar de geestkracht van Barbicane voorkwam dergelijke roekeloosheden, waarmee anders Michel +Ardan doodeenvoudig zou zijn voorgegaan. + +</p> +<p>Uit voorzichtigheid liet Barbicane de geheele lading niet in den omtrek van Stone’s Hill opslaan. Hij liet ze bij pakken komen +in zorgvuldig gesloten kisten. Het schietkatoen was verdeeld in pakken van 250 kilo, zoodat er 800 groote kardoezen waren, +door de bekwaamste vuurwerkmakers van Pensacola vervaardigd. Elke kist bevatte er 10; de eene kist werd na de andere over +den Tampa-Town-spoorweg verzonden; door dezen maatregel waren nooit meer dan 2500 kilo schietkatoen tegelijk op het terrein. +Elke kist werd terstond na aankomst gelost door werklieden met bloote voeten en elke kardoes voorzichtig naar den mond van +de Columbiad vervoerd, waar men haar door middel van kranen, door menschenkracht bewogen, naar den bodem der buis afliet. +Alle stoommachines waren verwijderd en een uur in den omtrek alle vuren uitgedoofd. Men had reeds moeite genoeg het schietkatoen +te beveiligen <span class="pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97">97</a>]</span>tegen de zonnewarmte, zelfs in November. Ook arbeidde men bij voorkeur des nachts, bij een kunstlicht vervaardigd met de toestellen +van Ruhmkorff. In de Columbiad werden de kardoezen zeer <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98">98</a>]</span>regelmatig gerangschikt, terwijl er een metaaldraad door liep, die de electrische vonk overal tegelijk moest verspreiden. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p097.jpg" alt="»Daar stond de vervaarlijke telescoop.” (Bladz. 95.)" width="492" height="720"><p class="figureHead">»Daar stond de vervaarlijke telescoop.” (Bladz. <a href="#pb95" class="pageref">95</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Door middel eener electrische batterij moest de lading worden ontstoken. Al de draden, omwonden met een niet-geleidende zelfstandigheid, +vereenigden zich op één punt en liepen voorts wel een uur ver naar een sterke batterij van Bunsen, bij welke men slechts met +den duim op een knop had te drukken om den stroom onmiddellijk te herstellen en de 200.000 kilo schietkatoen te doen ontploffen, +’t Spreekt van zelf, dat de batterij eerst op het laatste oogenblik moest in werking komen. + +</p> +<p>Den 28<sup>sten</sup> November waren de 800 kardoezen op den bodem der Columbiad geplaatst, maar niet zonder duizend zorgen en kwellingen van Barbicane, +die niet wist hoe hij de volksmenigte op een afstand zou houden, en dat terwijl men toch niet naliet met pijpen en sigaren +te komen staan kijken naar het verwerken der kardoezen. + +</p> +<p>Eindelijk had het stuk zijn lading binnen. Er schoot niets meer over dan het projectiel in den reusachtigen koker te laten +zakken en op de dikke laag schietkatoen te plaatsen. + +</p> +<p>Maar vooraf moest het noodige in het verblijf der reizigers worden geplaatst. Als Michel Ardan zijn zin had kunnen krijgen, +zou hij er een onafzienbare menigte nuttelooze vodden in hebben geladen. + +</p> +<p>Maar Barbicane was wijzer en alleen wat noodig en nuttig was mocht worden meegenomen, ’t Is niet noodig alles optenoemen; +barometers, thermometers, kijkers, maankaarten, zagen, houweelen en andere gereedschappen, 3 buksen en 3 karabijnen, kruit +en lood in de ruimte; want Michel Ardan was van oordeel dat men niet weten kon met wie men in aanraking zou komen, ’t zij +menschen of beesten! + +</p> +<p>Michel Ardan had een zeker aantal dieren willen medenemen, niet juist een paar van ieder, want hij vond niet noodig, tijgers, +slangen, krokodillen en dergelijke monsters op de maan over te planten. + +</p> +<p>»Dat niet,” sprak hij tot Barbicane, »maar ’t zou toch wel goed zijn, eenige huisdieren, rundvee, ezels en paarden mede te +nemen. Wie weet, hoeveel dienst wij er van hebben zouden?” + +</p> +<p>»Gij hebt gelijk, mijn waarde,” antwoordde de voorzitter der Gun-club, »maar ons projectiel is geen arke Noachs. Het is er +niet groot genoeg voor en ook niet voor bestemd. Wij blijven dus binnen de grenzen van het mogelijke.” + +</p> +<p>Eindelijk werd besloten, dat men zich zou bepalen tot twee honden, een vervaarlijk grooten en sterken Newfoundlander, benevens +een teef, als uitmuntende jachthonden. Voorts eenige doozen met de nuttigste zaden, bij welke Michel Ardan eenige zakken <span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99">99</a>]</span>aarde had willen voegen, om er in te zaaien. Van het medenemen van een dozijn zorgvuldig ingepakte heesters was hij niet af +te brengen geweest. + +</p> +<p>Wat de levensmiddelen aangaat, dat sprak van zelf! Men moest er op bedacht zijn, dat men een dor en <span class="corr" id="xd0e2345" title="Bron: onvruchbaar">onvruchtbaar</span> gedeelte der maan kon aantreffen. Barbicane nam proviand mede voor een jaar. Doch vleesch en groenten waren door middel van +sterke waterpersen tot den kleinstmogelijken omvang saamgeperst; er was niet veel verscheidenheid van gerechten, maar op zulk +een tocht kwam ook geen kieskeurigheid te pas. Van brandewijn had men een paar honderd liter, water voor twee maanden, en +dit was zeer ruim, want niemand twijfelde na de laatste ondernemingen der sterrenkundigen, of er is wel water op de maan. +Zelfs ook levensmiddelen dacht men er te zullen aantreffen. Michel Ardan hield er zich van verzekerd. Had hij er aan getwijfeld, +hij zou niet besloten hebben te vertrekken. + +</p> +<p>»Bovendien,” zei hij eens tot zijn reismakkers, »we zullen niet geheel van onze vrienden op de Aarde afgesloten zijn en zij +zullen wel zorgen ons niet te vergeten.” + +</p> +<p>»Zeker niet,” verzekerde Maston. + +</p> +<p>»Hoe meent gij dat?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Doodeenvoudig,” antwoordde Ardan, »zal de Columbiad daar niet altijd blijven? Welnu, telkenmale als de maan er een gunstigen +stand toe heeft, dat is te zeggen, ééns in het jaar, kan men ons immers bommen met levensmiddelen toezenden, die wij dus op +een vasten dag kunnen afwachten.” + +</p> +<p>»Bravo!” juichte Maston. + +</p> +<p>»Daarentegen zullen wij ook wel een middel vinden om u van ons te doen hooren,” merkte Michel Ardan aan. + +</p> +<p>De laatste benoodigdheden werden ingeladen en Michel Ardan rangschikte alles met voorbeeldigen ijver. Het water werd in de +holten geladen, het gas in den houder. De beide potasch-soorten in een hoeveelheid dat zij het twee maanden konden uithouden. + +</p> +<p>Het projectiel werd naar den top van Stone’s Hill gebracht. Sterke kranen hielden het hangende boven het stuk. + +</p> +<p>Een ontzettend oogenblik! Als éen ketting brak, stortte het gevaarte op het schietkatoen en een vreeslijke ontploffing zou +volgen. + +</p> +<p>Dat gebeurde gelukkig niet. Eenige uren later was het projectiel onmerkbaar zacht op het katoenen kussen gezakt. + +</p> +<p>»Verloren!” zei kapitein Nicholl, terwijl hij den voorzitter Barbicane 3000 dollar overhandigde. + +</p> +<p>Barbicane wilde dat geld niet uit de handen van een reisgenoot ontvangen, maar Nicholl stond er op, aan al zijn verplichtingen +te voldoen, alvorens hij de aarde verliet. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100">100</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e2373" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vierentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Vuur!!!</h2> +<p>De 1<sup>ste</sup> December was aangebroken. Een gewichtige dag, want ging het stuk dien avond niet af, en wel te 10 u. 46 min. 40 sec, dan +zouden ruim 18 jaren verloopen eer de maan denzelfden stand had, tegelijk in haar naaste punt en in het toppunt. + +</p> +<p>Het was heerlijk weder, en schoon de winter voor de deur stond, verlichtte de heldere zon de Aarde, die eerlang zou worden +verlaten door drie harer bewoners. + +</p> +<p>Reeds in den vroegen morgen bedekte een onafzienbare menigte den geheelen omtrek. Ieder kwartier bracht de spoortrein andere +nieuwsgierigen; ja men meent, dat op dien merkwaardigen dag 9 millioen toeschouwers den grond van Florida betraden. + +</p> +<p>Reeds sedert een maand waren zij bij duizenden toegestroomd; zij kampeerden rondom Stone’s Hill en legden er de grondslagen +van een stad, later Ardan Town genaamd. Allerlei natiën waren er vertegenwoordigd, allerlei talen werden er gesproken, allerlei +kleederdrachten gezien. ’t Waren mannen, vrouwen en kinderen, rijken en armen, in juweelen en lompen, millionnairs en bedelaars. +Van alles werd er gegeten en gedronken; menigeen was blijde de maag te kunnen vullen met wat maar eenigszins eetbaar was. +Aan kieskeurigheid viel niet te denken. + +</p> +<p>Het was avond geworden, het sloeg zeven uur. De maan rees statig boven de kimmen. Zij was er prompt op haar tijd. Millioenen +jubelkreten begroetten haar. + +</p> +<p>Daar verschenen de drie koene reizigers. Een nieuw gejubel, zoodat hooren en zien verging. Als door een electrischen stroom +ontstoken, hieven de ontelbare scharen tegelijk het Amerikaansche volkslied aan. + +</p> +<p>Een commissie uit de Gun-club, benevens commissiën uit de Europeesche sterrenwachten begeleidden deze helden van den dag. +Barbicane gaf bedaard en koel zijn laatste bevelen. Nicholl stapte met afgemeten tred, de lippen gesloten, de handen op den +rug gekruist. Michel Ardan in reiskleederen, met lederen laarspijpen, een reistaschje op zijde, een sigaar in den mond, maakte +zich met de ellebogen door de volksmenigte baan. + +</p> +<p>Het werd tien uur. Het oogenblik van instappen was daar. Eenige minuten waren noodig om in het stuk af te dalen, de sluitplaat +vast te schroeven, de stellingen weg te nemen. + +</p> +<p>Barbicane had zijn chronometers op 1/10 seconde gelijk gezet met dien van den ingenieur Murchison, die de electrische vonk +zou <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101">101</a>]</span>ontsteken, zoodat de reizigers het juiste oogenblik konden nagaan waarop zij in de lucht zou worden geschoten. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p101.jpg" alt="Michel Ardan rangschikte alles. Bladz. 99." width="488" height="715"><p class="figureHead">Michel Ardan rangschikte alles. Bladz. <a href="#pb99" class="pageref">99</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Het oogenblik des afscheids was daar. Het was een treffend tooneel. <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102">102</a>]</span>Zelfs Michel Ardan was, in weerwil zijner koortsachtige vroolijkheid diep ontroerd. Maston pinkte van onder zijn uitgedroogde +oogleden een oude traan weg, zeker voor deze gelegenheid bewaard. Ze viel op het hoofd van zijn waarden voorzitter. + +</p> +<p>»Als ik eens meêging, het is nog tijd!” + +</p> +<p>»<span class="corr" id="xd0e2417" title="Bron: Onmogellijk">Onmogelijk</span>, mijn oude Maston!” zei Barbicane. + +</p> +<p>Eenige minuten later waren de drie mannen binnen het projectiel. Zij hadden de sluitplaat aangeschroefd, en de mond van de +Columbiad wendde zich vrij en onbelemmerd naar den hemel. + +</p> +<p>Nicholl, Barbicane en Michel Ardan waren voor goed in hun metalen gevangenis ingekerkerd. + +</p> +<p>Wie schildert de ontzettende ontroering, die toen door de verzamelde scharen voer? + +</p> +<p>De maan gleed statig aan den donkeren hemel. Zij stond in het sterrenbeeld de Tweelingen en was gevorderd tot halverwege den +horizon en het zenith. Zij werd begluurd, gelijk het wild door den jager, eer hij losbrandt. + +</p> +<p>Een sombere stilte woog als lood op dit geheele tooneel. Men durfde nauwelijks ademhalen. Alle blikken zochten den mond van +de Columbiad. + +</p> +<p>Murchison had geen oog van zijn chronometer af. Nog 40 seconden—elke seconde duurde een eeuw. + +</p> +<p>Na 23 seconden verhieven zich kreten. + +</p> +<p>»Vijfendertig, zesendertig, zevenendertig, achtendertig, negenendertig, veertig! Vuur!!!<span class="corr" id="xd0e2436" title="Niet in bron">”</span> + +</p> +<p>Murchison drukte op den knop, de vonk vloog door de lading. + +</p> +<p>Een vreeselijke slag, donderde in de atmosfeer—geen menschelijke taal is in staat het uit te drukken. Een allerverschrikkelijkste +vuurgloed deed den grond sidderen, als braakte een vulkaan zijn vlammen uit. De aarde werd opgeheven; slechts aan weinigen +gelukte het, in dat oogenblik van schrik het projectiel glorierijk tusschen vlammen en damp opwaarts te zien snellen. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2443" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vijfentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Teleurstelling.</h2> +<p>In het oogenblik toen de vlam van het ontplofte schietkatoen als een onmetelijke pluim ten hemel steeg, werd in geheel Florida +voor een onberekenbaar kort oogenblik de nacht in helderen dag veranderd. Zelfs in den Atlantischen oceaan werd het lichtverschijnsel +<span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103">103</a>]</span>waargenomen en in meer dan éen scheepsjournaal aangeteekend. + +</p> +<p>Het afgaan van de Columbiad werd vergezeld door een wezenlijke aardbeving. Florida schudde tot in zijn ingewanden. Het gas +van het schietkatoen, door de hitte uitgezet, verdrong met onvergelijkbaar geweld de luchtlagen, en deze kunstmatige orkaan, +honderdmaal sneller dan de natuurlijke, vloog als een hoos door het luchtruim. + +</p> +<p>Niemand bleef op zijn beenen: mannen, vrouwen, kinderen werden neergeworpen als koren door den storm. Velen werden gewond; +Maston, die de onvoorzichtigheid had gehad te dicht bij te komen, werd opgenomen en verscheiden meters achteruit geworpen; +hij draaide als een kogel boven de hoofden zijner medeburgers. Ruim 300.000 personen werden op een oogenblik doof. + +</p> +<p>De luchtpersing wierp tenten en loodsen omver, ontwortelde boomen, ja vernielde te Tampa-Town een honderdtal huizen, benevens +de St. Maria-kerk en de nieuwgebouwde beurs. Onderscheidene schepen werden tegen elkander geslagen; van een tiental aan de +havenkade vastgemeerde werden de kettingen als katoendraden doorgebroken. + +</p> +<p>Tot zelfs buiten de grenzen der Vereenigde Staten liet de schok zich voelen. Diep in den Atlantischen oceaan werd hij door +westenwinden merkbaar. Een onverwacht noodweer teisterde het eskader van den admiraal Fitz-Roy; onderscheidene schepen werden +er door aangegrepen, zonder tijd te hebben zich te bergen; zij sloegen om, onder anderen de <i>Childe Harold</i> van Liverpool, welk ongeluk aanleiding gaf tot zeer ernstige vertoogen van de zijde van Engeland. + +</p> +<p>Zelfs zegt men—maar hiervoor is geen andere waarborg dan het verhaal van eenige inlanders—dat aan de westkust van Afrika een +half uur na het schot een dof geluid als van onder de zee zou gehoord zijn. + +</p> +<p>Doch wij keeren naar Florida terug. Na het eerste oogenblik van ontsteltenis verhief zich uit aller mond, ook te midden van +het klagen en kermen der gekwetsten, de juichtoon: »Leve Ardan! Leve Barbicane! Leve Nicholl!” Ontelbaren staken den neus +in de lucht en zetten kijker of lorgnet voor het oog, om het projectiel na te staren. Maar vruchteloos. Men kon er niets van +zien en vergenoegde zich met de telegrammen van Long’s piek af te wachten. De directeur der sterrenwacht te Cambridge was +op zijn post in het Rotsgebergte, en aan dien bekwamen en ervaren sterrenkundige waren de waarnemingen toevertrouwd. + +</p> +<p>Maar het publiek werd zwaar beproefd door iets dat niet voorzien, en toch gemakkelijk te begrijpen was. + +</p> +<p>Het weder, tot dusver zoo schoon, veranderde plotseling; de lucht werd geheel en al bewolkt. Het kon ook wel niet anders na +<span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104">104</a>]</span>de geweldige verplaatsing der luchtlagen tengevolge van het ontploffen van 200,000 kilo schietkatoen. Heeft men, tengevolge +van de luchtpersing, na zware veld- of zeeslagen meermalen het weder zien veranderen, dan was na een zoo verschrikkelijken +schok wel niets anders te verwachten. + +</p> +<p>Den volgenden dag—een ondoordringbaar dikke nevel tusschen den hemel en de aarde; en ongelukkigerwijze hing dit gordijn ook +boven het Rotsgebergte. Uit allerlei oorden regende het klachten. Maar de natuur stoorde er zich niet aan; nu—hadden de menschen +den dampkring in de war gebracht, dan moesten zij het nu zelven bezuren. + +</p> +<p>Dien geheelen eersten dag trachtte iedereen door het grauwe wolkenkleed heen te boren, maar vruchteloos! En al was de lucht +helder geworden, dan nog zou het projectiel niet te zien zijn geweest, want tengevolge van de aswenteling der aarde stond +het boven de hoofden der tegenvoeters. + +</p> +<p>Het werd nacht, maar de maan vertoonde zich even weinig aan den hemel als de zon het overdag had gedaan, zoodat alle waarneming +onmogelijk was. Hetzelfde was, blijkens telegram, ook op Long’s piek het geval. + +</p> +<p>Indien intusschen de proef geslaagd was, moesten de reizigers, op 1 December ’s avonds te 10 u. 46 min. 40 sec. weggeschoten, +den 4<sup>den</sup> te middernacht op de maan landen. Tot dat tijdstip moest men geduld oefenen, terwijl het ook zeer moeielijk zou zijn een +betrekkelijk zoo klein voorwerp waar te nemen, zoolang het onderweg was. + +</p> +<p>Den 4<sup>den</sup> December kon de kans bestaan des avonds van 8 tot 12 uur het projectiel te volgen, daar het zich toen als een zwart vlekje +op de heldere maanschijf moest vertoonen. Maar de lucht bleef onverbiddelijk bewolkt, zoodat het publiek in woede geraakte +en de maan allerlei scheldwoorden toesnauwde. + +</p> +<p>Maston was wanhopig; hij besloot naar Long’s piek te reizen om zelf te zien. Hij twijfelde niet of zijn vrienden hadden het +doel hunner reis bereikt. Trouwens men had niet gehoord dat het projectiel ergens op aarde was neergekomen, en Maston dacht +er niet eens aan, dat het gemakkelijk in den oceaan kon gevallen zijn, die toch den aardbol voor ¾ bedekt. + +</p> +<p>Den 5<sup>den</sup>, hetzelfde weder. De groote telescopen der Oude wereld, die van Herschel, Rosse, Foucault, waren op de maan gericht, daar +het weder in Europa allergunstigst was. Maar de werktuigen waren te zwak voor eenige afdoende waarneming. + +</p> +<p>Den 6<sup>den</sup>, hetzelfde weder. Sint Nicolaas bracht wel lekkers voor de kinderen, maar geen helder weer voor de groote menschen. Men begon +te vragen of niets aan het weder zou kunnen gedaan worden. + +</p> +<p>Den 7<sup>den</sup> eenige hoop, maar ’t duurde niet lang: toen de avond viel, dikke, dikke, dikke lucht. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p105.jpg" alt="»Vuur!!!” Bladz. 102." width="484" height="720"><p class="figureHead">»Vuur!!!” Bladz. <a href="#pb102" class="pageref">102</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>’t Werd erg. Den 11<sup>den</sup> ’s morgens 9 u. 11 min. was het Laatste <span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105">105</a>]</span>kwartier. Dan werd de stand der maan van dien aard, dat geen helder weder meer helpen zou. Zij zou hoe langer zoo meer afnemen +en ten laatste Nieuw worden; zij zou tegelijk met de zon <span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106">106</a>]</span>op- en ondergaan, maar de stralen van deze moesten beletten, iets van de maanschijf te zien. Er zat dus niets anders op dan +te wachten tot 3 Januari, 44 min. na den middag, om bij Volle maan de waarnemingen te hervatten. + +</p> +<p>De dagbladen maakten er zich zoo goed mogelijk af en vermaanden het publiek tot engelengeduld. + +</p> +<p>Den 8<sup>sten</sup>, geen verandering in den toestand. + +</p> +<p>Den 9<sup>den</sup> geen verandering. Algemeen gemor. + +</p> +<p>Den 10<sup>den</sup> geen verandering, dan alleen in het hoofd van den secretaris Maston, daar de brave man op het punt scheen het verstand te +verliezen, dat hij onder zijn kunstschedel van getah-pertja nog altijd had behouden. + +</p> +<p>Den 11<sup>den</sup> zwaar onweder, gevolgd door heldere lucht in den avond. Er kwam.... + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2545" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zesentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een nieuwe ster.</h2> +<p>In den nacht vloog, met de snelheid van een bliksemstraal, door middel van al de telegraafdraden der Aarde, het navolgend +bericht van de sterrenwacht op het Rotsgebergte. + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p class="alignright"><span class="letterspaced">Long’s Piek 12 December.</span> + + +</p> +<p><i>Aan de Sterrenwacht te Cambridge</i>. + + +</p> +<p>»Het projectiel, afgeschoten door de Columbiad op Stone’s Hill, is den 12<sup>den</sup> December, ’s avonds te 8 uur 47 min. gezien bij het laatste kwartier der maan. + +</p> +<p>»Het projectiel heeft de maan niet bereikt; het is er nabij gekomen, nabij genoeg om onder de aantrekkingskracht der maan +te geraken. + +</p> +<p>»De rechtlijnige beweging is veranderd in een kringvormige, <span class="pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107">107</a>]</span>zoodat het projectiel een elliptische baan om de Maan beschrijft en een wachter is geworden van den wachter der Aarde. + +</p> +<p>»De elementen van dit nieuwe hemellichaam kunnen nog niet worden opgegeven. Men kent noch zijn snelheid in de loopbaan, noch +die van de aswenteling. De afstand van de oppervlakte der Maan kan voorloopig op 4,500 mijlen worden geschat. + +</p> +<p>»Twee onderstellingen kunnen zich voordoen en een verandering in den staat van zaken veroorzaken: + +</p> +<p>»òf, de aantrekking der Maan zal de omwentelingssnelheid overwinnen, zoodat het projectiel toch op de Maan nederkomt. + +</p> +<p>»òf, het projectiel zal tot aan het einde der eeuwen rondom de Maan blijven zweven. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e2581" title="Niet in bron">»</span>De waarnemingen zullen dit eenmaal uitwijzen, maar tot hiertoe heeft de onderneming der Gun-club niets uitgewerkt dan ons +zonnestelsel met een nieuw hemellichaam ter verrijken. + + +</p> +<p><span class="smallcaps">J. Belfast</span>.” +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Tal van vragen vloeiden voort uit dit onverwacht bericht; tal van geheimen werden aan de wetenschap ter ontraadseling voorgelegd. +Zoo zou dan, dank zij den moed en de zelfopoffering van drie mannen, deze onderneming: een projectiel naar de maan af te schieten,—en +hoe weinig beteekende dat!—tot onberekenbare gevolgen leiden. De reizigers, in den nieuwen wachter opgesloten, mochten dan +hun doel niet bereikt hebben,—zij draaiden om de nachtvorstin, zoodat deze haar verborgenheden voor ’t eerst aan aardbewoners +zou onthullen. De namen van Nicholl, Barbicane en Michel Ardan zouden dus voor altijd beroemd worden in de jaarboeken der +sterrenkunde; want terwijl deze waaghalzen den kring der menschelijke kundigheden hadden willen verwijden, waren zij zelven +in een kring van sterrenkundige beweging verplaatst. + +</p> +<p>Hoe het zij, het bericht van den directeur Belfast bracht door de geheele beschaafde wereld een indruk teweeg van verbazing +en schrik. Zou men die moedige mannen te hulp kunnen komen? Neen voorzeker, want zij hadden zich begeven buiten de grenzen, +aan wezens der Aarde gesteld. Luchtverversching hadden zij voor twee maanden, levensmiddelen voor een jaar. Maar dan?... De +ongevoeligste harten klopten angstig bij deze vraag. + +</p> +<p>Eén man was er, die de zaak niet als hopeloos beschouwde—de secretaris Maston. + +</p> +<p>Hij verloor hen niet uit het oog. Hij verliet den kijker der Gun-club niet. Zoodra de Maan boven de kimmen kwam, was hij op +zijn post, onophoudelijk turende naar de zilveren schijf, op of nabij welke hij het voorwerp hoopte te zien, dat zijn drie +vrienden bevatte, en tot ieder, die het hooren wilde, uitte hij de hoop, dat <span class="pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108">108</a>]</span>de tijd eerlang zou aanbreken, waarop hij en zij elkander tijding konden toezenden. »Wetenschap en Kunst staat hun,” zei hij, +»ten dienste, en daarmede kan men doen wat men wil. Gij zult eens zien hoe zij er zich uitredden.” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2599" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zevenentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Goede reis.</h2> +<p>Met klokslag van tienen waren Barbicane, Michel Ardan en Nicholl in het projectiel gegaan; te 10 u. 46 min. 40 sec. zou de +Columbiad worden afgeschoten; zij hadden bijgevolg 46 min. 40 sec. op het schietkatoenen kussen door te brengen. Van de buitenwereld +waren zij afgesloten zoodra Nicholl de aluminium-plaat die op de opening paste, had vastgeschroefd. Het was stikdonker in +hun verblijf. + +</p> +<p>»Nu moeten wij doen alsof wij thuis zijn,” meende Michel Ardan. »Laat dat maar aan mij over, ik weet wel hoe. Eerst wat licht! +Voor den drommel, het gas is niet voor de mollen uitgevonden!” + +</p> +<p>Hij streek een lucifer tegen de zool zijner laars en bracht het vlammetje tegen den gasbek, gemeenschap hebbende met koolwaterstof, +dat onder hooge drukking in dier voege was opgesloten, dat voor 144 uren, zes etmalen, vuur en licht voorhanden was. + +</p> +<p>Bij het gaslicht kon men zien hoe keurig het vertrekje er uitzag, de wand met zijde bekleed, met divans in het rond, alles +net gerangschikt: wapenen, instrumenten, gereedschappen. Al het mogelijke was gedaan om de vermetele onderneming te doen slagen. +Michel Ardan betuigde zeer tevreden te zijn. + +</p> +<p>»’t Is een gevangenis,” zei hij, »maar een reizende, en als ik den neus buiten het raam kon steken, zou ik er wel voor honderd +jaar huur aan willen hebben. Ge lacht, Barbicane? Waar denkt ge aan? Dat dit kamertje uw graf wel zou kunnen zijn? Is het +er niet mooi genoeg voor?” + +</p> +<p>Terwijl Michel Ardan aldus babbelde, hadden de anderen ook nog het een en ander te doen. + +</p> +<p>De chronometer van Nicholl wees tien uur twintig, toen de reizigers goed en wel binnen waren. + +<span class="pagenum">[<a id="pb109" href="#pb109">109</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p109.jpg" alt="Uitwerking van het schot. Bladz. 103." width="479" height="720"><p class="figureHead">Uitwerking van het schot. Bladz. <a href="#pb103" class="pageref">103</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Nog 27 min. blijven wij op de Aarde,” zei Barbicane, den chronometer raadplegend. + +</p> +<p>»Nog 26 minuten 40 seconden,” antwoordde Nicholl. +<span class="pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110">110</a>]</span></p> +<p>»Nu ja! maar wij hebben meer te doen dan over seconden te praten.” + +</p> +<p>»Zijn wij dan niet klaar?” + +</p> +<p>»Zeker, maar wij moeten nog eenige voorzorgen nemen tegen den eersten schok.” + +</p> +<p>»Wij hebben immers watervlakken met schutsels die aan stukken springen, om den schok te breken? + +</p> +<p>»Ik hoop er het beste van,” mompelde Barbicane. + +</p> +<p>»Hopen!” riep Michel Ardan uit. »Hopen? De grappenmaker is er niet eens zeker van!” + +</p> +<p>»Nog twintig,” merkte Nicholl aan. + +</p> +<p>»Zouden wij niet op ons hoofd gaan staan, zooals de clown in een paardenspel?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>Barbicane meende, dat het beter was op zijde te gaan liggen. »In allen geval geloof ik, dat het vrij om ’t even zal zijn, +want wij zijn hier toch ingesloten.” + +</p> +<p>»Dertien minuten dertig seconden,” zei de kapitein. + +</p> +<p>Drie welgevulde matrassen behoorden tot den inventaris van het projectiel. Nicholl en Barbicane legden ze midden op de schijf, +die den beweegbaren vloer uitmaakte. De reizigers zouden er zich op uitstrekken als het tijd van vertrekken was. + +</p> +<p>Ardan speelde inmiddels met de honden, aan wie hij de beteekenisvolle namen Diana en Wachter had gegeven. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e2657" title="Niet in bron">»</span>Het is 10 uur 37 minuten 6 seconden,” sprak Nicholl. + +</p> +<p>»Welnu, kapitein, dan hebt gij binnen een kwartier nog 9000 dollars aan den voorzitter te betalen; 4000 omdat de Columbiad +niet springt; 5000 omdat het projectiel hooger dan 6 mijlen zal stijgen.” + +</p> +<p>»Ik bezit de dollars,” zei Nicholl, op zijn zak kloppende, »en doe niets liever dan betalen.” + +</p> +<p>»Ik zie, Nicholl, dat gij een man van orde zijt; ik heb dat nooit kunnen wezen; maar als ge mij niet kwalijk neemt, gij hebt +daar weddenschappen aangegaan die u niet veel voordeel aanbrengen.” + +</p> +<p>»En waarom dat?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Wel, als gij de nu eerstvolgende wint, moet de Columbiad gesprongen zijn en het projectiel ook, maar dan is Barbicane er +niet meer om u zijn verlies te betalen.” + +</p> +<p>»Mijn inzet is gedeponeerd bij de Bank te Baltimore,” zei Barbicane koeltjes, »en als Nicholl er niet meer is, kunnen zijn +erfgenamen het geld opstrijken.” + +</p> +<p>»Gij zijt mannen van zaken,” viel Michel Ardan in; »ik bewonder u te meer naar ik u minder begrijpen kan.” + +</p> +<p>»Tien uur twee en veertig,” zei Nicholl. + +</p> +<p>»Nog vijf minuutjes,” liet Michel Ardan zich hooren, »en wij zijn opgesloten in een aluminiumdoos, op den bodem van een kanon +<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111">111</a>]</span>van 900 voet! en onder die doos zijn opgestapeld 200,000 kilogram schietkatoen, zooveel kracht als 800,000 kilogram kruit. +En vriend Murchison staat met zijn chronometer in de hand, zijn duim op den knop, gereed om ons de hemelruimte in te zenden!” + +</p> +<p>»Al genoeg, al genoeg!” zei Barbicane ernstig. + +</p> +<p>»Tien uur zesenveertig!” mompelde de kapitein. + +</p> +<p>Nog 40 seconden! Barbicane draaide het gas uit. Doodstil—men hoorde alleen het tikken van den chronometer.... + +</p> +<p>Een hevige schok, ook maar éen—het projectiel was door 6 milliard liter gas, ontwikkeld door de ontploffing van het schietkatoen, +de lucht ingeslingerd. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2688" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Achtentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het eerste halfuur.</h2> +<p>Wat was er gebeurd? Welke uitwerking had die geweldige knal gehad? Was de schranderheid der vervaardigers van het projectiel +beloond? Waren die vier proppen, de waterkussens, de afgedeelde hokjes voldoende geweest om den schok te breken? Dat was de +vraag, ook voor de duizenden toeschouwers. Zij vergaten het doel der reis, om alleen aan het lot der reizigers te denken. +Hadden zij eens een kijkje in het projectiel kunnen nemen!... + +</p> +<p>Zij zouden niets gezien hebben, want het was er stikdonker. Maar de aluminium wanden hadden zich uitmuntend gehouden. Geen +scheurtje, geen bultje! + +</p> +<p>Van binnen lag de boel alleen wat overhoop, doch dit beteekende niets. Dat zou zich wel schikken. De personen intusschen lagen +voor dood op den grond. + +</p> +<p>Voor dood? of waarlijk dood? Gelukkig het eerste: eenige minuten later bewoog zich een arm, een hoofd: Michel Ardan lag op +zijn knieën. + +</p> +<p>»Michel Ardan is compleet. Maar de anderen?” + +</p> +<p>Hij wilde zich oprichten; maar kon niet staan. Zijn hoofd suizebolde, <span class="pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112">112</a>]</span>zijn aangezet bloed maakte hem blind, hij was volkomen als iemand die dronken is. + +</p> +<p>»Precies alsof ik een paar flesschen champagne naar binnen heb geslagen!” mompelde hij. »Nicholl! Barbicane!<span class="corr" id="xd0e2709" title="Niet in bron">”</span> + +</p> +<p>Geen antwoord. Nog eens geroepen. Vruchteloos. + +</p> +<p>»Verduiveld! ’t Is alsof zij uit een vijfde verdieping op hun hoofd zijn gevallen.” + +</p> +<p>Langzamerhand kwam hij bij. Toen hij zoo ver was dat hij staan kon, nam hij een lucifer en stak den gasbek aan. De gastoestel +had gelukkig niets geleden. Ware dit het geval geweest en gas ontsnapt, dan zou Michel Ardan, zoo hij het althans niet geroken +had, met het aansteken van een lucifer een ontploffing hebben veroorzaakt, die het projectiel anders aanpakte dan de 200,000 +kilogram schietkatoen. + +</p> +<p>Toen het licht brandde, zag Michel Ardan zijn reisgenooten voor dood liggen, Nicholl bovenop Barbicane. + +</p> +<p>Hij schudde Nicholl eens goed heen en weer, die, zoodra hij de oogen opsloeg, hem met zijn gewone koelbloedigheid de hand +drukte. + +</p> +<p>»En Barbicane?” vroeg hij. + +</p> +<p>»Elk zijn beurt,” antwoordde Michel Ardan bedaard. »Ik ben met u begonnen omdat gij bovenop laagt. Nu is het Barbicane’s beurt.” + +</p> +<p>Met hun beiden legden zij den voorzitter der Gun-club op den divan. Barbicane had het meest van hun drieën geleden—men zag +bloed. Maar ’t bleek, dat dit slechts uit een lichte wond aan den schouder kwam. Toch had hij eenigen tijd noodig om bij te +komen. + +</p> +<p>»Nicholl, zijn wij onderweg?” was het eerste dat hij vroeg. + +</p> +<p>»Ja—zijn wij op reis?” herhaalde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Of liggen wij nog stillekens op den Floridaschen grond?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Of op den bodem der golf van Mexico?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Och kom!” riep Barbicane uit. + +</p> +<p>Zij konden er niets van zeggen; of het projectiel stil lag of in beweging was, konden zij alleen weten door gemeenschap met +de buitenwereld. Het was gissen, meer niet. + +</p> +<p>Zij luisterden—diepe stilte. Maar daar viel Barbicane’s oog op den thermometer. Nu voelde hij ook een groote hitte; 45° C. +teekende het instrument. + +</p> +<p>»Nu zie ik het, wij snellen voort; deze hitte kan door niets veroorzaakt zijn dan door wrijving tegen de luchtlagen, ’t Zal +spoedig beteren, als wij buiten den dampkring der aarde zijn; zoo heet als nu, zoo koud zal het dan wezen.” + +</p> +<p>»Wat?” vroeg Michel Ardan. »zouden wij zoo spoedig buiten de grenzen van den dampkring der Aarde zijn?” + +</p> +<p>»Zonder twijfel. Luister. Het is 10 uur 55 min. Wij zijn omtrent <span class="pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113">113</a>]</span>10 minuten in de vaart. Als onze aanvankelijke snelheid niet was gebroken door de wrijving, zouden wij in 6 seconden buiten +den dampkring geweest zijn.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p113.jpg" alt="De directeur was op zijn post in het Rotsgebergte. Bladz. 103." width="491" height="720"><p class="figureHead">De directeur was op zijn post in het Rotsgebergte. Bladz. <a href="#pb103" class="pageref">103</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb114" href="#pb114">114</a>]</span></p> +<p>»En hoeveel rekent gij dan wel voor die wrijving?” + +</p> +<p>»Een derde. Indien wij een aanvankelijke snelheid van 11,000 meter in de seconde hebben gehad, zal zij bij ons verlaten van +den dampkring tot 7332 meter zijn ingekrompen. In allen gevalle zijn wij reeds buiten den dampkring en....” + +</p> +<p>»En—dan is vriend Nicholl zijn beide laatste weddenschappen ook kwijt: 4000 dollar, omdat de Columbiad niet is gesprongen, +en 5000 omdat het projectiel hooger is gestegen dan 6 mijlen. Ook op, Nicholl!” + +</p> +<p>»Eerst zeker zijn en dan betalen, ’t Is zeer goed mogelijk, dat Barbicane gelijk heeft en ik mijn 9000 dollar heb verloren. +Maar er is nog één geval mogelijk, en als dat zoo was, is de weddenschap te niet.” + +</p> +<p>»Welk geval?” vroeg Barbicane levendig. + +</p> +<p>»Dat door de een of andere oorzaak het stuk niet afgeschoten is en wij nog goed en wel op den bodem van de Columbiad zitten.” + +</p> +<p>»Dat zou wat moois zijn!” riep Michel Ardan uit. »Hebben wij dan het schot niet gehad? Niet voor dood gelegen? En Barbicane’s +schouder dan?” + +</p> +<p>»Draaf niet zoo door,” merkte Nicholl aan; »hebt gij het schot gehoord?” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»En gij, Barbicane?” + +</p> +<p>»Ik ook niet. Hoe mag dat komen? Daar begrijp ik niets van. Het projectiel is in de vaart, dus zou men het schot hebben moeten +hooren afgaan. Maar kom, wij willen eens onderzoeken hoe het er meê zit.” + +</p> +<p>De sluitklep van een der lichtglazen werd losgeschroefd; van een tweede, van een derde. Nu konden zij naar alle richtingen +zien, voorwaarts, achterwaarts, zijwaarts. + +</p> +<p>Barbicane en zijn tochtgenooten legden een oog aan de glazen—stikdonker! + +</p> +<p>»Wij zijn in de hemelruimte!” riep de voorzitter der Gun-club uit. »Ziet maar eens de sterren.” + +</p> +<p>»Bravo!” riepen de beide anderen. + +</p> +<p>’t Was zoo: de dikke duisternis onder hen bewees, dat zij de aarde hadden verlaten, anders hadden zij het maanlicht op den +grond moeten zien schijnen. + +</p> +<p>»Verloren,” zei Nicholl. + +</p> +<p>»Ik wensch u geluk,” antwoordde Ardan. + +</p> +<p>»Ziehier 9000 dollar,” zei de kapitein, de bankbiljetten uit zijn zak halend. + +</p> +<p>»Wilt gij een reçu?” + +</p> +<p>»Asjeblieft,” sprak Nicholl, »dat is ordelijker.” + +</p> +<p>Barbicane nam bedaard een blad uit zijn zakboekje; met potlood <span class="pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115">115</a>]</span>schreef en onderteekende hij de kwitantie en gaf haar aan den kapitein. Deze legde haar zorgvuldig in zijne brieventasch. + +</p> +<p>Het kijken door de lensglazen werd hervat. Aan alle zijden schitterden de sterren als fijne punten op een pikzwarten grond. + +</p> +<p>»Waar zit toch de Maan?” vroeg Ardan. + +</p> +<p>Barbicane merkte aan, dat men haar aan de drie zijden niet zien kon en dus de vierde lens moest opengeschroefd worden. Het +geschiedde. + +</p> +<p>Maar wat zagen ze nu? Een zeer groote schijf, welker omvang zich niet liet bepalen. Naar de zijde der Aarde was zij hel verlicht. +Men zou gezegd hebben, dat een kleine maan het licht der groote terugkaatste. Het voorwerp had een groote snelheid en scheen +een kring om de Aarde te beschrijven, die de baan van het projectiel sneed, terwijl het tevens een omwenteling om zijn as +beschreef. + +</p> +<p>»Wat is dat voor een ding?” vroeg Michel Ardan; »een ander projectiel?” + +</p> +<p>Barbicane gaf geen antwoord. De verschijning van dat hemellichaam verraste en beangstigde hem. Een botsing was mogelijk, en +deze kon de treurigste gevolgen hebben, ’t zij het projectiel zijwaarts van zijn baan werd getrokken, ’t zij het onder de +macht der aantrekking van dat hemellichaam geraakte. + +</p> +<p>De voorzitter was nog bezig over het een en ander na te denken, toen ten gevolge van een gezichtsbedrog het projectiel op +de lichtende schijf scheen te vallen. + +</p> +<p>»Alle duivels!” schreeuwde Michel Ardan, »de beide treinen zullen op elkander botsen. + +</p> +<p>Instinctmatig waren de reizigers achteruit geweken. Zij waren hevig beangst; maar dat duurde niet lang, nauwelijks eenige +seconden. Het hemellichaam schoot op eenige honderden meters voorbij het projectiel en verdween, niet zoozeer door de snelheid +van zijn loop, als omdat het zich van de Maan af bewoog en dus door haar niet meer werd beschenen. + +</p> +<p>»Goede reis!” riep Michel Ardan uit. »Het heelal is waarachtig toch groot genoeg, dat er een arm schilderhuisje als het onze +wel vrij doorheen kan zwieren! Moest zoo’n verwaand ding ons hier met een stoot komen bedreigen!” + +</p> +<p>»Ik weet wat het is,” zei Barbicane. + +</p> +<p>»Drommels, gij weet alles.” + +</p> +<p>»’t Is,” legde de voorzitter uit, »een eenvoudige vuurbol, maar een groote, door de aantrekkingskracht der Aarde tot haar +wachter gemaakt.” + +</p> +<p>»Is ’t mogelijk!” riep Michel Ardan uit. »Heeft dan de Aarde twee manen, zooals de planeet Neptunus?” + +</p> +<p>»Zeker, mijn vriend, hoewel zij den naam heeft van er slechts éen <span class="pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116">116</a>]</span>te bezitten. Maar deze tweede maan is zoo klein en haar loop is zoo snel, dat de aardbewoners haar niet kunnen zien. Haar +bestaan is door een Fransch sterrenkundige, Petit, uit de berekening harer elementen afgeleid. Volgens zijn waarnemingen moet +die bol zijn omloop om de aarde volbrengen in 3 uur 20 minuten, wat een verbazende snelheid onderstelt.” + +</p> +<p>»Zijn alle sterrenkundigen het eens aangaande het bestaan van dien tweeden wachter der Aarde?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Neen,” antwoordde Barbicane, »maar indien zij als wij, hem hadden waargenomen, zouden zij er niet aan twijfelen. Als ik mij +niet vergis, zal het ontmoeten van dat maantje ons een middel aan de hand geven om te bepalen wáár wij in de wijde wereld +zijn.” + +</p> +<p>»Hoe dat?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Omdat men weet hoever die wachter van de Aarde verwijderd is: 8140 kilometers.” + +</p> +<p>»Dat kan wel,” meende Nicholl, op zijn chronometer ziende, »het is 11 uur, en wij hebben Florida 13 minuten geleden verlaten.” + +</p> +<p>»Pas 13 minuten?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Zeker,” antwoordde Nicholl, »en indien wij onze eerste snelheid van 11 kilometer hadden behouden, zouden wij reeds 143 kilometer +ver zijn.” + +</p> +<p>»Dat is nu alles goed en wel, mijne vrienden,” sprak de voorzitter, »maar éen ding is nog niet opgehelderd: waarom wij den +knal van het afgaan van het schot niet gehoord hebben.” + +</p> +<p>Daar niemand het kon zeggen, kwijnde het gesprek, zoodat de reizigers al den tijd hadden zich door een hunner glazen te verdiepen +in het beschouwen van den onvergelijkelijk helderen glans der Maan, die als een platina spiegel boven hun hoofden schitterde, +met al haar bergen, vlakten en dalen. De Aarde, die onder hun voeten wegweek, hadden zij reeds geheel vergeten. Kapitein Nicholl +was de eerste die er hen aan deed denken. + +</p> +<p>»Zeker,” vond Michel Ardan, »wij moeten haar niet ondankbaar vergeten. Ik moet nog een kijkje van haar nemen eer zij verdwijnt.” + +</p> +<p>Barbicane verwijderde de boven beschreven schijf en ontschroefde het deksel van het glas in den bodem van het projectiel, +zoodat zij door een lens van 15 centimeter dikte het gezicht naar buiten hadden. + +</p> +<p>»Daar staat de Aarde,” zei Barbicane. + +</p> +<p>»Dat ding? Die zilverkleurige afgeknipte nagel?” + +</p> +<p>»Wacht maar. Over een dag of vier is het Volle maan en bijgevolg Nieuwe aarde. Zij zal dan eenige dagen in dikke duisternis +gehuld zijn.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p117.jpg" alt="en stak den gasbek aan. Bladz. 112." width="501" height="720"><p class="figureHead">en stak den gasbek aan. Bladz. <a href="#pb112" class="pageref">112</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>En zoo was het ook. De Aarde scheen een groote sikkel, blauwachtig van kleur door de weerkaatsing van den dampkring. Een lichte +stip hier en daar in het donker gedeelte der schijf toonde <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117">117</a>]</span>hooge bergen; somwijlen werden die bergtoppen bedekt door dichte nevels, hetgeen met de maanbergen nimmer het geval is. Het +donker gedeelte der aardschijf had een aschgrauw licht, maar minder <span class="pagenum">[<a id="pb118" href="#pb118">118</a>]</span>duidelijk dan zooals wij de Maan zien. De reden daarvan is gemakkelijk te begrijpen. Het aschgrauwe licht op de Maan is een +weerkaatsing van het op haar vallende en naar de Aarde terugkaatsende licht der nachtvorstin. En daar nu de Aarde ten gevolge +van haar meerdere groote omtrent 13 maal meer licht afgeeft dan de Maan, volgt daaruit dat het licht, hetwelk de Maan aan +de Aarde toezendt, ook zooveel zwakker zijn moet. + +</p> +<p>Opeens schoot een hoop vallende sterren hen voorbij. Honderden vuurbollen lieten vurige staarten achter. Van de Aarde gezien, +is in dien tijd des jaars het aantal vallende sterren ook soms zeer aanzienlijk en men heeft er naar berekening tot 24,000 +in een uur waargenomen. Michel Ardan echter verklaarde het verschijnsel anders. Naar zijn gevoelen staken de aardbewoners +ter eere van drie hunner broeders een allerprachtigst vuurwerk af. + +</p> +<p>De drie gebroeders kregen vaak en besloten zich ter ruste te leggen. Nauwelijks echter hadden zij den slaap gevat, of Barbicane +maakte de anderen wakker met een luiden schreeuw; »Ik heb het gevonden! Ik heb het gevonden!” + +</p> +<p>»Wat?” riep Michel Ardan, het hoofd opheffende. + +</p> +<p>»Hoe het komt dat wij het stuk niet hebben hooren afgaan.” + +</p> +<p>»En dat is?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Omdat ons projectiel grooter snelheid had dan het geluid.” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e2891" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Negenentwintigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een kijkje in het projectiel.</h2> +<p>Na deze doodeenvoudige verklaring te hebben vernomen, waren de drie vrienden in een diepen slaap gevallen. En waar zouden +zij ook rustiger hebben kunnen sluimeren? Op aarde is het overal minder kalm, in de huizen der steden, in de hutten op het +land; hier de koude, ginds de warmte; hier de menschen, daar het gedierte—van alles dat uit den slaap houdt. Zelfs in een +ballon, ver van de onrust der Aarde, wordt men gekweld door het geplaag der verschillende luchtlagen. Maar zij, goed verzorgd +in hun projectiel, <span class="pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119">119</a>]</span>zweefden te midden eener diepe stilte in de onbegrensde hemelruimte—waar kon men beter zijn? + +</p> +<p>De vrienden zouden dan ook misschien wel—wie weet hoe lang—geslapen hebben, indien zij niet door een ongewoon gedruisch waren +gewekt geworden, toen het, in den morgen van 2 December 7 uur was, acht uren na hun vertrek. + +</p> +<p>»Wat is dat?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»De honden,” zei Michel Ardan, zich de oogen uitwrijvende. + +</p> +<p>»Zij zullen honger hebben,” meende Nicholl. + +</p> +<p>»Drommels,” merkte Michel Ardan aan, »wij hebben de arme dieren vergeten.” + +</p> +<p>Zij zochten en vonden eindelijk den eenen hond onder een divan gekropen. Verschrikt en versuft door den schok, had hij zich +in dien hoek verscholen, totdat de honger en de stem van zijn meester hem te voorschijn deed komen. + +</p> +<p>Het was de beminnelijke Diana, die bevende uit haar schuilhoek kwam kruipen. Michel Ardan lokte het dier tot zich met de zoetste +woordjes. + +</p> +<p>»Kom Diaantje, kom mijn beestje! Kom Evaatje! Wie weet of je niet bestemd zijt de stammoeder te worden van een maanhondengeslacht. +Kom hier bij den baas!” + +</p> +<p>De hond kroop naar Michel Ardan toe en jankte. + +</p> +<p>»Goed en wel!” sprak Barbicane, »ik zie Eva wel, maar waar is Adam?” + +</p> +<p>»Adam,” antwoordde Michel Ardan, »zal zoo heel ver niet zijn. We zullen hem roepen.” + +</p> +<p>»Kom Wachter... Wachter, Wachter! Pst!” + +</p> +<p>Maar Wachter liet zich niet zien. Diana bleef voortjanken. Bij onderzoek bleek, dat de hond niet gekwetst was; Michel Ardan +gaf het dier een lekker kluifje. + +</p> +<p>Wachter was nergens te vinden. Zij zochten en zochten in hoeken en gaten; eindelijk vonden zij hem in een verscholen hoek, +ergens boven in het projectiel. Het beest bevond zich kennelijk in een treurigen toestand. + +</p> +<p>»’t Ziet er niet naar uit, er maanhonden van te maken!” schertste Michel Ardan. + +</p> +<p>Voorzichtig namen zij den hond op. Zijn kop was tegen de zoldering geslagen en die slag scheen zoo goed als doodelijk te zijn +geweest. Doch de vrienden beproefden hem op een kussen te leggen, waar het arme dier een diepen zucht slaakte. + +</p> +<p>»Wij zullen je goed verzorgen,” zei Michel Ardan. »Wij zijn verantwoordelijk voor je leven. Ik was liever een arm kwijt dan +dat mijn arme Wachter een poot moest missen.” + +</p> +<p>Dit zeggende gaf hij den hond een kom water; het dier dronk gretig. +<span class="pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120">120</a>]</span></p> +<p>Daarop vestigden onze reizigers hun oogen op de aarde en de Maan. De aarde was een schijf met aschgrauw licht, aan de eene +zijde een lichtende sikkel; de maan daarentegen was bijna geheel verlicht. + +</p> +<p>»Sakkerloot!” riep Michel Ardan, »het spijt me geweldig, dat wij niet vertrokken zijn bij Volle aarde, dat wil zeggen, toen +onze aardbol tegenover de zon stond.” + +</p> +<p>»Waarom?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Omdat wij dan het licht anders zouden hebben zien vallen op onze vaste landen en onze zeeën. En dan zouden we ook de beide +polen gezien hebben, tot welke het menschelijk oog nooit is doorgedrongen.” + +</p> +<p>»Ongetwijfeld,” antwoordde Barbicane, »maar als de Aarde Vol was geweest, zou de maan Nieuw geweest zijn en dus onzichtbaar. +En dan is het toch beter dat het punt waarheen wij gaan verlicht is, dan dat van waar wij zijn vertrokken.” + +</p> +<p>»Gij hebt gelijk, Barbicane,” antwoordde kapitein Nicholl, »en bovendien—wanneer wij de maan bereikt hebben, zullen wij in +de lange maannachten tijd in overvloed hebben om uit te zien naar dien wereldbol, waarop onze gelijken dooreen krioelen.” + +</p> +<p>»Onze gelijken!” riep Michel Ardan uit. »Onze gelijken—dat zijn zij nu niet meer dan de maanbewoners. Wij bewonen een wereld +op ons eigen handje, het projectiel, en wij zijn met ons drieën! Ik ben zoo goed als Barbicane en Barbicane is zoo goed als +Nicholl. Wij hebben met het geheele heelal niets meer te maken en zijn de eenige bewoners van dit poppenwereldje, totdat wij +maanbewoners zullen worden.” + +</p> +<p>»In omtrent 24 uren,” merkte de kapitein aan. + +</p> +<p>»Dat wil zeggen?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Dat wil zeggen, dat het half negen is,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>»Welnu,” zei Michel Ardan, »ik kan onmogelijk zelfs een schijn van reden vinden om niet oogenblikkelijk te ontbijten.” + +</p> +<p>En inderdaad, de bewoners van het nieuwe hemellichaampje konden er niet leven zonder eten, en hun maag ondervond op dat oogenblik +de onweerstaanbare macht van den honger. Michel Ardan verklaarde zich als Franschman voor opperhofmeester, naar welke bediening +niemand zich als mededinger opwierp. Het gas gaf hitte genoeg om de spijzen gereed te maken en de koffer met mondbehoeften +leverde het benoodigde voor den eersten maaltijd. + +</p> +<p>Zij begonnen met uitmuntende soep, vervaardigd van Liebigkoekjes met beste Julienne. De Liebigjes waren gemaakt van het beste +rundvee uit den Pampas. Zij waren, benevens de Julienne-groenten, begoten met kokend water, waartoe de gasbek zijn diensten +had geleend. Op die soep volgde onberispelijke biefstuk, zoo malsch als ooit in de beste restauratie is opgedischt. Schoon +die biefstuk onder <span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121">121</a>]</span>de waterpers was geweest om gecondenseerd te worden, beweerde Michel Ardan met zijn levendige verbeelding, dat het bloed er +nog uitliep. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p121.jpg" alt="Met hun beiden legden zij den voorzitter op den divan. Bladz. 112." width="503" height="720"><p class="figureHead">Met hun beiden legden zij den voorzitter op den divan. Bladz. <a href="#pb112" class="pageref">112</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122">122</a>]</span></p> +<p>De groenten uit de bussen waren volgens zijn bewering nog verscher dan zoo van de groenvrouw, terwijl een kop thee met een +dun boterhammetje op Amerikaansche wijs den maaltijd besloot. En dat de thee bijzonder geurig was, is niet te verwonderen; +de keizer van Rusland had eenige kistjes van zijn eigen karavanenthee ter beschikking van de reizigers gesteld. + +</p> +<p>Eindelijk ontkurkte Michel Ardan een fijne flesch Bourgogne, »toevallig” in een hoekje gevonden. De drie vrienden dronken +haar ledig op het welzijn van de Aarde en haren wachter. + +</p> +<p>En als rekende de zon het niet genoeg het hare te hebben gedaan door de druiven voor die flesch langs de heuvelen van Bourgondië +te hebben gestoofd met haar stralen, bracht zij nog iets bij tot opluistering van dezen maaltijd. Het projectiel trad op dat +oogenblik uit den schaduwkegel achter den aardbol, zoodat de stralen der zon onmiddellijk op den bodem van de aluminium woning +vielen met den hoek, dien de baan der Maan maakt met die der Aarde. + +</p> +<p>»De zon!” riep Michel Ardan. + +</p> +<p>»Zeker,” antwoordde Barbicane doodbedaard, »ik verwachtte haar.” + +</p> +<p>»Maar,” merkte Michel Ardan op, »de schaduwkegel, dien de Aarde aan haar van de zon afgekeerde zijde achter zich werpt, strekt +zich toch uit voorbij de Maan.” + +</p> +<p>»Ver zelfs, indien men de straalbreking van den dampkring der Aarde niet in rekening brengt,” onderrichtte Barbicane. »Maar +wanneer de maan in die schaduw gedompeld is, heeft het verschijnsel plaats, dat de drie hemellichamen: zon, aarde en maan, +in een rechte lijn staan. De punten waar de baan der Maan die der Aarde snijdt, heeten knoopen. Wanneer nu de maan in of zeer +nabij een van haar knoopen staat, tijdens zij nieuw of Vol is, heeft er voor de aarde een eclips plaats, en wel een zon-eclips, +indien de maan Nieuw is of tusschen de zon en de aarde staat; een maan-eclips indien de aarde tusschen de zon en de maan staat +en de maan alzoo, gelijk men het noemt, Vol is. Indien wij tijdens een maaneclips vertrokken waren, zou onze geheele reis +in de schaduw gebeurd zijn, en dat ware treurig.” + +</p> +<p>»Waarom?” + +</p> +<p>»Omdat, hoewel wij in de ledige hemelruimte zweven, ons projectiel, zich badende in de stralen der Zon, van haar licht en +warmte ontvangt. Wij sparen daarmede gas uit, en dat is ons veel waard.” + +</p> +<p>Inderdaad—onder den invloed dezer stralen, niet verborgen of getemperd door eenigen dampkring, werd het projectiel zoo verwarmd +en verlicht alsof het ineens van den winter in den zomer kwam. De maan van boven, de zon van onder—licht en warmte genoeg. +<span class="pagenum">[<a id="pb123" href="#pb123">123</a>]</span></p> +<p>»Het gaat hier goed,” merkte Nicholl aan. + +</p> +<p>»’k Geloof het wel!” riep Michel Ardan uit. »Als wij maar een weinigje Aardsche aarde op ons aluminium planeetje konden uitstrooien, +wed ik dat wij in 24 uren doperwten kweekten. Ik ben maar voor één ding bang: dat de wanden zullen gaan smelten.” + +</p> +<p>»Wees niet bezorgd, mijn waarde vriend,” stelde Barbicane hem gerust, »het projectiel heeft wel een andere hitte doorgestaan +toen het door de lagen van den dampkring der Aarde schoot. Het zou mij zelfs niet verwonderen indien het zich aan de oogen +der bewoners van Florida voordeed als een gloeiende bol.” + +</p> +<p>»Maar dan zal Maston denken, dat wij gebraden worden?” + +</p> +<p>»’t Verwondert mij genoeg, dat dit al niet lang gebeurd is,” meende Barbicane. »Het is een gevaar, dat wij verzuimd hebben +te voorzien.” + +</p> +<p>»Ik was er wel bang voor,” antwoordde Nicholl droogjes. + +</p> +<p>»En gij hebt ons daar niets van gezegd, mijnheer de kapitein!” riep Michel Ardan uit. + +</p> +<p>Onder dit gesprek bracht Barbicane alles in het vertrekje zoo in orde alsof hij het nimmer dacht te verlaten. Men herinnert +zich dat het op den bodem een oppervlakte had van 54 vierkante voeten. Daar het 12 voet binnenwerks hoog was, had men geen +last van de instrumenten en andere voorwerpen. Alles had zijn plaats en was uit den weg. Ook het glas in den bodem was sterk +genoeg om een zwaar voorwerp te dragen. Barbicane en zijn vrienden stonden er dan ook gerust op; maar de zon scheen er onmiddellijk +op en dat gaf zonderlinge luchtverschijnselen. + +</p> +<p>Zij begonnen met het nazien van den waterhouder en de kist met levensmiddelen. Deze hadden niets geleden, zoo goed was alles +verzorgd tegen den schok. Levensmiddelen waren er in overvloed: voor een jaar met hun drieën. Barbicane had zich willen voorbereiden +op het geval, dat het projectiel eens op een volkomen onvruchtbaar gedeelte der maan zou terechtkomen. Groot behoefde evenwel, +naar ’t scheen, de vrees daarvoor niet te zijn, want volgens de laatste waarnemingen heeft de maan een wel lagen, maar dikken +dampkring, ten minste in de dalen, zoodat daar beken en bronnen niet konden ontbreken. En daar nu ook voor twee maanden water +en brandewijn »aan boord” was, behoefden de reizigers vooreerst niet beducht te zijn dat zij aan het noodige gebrek zouden +krijgen. + +</p> +<p>Maar nu nog de luchtverversching. Doch ook daaromtrent alle zekerheid. De toestel van Reiset en Regnaut tot het voortbrengen +van zuurstof was voorzien van potasch-chloraat voor twee maanden. Noodwendig werd een zekere hoeveelheid gas verbruikt, want +het moest de voortbrengende zelfstandigheid boven de 40° houden. Maar ook daarvan was voorraad genoeg. De toestel eischte +slechts eenig <span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124">124</a>]</span>toezicht, maar werkte overigens van zelf. Op die temperatuur gaf het potasch-chloraat, overgaande in chlorium van potasch, +al zijn zuurstof af. En wat gaven 9 kilo potasch-chloraat? De 3½ kilo zuurstof, die dagelijks voor de bewoners van het projectiel +noodig waren. + +</p> +<p>Maar ’t was niet genoeg de verbruikte zuurstof te vernieuwen, het koolzuur, door de uitademing ontstaan, moest ook onschadelijk +gemaakt worden. Sedert een twaalftal uren nu was de lucht in het vertrekje tot dien trap met dit doodelijk gas bezwangerd, +dat het zich reeds aan Diana’s ademhaling deed bemerken. Trouwens het koolzuur zakte—een verschijnsel dat ook in de befaamde +Hondsgrot wordt waargenomen—naar den bodem: een gevolg van zijn zwaarte. De arme Diana, die zooveel lager bij den grond ademde, +moest er dus eer last van hebben dan de mannen met hun opgerichte hoofden. Maar kapitein Nicholl haastte zich in deze ongelegenheid +te voorzien. Hij plaatste op den bodem van het projectiel onderscheidene brand-potasch-houders, die hij eenigen tijd in werking +bracht; deze zelfstandigheid, zeer gretig het koolzuur opnemende, zuiverde alzoo de lucht volkomen. + +</p> +<p>Thans was de beurt aan de instrumenten. De thermometers en barometers waren ongedeerd gebleven, behalve één thermometertje +waarvan de buis gebroken was. Een uitmuntende ronde barometer werd aan den wand opgehangen. Natuurlijk kon hij niets teekenen +dan de luchtdrukking in het projectiel. Maar hij teekende ook de hoeveelheid aanwezigen waterdamp. Op dat oogenblik wankelde +de naald tusschen 765 en 760 millim.—»Schoon weder.” + +</p> +<p>Barbicane had ook eenige kompassen medegenomen; zij waren insgelijks volkomen in orde. Men begrijpt, dat onder de bestaande +omstandigheden de naald werkeloos was. Trouwens, op den afstand dien het projectiel van de Aarde had, kon de magnetische pool +geen merkbare werking uitoefenen op het kompas. Maar als deze kompassen eenmaal op de Maan waren overgebracht, zouden zij +misschien merkwaardige verschijnselen vertoonen. In allen gevalle was het belangrijk na te gaan of de wachter der Aarde insgelijks +aan den invloed van het magnetisme onderworpen was. + +</p> +<p>Een hoogtemeter tot het bepalen van de hoogte der maanbergen; een sextant om de zon schieten; een theodoliet voor hoekmetingen; +kijkers, die vooral bij het naderen der maan veel dienst zouden bewijzen—al die instrumenten werden met zorg nagezien en goed +gevonden, in weerwil van den stoot bij het afschieten van de Columbiad. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p125.jpg" alt="De Aarde scheen een groote sikkel. (Bladz. 116.)" width="493" height="720"><p class="figureHead">De Aarde scheen een groote sikkel. (Bladz. <a href="#pb116" class="pageref">116</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Wat gereedschappen, houweelen en dergelijken betreft, Nicholl had er bijzonder veel werk van gemaakt; de zakjes met verschillende +zaden, benevens de heesters die Michel Ardan in de maangronden dacht te planten, dat alles was op zijn plaats boven in het +projectiel, waar de weelderige Franschman een soort van zolder had <span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125">125</a>]</span>ingericht, dien hij met allerlei voorwerpen had opgevuld. Wat het zoo al was kon men niet nagaan, en hij zelf liet er zich +niet over uit. Van tijd tot tijd klom hij langs krammen in den wand geslagen <span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126">126</a>]</span>naar dat wijkplaatsje, om er te schikken en in eenige geheimzinnige doosjes te snuffelen, waarbij hij zoo valsch mogelijk +een Fransch liedje zong. + +</p> +<p>Barbicane zag met welgevallen dat zijn vuurpijlen en andere vuurwerken niet beschadigd waren. Zij waren zwaar geladen en moesten +den val breken van het projectiel, wanneer het, nadat de aantrekking der Aarde door die van de Maan zou vervangen zijn, op +de laatste zou gaan vallen. Ondertusschen zou die val zes maal minder snelheid hebben dan die naar de oppervlakte der Aarde, +daar de Maan zooveel minder stofhoeveelheid bezit. + +</p> +<p>Alles samengenomen, was er dus alle reden tot tevredenheid. Zij konden dan ook op hun gemak naar buiten gluren. + +</p> +<p>Geen verandering. Naar alle zijden sterren, en weder sterren, en niets dan sterren; alleen aan één kant de zon, aan den mond +van een vurigen oven gelijk, zich zonder lichtkrans scherp afteekenend op den zwarten achtergrond des hemels. Aan den anderen +kant de Maan, onbeweeglijk stil staande te spiegelen te midden van talrijke sterren. Voorts een vrij groote ronde vlek met +een zilverachtige franje omzet; het was de Aarde. Hier en daar waren nevelachtige vlokken door de ruimte verspreid, en van +het toppunt naar het voetpunt liep een onmetelijke ring, uit sterren als stofgoud bestaande, de melkweg, waarin de zon slechts +een sterretje van de vierde grootte is. + +</p> +<p>Onze vrienden konden zich aan dit onbeschrijfelijk schoon schouwspel niet verzadigen. Welk een rijke stof tot opmerkingen! +Welke onbekende gewaarwordingen wekte het in hun geest? Barbicane wilde zijn reisverhaal onder deze indrukken aanvangen; hij +teekende van uur tot uur alles op wat hem ’t meest waardig scheen. Het ging alles met groote letters en in een stijl, die +min of meer den koopman verried. + +</p> +<p>Inmiddels maakte Nicholl zijn berekeningen en cijferde met onbegrijpelijke vlugheid. Michel Ardan koutte, nu met Barbicane, +die hem bijna niet antwoordde; dan met Nicholl, die hem niet verstond; op een anderen tijd met Diana, die hem niet begreep; +eindelijk met zichzelven, die er zich bij verveelde. Maar hij was en bleef de levendige, praatzieke Franschman. + +</p> +<p>De dag, of liever—want de uitdrukking is niet nauwkeurig—een twaalftal uren, naar de Aarde gerekend, eindigde met een fijnen +avondmaaltijd. De reizigers lieten zich dien wel smaken en eindigden met in slaap te vallen en zich in de hemelruimte met +steeds afnemende snelheid te laten voortdrijven. + + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127">127</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e3052" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Dertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een berekening en een begrafenis.</h2> +<p>Nog niet lang was het ontbijt weggeruimd, of onze drie vrienden geraakten ongevoelig, naar ’t scheen, onder den indruk der +ledige hemelruimte om hen heen. Ook zij gevoelden iets ledigs. In een enge ruimte besloten en niets te doen hebbende, waren +Barbicane en Nicholl ineens in een gansch andere wereld verplaatst dan die bedrijvigheid, waaraan de voorzitter der Gun-club +in de laatste maanden zoo gewoon geworden was en die te zeer in het gestel van den kapitein lag om haar ineens te verloochenen. +Ook had het iets onbegrijpelijk vervelends, dat zij geen de minste beweging bemerkten. Het was zonder de geringste afwisseling: +de maan boven, de zon onder hen. Het eenige waaraan dan nog een weinig verandering te zien was, bestond in het grooter worden +der maanschijf—een gevolg en een blijk tevens van hun beweging in de richting naar de Maan. + +</p> +<p>Maar bij Michel Ardan kwam er nog iets bij. Hij twijfelde wel niet aan den goeden uitslag der onderneming, maar zijn levendigheid +als Franschman begon hem toch met vragen te kwellen, waarvan den volgenden dag, 3 December, de uitroep een blijk was: »Wat +is het toch ellendig, dat ik zulk een sukkelaar in de wiskunde ben!” + +</p> +<p>»Waarom?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Omdat ik nu onmogelijk raden kan hoe de geleerden der sterrenwacht te Cambridge hebben kunnen berekenen met welke snelheid +het projectiel uit de Columbiad moest vliegen om op de Maan terecht te komen.” + +</p> +<p>»’t Is toch zeer eenvoudig,” antwoordde Barbicane. + +</p> +<p>»Kunt gij het mij dan zeggen?” + +</p> +<p>»Zeggen—ja; maar of ge het begrijpen zoudt?” + +</p> +<p>»Ben ik dan zoo dom?” + +</p> +<p>Dat niet, maar, ziet ge, daartoe behoort algebra.” + +</p> +<p>»Wat is dat voor een ding?” + +</p> +<p>»Dat is geen ding, maar een wetenschap, die zulke dingen leert berekenen. Dit geschiedt door de integraal-rekening.” + +</p> +<p>»Ik heb de eer niet, die dame te kennen,” zei Michel Ardan met een buiging. »Wees zoo goed mij aan haar te presenteeren.” +<span class="pagenum">[<a id="pb128" href="#pb128">128</a>]</span></p> +<p>»De integraal-rekening,” antwoordde Barbicane zeer ernstig, »is het tegendeel van de differentiaal-rekening.” + +</p> +<p>»Zeer verplicht.” Bij dit woord boog Michel Ardan nogmaals. + +</p> +<p>»Door die berekening zoekt men eindige grootheden, tusschen welke het verschil bekend is.” + +</p> +<p>Barbicane nam een stuk papier en potlood. »Stel,” zoo begon hij, »den afstand tusschen het middelpunt der Aarde en dat der +Maan = <i>d</i>, den straal der aarde = <i>r</i>, de massa der aarde = <i>m</i>, de massa der maan = <i>m</i>, de snelheid verkregen door een lichaam dat na éene seconde vallens op de aarde valt = <i>g</i>, de kracht....” + +</p> +<p>»Ik dank u zeer, mijn beste vriend, maar mijn geheugen kan al die »gelijken” niet onthouden. Mijn hoofd staat er van in brand. +Mag ik u verzoeken ter zake zelve te komen?” + +</p> +<p>»Wij zijn juist bezig. Rekent gij het uit, kapitein?” vroeg Barbicane, Nicholl druk aan het cijferen ziende. + +</p> +<p>»Ja,” zei deze kortaf. + +</p> +<p>Na een poos drukte hij het potlood tegen zijn voorhoofd en zei langzaam, als tot zich zelven: »ja, zoo kom ik uit. Drie maal +5 is 15, driemaal 8 = 24.... De snelheid, die dus ons projectiel moest hebben om buiten het overwicht van de zwaartekracht +der aarde te geraken en bijgevolg de maan te kunnen bereiken is....” + +</p> +<p>»Elf duizend yard in de eerste seconde,” viel Barbicane in. + +</p> +<p>»Met uw verlof 11001,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>»Onmogelijk!” riep Barbicane met een gebaar van afgrijzen uit. + +</p> +<p>»Wat scheelt er aan?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Wat er aan scheelt? Op vermindering van de eigenlijke snelheid door den tegenstand der lucht en de daardoor veroorzaakte +wrijving is niet gerekend; de eigenlijke snelheid moet zijn 16575 meter,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>»En de sterrenwacht te Cambridge verklaarde dat een aanvankelijke snelheid van 11000 meter in de seconde toereikend was! Wij +zijn met die snelheid vertrokken.” + +</p> +<p>»Welnu?” + +</p> +<p>»Welnu? Die snelheid zal ontoereikend zijn.” + +</p> +<p>»’t Is wel.” + +</p> +<p>»Dan komen wij er niet.” + +</p> +<p>»Te drommels!” + +</p> +<p>»Zelfs niet halfweg, en bovendien, vallen wij dan op de Aarde terug.” + +</p> +<p>De vrienden stonden als door den bliksem getroffen? Wie had zulk een misrekening verwacht? Barbicane wilde het niet gelooven: +Nicholl herhaalde zijn becijferingen. De formule was juist, de berekening kwam uit. Hij zag alles nog eens na. Michel Ardan +verklaarde kort en goed, dat hij twintig pistolen gaf om op de <span class="pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129">129</a>]</span>sterrenwacht te Cambridge neder te komen en den heelen toren met al de cijferaars te verpletteren.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p129.jpg" alt="»De zon!” riep Michel Ardan uit. Bladz. 122." width="502" height="720"><p class="figureHead">»De zon!” riep Michel Ardan uit. Bladz. <a href="#pb122" class="pageref">122</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Nicholl merkte op, dat er nog geen reden was tot moedeloosheid. +<span class="pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130">130</a>]</span></p> +<p>Hij was van oordeel, dat, daar zij nu 32 uren onderweg waren, de grootste helft moest zijn afgelegd, zoodat alle vrees voor +terugvallen noodeloos was. Barbicane mat met zijn werktuigen den hoek onder welken zich de Aarde vertoonde, en leidde daaruit +af, dat zij reeds ruim 50.000 mijlen hadden afgelegd; zij waren dus het punt voorbij, waar het projectiel had moeten ophouden +voort te schieten. + +</p> +<p>De anderen stemden daarmede in, en allen begrepen nu te kunnen gaan ontbijten, hetgeen geschiedde. + +</p> +<p>Nadat zij zich, dank zij de uitmuntende wijze waarop Michel Ardan het hofmeesterschap waarnam, het voorgezette goed hadden +laten smaken, zouden ook de honden hun deel krijgen. Maar—treurige ontdekking? Wachter was dood. + +</p> +<p>»Wat nu?” vroeg Barbicane. »Wij kunnen het lijk hier niet houden, en hoe komen wij er af?” + +</p> +<p>»Er zit niets anders op,” meende Nicholl, »dan het scharnier van een der kijkglazen even open te doen en den dooden hond in +de hemelruimte weg te werpen.” + +</p> +<p>»Wij zullen wel moeten,” merkte Barbicane aan, »maar—zeer voorzichtig?” + +</p> +<p>»Waarom?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Om twee redenen. Vooreerst, dat wij met onze lucht in het projectiel zuinig moeten zijn en daarom niets mag ontsnappen. En +ten tweede, omdat de koude van buiten geen tijd mag hebben om binnen ons vertrekje te sluipen, want dan bevriezen wij in een +oogenblik.” + +</p> +<p>»Zou het dan daarbuiten zoo koud zijn?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Vroeger,” zei Barbicane, »meende men dat de temperatuur der hemelruimte zeer laag was. Bij thermometerhoogte berekend, kwam +men tot millioenen graden beneden nul. Fourier, een landgenoot van onzen vriend Michel Ardan, heeft de wetenschap van dit +uiterste teruggebracht. Volgens hem staat de temperatuur der hemelruimte niet beneden de 60°, en dit is omtrent zooals in +de poolstreken, op Melville-eiland of het fort Reliance, waar de honderddeelige thermometer ook omtrent 56° onder nul staat.” + +</p> +<p>»’t Is dus de vraag of Fourier zich niet vergist heeft. Bedrieg ik mij niet, dan heeft een andere Franschman, Pouillet de +temperatuur der ruimte bepaald op 160° onder nul. Wij zullen zien wat er van is.” + +</p> +<p>»Nu niet,” antwoordde Barbicane, »want de zonnestralen vallen rechtstreeks op onzen thermometer en zouden dien veeleer doen +rijzen. Maar als wij op de maan zijn, hebben wij gedurende den daar heerschenden veertiendaagschen nacht overvloedig gelegenheid +om te onderzoeken, want de wachter onzer aarde zweeft in de ledige hemelruimte. Ofschoon ledig, ondergaat die ruimte toch +<span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131">131</a>]</span>trillingen, blijkens het licht, en deze moeten een snelheid hebben van millioenen meters in de seconde.” + +</p> +<p>»Dat zijn cijfers die gij kunt noemen, maar van welke een eenvoudig mensch niets begrijpt. Zoo is het ook met de planeten. +Als gij mij vertelt, dat Uranus 66 maal grooter is dan de Aarde, Jupiter 3100 maal, de Zon anderhalf millioen maal, dan zijn +dat holle woorden. Maak het liever aanschouwelijk, zeg: de zon is een bol van 2 voet doorsnede, dan is Jupiter een oranjeappel, +Uranus een kers, de aarde een erwt, enz. dan verstaat men u.” + +</p> +<p>Na dezen uitval van Michel Ardan tegen de geleerden met hunne millioenen en billioenen en trillioenen, werd Wachter begraven; +hetwelk eenvoudig hierin bestond, dat men hem in de hemelruimte wierp, gelijk de zeelieden een lijk over boord zetten. + +</p> +<p>Dit deed men volgens den raad van Barbicane met alle mogelijke voorzichtigheid, want er mocht geen aasje lucht te loor gaan. +Alles geschiedde dan ook, dank zij mede de kracht der veren en de goede werking der scharnieren, zoo vlug, dat men er niet +het minste letsel van had. Barbicane nam daaruit aanleiding om voor te stellen, dat men zich op diezelfde wijze van alle overtolligheden +zou ontdoen. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3184" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Eenendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Wachter is wachter geworden.</h2> +<p>Den 4<sup>den</sup> December bleek aan den chronometer, dat het op Stone’s Hill 5 uur in den morgen was toen de vrienden ontwaakten, na 54 uren +reis. Naar den tijd gerekend, waren zij slechts 5 uren 20 minuten over de helft van hun verblijf in het projectiel; maar naar +den afstand was bijna 7/10 der reis afgelegd—een gevolg van het regelmatig afnemen hunner snelheid. + +</p> +<p>Toen zij door het benedenste glas naar de Aarde keken, scheen hun deze niet meer dan een duistere vlek, te midden der zonnestralen. +Van sikkel of aschgrauw licht was niets meer te bespeuren. Den volgenden middernacht was de aarde Nieuw, de maan Vol. Boven +hen scheen deze meer en meer te naderen, als om hen te bestemder ure te ontvangen. Overigens niets dan de zwarte <span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132">132</a>]</span>achtergrond der ruimte, bezaaid met sterren, die zich langzaam schenen te bewegen. Van betrekkelijke grootte waren zij niet +merkbaar veranderd. Zon en sterren hadden hetzelfde voorkomen als van de aarde gezien. De Maan was aanmerkelijk grooter; maar +de kijkers van onze reizigers waren niet krachtig genoeg om gelegenheid te geven tot bruikbare waarnemingen of iets aangaande +haar oppervlakte te doen kennen. + +</p> +<p>Aan gesprek ontbrak het hun niet. De maan was het voorname onderwerp van hun gekout. Ieder zei er het zijne van; Barbicane +en Nicholl altijd in ernst. Michel Ardan altijd luchtig en kluchtig. Het projectiel, de richting, de snelheid, de ongevallen +die zouden kunnen plaats hebben, de voorzorgen te nemen bij het nederdalen op de Maan—dat alles leverde onuitputtelijke stof. + +</p> +<p>Een voorbeeld. Michel Ardan wilde weten wat er op loopen zou, indien het projectiel eens plotseling in zijn vaart was gestuit, +terwijl het zijn eerste snelheid nog had. + +</p> +<p>»Maar ik begrijp niet waardoor het projectiel zou hebben kunnen gestuit worden,” zei Barbicane. + +</p> +<p>»’t Is maar een onderstelling,” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Een onmogelijke,” meende Barbicane, »namelijk indien de snelheid zelf niet weggevallen ware. Maar die snelheid moest langzamerhand +afnemen en zou niet plotseling gestuit zijn.” + +</p> +<p>»Aangenomen dat het projectiel tegen een of ander lichaam in de hemelruimte stuitte.” + +</p> +<p>»Welk?” + +</p> +<p>»Den grooten vuurbol dien wij ontmoet hebben.” + +</p> +<p>Nicholl meende, dat in dit geval het projectiel in duizend stukken zou gesprongen zijn. + +</p> +<p>»Wij zouden levend verbrand zijn,” voegde Barbicane er ernstig bij. + +</p> +<p>»Verbrand,” sprak Michel Ardan, »’t is jammer; dat zou mooi zijn geweest om te zien.” + +</p> +<p>»En gij zoudt het gezien hebben,” antwoordde Barbicane. »Men weet nu, dat warmte niets anders is dan een wijziging van beweging. +Wanneer men water verhit, dat wil zeggen: wanneer men warmtestof bij water voegt, beteekent dit, dat men beweging geeft aan +de stofdeeltjes waaruit het water bestaat.” + +</p> +<p>»Zeer fraai!” merkte Michel Ardan aan. + +</p> +<p>»Niet alleen fraai, maar ook juist, mijn vriend, want dit verklaart alle warmteverschijnselen. De warmte is niets dan een +beweging der stofdeeltjes, een eenvoudige slingering dier deeltjes. Wanneer men in een plank een gat boort, wordt de boor +verhit: waardoor? Door beweging. Waarom smeert men de assen van rij- en voertuigen? Om te beletten dat zij te zeer verhit +worden.” + +</p> +<p>»Als ik het dan wel begrijp,” sprak Michel Ardan met gemaakten ernst, »hoe komt het dan dat ik moet stilhouden, wanneer ik +lang <span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133">133</a>]</span>geloopen heb en dat het zweet mij van het voorhoofd druipt? Eenvoudig omdat mijn beweging in warmte is veranderd.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p133.jpg" alt="Mijn kop staat er van in brand. Bladz. 128." width="502" height="720"><p class="figureHead">Mijn kop staat er van in brand. Bladz. <a href="#pb128" class="pageref">128</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Barbicane liet zich door dezen kwinkslag niet van zijn stuk <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134">134</a>]</span>brengen. Hij ging voort: »In geval van een botsing zou ons projectiel, bij de verandering van beweging in warmte, door dien +hevigen schok dermate zijn verhit geworden, dat het geheel gesmolten, ja verdampt ware.” + +</p> +<p>»Maar,” voegde Nicholl er bij, »wat zou dan wel gebeuren indien de aarde eens plotseling in haren omloop om de zon werd gestuit?” + +</p> +<p>»Zoo verhit,” antwoordde Barbicane, »dat alles in damp zou opgaan.” + +</p> +<p>Michel Ardan was van oordeel, dat deze wijze van een einde aan de wereld te maken al zeer eenvoudig was. + +</p> +<p>»En als de aarde op de zon viel?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Volgens de berekeningen,” antwoordde Barbicane, »zou die val een hitte ontwikkelen als van 1600 kolenbollen zoo groot als +de aarde.” + +</p> +<p>»Een aardig buitenkansje aan warmte voor de zon,” verklaarde Michel Ardan, en ook voor Uranus en Neptunus, want daar moeten +de lui wel sterven van koude.” + +</p> +<p>»Derhalve,” merkte Barbicane op, »geeft elke hevige beweging een verhooging van hitte. En dit leidt tot de onderstelling dat +de hitte der zon wordt onderhouden door zwermen vuurbollen, die onophoudelijk op de zon vallen. Men heeft zelfs berekend....” + +</p> +<p>»Pas op,” liet Michel Ardan zich hooren, »daar komen de cijfers.” + +</p> +<p>Barbicane liet zich door dezen uitval niet uit den zadel lichten, maar ging voort: »Men heeft zelfs berekend, dat de schok +door elken vuurbol op de zon veroorzaakt, een hitte moet voortbrengen, zooals een 4000 maal grootere hoeveelheid steenkolen +geven zou.” + +</p> +<p>»En hoe groot is de hitte der zon?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Ze is gelijk aan die, welke zou worden ontwikkeld door een laag gloeiende kolen om de zon ter dikte van 27 kilometer.” + +</p> +<p>»En die hitte?” + +</p> +<p>»Die hitte zou ieder uur 2900 millioen kubiek myriameter water doen koken.” + +</p> +<p>»En toch verbrandt die hitte ons niet?” + +</p> +<p>»Neen, dewijl de dampkring der aarde 2/5 van de hitte der zon opslorpt. Overigens bedraagt de hoeveelheid zonnehitte die door +de aarde wordt opgevangen, slechts een twee milliardste gedeelte der geheele uitstraling.” + +</p> +<p>»Ik zie wel,” antwoordde Michel Ardan, »dat alles in den haak is; de dampkring is een nuttige uitvinding, want zij geeft ons +niet alleen gelegenheid om te ademen, maar belet ook dat wij aan de kook raken.” + +</p> +<p>»Jammer maar,” voegde Nicholl er bij, »dat het op de Maan zoo niet zijn zal.” +<span class="pagenum">[<a id="pb135" href="#pb135">135</a>]</span></p> +<p>»Kom, kom,” zei Michel Ardan, »als er bewoners zijn, halen zij adem. Als zij er zijn, zullen zij wel voor drie man meer zuurstof +te missen hebben, al was het in de diepten waar deze door de zwaarte zal zijn opeengehoopt. Welnu, wij zullen dan niet over +de bergen klauteren; dat is alles!” + +</p> +<p>Michel Ardan stond op en bekeek de schitterende maanschijf. + +</p> +<p>»Verduiveld!” riep hij uit. »Wat moet het daar heet zijn!” + +</p> +<p>»En reken dan nog eens er bij,” liet Nicholl volgen, »dat de dag daar 360 uren duurt.” + +</p> +<p>»Daartegenover staat,” sprak Barbicane, »een nacht van gelijken duur, en daar de warmte door terugkaatsing wordt teruggegeven, +moet de temperatuur gelijkstaan met die der hemelruimte. + +</p> +<p>»Een aardig landje!” sprak Michel Ardan. »Maar dat maakt niets uit! Ik wenschte maar dat ik er was. ’t Zal grappig zijn de +Aarde tot wachter te hebben en als zij opgestaan is te kunnen zeggen: daar heb je Amerika, en daar Europa! En haar dan na +te oogen als zij verdwijnt in de stralen der zon! Maar zeg eens, Barbicane, zien de maanbewoners ook eclipsen?” + +</p> +<p>»Ja,” was het antwoord, »zon-eclipsen wanneer de middelpunten van zon, aarde en maan zoo in een rechte lijn staan, dat de +Aarde zich in het midden bevindt. Maar het zijn slechts ringvormige eclipsen, in welke de Aarde bij wijze van een vuurscherm +vóór de zon geplaatst is, en slechts een klein gedeelte van de zonneschijf bedekt.” + +</p> +<p>»En waarom geen totale eclips?” vroeg Nicholl. »Strekt de schaduwkegel der Aarde zich dan niet uit voorbij de Maan?” + +</p> +<p>»Gewis, indien men de straalbuiging, veroorzaakt door den dampkring der aarde, buiten rekening laat. Neen, indien men die +straalbuiging in aanmerking neemt. Stellen wij de horizontale parallaxis = <i>p</i>, de schijnbare halve middellijn = <i>m</i>....” + +</p> +<p>»Al genoeg van dat »stellen” en »gelijk!”<span class="corr" id="xd0e3303" title="Niet in bron">”</span> + +</p> +<p>»In gewone menschentaal dan! schoon de middelbare afstand tusschen de maan en de aarde 60 stralen der aarde bedraagt, is de +lengte van den schaduwkegel tengevolge der straalbreking beneden de 42 stralen. Daaruit volgt dus, dat tijdens een eclips +de maan zich bevindt buiten den zuiveren schaduwkegel, en dat de zon haar tot zelfs de stralen van haar middelpunt toezend.” + +</p> +<p>»En waarom,” vroeg Michel Ardan niet zonder ruwheid in zijn toon, »is er dan eclips, als er geen zijn moet!” + +</p> +<p>»Alleen dewijl deze zonnestralen verzwakt zijn door de straalbreking, terwijl de dampkring der Aarde, door welken zij heen +gaan er het grootste getal van uitdooft.” + +</p> +<p>»Dat gaat goed op,” vond Michel Ardan; <span class="corr" id="xd0e3314" title="Niet in bron">»</span>overigens zullen wij het wel zien als wij er zijn.” + +</p> +<p>»Zeg eens, Barbicane, gelooft gij dat de maan een oude komeet <span class="pagenum">[<a id="pb136" href="#pb136">136</a>]</span>is!” Bij deze vraag voegde Nicholl nog de opmerking dat volgens getuigenis der Ouden de Arkadiërs beweerden, dat hunne voorouders +de aarde hadden bewoond eer de maan haar wachter was geworden. Daarvan uitgaande, hebben sommige geleerden de Maan gehouden +voor een voormalige komeet, welker loopbaan eenmaal zoo nabij de Aarde zal komen, dat de aantrekking van deze haar doet nedervallen.” + +</p> +<p>»Niets daarvan,” antwoordde Barbicane: »dit blijkt hieruit, dat de maan geen spoor heeft overgehouden van dat nevelomkleedsel +waarin de kometen altijd gehuld zijn.” + +</p> +<p>»Maar zou,” vroeg Nicholl weder, »de maan, eer zij wachter der aarde geworden is, in het punt harer zonsnabijheid niet dicht +genoeg voorbij de zon hebben kunnen vliegen om daar door uitdamping haar geheel nevelkleed achter te laten?” + +</p> +<p>»Dat zou kunnen, vriend Nicholl, maar waarschijnlijk is het niet.” + +</p> +<p>»Waarom niet?” + +</p> +<p>»Omdat .... ik weet het niet.” + +</p> +<p>»Met dat: ik weet het niet! zou men honderden boekdeelen kunnen vullen,” merkte Michel Ardan aan. + +</p> +<p>»Hoe laat is het?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Drie uur,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>»Wat vliegt de tijd toch om,” merkte Michel Ardan op, »in het gesprek met zulke geleerden als gij zijt! Waarachtig, ik leer +veel!” + +</p> +<p>Bij deze woorden sprong Michel Ardan bijna tegen de zoldering van het projectiel, zooals hij zeide om beter de maan te kunnen +zien. De anderen zwegen een oogenblik. + +</p> +<p>Michel Ardan keek door een der zijraampjes en uitte een kreet van verbazing. + +</p> +<p>»Wat is er?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>De voorzitter der Gun-club naderde het glas ook en zag een soort van platten zak, die op eenige meters afstand nabij het projectiel +zweefde. Dit voorwerp scheen even onbeweeglijk als het projectiel, zoodat het zich op gelijke wijze als dit bewoog. + +</p> +<p>»Wat is dat voor een ding?” herhaalde Michel Ardan. »Is het een lichaampje dat in de hemelruimte zweeft, maar nu door de aantrekking +van ons projectiel genoodzaakt wordt bij ons te blijven en mede naar de maan te trekken?” + +</p> +<p>»Mij verbaast het,” <span class="corr" id="xd0e3351" title="Bron: antwoorde">antwoordde</span> Nicholl, »dat de specifieke zwaarte van dat voorwerp het met ons gelijk doet blijven, hoewel die zeer zeker geringer is dan +die van ons projectiel.” + +</p> +<p>»Nicholl,” zei Barbicane na een oogenblik peinzens, »wat het voor een ding is, weet ik niet; maar wel weet ik waarom het naast +ons projectiel blijft.” + +</p> +<p>»En dat is?” + +<span class="pagenum">[<a id="pb137" href="#pb137">137</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p137.jpg" alt="»op de sterrenwacht te Cambridge neder te komen.” (Bladz. 129.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">»op de sterrenwacht te Cambridge neder te komen.” (Bladz. <a href="#pb129" class="pageref">129</a>.) +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Dewijl wij in de ledige hemelruimte zweven, mijn waarde kapitein, en in dat ledige de lichamen vallen of zich bewegen—wat +hetzelfde is—met een gelijke snelheid, onafhankelijk van <span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138">138</a>]</span>gewicht of gedaante. Het is de lucht, die, door haren tegenstand, het verschil in gewicht veroorzaakt. Wanneer gij in het +luchtledige—door een luchtpomp—voorwerpen laat vallen, zult gij ze met dezelfde snelheid zien vallen, veertjes en stukjes +lood. Dezelfde oorzaak heeft hier hetzelfde gevolg.” + +</p> +<p>»Dan zal”, voegde Nicholl er bij, »al wat wij buiten het projectiel werpen, ons op onze reis naar de maan blijven vergezellen.” + +</p> +<p>»Ezels die wij zijn!” riep Michel Ardan uit. + +</p> +<p>»Waartoe die vleiende benaming?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Omdat wij ons projectiel hadden moeten vullen met nuttige voorwerpen, boeken, instrumenten, gereedschappen en wat dies meer +zij. Wij hadden dan alles overboord kunnen zetten, want alles zou ons toch hebben blijven vergezellen. Maar daar valt mij +iets in. Waarom zouden wij geen uitstapje naar buiten kunnen doen? Wat zou het prettig wezen zoo in den wereldether te hangen, +gelukkiger dan de vogel, die altijd met zijn vleugels moet slaan om niet op den grond te vallen!” + +</p> +<p>»Fraai bedacht!” zei Barbicane, »maar hoe maakt gij het met de ademhaling?” + +</p> +<p>»Ach! die beroerde lucht bederft alles!” + +</p> +<p>»Maar als er lucht was, Michel, zou uw dichtheid kleiner zijn dan die van het projectiel, en gij zoudt diensvolgens achterblijven.” + +</p> +<p>»Wij moeten dus binnen blijven?” + +</p> +<p>»Niet anders.” + +</p> +<p>»Ik geloof te zien wat dat ding is,” riep Michel Ardan uit. »Het is geen hemellichaam, geen stukje van een planeet, maar....” + +</p> +<p>»Nu maar....” + +</p> +<p>»’t Is niets anders dan onze ongelukkige hond!” + +</p> +<p>Inderdaad: dat misvormde, onherkenbare, ineengedrukte voorwerp was het stoffelijk overschot van Wachter! + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3397" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Tweeëndertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Zijn zij dronken?</h2> +<p>Er had derhalve een verschijnsel plaats, dat, hoe zonderling ook schijnende, echter een zeer natuurlijke oorzaak had: dat +ieder voorwerp, buiten het projectiel geworpen, denzelfden weg bleef houden alsof het er in gebleven ware. Dat was een onderwerp +van <span class="pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139">139</a>]</span>levendig gesprek voor den geheelen avond. De reizigers geraakten bovendien reeds in grooter spanning naarmate zij meer naderden +aan het doel hunner reis. Zij verwachtten onvoorziene verschijnselen, onbekende voorwerpen, maar verwonderen zou hen in hunne +tegenwoordige stemming niets. Hun opgewekte verbeelding streefde het projectiel voorbij, welks snelheid aanmerkelijk verminderde +zonder dat zij het bemerkten. Maar de maan werd telkens grooter in hun oog; ’t was als behoefden zij de hand maar uit te steken +om haar te grijpen. + +</p> +<p>Den volgenden dag, 5 December, waren alle drie reeds ’s morgens te 5 uur bij de hand. Het moest, indien de berekeningen niet +faalden, de laatste dag van hun tocht zijn. Dien avond, juist te middernacht, dus binnen 18 uren, juist op het oogenblik van +Volle Maan, zouden zij die schitterende schijf bereiken. Middernacht—en het doel zou bereikt wezen van de buitengewoonste +reis, in oude en nieuwe tijden gedaan. Zij begroetten de maanschijf met levendig gejuich. + +</p> +<p>Statig zette de Maan haar loop aan het uitspansel voort. Nog eenige graden, en zij zou het punt bereiken, waar het projectiel +haar ontmoeten zou. Barbicane had berekend, dat zij zouden nederkomen op het noordelijk halfrond, juist waar de bergen schaarsch, +maar de vlakten uitgestrekt zijn. Die omstandigheid was zeer gunstig, indien, gelijk zij dachten, de maanlucht alleen in de +laagten opeengehoopt was. + +</p> +<p>»Overigens,” merkte Michel Ardan aan, »is een vlakte geschikter om neder te dalen dan een berg. Een maanbewoner zou het niet +treffen, indien hij de Aarde bereikte op den Montblanc of het Himalaya-gebergte.” + +</p> +<p>»Bovendien,” meende kapitein Nicholl, »zal het projectiel in de vlakte beter stil blijven liggen. Aan een helling nederkomende, +zou het gevaarte misschien naar beneden rollen als een sneeuwklomp, en daar wij geen eekhoorntjes zijn, kwamen wij er niet +heelhuids af.” + +</p> +<p>Inderdaad, de uitslag der stoute onderneming scheen niet twijfelachtig. Er was echter één zaak, omtrent welke Barbicane niet +recht op zijn gemak was; maar hij zweeg, om zijn vrienden niet te verontrusten. + +</p> +<p>De richting die het projectiel nam, naar het noorder halfrond der maan, bewees dat het een weinig van zijn baan was afgeweken. +Wiskundig berekend moest men juist op het middelpunt der maanschijf aanlanden. Gebeurde dit niet, dan had er afwijking plaats. +Waaruit was die ontstaan? Barbicane kon dat niet bepalen: hij hoopte alleen, dat de afwijking niet grooter zou zijn dan om +hen op haar noordelijke helft te brengen. Hij verzweeg dus zijn bekommering en nam gedurig den stand der maan waar, ten einde +<span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140">140</a>]</span>de hoegrootheid der afwijking te bepalen. Immers, het zou verschrikkelijk zijn, indien het projectiel voorbij de maan vloog, +om in de eindelooze hemelruimte te zweven. + +</p> +<p>De maan vertoonde reeds niet meer een platte schijf, maar duidelijk kon men haar bolle oppervlakte bespeuren. Indien de zon +schuins op haar geschenen had, zouden de schaduwen der bergen duidelijk zichtbaar zijn geweest en de kraters der ringgebergten +zich gemakkelijk hebben laten onderscheiden. Maar hoogten en laagten waren alleen aan de weerkaatsing van het licht kenbaar. +Ter nauwernood zagen zij zelfs die donkere plekken, in welke de aardbewoners van oudsher overeenkomst hebben gezien met een +menschelijk gelaat. En wat zij zagen, zij aanschouwden het met den begeerigen blik van verlangen, en toch tevens met een heimelijke +vrees; waarvoor? dat wisten zij zelven niet. + +</p> +<p>Het projectiel had bijna geen gewicht meer. Het nam onophoudelijk af in zwaarte, en het moest eindelijk, als zij op het punt +gekomen waren, waar de aantrekking der aarde op die der maan elkander juist opwegen, alle gewicht verliezen. + +</p> +<p>Hoe vervuld echter hun hoofden ook waren van de dingen die komen zouden, toch begreep Michel Ardan, dat ook de maag haar rechten +had, en voor deze wenschte hij te zorgen door ’t gereed maken van een goed ontbijt. Het werd met smaak genuttigd en de reizigers +versmaadden er een goed glas niet bij. Michel Ardan maakte de opmerking, dat op de maan, dank zij de hitte der zon, voorzeker +de edelste wijnen moeten gewonnen worden—altoos indien er wijnbergen waren. Ten einde te kunnen vergelijken, had hij genoegzamen +voorraad van de beste merken medegenomen. + +</p> +<p>De toestel van Reiset en Regnaut voorzag uitmuntend in de behoefte aan versche lucht. Maar hij moest ook in orde gehouden +worden. Daarom onderzocht Michel Ardan elken morgen buizen en kranen, de hitte van het gas volgens den pyrometer regelende. +Alles ging goed en de reizigers volgden het voorbeeld van Maston, die in het projectiel een eerbiedwaardigen buik had gekregen. +’t Was als zaten zij, gelijk jonge hanen, in het mesthok. + +</p> +<p>Nog altijd bleef het overblijfsel van Wachter onbeweeglijk in de ruimte naast het projectiel hangen, evenals de afgekloven +beentjes en alle afval dien Michel Ardan buitengeworpen had. + +</p> +<p>»Verbeeld u eens,” zeide hij, »dat een onzer bezweken ware, dan zou zijn lijk daar ook zweven als beschuldiger van onze wel +wat roekelooze onderneming!” + +</p> +<p>»Dat zou jammer geweest zijn,” meende Nicholl. + +</p> +<p>»Wat ik jammer vind,” antwoordde Michel Ardan, »is dat ik geen wandeling buiten ons kamertje doen kan. Wat zou het prettig +zijn, zoo los en vrij in de hemelruimte rond te zweven en zich te baden in de zuivere zonnestralen! Als Barbicane er maar +aan had <span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141">141</a>]</span>gedacht, een drijftoestel en een luchtpomp mede te nemen, zou ik mij wel buiten gewaagd hebben.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p141.jpg" alt="werd Wachter begraven. Bladz. 131." width="499" height="720"><p class="figureHead">werd Wachter begraven. Bladz. <a href="#pb131" class="pageref">131</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Barbicane gaf hem te kennen, dat hij er weinig aan zou gehad <span class="pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142">142</a>]</span>hebben, want dat hij wegens de lucht in zijn lichaam onfeilbaar als een bom uiteengesprongen zou zijn. »Zoolang wij ons in +de ledige hemelruimte bevinden, is er aan tochtjes buiten ons projectiel niet te denken,” voegde hij er bij.<span class="corr" id="xd0e3450" title="Bron: ”"></span> + +</p> +<p>Michel Ardan geloofde ook wel, dat het moeielijk was, maar het woord »onmogelijk” wilde er bij hem nooit uit. + +</p> +<p>Zij kwamen van het eene op het andere. De denkbeelden groeiden hun in het hoofd, gelijk in de lente de knoppen aan de takken. +Zoo had Nicholl den inval te vragen: »Op de maan te komen, dat schijnt nu goed en wel te zullen gaan; maar hoe komen wij er +van af?” + +</p> +<p>Daar wisten de anderen geen weg meê. ’t Was alsof niemand hunner daaraan tot dusver een oogenblik had gedacht. + +</p> +<p>»Om de waarheid te zeggen,” sprak Michel Ardan, »ik vind het wel wat voorbarig, te vragen hoe men uit een land weg komt, eer +men er in is.” + +</p> +<p>»Ik zeg het niet om achteruit te krabbelen,” antwoordde Nicholl, »maar ik herhaal mijn vraag: hoe komen wij er van af?” + +</p> +<p>»Ik weet het niet,” sprak Barbicane doodbedaard. + +</p> +<p>»En ik,” voegde Michel Ardan er bij, »als ik geweten had hoe terug te gaan, zou ik niet vertrokken zijn.” + +</p> +<p>»Een fraai antwoord!” riep Nicholl uit. + +</p> +<p>»Ik ben het met Michel Ardan eens,” merkte Barbicane aan, »en voeg er bij, dat de vraag voor het oogenblik van geen belang +is. Later, als wij meenen te moeten terugkeeren, zullen wij de vraag aan de orde stellen. Al is er geen Columbiad op de maan, +ons projectiel hebben wij toch bij ons.” + +</p> +<p>»’t Is wat moois! Een kogel zonder geschut.” + +</p> +<p>»Het laatste kunnen wij altijd maken,” meende Barbicane. »Kruit—men kan het maken. De maan zal toch wel niet ontbloot zijn +van metalen, van salpeter, van houtskool en zwavel. Bovendien hebben wij slechts de aantrekkingskracht der maan te overwinnen—slechts +8000 mijlen snelheid, om op de aarde terug te vallen door de eenvoudige wet van zwaarte.” + +</p> +<p>»’t Is wel geweest,” sprak Michel Ardan zeer opgewonden. »Geen gepraat meer over terugreis! Er is reeds te lang over gebabbeld. +Maar nu eens over gemeenschap met onze oude broeders, de aardbewoners; dat zal zooveel bezwaar niet in hebben.” + +</p> +<p>»Hoe wilt ge dat dan doen?” + +</p> +<p>»Door middel van kogels, uit de vulkanen der maan geschoten.” + +</p> +<p>»Goed bedacht, Michel,” antwoordde Barbicane op een toon van vaste overtuiging. »Laplace heeft berekend, dat een kracht, vijfmaal +grooter dan die onzer kanonnen, groot genoeg is om een kogel uit de maan te schieten. En elke vulkaan heeft die kracht ruim +en breed.” +<span class="pagenum">[<a id="pb143" href="#pb143">143</a>]</span></p> +<p>»Leven de vulkanen!” riep Michel Ardan uit. »Niets gemakkelijker dan zulke kogels, en zij kosten niets! En wat zullen wij +de posterijen uitlachen! Maar—daar valt mij iets in.” + +</p> +<p>»Wat?” + +</p> +<p>»Een heerlijk denkbeeld! Waarom hebben wij geen metaaldraad aan ons projectiel gebonden? Dan zouden wij telegrammen met de +Aarde hebben kunnen wisselen<span class="corr" id="xd0e3489" title="Bron: ,">.</span>” + +</p> +<p>»Een mooi ding!” zei Nicholl. »Rekent gij het gewicht van een draad van meer dan 50,000 geographische mijlen als niets?” + +</p> +<p>»Als niets? Dan moest de lading van de Columbiad verdriedubbeld zijn, desnoods verviervoudigd, vervijfvoudigd!” schreeuwde +Michel Ardan, want zijn stem verhief zich meer en meer. + +</p> +<p>»Er is maar een kleinigheid tegen uw plan,” merkte Barbicane aan: »ten gevolge van de aswenteling der Aarde zou uw draad zich +om haar hebben gewonden als een touw om een kaapstander, en de draad zou ons ten laatste naar den grond teruggetrokken hebben.” + +</p> +<p>»Bij de negenendertig sterren der Unie!” riep Michel Ardan uit<span class="corr" id="xd0e3500" title="Niet in bron">,</span> »wat heb ik toch vandaag domme denkbeelden! ’t Is alsof ik Maston ben! Maar wat ik denk is dit: als wij niet op de Aarde +terugkomen, zal Maston ons wel komen opzoeken.” + +</p> +<p>»Zeker zal hij komen,” zei Barbicane met zijn gewonen ernst, »want hij is een waardig en moedig vriend. En wat is er niet +voor? Zit de Columbiad nog niet altijd in de Floridaschen grond? Hebben zij geen katoen en zwavelzuur om schietkatoen te maken? +Zal de maan niet op haar tijd weder door het toppunt van Stone’s Hill gaan? Over 18 jaar en 11 dagen staat zij immers weder +op dezelfde plaats?” + +</p> +<p>»Komen zullen zij!” juichte Michel Ardan; »Maston en Elphiston en Blomsberry en al de leden van de Gun-club, en wij zullen +hen goed onthalen ook! En mettertijd komen er geregelde projectieltreinen tusschen de Maan en de Aarde! Leve Maston!” + +</p> +<p>Zeer waarschijnlijk is het, dat, indien Maston dien uitroep al niet hoorde, toch zijn ooren moesten tuiten. Wat zou hij dan +doen?<span class="corr" id="xd0e3509" title="Bron: ”"></span> Ongetwijfeld in het Rotsgebergte op Longs-piek staan uitkijken naar het voor hem onzichtbaar projectiel, dat in de hemelruimte +zweefde? Dacht hij aan zijn waarde vrienden, die waarde vrienden dachten ook aan hem, en onder den invloed eener buitengewone +opgewondenheid wijdden zij hem hunne beste wenschen. + +</p> +<p>Maar vanwaar die met ieder oogenblik toenemende opgewondenheid bij de reizigers? Hun matigheid was boven alle bedenking. Moest +die buitengewone prikkeling van het hersengestel worden toegeschreven aan de buitengewone omstandigheden in welke zij zich +bevonden, aan hun naderen tot de nachtvorstin, het doel hunner reis en hunner wenschen of aan een geheimen invloed der <span class="pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144">144</a>]</span>Maan, die op hun zenuwgestel werkte? Hun gelaat werd zoo rood alsof zij een gloeienden oven hadden aangeblazen; hun ademhaling +was versneld en hun longen bliezen als een smidsblaasbalg: hun oogen schitterden met een zonderling vuur; hun stem gaf vreemde +geluiden: hun woorden schoten als uit de kurk van een champagneflesch, door het koolzuur uitgedreven; hun gebaren werden woest; +voor zoover zij namelijk ruimte hadden om te gesticuleeren. En wat het zonderlingste was, zij zelven bemerkten niets van de +hevige spanning waarin zij zich bevonden. + +</p> +<p>»En nu,” zei Nicholl barsch, »nu ik niet weet, of wij van de Maan zullen terugkeeren, wil ik weten wat wij er gaan doen.” + +</p> +<p>»Wat wij er gaan doen?” antwoordde Barbicane op den grond stampende, »dat weet ik niet.” + +</p> +<p>»Gij weet dat niet?” riep Michel Ardan met een soort van gehuil dat door het geheele projectiel drong. + +</p> +<p>»Neen, ik heb er zelfs geen vermoeden van,” antwoordde Barbicane den vrager nahuilende. + +</p> +<p>»Dan weet ik het wel!” stamelde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Spreek op!” stotterde Nicholl. + +</p> +<p>»Ik zal spreken wanneer ik wil,” snauwde Michel Ardan hem toe. + +</p> +<p>»Gij moet het willen!” schreeuwde Barbicane met fonkelend oog en dreigende vuist. »Gij hebt ons in deze gevaarlijke reis gesleept, +en wij willen weten waarom.” + +</p> +<p>»Ja!” voegde er de kapitein bij, »nu ik niet weet waarheen ik ga, wil ik weten waarom ik ga.” + +</p> +<p>»Waarom?” schreeuwde Michel Ardan, hoog opspringende, »waarom? Om bezit van de Maan te nemen in naam der Vereenigde Staten! +Om een veertigsten Staat aan de negenendertig toe te voegen! Om de Maan te ontvangen, te bevolken, en er de voortbrengselen +van kunst, nijverheid en wetenschap over te brengen! Om de maanbewoners te beschaven, als zij ten minste niet beschaafder +zijn dan wij, en om een republiek van hen te maken, als zij er ten minste nog geen hebben.” + +</p> +<p>»En als er nu eens geen maanbewoners zijn,” merkte Nicholl aan, op wien de zonderlinge overspanning uitwerkte, dat zij een +Jantje Contrarie van hem maakte. + +</p> +<p>»Wie zegt dat er geen maanbewoners zijn!” vroeg Michel Ardan op dreigenden toon. + +</p> +<p>»Ik!” krijschte Nicholl. + +</p> +<p>»Kapitein,” bracht Michel Ardan met dubbelslaande tong uit, »herhaal die beleediging niet, of ik verworg u.” + +</p> +<p>De twee kampioenen stonden op het punt elkander te lijf te gaan. Barbicane kwam tusschenbeiden. Hij zeide, hen scheidende: + +</p> +<p>»Stil ongelukkigen, als er geen maanbewoners zijn, behoeft ook over hen niet getwist te worden.” + +<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145">145</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p145.jpg" alt="was het lijk van Wachter. (Bladz. 138)." width="502" height="720"><p class="figureHead">was het lijk van Wachter. (Bladz. <a href="#pb138" class="pageref">138</a>). +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»De maan is ons!” riep Nicholl uit. + +</p> +<p>»Wij met ons drieën stichten er de republiek.” + +</p> +<p>»Ik ben het Congres!” snoefde Michel Ardan. +<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146">146</a>]</span></p> +<p>»En ik de Senaat!” schreeuwde Nicholl. + +</p> +<p>»En Barbicane president!” gilde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Geen president door de natie benoemd,” merkte Barbicane aan. + +</p> +<p>»Welnu, dan een president benoemd door het Congres!” brulde Michel Ardan, »en ik, het Congres, benoem u met eenparige stem.” + +</p> +<p>»Leve president Barbicane!” was de kreet van Nicholl. + +</p> +<p>»Hip, hip, hip, hoera!” herhaalde de echo van Michel Ardan. + +</p> +<p>Daarop krijschten de president en de Senaat op afschuwelijke wijze het volkslied <i>Yankee Doodle</i>, terwijl het Congres even afschuwelijk de <i>Marseillaise</i> deed hooren. + +</p> +<p>Vervolgens begon een springen en stampen, dat misschien een dans moest verbeelden, maar sterke familietrekken vertoonde met +volslagen dronkenschap. Diana jankte er bij op akelige wijs, terwijl een haan en een kip uit de hanebalken van het projectiel +kwamen fladderen en hun gekakel voegden bij de rauwe kreten, die de reizigers uitstieten. + +</p> +<p>Eindelijk vielen zij, als verteerd door een inwendig vuur, wezenloos op den grond. + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3587" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Drieëndertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Zij wegen niets meer.</h2> +<p>Wat was er gebeurd? Vanwaar die zonderlinge opgewondenheid, waarvan de gevolgen zoo treurig hadden kunnen zijn? Een eenvoudige +onbezonnenheid van Michel Ardan, die gelukkig door Nicholl <span class="corr" id="xd0e3594" title="Bron: noch">nog</span> tijdig kon verholpen worden. + +</p> +<p>Na een flauwte van eenige minuten kwam de kapitein het eerst tot zichzelf. + +</p> +<p>Hoewel hij pas twee uren geleden ontbeten had, gevoelde hij een verschrikkelijken honger, als ware hij eenige dagen lang zonder +voedsel geweest. Alles was bij hem in de hoogste spanning geraakt, maag en hersenen. + +</p> +<p>Hij rees op en vroeg Michel Ardan om nog wat eten. Michel antwoordde niet. Nicholl wilde daarop thee zetten, en om vuur te +hebben stak hij een lucifer aan. + +</p> +<p>Met verbazing zag hij de zwavel met een buitengewonen, verblindenden <span class="pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147">147</a>]</span>glans schitteren. De gasbek dien hij aanstak, gaf een vlam als electrisch licht. + +</p> +<p>Daar kwam iets op in het brein van Nicholl. Dat sterke licht, die zonderlinge uitwerkselen op hem en de beide anderen—hij +begreep alles. + +</p> +<p>»De zuurstof!” riep hij uit. + +</p> +<p>Hij bekeek den luchttoestel; terstond bemerkte hij, dat de kraan een fellen stroom zuurstof liet ontsnappen. De luchtsoort, +onbemerkbaar voor gezicht, smaak en reuk, onontbeerlijk voor het leven, maar gevaarlijk in onvermengden toestand, was door +een achteloosheid van Michel Ardan losgelaten—hij had verzuimd de kraan toe te draaien. + +</p> +<p>Nicholl sloot haar oogenblikkelijk af en voorkwam nog tijdig den anders onvermijdelijken dood van hem en zijn vrienden. + +</p> +<p>Een uur later was de ademhaling van lieverlede tot haar gewonen toestand teruggekeerd; de bezwijmden kwamen bij, maar zij +konden den roes niet, als dien van een stevig glas, uitslapen. + +</p> +<p>Toen Michel Ardan bekend werd met de schuld die hij aan het voorgevallene had, geraakte hij in ’t geheel niet van zijn stuk. +Deze onverwachte roes brak de eentonigheid der reis. Terwijl hij werkte, waren vrij wat dwaasheden onder zijn invloed uitgekraamd, +maar even spoedig vergeten als gesproken. + +</p> +<p>»Bovendien,” voegde de vroolijke Franschman er bij, »ik heb geen spijt, dat ik eens van die koppige lucht geproefd heb. Weet +gij, vrienden, als er eens een zwaar werk te verrichten was, en men had dan zuurstofkamertjes, waar de vermoeide werklieden +eenige uren konden gaan opleven! Denkt u eens vereenigingen, waar de lucht verzadigd is van deze bezielende vloeistof; tooneelen, +waar de bestuurders haar op groote schaal nahouden,—welk een vuur! welk een geestdrift! En als men er dan eens een geheel +volk volop van geven kon, wat zou alles vlotten! Van een uitgeputte natie zou men misschien een krachtig volk maken. Ik ken +ten minste in ons verouderd Europa meer dan één staat, die van het openstaan der zuurstofkraan bekomen zou!” + +</p> +<p>Michel Ardan sprak met zooveel vuur, dat de kraan nog wel te veel scheen open te staan. Maar Barbicane deed met één woord +zijn geestdrift bekoelen. »Alles goed en wel, mijn vriend,” sprak de voorzitter der Gun-club, »maar waar komen die haan en +die kippen vandaan, die medegedaan hebben?” + +</p> +<p>»Die haan—die kippen?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>Dat zij er waren, leed geen twijfel, want zij liepen nog te kakelen en te scharrelen. + +</p> +<p>»De stommelingen!” riep Michel Ardan; »de zuurstof heeft hun den kop op hol gebracht.” +<span class="pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148">148</a>]</span></p> +<p>»Maar wat moet gij met die beesten uitvoeren?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Wat anders dan op de Maan acclimateeren!” + +</p> +<p>»En waarom ze weggestopt?” + +</p> +<p>»Een eenvoudige grap, maar die verongelukt is. Ik wilde ze op de Maan loslaten, zonder er u een woord van te zeggen. Ik dacht: +wat zal hij opzien als hij Aardsche kippen op de Maan vindt!” + +</p> +<p>»Uil die ge zijt! Gij hebt waarlijk geen zuurstof noodig om u op te winden! Gij zijt altijd wat wij geweest zijn onder den +invloed van ’t openstaan der kraan!” + +</p> +<p>Michel Ardan slikte de pil en met hun drieën togen zij aan het opredderen van hun kamertje. De haan en zijn kippen werden +weder in hun hok opgesloten. Maar dat leverde een nieuw, opmerkelijk verschijnsel. + +</p> +<p>Sedert hun vertrek van de Aarde was hun eigen gewicht, dat van het projectiel en der medegenomen voorwerpen voortdurend verminderd. +Al konden zij deze afneming niet voor het projectiel bepalen, toch moest eenmaal het oogenblik komen dat het merkbaar werd +voor henzelven en voor het medegenomene. + +</p> +<p>Het spreekt van zelf, dat een weegschaal die afneming niet zou hebben aangewezen, want het gewicht in de andere schaal zou +evenzeer aan zwaarte hebben verloren als het gewogen voorwerp zelf; maar een weegwerktuig met een veer b. v., welker spanning +onafhankelijk is van de aantrekking, zou het juiste bedrag der zwaartevermindering hebben doen kennen. + +</p> +<p>Men weet, dat de aantrekking, met andere woorden de zwaarte, evenredig is aan de stofhoeveelheid en in omgekeerde rede staat +tot het vierkant van den afstand. Hieruit volgt, dat, indien de Aarde het eenige hemellichaam ware, het projectiel volgens +de wet van Newton in zwaarte zou verminderd zijn, naarmate het zich verder van de Aarde verwijderde, maar zonder ooit die +zwaarte geheel te verliezen, daar de aantrekking der Aarde op geen afstand immer geheel zou zijn vernietigd. + +</p> +<p>Maar in de bestaande omstandigheden moest er een oogenblik komen, waarop het projectiel volstrekt niet meer onderworpen zou +zijn aan de wet der zwaarte, ongerekend de andere hemellichamen, welker aantrekkingskracht men kon aanmerken als niet bestaande. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p149.jpg" alt="»Zijn zij dronken.” Blz. 146." width="498" height="720"><p class="figureHead">»Zijn zij dronken.” Blz. <a href="#pb146" class="pageref">146</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De baan van het projectiel liep tusschen de Aarde en de Maan. Naarmate het zich van de aarde verwijderde, verminderde de aantrekking +in evenredigheid van het vierkant van den afstand (d.i. op 6 maal grooteren afstand werd het 36maal minder door de aarde aangetrokken, +op 10maal grooteren afstand 100maal minder enz.,): maar de aantrekking der Maan nam in dezelfde evenredigheid toe. Het projectiel +moest dus eenmaal een punt bereiken, waar beide aantrekkingen <span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149">149</a>]</span>tegen elkander opwogen, het punt waar dus het projectiel geen gewicht hoegenaamd had. Indien de stofhoeveelheid der Aarde +even groot ware als die der Maan, zou dat punt juist even ver van <span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150">150</a>]</span>beiden gelegen hebben. Maar daar de stofhoeveelheid van de Maan een bekend gedeelte van die der Aarde bedraagt, was gemakkelijk +te berekenen, dat dit punt op 17/52 van den afstand tusschen de Aarde en haren wachter ligt, of: gemiddeld 465 geographische +mijlen van de Maan, 31,338 van de Aarde. + +</p> +<p>Op dat punt moest een lichaam dat geen beginsel van snelheid of verplaatsing in zich zelve had, noodwendig eeuwig en onbeweeglijk +blijven hangen, daar het door de Aarde en door de Maan met gelijke kracht werd aangetrokken en niets het naar een van die +beiden deed neigen. + +</p> +<p>Indien de snelheid van het projectiel buiten rekening bleef, moest het dat punt bereiken met een snelheid = 0, daar het allen +maatstaf van zwaarte miste, en zoo ook alles wat het bevatte. + +</p> +<p>Wat moest dan gebeuren? Drie gevallen deden zich voor. + +</p> +<p>1. Het projectiel kon nog eenige snelheid hebben behouden, genoeg om voorbij het nulpunt te schieten, in welk geval het op +de Maan zou vallen tengevolge van het overwicht harer aantrekking boven die der Aarde. + +</p> +<p>2. Indien het projectiel geen genoegzame snelheid had om het nulpunt (aldus noemen wij het punt 47/52 van de Aarde en 5/52 +van de Maan) te bereiken, zou het naar de Aarde terugvallen ten gevolge van de meerdere aantrekkingskracht der Aarde boven +die der Maan. + +</p> +<p>3. Het projectiel kon een snelheid hebben juist groot genoeg om het nulpunt te bereiken, maar ontoereikend om het voorbij +te streven; in dat geval zou het er altijd blijven hangen, even sterk door de Aarde als door de Maan aangetrokken, zooals +de legende van Mohammeds doodkist verhaalt. + +</p> +<p>Barbicane legde dit alles aan zijne tochtgenooten uit. Het wekte ten hoogste hun aandacht. Maar hoe zouden zij te weten komen +of het projectiel dat gewichtig punt bereikt had? + +</p> +<p>Alleen daardoor, dat noch zij, nog eenig voorwerp in het projectiel eenigermate zouden onderworpen blijken te zijn aan de +wet der zwaarte. + +</p> +<p>Tot dusver hadden zij wel bemerkt, dat de werking dier wet van lieverlede afnam, maar zij hadden toch nog niet bespeurd dat +zij geheel had opgehouden. Maar dien dag, tegen 11 uur in den voormiddag, had Nicholl een glas losgelaten, en zie, het viel +niet, maar bleef in de lucht hangen. + +</p> +<p>»’t Is grappig,” was al wat Michel Ardan er over te zeggen had. + +</p> +<p>En terstond lieten verschillende voorwerpen, wapenen, flesschen enz. los van de plaats waar zij stonden. De hond bleef ook +in de lucht hangen zonder het te bemerken. +<span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151">151</a>]</span></p> +<p>Zij zelven bespeurden dat zij geen het minste gewicht meer hadden. Hunne voeten hielden geen grond meer. Zij waren als dronken +lieden die zich niet op de been kunnen houden. + +</p> +<p>Stom van verbazing wisten zij er niets van te zeggen. + +</p> +<p>Barbicane was de eerste die het woord nam. + +</p> +<p>»Wij zijn er nog niet,” merkte hij aan; »als wij het nulpunt bereikt hebben, zal de aantrekking der Maan ons naar haar toe +trekken.” + +</p> +<p>»Dan zullen wij met de voeten op de zoldering van het projectiel staan,” meende Michel Ardan. + +</p> +<p>»Neen,” antwoordde Barbicane, »daar het zwaartepunt van het projectiel naar den bodem ligt, zal het zich langzaam zoo omwenden, +dat het achteruit naar de Maan schiet.” + +</p> +<p>»Dan wordt al ons boeltje onderstboven gegooid?” + +</p> +<p>»Toch niet,” sprak Nicholl; »het zal geheel en al onmerkbaar gaan.” + +</p> +<p>Michel Ardan vatte een flesch met drie glazen, die behoorlijk in de lucht bleven hangen. Zij dronken om het gewichtige nulpunt +te salueeren. + +</p> +<p>Zoo duurde het omtrent een uur. De reizigers voelden, dat zij weder langzamerhand naar beneden werden getrokken, en Barbicane +meende optemerken, dat de punt van het projectiel niet meer juist naar de Maan gericht was. De aantrekking der Maan had dus +overwicht boven die der Aarde. Het vallen naar de Maan nam een aanvang, schoon nog onmerkbaar; het kon trouwens slechts ⅓ +millimeter in de eerste seconde zijn. Maar naarmate hun afstand van de Maan verminderde, moest de snelheid van den val toenemen. +Zooveel wisten zij nu: het doel was bereikt, stond ten minste bereikt te worden. Nicholl en Michel Ardan deelden hierover +in Barbicane’s vreugde. + +</p> +<p>Michel Ardan vierde terstond weder den vrijen teugel aan zijn verbeelding en schetste met hooge ingenomenheid het aangename, +gemakkelijke en onkostbare van den toestand der aardbewoners, indien zij niet of ten minste slechts uiterst weinig onderworpen +waren aan de wet der algemeene zwaarte. + +</p> +<p>Barbicane oordeelde deze spelingen van het vernuft ernstiger wederlegging waardig, dan zij verdienden. Hij deed zijn vriend +opmerken dat dan ook niets vast zou staan, dat de wateren van den oceaan door niets zouden gebreideld wezen en de lucht zelve +in de hemelruimte zou vervliegen. + +</p> +<p>»Maar gij zult in zoover uw zin hebben,” voegde hij er bij, »dat als wij de Maan bereiken, gij op een wereldbol zult zijn, +waar de zwaarte veel geringer is dan op de aarde—slechts 1/6.” + +</p> +<p>»En zullen wij dat bemerken?” + +</p> +<p>»Zeer zeker, daar 200 kilo slechts 30 kilo op de Maan wegen. +<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152">152</a>]</span></p> +<p>»En zal onze spierkracht ook zooveel geringer zijn?” + +</p> +<p>»In geenen deele. In plaats van een meter hoog te springen, zult gij het 18 voet doen.” + +</p> +<p>»En als alles dan naar evenredigheid is,” sprak Nicholl, »moeten de maanbewoners toch maar een voet lang zijn.” + +</p> +<p>»Dus wij Gullivers en zij Lilliputters!” + +</p> +<p>»Als gij zoo redeneert,” merkte Barbicane aan, »zouden wij op de groote planeten, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus, daarentegen +Lilliputtertjes wezen.” + +</p> +<p>»En op de Zon?” + +</p> +<p>»Indien men als waarheid mag aannemen hetgeen uit alle waarnemingen en berekeningen volgt, dat de dichtheid der zon viermalen +geringer is dan die der aarde, is haar stofhoeveelheid 259,551 maal meer dan die der laatste en de aantrekking 27 maal grooter. +Als dus alle evenredigheden zouden gelden, moeten de zonbewoners een paar honderd voet lang zijn.” + +</p> +<p>»Dan zou men een goed artillerie-park moeten hebben om zich tegen die kerels te verdedigen,” meende Nicholl. + +</p> +<p>Barbicane deed hem opmerken, dat onze kogels niet veel op de zon zouden uitrichten, daar zij eenige meters ver reeds op den +grond zouden vallen. »De aantrekking,” merkte hij op, »is er zoo aanzienlijk, dat een voorwerp, op de aarde 70 kilo wegende, +1890 kilo op de zon zou halen. Uw hoed 10 kilo; kortom, als gij er kwaamt te vallen, zoudt gij niet kunnen opstaan, dewijl +gij er ruim 2000 kilo wegen zoudt.” + +</p> +<p>»Voor ’t oogenblik,” voegde Michel Ardan er bij, »zullen we ons maar bij de Maan bepalen; daar zijn wij heele heeren, terwijl +wij later de zon eens kunnen bezoeken, waar wij een kaapstander noodig zullen hebben om ons glas naar den mond te brengen.” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3740" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vierendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een weinig uit het spoor.</h2> +<p>Barbicane was volkomen gerust, zoo al niet over den uitslag der onderneming, dan toch over de vaart van het projectiel. Het +was <span class="pagenum">[<a id="pb153" href="#pb153">153</a>]</span>klaarblijkelijk het beschreven nulpunt voorbijgevlogen. Derhalve zou het op dat punt niet onbeweeglijk blijven hangen. Er +bleef slechts één der geopperde gevallen als mogelijk over, dat het projectiel <span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154">154</a>]</span>zijn doel bereikte door de werking van de aantrekkingskracht der Maan. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p153.jpg" alt="»De zuurstof!” riep hij uit. Bladz. 147." width="502" height="720"><p class="figureHead"><span class="corr" id="xd0e3754" title="Niet in bron">»</span>De zuurstof!” riep hij uit. Bladz. <a href="#pb147" class="pageref">147</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Dat zou een val zijn van 8296 mijlen, op een hemellichaam, dat wel is waar slechts 1/6 der aantrekkingskracht van de Aarde +had; maar toch een geweldige val, tegen welken onverwijld alle mogelijke maatregelen moesten genomen worden. + +</p> +<p>Deze maatregelen waren tweeërlei: een om den schok te voorkomen op het oogenblik dat het projectiel de oppervlakte der Maan +zou bereiken, de andere om dat nederkomen te vertragen, met andere woorden den val te breken. + +</p> +<p>Voor het eerste was het jammer, dat Barbicane niet meer in het bezit was der hulpmiddelen, welke bij het afschieten zoo uitmuntend +hadden gewerkt, namelijk het water en de breekbare vakjes. Die vakjes bestonden nog wel onder hun bodem, maar hun ontbrak +water om ze te vullen, ten minste hij durfde er den watervoorraad niet voor aanspreken, daar het niet zeker was of zij op +de Maan, waar zij nederkwamen, wel water zouden aantreffen. Ook zou hun watervoorraad op verre na niet toereikend zijn geweest. +De waterlaag, op welke de bodemschijf gelegen had, was 3 voet dik op 54 vierkante voeten. Het was dus een watermassa geweest +van 6 kubiek meter, wegende 5750 kilo. En hunne waterbakken bezaten daarvan nog geen vijfde. Dit hulpmiddel verviel dus. + +</p> +<p>Gelukkig had Barbicane, niet tevreden met het water, de bodemschijf ook voorzien van sterke krulveeren ten einde den schok +te breken, zooals wij reeds verhaald hebben. Deze veeren waren er nog altijd; zij moesten dus alleen op haar plaats worden +gestoken, en dit ging gemakkelijk, want behalve dat zij zeer handelbaar waren, was hun gewicht nauwelijks merkbaar. + +</p> +<p>Dit gelukte uitnemend. Het was een zaak van schroeven en moeren. Aan gereedschap geen gebrek. Weldra lag de bodemschijf weder +op haar stalen veeren, zooals een tafel op haar pooten staat. Het eenig onaangename voor de reizigers was, dat zij nu niet +meer door het glas in den bodem konden zien, bijgevolg de Maan niet waarnemen, ingeval zij er loodrecht op nedervielen. Maar +dat was niet anders. Door de zijglazen kon men de uitgestrekte maanlanden even zoo bezien als een luchtreiziger uit zijn schuitje +die der Aarde. + +</p> +<p>Een uur hadden zij werk om de bovenschijf aldus in orde te maken en ’t was middag eer zij daarmeê gereed waren. Barbicane +deed nieuwe waarnemingen om de helling van het projectiel te weten, maar het had zich nog niet genoeg omgewend voor een val—het +scheen een kromme lijn te beschrijven, die evenwijdig met de maanoppervlakte liep. + +</p> +<p>Deze stand was verontrustend. +<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155">155</a>]</span></p> +<p>»Zullen wij er komen?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Wij zullen doen alsof wij er moesten komen,” was Barbicane’s antwoord. + +</p> +<p>»Gij zijt onruststokers,” viel Michel Ardan in; »wij zullen er komen en wel spoediger dan ons lief is.” + +</p> +<p>Deze uitval deed Barbicane besluiten, alles nog eens goed na te zien. + +</p> +<p>De lezer zal zich herinneren, dat kapitein Nicholl, toen hij zich in de volksvergadering bij Tampa-Town zoo vinnig tegenover +Barbicane uitliet, beweerd had dat het projectiel als glas zou springen, waarop Michel Ardan antwoordde dat men door middel +van goed<span class="corr" id="xd0e3786" title="Bron: ,"></span> geplaatste vuurpijlen de kracht van den val zou breken. Deze bewering was gegrond op de overtuiging, dat afgeschoten vuurpijlen, +een terugwerking op het punt vanwaar zij komen uitoefenende, de kracht der beweging naar dat punt in dezelfde richting noodwendig +moeten breken. ’t Is waar, die vuurpijlen moesten in het luchtledige afgaan, maar het ontbrak hun niet aan zuurstof, waarvan +zij zichzelven voorzagen. Zoo branden ook de vulkanen op de Maan, hoewel er geen dampkring is. + +</p> +<p>Barbicane had zich voorzien van vuurpijlen, die in kleine stalen kanonstukjes konden worden gestoken; deze stukjes konden +in den bodem van het projectiel zoo worden vastgeschroefd, dat zij van binnen met den bodem gelijk kwamen, maar er van buiten +een halve voet uit staken. Hij had er twintig. Zij konden zoo worden aangestoken, dat de gansche kracht naar buiten werkte. +Met het in orde brengen van die toestellen verliep een uur of drie. + +</p> +<p>Intusschen naderde het projectiel de Maan al meer en meer. Het ondervond haar invloed blijkbaar in hooge mate maar zijn eigene +snelheid dreef het ook in kromme lijn. Uit dien dubbelen invloed ontstond een lijn, die wellicht een tangens zou worden. Maar +het was zeker, dat het projectiel niet anders dan in een schuinsche richting op de Maan zou vallen; anders toch moest de bodem +van het projectiel naar dat hemellichaam gekeerd zijn. + +</p> +<p>Barbicane’s ongerustheid verdubbelde, toen hij bemerkte, dat hun verblijf niet onbepaald gehoorzaamde aan de aantrekking der +Maan. Wat er op werkte wist hij niet. Hij, de wetenschappelijke man, meende het laatste woord gesproken te hebben met zijn +drie alleen mogelijke gevallen; terugvallen op de Aarde, terecht komen op de Maan, blijven hangen op het nulpunt. Nu deed +zich een vierde geval voor: een wachter te worden van de Maan. + +</p> +<p>Andere lieden zouden in dit geval gevraagd hebben; wat zal er met ons gebeuren? Zij niet: zij vroegen naar de oorzaak van +het gebeurde. + +</p> +<p>»Wij zijn dus gederailleerd, zei Michel Ardan. »Maar hoe komt dat?” +<span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156">156</a>]</span></p> +<p>»Ik vrees,” antwoordde Nicholl, »dat de Columbiad, in spijt van al de genomen voorzorgen niet juist genoeg gepointeerd was. +Een vergissing, al is zij nog zoo klein, moest voldoende zijn om ons buiten de aantrekking der Maan te brengen.” + +</p> +<p>»Zou men dan het stuk niet goed gericht hebben?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Ik denk niet,” oordeelde Barbicane. »Het stuk stond volmaakt overeind. Toen dus de maan in het toppunt van Stone’s Hill kwam, +moesten wij haar bereiken. Er moet een andere oorzaak in het spel zijn, maar ik weet ze niet te vinden.” + +</p> +<p>»Zouden wij niet te laat komen?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Te laat?” was Barbicane’s wedervraag. + +</p> +<p>»Ja,” antwoordde Nicholl. »Het rapport van de sterrenwacht te Cambridge zegt dat het projectiel juist 97 uren 13 minuten 20 +seconden moet onderweg zijn. Dat wil zeggen: komt het vroeger aan de maanbaan, dan is de maan er nog niet; komt het later, +dan is zij dat punt reeds voorbij.” + +</p> +<p>»Juist,” vond Barbicane. »Maar wij zijn vertrokken den 1<sup>sten</sup> December ’s avonds te 10 ure 46 minuten 44 seconden, en moeten dus den 5<sup>den</sup> te middernacht ter plaatse van onze bestemming komen juist op het oogenblik van Volle maan. Wij hebben nu den 5<sup>den</sup> December. Het is halfvier in den namiddag en wij hebben nog acht en een half uur om ons aan het einde van den tocht te brengen. +Waarom zouden wij de Maan dan niet bereiken?” + +</p> +<p>»Zou het niet door overmaat van snelheid komen?” vroeg Nicholl, daarbij opmerkende, dat naar hun reeds gebleken was de aanvankelijke +snelheid grooter scheen geweest te zijn dan berekend was. + +</p> +<p>»Neen! duizendmaal neen!” antwoordde Barbicane. »Indien de richting van het projectiel<span class="corr" id="xd0e3826" title="Bron: ,"></span> maar goed was, zou overmaat van snelheid ons niet verhinderd hebben op de Maan te komen. Neen! wij zijn van den weg af geraakt!” + +</p> +<p>»Waardoor?” + +</p> +<p>»Ik weet het niet.” + +</p> +<p>Michel Ardan meende er ook zijn gevoelen over te mogen zeggen. »Wij zijn van den weg af—dat is de zaak. Waarheen wij gaan +raakt mij niet. Dat zullen wij wel zien. Wij zwemmen in de hemelruimte en zullen ten laatste wel onder de macht van het een +of ander middelpunt van aanraking komen.” + +</p> +<p>Barbicane had volstrekt geen vrede met zooveel onverschilligheid aangaande het punt, dat hem boven alles ter harte ging. ’t +Kostte wat het wilde, hij moest en zou weten waardoor zijn projectiel een verkeerde richting had genomen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p157.jpg" alt="de groote kijker van lord Rosse. Bladz. 159." width="504" height="720"><p class="figureHead">de groote kijker van lord Rosse. Bladz. <a href="#pb159" class="pageref">159</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Het gevaarte ging intusschen voort, zijwaarts van de Maan af te wijken, en daarmede ook de uitgeworpen voorwerpen. Barbicane +<span class="pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157">157</a>]</span>kon zelfs aan kenbare punten op de Maan, daartoe nabij genoeg, bemerken dat hunne snelheid dezelfde bleef—een nieuw blijk, +dat hun richting geen vallen naar de Maan was. De hun bij het <span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158">158</a>]</span>afschieten medegedeelde snelheid had nog het overwicht over de aantrekking der Maan; maar de baan van het projectiel bracht +hen ongetwijfeld nader bij de maanschijf, en zij mochten hopen, dat indien de afstand die hen van haar scheidde, nog meer +afnam, de aantrekkingskracht der Maan het overwicht zou verkrijgen en hun vallen op haar oppervlakte veroorzaken. + +</p> +<p>Daar de drie vrienden niets anders te doen hadden, zetten zij hunne waarnemingen voort. Doch van de voorwerpen op de maansoppervlakte +konden zij nog weinig gewaar worden, daar de zon er te steil op scheen. + +</p> +<p>Tot acht uur in den avond keken zij door de zijglazen. De Maan scheen hun toen zoo groot, dat zij de eene helft van het uitspansel +bedekte. Het projectiel baadde zich in een zee van licht—aan de eene zijde de zon, aan de andere de maan. Barbicane achtte +den afstand tusschen hen en de oppervlakte der Maan op omtrent 3000 meter, hun snelheid op 200 meter in de seconde. De bodem +van het projectiel werd door de zwaartekracht der Maan naar hare oppervlakte getrokken, maar de middelpuntvliedende kracht +werkte op een wijze, die scheen te voorspellen, dat het een kromme lijn,—welke was nog niet te zeggen—om de Maan zou beschrijven. + +</p> +<p>Barbicane zocht nog altijd naar de oplossing van het gewichtig vraagstuk. + +</p> +<p>Het eene uur verliep na het andere, maar zonder iets op te leveren. Het projectiel naderde blijkbaar de Maan, maar het was +even blijkbaar, dat het haar niet zou bereiken. + +</p> +<p>»Ik begeer naar één ding,” zeide Michel Ardan, »dat wij dicht genoeg bij de Maan komen om haar geheimenissen te doorgronden!” + +</p> +<p>»Die vervloekte mispas, die ons deed afwijken!” riep Nicholl uit. + +</p> +<p>»Zeg liever,” vulde Barbicane aan, »die vervloekte vuurkogel dien wij tegenkwamen. Die is de eenige oorzaak. Wij zijn er wel +een heel eind vandaan gebleven, maar zijn aantrekking heeft ons van het rechte spoor doen wijken, al was zij nog zoo klein!” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3864" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vijfendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Zij nemen de maan waar.</h2> +<p>Barbicane had blijkbaar de eenige aanneemlijke reden van de afwijking gevonden. Hoe klein ook, had zij toch de baan van het +<span class="pagenum">[<a id="pb159" href="#pb159">159</a>]</span>projectiel gewijzigd. Het was erg. Het stoute waagstuk mislukte door een toevallige omstandigheid, en als er niets bijzonders +gebeurde, behoefde men op geen bereiken der Maan te hopen. Zou men haar dicht genoeg naderen om eenige tot nog toe duistere +vragen aangaande hare natuur te beantwoorden? Dat was de eenige vraag, die voor ’t oogenblik de reizigers bezig hield. Aan +hun verder lot wilden zij niet eens denken. En toch—wat moest er van hen worden, indien hun lucht zou gaan ontbreken, zooals +spoedig te verwachten was? Nog eenige dagen en zij zouden wezenloos in dat projectiel door de hemelruimte zweven. Maar eenige +dagen waren zoovele eeuwen voor de onversaagden, die al hun tijd wijdden aan het waarnemen dier Maan, die zij wanhoopten te +bereiken. + +</p> +<p>Naar hunne schatting scheidde hen nog een kleine 1000 meter van de Maan, maar de omstandigheden brachten mede, dat zij zich +verder van haar verwijderd konden rekenen dan waarnemers op de Aarde, gewapend met hunne sterke kijkers. + +</p> +<p>Men weet, dat de groote kijker van lord Rosse te Parson-Town 6500 maal vergroot en de Maan tot een schijnbaren afstand van +nog geen 8 kilometer aanhaalt. Het voortreffelijk instrument op Long’s Piek, dat 48,000 maal vergrootte, trok de Maan tot +een afstand van slechts ruim een kilometer, zoodat men er voorwerpen van 10 meter doorsnede met voldoende duidelijkheid op +zien kon. + +</p> +<p>Op dien afstand waren geene bijzonderheden met het ongewapend oog duidelijk te onderkennen. Het oog overzag de omtrekken der +laagten, die men ten onrechte »zeeën” noemt, maar zonder er de natuur van te kunnen onderscheiden. De glooiïngen der bergen +verdwenen in de schitterende weerkaatsing der zonnestralen. ’t Was een blik als op den blinkenden spiegel van een ketel gesmolten +zilver, dien het oog niet kon verdragen. + +</p> +<p>Intusschen stond de Maan nog niet volkomen vlak tegenover de zon; zij had den vorm van een reusachtig ei, met de punt naar +de aarde gekeerd. De Maan, zeker vloeibaar of kneedbaar in den eersten tijd van haar ontstaan, moest destijds een volkomen +kogel geweest zijn; maar daar zij weldra onder den invloed van de aantrekking der Aarde geraakte, werd zij daardoor langwerpig +uitgerekt. Toen zij een baan om de Aarde erlangde, verloor zij haar oorspronkelijke gedaante; haar zwaartepunt verplaatste +zich, en hieruit nu leiden sommige geleerden af dat lucht en water hebben moeten afvloeien naar de zijde der Maan, welke van +de Aarde is afgekeerd. + +</p> +<p>Doch onze reizigers konden slechts eenige oogenblikken deze afwijking der Maan van haren kogelvorm zien. De afstand tusschen +haar en het projectiel verminderde met groote snelheid; die van het projectiel was wel veel geringer dan in de eerste oogenblikken, +maar toch 8 of 9 maal grooter dan die der spoortreinen. De <span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160">160</a>]</span>schuinsche richting gaf aan Michel Ardan eenige hoop om tegen het een of ander punt der Maan te stooten. Het wilde er bij +hem maar niet in, dat hij er geen voet zetten zou, en dit zei hij gedurig. Maar Barbicane, die den waren staat van zaken beter +doorzag, hield niet op hem met onverbiddelijke juistheid te betoogen, dat hij daarop niet behoefde te rekenen, daar de middelpuntzoekende +kracht hen wel naar de Maan trok, maar de middelpuntvliedende kracht hen beletten zou op de Maan neder te komen. + +</p> +<p>Het gedeelte der maansoppervlakte waarheen zich het projectiel bewoog, was het noordelijk halfrond, op de maankaarten de benedenhelft; +want de kaarten zijn doorgaans vervaardigd naar de gedaante der Maan in astronomische kijkers, die gelijk men weet de voorwerpen +omkeeren. Dit is ook het geval met de groote maankaart van Beer en Mädler, die door Barbicane was medegenomen. Dat noordelijk +halfrond bestaat uit uitgestrekte vlakten, hier en daar met afzonderlijk staande bergen. + +</p> +<p>Te middernacht was het volle Maan. Juist op dat oogenblik hadden de reizigers moeten aanlanden, indien de vermaledijde vuurkogel +hen niet van de goede richting <span class="corr" id="xd0e3889" title="Bron: hadden">had</span> afgetrokken. De Maan beantwoordde dus volkomen aan de berekeningen der sterrenwacht te Cambridge. Zij bevond zich juist in +haar perigeüm en in het toppunt van 28° noorderbreedte. Indien een waarnemer op den bodem der Columbiad op dat oogenblik opwaarts +keek, zou hij juist boven den mond van het stuk de volle maanschijf hebben zien staan. + +</p> +<p>Het is overbodig te zeggen, dat in dien nacht van 5 op 6 December geen van de drie een oog sloot. Al hun gedachten vereenigden +zich in die ééne: <span class="letterspaced">zien!</span> Zij waren immers de vertegenwoordigers der Aarde, de verleden en tegenwoordige menschheid! ’t Was immers door hun oogen dat +die menschheid den blik liet weiden over gindsche maanstreken. Was dat geen ontroerend denkbeeld? + +</p> +<p>Hunne waarnemingen, met het gewapend oog gedaan, werden met de kaarten vergeleken. + +</p> +<p>De eerste waarnemer der Maan was Galileï. Zijn gebrekkige kijker vergrootte slechts 30-maal. Toch was hij de eerste, die bergen +zag in die vlekken, welke op de Maan gezaaid zijn »gelijk de oogen in den staart eener pauw.” Zelfs mat hij van sommigen de +hoogte, hij bepaalde die op ruim 1/20 van den straal der Maan, 8,800 meter. Galileï vervaardigde echter geen maankaarten. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p161.jpg" alt="bergen, ringgebergten en rillen. Bladz. 164." width="494" height="720"><p class="figureHead">bergen, ringgebergten en rillen.<span class="corr" id="xd0e3905" title="Bron: ”"></span> Bladz. <a href="#pb164" class="pageref">164</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Eenige jaren later leefde te Dantzig een sterrenkundige, met name Aevelius, die door waarnemingen, welke alleen bij het eerste +en laatste kwartier nauwkeurig konden zijn, die door Galileï bepaalde hoogte tot 1/26 van den straal der Maan terug bracht. +Deze geleerde gaf de eerste maankaarten. De heldere, ronde, vlekken zijn <span class="pagenum">[<a id="pb161" href="#pb161">161</a>]</span>ringbergen, de donkere daarentegen uitgestrekte zeeën, in werkelijkheid eenvoudige vlakten. Aan die bergen en vermeende zeeën +gaf hij namen, aan de Aarde ontleend. Hij noemde een der vlakke <span class="pagenum">[<a id="pb162" href="#pb162">162</a>]</span>uitgestrektheden Arabië en een berg aldaar Sinaï; zoo ook een Etna in Sicilië, de Alpen, de Apennijnen, de Karpathen, de Middellandsche +zee, het meer Moeris, de Zwarte Zee, de Kaspische zee—namen, die zeer misplaatst zijn, daar er geen de minste gelijkheid bestaat +met de gelijknamige zeeën enz. op de Aarde. Het is niet iedereen gegeven, in de breede lichte vlek, welke zuidelijk aan uitgestrekte +vlakten paalt en in een punt uitloopt, het Indische schiereiland, de Golf van Bengalen en Cochinchina te zien. Deze namen +zijn dan ook niet in gebruik gebleven. Een ander sterrenkundige, die dieper blik geslagen had in de ijdelheid van ’s menschen +hart stelde een nieuw stelsel van benamingen voor, dat gretig werd aangenomen—het beloofde aan velen een plaats op de maankaart. + +</p> +<p>Die sterrenkundige was pater Riccioli, een tijdgenoot van Hevelius. Hij vervaardigde een maankaart, grof en vol fouten. Maar +hij gaf aan de maanbergen de namen van groote mannen uit de oudheid en van geleerden uit zijn tijd. Dit is sedert in gebruik +gebleven. + +</p> +<p>Een derde maankaart werd in de zeventiende eeuw vervaardigd door Dominico Cassini; zij is beter uitgevoerd dan die van Riccioli, +maar onnauwkeurig in de verhoudingen. + +</p> +<p>Lahire, vermaard als wiskundige en als teekenaar, teekende een maankaart, die echter nooit in plaat is gebracht. + +</p> +<p>Na hem begon in de vorige eeuw Tobias Mayer, een Duitsch sterrenkundige, een zeer fraaie maankaart uit te geven: maar deze +met veel zorg en na strenge metingen uitgevoerde arbeid is wegens zijn dood onvoltooid gebleven. + +</p> +<p>Na hem kwamen Schröter en Liliënthal, met talrijke afbeeldingen van gedeelten der Maan, en Lohrmonn, te Dresden, die een maankaart +in 25 gedeelten is begonnen te geven, doch van welke slechts 4 in plaat zijn gebracht. + +</p> +<p>In 1830 verscheen de beroemde maankaart van Beer en Mädler, vervaardigd in orthographische projectie. Zij geeft een zeer nauwkeurige +voorstelling van de naar ons toegekeerde zijde der Maan; bergen en vlakten zijn echter slechts nabij het middelpunt juist +daar meer naar de randen de voorwerpen zijn afgebeeld gelijk men ze ziet, derhalve in schuinsche richting. Deze maankaart, +85 centimeter hoog en in 4 gedeelten uitgegeven, is een meesterstuk van afbeeldingen der Maan. + +</p> +<p>Voorts heeft men ook nog de opgewekte maanafbeeldingen van Julius Schmidt, de platen van Secchi, de prachtige Engelsche van +Warren de la Rue, en eindelijk een in orthographische projectie van Lecouturier en Chapuis, 1860, keurig net van teekening +en uitvoering. + +</p> +<p>Deze zijn de voornaamste maankaarten. Barbicane bezat er twee; die van Beer en Mädler, en die van Lecouturier en Chapuis. +Zij <span class="pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163">163</a>]</span>moesten dienen om hem bij zijn waarnemingen behulpzaam te zijn. + +</p> +<p>Zijn kijkers waren uitmuntend en bepaald voor deze reis vervaardigd. Zij vergrootten de voorwerpen 100 maal. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e3937" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zesendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Voortzetting der reis.</h2> +<p>»Hebt gij ooit de Maan gezien?” vroeg eens een leermeester schertsend aan een zijner leerlingen. + +</p> +<p>De gevatte leerling antwoordde, »neen mijnheer, maar ik heb wel eens van haar hooren spreken.” + +</p> +<p>In zekeren zin zou het snedig antwoord van dien leerling door de meeste aardbewoners kunnen gegeven worden. Terwijl op de +Aarde en op de planeet Mars de groote vastelanden op het noordelijk halfrond liggen, is dit bij de maan op het zuidelijke +’t geval. Die vaste landen zijn niet zoo scherp en regelmatig begrensd als met Zuid-Amerika, Afrika en het Indisch schiereiland +het geval is. De hoekige, bochtige, grillige lijnen vertoonen tal van schiereilanden, kapen, golven en baaien, zooals de Oostzee +vertoont. Indien op de maan ook scheepvaart heeft plaats gehad, moest zij zeer moeielijk en gevaarlijk zijn en de varenslieden +en aardrijkskundigen op dat hemellichaam waren zeer te beklagen: de eersten indien zij op zulke gevaarlijke kusten verzeilden, +de laatsten indien zij ze moesten afteekenen of beschrijven. + +</p> +<p>Op de maanschijf is het naar de zuidpool veel vlakker dan naar de noordpool. Op de noordelijke helft der Maan vindt men slechts +een kleine strook lands, en de overige vastelanden gescheiden door uitgestrekte zeeën<a class="noteref" id="xd0e3950src" href="#xd0e3950">1</a>. Naar het zuiden bestaat bijna het geheele halfrond in vast land. Het is dus mogelijk, dat de maanbewoners hunne vlag reeds +hebben geplant op een hunner polen, terwijl op den aardbol een Ross, een Franklin, een Kane, een Dumon d’Urville en een Lambert +dat punt nog niet hebben kunnen bereiken. +<span class="pagenum">[<a id="pb164" href="#pb164">164</a>]</span></p> +<p>Eilanden vindt men op de oppervlakte der Maan in menigte. Bijna allen zijn langwerpig of geheel rond; zij vormen een uitgestrekte +groep, die doet denken aan den archipel tusschen Griekenland en Klein-Azië, het tooneel der meeste verhalen uit de Grieksch-Romeinsche +mythologie. Onwillekeurig plaatst men zich de namen Taxos, Tenedos, Milo, Karpathos voor den geest en zoekt met het oog het +schip Argo der belegeraars van Troje of het vaartuig waarin Ulysses zijn tochten aanving. + +</p> +<p>Deze gedachten rezen althans op bij Michel Ardan. ’t Was een Grieksche Archipel dien hij op de maankaart aanschouwde. In de +oogen zijner meer prozaïsche reisgenooten deden deze kusten veeleer denken aan Nieuw-Brunswijk en Nieuw-Schotland, en daar +waar de Franschman de helden vond der aloude fabelleer, zochten de Amerikanen naar geschikte punten tot het vestigen van kantoren +en factorijen ten behoeve van den handel met de <span class="corr" id="xd0e3958" title="Bron: maanbebewoners">maanbewoners</span>. + +</p> +<p>Nog een paar woorden over het voorkomen van de vastelanden der Maan. Men onderscheidt er zeer gemakkelijk bergketenen, afzonderlijke +bergen, ringgebergten en rillen. Hiermede is de geheele ons bekende maanoppervlakte aangeduid. Het is een bol vol hoogten +en diepten, scheuren, kloven en bulten, een onmetelijk Zwitserland, een tweede Noorwegen, waar alles omgewoeld is door vulkanische +werkingen. De geheele maanoppervlakte, ten minste de naar ons toegekeerde zijde, moet in den tijd der wording van dat hemellichaam +blootgestaan hebben aan allerlei uitbarstingen, openscheuringen der korst, inzakkingen van den bodem en opheffingen der vlakten. +Volgens de opmerkingen van sommige sterrenkundigen is haar oppervlakte, schoon ouder dan die der Aarde, jeugdiger gebleven. +Men vindt daar geen wateren, die de oorspronkelijke oneffenheden van den bodem van lieverlede afschuiven en één vlakte doen +ontstaan; geen lucht, die haren invloed uitoefent op het voorkomen der landstreek. De werking van het vuur wordt er niet belemmerd +of gewijzigd door die van het water; zij bestaat er dus nog in haar oorspronkelijke zuiverheid. Het is er de Aarde, zooals +zij was eer stroomen en vloeden haar hadden omkorst met vlakke lagen. + +</p> +<p>Wanneer het oog heeft geweid over die uitgestrekte vastelanden, rust het op zeeën die nog uitgestrekter zijn. Hare gedaante, +ligging en voorkomen herinneren niet slechts aan de oceanen der aarde, maar ook de uitgestrekte plaats die zij beslaan. En +toch zijn het geen vloeibare spiegels, maar vaste oppervlakten, welker ware natuur de reizigers eerlang hoopten te leeren +kennen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p165.jpg" alt="werd de arbeid aangevangen. Bladz. 167." width="504" height="720"><p class="figureHead">werd de arbeid aangevangen. Bladz. <a href="#pb167" class="pageref">167</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De latere sterrenkundigen hebben aan die zoogenaamde zeeën de grillige namen ontnomen die zij plachten te dragen. De zoogenoemde +»Nevelenzee” (<i lang="la">mare nebularum</i>) is een uitgestrekte vlakte, bezaaid <span class="pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165">165</a>]</span>met eenige ringbergen; zij beslaat een groot gedeelte van het zuiderhalfrond. De »Stormen-oceaan” (<i lang="la">oceanus procellarum</i>) is de uitgestrektste der geheele naar ons toegekeerde maanzijde: zij ligt <span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166">166</a>]</span>op het noorderhalfrond en binnen haar grenzen verheffen zich de schitterende bergen, naar Keppler en Aristarchus genoemd. + +</p> +<p>Meer noordelijk van de »Nevelenzee” door hooge bergketenen gescheiden, trekt zich de »Regenzee” (<i lang="la">mare imbrium</i>) uit; zij is bijna rond van gedaante. Niet ver van haar ziet men de kleinere »Vochtenzee” (<i lang="la">mare humorum</i>). De zeeën liggen op dat halfrond der Maan, hetwelk Michel Ardan het »mannelijke” geliefde te noemen. + +</p> +<p>Het door hem als »vrouwelijk” aangeduide heeft talrijker, maar kleinere »zeeën”. Naar het noorden de »Koude zee” (<i lang="la">mare frigoris</i>); voorts de »Helderheidszee” (<i lang="la">mare serenitatis</i>); de »Buitenzee” (<i lang="la">mare crisium</i>); de »Stille zee” (<i lang="la">mare tranquillitatis</i>); de »Nectarzee” (<i lang="la">mare nectaris</i>); de »Vruchtbaarheidszee” (<i lang="la">mare foecunditatus</i>); en eindelijk nog een »zee<span class="corr" id="xd0e4013" title="Niet in bron">”</span> naar Humbold genoemd (<i lang="la">mare Humboldianum</i>); en een naar hare ligging den naam »zuidelijke” dragende (<i lang="la">mare australe</i>). Midden op de Maan eindelijk heeft men de »Midden-golf” (<i lang="la">sinus medii</i>), die op den evenaar der Maan, als een ruiter op zijn paard, schrijlings gezeten is. + +</p> +<p>Aldus zagen Nicholl en Barbicane de oppervlakte der Maan; Michel Ardan zag haar met de oogen zijner verbeelding gansch anders. +Zij gaven zich de moeite om al die kenbare plaatsen der Maan zoo na mogelijk te meten en dan te berekenen hoeveel er overschoot +voor bergen, ringgebergten, rillen, en wat dies meer zij; aan Michel Ardan was dit alles volmaakt onverschillig. Zelfs had +hij er nauwelijks ooren naar, toen zijn vrienden hem verhaalden, dat het naar ons toegekeerde halfrond der maan 13½ maal kleiner +is dan een halfrond der Aarde, en dat men er toch reeds meer dan 50,000 kraters op heeft geteld. Het is dus een gebobbelde, +puimsteenachtige oppervlakte, weinig in overeenstemming met de dichterlijke benamingen van schoone Diana, blonde Phoebe, beminnelijke +Isis, liefelijke Astarte, haar door Michel Ardan gegeven. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e3950src" id="xd0e3950">1</a></span> Door »zeeën” verstaan wij in navolging der oudere maanbeschrijvers de uitgestrekte vlakten, welke naar veler meening in vroegere +tijden met water zijn bedekt geweest. +</p> +</div> +</div> +<div id="xd0e4027" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zevenendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Nog eenige bijzonderheden.</h2> +<p>Wij hebben reeds verhaald, dat het projectiel zijn richting nam naar het noorderhalfrond der Maan. De reizigers waren een +heel <span class="pagenum">[<a id="pb167" href="#pb167">167</a>]</span>eind verwijderd van het punt waar zij hadden moeten aanlanden, indien zij geen stoornis in de juiste richting hadden ondervonden. + +</p> +<p>Het was ’s nachts te half één. Barbicane schatte toen hun afstand van de maan op 1400 kilometer—een afstand, die afnemen moest +naarmate zij de noordpool meer naderden. Het projectiel zweefde op dat oogenblik niet boven den evenaar, maar ongeveer 10 +graden noordelijker, en op die breedte konden zij de Maan onder de gunstigste omstandigheden beschouwen. + +</p> +<p>Door het gebruiken van kijkers konden zij dien afstand van 1400 kilometers tot 14 minderen. De telescoop van het Rotsgebergte +haalde de Maan nog meer aan, maar de dampkring der Aarde verzwakte de werking van den kijker aanmerkelijk. Barbicane ontdekte +dan ook, door het glas turend, een en andere bijzonderheid die voor waarneming op de Aarde zoo goed als onbereikbaar bleef. + +</p> +<p>»Mijne vrienden,” zeide de voorzitter der <span class="corr" id="xd0e4042" title="Bron: Gun-blub">Gun-club</span> deftig, »ik weet niet waarheen wij gaan ook niet of wij wel immer onzen aardbol zullen wederzien. Maar laat ons handelen +alsof hetgeen wij verrichten eenmaal ten dienste van onze natuurgenooten moet strekken. Wij moeten ons vrij houden van alle +vooraf opgevatte meeningen. Wij zijn sterrenkundigen. Dit projectiel is een vertrekje van de sterrenwacht te Cambridge, in +de hemelruimte zwevende. Wij moeten onze waarnemingen doen.” + +</p> +<p>Na deze toespraak werd de arbeid aangevangen met zoo groote nauwkeurigheid, dat zij een getrouwe afbeelding erlangden van +die gedeelten der Maan, welke achtereenvolgens onder hun bereik kwamen. + +</p> +<p>Op het oogenblik toen het projectiel boven den parallel van 10° N zweefde, scheen het juist in de richting van 20° O. L. te +zijn. + +</p> +<p>Wij hebben een niet onbelangrijke opmerking te maken aangaande de maankaart, van welke zij zich bij hunne waarnemingen <span class="corr" id="xd0e4051" title="Bron: bediende">bedienden</span>. Daar, gelijk reeds is opgemerkt, de afbeeldingen der Maan haar in den regel zoo voorstellen als zij door sterrenkundige +kijkers gezien wordt, d. i. <span class="corr" id="xd0e4054" title="Bron: onderstboven">ondersteboven</span>, met het noorden naar beneden en het zuiden naar boven, zou men meenen, dat diensvolgens ook het oosten links en het westen +rechts moest zijn. En toch is dit niet zoo. Indien de maankaart wordt omgekeerd, zoodat zij de Maan vertoont gelijk men haar +met het bloote oog ziet, zou het oosten links en het westen rechts zijn, het omgekeerde van landkaarten. De reden daarvan +is deze. De waarnemers op het noorderhalfrond, b. v. in Europa, zien de Maan te hunnen opzichte in een zuidelijke richting. +Wanneer zij waarnemen, keeren zij den rug naar het noorden, terwijl zij integendeel bij het bezien van een gewone landkaart +ondersteld worden het noorden vóór zich te hebben. En daar zij nu, de Maan beschouwende, het noorden achter zich hebben, ligt +ook het oosten links van hen, het westen <span class="pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168">168</a>]</span>rechts. Voor de waarnemers op het zuiderhalfrond, b. v. Patagonië zou het westelijk gedeelte der Maan juist aan hunne rechter- +en haar oostelijk gedeelte aan hun linkerzijde liggen; en dit dewijl het zuiden achter hen is. + +</p> +<p>Dit is de reden van de schijnbare omkeering dier twee hoofdpunten: het zuiden en het westen. Men moet dit in het oog houden +om de waarnemingen van den voorzitter der Gun-club te kunnen volgen. + +</p> +<p>Met behulp der maankaart van Beer en Mädler konden de reizigers zonder feil dat gedeelte der maanschijf waarnemen, dat in +het veld van hun kijker kwam. + +</p> +<p>»Wat zien wij op dit oogenblik?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Het noordelijk gedeelte van de Nevelenzee,” antwoordde Barbicane. »Wij zijn er te ver af om nauwkeurig waar te nemen hoe +het er uitziet. Zijn het dorre zandvlakten, zooals de oudere sterrenkundigen beweerden? Of onmetelijke bosschen, volgens Warren +de la Rue, die van oordeel is, dat de Maan een zeer lagen, maar tevens zeer dichten dampkring heeft? Dat zullen wij later +wel ontdekken. Wij moeten niets aannemen zonder reden om zulks te doen.” + +</p> +<p>De »Nevelenzee” is vrij onjuist op deze kaarten aangeteekend. + +</p> +<p>Men onderstelt, dat die uitgestrekte vlakte is bezaaid met lavablokken, uitgeworpen door de vulkanen aan haar rechterzijde, +Ptolemeüs, Purbach, Arzachel. Maar het projectiel naderde de Maan kennelijk, en weldra lieten zich de bergtoppen onderkennen, +die de vlakte aan haar noordzijde omzoomen. Voor hen uit verhief zich een schitterende overschoone berg; zijn top scheen omgeven +met een krans van zonnestralen. + +</p> +<p>»Dat is?”.... vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»De Copernicus,” antwoordde Barbicane. + +</p> +<p>Deze berg ligt op 9° N. Br. en 20° O. L. en verheft zich 3438 meter boven den algemeenen spiegel der Maan. Men kan hem van +de Aarde gemakkelijk zien en de sterrenkundigen kunnen hem zonder moeite nauwkeurig waarnemen, vooral tusschen Laatste kwartier +en Nieuwe maan, dewijl alsdan de schaduw zich lang van oost naar west uitstrekt en men dus de hoogte van den berg gemakkelijk +kan meten. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p169.jpg" alt="zeer reusachtige ossen moeten hebben. Bladz. 176." width="497" height="720"><p class="figureHead">zeer reusachtige ossen moeten hebben. Bladz. <a href="#pb176" class="pageref">176</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Met uitzondering van den Tycho op het zuiderhalfrond maakt de Copernicus het belangrijkste gedeelte der maanschijf uit. Hij +staat alleen, gelijk een reusachtige vuurtoren, op dat gedeelte der Nevelenzee, dat grenst aan den Stormen-oceaan en verspreidt +dus zijn schitterende stralen over de beide vlakten. Het was voor de reizigers een onvergelijkelijk schoon schouwspel. In +den vollen glans der Volle maan schitterden de prachtigste lichtstrepen, ver naar het noorden tot de Regenzee. Te één uur +zweefde het projectiel als een reusachtige luchtballon boven dezen schitterenden berg. <span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169">169</a>]</span>Barbicane kon den berg nauwkeurig waarnemen. De Copernicus behoort onder de grootste ringbergen der Maan. Evenals de Keppler +en de Aristarchus in de Onwederzee vertoont hij zich somtijds <span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170">170</a>]</span>als een schitterend punt te midden van het aschgrauwe licht, zoodat men hem dikwijls voor een nog brandenden vulkaan gehouden +heeft. Doch het is slechts een uitgedoofde, evenals al de overige op deze zijde der Maan; zijn ringwal heeft een middellijn +van ruim 9000 meter. Met het gewapend oog ontdekten zij de overblijfselen van lagen, veroorzaakt door achtervolgende uitbarstingen, +terwijl de omtrek bezaaid scheen met vulkanische brokken, van welke sommigen nog binnen den omvang van den krater lagen. + +</p> +<p>»Er zijn,” zeide Barbicane, »onderscheidene soorten van bergringen op de oppervlakten der Maan, en het is gemakkelijk te zien, +dat de Copernicus behoort tot die, van welke om zoo te zeggen naar alle zijden stralen uitgaan. Indien wij naderbij waren, +zouden wij de kegels zien, die zich binnen den ring verheffen en in vroeger tijd zoovele vuurbrakende kraters waren. Zonderling +en genoegzaam zonder uitzondering is het verschijnsel, dat de dalen, door de ringgebergten ingesloten, allen dieper zijn dan +de omliggende vlakten, terwijl bij de kraters op onze Aarde het tegendeel plaats heeft. Hieruit volgt, dat de algemeene kromming +van den bodem dier bekkens die van een bol is, kleiner dan de Maan zelf.” + +</p> +<p>»En hoe komt dat?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>Barbicane verklaarde, dat men dit niet weet. + +</p> +<p>»Welk een prachtig gezicht!” riep Michel Ardan uit. »Ik kan mij niet voorstellen, dat er een schooner zijn kan.” + +</p> +<p>»Wat zult gij dan wel zeggen,” antwoordde Barbicane, »indien onze tocht naar het zuiderhalfrond heenleidt?” + +</p> +<p>»Welnu, dan zal ik zeggen, dat het nog schooner is,” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>Op dit oogenblik stond het projectiel juist boven den Copernicus. Hij vertoonde een bijna volkomen ring, met zilver gloeiende +wallen. Men kon zelfs een dubbelen ringvorm onderscheiden. Rondom den berg strekte zich een reusachtige vlakte uit, van een +woest voorkomen, met hoogten van een grijsachtige kleur. Op den bodem van de ringvlakte schitterden een oogenblik twee of +drie uitbarsting-kegels, als prachtige edelgesteenten, in zilver gevat. + +</p> +<p>Naar het noorden was de bergring afgebroken door eene laagte, alsof daar een opening geweest was om toegang te geven tot de +ringvlakte. + +</p> +<p>Terwijl zij boven dit gedeelte der maanoppervlakte zweefden, kon Barbicane een groot aantal min belangrijke bergen aanteekenen, +waaronder een kleinen ringberg, Gay-Lussac genoemd, die 23 kilometer wijd is. Zuidwaarts vertoonde zich alles zeer vlak, zonder +eenige verhevenheid. Naar het noorden daarentegen, tot waar de stormenzee begon, had alles het voorkomen van eene zee, geteisterd +door een orkaan, maar plotseling gestild. Naar alle zijden liepen verlichte rillen uit, die zich vereenigden op den top van +<span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171">171</a>]</span>den Copernicus. Sommigen hadden een breedte van 30 kilometer; hun lengte was niet te bepalen. + +</p> +<p>De reizigers bespraken den oorsprong dier zonderlinge rillen, maar zij wisten er even weinig van te maken als de waarnemers +op Aarde. + +</p> +<p>»Maar waarom,” vroeg Nicholl, »zouden die strepen niet eenvoudig bergruggen kunnen zijn, die het zonlicht sterker weerkaatsen?” + +</p> +<p>»Neen,” antwoordde Barbicane, »in dat geval zouden bij bepaalde standen der Maan deze rillen een schaduw van zich werpen. +En dat doen zij niet.” + +</p> +<p>Inderdaad, deze voorwerpen vertoonen zich niet dan bij Volle Maan, wanneer de zon vlak op haar schijnt, terwijl zij bij schuinschen +stand ten aanzien der zon geheel <span class="corr" id="xd0e4119" title="Bron: onzichbaar">onzichtbaar</span> zijn. + +</p> +<p>»Maar wat heeft, men uitgedacht om die lichtende strepen te verklaren?” vroeg Michel Ardan; »want ik kan niet gelooven, dat +de wetenschap er geen verklaring van zou beproefd hebben.” + +</p> +<p>»Zeker,” was Barbicane’s antwoord: »Herschel heeft daaromtrent een meening voorgedragen, maar hij durfde haar voor niet meer +dan gissing houden.” + +</p> +<p>»Om ’t even: wat dacht hij er van?” + +</p> +<p>»Hij dacht, dat deze strepen gestolde lavastroomen moesten zijn, die het zonlicht weerkaatsen als het er recht op valt. ’t +Kan zijn dat het zoo is, maar zeker is het niet. Overigens zullen wij de oorzaak van die weerkaatsing der zon beter kunnen +nagaan wanneer wij den Thycho weer naderen.” + +</p> +<p>»Weet gij, mijn vrienden, waar die vlakte op gelijkt, van de hoogte waarop wij ons bevinden?” vroeg Michel. + +</p> +<p>»Neen,” <span class="corr" id="xd0e4134" title="Bron: antwoorde">antwoordde</span> Nicholl. + +</p> +<p>»Op een knibbelspelletje; er ontbreekt niets aan dan een haakje om de stukken een voor een te halen.” + +</p> +<p>»Geen spotternij!” gelastte Barbicane. + +</p> +<p>»Nu dan,” hernam Michel Ardan, »een beenderenveld, waar de overblijfselen verstrooid liggen van ontelbare verdwenen geslachten. +Vindt gij die vergelijking treffender?” + +</p> +<p>»De een is al niet beter dan de andere,” meende Barbicane. + +</p> +<p>»Verduiveld, gij zijt een lastig heer!” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Mijn waarde vriend,” sprak Barbicane ernstig, »het is de vraag nog niet waar het op gelijkt, zoolang wij nog niet weten wat +het is.” + +</p> +<p>»Mooi geantwoord!” riep Michel Ardan uit. »Zoo leert men hoe met geleerden te spreken.” + +</p> +<p>Inmiddels zweefde het projectiel met een bijkans eenparige snelheid boven de maanschijf. ’t Spreekt van zelf, dat de reizigers +er geen oogenblik aan dachten rust te nemen. Elke minuut hadden zij een ander gezicht. Tegen half twee in den morgen zagen +zij de toppen van een anderen berg. Barbicane raadpleegde <span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172">172</a>]</span>zijn kaart, waaruit hem bleek, dat het de Eratosthenes was. + +</p> +<p>’t Was een ringberg van 4500 meter hoogte, een van die ringgebergten welke op de Maan zoo talrijk zijn. En bij deze gelegenheid +verhaalde Barbicane aan zijn vrienden de zonderlinge meening van Keppler aangaande den oorsprong dier ringgebergten. Volgens +dezen beroemden sterrenkundige zijn zij door de handen van maanbewoners gegraven. + +</p> +<p>»Met welk doel?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Zeer natuurlijk,” antwoordde Barbicane. »De maanbewoners hebben die verbazende werken ondernomen en die reusachtige uitgravingen +gedaan, ten einde wijkplaatsen te hebben tegen de stralen der zon, die veertien dagen achtereen op hen vallen.” + +</p> +<p>»De maanbewoners zijn nog zoo dom niet,” meende Michel Ardan. + +</p> +<p>»’t Is een zonderling denkbeeld,” vond Nicholl. »Maar waarschijnlijk kende Keppler de ware afmetingen dier ringgebergten niet, +want het zou een werk van onmetelijken omvang geweest zijn, te zwaar voor de maanbewoners.” + +</p> +<p>»Waarom, indien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is dan op de Aarde?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Maar indien de maanbewoners nu ook zesmaal kleiner zijn?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»En indien er eens in ’t geheel geen maanbewoners zijn,” voegde Barbicane er bij. + +</p> +<p>En dat woord maakte aan de geheele woordenwisseling een einde. + +</p> +<p>Weldra verdween de Eratosthenes onder den gezichteinder zonder dat het projectiel er nabij genoeg was gekomen voor een nauwkeurige +waarneming. Deze berg scheidt de Karpathen van de Apennijnen, de belangrijkste bergketen der Maan, loopende ten oosten van +de Regenzee. De hoogste spits verheft zich 5500 meter boven de gemiddelde vlakte. + +</p> +<p>Vraagt iemand hoe men de hoogte der maanbergen kan meten, dan is het antwoord, dat daarvoor zelfs meer dan éen methode is. +De lengte der schaduw, die een aan de zon blootgesteld voorwerp achter zich werpt, hangt af van de hoogte der zon. Op den +middag is de schaduw het kortst, als de zon nabij de kimmen is het langst. Daar men nu juist de hoogte der zon voor ieder +punt der gedeeltelijk verlichte Maan weet, kan men, de lengte van den zwarten schaduwkegel metende, daaruit de hoogte van +een berg afleiden. Ook kan men het oogenblik waarnemen, waarop de zon den top van een nog in het donkere liggenden berg begint +te verlichten. Men meet den afstand van dat punt tot den verlichtingsrand en leidt daaruit, dewijl men wederom de hoogte der +zon door berekening weet, de hoogte van dien bergtop af. + +</p> +<p>Deze metingen en berekeningen hebben een zoo groote juistheid, dat de hoogte van een menigte maanbergen met veel grooter <span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173">173</a>]</span>nauwkeurigheid bekend is dan die van de vele bergtoppen op onze Aarde zelve. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p173.jpg" alt="»’t is de schuld van de Maan.” Bladz. 179." width="499" height="720"><p class="figureHead">»’t is de schuld van de Maan.” Bladz. <a href="#pb179" class="pageref">179</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De reizigers konden de toppen van het Apennijnsche gebergte <span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174">174</a>]</span>slechts even waarnemen; het strekt zich uit van 10° W. L. tot 15° O. L. Beter zagen zij het Karpathische gebergte, dat zich +van 18° tot 30<span class="corr" id="xd0e4193" title="Niet in bron">°</span> O. L. uitstrekt. + +</p> +<p>Eén onderstelling kwam hun zeer aannemelijk voor. Het geheele voorkomen van het <span class="corr" id="xd0e4198" title="Bron: Karpatische">Karpathische</span> gebergte gaf den indruk alsof het vroeger verbazend groote ringgebergten bevatte, vaneengescheurd door een uitgestrekte overstorting, +door welke de Regenzee ontstaan is. Dat Karpathische gebergte zou dan zijn hetgeen de ringgebergten Purbach, Arzachel en Ptolemeüs +wezen zouden, indien een overstrooming hunne wallen aan de linkerzijde deed instorten, zoodat zij één doorloopende keten werden. +De toppen zijn gemiddeld 3200 meter hoog—ongeveer zooals de Pyreneën. De zuidelijke hellingen dalen snel af naar de uitgestrekte +Regenzee. + +</p> +<p>Tegen 2 uur in den morgen bevond Barbicane zich boven de 20°, niet ver van een berg, die Pythias heet en 1559 meter hoog is. +Het projectiel was op dat oogenblik slechts 1200 kilometer van de Maan verwijderd. + +</p> +<p>De Buienzee (<i lang="la">mare imbrium</i>) breidde zich onder de oogen der reizigers uit als een onmetelijke vlakte, van welke men de bijzonderheden niet kon waarnemen. +In de nabijheid, links, verhief zich de berg Lambert, wiens hoogte geschat wordt op 1813 meter; terwijl verder naar de grenzen +de Stormenzee, op 23° N. B. en 29° O. L. de berg Euler schitterde. Deze berg slechts 1815 meter boven de oppervlakte der Maan +uitstekende, is het onderwerp geweest van zeer nauwkeurige waarnemingen, door den Duitschen sterrenkundige Schröter te Liliënthal +gedaan. Deze geleerde legde zich bij het zoeken naar den oorsprong der maanbergen de vraag voor, of de stoffelijke inhoud +van een ringberg altijd gelijk stond met dien van den krater. Hij bevond, dat dit in het algemeen het geval was, en besloot +er uit, dat éen enkele uitbarsting van vulkanische stoffen genoegzaam is geweest om de wallen te doen ontstaan, terwijl meerdere +uitbarstingen de verhouding zouden hebben gewijzigd. Doch de Euler maakte op dien algemeenen regel een uitzondering; Schröter +moest aannemen, dat onderscheidene uitbarstingen moeten hebben plaats gehad, daar de krater tweemaal zooveel stoffelijken +inhoud heeft als de wallen. + +</p> +<p>Al die onderstellingen mag men vergeven aan waarnemers, die de Maan van de Aarde bespieden. + +</p> +<p>Maar Barbicane wilde er zich niet mede tevreden stellen, en daar hij bespeurde, dat het projectiel met eenparige snelheid +de maanschijf naderde, wanhoopte hij niet haar grond te betreden, voor ’t minst haar zoo nabij te komen, dat hij de geheimen +van de vorming der Maan zou kunnen onthullen. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175">175</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e4213" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Achtendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Raadselachtige voorwerpen.</h2> +<p>Te half drie uur in den morgen stond het projectiel boven 30° en op een afstand van 1000 kilometer van de Maan. Het bleef +onmogelijk schijnen, dat de reizigers een of ander punt der maanoppervlakte zouden bereiken. De snelheid, betrekkelijk matig, +was juist daardoor den voorzitter Barbicane onbegrijpelijk. Op dien kleinen afstand toch moest zij zeer groot zijn, om op +te wegen tegen de aantrekkingskracht der maan. Doch zij konden zich daarmede niet ophouden; de Maan gaf hun genoeg te zien. + +</p> +<p>De geleerden zijn het niet eens over de oorzaak van het verschijnsel, dat de opgaven der kleuren van onderscheiden gedeelten +der maanoppervlakte niet eenstemmig zijn. Schmidt, daarin gevolgd door Beer en Mädler, meende te mogen vaststellen, dat donkergrijs, +hier en daar vermengd met groen en bruin, de voorname kleur is van die vlakten, aan welke men vroeger den naam van zeeën gaf. +Barbicane vestigde ook op dit onderwerp zijn aandacht; het bleek hem, dat de genoemde sterrenkundigen gelijk hebben tegenover +anderen, die alleen de grijze kleur op de Maan meenen gezien te hebben. Zelfs zag hij het groen als hoofdkleur in de Helderheids- +en in de Vochtigheidszee. Ook vertoonde zich voor het oog van Barbicane de blauwe kleur aan kraters niet, die zooals vele +andere ringbergen, nog een berg in den binnenkrater hebben. Hieruit bleek dus, dat deze blauwachtige staalkleur niet, zooals +sommige sterrenkundigen beweren, voortkomt uit de glazen der verrekijkers of de gesteldheid van onzen dampkring. Barbicane +toch zag de Maan door de ledige ruimte heen en met het bloote oog. + +</p> +<p>Of echter de onmiskenbaar bestaande kleurschakeeringen uit plantengroei ontstonden, daaromtrent durfde hij vooralsnog niets +zekers zeggen. Even onzeker bleef hem het roodachtige, zeer duidelijk door hem gezien op een vlakte, naar Lichtenberg genoemd, +nabij de Hercynische bergen, die zich aan den rand der Maan bevinden. + +</p> +<p>Niet gelukkiger was hij ten aanzien van een andere bijzonderheid. Michel Ardan zag lange witte strepen, helder verlicht door +de zon. ’t Was een reeks voren, zeer verschillende van de stralen, die men vroeger van den Copernicus zag uitgaan. Zij liepen +evenwijdig naast elkander. +<span class="pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176">176</a>]</span></p> +<p>Michel Ardan meende er met zijn gewone levendigheid terstond beploegde akkers in te herkennen; hij was van oordeel, dat de +maanbewoners wel zeer reusachtige ossen moeten hebben om zulke voren te ploegen. + +</p> +<p>Barbicane onderrichtte hem nader aangaande deze raadselachtige voorwerpen op de Maan. Het zijn groeven—men telt er omtrent +100—maar de meesten kunnen slechts met zeer fijne werktuigen waargenomen worden. Het best laten zij zich vergelijken bij reusachtige +rijtuigsporen, maar sporen van 1000 tot 1500 meter breedte. Zij zijn overal even breed en ofschoon enkelen een zeer zachte +bocht maken, loopen zij nimmer in kronkelingen, maar meestal volkomen recht. Beddingen van uitgedroogde rivieren kunnen het +niet zijn, want zij loopen niet zelden onveranderd over hooge gebergten heen. Sommige liggen naast elkander, anderen doorsnijden +de een de ander overdwars. De lengte is zeer uiteenloopend; er zijn er van eenige kilometers, anderen ook van vele mijlen. +Onderscheiden sterrenkundigen van den lateren tijd—aan de vroegere waarnemers, Hevelius, Cassini, Lahire, Herschel, schijnen +zij onbekend te zijn gebleven—hebben er hunne aandacht aan gewijd, vooral Schröter, Pastorff, Gruithuizen, Beer en Mädler. +Het is echter nog niet gelukt er een aannemelijke verklaring van te geven. Zelfs schijnt het nog niet volkomen uitgemaakt, +dat het groeven zijn, daar sommige kenteekenen eer aan dijkvormige verhevenheden zouden doen denken. + +</p> +<p>Michel Ardan hield vol, dat het hoe dan ook, bewijzen van plantengroei zouden zijn, al waren het rijen boomen, die zichtbaar +of onzichtbaar konden wezen, naargelang zij in verschillende jaargetijden al of niet bladerloos zijn. + +</p> +<p>»Dat kan niet,” antwoordde Barbicane, »want op de Maan zijn geen seizoenen.” + +</p> +<p>Zoo is het ook. De as der Maan heeft een zoo onbeduidende helling op het vlak harer loopbaan, dat op iedere breedte de zon +er altijd even hoog staat. Boven de streken onder en nabij den evenaar staat de zon bijna onveranderlijk in het toppunt; zij +staat daarentegen steeds aan den gezichteinder in de nabijheid der polen. Derhalve heeft elke maangordel onafgebroken, òf +lente, òf zomer, òf herfst, òf winter. + +</p> +<p>Het projectiel stond nu boven de streek van 40° breedte, nauwelijks 800 kilometer van de Maan verwijderd. Onder hen verhief +zich de berg Helicon, 505 meter hoog; links van hen stonden de lagere hoogten, die onder den naam van Iris-golf een gedeelte +der Regenzee uitmaken. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p177.jpg" alt="De lange nacht dien zij waren ingetreden. Blz. 180." width="501" height="720"><p class="figureHead">De lange nacht dien zij waren ingetreden. Blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Om de Maan met volkomen juistheid te kunnen waarnemen, zou de dampkring der Aarde 170 maal ijler moeten zijn dan nu. Maar +in de ledige hemelruimte bevond zich geen middelstof hoegenaamd tusschen de Maan en onze reizigers. Bovendien bevonden zij +zich <span class="pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177">177</a>]</span>op geringer afstand van haar oppervlakte, dan die, tot welken zij door de telescopen van Lord Rosse en het Rotsgebergte werd +aangehaald. Zij waren dus beter dan iemand anders in de gelegenheid <span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178">178</a>]</span>om te onderzoeken wat er ware van de bewoonbaarheid der Maan. Doch Barbicane kon het zoo ver niet brengen. Hij zag niets dan +doodsche vlakten en kale gebergten; van werk van levende wezens geen spoor. Geen zweem ook van beweging, geen bewijs van plantengroei. + +</p> +<p>»Dus zouden er geen maanbewoners zijn?” vroeg Michel Ardan teleurgesteld. + +</p> +<p>»Dat is nog niet bewezen,” gaf Barbicane ten antwoord. »Een mensch is zelfs voor het scherpste gezicht niet verder zichtbaar +dan op 7 kilometer. Er zouden derhalve maanbewoners kunnen zijn, die wel ons projectiel zien, maar zelven aan ons oog ontsnappen.” + +</p> +<p>Tegen 4 uur in den morgen, op de hoogte van 50° breedte, waren zij de Maan tot op 600 kilometer genaderd. Links zagen zij +een reeks bergen, door het volle zonlicht beschenen. Rechts een donkere diepte, als een reusachtige uitholling van den grond. +Het was de zoogenoemde Zwarte zee, de Plato, een diepte, die men van de Aarde het best kan waarnemen tusschen Laatste kwartier +en Nieuwe maan, als wanneer de schaduwen van west naar oost loopen. + +</p> +<p>Een dergelijke donkere kleur is zeldzaam op de maanoppervlakte. Men heeft haar nog alleen waargenomen in den krater van den +ringberg Endymion, oostelijk van de Koude Zee, op het noordelijk halfrond, en op den bodem van den Grimaldi onder den evenaar +nabij den oostelijken rand der Maan. + +</p> +<p>De Plato is een ringberg op 51° noorderbreedte en 4° O. L. der Maan. De krater—zoo noemt men doorgaans de ringvlakte binnen +den ringberg—is 92 kilometer lang, 61 breed. Barbicane betreurde het dat hij er niet vlak boven kwam; hij zou dan in een geweldige, +misschien geheimzinnige diepte hebben neergezien. Maar aan de richting van het projectiel was niets te doen. + +</p> +<p>Een uur later waren zij voorbij de noordelijke grens der Regenzee. Van de bergen La Condamine en Fontenelle hadden zij den +eenen links, den anderen rechts. Die geheele streek was zeer bergachtig. Zij waren zoo nabij, dat de kijkers de Maan aanhaalden +alsof zij niet verder van hen was dan de top van den Mont-Blanc van den waterspiegel der zee. Overal zagen zij bergtoppen +en bergringen. Op 70° breedte vertoonde zich de Philolaüs, 3700 meter hoog, met een langwerpig ronden krater van omtrent 7000 +meter lengte, nog geen 2000 breed. + +</p> +<p>De oppervlakte der Maan had, van dat punt gezien, een allergrilligst voorkomen. Alles even scherp, even hoekig, gelijk er +ook, dewijl de Maan geen dampkring en dus ook geen schemering heeft, geen zachte overgang is van het licht naar het donker, +maar een onmiddellijk afsnijdende lijn, zonder de minste schemering. Daaruit moet volgen, dat de maanbewoners, aangenomen +dat zij bestaan, <span class="pagenum">[<a id="pb179" href="#pb179">179</a>]</span>de schitterende zon en de fonkelende sterren zien staan aan een pikzwart uitspansel. Datzelfde zagen trouwens Barbicane en +zijn tochtgenooten. + +</p> +<p>Te 5 uur waren zij de Maan zooveel genaderd dat zij er slechts 50 kilometer van verwijderd waren en het scheen alsof zij haar +konden grijpen. Michel Ardan wilde in goeden ernst een hunner vensters openen en naar beneden springen. Een groote dwaasheid, +want—gezwegen van de doodelijke hoogte van den sprong, indien het projectiel niet op de Maan nederkwam, zou hij er evenmin +komen. + +</p> +<p>Een uur later zagen zij de pool. Toen vertoonde de maanschijf aan de blikken der reizigers niets dan éen sterk verlichte helft, +terwijl de andere in de duisternis verdween. Zachtkens zweefde het projectiel boven de scheidingslijn tusschen het licht en +het donker en werd het plotseling in een diepen nacht gedompeld. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e4273" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Negenendertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Een lange nacht.</h2> +<p>De overgang was zoo plotseling geweest, als ware de Maan in éen punt des tijds vernietigd. + +</p> +<p>»De Maan is naar de Maan!” riep Michel Ardan uit. + +</p> +<p>’t Was ook zoo. En zij zelven zaten in het stikdonker. Hoe zuinig ook op het gas, toch moest Barbicane verzoeken licht aan +te steken. + +</p> +<p>»Die satansche zon!” riep Michel Ardan uit. »Zij onttrekt ons haar licht, dat zij ons toch gemakkelijk gunnen kon.” + +</p> +<p>»’t Is de schuld niet van de zon, maar van de Maan, die ons eenvoudig het zonlicht onderschept,” sprak Nicholl. + +</p> +<p>Barbicane scheidde hen door aantemerken, dat noch de zon noch de Maan er schuld aan hadden, maar het projectiel, dat in plaats +van behoorlijk in zijn baan te blijven, zuidwaarts was uitgeweken. »En om billijk te zijn,” voegde hij er bij, »moeten wij +de schuld geven aan dien verwenschten vuurkogel, die ons van onzen weg heeft afgetrokken.” + +</p> +<p>»Goed en wel,” antwoordde Michel Ardan, »en daarom, wij hebben lang genoeg waargenomen, laat ons nu iets gebruiken.” +<span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180">180</a>]</span></p> +<p>»Dat is iets anders,” zei Nicholl droogjes. + +</p> +<p>De anderen brachten er niets tegen in. De voorsteller had in een oogenblik den maaltijd gereed. Maar men at om te eten; er +was geen animo, ’t Was zoo leegdonker; ’t was alsof zij alleen in het heelal waren! + +</p> +<p>De lange nacht dien zij waren ingetreden, maakte het onderwerp uit van hun gesprek. Barbicane legde hun uit, dat de nacht +een paar weken zou duren. + +</p> +<p>»De van ons afgekeerde zijde der Maan,” zei hij, »ziet nimmer de Aarde; bijgevolg wordt ook op haar het aardlicht niet teruggekaatst, +wanneer het voor de Aarde Nieuwe maan en derhalve voor de naar haar toegekeerde zijde der Maan Volle aarde is. De van de Aarde +afgekeerde maanhelft heeft dus geen andere verlichting dan die de zon geeft. Dat licht wordt haar onttrokken zoolang de zon +even zoo voor hen is ondergegaan als zij het ’s avonds voor ons doet. Maar de Aarde wentelt zich in 24 uren om haar as; derhalve +is ieder punt van haar oppervlakte na eenige uren donkerheid opnieuw door de zon verlicht. De Maan echter wentelt zich om +haar as in dienzelfden tijd als om de Aarde, namelijk in omtrent vier weken. Derhalve moet ieder punt der van de Aarde afgekeerde +zijde van de Maan ook even zoo lang onafgebroken nacht hebben, zonder dat die nacht, gelijk voor de naar de Aarde gekeerde +maanhelft, door het <span class="corr" id="xd0e4301" title="Bron: aardelicht">aardlicht</span> wordt verhelderd.” + +</p> +<p>»Maar,” ging hij voort, »de naar de Aarde toegekeerde zijde der Maan heeft nog meer voorrechten. Wij noemen onder anderen +het waarnemen der zon-eclipsen, welke alleen plaats hebben voor deze helft der maan, daar alsdan de Aarde tusschen de Maan, +en de zon staat. Zij kunnen twee uren duren en zijn voor de Aarde maan-eclipsen, voor de Maan zon-eclipsen.” + +</p> +<p>»Ongelukkige andere maanhelft!” riep Nicholl uit. + +</p> +<p>»Ten deele,” zei Barbicane. »Door verschillende oorzaken, waarvan de voornaamste bestaat in de zoogenaamde liberatie der Maan, +krijgt van tijd tot tijd nog ½ van die andere maanhelft nu en dan de Aarde te zien. Te weten: de Maan wentelt met eenparige +snelheid om haar as, terwijl haar beweging om de Aarde, als niet in een cirkel, maar in een ellips plaats hebbende, nu sneller, +dan langzamer is. Voorts ook als de Maan haar zuidelijksten stand heeft, kan men voorbij haar noordpool nog eenigszins de +Aarde zien, en omgekeerd aan haar zuidpool bij haar noordelijksten stand.” + +</p> +<p>»Dat raakt niet,” vond Michel Ardan, »als wij maanbewoners worden, gaan wij op die helft wonen, welke naar de Aarde toegekeerd +is.” + +</p> +<p>»Ten minste,” sprak Nicholl, »indien er niet enkel op de tegenovergestelde zijde lucht te vinden is, gelijk sommige sterrenkundigen +meenen.” + +<span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181">181</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p181.jpg" alt="Zie, onze adem bevriest tot sneeuw. Bladz. 182." width="501" height="720"><p class="figureHead">Zie, onze adem bevriest tot sneeuw. Bladz. <a href="#pb182" class="pageref">182</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Barbicane vond het onverklaarbaar, dat het projectiel, slechts 50 kilometer van de Maan verwijderd, niet op haar oppervlakte +gevallen was. Indien het een zeer groote snelheid had, liet zich dit <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182">182</a>]</span>verklaren<span class="corr" id="xd0e4327" title="Niet in bron">.</span> Maar bij een zoo matige snelheid was het onbegrijpelijk dat de aantrekking der Maan er niet meer op gewerkt had. Was het +projectiel dan nog aan een andere werking onderworpen? Was er nog een ander hemellichaam dat het in de hemelruimte deed zweven? +Dat het de Maan niet zou bereiken, was zonneklaar. Waarheen zou het zich dan begeven? Hoe zou men dat kunnen berekenen? Barbicane +stond er voor stil. + +</p> +<p>Misschien was er een ander hemellichaam in de nabijheid, maar zij bemerkten er niets van. Niets werden zij ook gewaar van +die helft der Maan welke de Aarde nimmer te zien krijgt. Men meent algemeen, dat de beide helften elkander gelijk moeten wezen. +Het kleine gedeelte dat wij er van te zien kunnen krijgen, spreekt zulks niet tegen. Maar indien de lucht eens derwaarts ware +geweken? En met de lucht ook water, plantengroei, dierenwereld? Zijn er dieren, menschen? Welk een wijd veld voor gissingen! +Maar ook, welk een teleurstelling voor ons drietal, dat er zoo dicht bij was en er toch niets van zou te zien krijgen! + +</p> +<p>Tot vergoeding hadden zij het prachtig gezicht op den sterrenhemel, waar ontelbare sterren—niet fonkelden, want dat schitteren +is een gevolg van de werking der lucht, wier lagen, ongelijk van dichtheid en verwarming, de sterren als in een trillende +beweging doen schijnen. Zij verspreiden een stil licht, geheel in overeenstemming met de grafstilte rondom de reizigers. + +</p> +<p>Langen tijd staarden zij in stomme verbazing op dat indrukwekkend schouwspel. De Maan scheen een groote, stikdonkere opening +in de oneindige ruimte. Maar zij werden uit hun bespiegelingen gewekt door een alleronaangenaamst gevoel, dat van een felle +koude, die de lenzen hunner lichtraampjes aan de binnenzijde met een ijskorst overdekte. Zonnestralen verwarmden het projectiel +niet meer en de uitstraling onttrok er aanhoudend warmte aan. De vochtdeelen zetten zich aan de glazen, en weldra werd alle +waarneming onmogelijk. + +</p> +<p>Nicholl keek op den thermometer; deze teekende 17° C. onder O. En Barbicane, hoe zuinig anders op hun gas, moest het nu ook +tot verwarming aanspreken. ’t Was in het projectiel niet langer uit te houden, ’t Scheen dat zij met hun drieën bij levenden +lijve moesten bevriezen. + +</p> +<p>Michel Ardan vond, dat dit nog eenige verscheidenheid opleverde, maar moest toch bekennen: »’t Is onuitstaanbaar. Zie, onze +adem bevriest tot sneeuw!” + +</p> +<p>Nicholl wilde weten hoe het met den graad van koude buiten het projectiel zou gesteld zijn. Barbicane zeide hem: »juist zooals +in de geheele hemelruimte. Maar wij zullen het onderzoeken.” + +</p> +<p>Hoe?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Met een thermometer dien ik bij mij heb; hij heet een minimum-thermometer <span class="pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183">183</a>]</span>en is ingericht om zeer lage graden van temperatuur aan te wijzen.” + +</p> +<p>Michel Ardan wilde dien thermometer eenvoudig naar buiten werpen, meenende dat hij wel evenals de doode hond nabij het projectiel +zou blijven zweven. Men kon dan den thermometer binnenhalen als men het verkoos. + +</p> +<p>»Met de hand?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Waarom niet?” + +</p> +<p>»Omdat uw hand in een oogenblik doodgevroren zou zijn. Ook kunnen wij op een los zwevenden thermometer niet zien. Wij zullen +hem dus voorzichtig uitlaten en aan een koordje hangen.” + +</p> +<p>Maar in weerwil van dat voorzichtige liet zich, hoewel het glas slechts een seconde open was, een vreeselijke koude gevoelen, +en nog eens, toen de thermometer haastig werd ingehaald. + +</p> +<p>Hij teekende 140° onder 0! + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e4360" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Veertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">In welke kromme lijn?</h2> +<p>Misschien verbaast het den lezer, dat Barbicane en zijn reisgenooten zich zoo weinig bekommerden over ’t geen in dien aluminium-kerker +van hen worden zou. In plaats van daarover te denken of te spreken, deden zij op hun gemak waarnemingen; zij deden—letterlijk—alsof +zij thuis waren. Zegt men misschien: zij hadden wel wat meer te doen dan aan hun toekomst te denken,—de waarheid is, dat zij +in een toestand verkeerden van volslagen afhankelijkheid. Aan de bewegingen van hun projectiel konden zij het allerminst iets +doen. Een zeeman <span class="corr" id="xd0e4367" title="Bron: wend">wendt</span> den steven van zijn vaartuig waarheen hij wil; een luchtvaarder kan zijn ballon doen rijzen of dalen. En zij konden .... +niets. Zij dreven op Gods genade. + +</p> +<p>Waar waren zij op dien dag, een St. Nicolaasdag, ’s morgens te 8 uur. Zeer zeker nabij de Maan. Maar hoe ver er vandaan? Dat +wisten zij niet. Was die afstand in die laatste twee uren vermeerderd of verminderd? Geen kenteeken zeide het hun. + +</p> +<p>Michel Ardan opperde de meening, dat het projectiel ten gevolge <span class="pagenum">[<a id="pb184" href="#pb184">184</a>]</span>van de aantrekking der Maan zou eindigen met evenzoo op de Maan te vallen als nu en dan een luchtsteen op de Aarde. + +</p> +<p>»Dat gebeurt van de duizend luchtsteenen nog niet met één,” zei Barbicane. »Verweg de meeste snellen als vallende sterren +door de hemelruimte, zonder in eenige aanraking met de Aarde te komen.” + +</p> +<p>»Maar wat zal dan van onzen aluminium-kerker worden?” + +</p> +<p>Barbicane dacht een oogenblik na en zei toen: »ik weet maar twee mogelijkheden.” + +</p> +<p>»En die zijn?” + +</p> +<p>»Het projectiel heeft keus tusschen twee wiskundige lijnen; welke van die twee het volgen zal, hangt af van de snelheid, en +die kan ik op dit oogenblik niet bepalen.” + +</p> +<p>Nicholl vulde die woorden aan met te zeggen: »zeker een parabool of een hyperbool?” + +</p> +<p>»Dat zijn geleerde woorden, daar houd ik van,” zei Michel Ardan, »En wat voor een ding is dan een parabool?” + +</p> +<p>»Een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat indien men een rechten kegel doorsnijdt evenwijdig aan een der zijden.” + +</p> +<p>»Dus de kromme lijn, die een bom beschrijft als zij uit het mortier geschoten is,” merkte Nicholl aan. + +</p> +<p>»Precies!” + +</p> +<p>»En de hyperbool?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»De hyperbool is ook een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat indien men zich twee kegels voorstelt, met de punten +rechtstandig op elkander staande en de snede alsdan door de beide kegels gaat. Gelijk de parabool twee beenen heeft die zich +in het oneindige van elkander verwijderen, zoo heeft de hyperbool er vier.” + +</p> +<p>»Wat je zegt!” zei Michel Ardan met de grootstmogelijke bedaardheid, alsof het iets zeer gewichtigs was. »Ik vind de hyperbool +mooier want daar begrijp ik nog minder van dan van de parabool.” + +</p> +<p>Barbicane en Nicholl gaven weinig acht op deze stekelige aanmerkingen; zij verdiepten zich slechts in de vraag: in welke kromme +lijn zal zich het projectiel bewegen? Parabool of hyperbool? Michel Ardan begreep niets van hun geleerdheid <i>a</i> + <i>b</i> = <i>x</i>. + +</p> +<p>»De vraag is alleen,” vond hij, »waarheen zal een van die heeren bolen ons brengen?” + +</p> +<p>»Dat is ’t hem juist,” antwoordde kapitein Nicholl. + +</p> +<p>»Beide kromme lijnen hebben, gelijk onze voorzitter reeds terecht heeft aangemerkt, beenen die in het oneindige uiteenloopen.” + +</p> +<p>»Dan is ’t met de lange beenen tot in het oneindige mij onverschillig,” liet Michel Ardan zich koeltjes ontvallen. + +</p> +<p>»Praten is niets,” voegde hij er bij. »Dit is echter zeker dat het openen van gemeenschap met de Maan voor onze Aarde nog +<span class="pagenum">[<a id="pb185" href="#pb185">185</a>]</span>zoo heel gemakkelijk niet is. Zouden de bewoners der andere planeten niet meer van hunne wachters weten dan wij aardbewoners +van onze Maan?” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p185.jpg" alt="Zij achtten zich verloren. Blz. 187." width="500" height="720"><p class="figureHead">Zij achtten zich verloren. Blz. <a href="#pb187" class="pageref">187</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186">186</a>]</span></p> +<p>Wat Barbicane of Nicholl daarop hebben geantwoord, is ons niet bekend; maar men zou Michel Ardan het volgende hebben kunnen +zeggen. + +</p> +<p>Het zou ten deele voor die planeetbewoners veel gemakkelijker zijn wegens de meerdere nabijheid dier wachters bij hun hoofdplaneet. +Indien daarom Jupiter, Saturnus, Uranus door redelijke wezens bewoond worden, kunnen zij enkelen hunner wachters gemakkelijker +waarnemen. De vier manen van Jupiter staan: de eerste 58,294, de tweede 92,827, de derde 148,078, de vierde 266,450 geographische +mijlen van haar hoofdplaneet, namelijk van haar middelpunt af. Trekt men nu daarvan de halve middellijn dier planeet af, dan +ziet men, dat de eerste wachter een weinig dichter bij Jupiter staat dan de Maan bij de Aarde. Van de acht wachters van Saturnus +verkeeren niet minder dan drie in hetzelfde geval: Mimas 20,022, Enceladus 26,151, Thetis 43,077 geographische mijlen. Van +de wachters van Uranus staat alleen de eerste, Ariël, 49,980 mijlen van de hoofdplaneet. Maar daar de wachters welke men heeft +kunnen waarnemen, evenals onze Maan altijd dezelfde zijde naar hun hoofdplaneet schijnen te keeren, en dit dus een wet voor +alle bijplaneten schijnt te wezen, zijn de sterrenkundigen op Jupiter, Saturnus en Uranus te dezen niet verder dan die op +den Aardbol. + +</p> +<p>Wij keeren tot onze reizigers terug. Tegen 4 uur in den morgen ontdekte Barbicane, dat de richting van het projectiel veranderd +was. Die verandering bestond hierin, dat de bodem van het projectiel zich naar de Maan had gewend ten gevolge van de aantrekking +der Maan, die op het zwaarste gedeelte van het projectiel het sterkst werkte. + +</p> +<p>Zou het dan op de Maan vallen? Neen. En de waarneming van een overigens onverklaarbaar verkenningspunt toonde aan Barbicane +dat zij de Maan niet naderden, maar dat zij een kromme lijn om haar bleven beschrijven. + +</p> +<p>Dit verkenningspunt was een licht, door Nicholl het eerst aan den gezichteinder gezien. Een ster kon het niet zijn. Het was +roodachtig van kleur en werd hoe langer hoe grooter, zoodat het projectiel er zich heen moest bewegen. + +</p> +<p>»’t Is een vulkaan in werking!” riep Nicholl uit. + +</p> +<p>Barbicane legde zijn nachtkijker aan en bevestigde Nicholl’s vermoeden. »Inderdaad, het is een vulkaan-uitbarsting!” zei hij. + +</p> +<p>»Dan moet er ook lucht op de Maan zijn, want zonder lucht geen vuur,” oordeelde Michel Ardan. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e4451" title="Niet in bron">»</span>Dat is nog zoo zeker niet,” antwoordde Barbicane. »De vulkaan kan zijn vlammen wel uitwerpen ten gevolge eener ontbinding +van zelfstandigheden die wij niet kennen. ’t Zou dus voorbarig zijn, uit het braken van een vulkaan te besluiten, dat de Maan +een dampkring heeft.” +<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187">187</a>]</span></p> +<p>De vuurberg moest omstreeks 45° Z. breedte, op het voor de Aarde onzichtbaar gedeelte der Maan gelegen zijn. Maar het projectiel +bewoog zich in een zoodanige richting, dat het na een half uur den vulkaan uit het gezicht verloor. In zeker opzicht was dit +teleurstellend, maar in een ander ook geruststellend, want het geval zou de veiligheid onzer vrienden wel eens ernstig hebben +kunnen bedreigen. + +</p> +<p>Een weinig later zagen zij weder een vuurbol. Voor de Aardbewoners hebben die luchtverschijnselen meest altijd een licht, +veel geringer dan dat der Maan, maar in de ledige hemelruimte gaven zij een schitterend licht. Dit was ook ’t geval met den +vuurkogel dien zij nu langzaam zagen naderen. Barbicane schatte zijn middellijn op 2000 meter. En dat voorwerp naderde hem +met een snelheid van omtrent 2 kilometer in de seconde. Recht op hen afkomende, scheen hij het projectiel binnen weinige minuten +te zullen bereiken. Schrikbarend snel nam de grootte ervan toe. + +</p> +<p>Men verbeelde zich zoo mogelijk de gewaarwordingen der reizigers. Hoe koelbloedig en onversaagd zij ook waren, toch stolde +hun het bloed in de aderen. Kwam de bol op hen; of naderde zij hen? Om het even; zij schenen op het punt te zijn van in een +gloeienden afgrond geworpen te worden. + +</p> +<p>Zij achtten zich verloren! + +</p> +<p>Twee minuten later zagen zij den vuurbol op de vreeselijkste wijze uiteenspatten. Maar zij hoorden niets, want in de ledige +ruimte kon zich het geluid niet voortplanten, daar het geluid niets is dan een verplaatsing van luchtlagen. + +</p> +<p>Ontzettend, schouwspel! Het was als een geweldige uitbarsting van een vulkaan of een onmetelijke brand. Duizenden vonken en +vuurbrokken van allerlei kleuren vlogen in het rond en van den reusachtigen vuurbol bleef niets over dan splinters, als sterretjes +rondzwevende in de onmetelijke ruimte. Zij verspreidden zich ginds en herwaarts, en weldra was van het schrikwekkend vuurwerk +niets meer te zien. De sterren blonken als gloeiende stipjes op den koolzwarten achtergrond van het uitspansel. + + + +<span class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188">188</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e4468" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Eenenveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Het Zuiderhalfrond.</h2> +<p>Het projectiel was ontsnapt aan een gevaar, even dreigend als onverwacht. Wie zou aan zulk een botsen tegen een vuurbol gedacht +hebben? Deze rondzwervende voorwerpen konden voor onze vrienden allergevaarlijkst zijn. Het waren klippen in den oceaan der +ruimte gezaaid, die zij niet konden ontzeilen. Maar beklagen deden zij zich over de uitgestane angsten niet, want het plotselinge +licht had gedurende eenige seconden de anders onzichtbare maanschijf zichtbaar gemaakt. Met snellen blik hadden zij landen, +zeeën en bosschen gezien. Was dan die Maanhelft bedekt door een levenswekkenden dampkring? + +</p> +<p>Het was half vier uur in den namiddag. Het projectiel beschreef nog altijd een kromme lijn om de Maan. Was die baan gewijzigd +door den vaneengesprongen vuurkogel? Men kon het vreezen. In allen gevalle moest het projectiel een baan hebben volgens de +wetten der werktuigkunde. Barbicane helde meer over om haar voor een parabool dan een hyperbool te houden. Maar in dat geval +moest het projectiel zeer snel buiten de schaduwkegel der Maan geraakt zijn. Die schaduwkegel is zeer smal, daar de Maan zooveel +kleiner is dan de zon. Toch zweefde het projectiel nog in die schaduw. Met welke snelheid—was niet bekend, maar gering kon +die niet zijn, en toch nog altijd in die schaduw! Barbicane pijnigde zich vruchteloos om dat raadsel op te lossen. + +</p> +<p>Aan rust dachten geen van drieën. Aan eten evenmin, want hoewel Michel Ardan te vijf uur brood en vleesch voorzette, werd +slechts vliegend een stukje genuttigd, want niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Hun adem moest het glas ontdooid +houden. Doch hun uitkijken was niet vruchteloos, want na een half uurtje zagen zij op de donkere maanschijf heldere lichtstippen +die Barbicane aanstonds verklaarde als bergtoppen, reeds door de zon verlicht, terwijl de dalen nog in diepen nacht bedolven +lagen. + +</p> +<p>De zon was dus voor dat gedeelte der Maan in aantocht. Zij verlichtte de bergtoppen aan den zuidelijken rand der Maan. Barbicane +leidde er uit af, dat zij met snelheid de zuidpool naderden. + +</p> +<p>»En eerst de noordpool gehad,” merkte Michel Ardan op »dan hebben wij een toertje geheel rondom de Maan gedaan!” + +</p> +<p>»Juist, mijn vriend.” + +<span class="pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189">189</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p189.jpg" alt="niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Bladz. 188." width="497" height="720"><p class="figureHead">niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Bladz. <a href="#pb188" class="pageref">188</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Daaruit volgt dan immers, <span class="corr" id="xd0e4496" title="Bron: »"></span>dat wij voor geen parabolen of hyperbolen, voor geen kromme lijnen met lange beenen te vreezen hebben?” +<span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190">190</a>]</span></p> +<p>»Daarvoor niet, maar onze baan is eene gesloten kromme lijn, een ellips. Waarschijnlijk zullen wij nu in een geregelde elliptische +baan voor altijd om de Maan gaan loopen.” + +</p> +<p>»Dan zijn wij naar de Maan,” schertste de Franschman, »maar op een andere manier dan wij hadden gehoopt.” + +</p> +<p>Wat moest onder die omstandigheden van hen worden? Het projectiel mocht den rang van Maan der Maan krijgen, zij-zelven zouden +al spoedig omkomen, en dan zou de bij-maan even onbewoond zijn als de Maan zelf scheen te wezen. Misschien zouden zij het +lang genoeg houden om nog eens voor ’t laatst de Volle Aarde te zien, zich badende in de stralen der zon. Misschien nog een +laatsten blik toezenden aan dien aardbol, welken zij niet meer zouden bereiken. De stralen der vriendelijke zon nog eens te +genieten—dat zou het laatste zijn wat hun restte! + +</p> +<p>Van lieverlede begon Barbicane de halfverlichte bergen te herkennen. Het waren de Dörfel en de Leibnitz, die zich nabij de +zuidpool der Maan verhieven. Het projectiel naderde die pool met eenparige snelheid. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e4507" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Tweeënveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De Tycho.</h2> +<p>Te 6 uur in den avond stond het projectiel boven de Maans-zuidpool ter hoogte van minstens 60 kilometer. Op gelijken afstand +waren zij over de noordpool gegaan! Tegelijk kwamen zij in het zonlicht, dat met een levendig gejuich door hen werd begroet. + +</p> +<p>De Dörfel en de Leibnitz vertoonden die witte, blinkende vlakten, welke door den sterrenkundige Secchi worden vergeleken bij +uitgespreide tafellakens. Nicholl verklaarde ze kort en goed voor sneeuwvelden en vond er een nieuw bewijs in voor zijn beweren, +dat er lucht en water op de Maan aanwezig zijn. Doch overigens geen spoor van leven, alles even doodsch, eenzaam en dor. + +</p> +<p>Barbicane kwam door zijn herhaalde waarnemingen tot de zekerheid, dat aan de randen der maanschijf andere krachten moeten +gewerkt hebben dan in haar midden. Het schijnt dat daar de korst <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191">191</a>]</span>toen zij nog niet tot vasten toestand was gekomen, ook onder den invloed van de aantrekking der aarde gestold is. Aan de zoomen +daarentegen stond, om zoo te zeggen, de aantrekking der Aarde rechtstandig op die der Maan, zoodat althans dáar de bewering +van Arago scheen te worden bewaarheid, »dat geen aantrekking van buiten gewerkt heeft op de vorming harer oppervlakte.” + +</p> +<p>Ofschoon dus alle spoor van tegenwoordig leven onbetwistbaar ontbrak, meende toch Michel Ardan een verwarden hoop klompen +te hebben gezien, op welke hij de aandacht van Barbicane vestigde. Die stapels, als van steenen, hadden den vorm eener uitgestrekte +vesting, die een der lange lichtstrepen bestreek, door sommigen vroeger voor de beddingen van uitgedroogde rivieren gehouden. +Niet ver vandaar rees de ringberg Short, 5646 meter hoog. Michel Ardan verzekerde stoutweg, dat het een vesting was. Op kleinen +afstand ontwaarde hij de ontmantelde wallen eener stad; hier, het nog ongeschonden gewelf eener poort; daar, twee of drie +pilaren, liggende naast hun voetstukken; verder, een reeks bogen, die een waterleiding hadden moeten stutten; elders, de <span class="corr" id="xd0e4522" title="Bron: ingestortte">ingestorte</span> pijlers eener reusachtige brug. Hij zag dat alles zeer duidelijk—maar met wat veel verbeelding in oog en kijker, zoodat op +de nauwkeurigheid der waarnemingen nog al wat viel af te dingen. + +</p> +<p>Doch het duurde niet lang of al deze heerlijkheden waren weder verdwenen. Ook scheen de afstand tusschen de Maan en het projectiel +toe te nemen, tengevolge waarvan de voorwerpen veel onduidelijker werden. Niettemin hadden zij toch het geluk den Clavius +te zien. + +</p> +<p>Deze ringberg, een der merkwaardigste van de geheele maanschijf, wordt geschat op 7091 meter hoogte. Zij zagen hem op een +afstand van 4000 kilometer. + +</p> +<p>»De vulkanen der Aarde,” zei Barbicane, »zijn slechts molshoopen in vergelijking met die der Maan.” + +</p> +<p>De oude kraters, door de oudste uitbarstingen van den Vesuvius en den Etna ontstaan, hebben nauwelijks eene doorsnede van +6000 meter. En wat is dit bij die van den Clavius, 227 kilometer? Die krater is wel de grootste dien wij op de Maan kennen, +maar daar zijn er toch meer van 300, 150 en 100 kilometer.” + +</p> +<p>»Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn,” riep Michel Ardan uit, »toen die geweldige kraters, onder het ratelen van +hevige donderslagen, rivieren van lava, hagelbuien van steenen en wolken van damp uitbraakten! En hoever is het nu van die +grootsche tafereelen! Die Maan dáar is niets dan het mager geraamte van een schitterend vuurwerk, waarvan de papierproppen +in het rond verstrooid liggen. Vanwaar toch die omkeering?” + +</p> +<p>Barbicane hoorde hem niet eens, zoo was hij verdiept in het begluren der wellen van den Clavius, wiens reusachtige krater +door <span class="pagenum">[<a id="pb192" href="#pb192">192</a>]</span>wel honderd kleinere omringd was—een onoverzienbaar groote schuimspaan, gelijk Michel Ardan het noemde. Doch alles dood en +dor, geen teeken van leven. + +</p> +<p>Zoo snelden bergen en krater en bulten en holten onder hun oogen voorbij, totdat hun blikken eindelijk rustten op den Tycho, +den prachtigsten van alle maanbergen. + +</p> +<p>Niemand, die ooit een kijker naar de Volle Maan gericht heeft, of hij heeft op haar zuiderhalfrond dat schitterend punt opgemerkt. +Michel Ardan putte zijn geheelen voorraad van beelden en vergelijkingen uit om het te roemen. In zijn oog was de Tycho een +gloeiend brandpunt van licht en gloed, een krater, niets dan vuurstralen brakende, de naaf van een schitterend rad, een onmetelijk +oog dat vlammen schoot, een glorie om het hoofd van Pluto. + +</p> +<p>Men heeft geen kijker noodig om dat prachtig lichtpunt van de Aarde te zien, dat is: op een afstand van bijna 70,000 uren +gaans. En wat moet het dan voor onze reizigers geweest zijn op een afstand van slechts 500 kilometer, en bovendien niet belemmerd +door den dampkring! Hun oogen konden dan ook het gezicht van dien vuurgloed niet verdragen en Barbicane en zijn vrienden waren +genoodzaakt hun kijkers te wapenen met de verdonkerende glazen, welke men gebruikt bij het waarnemen der zon. Stom van verbazing +en geestdriftig staarden zij het prachtig schouwspel aan. Al hun gewaarwordingen vereenigden zich op dat éene punt, gelijk +het leven in het hart. + +</p> +<p>De Tycho behoort tot die bergen, van welke lichtstrepen uitgaan, evenals de Aristarchus en de Copernicus. Maar hij is van +alle de geregeldste en levert een krachtig bewijs, dat het tegenwoordig voorkomen der maanoppervlakte door vulkanische werkingen +is ontstaan. De middellijn van zijn krater meet 87 kilometer. Die krater is niet volkomen rond, maar een weinig langwerpig +en wordt omgeven door een menigte ringvormige wallen ter hoogte van 5000 meter. Het is als een kring Mont-blancs, van welke +schitterend licht uitgaat. + +</p> +<p>Het opmerkelijke, alleen aan dezen berg eigen, is, dat zijn krater vol bulten is, die zelfs de photographie nog niet in staat +was af te beelden. Bij Volle Maan vertoont zich de Tycho het prachtigst. Men ziet dan geen schaduw; het is éen aaneenschakeling +van kraters, holten, heuvels, kammen, alsof alles in éen punt des tijds verstijfd is door natuurwerkingen, van welker kracht +wij ons geen voorstelling kunnen maken. + +</p> +<p>Hun afstand van de Maan was op dat oogenblik niet zoo groot of zij konden den Tycho in de voornaamste bijzonderheden zien. +Zelfs boven de vlakten in het rond staken een menigte afzonderlijke bergtoppen uit. Een stad, midden in dien krater gebouwd, +zou <span class="corr" id="xd0e4551" title="Bron: onverwinbaar">onoverwinbaar</span> sterk zijn geweest. + +<span class="pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193">193</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p193.jpg" alt="Hij zag dat alles zeer duidelijk. Bladz. 191." width="498" height="720"><p class="figureHead">Hij zag dat alles zeer duidelijk. Bladz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Dit denkbeeld kwam ook op bij Michel Ardan, die zich niet kon weerhouden van uit te roepen: Wat een grootsche stad zou men +binnen dezen ring van bergen kunnen stichten! Een stille, vreedzame <span class="pagenum">[<a id="pb194" href="#pb194">194</a>]</span>wijkplaats, ver van al de ellenden van ons kortstondig bestaan! Hoe begeerlijk ware dat plekje voor menschenhaters, voor allen +die een walg hebben van de samenleving!” + +</p> +<p>»En voor ons te klein!” was Barbicane’s opinie. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e4569" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Drieënveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Maanbewoners?</h2> +<p>Intusschen was het projectiel voorbij den Tycho gedreven. Barbicane en zijn twee vrienden volgden met de grootstmogelijke +nauwkeurigheid de schitterende lichtstrepen, die van den vermaarden berg naar alle zijden uitgaan. + +</p> +<p>»Wat waren ze? Welke werking had die strepen veroorzaakt?<span class="corr" id="xd0e4578" title="Niet in bron">”</span> Barbicane vroeg dit terecht. + +</p> +<p>Het schenen groeven te wezen, met opstaande randen; sommigen hadden een breedte van 20, anderen van 50 kilometer. Deze blinkende +kanalen liepen hier en daar tot honderden mijlen ver; zoodat ze, vooral naar het oosten, noord-oosten en noorden, de helft +van het zuiderhalfrond bedekten. Die voorwerpen zijn zeer raadselachtig. Herschel hield ze voor lava, door de kraters opgeworpen +en door de koude verstijfd, maar deze meening heeft weinig bijval gevonden; andere sterrenkundigen voor reeksen van zwerfblokken, +aldus gestrooid tijdens het ontstaan van den Tycho. + +</p> +<p>»En waarom zou dat niet zoo zijn?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Omdat het dan onverklaarbaar is, dat die lichtstrepen rechtlijnig zijn. Bovendien kunnen wij ons niet voorstellen, dat vulkanen +daartoe kracht genoeg zouden hebben.” + +</p> +<p>»Ik vind zooveel moeielijkheid niet in de verklaring van het verschijnsel,” merkte Michel Ardan aan. + +</p> +<p>»Zoo?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»’t Zijn niets dan scheuren,” meende de Franschman, »zooals in een glasruit ontstaan als men er met de hand een steentje door +werpt.” + +</p> +<p>»En welke hand zou dat steentje geworpen hebben?” vroeg Barbicane. +<span class="pagenum">[<a id="pb195" href="#pb195">195</a>]</span></p> +<p>»De hand laten wij daar, maar het steentje kan wel een komeet geweest zijn, of misschien ook een uitbarsting uit het inwendige +der Maan.” + +</p> +<p>»Dus zooveel als een eruptie!” + +</p> +<p>Inmiddels was de invloed der zonnewarmte op het projectiel aanmerkelijk toegenomen. Kort geleden hadden de reizigers het fel +koud, nu werden zij flauw van de hitte. + +</p> +<p>»Wij worden zoo zoetjes aan er op voorbereid om met die snelle afwisseling van hitte en koude maanbewoners te worden,” sprak +Michel Ardan zich het gelaat afvegend. + +</p> +<p>»Daar hebben wij de maanbewoners weer!” + +</p> +<p>»Nu ja, maar ’t is toch wel de moeite waard daarover te spreken.” + +</p> +<p>»Dan doen zich,” antwoordde Barbicane, »twee vragen op: is de Maan bewoonbaar, en is zij bewoond geweest?” + +</p> +<p>»Dus eerst—is zij bewoonbaar?” zei Nicholl. + +</p> +<p>»Ik weet het niet,” verklaarde Michel Ardan. + +</p> +<p>»En ik zeg: neen!” sprak Barbicane met nadruk. »De Maan is meer dan waarschijnlijk niet bewoonbaar, ten minste in haar tegenwoordigen +toestand, met geen of zoo weinig als geen lucht, met haar uitgedroogde zeeën, haar watergebrek, haar scherpe afwisseling van +hitte en koude, haar nachten en dagen van 354 uren. Onder die omstandigheden kan er, dunkt me, geen dierlijk leven bestaan +en geen behoefte van eenig levend wezen, zooals <i>wij</i> het begrijpen, vervuld worden.” + +</p> +<p>»Maar die wezens zouden anders gevormd kunnen zijn dan wij,” meende Nicholl. + +</p> +<p>»Dat is moeilijker te beslissen,” oordeelde Barbicane. »Toch zal ik het beproeven, maar moet beginnen met mijn vriend Nicholl +te vragen, of hij niet gelooft, dat <span class="letterspaced">beweging</span> een noodwendig uitvloeisel van leven is.” + +</p> +<p>»Zeker,” antwoordde Nicholl. + +</p> +<p>»Welnu. Wij hebben de oppervlakte der Maan waargenomen op een afstand van 500 kilometer en toch hebben wij op de geheele Maan +het allergeringste spoor van eenige beweging niet gezien. Het bestaan van redelijke wezens zou toch wel door het een of ander +gebleken zijn. Maar wat hebben wij gezien? Overal verschijnselen der doode stof, nergens een levende schepping. Indien er +dus dierlijk leven is, moet het zich verscholen houden in afgronden en spelonken, onbereikbaar voor onzen blik. En dat kan +ik niet denken, want men zou er dan toch wel ergens eenig spoor van bemerkt hebben. Maar—nergens! Er schiet dus niets over, +dan aan te nemen dat er levende wezens zijn zonder eenige beweging.” + +</p> +<p>»Met andere woorden: levende wezens zonder leven,” zei Michel Ardan. +<span class="pagenum">[<a id="pb196" href="#pb196">196</a>]</span></p> +<p>»Juist,” antwoordde Barbicane, »en dit is te dwaas om van te spreken.” + +</p> +<p>»Derhalve,” hernam <span class="corr" id="xd0e4637" title="Bron: Michell">Michel</span> Ardan ernstig, »de commissie uit de Gun-club, gezien de jongste waarnemingen der Maan, besluit met eenparigheid van stemmen, +dat deze tegenwoordig onbewoonbaar is.” + +</p> +<p>»En nu de tweede vraag,” sprak Nicholl. »Ik vraag aan de geachte commissie: indien de Maan tegenwoordig onbewoonbaar is, was +zij dan vroeger bewoond?” + +</p> +<p>»Burger Barbicane heeft het woord,” zei Michel Ardan. + +</p> +<p>»Mijn vrienden,” begon deze, »ik heb deze onze reis niet afgewacht om een bepaalde meening te hebben over een vroegere bewoonbaarheid +van een wachter onzer Aarde. Onze persoonlijke waarnemingen hebben mij in die meening versterkt. Ik ben volkomen overtuigd, +dat de Maan eenmaal bewoond is geweest door menschen als wij zijn, dat zij een dierenwereld gehad heeft, gelijk aan de aardsche; +maar tevens, dat dit alles voor altijd verdwenen is. Ik zeg daarmede niet, dat de Maan anders is dan de Aarde; wel echter, +dat zij sneller verouderd is. De werkingen der stof zijn op en in haar heviger geweest dan met onze Aarde het geval is. Dit +blijkt uit haren tegenwoordigen opgereten, verstijfden, doodschen toestand. Oorspronkelijk waren de Aarde en de Maan, beiden +groote gaskogels, overgegaan, eerst in vloeistoffen, later in vaste zelfstandigheden. Onze Aarde bevond zich zeker nog in +den gasvormigen of vloeibaren toestand, toen de Maan reeds in vaste stof was veranderd.” + +</p> +<p>»Dat laat zich wel hooren,” merkte Nicholl aan. + +</p> +<p>»Destijds,” ging Barbicane voort, »had de Maan een dampkring; haar wateren konden onder de drukking van dien dampkring niet +in damp vervliegen. Onder den invloed van lucht, water, licht, zonnewarmte, was de grond bedekt met plantengroei, terwijl +ook dierlijk leven zich openbaarde. Immers, de natuur doet niets nutteloos en een zoo uitnemend bewoonbare wereld moet noodzakelijk +bewoond geweest zijn.” + +</p> +<p>»Er zijn toch omstandigheden, met het geheele wezen der Maan ten nauwste verbonden, die er naar mijn oordeel de ontwikkeling +eener planten- en dierenwereld hebben moeten beletten, b. v. de dagen en nachten van 354 uren,” merkte Nicholl aan. + +</p> +<p>»En aan onze polen duren zij wel een half jaar,” viel Michel Ardan in. + +</p> +<p>»Dat bewijst weinig, want onze polen zijn niet bewoond.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p197.jpg" alt="»Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn!” Bladz. 191." width="502" height="720"><p class="figureHead">»Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn!” Bladz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Barbicane deed hen opmerken, dat, al maken die lange dagen en nachten in den tegenwoordigen toestand der Maan haar nu onbewoonbaar, +dit vroeger toch het geval niet geweest is. De dampkring omsloot de Maan met een vochtigen mantel. De dampen <span class="pagenum">[<a id="pb197" href="#pb197">197</a>]</span>stegen er in op in den vorm van nevels. Dit natuurlijk scherm temperde de gloeiende zonnehitte en belette ’s nachts de warmte-uitstraling. +Licht en warmte konden zich in de lucht verspreiden. <span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198">198</a>]</span>Aldus ontstond een evenwicht, dat thans niet meer bestaat, daar de maansdampkring zoo goed als geheel verdwenen is. Bovendien +geloof ik niet, dat destijds die dagen en nachten zoo lang geduurd hebben, omdat waarschijnlijk alstoen de tijd van de aswenteling +der Maan nog niet gelijk was aan die van haren omloop om de Aarde.” + +</p> +<p>»En waarom zijn zij dan nu gelijk?” vroeg Nicholl. + +</p> +<p>»Ten gevolge van de aantrekking der Aarde.<span class="corr" id="xd0e4674" title="Niet in bron">”</span> + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e4678" title="Niet in bron">»</span>En wie zegt ons, dat die aantrekking krachtig genoeg was om de bewegingen der Maan te wijzigen toen de Aarde nog in vloeibaren +toestand verkeerde?” + +</p> +<p>»Als gij aan de »wie zegt ons?” komt, dan vraag ik ook: wie zegt ons, dat de Maan altijd de wachter der Aarde is geweest?” +zei Nicholl. + +</p> +<p>»En wie zegt ons, dat de Maan niet veel vroeger bestaan heeft dan de Aarde?” bracht Michel Ardan in het midden. + +</p> +<p>Zij staken met volle zeilen de zee van onderstellingen en mogelijkheden in. Maar Barbicane riep hen tot orde. Toch kon hij +Michel Ardan niet beletten te vragen: »zou dan het menschdom van de Maan verdwenen zijn?” + +</p> +<p>»Zeker,” antwoordde Barbicane, »na ongetwijfeld millioenen eeuwen bestaan te hebben. Van lieverlede zal de lucht dunner zijn +geworden en daarmede de Maan onbewoonbaarder, gelijk onze Aarde dat ook door het toenemen der koude zal worden.” + +</p> +<p>»Door het toenemen der koude?” + +</p> +<p>»Zonder twijfel. De maanoppervlakte is kouder geworden naarmate de inwendige vuren zijn uitgedoofd en de warmtestof zich heeft +samengetrokken. Langzamerhand hebben de gevolgen daarvan zich vertoond: het verdwijnen van dierlijke wezens en van alle plantenleven. +Door de aantrekking der Aarde werd de lucht al dunner en dunner; eindelijk verdween zij geheel. Toen werd de Maan onbewoonbaar +en bijgevolg onbewoond, een doode wereld zooals wij haar nu zien.” + +</p> +<p>»En gij zegt, dat dit met de Aarde ook zal gebeuren? + +</p> +<p>»Waarschijnlijk.” + +</p> +<p>»Maar wanneer?” + +</p> +<p>»Wanneer de koude haar oppervlakte onbewoonbaar heeft gemaakt.” + +</p> +<p>»En heeft men daarvan den tijd berekend?” + +</p> +<p>»Zeker.” + +</p> +<p>»Laat hooren.” + +</p> +<p>»Volgens de waarschijnlijkste berekeningen zal de gemiddelde temperatuur der Aarde tot het vriespunt genaderd zijn na 400,000 +jaren.” + +</p> +<p>»Dat is een molensteen van het hart!” riep Michel Ardan uit. »Zooals gij begont te dreigen, dacht ik, dat wij nauwelijks 50,000 +jaar meer te leven hadden.” +<span class="pagenum">[<a id="pb199" href="#pb199">199</a>]</span></p> +<p>De beide anderen lachten hartelijk om dezen uitval. Maar door de levendigheid van hun gesprek hadden zij niet bemerkt, dat +het projectiel, na zijn gewone baan te hebben behouden tot boven den evenaar der Maan, zich opeens met snelle vaart van haar +was gaan verwijderen. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e4714" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vierenveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De vuurpijlen.</h2> +<p>Het was niet tegen te spreken—elke seconde vergrootte den afstand tusschen hen en het hemellichaam, dat zij niet hadden mogen +betreden, maar slechts van verre waarnemen. Ook de stand van het projectiel was veranderd: het wendde nu de punt naar de Maan, +den bodem naar de Aarde. + +</p> +<p>Deze verandering wekte Barbicane’s verbazing. Indien het projectiel zich om de Maan moest bewegen in een elliptische baan, +moest immers het zwaarste gedeelte naar de Maan gericht blijven, zooals met de Maan ten opzichte van de Aarde het geval is? + +</p> +<p>Bij nauwkeurige waarneming van de baan, die het projectiel thans beschreef, moest blijken, dat zij gelijk was aan die der +uitreis. Het projectiel beschreef dus een zeer verlengde ellips, die zich waarschijnlijk uitstrekte tot het boven beschreven +nulpunt, waar de aantrekking der Aarde en die der Maan tegen elkander juist opwegen. + +</p> +<p>Tot die overtuiging kwam Barbicane ook door zijn waarnemingen; zijn vrienden waren van hetzelfde gevoelen. + +</p> +<p>»En als wij dat punt hebben bereikt, wat zal er dan van ons worden?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>Barbicane verklaarde het niet te weten. + +</p> +<p>»Maar wat denkt gij er van?” + +</p> +<p>»Van tweeën één: òf, de snelheid zal ontoereikend zijn, en dan blijven wij ten eeuwigen dage op dat nulpunt hangen; òf, de +snelheid zal groot genoeg zijn, en dan moeten wij maar verder onze elliptische baan om de Maan gaan beschrijven.” + +</p> +<p>»Zit er niets anders op?” + +</p> +<p>»Niets in het minste.” +<span class="pagenum">[<a id="pb200" href="#pb200">200</a>]</span></p> +<p>»Kunnen wij er niets aan doen?” + +</p> +<p>»Niets. Werk eens tegen het onmogelijke.” + +</p> +<p>»Wat? Onmogelijk, en dat voor een Franschman en twee Amerikanen!” + +</p> +<p>Op dezen uitval van Michel Ardan antwoordde Barbicane bedaard: »En wat zoudt gij dan wel willen doen?” + +</p> +<p>»Kunnen wij geen baas zijn over de beweging die ons drijft?” + +</p> +<p>»Hoe wilt gij dat?” + +</p> +<p>»Wel,” sprak Michel Ardan, »haar wijzigen, haar dwingen om ons te brengen waar wij zijn willen.” + +</p> +<p>»Hoe?” + +</p> +<p>»Dat is mijn zaak niet. Maar als de artilleristen geen meester zijn over hun stukken, zijn zij geen artilleristen meer. Indien +het projectiel den kanonnier bevelen geeft, moet men den kanonnier op het stuk laden. Dat zijn nu de geleerde mannen, die +geen raad weten, na mij eerst te hebben verleid...” + +</p> +<p>»Verleid!” riepen Barbicane en Nicholl uit; »verleid? Wat meen je daarmeê?” + +</p> +<p>»Zwijgt maar,” hernam Michel Ardan. »Ik beklaag er mij niet over, want ik doe een prettig reisje. Maar mij dunkt toch, dat +wij al het mogelijke doen moesten om ergens neer te komen, al is het dan op de Maan.” + +</p> +<p>»Niets liever dan dat,” sprak Barbicane, »maar ’t ontbreekt ons aan middelen.” + +</p> +<p>»Kunnen wij dan de richting van het projectiel niet wijzigen?” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Of onze vaart verminderen?” + +</p> +<p>»Ook niet.” + +</p> +<p>»Ballast uitwerpen?” + +</p> +<p>»Wij hebben geen ballast, en het uitwerpen zou onze vaart verminderen.” + +</p> +<p>»Versnellen, meent gij.” + +</p> +<p>»Geen van beiden,” verbeterde Barbicane, »want bedenk, wij bevinden ons in de ledige hemelruimte.” + +</p> +<p>»Dan rest ons slechts éen zaak,” hernam Michel Ardan. + +</p> +<p>»En die is?” + +</p> +<p>»Ontbijten,” zei deze. + +</p> +<p>Zoo gezegd, zoo gedaan—en een fijne flesch ontkurkt. + +</p> +<p>Daarna hervatten zij hun waarnemingen. De uitgeworpen voorwerpen bleven op onveranderden afstand van het projectiel zweven. +Van de Aarde was op dat oogenblik niets te zien. De Maan daarentegen schitterde in vollen glans te midden van ontelbare sterren. +De voorwerpen op haar oppervlakte begonnen door den afstand onduidelijker te worden; de Tycho prijkte als een zon op de prachtige +schijf. + +<span class="pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201">201</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p201.jpg" alt="nu werden zij flauw van de hitte. Bladz. 195." width="503" height="720"><p class="figureHead">nu werden zij flauw van de hitte. Bladz. <a href="#pb195" class="pageref">195</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Barbicane kon door geen hulpmiddel de snelheid hunner bewegingen bepalen; maar volgens wiskundige wetten moest ze gelijkmatig +afnemen. +<span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202">202</a>]</span></p> +<p>En inderdaad, aangenomen dat het projectiel een baan om de Maan ging beschrijven, dan moest die baan noodwendig een elliptische +zijn. De wetenschap wijst dit uit. Geen enkel lichaam, dat zich wentelt rondom een middelpunt van aantrekking, maakt daarop +uitzondering. Al de loopbanen, die in de hemelruimte worden beschreven, zijn ellipsen: die der wachters om hun hoofdplaneten, +die der planeten om de zon, die van de zon om Halcyon, indien ten minste de sterrenkunde gelijk heeft in haar meening, dat +die ster in het Zevengesternte het middelpunt is rondom hetwelk zich onze zon en met haar een ontelbaar sterrenheir beweegt. +En waarom zou dan het projectiel der Gun-club een <span class="corr" id="xd0e4804" title="Bron: uizondering">uitzondering</span> maken op dien algemeenen regel? + +</p> +<p>In de <span class="corr" id="xd0e4809" title="Bron: elleptische">elliptische</span> loopbaan staat het aantrekkend lichaam altijd in een der brandpunten. Het hemellichaam dat omloopt, ’t zij dan een wachter +om een hoofdplaneet, ’t zij een planeet om een zon, bevindt zich niet altijd op denzelfden afstand van het middelpunt der +aantrekking, in het eerste geval de hoofdplaneet, in het laatste de zon. Wanneer de Aarde haar naasten stand ten opzichte +der zon heeft, heet dit dat zij in haar perihelium is; daarentegen in haar <span class="corr" id="xd0e4812" title="Bron: aphelim">aphelium</span>, wanneer zij het verst van de zon staat. De Maan heet in haar naasten stand ten opzichte van de Aarde in haar perigeüm, in +haar apogeüm het verst van ons te staan. Indien men dus deze sterrenkundige uitdrukkingen zou willen overbrengen op de standen +van het projectiel, indien het zich in een elliptische loopbaan om de Maan beweegt, ware dit het verst van de Maan in zijn +aposelenium, in zijn naasten stand bij haar in zijn periselenium. + +</p> +<p>In den laatsten stand moest het projectiel zijn grootste, in den eersten zijn kleinste snelheid hebben. Nu bewoog het zich +op dat oogenblik klaarblijkelijk naar zijn aposelenium, zoodat Barbicane volle recht had te oordeelen, dat hun snelheid afnemende +was, om, wanneer dat aposelenium eenmaal zou bereikt zijn, met toenemende snelheid naar het naaste punt bij de Maan, het periselenium, +terug te keeren. En indien nu het aposelenium-punt samenviel met het meermalen door ons genoemde nulpunt—waar de aantrekking +van de Aarde tegen die der Maan juist opweegt—zou de snelheid van het projectiel afdalen tot nul. + +</p> +<p>Barbicane onderzocht de gevolgen dier verschillende standen en dacht er over na, op welke wijze er partij van zou te trekken +zijn, toen zijn gedachten werden afgeleid door een luiden kreet van Michel Ardan. + +</p> +<p>»Men moet toch zeggen, dat wij uilskuikens zijn!” + +</p> +<p>»Tegenspreken zal ik dit niet,” antwoordde hem Barbicane, »maar waarom?” + +</p> +<p>»Omdat wij een zeer eenvoudig middel hebben om de snelheid, met welke wij ons van de Maan verwijderen, te verminderen, en +wij maken er geen gebruik van.” +<span class="pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203">203</a>]</span></p> +<p>»En wat is dat middel dan?” + +</p> +<p>»Niets anders dan gebruik te maken van de terugstootende kracht die wij in onze vuurpijlen bezitten.” + +</p> +<p>»Wèl aangemerkt,” zei Nicholl. + +</p> +<p>»’t Is waar, wij hebben van die kracht nog geen gebruik gemaakt, maar wij zullen het doen,” merkte Barbicane aan. + +</p> +<p>»Wanneer?” vroeg Michel Ardan. + +</p> +<p>»Als het er de tijd toe zal zijn. Vergeet niet, mijne vrienden, dat in den tegenwoordigen stand van het projectiel onze vuurpijlen +ons wel eens van de Maan zouden kunnen verwijderen in plaats van haar te naderen. Ons projectiel toch heeft op dit oogenblik +nog een schuinschen stand ten opzichte der maanschijf. En de bedoeling is immers op de Maan voet aan wal te zetten?” + +</p> +<p>»Zeer zeker,” antwoordde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Geduld dan. Door een werking, die ik niet weet te verklaren, maar die niettemin bestaat, heeft ons projectiel neiging om +zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten. Zeer waarschijnlijk zal op het nulpunt de top des kegels lijnrecht naar de +Maan gekeerd zijn. Wij hebben eenigen grond om te hopen, dat onze snelheid dan nul zal wezen. Dan is het oogenblik daar om +te handelen, en misschien kunnen wij door de kracht onzer vuurpijlen een rechtstreekschen val naar de oppervlakte der maanschijf +teweegbrengen.” + +</p> +<p>»Bravo!” riep Michel Ardan uit. + +</p> +<p>»Wij hebben dat niet gedaan, en ook niet kunnen doen, toen wij de eerste maal op dat punt der gelijke aantrekking van Maan +en Aarde waren, omdat toen het projectiel nog een te groote snelheid had.” + +</p> +<p>»Goed geredeneerd,” sprak Nicholl. + +</p> +<p>»Wij moeten dus geduld oefenen,” hernam Barbicane. »Wij zullen onzerzijds alles doen wat in ons vermogen is, <span class="corr" id="xd0e4850" title="Bron: en en">en</span> dan durf ik wel hopen, dat wij na zoovele teleurstellingen toch ons oogmerk zullen bereiken.” + +</p> +<p>Deze verklaring lokte bij Michel Ardan een menigte luide toejuichingen uit. En geen van hen drieën dacht er op dat oogenblik +aan, dat zij nog zooeven met algemeene stemmen tot het besluit waren gekomen: Neen! De Maan is niet bewoond! Neen! de Maan +is waarschijnlijk niet bewoonbaar! En toch—zij gingen al het mogelijke beproeven om haar te bereiken! + +</p> +<p>Eén vraag moest nog worden beantwoord: op welk oogenblik zij dat belangrijk punt van gelijke aantrekking zouden bereikt hebben. +Dáármee zouden zij hun laatste kaart uitspelen. + +</p> +<p>Ten einde dat oogenblik op eenige seconden na te berekenen, behoefde Barbicane slechts zijn aanteekeningen te raadplegen en +zijn verschillende hoogtemetingen op de onderscheiden maansbreedten na te gaan. Want de tijd tusschen het doorloopen van den +afstand van <span class="pagenum">[<a id="pb204" href="#pb204">204</a>]</span>het nulpunt tot de zuidpool moest gelijk zijn aan dien tusschen de noordpool en het nulpunt. De uren waren nauwkeurig aangeteekend, +zoodat de berekening niet moeielijk was. + +</p> +<p>Barbicane vond, dat zij dit punt zouden bereiken in den nacht tusschen 7 en 8 December, te 1 uur. Op dit oogenblik was het +3 uur in den morgen van 7 December. Indien de beweging van het projectiel dus geen storing ondervond, moesten zij het bewuste +punt na verloop van 22 uren bereiken. + +</p> +<p>De vuurwerken waren oorspronkelijk bestemd geweest om den val van het projectiel op de Maan te breken, en nu gingen onze waaghalzen +ze gebruiken om dien val te bevorderen. Hoe het zij, zij waren gereed, en alleen het geschikte oogenblik moest worden afgewacht +om ze te ontsteken. + +</p> +<p>»Daar wij nu toch niets te doen hebben,” zei Nicholl, »doe ik een voorstel.” + +</p> +<p>»En dat is?” vroeg Barbicane. + +</p> +<p>»Te gaan slapen.” + +</p> +<p>»Heb je van zijn leven!” riep Michel Ardan uit. + +</p> +<p>»In veertig uren hebben wij geen oog geloken,” sprak Nicholl. »Eenige uren slapens zullen ons goed doen.” + +</p> +<p>»Geen denken aan!” schreeuwde Michel Ardan. + +</p> +<p>»Even goede vrienden,” hernam Nicholl, »elk zijn meug, maar ik ga naar mijn mandje.” + +</p> +<p>Hij strekte zich uit op een divan en ’t duurde niet lang of Nicholl sliep dat hij snorkte. + +</p> +<p>»Die Nicholl is toch zoo dom niet,” sprak Barbicane een weinig later, »ik ga zijn voorbeeld volgen.” + +</p> +<p>En eenige minuten daarna accompagneerde zijn snorken in den bastoon den baryton-snork van Nicholl. + +</p> +<p>Niet lang was Michel Ardan alleen, of hij mompelde in zichzelf: »die lui zijn nog zoo gek niet.” + +</p> +<p>En tegelijk strekte hij zijn lange beenen uit, legde zijn lange armen onder het hoofd en sliep insgelijks in. + +</p> +<p>Maar hun slaap kon noch langdurig, noch gerust zijn. Er ging te veel om in den geest van die drie mannen, en eenige uren later, +tegen 7 uur in den morgen, waren alle drie gelijktijdig op de been. + +</p> +<p>Het projectiel verwijderde zich nog altijd van de Maan; van lieverlede keerde het haar steeds meer zijn punt toe. Op zich +zelf was dit verschijnsel nog wel onverklaarbaar, maar het kwam gelukkig juist in de plannen van Barbicane van pas. + +</p> +<p>Nog 17 uren, en het oogenblik van handelen zou gekomen zijn. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p205.jpg" alt="»neiging om zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten.” Bladz. 203." width="501" height="720"><p class="figureHead">»neiging om zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten.” Bladz. <a href="#pb203" class="pageref">203</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Die dag duurde hun een eeuw. Hoe stoutmoedig de drie mannen ook waren, toch klopte hun het hart bij de gedachte aan het naderen +van het beslissend oogenblik, waarin blijken zou, of zij toch nog op de Maan zouden terecht komen, dan wel of zij tot <span class="pagenum">[<a id="pb205" href="#pb205">205</a>]</span>een voortdurend rondzweven in een onveranderlijke loopbaan om de Maan zouden veroordeeld zijn. Zij telden dan ook de uren, +die nimmer schenen te zullen eindigen; Barbicane en Nicholl verdiept <span class="pagenum">[<a id="pb206" href="#pb206">206</a>]</span>in hunne berekeningen, Michel Ardan heen en weder stappende, zooveel de enge ruimte dit toeliet, terwijl hij van tijd tot +tijd een ongeduldigen blik wierp op de Maan. + +</p> +<p>Nu en dan vlogen gedachten aan de Aarde met snelheid door hun hoofd. Zij zagen in verbeelding hunne vrienden uit de Gun-club +terug, vooral Maston, met wien zij het meest bevriend waren. Op dat oogenblik zou de ijverige secretaris der club ongetwijfeld +op zijn post op het Rotsgebergte wezen. Indien hij het projectiel op den spiegel van zijn reusachtigen telescoop ontwaarde, +wat zou hij dan wel denken? Eerst had hij het projectiel achter de zuidpool der Maan zien verdwijnen, en nu kwam het weder +te voorschijn van achter de noordpool! Was het dan de wachter van een wachter geworden? Had hij, Maston, dat nieuwe hemellichaam +in het leven geroepen? En was dit nu de ontknooping van de grootsche onderneming?.... + +</p> +<p>Intusschen verliep de dag zonder dat er iets bijzonders voorviel. Het werd middernacht, middernacht namelijk op hun chronometers, +want dat daar in de hemelruimte van dag of nacht geen sprake is, behoeven wij niet te herhalen. + +</p> +<p>De 8<sup>ste</sup> December dan was daar. Nog een uur, en het bewuste nulpunt was bereikt. Hoe zou het dan met de snelheid van het projectiel +gesteld zijn? Zij wisten het niet te berekenen, zelfs niet te gissen. Maar in een opzicht kon de berekening van Barbicane +niet falen: te 1 uur moest en zou het nulpunt bereikt zijn en alle snelheid van het projectiel hebben opgehouden. + +</p> +<p>Doch er was nog een verschijnsel, waardoor met volkomen zekerheid werd aangewezen, dat zij het punt hadden bereikt waar de +aantrekking der Aarde volmaakt even sterk was als die der Maan, Dat gold niet alleen het projectiel, maar ook hen zelven en +al wat om hen was—niets zou meer eenige zwaarte hebben. Dit zonderling verschijnsel, waarover Barbicane en zijn vrienden den +vorigen keer zoo verbaasd hadden gestaan, moest dan weder plaats grijpen. En dat was het ware oogenblik om te handelen. + +</p> +<p>De kegelpunt van het projectiel was merkbaar naar de maanschijf gedraaid. Het voorwerp had nu een stand, waarop een drukking +in de opwaartsche richting het naar de Maan moest drijven. En indien de eigen snelheid van het projectiel nu daar ter plaatse +geheel had opgehouden, zou een schok in de richting naar de Maan, hoe gering dan ook, toereikend wezen om het naar dat hemellichaam +heen te doen schieten. + +</p> +<p>»Nog 53 minuten,” zei Nicholl. + +</p> +<p>»Alles klaar!” antwoordde Michel Ardan, een wasje nabij den gasbek houdende. + +</p> +<p>»Opgepast!” riep Barbicane met het horloge in de hand. + +</p> +<p>Op dit oogenblik had de werking der zwaartekracht geheel opgehouden. <span class="pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207">207</a>]</span>De reizigers gevoelden het aan hen zelven. Zij waren wel zeer nabij het nulpunt, zoo zij er al niet waren.... + +</p> +<p>»Eén uur!” zeide Barbicane. + +</p> +<p>Michel Ardan bracht het aangestoken wasje bij een toestel, die onmiddellijk gemeenschap had met de vuurpijlen. Daar er geen +lucht was en dus geen leiding van het geluid, hoorden zij niets van de uitbarsting. Maar door het raampje zag Michel Ardan +een lichtstreep, die echter aanstonds uitdoofde. + +</p> +<p>Het projectiel onderging een schok, die zich zeer duidelijk liet bemerken. + +</p> +<p>Met strakke blikken, zonder een woord te spreken, nauwelijks adem halende, zaten de drie vrienden—men zou in de grafstilte +hun hart kunnen hooren kloppen. + +</p> +<p>»Vallen we?” vroeg eindelijk Michel Ardan. + +</p> +<p>»Neen,” antwoordde Nicholl, »want het projectiel heeft zich omgewend en zijn bodem naar de Maan gekeerd.” + +</p> +<p>Op dat oogenblik trad Barbicane van het raampje weg, keerde zich naar zijn vrienden en sprak doodsbleek met samengetrokken +lippen: »Wij vallen!” + +</p> +<p>»Naar de Maan?” riep Michel Ardan. + +</p> +<p>»Naar de Aarde,” antwoordde Barbicane somber. + +</p> +<p>»Alle duivels!” schreeuwde Michel Ardan uit; maar met wijsgeerige bedaardheid voegde hij er bij: »In vredesnaam! Toen wij +in het projectiel kropen, betwijfelden wij of het wel gemakkelijk zijn zou er uit te komen.” + +</p> +<p>Het was zoo—een vreeselijke val begon. De snelheid, die het projectiel nog had overgehouden, had het voorbij het nulpunt doen +schieten. De uitbarsting der vuurwerken had het kunnen remmen. De snelheid, welke op de uitreis het projectiel voorbij het +nulpunt had doen schieten, deed dat ook op den terugweg. Naar de wetten van beweging moest het gevaarte denzelfden weg terugloopen +als het had afgelegd. Een vreeselijke val! Van een hoogte van 60,000 uren gaans! En daar was niets aan te doen; het projectiel +moest onfeilbaar met dezelfde snelheid de Aarde bereiken waarop het uit het stuk geschoten was: 16,000 meter in de laatste +seconde! + +</p> +<p>»Wij zijn verloren!” zei Nicholl koel. + +</p> +<p>»Welnu,” antwoordde Barbicane, »als wij sterven, kan men van onze reis van alles verzinnen. Wij kunnen er niets aan doen. +Aan ons ligt het niet. De wereld moet dan maar met den dichter zeggen: + +</p> +<div class="
 poem
 "> +<p class="line" style=""><span>Rekent d’uitkomst niet, maar telt het doel alleen.</span></p> +</div> +<p>Nicholl en Michel Ardan bedekten hun gelaat met de handen. + +</p> +<p>»In Gods naam!” sprak Barbicane, de armen op de borst gekruist. + + +<span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208">208</a>]</span></p> +</div> +<div id="xd0e4966" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Vijfenveertigste <span class="corr" id="xd0e4969" title="Bron: hoofdsuk">hoofdstuk</span>. +</h2> +<h2 class="normal">Aan boord van de Susquehanna.</h2> +<p>»Welnu, luitenant, hoe staat het met de peiling?” + +</p> +<p>»Ik geloof, mijnheer, dat de zaak ten einde loopt,” antwoordde luitenant Bronsfield. »Maar wie had verwacht zulk een diepte +zoo nabij den wal te vinden, slechts honderd mijlen van de Amerikaansche kust?” + +</p> +<p>»’t Is diep, Bronsfield,” zei kapitein Blomsberry. »Hier ter plaatse moet een diepte zijn, zeker uitgehold door den Humboldt-stroom, +die van de kust van Amerika tot aan straat Magelhaen loopt.” + +</p> +<p>»Die groote diepten,” merkte de luitenant aan, »zijn niet gunstig voor het leggen van telegraafkabels. Beter is een vlakke +bodem, zooals tusschen Valencia en Newfoundland de Atlantische kabel heeft.” + +</p> +<p>»Daar hebt gij gelijk in, Bronsfield. Maar zeg eens, als ’t u blieft, waar zijn wij op dit oogenblik?” + +</p> +<p>»Mijnheer,” antwoordde de luitenant, »wij hebben zooeven 21,500 voet gepeild en nog geen grond, want dan zou de bol wel van +zelf naar boven gekomen zijn.” + +</p> +<p>»Die toestel van Brook is toch een vernuftig uitgedacht ding!” zei kapitein Blomsberry. »Men kan er zeer nauwkeurig mee peilen.” + +</p> +<p>»Grond!” riep op dat oogenblik een der stuurlieden met de peiling belast. + +</p> +<p>»Als ik u vragen mag—welke diepte hebben we?” hernam de kapitein. + +</p> +<p>»Wij hebben 21,762 voet,” antwoordde de luitenant, het cijfer in zijn zakboekje opschrijvende. + +</p> +<p>»Goed,” sprak de kapitein, »ik zal het op de kaart aanteekenen. Laat nu de lijn inhalen. Dat duurt een heelen tijd. Intusschen +zullen de machinisten stoom opmaken, dan kunnen wij weg, als gij klaar zijt. Het is vier glazen, en zoo gij er niet tegen +hebt, luitenant, ga ik naar kooi.” + +</p> +<p>»Slaap lekker, mijnheer!” antwoordde Bronsfield, beleefd buigende. + +</p> +<p>De kapitein der Susquehanna, een flink zeeman, zoo goed als een, maar wat overbeleefd jegens zijn bemanning, ging naar zijn +hut, nam een grogje van onberispelijke samenstelling en legde zich in zijn kooi, niet zonder zijn jongen geprezen te hebben +over het opmaken van zijn kooigoed. Weldra lag hij in diepen slaap. + +<span class="pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209">209</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p209.jpg" alt="»Mij dunkt, ik zie hen.” Bladz. 211." width="496" height="720"><p class="figureHead">»Mij dunkt, ik zie hen.” Bladz. <a href="#pb211" class="pageref">211</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Het was dus 10 uur. De 11<sup>de</sup> December scheen met een <span class="corr" id="xd0e5014" title="Bron: prachttigen">prachtigen</span> nacht te zullen eindigen. + +</p> +<p>De Susquehanna, een oorlogskorvet der Vereenigde Staten, met <span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210">210</a>]</span>een stoommachine van 500 paardekracht, was belast met peilingen in den Grooten oceaan, ongeveer 100 mijlen van de Amerikaansche +kust, onder keerkringsbreedte. + +</p> +<p>De wind was langzamerhand gaan liggen. Geen koel zuchtje blies over het water. De wimpel der korvet hing onbeweeglijk slap +als een natte doek. + +</p> +<p>Kapitein Jonathan Blomsberry was een volle neef van den ons reeds bekenden kolonel, het ijverig lid der Gun-club, echtgenoot +eener jonkvrouw Horschbidden, de tante van den kapitein en dochter van een groot koopman te Kentucky. Hij had geen gunstiger +tijd kunnen kiezen om nauwkeurige peilingen te doen. Zijn korvet had zelfs niets ondervonden van het ongunstig weder, dat +op het Rotsgebergte het waarnemen van het uitgeschoten projectiel had belet. Alles ging naar zijn zin en hij was er als goed +Christen den Hemel dankbaar voor. + +</p> +<p>De peilingen der Susquehanna hadden ten doel onderzoek te doen naar den gunstigsten zeebodem tot het leggen van een telegraafkabel +tusschen de Hawaï-eilanden en de Amerikaansche kust. + +</p> +<p>Het was een uitgebreid plan, uitgegaan van een aanzienlijke Maatschappij, welker directeur, de schrandere Cyrus Field, beweerde +dat hij alle eilanden der Stille zee met een uitgestrekt net telegraafdraden zou verbinden—een onderneming, de geestkracht +van Amerika waardig. + +</p> +<p>Aan de korvet Susquehanna waren de eerste peilingen toevertrouwd. In den nacht van 11 op 12 December bevond zij zich juist +op 27° 7′ N. Br. en 41° 37′ W. L. van Washington. + +</p> +<p>Nadat kapitein Blomsberry naar kooi was gegaan, vertoefde luitenant Bronsfield met nog eenige andere officieren aan dek. De +Volle Maan stond in heldere pracht aan den hemel. Maar al wapenden die zeeofficieren hunne oogen nog zoo goed, toch zagen +zij geen spoor van het projectiel dat rondom de nachtvorstin zweefde. Wel zochten zij er naar; wel richtten zij hun kijkers +naar de Maan; maar vergeefs. + +</p> +<p>»Zij zijn nu 10 dagen weg; wat mag wel van hen geworden zijn?” sprak luitenant Bronsfield. + +</p> +<p>»Zij zijn er toch gekomen,” antwoordde een jonge adelborst, »en zeker doen zij wat ieder vreemdeling in elk vreemd land doet +als hij er komt—eens wandelen!” + +</p> +<p>»Omdat gij dat zegt, zal het wel waar zijn,” merkte luitenant Bronsfield aan. + +</p> +<p>»Dat zij er gekomen zijn, lijdt wel geen twijfel,” meende een ander officier. »Het projectiel heeft de Maan moeten bereiken +juist toen zij vol was, dat is den 5<sup>den</sup> te middernacht. Wij hebben nu den 11<sup>den</sup>, dat zijn 6 dagen. In 6 etmalen, met voortdurend daglicht, heeft men tijd genoeg om het zich lekker te maken. Mij <span class="pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211">211</a>]</span>dunkt, ik zie hen, onze kloeke landgenooten, gekampeerd op den bodem eener vallei, aan den oever van een liefelijke maanbeek, +nabij het door de vulkanische rotsblokken half stuk geslagen projectiel. Kapitein Nicholl begint zijn opmetingen, de voorzitter +Barbicane is bezig met zijn reisverhaal in het net te schrijven en Michel Ardan parfumeert de eenzame maanvlakte met zijn +potjes en fleschjes.” + +</p> +<p>»Zeker is het zoo; zeker, daar is geen twijfel aan!” riep de adelborst uit, zich van pret de handen wrijvende bij deze fraaie +beschrijving. + +</p> +<p>»Ik wil het graag gelooven,” antwoordde luitenant Bronsfield, die in het geheel niet in deze verrukking deelde. »’t Is maar +ongelukkig, dat wij nimmer tijding uit de Maan zullen krijgen.” + +</p> +<p>»Met uw verlof, luitenant,” vroeg de adelborst, »maar kan de voorzitter Barbicane niet schrijven?” + +</p> +<p>Een algemeene uitbarsting van lachen was het eenig antwoord. + +</p> +<p>»Geen brieven,” ging de opgewonden jonkman voort. »De postbeambten hebben er niets mee noodig.” + +</p> +<p>»De telegraafbeambten dan wel?” vroeg een der officieren spottend. + +</p> +<p>»Die ook niet,” zei de adelborst, die het niet wilde opgeven. »Maar het is zeer gemakkelijk, een gemeenschap met de Aarde +te openen door middel van teekens.” + +</p> +<p>»En hoe dat dan?” + +</p> +<p>»Door middel van den telescoop van Longs piek. Gij weet hoe sterk hij de Maan aanhaalt, en gij weet ook, dat men er voorwerpen +van 9 voet doorsnede op de Maan door zien kan. Welnu, laten onze maanmannen een reusachtig alphabet nemen! Zij moeten woorden +schrijven van honderd meter, en op die wijze kunnen zij ons tijdingen toezenden.” + +</p> +<p>Een algemeen gejuich beantwoordde dezen voorslag van den adelborst, wien het waarlijk niet aan een levendige verbeelding ontbrak. +Zelfs luitenant Bronsfield vond het denkbeeld niet onuitvoerlijk. Hij gaf toe, dat men ook een onmiddellijke gemeenschap met +de Maan zou kunnen openen door middel van blinkende straalbundels, teruggekaatst door parabolische spiegels; deze stralen +zouden, meende hij, even zichtbaar zijn op de oppervlakte van Venus of Mars, als de planeet Neptunus van de Aarde, namelijk +met een sterken kijker. Hij eindigde met de mogelijkheid te opperen, dat lichtpunten, reeds meermalen op de naastbijstaande +planeten waargenomen, zeer wel proeven zouden kunnen zijn, dáar genomen om gemeenschap met de Aarde te openen. Maar hij deed +opmerken, dat al kon men op die wijze tijdingen van de Maan ontvangen, men er daarom nog geen heen kon zenden, tenzij de maanbewoners +instrumenten tot hun beschikking hebben, geschikt om op hun beurt zulke waarnemingen in de verte te doen. +<span class="pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212">212</a>]</span></p> +<p>»Dat is zoo klaar als de dag,” zei een der officieren; »maar wat wij vooral wilden weten, is hetgeen onze drie landgenooten +betreft, wat er van hen is geworden, wat zij er zien, wat zij er uitvoeren. Bovendien, indien de proef gelukt is, waaraan +ik niet twijfel, zal men die herhalen. De Columbiad zit nog altijd vast in den grond van Florida. Het ligt dus alleen aan +het projectiel en kruit, en telkenmale als de maan door het toppunt gaat, kan men haar een nieuwe lading bezoekers toezenden.” + +</p> +<p>»Dit is wel zeker,” zei luitenant Bronsfield er op, »dat Maston de allereerste zijn zal om van die reisgelegenheid gebruik +te maken.” + +</p> +<p>»Als hij mij mee wil hebben,” riep de adelborst, »ben ik tot zijn dienst.” + +</p> +<p>»Och! aan liefhebbers zal het niet ontbreken,” antwoordde Bronsfield, »en als men hen laat begaan, zal het niet lang duren +of de helft der aardbewoners is naar de Maan.” + +</p> +<p>Dit gesprek der zeeofficieren aan boord van de Susquehanna duurde tot ongeveer éen uur na middernacht. Het is niet te zeggen, +welke verwonderlijke invallen, welke reusachtige plannen, welke gedrochtelijke beschouwingen al door deze stoutmoedige gasten +werden uitgekraamd. Na de proefneming van Barbicane scheen voor de Amerikanen niets onmogelijk. Zij spraken er zelfs van, +niet een commissie van geleerden, maar een geheele kolonie naar de Maan te zenden, benevens een leger met infanterie, artillerie +en cavalerie, ten einde de maanwereld te veroveren. + +</p> +<p>Te éen uur, twee glazen in de hondewacht, was het inhalen der lijn nog niet gedaan. Er schoten nog 10,000 voet over, en dit +eischte een arbeid van nog verscheiden uren. Ingevolge de orders van den commandant waren de vuren aan en was stoom opgemaakt. +De Susquehanna was gereed om oogenblikkelijk te vertrekken. + +</p> +<p>Op dat oogenblik, 17 minuten over éenen, stond luitenant Bronsfield gereed om naar zijn hut te gaan, toen zijn aandacht werd +getrokken door een onverwacht gesis in de verte. + +</p> +<p>Zijn kameraden en hij zelf dachten eerst, dat dit geluid veroorzaakt werd door ontsnappen van stoom, maar bij nader opmerken +werden zij gewaar, dat het heel ver uit de lucht kwam. + +</p> +<p>Zij hadden den tijd niet er over te praten, want het gesis werd geweldig sterk, en zij zagen voor hun oogen een ontzettenden +vuurbol, in gloed, door de snelheid zijner vlucht en door zijn wrijving tegen de luchtlagen. + +</p> +<p>Deze vurige klomp werd voor hun oogen al grooter en grooter; eindelijk stortte het gevaarte met een donderend geraas op den +boegspriet der korvet; het tuig aan den boeg werd verbrijzeld en het onbekende voorwerp viel met een allervreeslijkst geplomp +in zee. Eenige voeten meer achterwaarts, en de Susquehanna ware met man en muis vergaan! + +<span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213">213</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p213.jpg" alt="stortte het gevaarte op den boegspriet. Bladz. 212." width="502" height="720"><p class="figureHead">stortte het gevaarte op den boegspriet. Bladz. <a href="#pb212" class="pageref">212</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Op dit oogenblik kwam kapitein Blomsberry half gekleed te voorschijn, hij vloog naar de voorplecht, waar zijn officieren stonden. + +</p> +<p>»Met uw verlof, mijne heeren! wat is hier gebeurd?” vroeg hij. +<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214">214</a>]</span></p> +<p>De adelborst nam voor allen het woord en riep: »Commandant, zij zijn het; zij zijn teruggekomen!” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e5106" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zesenveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Maston ten tooneele.</h2> +<p>Er was een groote beweging aan boord van de Susquehanna. Officieren en matrozen vergaten het vreeslijk gevaar dat zij hadden +geloopen, verbrijzeld en naar den zeebodem medegesleurd te worden. Zij dachten alleen aan het einde der hachelijke reis. Zoo +kostte dan de stoutmoedige onderneming van ouden en lateren tijd het leven aan de waaghalzen die haar hadden beproefd. + +</p> +<p>»Zij zijn het; zij zijn terug!” had de jonge adelborst uitgeroepen, en allen hadden hem begrepen. Doch aangaande het lot der +reizigers in het projectiel waren de gevoelens verdeeld. + +</p> +<p>»Zij zijn dood,” meende de een. + +</p> +<p>»Zij leven,” zei de ander. »Het water is diep, daardoor is hun val geheel gebroken.” + +</p> +<p>»Maar zij hebben geen lucht gehad,” merkte een derde aan; »zij hebben moeten stikken.” + +</p> +<p>»Verbrand!” liet zich een ander hooren. »Het projectiel was niets dan een gloeiende klomp, toen het zoo door de lucht schoot.” + +</p> +<p>»Dat doet er niet toe,” was de algemeene stem; <span class="corr" id="xd0e5125" title="Niet in bron">»</span>dood of levend, wij moeten hen zien op te halen.” + +</p> +<p>Inmiddels had kapitein Blomsberry zijn officieren om zich verzameld en »onder hun goedkeuring” hield hij scheepsraad. Er moest +oogenblikkelijk gehandeld worden. Het noodigste was, het projectiel op te visschen—iets, dat wel zeer moeielijk, maar toch +niet geheel onmogelijk was. Maar de korvet miste de noodige werktuigen, zoodat men besloot, naar de naaste haven te stoomen +en daar de Gun-club kennis te geven van het neerkomen van het projectiel. + +</p> +<p>Dit besluit werd met eenparigheid van stemmen genomen; het kwam alleen aan op de keuze der haven. De naastbijgelegen kust +bezat geene op die 27° breedte. Het dichtste waren zij nog bij <span class="pagenum">[<a id="pb215" href="#pb215">215</a>]</span>Monterey, maar daar was geen telegraafkantoor, en de electrische draad alleen kon het groote nieuws snel genoeg verspreiden. + +</p> +<p>Eenige graden hooger opende zich de baai van San-Francisco. De hoofdstad van het goudland zou gemakkelijker hulpmiddelen bieden +tot gemeenschap met het hart der Unie. In minder dan twee dagen kon de Susquehanna, met kracht doorstoomende, die haven van +Californië bereiken. Dus—onverwijld onder stoom! + +</p> +<p>De vuren werden opgestookt. Er hingen nog wel een paar duizend vadem lijn overboord, maar wat het zwaarst was moest het zwaarst +wegen. De commandant beval, altijd »met goedvinden zijner officieren,” de lijn te kappen. + +</p> +<p>»Wij zullen,” zei hij, »aan haar boveneinde een boei vastbinden, ten einde de plaats waar het projectiel in zee is gevallen, +juist te weten.” + +</p> +<p>»Bovendien,” zei luitenant Bronsfield, »wij hebben een nauwkeurig bestek, 21° 7′ N. Br. en <span class="corr" id="xd0e5142" title="Bron: 410">41°</span> 37′ W. L.” + +</p> +<p>»Zeer wel, mijnheer Bronsfield,” antwoordde de kapitein, »en met uw goedvinden, laat de lijn kappen.” + +</p> +<p>Een groote boei werd stevig aan het boveneinde der lijn vastgebonden, en daar deze duizenden voeten lang was, bestond er geen +gevaar van merkbaar afwijken. + +</p> +<p>De kapitein, onderricht, dat alles kant en klaar was, liet den machinist bedanken voor zijn vaardigheid en gaf last om noordwest +te sturen. De korvet wendde en stoomde met volle kracht naar de baai van San-Francisco. Het was zes glazen—drie uur in den +morgen. + +</p> +<p>De afstand tot San-Francisco was een kleinigheid voor een zoo vlug stoomschip als de Susquehanna. Zij kon dien in 36 uren +afleggen, zoodat zij den 14<sup>den</sup> December, ’s namiddags te 1 uur 27 minuten in de baai van de hoofdstad kon zijn. + +</p> +<p>Hooggespannen was de nieuwsgierigheid, toen het prachtig oorlogsschip daar met volle vaart in zijn ontredderden toestand kwam +aanstoomen: zonder boegspriet, met gebroken fokkemast en gehavend touwwerk. Een menigte menschen stroomde naar de kade om +de ontscheping af te wachten. + +</p> +<p>Zoodra de korvet geankerd was, begaven zich kapitein Blomsberry en luitenant Bronsfield in een sloep met 8 roeiers, die hen +in een oogenblik aan wal brachten. + +</p> +<p>Zij sprongen van boord. + +</p> +<p>»Waar is het telegraafkantoor?” was hun eerste en eenige vraag; geen antwoord gaven zij op de ontelbare vragen die hun gedaan +werden. + +</p> +<p>De havenmeester bracht hen zelf aan het telegraafkantoor, te midden van een menigte nieuwsgierigen. + +</p> +<p>Blomsberry en Bronsfield traden binnen, terwijl de menigte zich buiten de deur verdrong. +<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216">216</a>]</span></p> +<p>Eenige minuten later werd een gelijkluidend telegram aan vier adressen afgezonden, namelijk: 1) aan den secretaris van het +marine-departement te Washington; 2) aan den tweeden voorzitter der Gun-club te Baltimore; 3) aan Maston, Long’s piek, Rotsgebergte; +4) aan den onderdirecteur der sterrenwacht te Cambridge, in <span class="corr" id="xd0e5171" title="Bron: Massachusets">Massachusetts</span>. + +</p> +<p>Het telegram was van den volgenden inhoud: + +</p> +<p>Op 27° 7′ N. Br. en 41° 37′ W. L., 13 December, te 1 u. 27 min. ’s morgens, projectiel Columbiad in zee gevallen. Sein beschikkingen, +Blomsberry, commandant der Susquehanna.” + +</p> +<p>Het duurde geen vijf minuten, of de geheele stad San-Francisco wist het nieuws. Vóór zes uur in den avond vernamen de verschillende +Staten der Unie de groote gebeurtenis. En na middernacht was geheel Europa bekend met den uitslag der Amerikaansche proefneming. + +</p> +<p>Wij zullen ons niet wagen aan het beschrijven van den indruk, dien deze onverwachte ontknooping allerwege maakte. + +</p> +<p>Zoodra de secretaris van het marine-departement het telegram had ontvangen, telegrapheerde hij naar de Susquehanna, dat zij +in de baai van San-Francisco wachten moest zonder haar vuren uit te dooven. Dag en nacht moest zij zich gereed houden om zee +te kiezen. + +</p> +<p>De sterrenwacht te Cambridge hield een buitengewone vergadering, in welke, met de kalmte die het kenmerk is van geleerde lichamen, +de zaak uit wetenschappelijk oogpunt werd in behandeling genomen. + +</p> +<p>Bij de Gun-club heerschte een groote beweging. Alle artilleristen waren bijeen. Juist las de tweede voorzitter Wilcome de +tijding voor, bij welke Maston en Belfast berichtten, het projectiel in den reusachtigen kijker op Long’s piek te hebben waargenomen. +Deze mededeeling meldde tevens, dat het projectiel, onder den invloed van de aantrekking der Maan, de wachter van een wachter +in het zonnestelsel was geworden. + +</p> +<p>De lezer weet reeds wat er van de zaak was. + +</p> +<p>In den boezem der Gun-club vormden zich twee partijen, toen het telegram van Blomsberry was ontvangen en daarmede dat van +Maston lijnrecht tegengesproken. Aan de eene zijde stonden diegenen, die den val van het projectiel, en derhalve de terugkomst +der reizigers, voor waar hielden. Een andere partij hield zich aan de waarnemingen van Long’s piek, en verklaarde uit dien +hoofde het telegram van Blomsberry voor een dwaling. In het oog der laatsten was het vermeende projectiel niets anders dan +een vuurkogel, die in zijn val den steven der korvet had gehavend. Men kon tegen deze opvatting weinig zeggen, want de snelheid +van het vallend voorwerp had een nauwkeurige waarneming zeer moeten bemoeielijken. De commandant en de officieren der Susquehanna +hadden zich gewis te goeder trouw kunnen vergissen. Eén bijzonderheid sprak niettemin <span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217">217</a>]</span>tot hun voordeel: dit namelijk, dat indien het projectiel op den aardbol gevallen was, het alleen op 27° <span class="corr" id="xd0e5194" title="Bron: nooderbreedte">noorderbreedte</span> had kunnen neerkomen, en indien men den verloopen tijd benevens <span class="pagenum">[<a id="pb218" href="#pb218">218</a>]</span>de aswenteling der aarde in rekening bracht—tusschen de 41° en 42° westerlengte. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p217.jpg" alt="hij had het evenwicht verloren. Bladz. 220." width="500" height="720"><p class="figureHead">hij had het evenwicht verloren. <span class="corr" id="xd0e5203" title="Bron: Blad.">Bladz.</span> <a href="#pb220" class="pageref">220</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Hoe het zij, met eenparigheid van stemmen werd in de Gun-club besloten, dat de leden Blomsberry, Bilby en majoor Elphiston +onverwijld naar San-Francisco zouden vertrekken, ten einde middelen te beramen om het projectiel uit de diepte des oceaans +op te visschen. + +</p> +<p>Deze ijverige mannen togen op reis zonder een oogenblik te verliezen; de spoorweg die weldra geheel midden-Amerika moet doorsnijden, +bracht hen te St. Louis, waar vlugge diligences hen zouden opnemen. + +</p> +<p>Bijna op hetzelfde oogenblik, waarop de secretaris van het departement der marine en de onderdirecteur der sterrenwacht te +Cambridge het telegram uit San-Francisco ontvingen, beleefde Maston het vreeslijkst oogenblik van zijn geheele leven, waarin +hij misschien nog zekerder zijn leven had ingeschoten dan bij het springen van zijn vermaard kanon, en waarbij hij zeer zeker +nog meer naam zou gemaakt hebben. + +</p> +<p>De lezer zal zich herinneren, dat de secretaris der Gun-club zich onmiddellijk na het afschieten der Columbiad naar zijn post +in het Rotsgebergte, en bijna even snel als het projectiel had begeven. De geleerde directeur der sterrenwacht te Cambridge, +mijnheer Belfast, vergezelde hem. Ter plaatse hunner bestemming aangekomen, hadden zij de noodige beschikkingen genomen en +verlieten den mond van den reusachtigen telescoop niet. + +</p> +<p>Reeds is verhaald, dat deze groote kijker een spiegeltelescoop was, waar men van boven inzag. Hij was boven een refractor +gekozen, opdat men zoo weinig mogelijk licht zou verliezen en het voorwerp waarop men het richtte, de meestmogelijke helderheid +behouden. Ten gevolge dier inrichting plaatsten zich Belfast en Maston boven aan het instrument. Zij kwamen er langs een wenteltrap, +een meesterstuk van lichtheid. Er aldus inziend, namen zij waar hetgeen de spiegel op den bodem der reusachtige buis van 280 +voet lengte terugkaatste. + +</p> +<p>De twee waarnemers brachten dus al hun tijd door op den omgang aan den mond van den telescoop, grommende over het weder, dat +de Maan aan hun gezicht onttrok en alle waarneming aan den hemel onmogelijk maakte. + +</p> +<p>Men stelle zich dan voor, hoe groot hun vreugde was, toen, na eenige dagen wachtens, in den nacht van 5 December, het voertuig +dat hun vrienden bevatte, zich aan hun blikken vertoonde! Op die vreugde volgde een smartelijke teleurstelling, toen zij in +vertrouwen op onvolledige waarnemingen hun eerste telegram overal lieten verspreiden, dat het projectiel een wachter van de +Maan was geworden en zich in een onveranderlijke baan om haar bewoog. +<span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219">219</a>]</span></p> +<p>Sedert dat oogenblik had het gevaarte zich niet meer aan hun oog vertoond; en dit was zeer natuurlijk, daar het zich toen +bewoog boven de van ons afgekeerde zijde der Maan. Maar toen het weder op de voor ons zichtbare maanschijf moest te zien zijn, +was er projectiel noch wat erop geleek te bespeuren! Men verbeelde zich het ongeduld van den opgewonden Maston en zijn geleerden +metgezel, die niet minder ongeduldig was dan hij! Elk oogenblik van den nacht meenden zij het voertuig te zien, maar ’t geleek +er niet naar! En dit gaf tusschen hen aanleiding tot gedurige kibbelarijen. Belfast beweerde: het projectiel was er niet, +Maston hield stijf en sterk staande, dat het hem als vlak voor de oogen stond. + +</p> +<p>»’t Is het projectiel!” zie Maston nog eens. + +</p> +<p>»Neen, zeg ik u,” antwoordde Belfast. »Het is een sneeuwval die van een maanberg naar beneden rolt.” + +</p> +<p>»Welnu, morgen zullen wij het wel zien.” + +</p> +<p>»Wij zullen het nimmer meer zien; het is nu in de hemelruimte verdwenen.” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>En in die oogenblikken, waarin de ja’s en neen’s ratelden als hagel, was de welbekende prikkelbaarheid van den secretaris +der Gun-club een altijddurende kwelling voor Belfast. + +</p> +<p>Zulk een leven zou weldra onhoudbaar geworden zijn, maar een onverwacht voorval maakte een einde aan dat eeuwigdurend overhoopliggen. + +</p> +<p>In den nacht van 14 op 15 December waren de twee onvermoeide kampioenen bezig met het waarnemen der Maan. Maston schold naar +gewoonte op den geleerden Belfast, die zijnerzijds ook geen troef verzaakte. De secretaris der Gun-club beweerde voor de duizendste +maal, dat hij het projectiel zag, er zelfs bijvoegende, dat hij het gelaat van Michel Ardan voor een der kijkglaasjes had +gezien. Hij bevestigde zijn verzekeringen met een reeks gebaren, die eenigszins verontrustend werden door het zwaaien met +zijn haak. + +</p> +<p>Op dit oogenblik verscheen de bediende van Belfast op den omgang; het was 10 uur in den avond—de bediende overhandigde een +telegram aan zijn meester. ’t Was van den commandant der Susquehanna. + +</p> +<p>Belfast brak den omslag open en slaakte een kreet. + +</p> +<p>Maston kuchte. + +</p> +<p>»Het projectiel?” + +</p> +<p>»Welnu?” + +</p> +<p>»Is op de aarde gevallen.” + +</p> +<p>Een nieuwe kreet, ditmaal een akelig gehuil! + +</p> +<p>Belfast keerde zich naar Maston. De ongelukkige had onvoorzichtig genoeg een weinig te veel over den rand van de telescoopbuis +<span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220">220</a>]</span>gehangen; hij had het evenwicht verloren en was er in gevallen! Een val van 280 voet, om op een harden spiegel terecht te +komen! Belfast zag hem na met angstige blikken. + +</p> +<p>Maar, o geluk! Maston was met zijn haak aan een schoorijzer van de buis blijven hangen. Hij jammerde en gilde, maar hield +zich toch vast. + +</p> +<p>Belfast riep om hulp. Er daagden menschen op; zij haalden touwen, die men om Maston wist te slaan, en met groote moeite trok +men eindelijk den onvoorzichtigen secretaris der Gun-club uit den telescoop. + +</p> +<p>»’t Zou wat te zeggen zijn geweest,” was zijn eerste woord, »als ik den spiegel eens had gebroken!” + +</p> +<p>»Dan hadt gij hem kunnen betalen,” antwoordde Belfast droogjes. + +</p> +<p>»Waar is dat satansche projectiel gevallen?” vroeg Maston. + +</p> +<p>»In de stille zee.” + +</p> +<p>»Laat ons gaan.” + +</p> +<p>Een kwartier later daalden de beide sterrenkundigen af langs de helling van het Rotsgebergte, twee dagen later waren zij tegelijk +met hun vrienden uit de Gun-club te San-Francisco, na onderweg vijf paarden doodgereden te hebben. + +</p> +<p>Elphiston, Blomsberry van de club en Bilsby hadden zich bij hun aankomst bij hen gevoegd. + +</p> +<p><span class="corr" id="xd0e5282" title="Bron: «">»</span>Wat nu?” riepen zij uit. + +</p> +<p>»Naar het projectiel visschen,” antwoordde Maston, »en wel hoe eer zoo beter.” + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e5287" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Zevenenveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">De redding.</h2> +<p>De plaats, waar het gevaarte in de diepte der zee nederzonk, was nauwkeurig genoeg bekend, maar ’t ontbrak nog aan werktuigen +en gereedschappen om het te bereiken en naar boven te brengen. Deze moesten eerst nog worden uitgevonden, vervolgens vervaardigd. +De Amerikaansche ingenieurs konden met zulk een kleinigheid niet bemoeielijkt worden. Waren de dreggen eenmaal gereed en was +er stoom opgemaakt, dan waren zij er zeker van, den <span class="pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221">221</a>]</span>puntkogel te zullen ophalen, in weerwil van zijn gewicht, waarvan hij trouwens in het water zooveel verloor als het gewicht +bedroeg van het water dat hij verplaatste. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p221.jpg" alt="die voorzien waren van sterke spiegels. Bladz. 224." width="500" height="720"><p class="figureHead">die voorzien waren van sterke spiegels. Bladz. <a href="#pb224" class="pageref">224</a>. +</p> +</div><p> + +<span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222">222</a>]</span></p> +<p>Maar ’t was niet genoeg het projectiel op te hijschen. Men moest ook aan de reizigers denken. Niemand twijfelde eraan, of +zij zouden nog wel in leven zijn. + +</p> +<p>»Ja,” herhaalde Maston onophoudelijk met het grootste zelfvertrouwen, »die kerels zijn bij de hand; zij kunnen niet als weerloozen +gevallen zijn. Zij zijn levend, springlevend, maar wij moeten ons reppen om hen nog levend te krijgen. Over levensmiddelen +en water bekommer ik mij niet. Daar hebben zij voorraad genoeg van. Maar de lucht, de lucht! Die zullen zij tekortkomen. Daarom +haastje, repje!” + +</p> +<p>En men haastte en repte zich. Men maakte de Susquehanna gereed voor haar nieuwe bestemming. Haar krachtige machines werden +ingericht om op de ophaalkettingen te werken, het aluminium-projectiel woog slechts een kleine 10,000 kilo, vrij wat minder +dan de onderzeesche kabel, die in den Atlantischen oceaan werd gelegd onder dergelijke omstandigheden. De eenige moeielijkheid +bestond dus daarin, dat men een projectiel van cylindervorm met kegelpunt moest ophalen, zonder dat men er aanvatsels of uitsteeksels +aan had tot het vasthechten der kettingen. + +</p> +<p>Met het oog daarop liet de ingenieur Murchison, die zich ijlings naar San-Francisco had begeven, sterke dreggen aanbrengen, +die den vorm hadden van tanden, welke het projectiel, als zij het eenmaal hadden vastgegrepen, niet weder zouden loslaten. +Ook liet hij duikertoestellen maken, waarmee men veilig tot op den bodem der zee kon afdalen. Hij bracht ook aan boord van +de Susquehanna toestellen voor ineengeperste lucht, zeer schrander bedacht en gemaakt. Het waren inderdaad kamertjes met glasruiten; +door het water in afzonderlijke ruimte in te laten, konden deze tot op groote diepten neerzinken. Deze toestellen waren te +San-Francisco voorhanden; zij hadden er gediend bij het leggen van een onderzeeschen dijk. En dat was zeer gelukkig, want +tijd om ze te maken zou er niet zijn geweest. + +</p> +<p>Intusschen, in weerwil van de deugdelijkheid dier toestellen en in weerwil van de schranderheid dergenen die er zich van zouden +bedienen, was de uitslag nog volstrekt zoo zeker niet, want het gold hier niets minder dan een zoo zwaar lichaam uit een diepte +van 20,000 voet te voorschijn te halen! Voorts—wanneer zelfs het projectiel naar de oppervlakte der zee zou geheschen zijn, +hoe zou het er met de drie reizigers uitzien? Hadden zij den schok weerstaan, dien 20,000 voet water misschien niet geheel +hadden kunnen breken? + +</p> +<p>Doch praten en bedenkingen baten niet—er moesten onverwijld spijkers met koppen worden geslagen. Maston zweepte de werklieden +dag en nacht voort. Hij was gereed, ’t zij om het duikerspak aan te trekken, ’t zij om de luchttoestellen te beproeven, <span class="pagenum">[<a id="pb223" href="#pb223">223</a>]</span>ten einde zich te vergewissen van den toestand waarin zijn vrienden zich bevonden. + +</p> +<p>Wel zette men allen mogelijken spoed achter het vervaardigen der verschillende takels en andere toestellen; wel werd alles +gedaan om de zaak in orde te krijgen; wel stelde de Regeering der Unie aanzienlijke geldsommen ter beschikking van de Gun-club—toch +duurde het vijf lange dagen,—vijf eeuwen—eer de voorbereidende werkzaamheden voltooid waren. Gedurende dien tijd was de openbare +meening tot het uiterste gespannen. Telegrammen vroegen uit alle wereldoorden hoe het er mee stond, en telegrammen seinden +naar alle wereldoorden het antwoord. De redding van Barbicane, Nicholl en Michel Ardan werd nog meer <span class="corr" id="xd0e5321" title="Bron: dan "></span>de algemeene zaak der menschheid beschouwd als vroeger het gieten en afvuren van de Columbiad. Inzonderheid overal waar men +ingeschreven had tot het dragen der kosten, liet men zich ijverig aan het lot der reizigers gelegen liggen. + +</p> +<p>Eindelijk werd alles aan boord van de Susquehanna gebracht, hijschkettingen, luchthouders, dreggen, windassen—kortom alles. +Maston, de ingenieur Murchison en de afgevaardigden der Gun-club betrokken hunne hutten. Men was gereed om te vertrekken. + +</p> +<p>Den 21<sup>sten</sup> December ’s avonds te 8 uur, stak de korvet in zee. Het was vrij koud, met fraai weder en een matig koeltje blies uit het +noord-oosten. De geheele bevolking van San-Francisco verdrong zich op de kade, verbaasd, verstomd—zij bewaarde haar juichkreten +voor de terugkomst. + +</p> +<p>De stoom werd tot de hoogste drukking gebracht en de schroef der Susquehanna bracht de korvet met snelheid uit de baai. + +</p> +<p>’t Is nutteloos uit te weiden over de gesprekken aan boord tusschen de officieren, matrozen en passagiers. Allen hadden slechts +éen gedachte. Aller hart klopte voor dezelfde zaak. Wat zouden Barbicane en zijn vrienden doen, terwijl men hun te hulp snelde! +Wat was er van hen geworden? Waren zij in staat eenige stoutmoedige proeven te nemen ten einde hunne vrijheid te heroveren? +Niemand kon daarvan iets zeggen. Blijkbaar waren al hun hulpmiddelen uitgeput. Meer dan 20,000 voet onder de oppervlakte van +den oceaan lag hun kerker, en die metalen kerker spotte met alle mogelijke pogingen der gevangenen. + +</p> +<p>Den 23<sup>s</sup>ten December, te 8 uur ’s morgens, moest de Susquehanna ter plaatse van het ongeluk zijn aangekomen. Men diende tot den middag +te wachten om het bestek nauwkeurig te maken. De boei, aan de lijn vastgebonden, was niet in het gezicht. + +</p> +<p>Op den middag schoot kapitein Blomsberry de zon, geholpen door zijn officieren en in tegenwoordigheid der afgevaardigden van +de Gun-club. Het was een oogenblik van angstige spanning. Toen haar stand bepaald was, bleek dat de Susquehanna zich eenige +<span class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224">224</a>]</span>minuten ten westen bevond van het punt, waar het projectiel in de diepte was verdwenen. + +</p> +<p>De korvet moest dus den steven naar dat punt richten. + +</p> +<p>De boei werd 47 minuten na twaalven gezien. Zij lag in volmaakte orde en kon weinig afgedreven zijn. + +</p> +<p>»Eindelijk!” riep Maston uit. + +</p> +<p>»Beginnen wij nu?” vroeg kapitein Blomsberry. + +</p> +<p>»Zonder een seconde te verliezen,” antwoordde Maston. + +</p> +<p>Alle maatregelen werden genomen om de korvet zoo goed als onbeweeglijk te doen bijleggen. + +</p> +<p>Alvorens het grijpen van het projectiel te beproeven, wilde de ingenieur Murchison eerst onderzoeken in welken stand het op +den bodem lag der zee. De luchttoestellen, daartoe bestemd, werden gevuld. Ze te hanteeren is niet zonder gevaar, want op +de diepte van 20,000 voet en bij zulke geweldige drukking staan zij bloot aan breken en dit is een van de verschrikkelijkste +gevolgen. + +</p> +<p>Maston, Blomsberry van de Gun-club en de ingenieur Murchison namen plaats in de duikerklok, van de luchttoestellen voorzien. +De commandant bestuurde het werk, gereed om op het minste teeken zijn kettingen te vieren of aan te halen. De schroef was +buiten werking gesteld en al de kracht der machines, overgebracht op den kaapstander, kon in een oogenblik de toestellen aan +boord hijschen. + +</p> +<p>Te 1 uur 25 minuten na den middag werden de duikers nedergelaten; zij verdwenen onder den waterspiegel. + +</p> +<p>De belangstelling der officieren en matrozen verdeelde zich nu tusschen de gevangenen in het projectiel en de gevangenen in +de duikerklok. De laatsten dachten niet aan zich zelven: zij keken met aandacht door de glaasjes naar het water dat zij doorkliefden. + +</p> +<p>De daling ging snel. Te 2 ure 17 minuten had de duikerklok den bodem der Stille zee bereikt. Maar zij zagen niets dan een +zandgrond, zonder dieren, zonder planten. Bij het licht hunner lampen, die voorzien waren van sterke spiegels, konden zij +de duistere waterlagen tot op vrij verren afstand overzien, maar van het projectiel ontdekten zij niet het minste spoor. + +</p> +<p>Het ongeduld dezer stoutmoedige duikers is niet te beschrijven. Daar hun toestel in electrische gemeenschap was met de korvet, +gaven zij het afgesproken teeken, en de Susquehanna haalde hen eenige meters op, ten einde zich en daardoor ook hen wat te +verplaatsen. + +</p> +<p>Aldus doorzochten zij den geheelen omtrek onder water, maar werden telkens misleid door gezichtsbedrog dat hun door het hart +sneed. Hier een rots, daar een heuveltje, hielden zij voor het projectiel, maar gedurig ontdekten zij hun dwaling en zij werden +wanhopend. + +</p> +<p>»Maar waar zijn zij toch? Waar zijn zij?” riep Maston. + +<span class="pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225">225</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p225.jpg" alt="Een sloep naderde. Bladz. 228." width="500" height="720"><p class="figureHead">Een sloep naderde. Bladz. <a href="#pb228" class="pageref">228</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>En de arme man riep met luider stem: »Nicholl! Barbicane! Michel Ardan!” alsof zijn ongelukkige vrienden hem hadden kunnen +hooren of antwoorden! +<span class="pagenum">[<a id="pb226" href="#pb226">226</a>]</span></p> +<p>Hun zoeken werd voortgezet totdat de bedorven lucht in de klok de duikers noodzaakte het sein tot ophalen te geven. + +</p> +<p>Men begon daarmede tegen 6 uur in den avond en eerst te middernacht waren zij boven. + +</p> +<p>»Tot morgen!” zuchtte Maston, toen hij voet op de korvet zette. + +</p> +<p>»Ja,” zei Blomsberry. + +</p> +<p>»En dan op een andere plek.” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>Maston twijfelde nog niet aan den uitslag, maar de anderen, niet langer zoo opgewekt als de eerste uren, begrepen al de moeielijkheid +der onderneming. Hetgeen hun te San-Francisco gemakkelijk toescheen, bleek hier, in volle zee, zoo goed als onuitvoerbaar. +De kansen van slagen namen zeer sterk af, en van een gelukkig toeval alleen was het vinden van het projectiel te verwachten. + +</p> +<p>Den volgenden dag, 24 December, werd de onderneming hervat, in weerwil der teleurstelling van het vorig etmaal. De korvet +verhaalde telkens na eenige minuten een weinig naar het westen, en de toestel, van versche lucht voorzien, nam dezelfde personen +nogmaals op, om de diepten van den oceaan te doorzoeken. + +</p> +<p>De geheele dag verliep hiermee vruchteloos. De bedding der zee was een woestijn. De volgende dag gaf even weinig; ook de 26<sup>ste</sup> December niet. + +</p> +<p>Het was om wanhopig te worden. Men dacht aan niets dan aan de ongelukkigen die nu 26 dagen in het projectiel opgesloten zaten. +Misschien werden zij in deze oogenblikken aangegrepen door de eerste aanvallen van verstikking, indien zij tot hiertoe waren +ontsnapt aan de gevaren van hun val! De lucht was zeker uitgeput, en daarmede ongetwijfeld hun moed, hun geestkracht! + +</p> +<p>»De lucht—dat kan zijn,” zei Maston zeer beslist, »maar de geestkracht—nimmer!” + +</p> +<p>Den 28<sup>sten</sup> December, na nog twee dagen zoekens, was alle hoop vervlogen. + +</p> +<p>Het projectiel was immers een stofje in dezen onmetelijken oceaan! Men moest het opgeven. + +</p> +<p>Toch wilde Maston van geen opbreken hooren. Hij verkoos de plaats niet te verlaten zonder althans het graf zijner vrienden +te hebben gevonden. Maar de commandant Blomsberry kon het niet langer volhouden; in spijt van al de vertoogen, door den secretaris +der Gun-club ingebracht, gaf hij last om te vertrekken. + +</p> +<p>Den 29<sup>sten</sup> December, ’s morgens te 9 uur, zette de Susquehanna koers naar de baai van San-Francisco. + +</p> +<p>Het was 10 uur. De korvet stoomde met halve kracht, alsof zij noode de plaats verliet, toen de uitkijk in den mast naar omlaag +riep: »een boei aan stuurboord!” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p227.jpg" alt="Een sneltrein-locomotief en een eerewagen. Bladz. 230." width="503" height="720"><p class="figureHead">Een sneltrein-locomotief en een eerewagen. Bladz. <a href="#pb230" class="pageref">230</a>. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De officieren wendden het oog in de aangewezen richting. Met <span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227">227</a>]</span>hun kijkers zagen zij inderdaad een ton, zooals men ze in afgepeilde vaarwaters ziet liggen. Maar tot hun groote bevreemding +ontwaarden zij er een vlag op. De boei stak een voet of vijf, zes <span class="pagenum">[<a id="pb228" href="#pb228">228</a>]</span>boven het water uit en blonk in de stralen der zon, alsof zij met zilveren platen beslagen was. + +</p> +<p>De commandant Blomsberry, Maston en de afgevaardigden der Gun-club waren op rolpaarden geklommen en gluurden naar het op de +watervlakte dobberend voorwerp. + +</p> +<p>Allen zagen in koortsachtige spanning uit. Niemand sprak een woord. Niemand durfde de gedachte uitspreken die allen door de +ziel vloog. + +</p> +<p>De korvet was tot op ruim twee kabellengten genaderd. + +</p> +<p>Een siddering voer door aller leden. + +</p> +<p>Het was de Amerikaansche vlag! + +</p> +<p>Op dit oogenblik hoorden de schepelingen een vreeslijk gebrul. Het was Maston, die een gil uitstiet en voor dood op den grond +stortte. Vergetende dat zijn rechterarm door een ijzeren haak vervangen was en dat een <span class="corr" id="xd0e5450" title="Bron: geta-pertja">getah-pertja</span> kapje zijn hersenen bedekte, had hij zich een geduchten slag toegebracht. + +</p> +<p>Men snelde op hem toe en hief hem op. Tot zich zelven gebracht riep hij uit: »Stommelingen die wij zijn! Drie- en viermaal +apen! Ellendelingen! Ezels!” + +</p> +<p>»Maar wat is er dan toch?” riepen allen uit één mond. + +</p> +<p>»Wat er is?”.... + +</p> +<p>»Maar spreek dan toch!” + +</p> +<p>»Wat er is? Dat het projectiel nóg geen 10,000 kilo weegt.” + +</p> +<p>»En wat zou dat?” + +</p> +<p>Dat het een watergewicht van 28 ton verplaatst en bijgevolg <span class="letterspaced">dat het drijven moet</span>. + +</p> +<p>Onbeschrijfbaar is de nadruk, dien de waardige man op het woord »drijven” legde. En het was ook zoo! Allen, ja allen hadden +zij de waterweegkundige wet vergeten, dat het projectiel, na door de kracht van den val tot in de diepte van den oceaan gedoken +te zijn, onfeilbaar weder naar de oppervlakte moest rijzen. En nu dreef het zachtjes op den oceaan.... + +</p> +<p>Sloepen werden gestreken; Maston en zijn vrienden sprongen er in. De spanning klom ten top. Aller harten klopten hoorbaar, +terwijl de vletten naar het projectiel roeiden. Wat zou het bevatten? Levenden of dooden? Levenden, ja! Levenden, indien namelijk +Barbicane en de anderen niet waren omgekomen nadat zij die vlag hadden geplant! + +</p> +<p>De diepste stilte heerschte in de sloepen. Alle inzittenden hielden den adem in. Hun vochtige oogen zagen niets meer. Een +der venstertjes was open. Eenige stukjes glas, die in de sponning waren blijven zitten, bewezen dat het stukgestooten was. +Dat venstertje bevond zich vijf voet boven den waterspiegel. + +</p> +<p>Een sloep naderde, die waarin Maston stond. Hij keek in de opening.... + +</p> +<p>Op datzelfde oogenblik hoorden zij een heldere stem, ze was van <span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229">229</a>]</span>Michel Ardan, overluid juichende: »Gesloten, Barbicane, hier blank en daar blank!” + +</p> +<p>Barbicane, Michel Ardan en Nicholl zaten domino te spelen. + + + + +</p> +</div> +<div id="xd0e5484" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">Achtenveertigste hoofdstuk.</h2> +<h2 class="normal">Slot.</h2> +<p>Zeker herinneren zich de lezers dezer geschiedenis, hoe algemeen de belangstelling in de drie reizigers was bij hun vertrek. +Had de aanvang der onderneming zooveel opspraak verwekt in de Oude en in de Nieuwe wereld, welke geestdrift, moest dan hun +terugkomst niet teweegbrengen? Die millioenen toeschouwers, naar Florida heengestroomd, zouden immers niet onverschillig zijn +aangaande de teruggekeerde waaghalzen? Zouden die scharen vreemdelingen, uit alle oorden samengevloeid naar de Amerikaansche +stranden, het grondgebied der Unie verlaten zonder Barbicane, Nicholl en Michel Ardan te hebben teruggezien! Neen voorzeker! +Zelfs moest de feestelijke stemming van het publiek op waardige wijze beantwoorden aan de grootschheid der onderneming. Menschelijke +wezens, die den aardbol hadden verlaten en terugkeerden van hunne allerzonderlingste reis door de hemelruimte, konden niet +op alledaagsche wijze ontvangen worden. Elk wenschte hen eerst te zien en dan te hooren. + +</p> +<p>Deze wensch moest verwezenlijkt worden, wilde bijna de geheele bevolking der Vereenigde Staten voldaan zijn. + +</p> +<p>Barbicane, Michel Ardan, Nicholl en de afgevaardigden der Gun-club vertrokken terstond naar Baltimore en werden er met onbeschrijfelijke +geestdrift ontvangen. Het reisverhaal van den voorzitter Barbicane was ter uitgave gereed. De <i lang="en">New-York-Herald</i> kocht dit handschrift voor een prijs die nog niet bekend is, maar buitengewoon hoog moet wezen. Trouwens, zoolang <i>De reis naar de Maan</i> in dat blad stond, steeg het debiet tot 5 millioen exemplaren. Drie dagen na de terugkomst der reizigers op de Aarde was +hun wedervaren tot in de kleinste bijzonderheden bekend. Niets ontbrak meer, dan het zien van de helden dezer bovenmenschelijke +onderneming. + +</p> +<p>Wat Barbicane en zijn vrienden bij hunne vaart rondom de <span class="pagenum">[<a id="pb230" href="#pb230">230</a>]</span>Maan hadden kunnen waarnemen, strekte grootelijks tot verbetering der verschillende gevoelens aangaande den wachter onzer +Aarde. Zij hadden <span class="letterspaced">gezien</span>, en dat onder zeer bijzondere omstandigheden. Men wist nu welke onderstellingen moesten verworpen worden, welke aangenomen, +zoo aangaande het voorkomen der Maan als ten opzichte van haren oorsprong en haar bewoonbaarheid. Haar verleden, haar toestand, +haar toekomst—dat alles was in vele opzichten onthuld voor de wetenschap der aardbewoners. Kon men betwisten wat waarheidlievende +mannen gezien hadden? Men neme alleen eens den Tycho, den zonderlingsten van alle maanbergen, dien zij tot op een afstand +van minder dan 40 kilometer genaderd waren. Wat kon men die mannen tegenspreken, die hunne blikken hadden geworpen in de diepten +van den Platokrater? Wat viel er op aan te merken, wanneer die mannen berichtten, dat zij uit de nabijheid de geheimenissen +hadden aanschouwd van die helft der Maan, op welke nog nooit het oog van eenigen aardbewoner gericht was geweest en waar ook +nimmer de kijker van eenige sterrenwacht op de Aarde zal doordringen? Zij alleen hadden recht om een einde te maken aan die +vermeende maanwetenschap, welke de Maan op hare wijze aaneenzet gelijk Cuvier de verstrooide beenderen van een voorwereldlijk +dier, nu zeggende: de Maan was eene bewoonde en <span class="corr" id="xd0e5508" title="Bron: onbewoonbare">bewoonbare</span> wereld reeds vóór de Aarde; dan bewerende: het is eene onbewoonbare wereld en zij is dan ook onbewoond. + +</p> +<p>Ten einde de terugkomst van haar eerste lid en diens twee reisgenooten op de luisterrijkste wijze te vieren, verlangde de +Gun-club hun een prachtig feestmaal aan te bieden, maar een feestmaal, hunne grootsche onderneming, en tevens het Amerikaansche +volk waardig. Dat geheele volk, de gansche Unie moest in de gelegenheid zijn er rechtstreeks deel aan te nemen. + +</p> +<p>Al de hoofdlijnen der spoorwegen in de Vereenigde Staten werden door hulpsporen aaneengetrokken. Verder werden aan al de stations +in de zalen, alle met gelijke tapijten belegd en op gelijke wijze versierd, tafels aangericht, de eene volmaakt gelijk aan +de andere, zoo wat betreft inrichting als spijzen en dranken. Op bepaalde tijdstippen, vooraf berekend en door electrische, +gelijk gaande en gelijk slaande uurwerken aangewezen, konden gansche bevolkingen plaats nemen en aan den feestmaaltijd deelnemen. + +</p> +<p>Vier dagen lang, 5–9 Januari, waren de vertrekuren, evenals zondags, op alle spoorwegen der Unie opgeheven, zoodat al de lijnen +vrij bleven. + +</p> +<p>Alleen een sneltrein-locomotief met een eerewaggon er aan gehaakt, had het recht gedurende die vier dagen over de spoorwegen +der Vereenigde Staten te loopen. Op deze locomotief bevond zich, door bijzondere vergunning, de secretaris der Gun-club, <span class="pagenum">[<a id="pb231" href="#pb231">231</a>]</span>Maston. De waggon <span class="corr" id="xd0e5521" title="Bron: zelfs">zelf</span> was bestemd voor den voorzitter Barbicane, kapitein Nicholl en Michel Ardan. + +</p> +<p>Onder de daverende toejuichingen eener ontelbare volksmenigte verliet de trein het station Baltimore. Groot was de snelheid +waarmee de locomotief en de eerewagen over den spoorweg vlogen, maar wat haalde dit bij de vaart, waarmee die moedige mannen +zich in Florida buiten het bereik der Aarde hadden laten schieten! + +</p> +<p>Aldus trokken zij van de eene stad naar de andere. Overal wachtte hen een onoverzienbare volksschare; overal hetzelfde gejuich. +Aldus doorsnelden zij het oosten der Vereenigde Staten: Pennsylvanië, Connecticut, <span class="corr" id="xd0e5528" title="Bron: Massachussets">Massachusetts</span>, Vermont, Maine en Nieuw-Brunswijk; het noorden en westen: New-York, Ohio, Michigan, Wisconsin; het zuiden: Illinois, Missouri, +Arkansas, Texas, Louisiana; het zuid-oosten: Alabama, Florida. Het tooneel hunner opstijging verlatende, trokken zij door +Georgië en de beide Carolina’s naar Tennessee, Kentucky, Virginië en Indiana. Na Washington te hebben aangedaan, keerden zij +terug naar Baltimore en vier dagen lang konden zij het er voor houden, dat de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, vereenigd +aan een onmetelijk feestmaal, tegelijk ter eere van het koene drietal hun juichtonen aanhieven. + +</p> +<p>De eerbetooning was hunner waardig; de oudheid zou hen tot den rang der halfgoden hebben verheven. + +</p> +<p>En zal nu deze voorbeeldelooze tocht eenig nut hebben? Zal men het ooit tot onmiddellijke gemeenschap brengen met de Maan? +Zal men, eenmaal zoo ver, immer van de eene planeet naar de andere reizen, van Jupiter naar Mercurius? En dan—later van de +eene vaste ster naar de andere, van Sirius naar de Poolster? Zal eenmaal het middel gevonden worden om de zonnen te bezoeken, +die aan den nachtelijken hemel schitteren? + +</p> +<p>Niemand kan op deze vragen het antwoord geven. Maar niemand ook, wien het stoute vernuft van den Angelsaksischen stam bekend +is, zal er zich over verwonderen, dat de Amerikanen hebben getracht partij te trekken van de door Barbicane genomen proef. + +</p> +<p>Trouwens eenigen tijd na de terugkomst van het drietal, schonk het publiek zijn ondubbelzinnigen bijval aan de aankondiging +der oprichting van een naamlooze Maatschappij, met een kapitaal van 100 millioen dollar, verdeeld in 100,000 actiën van 1000 +dollar, onder den naam: <i>Nationale Maatschappij tot Verkeer met den Sterrenhemel</i>, eerste voorzitter Barbicane, tweede voorzitter Nicholl, secretaris van administratie Maston, directeur der vervoermiddelen +Michel Ardan. + +</p> +<p>En overeenkomstig den Amerikaanschen aard, alles te voorzien, tot bankbreuk toe, zijn reeds bij voorbaat de heeren Harry Trollope +tot rechtercommissaris en Francis Dayton tot syndic benoemd. + + + + +</p> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div class="div1" id="toc"> +<h2 class="normal">Inhoudsopgave</h2> +<ul> +<li><a href="#xd0e147">De Gun-club.</a></li> +<li><a href="#xd0e258">De mededeeling.</a></li> +<li><a href="#xd0e364">Het lot van het voorstel.</a></li> +<li><a href="#xd0e413">De sterrenwacht te Cambridge.</a></li> +<li><a href="#xd0e495">De maan.</a></li> +<li><a href="#xd0e575">Het projectiel.</a></li> +<li><a href="#xd0e721">Het stuk.</a></li> +<li><a href="#xd0e810">Het kruit.</a></li> +<li><a href="#xd0e915">Éen tegen velen.</a></li> +<li><a href="#xd0e1023">De inschrijvingen.</a></li> +<li><a href="#xd0e1155">Het terrein.</a></li> +<li><a href="#xd0e1226">Begin van het werk.</a></li> +<li><a href="#xd0e1287">Het gieten.</a></li> +<li><a href="#xd0e1352">De Columbiad.</a></li> +<li><a href="#xd0e1438">Een telegram.</a></li> +<li><a href="#xd0e1476">Michel Ardan.</a></li> +<li><a href="#xd0e1634">Een volksvergadering.</a></li> +<li><a href="#xd0e1737">Na de pauze.</a></li> +<li><a href="#xd0e1955">In het bosch.</a></li> +<li><a href="#xd0e2093">Een proefneming in het klein.</a></li> +<li><a href="#xd0e2140">Men maakt zich gereed.</a></li> +<li><a href="#xd0e2214">De telescoop van het Rotsgebergte.</a></li> +<li><a href="#xd0e2297">Laatste bestellingen.</a></li> +<li><a href="#xd0e2373">Vuur!!!</a></li> +<li><a href="#xd0e2443">Teleurstelling.</a></li> +<li><a href="#xd0e2545">Een nieuwe ster.</a></li> +<li><a href="#xd0e2599">Goede reis.</a></li> +<li><a href="#xd0e2688">Het eerste halfuur.</a></li> +<li><a href="#xd0e2891">Een kijkje in het projectiel.</a></li> +<li><a href="#xd0e3052">Een berekening en een begrafenis.</a></li> +<li><a href="#xd0e3184">Wachter is wachter geworden.</a></li> +<li><a href="#xd0e3397">Zijn zij dronken?</a></li> +<li><a href="#xd0e3587">Zij wegen niets meer.</a></li> +<li><a href="#xd0e3740">Een weinig uit het spoor.</a></li> +<li><a href="#xd0e3864">Zij nemen de maan waar.</a></li> +<li><a href="#xd0e3937">Voortzetting der reis.</a></li> +<li><a href="#xd0e4027">Nog eenige bijzonderheden.</a></li> +<li><a href="#xd0e4213">Raadselachtige voorwerpen.</a></li> +<li><a href="#xd0e4273">Een lange nacht.</a></li> +<li><a href="#xd0e4360">In welke kromme lijn?</a></li> +<li><a href="#xd0e4468">Het Zuiderhalfrond.</a></li> +<li><a href="#xd0e4507">De Tycho.</a></li> +<li><a href="#xd0e4569">Maanbewoners?</a></li> +<li><a href="#xd0e4714">De vuurpijlen.</a></li> +<li><a href="#xd0e4966">Aan boord van de Susquehanna.</a></li> +<li><a href="#xd0e5106">Maston ten tooneele.</a></li> +<li><a href="#xd0e5287">De redding.</a></li> +<li><a href="#xd0e5484">Slot.</a></li> +<li><a href="#xd0e5547">JULES VERNE’S GEÏLLUSTREERDE WONDERREIZEN.</a></li> +</ul> +</div><div id="xd0e5547" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#toc">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">JULES VERNE’S GEÏLLUSTREERDE WONDERREIZEN.</h2> +<p>Prijs per deel: <b>90</b> cts. ingen., ƒ<b>1.25</b> geb. + + +</p> +<ol class="lsoff"> +<li> 1 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11318">DE REIS OM DE WERELD IN 80 DAGEN</a>. +</li> +<li> 2 DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN.</li> +<li> 3 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika.</li> +<li> 4 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australië.</li> +<li> 5 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Zuidzee.</li> +<li> 6 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11205">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. Oostelijk Halfrond. +</li> +<li> 7 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11393">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. Westelijk Halfrond. +</li> +<li> 8 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/19086">VIJF WEKEN IN EEN LUCHTBALLON</a>. Ontdekkingsreis in de +Binnenlanden van Afrika. +</li> +<li> 9 HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Luchtschipbreukelingen.</li> +<li>10 HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Verlatene.</li> +<li>11 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/10349">NAAR HET MIDDELPUNT DER AARDE</a>. +</li> +<li>12 MICHAEL STROGOFF, DE KOERIER VAN DEN CZAAR.</li> +<li>13 HET ZWARTE GOUD.</li> +<li>14 HECTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners.</li> +<li>15 HECTOR SERVADAC. De Terugtocht naar de Aarde.</li> +<li>16 AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. +Gevolgd door »De Blokkadebrekers.” +</li> +<li>17 EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. De Walvischjagers.</li> +<li>18 EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In Slavernij.</li> +<li>19 DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR.</li> +<li>20 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES</a>. +</li> +<li>21 ELDORADO EN HET MONSTERKANON VAN STAALSTAD. +Gevolgd door »Meester Zacharias”. +</li> +<li>22 HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. De Pelterijhandel.</li> +<li>23 HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. Het drijvende Eiland.</li> +<li>24 HET STOOMHUIS. De IJzeren Reus.</li> +<li>25 HET STOOMHUIS. De Waanzinnige der Nerbudda.</li> +<li>26 REIZEN EN LOTGEVALLEN VAN KAPITEIN HATTERAS. De +Engelschen aan de Noordpool. +</li> +<li>27 REIZEN EN LOTGEVALLEN VAN KAPITEIN HATTERAS. De +IJswoestijn. +</li> +<li>28 EENE VLOTREIS. 800 Mijlen op de Amazone.</li> +<li>29 EENE VLOTREIS. Het Raadselschrift.</li> +<li>30 EEN LEERSCHOOL VOOR ROBINSONS.</li> +<li>31 DE WONDERSTRAAL.</li> +<li>32 KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Een Hollander in de Klem.</li> +<li>33 KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Schipbreuk en Redding.</li> +<li>34 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/17580">DE ZUIDSTER</a>. Het Land der Diamanten. +</li> +<li>35 DE ARCHIPEL IN VUUR EN VLAM.</li> +<li>36 DE VONDELING VAN HET FREGAT CYNTHIA.</li> +<li>37 MATHIAS SANDORF. Een verijdelde Samenzwering.</li> +<li>38 MATHIAS SANDORF. De Middellandsche Zee.</li> +<li>39 MATHIAS SANDORF. Een Model-Volkplanting.</li> +<li>40 HET LOTERIJBRIEFJE.</li> +<li>41 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/19091">ROBUR DE VEROVERAAR</a>. +</li> +<li>42 DE STRIJD TUSSCHEN NOORD EN ZUID. Overrompeling eener +Plantage. +</li> +<li>43 DE STRIJD TUSSCHEN NOORD EN ZUID. De zwarte Kreek +van Texas. +</li> +<li>44 1792. OP WEG NAAR FRANKRIJK.</li> +<li>45 TWEE JAAR VACANTIE. De mislukte Pleiziertocht.</li> +<li>46 TWEE JAAR VACANTIE. Een Knapenkolonie.</li> +<li>47 DE FAMILIE ZONDER NAAM. Het Verraad van Simon Morgaz.</li> +<li>48 DE FAMILIE ZONDER NAAM. De Opstand van 1837.</li> +<li>49 EEN SCHOT IN DE LUCHT.</li> +<li>50 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/26143">CESAR CASCABEL</a>. De schoone Zwerfster. +</li> +<li>51 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/26395">CESAR CASCABEL</a>. Over het IJs en door de Steppen. +</li> +</ol><p> + + + + +</p> +<p class="aligncenter">Boek- en Kunstdrukkerij P. A. Geurts, Nijmegen. + + + +</p> +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> +<h3>Beschikbaarheid</h3> +<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give +it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<h3>Codering</h3> +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde +van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn +gemarkeerd met het corr-element. + +</p> +<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met “. Geneste +dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens. + +</p> +<p>Dit is de Nederlandse vertaling van <i lang="fr">De la Terre à la Lune</i>, beschikbaar in PG als etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/799">799</a>. Hiervan zijn verschillende Engelse vertalingen gemaakt. <i lang="en">From the Earth to the Moon; and, Round the Moon</i>, etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/83">83</a>, en <i lang="en">The Moon-Voyage</i>, etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/12901">12901</a>. + +</p> +<h3>Documentgeschiedenis</h3> +<ol class="lsoff"> +<li>2008-10-22 Begonnen. + +</li> +</ol> +<h3>Externe Referenties</h3> +<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links voor u niet werken.</p> +<h3>Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%"> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e174">2</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e181">2</a></td> +<td width="40%">getha-pertja</td> +<td width="40%">getah-pertja</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e221">4</a></td> +<td width="40%">Bisby</td> +<td width="40%">Bilsby</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e237">4</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">,</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e278">6</a></td> +<td width="40%"> </td> +<td width="40%">—</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e322">8</a></td> +<td width="40%">Loche</td> +<td width="40%">Locke</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e325">8</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e420">14</a></td> +<td width="40%">Gun-blub</td> +<td width="40%">Gun-club</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e425">14</a></td> +<td width="40%">Massachussets</td> +<td width="40%">Massachusetts</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e536">18</a></td> +<td width="40%">geografische</td> +<td width="40%">geographische</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e559">19</a></td> +<td width="40%">maan-eklipsen</td> +<td width="40%">maan-eclipsen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e584">22</a></td> +<td width="40%">en</td> +<td width="40%">een</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e679">26</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e734">27</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e825">31</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e844">32</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e982">38</a></td> +<td width="40%">200</td> +<td width="40%">2000</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1320">52</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1496">62</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1570">64</a></td> +<td width="40%">inmers</td> +<td width="40%">immers</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1700">71</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1730">74</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1793">76</a></td> +<td width="40%">eklips</td> +<td width="40%">eclips</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1808">76</a></td> +<td width="40%">eklips</td> +<td width="40%">eclips</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1831">77</a></td> +<td width="40%">Blad.</td> +<td width="40%">Bladz.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1857">78</a></td> +<td width="40%">.</td> +<td width="40%">?</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1897">79</a></td> +<td width="40%">Gunclub</td> +<td width="40%">Gun-club</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1902">79</a></td> +<td width="40%">nog al</td> +<td width="40%">nogal</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2108">86</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2126">87</a></td> +<td width="40%">Hillisbora</td> +<td width="40%">Hillisboro</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2208">91</a></td> +<td width="40%">20</td> +<td width="40%">20sten</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2221">92</a></td> +<td width="40%">20sten</td> +<td width="40%">20sten</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2234">92</a></td> +<td width="40%">voorwerpkomende</td> +<td width="40%">voorwerp komende</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2239">92</a></td> +<td width="40%">cent.</td> +<td width="40%">centim.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2257">94</a></td> +<td width="40%"> </td> +<td width="40%">-</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2278">95</a></td> +<td width="40%">Missisippi</td> +<td width="40%">Mississippi</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2281">95</a></td> +<td width="40%">Apachische</td> +<td width="40%">Appalachische</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2288">95</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">een </td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2345">99</a></td> +<td width="40%">onvruchbaar</td> +<td width="40%">onvruchtbaar</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2417">102</a></td> +<td width="40%">Onmogellijk</td> +<td width="40%">Onmogelijk</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2436">102</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2581">107</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2657">110</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2709">112</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3303">135</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3314">135</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3351">136</a></td> +<td width="40%">antwoorde</td> +<td width="40%">antwoordde</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3450">142</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3489">143</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3500">143</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">,</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3509">143</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3594">146</a></td> +<td width="40%">noch</td> +<td width="40%">nog</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3754">154</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3786">155</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3826">156</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3889">160</a></td> +<td width="40%">hadden</td> +<td width="40%">had</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3905">160</a></td> +<td width="40%">”</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3958">164</a></td> +<td width="40%">maanbebewoners</td> +<td width="40%">maanbewoners</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4013">166</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4042">167</a></td> +<td width="40%">Gun-blub</td> +<td width="40%">Gun-club</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4051">167</a></td> +<td width="40%">bediende</td> +<td width="40%">bedienden</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4054">167</a></td> +<td width="40%">onderstboven</td> +<td width="40%">ondersteboven</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4119">171</a></td> +<td width="40%">onzichbaar</td> +<td width="40%">onzichtbaar</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4134">171</a></td> +<td width="40%">antwoorde</td> +<td width="40%">antwoordde</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4193">174</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">°</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4198">174</a></td> +<td width="40%">Karpatische</td> +<td width="40%">Karpathische</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4301">180</a></td> +<td width="40%">aardelicht</td> +<td width="40%">aardlicht</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4327">182</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4367">183</a></td> +<td width="40%">wend</td> +<td width="40%">wendt</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4451">186</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4496">189</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4522">191</a></td> +<td width="40%">ingestortte</td> +<td width="40%">ingestorte</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4551">192</a></td> +<td width="40%">onverwinbaar</td> +<td width="40%">onoverwinbaar</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4578">194</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4637">196</a></td> +<td width="40%">Michell</td> +<td width="40%">Michel</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4674">198</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4678">198</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4804">202</a></td> +<td width="40%">uizondering</td> +<td width="40%">uitzondering</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4809">202</a></td> +<td width="40%">elleptische</td> +<td width="40%">elliptische</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4812">202</a></td> +<td width="40%">aphelim</td> +<td width="40%">aphelium</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4850">203</a></td> +<td width="40%">en en</td> +<td width="40%">en</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4969">208</a></td> +<td width="40%">hoofdsuk</td> +<td width="40%">hoofdstuk</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5014">209</a></td> +<td width="40%">prachttigen</td> +<td width="40%">prachtigen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5125">214</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5142">215</a></td> +<td width="40%">410</td> +<td width="40%">41°</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5171">216</a></td> +<td width="40%">Massachusets</td> +<td width="40%">Massachusetts</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5194">217</a></td> +<td width="40%">nooderbreedte</td> +<td width="40%">noorderbreedte</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5203">218</a></td> +<td width="40%">Blad.</td> +<td width="40%">Bladz.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5282">220</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5321">223</a></td> +<td width="40%">dan </td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5450">228</a></td> +<td width="40%">geta-pertja</td> +<td width="40%">getah-pertja</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5508">230</a></td> +<td width="40%">onbewoonbare</td> +<td width="40%">bewoonbare</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5521">231</a></td> +<td width="40%">zelfs</td> +<td width="40%">zelf</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5528">231</a></td> +<td width="40%">Massachussets</td> +<td width="40%">Massachusetts</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 +uren, by Jules Verne + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN *** + +***** This file should be named 27309-h.htm or 27309-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + https://www.gutenberg.org/2/7/3/0/27309/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at https://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +https://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +https://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at https://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit https://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including including checks, online payments and credit card +donations. To donate, please visit: https://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + https://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/27309-h/images/p000.jpg b/27309-h/images/p000.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..664e13d --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p000.jpg diff --git a/27309-h/images/p003.jpg b/27309-h/images/p003.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..87be99b --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p003.jpg diff --git a/27309-h/images/p005.jpg b/27309-h/images/p005.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f701d29 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p005.jpg diff --git a/27309-h/images/p009.jpg b/27309-h/images/p009.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..71bcc02 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p009.jpg diff --git a/27309-h/images/p013.jpg b/27309-h/images/p013.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9192d12 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p013.jpg diff --git a/27309-h/images/p017.jpg b/27309-h/images/p017.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..12ea593 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p017.jpg diff --git a/27309-h/images/p020.gif b/27309-h/images/p020.gif Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4e8bc07 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p020.gif diff --git a/27309-h/images/p021.jpg b/27309-h/images/p021.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..facab0b --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p021.jpg diff --git a/27309-h/images/p025.jpg b/27309-h/images/p025.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b3afb52 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p025.jpg diff --git a/27309-h/images/p029.jpg b/27309-h/images/p029.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..12a3427 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p029.jpg diff --git a/27309-h/images/p033.jpg b/27309-h/images/p033.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fd441af --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p033.jpg diff --git a/27309-h/images/p037.jpg b/27309-h/images/p037.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f698a1a --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p037.jpg diff --git a/27309-h/images/p041.jpg b/27309-h/images/p041.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cd9712d --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p041.jpg diff --git a/27309-h/images/p045.jpg b/27309-h/images/p045.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..69bd285 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p045.jpg diff --git a/27309-h/images/p049.jpg b/27309-h/images/p049.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..49e7124 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p049.jpg diff --git a/27309-h/images/p053.jpg b/27309-h/images/p053.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..15b6cdd --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p053.jpg diff --git a/27309-h/images/p055.jpg b/27309-h/images/p055.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..45b756c --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p055.jpg diff --git a/27309-h/images/p057.jpg b/27309-h/images/p057.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9098676 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p057.jpg diff --git a/27309-h/images/p061.jpg b/27309-h/images/p061.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9bd7b2c --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p061.jpg diff --git a/27309-h/images/p065.jpg b/27309-h/images/p065.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eaa1a1d --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p065.jpg diff --git a/27309-h/images/p069.jpg b/27309-h/images/p069.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a95c016 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p069.jpg diff --git a/27309-h/images/p073.jpg b/27309-h/images/p073.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7977c08 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p073.jpg diff --git a/27309-h/images/p077.jpg b/27309-h/images/p077.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..68726db --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p077.jpg diff --git a/27309-h/images/p081.jpg b/27309-h/images/p081.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b909635 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p081.jpg diff --git a/27309-h/images/p083.jpg b/27309-h/images/p083.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2dbf5a3 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p083.jpg diff --git a/27309-h/images/p085.jpg b/27309-h/images/p085.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8ffd604 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p085.jpg diff --git a/27309-h/images/p089.jpg b/27309-h/images/p089.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ad95c80 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p089.jpg diff --git a/27309-h/images/p093.jpg b/27309-h/images/p093.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..db6dc17 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p093.jpg diff --git a/27309-h/images/p097.jpg b/27309-h/images/p097.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c4d6d98 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p097.jpg diff --git a/27309-h/images/p101.jpg b/27309-h/images/p101.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..feade12 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p101.jpg diff --git a/27309-h/images/p105.jpg b/27309-h/images/p105.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f99a873 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p105.jpg diff --git a/27309-h/images/p109.jpg b/27309-h/images/p109.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e728793 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p109.jpg diff --git a/27309-h/images/p113.jpg b/27309-h/images/p113.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d98ce9f --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p113.jpg diff --git a/27309-h/images/p117.jpg b/27309-h/images/p117.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..26a98c4 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p117.jpg diff --git a/27309-h/images/p121.jpg b/27309-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..134327f --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p121.jpg diff --git a/27309-h/images/p125.jpg b/27309-h/images/p125.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6219b62 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p125.jpg diff --git a/27309-h/images/p129.jpg b/27309-h/images/p129.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d3d8ae2 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p129.jpg diff --git a/27309-h/images/p133.jpg b/27309-h/images/p133.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cab66f5 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p133.jpg diff --git a/27309-h/images/p137.jpg b/27309-h/images/p137.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..88336ed --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p137.jpg diff --git a/27309-h/images/p141.jpg b/27309-h/images/p141.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dc64077 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p141.jpg diff --git a/27309-h/images/p145.jpg b/27309-h/images/p145.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..45c8730 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p145.jpg diff --git a/27309-h/images/p149.jpg b/27309-h/images/p149.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..916dbc9 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p149.jpg diff --git a/27309-h/images/p153.jpg b/27309-h/images/p153.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fcd4bdf --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p153.jpg diff --git a/27309-h/images/p157.jpg b/27309-h/images/p157.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ca2e4ac --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p157.jpg diff --git a/27309-h/images/p161.jpg b/27309-h/images/p161.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f17895a --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p161.jpg diff --git a/27309-h/images/p165.jpg b/27309-h/images/p165.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cb2b815 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p165.jpg diff --git a/27309-h/images/p169.jpg b/27309-h/images/p169.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4a21564 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p169.jpg diff --git a/27309-h/images/p173.jpg b/27309-h/images/p173.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..51e45be --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p173.jpg diff --git a/27309-h/images/p177.jpg b/27309-h/images/p177.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..702b1ec --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p177.jpg diff --git a/27309-h/images/p181.jpg b/27309-h/images/p181.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d7fc1d2 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p181.jpg diff --git a/27309-h/images/p185.jpg b/27309-h/images/p185.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4414b94 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p185.jpg diff --git a/27309-h/images/p189.jpg b/27309-h/images/p189.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..62077e7 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p189.jpg diff --git a/27309-h/images/p193.jpg b/27309-h/images/p193.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9c1640d --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p193.jpg diff --git a/27309-h/images/p197.jpg b/27309-h/images/p197.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3bdd2f5 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p197.jpg diff --git a/27309-h/images/p201.jpg b/27309-h/images/p201.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eff563f --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p201.jpg diff --git a/27309-h/images/p205.jpg b/27309-h/images/p205.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6ec7f54 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p205.jpg diff --git a/27309-h/images/p209.jpg b/27309-h/images/p209.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2c71989 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p209.jpg diff --git a/27309-h/images/p213.jpg b/27309-h/images/p213.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0f14c8c --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p213.jpg diff --git a/27309-h/images/p217.jpg b/27309-h/images/p217.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..99096d1 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p217.jpg diff --git a/27309-h/images/p221.jpg b/27309-h/images/p221.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ffd48fa --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p221.jpg diff --git a/27309-h/images/p225.jpg b/27309-h/images/p225.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9b6e759 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p225.jpg diff --git a/27309-h/images/p227.jpg b/27309-h/images/p227.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..67214d2 --- /dev/null +++ b/27309-h/images/p227.jpg |
