304 files changed, 19896 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/27309-8.txt b/27309-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..f448fd7
--- /dev/null
+++ b/27309-8.txt
@@ -0,0 +1,9526 @@
+Project Gutenberg's Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren
+
+Author: Jules Verne
+
+Translator: H. M. C. van Oosterzee
+
+Release Date: November 21, 2008 [EBook #27309]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+                         Wonderreizen.
+
+                          Jules Verne
+
+                      De Reis naar de Maan
+
+                     In 28 Dagen en 12 Uren
+
+               Naar de 18de Fransche uitgave door
+
+                     H. M. C. van Oosterzee
+
+
+                          Tiende druk
+
+
+                           Amsterdam
+
+                Uitgevers-Maatschappy "Elsevier"
+
+                              1916
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+EERSTE HOOFDSTUK.
+
+DE GUN-CLUB.
+
+
+Amerika is een groot land, een land ook van groote dingen: groote
+steden, groote wildernissen, groote spoorwegen, groote mannen, groote
+rivieren, groote ondernemingen, groote plannen, groote vereenigingen,
+in dat groote land clubs genaamd.
+
+Onder die clubs behoort de Gun-club niet het laatst vermeld te
+worden. Zij ontstond tijdens den oorlog tusschen de Noordelijken
+en Zuidelijken. Dat was een tijd van uitvindingen in het vak van
+menschen dooden--ook in het groot. 't Was in dien tijd dat een
+zesendertigponder op driehonderd voet afstands dwars door zesendertig
+paarden en achtendertig man heen vloog, dat allen bleven liggen,
+man dood, paard dood. Maar dit was slechts kinderspel bij het stuk
+Rodman, dat nagenoeg drie uren gaans ver droeg en met een balletje
+van vijfhonderd kilo honderdvijftig paarden en driehonderd man kon
+neêrschieten. Ik zeg: kon; want de proef werd niet genomen, omdat,
+al spraken de paarden er niet tegen, de manschappen er niet voor te
+vinden waren. Maar 't geen volgt gebeurde in een der gevechten tegen
+de Zuidelijken: een Rodman zond in één schot twee honderd vijftien
+dier Zuidelijken naar de andere wereld.
+
+Indien het waar is, dat talrijke schermutselingen en gedurige
+gevechten de oorlogen vernielender maken, is het een waarachtige
+daad van menschlievendheid, middelen uit te denken om in het groot de
+gelederen te dunnen, want dan is de krijg zooveel te eer aan het einde
+van zijn renbaan. En uit dit oogpunt was het een edel denkbeeld van een
+oprichter der Gun-club, een vereeniging te stichten tot uitbreiding
+en volmaking der kunst om de vernielendst mogelijke kogels of andere
+dergelijke voorwerpen op den grootstmogelijken afstand weg te schieten.
+
+De zaak vond bijval, en wel op echte Amerikaansche wijze. Als namelijk
+een burger der Vereenigde Staten een denkbeeld in de hersenen voelt
+opkomen, zoekt hij een medeburger die er mee instemt. Er zijn dus
+aanstonds een voorzitter en een secretaris. Komt er een derde bij, dan
+is ook de tweede voorzitter, zegge de vice-president, gevonden. Een
+vergadering wordt belegd, tal van leden sluiten zich aan, gewone,
+buitengewone, werkende, correspondeerende.... de club is in 't leven.
+
+Aldus ook de Gun-club. Drie maanden na haar oprichting telde zij 1833
+werkende en 30 565 correspondeerende leden.
+
+Tot het lidmaatschap werd vereischt, dat men een nieuwe soort van
+werpgeschut uitgedacht of minstens een bestaande soort verbeterd had;
+zoo geen kanon, dan toch een vuurwapen. De leden die aan revolvers
+knutselden, waren echter, schoon aan de letter van het reglement
+voldoende, niet machtig in tel.
+
+»Wie eigenlijk een groot man onder ons wil zijn," zoo sprak eens een
+der kundigste leden van de club, »moet eenvoudig worden berekend naar
+den regel, dat zijn verdiensten evenredig zijn aan het kaliber van zijn
+stuk, en aan het vierkant van de afstanden op welke het schiet." De
+man dacht aan de wet van Newton betreffende de algemeene zwaarte.
+
+Toen op een goeden dag de vrede tusschen Noord en Zuid geteekend
+was door personen die den oorlog overleefd hadden, taanden wel
+de practische inzichten der Gun-club, maar onverflauwd bleef
+de liefhebberij in plannen en berekeningen over werpgeschut en
+projectielen.
+
+»'t Is toch beroerd," zei op zekeren avond de dappere Tom Hunter,
+terwijl zijn uitgestoken houten beenen bijna vlam vatten in het
+kolenvuur, »niets te doen, niets te hopen! Waar is de tijd, toen het
+kanongebulder voor morgenwekker diende?"
+
+»Voorbij is die schoone tijd!" was de uitroep van den vroolijken
+Bilsby, die met zijn armen zou gezwaaid hebben, als hij ze nog gehad
+had. »Dat was me een tijdje! Men verzon een nieuw mortier, en zoodra
+was het niet gegoten of 't was terstond ook afgeschoten. Maar nu? Wat
+schieten zij weg? Bommen?--Ja wel--katoenballen?
+
+»Gelijk heb je!" riep kolonel Blomsberry uit. »Toen was het leven,
+nu is het dood zijn, hier te Baltimore,"--want daar was de Gun-club
+gevestigd.
+
+»En dan geen vooruitzicht," voegde de stoutmoedige Maston er bij,
+terwijl hij met zijn ijzeren haakje aan zijn getah-pertja schedel
+krabde. »Geen wolkje aan den hemel! En toch heb ik, ik die tot u
+spreekt, juist dezen morgen een plan uitgedacht--nu! asjeblieft, een
+plan van een mortier, dat de tegenwoordige oorlogsregelen wegblaast."
+
+»Waarachtig?" vroeg Tom Hunter, onwillekeurig denkende aan de laatste
+uitvinding van Maston.
+
+»Waarachtig!" antwoordde deze. »Maar wat geeft het? Men kan er toch
+niets meê uitvoeren, nu het menschdom van niets anders iets meer te
+duchten heeft, dan van een schrikbarende overbevolking."
+
+»Maar in Europa dan?" sprak kolonel Blomsberry, »daar vechten ze nog
+al eens voor de nationaliteit?"
+
+»Waar denk je aan?" schreeuwde Bilsby uit; »uitvindingen doen voor
+vreemdelingen?"
+
+»Beter nog dan geheel niets," was het antwoord.
+
+»Zeker," voegde Maston er bij, »maar dat is zelfs niet om er aan
+te denken."
+
+»Kom, kom," liet Tom Hunter zich hooren, terwijl hij met zijn knipmes
+in de leuning van zijn armstoel zat te snipperen. »De zaak leidt er
+toe, en ons rest niets dan tabak te planten of walvischtraan te koken."
+
+»Wat zeg je daar?" riep Maston uit. »Omdat nu niet meer tegen
+de Zuidelijken te vechten valt, zouden wij tot ledigheid gedoemd
+zijn? Men heeft toch waarlijk niet zoo ver naar een reden van oorlog
+te zoeken. Hebben onze Vereenigde Staten niet aan Engeland toebehoord?"
+
+»Zeker," zei Tom Hunter, met zijn kruk op den grond stampende.
+
+»Welnu," liet Maston zich hooren, »waarom zou Engeland niet op zijn
+beurt eens het eigendom worden van onze Vereenigde Staten!"
+
+»Dat ware niet meer dan rechtvaardig," merkte kolonel Blomsberry aan.
+
+»Stel het dan maar aan den President der Vereenigde Staten voor!" riep
+Maston uit, »en ge zult zien hoe hij u ontvangen zal."
+
+»Zeker slecht," mompelde Bilsby tusschen de vier tanden die hij nog
+uit den oorlog had overgehouden.
+
+»Dan behoeft hij bij de eerstvolgende verkiezing op mijn stem niet
+te rekenen!" schreeuwde Maston.
+
+»Noch op de mijne," voegden de overigen er bij.
+
+»Hoe het zij," sprak Maston weder, »als men mij geen gelegenheid geeft
+om mijn nieuw mortier op waardige wijze te beproeven, neem ik mijn
+ontslag als lid der Gun-Club en ga mij levend begraven in de Arkansas."
+
+»Dan volgen wij u!" riepen allen tegelijk uit.
+
+Den anderen morgen ontvingen de leden het volgend briefje:
+
+
+    Baltimore, 3 October.
+
+
+    De voorzitter der Gun-Club heeft de eer u kennis te geven,
+    dat in de vergadering van 5 dezer een mededeeling van hoog
+    belang zal gedaan worden. Hij noodigt de leden dus dringend
+    uit, die bijeenkomst met hunne tegenwoordigheid te willen
+    vereeren.
+
+
+    De voorzitter voornoemd,
+    Impey Barbicane.
+
+
+
+
+
+
+TWEEDE HOOFDSTUK.
+
+DE MEDEDEELING.
+
+
+Den 5den October 's avonds 8 uur stroomde het naar de vergaderzaal
+der Gun-club, Union square, No. 21, te Baltimore. Al de daar ter
+stede woonachtige leden hadden gehoor gegeven aan de oproeping van
+hun voorzitter. Ook de elders gevestigden werden bij honderdtallen
+door de spoortreinen afgezet, en nog lang voor het uur van achten
+was er geen plaats meer te krijgen, zelfs voor geen goud.
+
+Wij zullen de vergaderzaal niet beschrijven met haar banken, gaskroon
+en wat verder tot zulk een lokaal behoort; alleen dit, dat op een
+voor allen zichtbare plaats, onder glas, de overblijfselen lagen
+van een stuk geschut, uitgevonden door den dapperen Maston, maar
+vaneengesprongen door de werking van het kruit.
+
+Aan het eene einde der zaal was de plaats van den voorzitter
+Barbicane. Daar stond een leuningstoel--maar wij laten den stoel den
+stoel, om iets van den man zelven te zeggen.
+
+Impey Barbicane was een veertiger, bedaard, zelfs koud, streng; een
+heldere kop, zoo nauwkeurig als het beste uurwerk, onwrikbaar van
+karakter. Schoon juist niet ridderlijk van geest, was hij een stout
+ondernemer, maar het praktische stond bij hem op den voorgrond;
+van top tot teen was hij een man uit Nieuw-Engeland, volbloed
+Noordelijke, onverzoenlijk vijand van de Zuidelijken, een echte zoon
+der Rondhoofden, zoo verderfelijk voor de Stuarts. In één woord:
+Barbicane was een Yankee uit één stuk.
+
+Goede, uitnemende zaken had hij gemaakt in den houthandel. Gedurende
+den oorlog bij de artillerie geplaatst, bleek hij vruchtbaar in
+uitvindingen. Door de stoutheid zijner denkbeelden bracht hij veel
+toe om dat wapen te verheffen; bij proefnemingen was hij onbetaalbaar.
+
+Hij was iemand van middelbare lengte, en--wat in de Gun-club een
+zeldzaamheid was--ongeschonden van lijf en leden. Zijn scherpgeteekende
+gelaatstrekken schenen met passer en liniaal getrokken te zijn; en
+indien het waar is, dat men, om iemand te kennen, hem op zijde moet
+zien, vertoonde Barbicane onbetwistbaar geestkracht, stoutmoedigheid
+en koelbloedigheid.
+
+Vóór het openen der vergadering zat hij onbeweeglijk in zijn armstoel,
+in zichzelven gekeerd, gedekt met een hoogen, zwart zijden hoed,
+zooals die op Amerikaansche hoofden als vastgespijkerd zitten. Om
+hem heen was het gegons en getrappel; maar het ging hem niet aan--hij
+bleef onbeweeglijk.
+
+Toen het acht uur sloeg, stond Barbicane op, zoo afgemeten alsof hij
+een automaat was. Hij gaf een teeken van stilte en sprak aldus:
+
+»Vrienden! De vrede doemt de leden der Gun-club tot doffe
+werkeloosheid. Ik zeg het met luider stem: »welkom ware ons iedere
+oorlog, die ons de wapenen weer in de vuist gaf."
+
+»Ja! oorlog!" schreeuwde de hartstochtelijke Maston.
+
+»Luistert! luistert!" klonk het aan alle zijden.
+
+»Maar oorlog is niet te wachten," ging de voorzitter voort; »derhalve
+moeten wij den steven elders heenwenden."
+
+Iedereen begreep, dat het er nu op aan zou komen. Diepe stilte.
+
+»Sedert eenige maanden," ging Barbicane voort, »heb ik mij afgevraagd,
+of wij, altijd blijvende op ons gemeenschappelijk grondgebied,
+niets zouden ondernemen, in overeenstemming met de hooge vlucht der
+negentiende eeuw, en hoe wij ons de ontwikkeling der geschutkennis
+konden ten nutte maken. Ik heb dus gezocht, gearbeid, berekend en
+ben tot de slotsom gekomen, dat wij moeten slagen in een onderneming
+onuitvoerlijk voor ieder ander land. Ik heb dat plan in het breede
+ontwikkeld en ga het u mededeelen; het is uwer waardig: het is de
+kroon op de geschiedenis der Gun-club; het zal de wereld in verbazing
+brengen!"
+
+»In wat brengen?" vroeg een driftig artillerist.
+
+»Niet in de rede vallen!" klonk het van verschillende zijden.
+
+»Ik verzoek stilte!" vermaande de voorzitter.
+
+Terwijl hij zich den hoed nog vaster op het hoofd drukte vervolgde
+Barbicane bedaard:
+
+»Niemand is er onder u, geachte vrienden, of hij heeft de maan
+gezien, ten minste wel eens van haar hooren spreken. Het verwondere
+u niet, dat ik u ter dezer plaatse spreek over de verlichtster onzer
+nachten. Verstaat me, ondersteunt me met al uw macht. Misschien kunnen
+wij de Columbussen dezer onbekende wereld zijn. Ik zal u den weg naar
+die ontdekking wijzen, en de naam der maan zal staan naast de namen
+der zesendertig Staten van de Unie."
+
+»Leve de maan!" riep de Gun-club eenstemmig uit.
+
+»Men heeft," hervatte Barbicane, »veel werk van de maan gemaakt;
+haar stofhoeveelheid, haar specifieke zwaarte, haar dichtheid, haar
+natuurlijke gesteldheid, haar bewegingen, haar afstand, haar plaats
+in het zonnestelsel--dat alles is nauwkeurig bepaald; er bestaan
+maankaarten, die in juistheid voor de beste landkaarten niet behoeven
+te wijken; de photographie heeft prachtige afbeeldingen van de maan
+gegeven. In één woord, men weet van de maan al wat de wiskundige
+wetenschappen, de sterrenkunde, de geologie, de gezichtkunde er van
+kunnen leeren; maar tot dusver heeft men nog nooit een onmiddellijke
+gemeenschap met haar geopend."
+
+Algemeene stilte--gespannen aandacht.
+
+»Vergunt mij, u in weinige woorden te herinneren hoe sommige levendige
+vernuften, op ingebeelde reizen, beweren te zijn doorgedrongen in de
+geheimen van den wachter der aarde. In de zeventiende eeuw beweerde
+zekere David Fabricius, met zijn eigen oogen de maanbewoners gezien
+te hebben. In het jaar 1649 gaf een Franschman, zekere Baudoin,
+een reis naar de maan in het licht, gedaan door Dominico Gonzales,
+Spaansch avonturier. Tezelfder tijd schreef zekere Fontenelle--de
+Franschen zijn zeer maanzuchtig--over de veelheid der werelden,
+een meesterstuk voor zijn tijd; maar de wetenschap schrijdt steeds
+voorwaarts en vernielt zelfs meesterstukken! Na het jaar 1833 verhaalde
+een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, dat sir John Herschel,
+toen hij naar de Kaap de Goede Hoop gezonden was tot het doen van
+sterrenkundige waarnemingen, door middel van een nieuw instrument de
+maan had aangehaald tot op een afstand van 80 yard [1]. Hij had dan ook
+nauwkeurig de stroomen waargenomen in welke de rivierpaarden wonen, en
+groene bergen gezien met goud omzoomd, schapen met ivoren horens, witte
+reeën, maanbewoners met vliesvleugels zooals die der vleermuizen. Dit
+stuk, gevloeid uit de pen van een Amerikaan, met name Locke, maakte
+grooten opgang. Maar weldra bleek, dat het een wetenschappelijk bedrog
+was, en de Franschen waren de eersten die er om lachten."
+
+»Een Amerikaan uitlachen!" schreeuwde Maston; »als dat geen _casus
+belli_ is...."
+
+»Bedaar toch, waarde vriend. De Franschen waren, toen zij lachten,
+eerst prachtig in den strik van onzen landgenoot geraakt. Om dit
+korte overzicht te besluiten, er was een Duitscher, Krankhausen, die
+verklaarde omstreeks denzelfden tijd, dat hij zeer duidelijk op de
+maan een aanleg had waargenomen, die onmogelijk iets anders dan een
+stad kon zijn, en wel een Oude en een Nieuwe stad. Er is voor eenigen
+tijd een verhaal uitgegeven betreffende zekere reis, die iemand in een
+ballon zou gedaan hebben. Die ballon was zeven en zeventig maal lichter
+dan waterstofgas; hij bereikte de maan na een reis van negentien dagen.
+
+»Maar zoo al die reizen vruchten der verbeelding waren, de laatste
+had tot schrijver iemand, wiens naam in Amerika zeer gevestigd is,
+Edgar Poë."
+
+»Leve Poë!" klonk het door de zaal.
+
+»Ik beschouw al het geschrevene als spelen met de pen," ging Barbicane
+voort, »maar het heeft ook niet ontbroken aan ernstig gemeende
+voorslagen om onmiddellijk met de maanbewoners te correspondeeren. 't
+Is eenige jaren geleden, dat een Duitsch wiskundige voorstelde,
+een commissie uit geleerden bestaande, naar de steppen van Siberië
+te zenden. Daar moest men op groote schaal meetkundige figuren
+vervaardigen, verlicht door spiegels, b.v. van de stelling van
+Pythagoras, dat het vierkant op de hypothenuse van een rechthoekigen
+driehoek gelijk is aan de vierkanten op de beide rechthoekzijden
+samen. »Elk redelijk wezen," meende de wiskundige, »moest de
+wetenschappelijke beteekenis van zoodanige figuur begrijpen. Indien
+er nu maanbewoners zijn, zullen zij met een soortgelijke figuur
+antwoorden, en als er nu eenmaal een aanknoopingspunt is, zal het niet
+moeilijk vallen, een alphabet te vinden, om zich door de maanbewoners
+te doen verstaan en wederkeerig door hen verstaan te worden."
+
+»Aldus sprak de Duitsche meetkundige, maar zijn ontwerp kwam niet
+tot uitvoering, en tot dusver bestaat er geen gemeenschap tusschen
+de aarde en de maan. Maar ziehier een veld voor de schranderheid
+der Amerikanen. Het middel om ons met een hemellichaam in betrekking
+te stellen is eenvoudig, gemakkelijk, zeker, onfeilbaar, 't Is het
+onderwerp van mijn verhandeling."
+
+Ontelbare bravo's en ontelbare uitroepingen:
+»stilte! luistert!" klonken door de zaal.
+
+Barbicane vervolgde op nog ernstiger toon: »Gij weet welke vorderingen
+de kennis van het werpgeschut in den laatsten oorlog gemaakt heeft. Het
+is u niet onbekend dat de kracht der stukken en die van het kruit
+onbegrensd zijn. Welnu! Ik heb mij de vraag voorgelegd of er geen
+stuk te maken zou zijn van voldoend weerstandbiedend vermogen en
+voorzien van een genoegzaam sterke lading, om een projectiel naar de
+maan te schieten."
+
+Een kreet van verbazing ging op--een oogenblik van stilte volgde,
+evenals de kalmte die een onweder voorafgaat. Maar het onweder brak
+los, een donderbui van toejuichingen, die de zaal deden dreunen. De
+voorzitter wilde spreken; hij kon niet. Eerst na eenige minuten mocht
+hij doodbedaard aldus eindigen:
+
+»Laat mij besluiten. Ik heb het vraagstuk van alle zijden bezien en
+mijn berekeningen hebben mij tot de onwrikbare overtuiging gebracht
+dat een projectiel met een aanvangssnelheid van 12,000 yards in de
+seconde, naar de maan gericht, haar onfeilbaar bereiken moet. Ik heb
+dus de eer u, mijn zeer geachte vrienden, het voorstel te doen om
+deze proef te nemen."
+
+
+
+
+
+
+DERDE HOOFDSTUK.
+
+HET LOT VAN HET VOORSTEL.
+
+
+Onmogelijk is het, de uitwerking der laatste woorden van den geachten
+voorzitter te beschrijven. De eene kreet van toejuiching verdrong
+de andere, hoe langer zoo luider, hoe langer zoo onstuimiger. Aller
+monden schreeuwden, aller handen klapten, aller voeten stampten. Geen
+wonder: het waren allen oud-gedienden, en dezen kunnen evenveel leven
+maken als hun kanonnen.
+
+Barbicane bleef kalm. Hij scheen nog iets te willen zeggen, maar
+kon niet aan het woord komen, en niet lang duurde het of hij werd
+in zegepraal op de schouders zijner vrienden door een dicht gedrang
+langs de straten gedragen.
+
+Een Amerikaan verbaast zich over niets. Men heeft elkander dikwijls
+nagezegd: het woord »onmogelijk" staat in geen Fransch woordenboek--men
+vergiste zich in den naam van dat woordenboek. In Amerika is alles
+gemakkelijk, gaat alles van zelf, en werktuigkundige bezwaren--zij
+zijn dood eer zij geboren zijn. Tusschen Barbicane's plan en de
+verwezenlijking zou een echte Yankee zelfs geen schijntje van bezwaar
+hebben durven vermoeden. 't Was er meê: zoo gezegd, zoo gedaan.
+
+De zegetocht door de straat, onder het gejoel van Ieren, Duitschers,
+Franschen, Schotten--in éen woord van de bonte bevolking die Maryland
+heeft, werd voortgezet bij het licht van honderden fakkels, maar
+boven deze vertoonde zich de maan. En naar dit hemellichaam richtte
+zich menige blik; sommigen wierpen haar kushandjes toe, anderen gaven
+haar zoete woordjes, dezen beproefden op haar hun gezichtsvermogen,
+genen bedreigden haar met den vinger; binnen weinige uren was een
+instrumentenwinkel in Jone-Fall-straat ledig verkocht. De nachtvorstin
+werd met het gewapend oog beloerd, als ware zij een schoone dame
+uit den hoogen stand. De Amerikanen deden alsof Diana reeds een
+deel uitmaakte van de Vereenigde Staten. En toch gold het alleen de
+vraag om haar een projectiel toe te zenden--een zeer grove wijze van
+kennismaking, zelfs met een wachter; maar dat is zoo het gebruik bij
+beschaafde natiën.
+
+'t Werd middernacht, maar het rumoer bedaarde niet; integendeel de
+geestdrift greep een groot gedeelte der bevolking van Baltimore aan;
+het gerucht liep als een vuurtje door de stad, en nu: het gold een
+nationale zaak! Dat ontvonkte allen die er van hoorden; jenever,
+brandewijn en bier deden het hunne om de lieden nog wat meer op te
+winden, en het duurde tot twee uur in den nacht eer aan het leven
+eenigermate een einde kwam. Toen had ook de voorzitter Barbicane
+eindelijk zijn woning bereikt, geknepen, gesold, geplukt. En zijn
+toehoorders en bewonderaars zochten ook hunne legersteden op,
+of verspreidden zich langs de vier spoorlijnen--den Ohio-, den
+Susquehanna-, den Philadelphia- en den Washington-spoorweg--door de
+Staten der Unie.
+
+Meent echter niet, dat Baltimore de eenige stad was die overeind
+stond over het plan Barbicane. Reeds gedurende de zitting hadden de
+30.000 correspondeerende leden der Gun-club, voor zoover zij niet
+aan de oproeping van hunnen voorzitter gehoor konden geven, zich
+onmiddellijk door de telegraaf doen seinen wat er aan de hand was. En
+zoo was het merkwaardig voorstel de treinen reeds vooruitgesneld met
+een snelheid van 248,447 mijlen in de seconde. Men kan dus met volle
+zekerheid zeggen, dat over het geheele grondgebied der Vereenigde
+Staten, tienmaal grooter dan Frankrijk, éen zelfde kreet op hetzelfde
+oogenblik werd aangeheven en dat 25 millioen harten tegelijk hoog
+klopten van nationale fierheid.
+
+Den volgenden dag namen dag-, week- en maandbladen de zaak
+onder handen. Zij bekeken haar van verschillende zijden, van de
+natuurkundige, de sterrenkundige, de weerkundige, de staatkundige, de
+staathuishoudkundige en van nog al meer kanten. Men vroeg of de maan
+een afgewerkte wereld was; of zij geen veranderingen meer onderging;
+of zij naar de aarde geleek toen deze nog geen dampkring had; hoe
+het gesteld was op de helft die steeds van de aarde is afgekeerd. Het
+afzenden van een projectiel naar de kuische nachtvorstin was nog het
+minste; maar ieder zag daarin het aanvangspunt van groote dingen, ieder
+hoopte, dat Amerika de laatste vragen aangaande die geheimzinnige
+maanschijf zou oplossen, ja sommigen waren niet buiten vrees, dat
+als de Unie de maan annexeerde, het evenwicht der Staten in Europa
+wel eens in ongelegenheden kon komen.
+
+Aan de verwezenlijking van het plan twijfelde de periodieke pers in
+geenen deele; onderscheiden vlugschriften deden er de voordeelen van
+uitkomen; de meeste wetenschappelijke genootschappen zonden aan de
+Gun-club niet alleen brieven van gelukwensching, maar ook aanbiedingen
+van hulp en geld.
+
+Impey Barbicane werd dus van dien dag af een der roemruchtigste
+burgers van de Vereenigde Staten, de Washington der wetenschap.
+
+Eenige dagen na de bewuste zitting der Gun-club kondigde een Engelsche
+troep tooneelspelers de vertooning aan van Shakespeare's _Much ado
+about nothing_ [2]. Maar de bevolking van Baltimore zag in dien titel
+een zoo beleedigende zinspeling op de plannen van Barbicane, dat zij
+de tent onder den voet haalde en den armen directeur dwong een ander
+stuk aan te kondigen. Deze, een schrandere kop, voegde zich naar den
+zin van het publiek en liet _As you like it_ [3], mede van Shakespeare,
+aanplakken, waarmeê hij eenige weken lang uitnemende zaken maakte.
+
+
+
+
+
+
+VIERDE HOOFDSTUK.
+
+DE STERRENWACHT TE CAMBRIDGE.
+
+
+Barbicane liet zich door den wierook die hem werd toegezwaaid, niet
+afleiden van spijkers met koppen te slaan. De Gun-club besloot de
+sterrenkunde te raadplegen; als deze wetenschap haar gevoelen had
+geuit, zou men zijn aandacht aan het werktuigkundige gedeelte der zaak
+wijden. Niets werd verzuimd om de verwezenlijking van het grootsche
+plan tot stand te brengen.
+
+Men wendde zich dus tot de sterrenwacht te Cambridge in den staat
+Massachusetts, een beroemde zetel der wetenschap, waar zich de
+prachtige kijker bevindt, waarmee Bond de nevelvlek in Andromeda
+verklaarde en Clarke den wachter van Sirius ontdekte.
+
+Het volgend antwoord werd den voorzitter Barbicane ter hand gesteld.
+
+_De directeur der Sterrenwacht te Cambridge aan den voorzitter der
+Gun-club te Baltimore._
+
+
+In antwoord op uwen geëerde van 6 dezer heeft het bestuur der
+sterrenwacht de eer te berichten:
+
+1º. Op de vraag: is het mogelijk een projectiel naar de maan
+te schieten?--Ja, indien men er een snelheid van 12,000 yard in
+de eerste seconde aan geven kan. De berekening toont, dat deze
+snelheid toereikend is. Naarmate men zich van den aardbol verwijdert,
+neemt de werking der zwaartekracht af in omgekeerde rede tot het
+vierkant van den afstand: dat is te zeggen: op driemaal grooter
+afstand werkt de zwaartekracht negenmaal minder. Bijgevolg zal het
+gewicht van het projectiel met snelheid afnemen; het zal geheel
+nul worden wanneer het punt bereikt is waar de aantrekkingskracht
+der maan volmaakt gelijk is aan die der aarde, te weten 47/52 van
+den geheelen maanafstand. Op dat oogenblik zal het projectiel in
+'t geheel niet meer naar de aarde worden getrokken, maar op de maan
+vallen ten gevolge van haar aantrekkingskracht. Theoretisch is dus
+de mogelijkheid der zaak volkomen bewezen: wat het welslagen betreft,
+dit hangt geheel af van de kracht der uitwerping.
+
+2º. Op de vraag: hoe groot is de juiste afstand van de maan tot
+de aarde?--De maan beschrijft om de aarde geen cirkel, maar een
+elliptische baan, in een van welker brandpunten de aarde staat; vandaar
+dat de afstand nu grooter, dan kleiner is; het grootst--sterrenkundig
+gesproken--in haar apogeüm, het kleinst in haar perigeüm. Het verschil
+is zoo groot, dat men het niet mag verwaarloozen. In haar apogeüm
+is de maan 398.560 kilometer, in haar perigeüm 352,040 kilom. van de
+aarde verwijderd, hetwelk een verschil maakt van 46.520 kilom., meer
+dan 1/9 van het geheel. De perigeüm-afstand moet dus ten grondslag
+der berekening gelegd worden.
+
+3º. Hoe lang zal de reis van het projectiel duren bij een toereikende
+aanvankelijke snelheid, en waarheen moet men het dus richten, ten einde
+de maan op een bepaald punt te bereiken?--Indien het projectiel de
+aanvankelijke snelheid van 12,000 yard in de seconde bleef behouden,
+zou het slechts nagenoeg negen uren onderweg zijn; maar daar deze
+snelheid aanhoudend afneemt, zal het projectiel volgens de berekening
+300,000 seconden, zegge 83 uren en 5 minuten noodig hebben om het punt
+te bereiken waar de aantrekkingskracht der maan en die der aarde in
+evenwicht is; van dit punt zal het op de maan vallen in 50.000 seconden
+of 13 uur 53 min. 20 sec. Derhalve in 't geheel 96 u. 58 min. 20 sec.
+
+4º. Op welk oogenblik zal de maan zich in den gunstigen stand bevinden
+om door het projectiel bereikt te worden?--Uit het bovenstaande
+blijkt, dat men het maan-perigeüm kiezen moet, en tevens het oogenblik
+waarop de maan in het zenith (toppunt, schedelpunt) staat, dat den
+stand met het bedrag der lengte van den straal der aarde vermindert,
+namelijk ruim 19,820 kilom. Maar ofschoon de maan in iederen omloop
+door haar perigeüm gaat bevindt zij zich op dat oogenblik niet altijd
+in het zenith. Het samenvallen der beide omstandigheden moet dus
+worden afgewacht. Gelukkigerwijs nu is dit den 4den December van het
+volgende jaar het geval; de maan bevindt zich dan te middernacht in
+haar perigeüm, d. i. op haren kortsten afstand van de aarde, en zij
+staat op hetzelfde oogenblik in het toppunt.
+
+5º. Op welk punt van den hemel moet men het stuk richten?--Volgens het
+voorafgaande moet het stuk juist loodrecht opwaarts gericht worden: bij
+deze richting is het projectiel het spoedigst aan de aantrekkingskracht
+der aarde onttrokken. Maar zal de maan door het toppunt eener plaats
+gaan, dan moet die plaats geen hooger breedte hebben dan de declinatie
+der maan, m. a. w. tusschen 0° en 28° Noorder- of Zuiderbreedte. Op
+ieder ander punt moet de richting noodwendig schuins zijn, hetgeen
+nadeelig zou wezen voor het slagen der proef.
+
+6º. Op welk punt zal de maan aan den hemel staan op het oogenblik, dat
+het projectiel wordt afgeschoten?--Daar de maan dagelijks 13°10'35''
+boogs in haar baan voortrukt, moet zij het vierdubbele daarvan van
+het toppunt verwijderd zijn, t.w. 52°52'5'', overeenkomende met den
+tijd dien zij besteedt om voort te rukken van het punt, waar zij zich
+bevindt op het oogenblik van afschieten, tot dat, waarop het projectiel
+haar bereikt. Maar men moet ook in rekening brengen den invloed van de
+aswenteling der aarde op de richting van het projectiel; en daar het
+projectiel eerst de maan bereikt na het afleggen van 60 stralen der
+aarde, moet men deze 11° voegen bij den reeds vermelden weg der maan,
+64° in een rond getal. Derhalve moet de richting van het stuk op het
+oogenblik van afschieten een hoek van 64° met de loodlijn hebben.
+
+Ziehier de opgegeven vragen beantwoord.
+
+Resumeere:
+
+1º. Het stuk moet geplaatst worden op een punt, minder dan 28° N. of
+Z. Breedte hebbende.
+
+2º. Het moet gericht worden naar het toppunt der plaats.
+
+3º. Het projectiel moet een snelheid hebben van 12.000 yard in de
+eerste seconde.
+
+4º. Het moet worden afgeschoten den 1sten December des volgenden jaars,
+en wel te 11 u. 46 min. 40 sec.
+
+5º. Het projectiel zal de maan bereiken vier dagen na het afschieten,
+den 4den December te middernacht, als wanneer de maan in het toppunt
+staat.
+
+De leden der Gun-club moeten derhalve onverwijld de voorbereidende
+maatregelen nemen, teneinde op het opgegeven oogenblik gereed te
+zijn. Indien zij dit tijdstip laten voorbijgaan, zal de maan eerst
+na 18 jaren en 21 dagen op hetzelfde punt terugkeeren.
+
+Het bestuur der Sterrenwacht voornoemd stelt zich gaarne ter uwer
+beschikking voor de vraagstukken, de theoretische sterrenkunde
+betreffende en voegt zijn gelukwenschen bij die van geheel Amerika.
+
+
+den 7den October.
+
+
+Namens het bestuur, J. M. Belfast, _Directeur der Sterrenwacht._
+
+
+
+
+
+
+VIJFDE HOOFDSTUK.
+
+DE MAAN.
+
+
+Als door een tooverslag werd zij te Baltimore de heldin van den
+dag. Naar haar richtten zich aller oogen, gewapend en ongewapend;
+over haar spraken aller monden, bevoegd en onbevoegd. 't Was alsof
+de maan pas was ontstaan en nooit te voren geschenen had; maar 't
+was ook alsof handel en nijverheid plotseling hadden moeten wijken
+voor de sterrenkunde.
+
+Geen wonder! De dagbladen hadden het rapport der beroemde sterrenwacht
+te Cambridge getrouwelijk opgenomen. De dagbladen namen bovendien de
+moeite om het publiek in te lichten aangaande allerlei bijzonderheden,
+betrekking hebbende op de maan en haren loop.
+
+»Alles wel," sprak een heer met eerbiedwekkenden lichaamsomvang,
+»maar 't wil er bij mij niet in, dat men zou weten hoe ver de maan
+van ons vandaan is; men moet dat met stokken of een lijn meten, en
+zoolang men met geen projectiel op de maan is aangekomen, weet geen
+sterveling hoe lang de lijn van hier naar de maan zou moeten zijn,
+een lijn of een koord, om 't even.
+
+»En toch weet men dat nog zekerder dan hoe ver Baltimore van Washington
+ligt," zei een klein mager manneke met een halfversleten rok en
+driekwart dito pantalon. »Men weet dat door de parallaxis."
+
+»Wat is dat voor een ding?" vroegen onderscheidene stemmen. Het
+manneke bedacht zich een oogenblik en sloop behendig de zaal uit. 't
+Was iemand die partij wist te trekken van zijn kundigheden en het
+voor dwaas hield om weg te smijten wat men goed verkoopen kon. Hij had
+zoowat gebeunhaasd in de scheikunde, in de gymnastiek, in boekhouden,
+in vertalen, in wat niet al.
+
+Den anderen morgen las men in de voornaamste dagbladen en op bijna
+alle aanplakplaatsen door de geheele stad met kolossale letters,
+dat de heer James, professor in de sterrenkunde--waar, stond er niet
+bij--eenige voorlezingen zou houden over de maan, de eerste over haar
+parallaxis. Dat woord werkte als een electrieke schok, de kosten waren
+matig, en het manneke sloeg zich een nieuw pak uit de maan-parallaxis.
+
+»Parallaxis," onderwees hij, »is de hoek, onder welken men een voorwerp
+ziet als men het van twee punten beschouwt. Knijpt uw éen oog, het
+rechter eens dicht en kijk door het linker naar het een of ander punt,
+ieder naar zijn welgevallen."
+
+»Ik heb geen linker oog," zei een lid der Gun-club.
+
+»Stilte, stilte!" werd geroepen.
+
+»Onthoudt uw punt wèl," ging de redenaar voort, »en sluit nu het
+linker, en ziet met het rechter of het punt waar gij den blik op
+richttet, niet een weinig meer links staat van een ander voorwerp
+er achter."
+
+De spreker moest de zaak nog eens herhalen, maar verwierf
+toejuiching--de aandacht was er. En nu ging hij verder en betoogde,
+dat men door hoekmetingen den versten afstand der maan tot de aarde
+bepalen kan op 54,644 geographische mijlen, den kleinsten op 48,961,
+den gemiddelden op 51,803, alles met een zeer kleine onzekerheid.
+
+In een volgende bijeenkomst gaf hij een andere opheldering. Hij had
+vernomen, dat iemand, in een dagblad gelezen hebbende dat de maan een
+omwenteling om haar as volbrengt in denzelfden tijd als een omloop
+om de aarde, en dat zij altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert,
+verklaard had dit onmogelijk te kunnen vereenigen, omdat, als de maan
+altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert, zij zijns bedunkens in
+'t geheel geen omwenteling om haar as had. »Vergunt mij," sprak hij,
+»u te verzoeken, dat gij u verbeeldt aan een ronde tafel te staan;
+op het midden der tafel staat een schotel oesters. Gij gaat om de
+tafel heen, indiervoege, dat gij altijd het gelaat naar de oesters
+gewend hebt. Als gij nu om de geheele tafel zijt gegaan, altijd naar
+de oesters gekeerd, dan hebt gij immers bij dat maken van een toer
+om de tafel uw gelaat naar alle zijden van de kamer gewend?"
+
+»Goed, goed! ja, ja!" klonk het van alle zijden.
+
+»Welnu, de schotel oesters is de aarde, uw gelaat de maan."
+
+En zoo duidelijk wist het manneke het eene voor, het andere na uit
+te leggen. Dit maakte, dat zijn lezingen nog al lang bijval vonden:
+over de voorstellingen, die de ouden zich van de maan maakten,
+over de latere--te beginnen met de Egyptenaars, die haar onder
+den naam Isis, en de Phoeniciërs die haar als Astarte vereerden,
+en zoo voortgaande tot Thales, die de stelling opperde, dat de maan
+door de zee verlicht werd; tot Hevelius, die er bergen op waarnam;
+tot Gruithuizen, die er vestingwerken op zag; tot Beer en Mädler,
+die allernauwkeurigste maankaarten gaven en de hoogte der hoogste
+maanbergen op veel meer dan die van de hoogste bergen der aarden
+bepaalden. »Betrekkelijk zijn dus," voegde hij er bij, »de maanbergen
+veel hooger dan de onze, want de maan is vijftigmaal kleiner dan de
+aarde, en nu moet gij u voorstellen twee pasteien, even groot maar
+de eene moet dienen voor acht volwassen uitgehongerde personen en de
+andere voor een weldoorvoeden kleinen jongen. Nu is immers de laatste
+pastei niet op haarzelve, maar betrekkelijk grooter dan de eerste."
+
+Door zulke uitleggingen werd de sterrenkundige wetenschap aangaande
+de maan te Baltimore zeer bevorderd, terwijl de dagbladen door
+allerlei kwinkslagen de aandacht op den wachter onzer aarde gevestigd
+hielden. En wel zoo gevestigd hielden, dat de maan astronomisch,
+geologisch, politisch, moralisch, socialistisch en nog meer-istisch
+bekeken was, terwijl de Gun-club zich voorbereidde om de proef op
+al die sommen te leveren. 't Is niet noodig te zeggen, dat onder al
+die geleerdheid ook de Amerikanen--want de maandrift sloeg ook buiten
+Baltimore over--het voor betamelijk hielden ook kennis te dragen van
+het wezen en de oorzaak der zon- en maan-eclipsen. Aan vermetelen,
+die durfden beweren dat de maan oorspronkelijk een komeet was geweest,
+werd het zwijgen opgelegd door de doodeenvoudige, maar alles afdoende
+opmerking dat de kometen bijna geheel uit dampkring bestaan, terwijl
+de maan volstrekt geen dampkring heeft. Ook het geloof aan den invloed
+der maan op het weder moest hier en daar een veer laten; zoo ook de
+vaste overtuiging, dat jongens moesten geboren worden bij wassende,
+meisjes bij afnemende maan.
+
+
+
+
+
+
+ZESDE HOOFDSTUK.
+
+HET PROJECTIEL.
+
+
+De Sterrenwacht te Cambridge had in haar merkwaardig schrijven van 7
+October de zaak van haar sterrenkundige zijde behandeld. De technische
+zou in ieder ander land op onoverkomelijke bezwaren gestuit zijn:
+in Amerika was het slechts kinderspel.
+
+Barbicane had als voorzitter der club onverwijld een commissie
+benoemd, die in drie zittingen het stuk, het projectiel en het kruit
+in overweging moest nemen. Drie leden, grondige kenners van het vak,
+maakten met den voorzitter de commissie uit: generaal Morgan, kolonel
+Elphiston en Maston. De laatste zou de functiën van secretaris en
+rapporteur op zich nemen; aan den voorzitter werd zoo noodig een
+beslissende stem toegekend.
+
+Reeds den 8sten October vergaderde de commissie ten huize van
+Barbicane, Republican-street 3. Na den inwendigen mensch behoorlijk
+te hebben versterkt, opende de voorzitter de beraadslaging met een
+lofrede op de wetenschap der ballistiek, dat wil zeggen: der beweging
+van voorwerpen, die uit eenig voorwerp, met behulp der kracht van
+zekere voorwerpen, in de vrije lucht worden afgeschoten.
+
+»De ballistiek! De ballistiek!" riep Maston uit.
+
+»'t Ware, dunkt mij, het best, de eerste zitting aan de lading te
+wijden," meende de voorzitter.
+
+»De lading," zei generaal Morgan.
+
+»Ik vraag het woord!" riep Maston.
+
+»Het woord is aan u."
+
+Maston maakte daarvan gebruik door op te merken, dat men het projectiel
+moest beschouwen als een gezant, door de aarde naar de maan gezonden,
+en dat de gezant zelf de voorkeur wel diende te hebben boven het
+vervoermiddel dat den ambassadeur naar zijn ambassade overbracht.
+
+Deze opmerking gaf den doorslag: het projectiel werd aan de orde
+gesteld.
+
+Maston zou kort wezen--hij zeide het zelf--en de gewone, stoffelijke,
+moorddadige projectielen op hun plaats laten, om de beteekenis van
+het projectiel in hare hoogste vormen op te vatten: het projectiel
+was voor hem de meest sprekende uitdrukking van 's menschen macht;
+het was van een alomvattende beteekenis. »De Schepper," meende hij,
+»heeft de sterren en planeten voortgebracht, de mensch het projectiel,
+dien vertegenwoordiger van het krachtsbegrip, vertegenwoordigende de
+verschijnselen aan den sterrenhemel. Van den Schepper de snelheid der
+electriciteit, de snelheid van het licht, de snelheid der sterren,
+de snelheid der kometen, de snelheid der planeten, de snelheid harer
+wachters, de snelheid van het geluid, de snelheid van den wind! Maar
+van ons de snelheid der projectielen!"
+
+Maston werd opgewonden. Maston werd dichterlijk, Maston werd
+welsprekend. »Wilt gij cijfers?" riep hij uit. »Neemt een eenvoudigen
+vierentwintig ponder; hij heeft, ja, 800.000 maal minder snelheid dan
+de electriciteit, 640.000 maal minder dan het licht, 76 maal minder
+dan de aarde in hare beweging om de zon; maar zijn aanvankelijke
+snelheid overtreft toch die van het geluid; hij legt 400 meter in
+de seconde af en zou, zijn eerste snelheid behoudende, in 11 etmalen
+de maan, in 12 jaren de zon bereiken. Dat kan een eenvoudige kogel,
+het werk onzer handen! Leve het projectiel!"
+
+»Leve het projectiel!" juichten de overigen hem na.
+
+»Nu ter zake," verzocht de voorzitter. »'t Is de vraag, hoe aan een
+projectiel een snelheid van 12,000 yard in de seconde te geven. Zullen
+wij die hopen te bereiken, dan moeten wij eerst weten hoe ver men
+het reeds gebracht heeft. Generaal Morgan zal ons daaromtrent wel
+willen voorlichten."
+
+»Gemakkelijk," antwoordde de generaal, »want ik ben in den oorlog
+lid geweest der commissie van onderzoek. Ik kan u dus zeggen, dat
+het kanon Dahlgreen, dat 5000 meter ver droeg, aan het projectiel een
+snelheid gaf van 500 yard in de seconde. Het Rodman-stuk, dat op het
+fort Hamilton bij New-York beproefd werd, schoot een projectiel van
+een halve ton gewicht met een snelheid van 800 yard in de seconde
+af--een snelheid, nooit door de Armstrongs en Pallisers in Engeland
+bereikt. Gij weet wel, het stuk kreeg den naam Columbiad...."
+
+»En is dat niet de grootste snelheid tot hiertoe bereikt?" vroeg
+Barbicane. De generaal sprak het niet tegen.
+
+»Was mijn stuk maar niet gesprongen!" klaagde Maston, »dan zoudt ge
+wat anders gezien hebben."
+
+»Nu ja," merkte de voorzitter aan; »het is gesprongen. Wij
+hebben dus een snelheid van 800 yard per seconde, die moet dus
+vertwintigvoudigd worden. Hoe--daarover zullen wij in een volgende
+zitting handelen. Ik stel nu de vraag aan de orde, welke afmetingen
+het projectiel moet hebben. Zeer groot moet het zijn; vooreerst om
+de aandacht der maanbewoners--indien zij er zijn--te trekken; en ten
+tweede, vooral om het met het oog te kunnen volgen. Gij weet, dat
+de kijkers een zeer hoogen graad van volkomenheid bereikt hebben. Er
+bestaan kijkers met een 6000-malige vergrooting, sterk genoeg om de
+maan te doen schijnen als op een afstand van 160 kilometer. Op dien
+afstand moeten voorwerpen van 60 voet afmeting duidelijk zichtbaar
+zijn. Dat men het met de kijkers nog niet verder heeft gebracht, vindt
+daarin zijn reden, dat met de verhooging van de vergrootingskracht de
+helderheid vermindert: de maan, die geen eigen licht heeft, maar als
+een spiegel het zonlicht terugkaatst, bezit te weinig lichtsterkte
+om meer vergrooting toe te laten."
+
+»En hoe nu?" vroeg de generaal. »Zult gij aan uw projectiel, een
+doorsnede van 60 voet geven?"
+
+»Neen."
+
+»Dan de lichtsterkte der maan verhoogen?"
+
+»Juist."
+
+»'t Is sterk," riep Maston uit.
+
+»'t Is eenvoudig," antwoordde Barbicane. »Indien ik de lucht verdun,
+de lucht namelijk door welke het licht der maan heendringt, heb ik
+immers de lichtsterkte verhoogd? Welnu, ik heb slechts mijn kijker op
+een hoogen berg op te stellen. Dat doen wij. Dat zal een vergrooting
+van de lichtsterkte geven tot het 48000voudige, zoodat de maan een
+afstand van slechts 20 kilometer schijnt te hebben en de voorwerpen
+slechts 9 voet doorsnede groot behoeven te zijn om zichtbaar te wezen."
+
+»Dus--ons projectiel een doorsnede van 9 voet!" riep Maston uit.
+
+»Juist."
+
+»Maar het gewicht?" merkte majoor Elphiston aan.
+
+»O, wat dat betreft," antwoordde de voorzitter, »dat is geen
+bezwaar. Om projectielen van onbegrijpelijke zwaarte te schieten
+heeft men het reeds in vroeger dagen ver gebracht. Bij de belegering
+van Constantinopel door Murad II, in 1453, schoot men steenen kogels
+van bijna 1000 kilo."
+
+»Het is sterk, zeer sterk," zei de majoor.
+
+»Op Maltha stond in den tijd der Maltheser ridders een stuk geschut,
+dat projectielen van 1250 kilo afschoot."
+
+»Dat is niet mogelijk."
+
+Barbicane gaf op deze laatste aanmerking geen acht. Althans hij
+vervolgde: »alles samengenomen schijnt het, dat, indien al de
+stukken aan draagverte gewonnen hebben, de projectielen aan zwaarte
+hebben verloren. In het kort, wij hebben eenvoudig het gewicht der
+projectielen uit de tijden van Murad II en de Maltheser ridders te
+vertienvoudigen."
+
+»Goed en wel," hernam de majoor, »maar van welk metaal wilt gij het
+projectiel maken?"
+
+»Eenvoudig van gegoten ijzer," antwoordde generaal Morgan leuk weg.
+
+»"Dat's te gemeen voor een gezantschap naar de maan," vond Maston.
+
+»In allen gevalle," liet majoor Elphiston zich hooren, »daar het
+gewicht van het projectiel evenredig is aan zijn grootte, moet een
+van 9 voet doorsnede nog verbazend zwaar zijn."
+
+»Ja, als het massief, niet als het hol is," zei Barbicane.
+
+»Hoe? Wilt ge er dan een bom van maken?"
+
+»Waarmeê men berichten kan verzenden," vulde Maston aan, »en monsters
+van onze aardsche voortbrengselen."
+
+»Zeker een bom," sprak Barbicane, »dat moet volstrekt. Een massieve
+kogel van 108 duim zou meer dan 100,000 kilo wegen, en dat is te veel;
+maar daar het projectiel toch sterk genoeg moet zijn, stel ik voor,
+2500 kilo."
+
+»En hoe dik zijn dan de wanden?" vroeg de majoor.
+
+»Dat zal volgens de gewone regeling op hoogstens een paar voet komen,"
+meende Morgan.
+
+»Te veel," hernam Barbicane; »onthoudt het wel: het is geen stuk om
+ergens door heen te schieten; het behoeft niet sterker te zijn dan
+noodig is om weerstand te bieden aan de kracht van het kruit. Het
+vraagstuk komt dus hierop neer: hoe dik moet een gegoten ijzeren bom
+zijn om niet meer te wegen dan 10,000 kilo? Onze handige rekenaar
+Maston zal ons dat wel in deze zitting zelve willen zeggen."
+
+»Niets gemakkelijker dan dat," sprak de secretaris der commissie. En
+hij zette vlug eenige algebraïsche formules op het papier en na een
+wijle cijferens liet hij zich hooren: »Nauwelijks een paar duim."
+
+»Is dat genoeg?" vroeg de majoor.
+
+»Waarachtig niet, op geen stukken na," verzekerde de voorzitter.
+
+»Wat dan?"
+
+»Een ander metaal nemen."
+
+»Welk?"
+
+»Aluminium."
+
+»Aluminium!" schreeuwden de drie medeleden uit.
+
+»Aluminium," herhaalde de voorzitter Barbicane. »Gij weet, dat een
+vermaard Fransch scheikundige, Henri Sainte-Claire Deville, in 1854
+geslaagd is, aluminium tot een vaste massa te brengen. Dit metaal
+is zoo blank als zilver, zoo vast als ijzer, zoo taai als goud, zoo
+smeltbaar als koper en zoo licht als glas. Het laat zich gemakkelijk
+bewerken; het is zeer verspreid in de natuur, daar de meeste rotsen
+aluminium bevatten; het is driemaal lichter dan ijzer--ja, het schijnt
+opzettelijk geschapen om ons de stof voor ons projectiel te leveren."
+
+»Leve het aluminium!" riep de secretaris uit.
+
+»Maar komt het niet te hoog in prijs?" vroeg de majoor.
+
+»Nu niet meer; vroeger was het veel duurder. Men heeft het tegenwoordig
+voor 18 dollar het kilo."
+
+»'t Is toch nog een handvol geld."
+
+»Zóo erg niet. Het projectiel zou naar mijn berekeningen een gewicht
+hebben van 33,720 kilo; van aluminium nog geen 10,000 kilo. Derhalve
+tegen 9 dollar nog geen 100,000 dollar. En aan geld zal het ons
+niet ontbreken."
+
+»Top, aluminium," was het eindbesluit en de zitting der commissie
+werd gesloten.
+
+
+
+
+
+
+ZEVENDE HOOFDSTUK.
+
+HET STUK.
+
+
+Toen bekend werd, dat de commissie besloten had tot een projectiel
+van 10,000 kilo, waren bange lieden bevreesd voor de gevolgen van een
+schot dat zulk een gevaarte wegwierp. Maar het verslag der zitting
+antwoordde zegevierend op zulke kleingeestigheden.
+
+Den volgenden avond werd de hartsterking wat ruimer genomen--het kon
+op den aanvankelijk goeden uitslag staan! Daarna kwam men ter zake.
+
+»Thans," aldus opende de voorzitter de zitting, »is het stuk zelf
+aan de orde. Dat het reusachtig groot moet zijn, spreekt van zelf,
+maar ons vernuft is ook niet verwerpelijk klein. Hoort mij dus,
+en spaart mij in uw aanmerkingen niet."
+
+»Na het gisteren behandelde," ging hij voort, »doet het vraagstuk zich
+voor in dezen vorm: een snelheid van 12,000 yard in de eerste seconde
+te geven aan een bom van 108 duim doorsnede, zwaar 10,000 kilo."
+
+»Zoo is het juist," merkte majoor Elphiston aan.
+
+»Wanneer," ging Barbicane voort, »een projectiel in de ruimte
+is afgeschoten, wat gebeurt dan? Er zijn drie krachten, die er,
+onafhankelijk van elkander, op werken: de tegenstand der middelstof, de
+aantrekking der aarde en de kracht van voortdrijving. De tegenstand der
+middelstof, der lucht, zal weinig beteekenen. De dampkring der aarde
+is slechts tien mijlen hoog. Met een snelheid van 12,000 yard in de
+eerste seconde heeft het projectiel in enkele seconden den dampkring
+doorkliefd--kort genoeg om met den tegenstand der lucht geen rekening
+te houden. En nu de aantrekking der aarde, met andere woorden het
+eigen gewicht van de bom. Wij weten, dat dit gewicht vermindert in
+de vierkants-evenredigheid tot den afstand. De natuurkunde leert ons
+het volgende: wanneer een lichaam vrij naar de aarde valt, legt het
+15 voet in de eerste seconde af, en indien dit lichaam verplaatst was
+naar een afstand, zoo groot als die tusschen de aarde en de maan, zou
+die valhoogte in de eerste, seconde slechts 173 millimeter zijn, dus
+zoo weinig als niets. Derhalve bestaat de oplossing van het vraagstuk
+in een trapswijze bestrijding van deze werking der zwaartekracht. Hoe
+dit doel te bereiken? Door het voortstuwingsvermogen."
+
+»Daar zit het hem juist!" merkte de majoor aan.
+
+»Wij verkrijgen die kracht," ging Barbicane voort, »door acht te
+geven op de lengte van het stuk en de hoeveelheid kruit. Daarom, eerst
+over de afmetingen van het stuk. Klaarblijkelijk kunnen wij het zoo
+vervaardigen, dat de weerstandbiedende kracht om zoo te zeggen oneindig
+is, want het is toch niet bestemd om er mede te manoeuvreeren."
+
+»Duidelijk," zei de generaal.
+
+Barbicane merkte aan, dat de langste tot dusver bekende stukken een
+lengte hadden van 25 voet, waarop Maston met veel nadruk verklaarde,
+voor een kanon van een paar kilometer lengte te stemmen--een uitval,
+die bijna een meer dan levendige woordenwisseling scheen te zullen
+doen ontstaan, zoodat de voorzitter van zijn gezag moest gebruik
+maken. Hij gaf toe, dat men een stuk van buitengewone grootte moest
+hebben, dewijl de lengte een ophooping der gassen onder het projectiel
+zou veroorzaken; naar zijn gevoelen was het echter vruchteloos, zekere
+grenzen te overschrijden. Hij voegde er ten slotte nog de vraag bij,
+welke in dat geval de gebruikelijke regelen waren. »De lengte van
+een stuk," zeide hij, »is gewoonlijk 20-25 maal de doorsnede van het
+projectiel, en beider gewicht staat tot elkander = 1.235 tot 240."
+
+»Niet genoeg!" riep Maston uit.
+
+»Toegegeven, mijn vriend, en inderdaad zou volgens deze evenredigheid
+een projectiel van 9 voet dikte en 15,000 kilo wegende, voor het stuk
+een lengte eischen van 225 voet en een gewicht van 3,600,000 kilo."
+
+»Bespottelijk!" vond Maston.
+
+»Zoo denk ik er ook over," antwoordde Barbicane, »en daarom denk
+ik deze lengte viervoudig te nemen en een stuk te vervaardigen van
+900 voet."
+
+Dit voorstel, ofschoon door twee bestreden, werd, vooral door de
+nadrukkelijke aanbeveling van Maston, voor vast aangenomen.
+
+»Maar hoe dik moeten nu de wanden zijn?" vroeg Elphiston.
+
+»Zes voet," meende Barbicane.
+
+»Aan een affuit is voor zulk een blaaspijp niet te denken," was het
+gevoelen van den majoor.
+
+»Dat ware toch schoon!" zei Maston.
+
+»Maar het kan niet," antwoordde Barbicane. »Ik wensch dit stuk in den
+grond zelven te gieten, het te voorzien van sterke ijzeren banden
+en het vervolgens in een zwaar muurwerk in te metselen, zoodat het
+weerstand genoeg kan bieden. Als het stuk gegoten is moet de ziel
+zorgvuldig worden uitgeboord, zoodat geen gas verloren gaat en de
+gansche kracht van het kruit het projectiel uitdrijft."
+
+»Leve het projectiel!" riep Maston luide:
+
+»Niet te vlug," vermaande Barbicane, met de hand werkende. »Wij
+moeten het eerst eens zijn over het stuk. Zal het een kanon zijn,
+of een mortier, of een houwitser? Het stuk moet alles tegelijk
+zijn: een kanon, omdat de kamer even wijd moet zijn als de ziel; een
+houwitser, omdat het een bom afschiet; een mortier, omdat het schuins
+staat. Gegroeft moet het niet zijn, dewijl het projectiel een zoo
+groote snelheid moet hebben. Maar wij zijn er nog niet. Wij moeten
+nu nog op het metaal terugkomen. Hoort! Ons stuk moet zeer sterk
+zijn, zeer hard, onsmeltbaar bij groote hitte; het moet niet kunnen
+springen en vrij wezen van oxydeeren door de werking der zuren. Dit
+alles zal best bereikt worden door te nemen 100 deelen rood koper,
+12 deelen tin en 6 deelen geel koper. Maar--dit komt te hoog in prijs,
+zoodat wij ons tot gietijzer zullen moeten bepalen."
+
+De andere leden vonden dat ook, vooral toen de voorzitter herinnerde,
+dat het gieten van ijzer tienmaal minder kostte dan van brons; gelijk
+ook ijzer gemakkelijker in den gietvorm loopt. Bovendien gaat de
+gieting sneller, hetgeen tevens tijd en geld uitspaart. Ook voegde
+hij er bij, dat aldus gegoten stukken in de belegering van Atlanta
+1000 schoten van 20 tot 20 minuten hebben doorgestaan.
+
+»Zij zijn toch zeer broos," was de aanmerking van Maston.
+
+»Ja, maar ook zeer sterk; springen zullen zij niet, ik sta er borg
+voor."
+
+»Men kan springen en toch geen smaad verdienen," antwoordde Maston
+een weinig stekelig.
+
+Barbicane sloeg op deze aanmerking geen acht; hij verzocht den
+secretaris, een berekening te maken van het gewicht van een stuk,
+900 voet lang, inwendig 9 voet in doorsnede wijd, met een wand van
+6 voet dikte.
+
+Na eenigen tijd rekenens verklaarde hij, dat zoodanig stuk 68,040,000
+kilo wegen zou.
+
+»En de kosten tegen 4 cent [4] het kilo?"
+
+»2,510,701 dollar."
+
+Maston, de majoor en de generaal zagen Barbicane met ongerustheid aan.
+
+»Weest gerust, mijne heeren, ik herhaal het, aan geld zal het ons
+niet ontbreken."
+
+De zitting werd gesloten.
+
+
+
+
+
+
+ACHTSTE HOOFDSTUK.
+
+HET KRUIT.
+
+
+Met angst verbeidde het publiek de beslissing aangaande dit derde
+punt. De grootte van het projectiel en de lengte van het stuk gegeven
+zijnde, hoeveel kruit werd dan vereischt om het af te schieten?
+
+Kruit--aangaande de geschiedenis van deze zelfstandigheid zegt een,
+sedert lang naar het gebied der legende verwezen verhaal, dat de
+monnik Schwarz het heeft uitgevonden, maar de uitvinding met zijn
+leven betaald. Doch het is zoo goed als bewezen, dat het kruit van
+het Grieksche vuur afstamt; hoe het echter zij, weinigen hebben een
+juist denkbeeld aangaande de kracht van het kruit.
+
+Een liter kruit weegt omtrent 900 grammen; ontbrandende levert het 400
+liter gas; vrij wordende en onder den invloed eener hitte van 2400°,
+neemt dit gas een ruimte in van 400 liter. Dus staat de omvang tot
+het kruit tot dien van het door zijn ontbranding ontwikkelde gas =
+1 : 400. Hieruit kan men oordeelen over de geweldige uitbarsting als
+dit gas zich tot den 400maligen omvang uitzet.
+
+De leden der commissie waren hiermede volkomen bekend. Barbicane gaf
+het woord aan majoor Elphiston, die gedurende den oorlog directeur
+van het kruit geweest was.
+
+»Waarde kameraden," sprak hij, »ik moet beginnen met de
+onwedersprekelijke cijfers, van welke wij moeten uitgaan. De 24 ponder,
+over welken onze secretaris eergisteren zoo welsprekend uitweidde,
+wordt met nog geen 8 kilo kruit geladen."
+
+»Weet gij dat zeker?" vroeg Barbicane.
+
+»Ja, het Armstrong-kanon eischt 32 kilo, om een projectiel van 400
+kilo, het Rodman-stuk 80 om een kogel van een halven ton 6 mijlen
+ver te schieten. Op deze cijfers kan men aan. Er volgt uit, dat de
+vereischte hoeveelheid kruit niet toenemend in evenredigheid tot
+het gewicht van het projectiel. Wij hebben dan ook in den oorlog het
+gewicht kruit verminderd tot een tiende van dat van het projectiel. En
+daarop kan men nog afdingen als men grof kruit gebruikt. Dat is
+wel niet goed voor de ziel van het stuk; maar het onze behoeft geen
+langdurige diensten te bewijzen."
+
+»Rodman gebruikt voor zijn stuk een kruit zoo grof als kastanjes; het
+houtskool was van wilgenhout, eenvoudig verkoold in gietketels. Dat
+kruit voldeed in allen deele."
+
+»Welnu, dan is de zaak gezond," merkte Maston aan.
+
+»Zonder daarover iets te zeggen," vroeg Barbicane, die er nog niet in
+gesproken had: »en nu, mijne vrienden, hoeveel kruit stelt gij voor?"
+
+De drie leden der Gun-club keken elkander een oogenblik aan.
+
+Maston sprak eerst: »100,000 kilo."
+
+»Neen, 250,000," zeide de majoor, wien Maston beantwoordde met den
+uitroep: »400,000."
+
+Elphiston beschuldigde ditmaal zijn ambtgenoot niet van
+overdrijving. Het was niet tegen te spreken: een projectiel van 100,000
+kilo moest naar de maan geschoten worden met een snelheid van 12,000
+yards in de eerste seconde.
+
+Er volgde een oogenblik van stilte, het eerst afgebroken door den
+voorzitter Barbicane.
+
+»Mijn waarde kameraden," sprak hij bedaard. »Ik ga uit van het
+beginsel, dat de weerstandbiedende kracht van ons onder de opgegeven
+voorwaarden vervaardigd stuk onbeperkt is. Daarom--misschien zal
+ons geacht medelid Maston er zich over verbazen--stel ik voor zijn
+400,000 kilo te verdubbelen."
+
+»En dus, 800,000?" vroeg Maston, van zijn stoel opspringende.
+
+»Zeker."
+
+»Maar dan moet gij terugkomen op mijn stuk van 2 kilometer lengte. Een
+hoeveelheid kruit van 800,000 kilo neemt een ruimte in van nagenoeg 800
+kubiek meter, en daar uw stuk slechts ongeveer 2000 kubiek meter ruimte
+heeft, is het bijna half vol; de ziel zal dus niet lang genoeg zijn
+om aan het ontploffende gas ruimte te geven ten einde het projectiel
+met genoegzame kracht uit te drijven."
+
+Daar was niets op te zeggen. Maston had gelijk.
+
+»En toch blijf ik bij de hoeveelheid kruit," zei de
+voorzitter. »Bedenkt, 800,000 kilo kruit leveren 6 milliard liter
+gas. Hoort gij wel! Zes milliard."
+
+»Maar hoe dan?" vroeg de generaal.
+
+»Dat is zeer eenvoudig: de hoeveelheid kruit te verminderen, maar
+dezelfde kracht te behouden."
+
+»Goed, maar hoe?"
+
+»Ik zal het u zeggen."
+
+Zijn medeleden verslonden hem als met de oogen.
+
+»Niets is gemakkelijker dan dit kruit tot op een vierde van
+zijn omvang, ineen te persen. Gij kent allen die merkwaardige,
+zelfstandigheid, welke de eerste beginselen van het plantenleven
+aanwijst, en die men cellenweefsel noemt."
+
+»Ik begrijp u al, mijn waarde Barbicane!" riep de majoor uit.
+
+»Deze zelfstandigheid," ging de voorzitter voort, »bevindt zich
+in den staat van volkomen zuiverheid in verschillende lichamen,
+vooral in het katoen, dat eigenlijk niets anders is dan haar van de
+katoenkorrels. Het katoen, blootgesteld aan rookend salpeterzuur,
+verandert in een onoplosbare, zeer ontbrandbare zelfstandigheid,
+die eene geweldige ontploffing geeft. Voor eenige jaren, in 1832,
+is deze zelfstandigheid door een Fransch scheikundige, met name
+Bracennot, ontdekt; hij noemde haar xyloïdine. In 1838 onderzocht
+een ander Fransch geleerde, Pelouse, er de eigenschappen van, en
+eindelijk sloeg Schönbein, hoogleeraar in de scheikunde te Bazel,
+voor om het als schietmiddel te bezigen. Het is het...."
+
+»Schietkatoen," vulde Morgan aan.
+
+»Pyroxyle," voegde Elphiston er bij.
+
+»Gij kent er de eigenschappen van," hernam Barbicane, »eigenschappen
+voor ons onwaardeerbaar. Het is gemakkelijk te bereiden, het weet van
+geen vocht, en dit is ons veel waard omdat wij eenige dagen lang over
+het stuk zullen moeten laden; het ontvlamt reeds op 166° in plaats van
+240, en het ontbrandt zoo snel, dat men het op kruit kan ontsteken,
+zonder dat dit tijd krijgt om vuur te vatten."
+
+»Uitnemend," antwoordde de majoor.
+
+»Maar het is duurder."
+
+»Dat is 't minste," zei Maston.
+
+»Eindelijk--het geeft aan de projectielen een snelheid, viermaal
+grooter dan kruit. En indien men 4/5 gewicht nitras potassae bij
+het schietkatoen doet, wordt de uitzettende kracht nog aanzienlijk
+vermeerderd."
+
+»Zou dat noodig zijn?" vroeg de majoor.
+
+»Ik denk het niet," antwoordde Barbicane. »In plaats van 800,000 kilo
+kruit zullen wij slechts 200,000 kilo schietkatoen behoeven, en daar
+men gemakkelijk 250 kilo katoen in 27 kubiek voet ruimte bijeenpersen
+kan, zal deze zelfstandigheid ons stuk slechts ter hoogte van omtrent
+60 meter vullen. Op die wijze zal het projectiel meer dan 700 voet te
+doorloopen hebben onder den invloed der kracht van 6 milliard liter
+gas, alvorens het stuk te verlaten om naar de nachtvorstin te rennen."
+
+Maston was over deze berekening zoo verrukt, dat hij met de snelheid
+van een projectiel in de armen des voorzitters meende te vliegen,
+toen deze, hem afwerende, de zitting besloot met de woorden: »Zoo
+heeft dan de commissie de drie vraagstukken van projectiel, stuk en
+kruit opgelost. Het plan ligt gereed; het wacht slechts op uitvoering!"
+
+»Is 't anders niet?" vroeg Maston.
+
+
+
+
+
+
+NEGENDE HOOFDSTUK.
+
+ÉEN TEGEN VELEN.
+
+
+Het Amerikaansche publiek bleef een levendig belang stellen in de
+onderneming der Gun-club. Het volgde stap voor stap de beraadslagingen
+der commissie en al wat daarbij ter sprake kwam. De Columbiad--dien
+naam had de club bij voorbaat aan het stuk gegeven, dat dus een
+petekind van het Rodman-stuk was--de Columbiad was en bleef het
+onderwerp van alle gesprekken.
+
+Door één man werd de zuiver wetenschappelijke aantrekkelijkheid der
+zaak droevig gestoord. Die man was de eenige in de Vereenigde Staten,
+die zich tegen het ontwerp Gun-club verzette; maar hij deed dat ook
+met kracht, met hevigheid, met woede.
+
+Die man en Barbicane hadden elkander nooit ontmoet, dus nooit
+een woord gewisseld, nooit gekeven, nooit geduelleerd. En toch
+waren de voorzitter der Gun-club Barbicane te Baltimore, en de
+kapitein der artillerie Nicholl te Philadelphia vijanden, geslagen
+vijanden. Waarover?
+
+Iedereen weet, dat gedurende den oorlog tusschen de Noordelijken
+en Zuidelijken een merkwaardige wedstrijd ontstond tusschen het
+projectiel aan de eene, en de bekleeding der geblindeerde schepen
+aan de andere zijde: het projectiel wilde de pantsers doorboren, de
+pantsers wilden zich niet laten doorboren. Projectielen en pantsers
+waren onophoudelijk in de weer om elkander de loef af te steken;
+telkens werd het eene grooter en krachtiger, maar telkens ook het
+andere dikker en ondoordringbaarder. Beiden waren in lijnrechte
+tegenspraak met het zedelijk beginsel:
+
+
+    Wat gij niet wilt dat u geschiedt,
+    Doe dat ook aan een ander niet.
+
+
+Trouwens, tegen die zedeles vloekt de geheele oorlogskunst.
+
+Barbicane nu was een groot projectiel-gieter, Nicholl een volleerd
+pantsersmid. De een goot nacht en dag te Baltimore, de ander hamerde
+dag en nacht te Philadelphia.
+
+Zoodra Barbicane een nieuw projectiel had bedacht, kwam Nicholl met een
+nieuwe scheepshuid voor den dag. Dat gaf een wederzijdsche naijver,
+die tot personaliteiten oversloeg. Gelukkig ontmoetten zij elkander
+niet--dat ware onmogelijk zonder duel afgeloopen, en zoo zou het
+vaderland minstens éen zijner nuttige burgers verloren hebben. Maar
+Baltimore en Philadelphia liggen nog al ver van elkaar.
+
+Tot dusver kon men moeilijk zeggen wie van beiden het onderspit
+gedolven had: de onophoudelijke verbeteringen van het projectiel
+vergden het uiterste van de pantseringen, en de uitdagende houding
+der ondoordringbare scheepshuiden dwong den projectilist zijn uiterste
+pogingen aan te wenden.
+
+Eindelijk scheen de schaal over te slaan ten gunste der pantsers. De
+projectielen van Barbicane bleven als spelden in de pantserplaten
+van Nicholl zitten. Maar daar kwam Barbicane te voorschijn met
+zijn projectielen van 300 kilo--zij brachten den kapitein tot
+zwijgen. Schoon met slechts matige snelheid geschoten, boorden zij door
+de beste platen heen, ja deden ze in stukken en brokken vaneensplijten.
+
+Maar daar vervaardigde Nicholl een nieuwe pantserplaat van gesmeed
+staal, een meesterstuk in zijn soort, dat met al de projectielen der
+wereld lachte. De kapitein liet zijn plaat naar Washington brengen
+en daagde den voorzitter der Gun-club uit haar te verbrijzelen. Maar
+Barbicane wilde het niet doen, nu de vrede geteekend was.
+
+Nicholl hield niet op, alle mogelijke projectielen, mogelijke en
+onmogelijke, massieve, holle, ronde, puntige, uit te dagen. Barbicane
+weigerde.
+
+Nicholl bood aan, zijne pantserplaat 200 yard van den vuurmond te
+plaatsen. Barbicane weigerde; nu, 100 dan--Barbicane weigerde. Nicholl
+bood aan op 50 yard achter de plaat te gaan staan.
+
+»Al ging hij er vóór staan," was Barbicane's antwoord. In één
+woord, geen aanbiedingen, geen smaadredenen, geen spotternijen
+van Nicholl--niets kon Barbicane bewegen één schot naar Nicholl's
+pantserplaten te richten.
+
+Maar daar kwam de maan-expeditie. Nu klom de afgunst van Nicholl
+ten top. Zijn vijand werd toegejuicht over het stoutste projectiel
+denkbeeld, ooit in eenig brein opgekomen--Nicholl's woede steeg
+tot wanhoop. Eerst betoogde hij, dat een snelheid van 12,000 yard
+in de seconde een onmogelijkheid was; daarna, dat een zoo zwaar
+projectiel onmogelijk buiten den dampkring vliegen kon--geen acht
+mijlen zelfs! En Nicholl bewees, dat, al werd de opgegeven snelheid
+verkregen, en al was zij toereikend om het projectiel buiten den
+dampkring te slingeren, geen projectiel weerstand kon bieden aan de
+drukking van gas, ontwikkeld door het ontbranden van 800,000 kilo
+kruit, terwijl eindelijk zijn berekeningen tot bewijzen strekten,
+dat al kon een projectiel die drukking wederstaan, de groote hitte
+het projectiel onfeilbaar moest doen smelten en een regen gloeiend
+ijzer op de hoofden der onvoorzichtige toeschouwers zou vallen.
+
+Hij voegde er bij, dat, gezwegen van het gansch nuttelooze der
+onderneming, de zaak zeer gevaarlijk was voor wie weet hoeveel
+menschenlevens. Als het projectiel de maan niet bereikte--en dat was
+onmogelijk--moest het ergens op de aarde terugvallen. En hoe hoogst
+gevaarlijk was de val van zulk een lichaam, vermenigvuldigd met zijn
+snelheid. Zijns oordeels moest de Regeering, al waren de burgers nog
+zoo tuk op hun recht om het projectiel op hun grond te laten vallen,
+tusschenbeide treden, ten einde de algemeene veiligheid niet aan een
+gril van weinigen op te offeren.
+
+Barbicane antwoordde niets op al deze uitvallen. Zijn vijand, geen
+ander middel meer wetende, liet in de couranten de aanbieding plaatsen
+van weddenschappen. Hij verwedde als volgt;
+
+
+    1º. Dat de Gun-club het benoodigde geld niet zou bijeen
+        krijgen                                             1000 dollar.
+    2º. Dat het gieten van een stuk van 900 voet lengte
+        onmogelijk zou gelukken                             2000 dollar.
+    3º. Dat het onmogelijk zou zijn, de Columbiad te laden,
+        en het schietkatoen uit zich zelf door drukking van
+        het projectiel zou ontploffen                       3000 dollar.
+    4º. Dat de Columbiad zou springen                       4000 dollar.
+    5º. Dat het projectiel zelfs geen 6 mijlen stijgen en
+        eenige seconden na het afschieten op den grond zou
+        vallen                                              5000 dollar.
+
+
+Dus samen 15,000 dollar!
+
+
+Den 19den October ontving hij een verzegeld omslagje, met merkwaardige
+kortheid alleen dit bevattende:
+
+
+            Baltimore 18 October.
+
+        Aangenomen.
+
+            Barbicane.
+
+
+
+
+
+
+
+TIENDE HOOFDSTUK.
+
+DE INSCHRIJVINGEN.
+
+
+Kapitein Nicholl was niet de eenige die het Barbicane en de Gun-club
+moeilijk maakte. De vraag werd opgeworpen, welke Staat der Unie de
+eer zou genieten, het grootsche ontwerp uit te voeren. Aan geen ander
+plekje op aarde gunde de trots der Yankees die eer. Maar ongelukkig
+kwamen twee plekken in aanmerking: een gedeelte van Texas en een
+gedeelte van Florida; alleen die lagen binnen den Breedtecirkel 28°,
+door de sterrenwacht aanbevolen met de opmerking, dat men het best
+deed het projectiel loodrecht naar boven te schieten, daar de maan
+alleen op die plaatsen in het toppunt kon komen, welke minder N. of
+Z. Breedte hadden dan 28°. De twist over dit punt liep tusschen de
+Texasisten en Floridalisten tot vechtens toe. Allerlei bewijsgronden
+of schijngronden werden bijgebracht. Ten laatste echter won Florida
+het pleit, en daarmede waren, nevens de astronomische en mechanische
+moeilijkheden, ook de topographische uit den weg geruimd. Nu was de
+financiëele kwestie aan de orde. Het vraagstuk dat zij stelde was zeer
+eenvoudig en duidelijk; hoe aan het voor de uitvoering van het plan
+benoodigde geld te komen? Geen persoon, geen Staat kon over zooveel
+millioenen beschikken.
+
+Daarom besloot de voorzitter Barbicane, de onderneming mocht dan
+Amerikaansch zijn zooveel zij wilde, er eene zaak der geheele
+beschaafde wereld van te maken en overal geldelijke medewerking in
+te roepen. Waar het den wachter des aardbols geldt, heeft de geheele
+aardbol recht en plicht om mede te doen. Daarom geschiedde dan ook
+de uitnoodiging zonder beperking, aan allen in het algemeen, en aan
+ieder in het bijzonder.
+
+Men twijfelde niet aan den goeden uitslag: het was geen leening maar
+verzoek om bijdragen. Belangloosheid stond op den voorgrond.
+
+De uitnoodiging werd over de geheele wereld verspreid, door de
+Vereenigde Staten, door geheel de Nieuwe en Oude wereld, op vastelanden
+en op eilanden. Ook de wetenschap liet er zich aan gelegen liggen. De
+sterrenwachten der Unie stelden zich in onmiddellijke betrekking tot
+die in vreemde landen, zoo in de verschillende Staten van Europa als
+in Azië en Zuid-Afrika. Sommigen zonden gelukwenschen aan de Gun-club;
+anderen namen een afwachtende houding aan.
+
+Greenwich werd een tweede Nicholl; gevolgd door de 22 andere
+sterrenwachten van Groot-Brittannië, verklaarde het zich tegen de zaak,
+haar uitvoerbaarheid loochenende; men legde het voorstel Barbicane
+eenvoudig ter zijde--Engelsche afgunst, niet anders.
+
+Overigens was de uitslag in de wetenschappelijke wereld schitterend;
+ook het groote publiek begroette de onderneming met levendigen
+bijval. Dat voorspelde veel goeds, want het groote publiek zou worden
+opgeroepen tot het inschrijven voor een aanzienlijk kapitaal.
+
+De voorzitter Barbicane had onder dagteekening van 8 October een
+oproeping, in ietwat gezwollen stijl, uitgevaardigd »aan alle
+welwillenden op de aarde." Dit stuk, in alle talen overgezet, werd
+met goedkeuring ontvangen.
+
+De inschrijvingen werden geopend in de voornaamste steden der Unie,
+ten einde ze over te maken aan de bank te Baltimore, Baltimore
+street Nº. 9. Voorts bij de voornaamste bankiershuizen enz. in de
+verschillende Staten der Oude wereld als:
+
+Te Weenen bij Rothschild,
+
+Te Petersburg bij Stieglitz en Comp.
+
+Doch wij zullen al die huizen niet opnoemen en alleen iets van den
+uitslag zeggen, waarbij wij dan de kantoren van inschrijving tegelijk
+kunnen opgeven,
+
+Drie dagen na het verschijnen der oproeping waren in de verschillende
+steden der Unie 4 millioen dollar [5] gestort. Met zulk eene kas kon
+de Gun-club haar voorbereidende maatregelen voortzetten.
+
+Eenige dagen later werd van alle zijden naar Amerika
+getelegrapheerd, dat in den vreemde met buitengewone geestdrift werd
+ingeschreven! slechts enkele landen maakten hierop een onderscheid.
+
+Rusland stortte voor zijn aandeel de belangrijke som van 368,733
+roebels. Men kan zich daarover verbazen, maar bevreemden kan het niet,
+indien men in aanmerking neemt, dat in Rusland de sterrenkunde zeer
+bloeit en de voornaamste van de talrijke sterrenwachten in dat land
+2 millioen roebels heeft gekost.
+
+Frankrijk begon met de zaak te bespotten. De maan moest het ontgelden
+in kwinkslagen, in tooneelstukjes en dergelijken. Maar gelijk de
+Franschen vroeger hadden betaald na het zingen, zoo betaalden zij nu
+na het spotten: zij schreven bij het Crédit mobilier in voor 1.253,930
+franc. En voor dat geld mochten zij wel wat vroolijk zijn.
+
+Oostenrijk maakte het voor zijn geldelijke verwarringen nog zeer
+goed: een algemeene inschrijving bracht 216,000 florijnen op, die
+zeer welkom waren.
+
+Zweden en Noorwegen kwamen, te Stockholm bij Tottie en Arfürradson,
+met 52,000 rijksdaalders--voor dat land waarlijk ruim. Maar het zou
+meer geweest zijn indien de inschrijving te Christiania tegelijk
+gekomen ware met die te Stockholm. Waarom dan ook, maar de Noorwegers
+houden er niet van hun geld naar Zweden te zenden.
+
+Pruisen, inschrijving bij Mendelssohn te Berlijn, toonde zijn
+hooge goedkeuring van het plan door 250.000 thaler te zenden. De
+verschillende sterrenwachten van dat land wedijverden in het toestaan
+van belangrijke bijdragen en moedigden den voorzitter Barbicane met
+kracht aan.
+
+Turkije hield zich goed, maar het was ook van nabij in de zaak
+betrokken: de maan regelt den Turkschen almanak en de vastenmaand
+Ramadan. Men kon dus al niet minder geven dan 1,372,640 piasters,
+maar gaf die, door tusschenkomst der Bank, met een ijver, die aan
+een krachtigen aandrang der Porte deed denken.
+
+België onderscheidde zich onder de staten van den tweeden rang door
+een geschenk van 513,000 Franc, omtrent 12 centimes per inwoner. Het
+kantoor Lambert te Brussel belastte zich met de inschrijvingen.
+
+Nederland en zijn koloniën lieten zich, bij de Nederlandsche Bank
+aan de onderneming gelegen liggen ten bedrage van 110,000 gulden,
+met verzoek om 5 % korting voor de contante betaling.
+
+Denemarken, hoewel kleiner van omvang geworden, gaf toch door
+tusschenkomst van de Bank, 9000 dukaten, getuigende dat de Denen een
+hart hebben voor wetenschappelijke expeditiën.
+
+Het Duitsch Verbond droeg 34,285 florijnen bij; men kon er niet meer
+van vragen en het zou ook niet meer gegeven hebben.
+
+Italië, hoewel niet vrij in zijn bewegingen, vond 200,000 livres
+in de zakken zijner kinderen, als men ze goed omkeerde. Zoo het
+Venetië gehad had, zou het beter gegaan zijn; maar het had Venetië
+nog niet. Het inschrijvingskantoor was Ardouin en Comp. te Turijn.
+
+De Kerkelijke Staat, inschrijving bij Tortonia en Comp. te Rome,
+meende niet minder te moeten zenden dan 7040 Romeinsche kronen,
+terwijl Portugal (Lecesne te Lissabon) zijn wetenschappelijken zin
+tot 30,000 cruzades opvoerde, en Mexico als penningske der weduwe
+86 harde piasters ten kantore Martin Darana en Comp. offerde--nieuwe
+keizerrijken zijn altijd wat hard in de beurs.
+
+Voor Zwitserland zonden Dombard, Odier en Comp. 257 fr., maar men moet
+ook zeggen, dat Zwitserland geen dadelijk nut in deze Amerikaansche
+onderneming zag. Het vond niet dat het schieten van een projectiel
+naar de maan tot het aanknoopen van betrekkingen met de nachtvorstin
+zou leiden, en rekende het wat gewaagd zijn geld in een zoo gewaagde
+onderneming te steken. In den grond had Zwitserland gelijk.
+
+Spanje kon bij geen mogelijkheid meer dan 110 realen [6] ten kantore
+Weisweller te Madrid bijeenbrengen. Het wendde voor, zijn spoorwegen
+te moeten voltooien. De waarheid is, dat de wetenschap daar te lande
+weinig in tel is. Het is nog wat achterlijk. En buitendien namen
+eenige Spanjaarden, en dat niet de minst ontwikkelden, de moeite niet
+om de massa van het projectiel juist te vergelijken met die der maan;
+zij meenden, dat het haar in haar baan zou storen en haar op de aarde
+doen nedervallen. En in dat geval was het best er niet aan te doen,
+gelijk dan ook op eenige realen na het geval was.
+
+Eindelijk Engeland. Men wist dat dit land sterk tegen het voorstel
+Barbicane gekant was. De Engelschen hebben enkel gevoel voor de
+36 millioen inwoners van Groot-Brittannië. Zij gaven te verstaan,
+dat de onderneming der Gun-club in strijd was met het beginsel van
+non-interventie en schreven nog voor geen dubbeltje in.
+
+Dit vernemende, haalde de Gun-club de schouders op, en nadat
+Zuid-Amerika, namelijk Peru, Chili, Brazilië, de la Plata-provinciën
+en Columbia hun 300,000 dollar hadden overgemaakt, bleek voorhanden
+te zijn:
+
+
+    Uit de Vereenigde Staten             4,000,000 dollar.
+    Uit verschillende landen             1,446,675 dollar.
+                                         ---------
+                    Samen                5,446,675 dollar.
+
+
+Voor de zaak was dit niet zoo overvloedig. Het gieten, het uitboren,
+het metselwerk, het vervoer der werklieden, hun onderkomen in een bijna
+onbewoond land, het bouwen van ovens en loodsen, het gereedschap der
+werkplaatsen, het projectiel, de onvoorziene uitgaven--dat alles zou
+bijna de geheele som wegnemen. In den Amerikaanschen oorlog zijn wel
+kanonnen van 1000 dollar gebruikt, en waarom zou dat van Barbicane,
+dat eenig zou zijn in zijn soort, niet 5000 maal zooveel kunnen kosten?
+
+Den 8sten October, werd een overeenkomst aangegaan met de gieterij
+der firma Goldspring, bij New-York, die in den oorlog aan Parrott
+zijn beste kanonnen geleverd had.
+
+Deze firma zou, gelijk tusschen de contracteerende partijen werd
+overeengekomen, het voor het gieten van de Columbiad benoodigde
+materiëel naar Tampa-Town in Zuid-Florida vervoeren.
+
+De onderneming moest uiterlijk den 15den October des volgenden jaars
+voltooid zijn en het kanon in goeden staat opgeleverd, op verbeurte
+van 100 dollar daags tot op het oogenblik dat de maan zich andermaal
+in denzelfden stand zou bevinden, dat is 18 jaren en 11 dagen later.
+
+Het in dienst nemen van de werklieden, hun loon en de noodige onkosten
+kwam voor rekening der firma Goldspring.
+
+Deze overeenkomst werd in dubbel opgemaakt en onder goedkeuring van
+het daarin vervatte geteekend, ter eene zijde door I. Barbicane,
+als voorzitter der Gun-club, en J. Murchison als directeur der firma
+Goldspring, ter andere zijde.
+
+
+
+
+
+
+ELFDE HOOFDSTUK.
+
+HET TERREIN.
+
+
+Zoodra zich over het uitgestrekte grondgebied der Vereenigde Staten
+de mare verspreid had, dat Florida de hoogbegunstigde plek was, waar
+het monsterkanon zou gegoten worden, toog iedereen aan het bestudeeren
+der aardrijkskunde van dat schiereiland. Bartram's _Travel in Florida,
+Natural history of East and West Florida_ van Roman, _Territory of
+Florida_ van William en andere werken over Florida werden als vet
+verkocht; de eene nieuwe druk moest na de andere het licht zien.
+
+Barbicane had meer te doen dan lezen: hij wilde het terrein zelf
+opnemen en de plaats aanwijzen, waar de Columbiad zou gegoten
+worden. Hij bezorgde zijn zaken, stelde een behoorlijke geldsom
+in handen van de sterrenwacht te Cambridge ten einde daarvoor
+een telescoop te laten maken, en ging met het huis Breadwill en
+Comp. te Albany een overeenkomst aan om het projectiel van aluminium
+te vervaardigen. Vervolgens ging hij op reis, vergezeld door den
+secretaris Maston, majoor Elphiston en den directeur der firma
+Goldspring.
+
+Zij kwamen gelukkig te New-Orleans, scheepten zich in aan boord van het
+stoomschip Tampico en landden twee dagen later, den 22sten October,
+te 7 uur des avonds, te Tampa-Town, dat, zooals iedere schooljongen,
+iedere knappe schooljongen namelijk, weet, in het noordwestelijk
+gedeelte van het schiereiland ligt en door de golf van Mexico
+bespoeld wordt.
+
+De inwoners dier stad, de verdiensten van den voorzitter der
+Gun-club waardeerende, hadden hem een luisterrijke ontvangst bereid;
+maar Barbicane onttrok zich aan alle eerbewijzen en liet door zijn
+secretaris onmiddellijk alles in orde brengen tot een uitstapje naar
+het uitgekozen terrein.
+
+Ik mag den lezer niet ophouden met een aardrijkskundige beschrijving
+van Florida; 't is alleen noodig te zeggen, dat dit terrein een
+allergunstigsten indruk op den voorzitter der Gun-club maakte uit
+hoofde van de glooiing des bodems.
+
+Hij deed Maston opmerken, dat een eerste vereischte was, een hoogen
+grond te hebben tot het gieten van de Columbiad.
+
+»Misschien om dichter bij de maan te zijn?" vroeg de secretaris
+der club.
+
+»Waarachtig niet!" antwoordde Barbicane. »Wat maakt een voet of
+wat? Neen! maar in een hooge streek zal het werk beter vlotten. Wij
+zullen geen last hebben van water, en dat is geen kleinigheid als
+men een gat van 900 voet diepte te graven heeft."
+
+»Beter is het zeker," meende de ingenieur Murchison, »maar wij hebben
+werktuigen genoeg om het water weg te werken."
+
+»Toch moeten wij een honderd voet of wat boven den waterspiegel der
+zee zijn; in allen gevalle zou ik gaarne de eerste spade in den grond
+steken," sprak Barbicane.
+
+»En ik de laatste," riep Maston levendig uit.
+
+»Het zal best gaan," merkte de ingenieur aan; »de firma Goldspring
+zal u geen boete voor overtijd werken behoeven te betalen."
+
+»'t Zou anders een aardig sommetje zijn, 100 dollar daags over 18
+jaar en 11 dagen. Weet ge wel hoeveel?"
+
+»Neen," zeide de ingenieur droogjes, »en 't is mij ook glad
+onverschillig."
+
+Het was een prachtige natuur, vruchtbaar bovenmate, maar Barbicane
+zag daar alleen dit van, dat die vruchtbaarheid hem zoo bijzonder
+niet aanstond, want deze was hem een kenteeken van vochtigen grond,
+en hij zocht allereerst naar droog terrein.
+
+»Hier moeten wij zijn!" riep hij opeens uit.
+
+Waar waren zij?
+
+Dat vroeg de voorzitter ook, en wel aan een man van het sterke geleide
+dat zij--dit moet nog worden verhaald--veiligheidshalve te Tampa-Town
+hadden aangenomen, een vijftigtal ruiters, met karabijnen op zijde
+en revolvers in de holsters. Men kon wilden aantreffen!
+
+»Het heet daar Stone's-Hill," onderrichtte de ruiter.
+
+Barbicane steeg af. Zonder een woord te spreken, nam hij zijn
+instrumenten en begon ze te stellen.
+
+Juist op dat oogenblik ging de zon door het zuiden--het was
+middag. Barbicane schoot de zon, bekeek zijn barometer en maakte in
+zijn zakboekje met potlood een kleine berekening.
+
+»Dit punt ligt," zeide hij, »900 meter boven de zee, op 27°7'
+Noorderbreedte en 5°7' Westerlengte. Naar mij toeschijnt is het
+wegens droogte en hardheid van den grond volkomen geschikt voor onze
+zaak. Hier zullen wij dus onze magazijnen, onze werkplaatsen, onze
+ovens, de hutten onzer werklieden opslaan, en hier"--bij deze woorden
+stampte hij met den voet op den top van den heuvel, die Stone's-Hill
+heet--»hier zal ons projectiel het luchtruim invliegen."
+
+Dienzelfden avond keerden zij naar Tampa-Town terug. De ingenieur
+Murchison reisde met de Tampico naar New-Orleans terug. Hij moest
+een geheel leger werklieden aanwerven en het grootste gedeelte van
+het materiëel aanvoeren. De leden der Gun-club bleven te Tampa-Town,
+teneinde de voorbereidende werkzaamheden aan te vangen met behulp
+van volk uit den omtrek.
+
+
+
+
+
+
+TWAALFDE HOOFDSTUK.
+
+BEGIN VAN HET WERK.
+
+
+Weldra was een groote menigte werklieden, als het ware een
+landverhuizing, ter plaatse van hunne bestemming. In allerijl was een
+spoorweg van Tampa-Town naar Stone's-Hill aangelegd--dat is in Amerika
+een kleinigheid--en reeds den 1sten November kon Barbicane, de ziel
+der geheele onderneming, Tampa-Town verlaten met een onoverzienbare
+bende. Even snel verrees op het terrein eene stad van als uit den grond
+verrezen hutten, waar een levendigheid, eene bedrijvigheid heerschte,
+alsof men zich in een der groote Amerikaansche steden bevond.
+
+Op den 4den November vereenigde Barbicane de opzieners en hoofden om
+zich en opende de eigenlijke werkzaamheden met de volgende toespraak:
+
+»Gij kent allen, mijne vrienden, de reden, voor welke ik u in
+dit woeste gedeelte van Florida heb doen komen. Het geldt hier de
+vervaardiging van een kanon, metende 9 voet inwendige doorsnede, met
+wanden van 6 voet dikte en een steenen bemanteling van 9 1/2 voet. De
+kuil moet derhalve 60 voet wijd en 900 voet diep zijn. Dit groote werk
+moet in acht maanden voltooid wezen; gij hebt dus 2.543.400 kubiek
+voet grond uit te graven in 250 dagen; dat maakt in ronde cijfers
+10.000 kubiek voet daags. Dat zou niets zijn voor 1000 werklieden,
+als men de armen vrij had, maar in een zeer nauwe ruimte zal het
+lastiger zijn. Toch moet het gebeuren; het zal ook gebeuren, en ik
+reken evenzeer op uwen moed als op uwe handigheid."
+
+Des morgens te 8 uur werd de eerste spade gestoken, en van dat
+oogenblik af waren houweel en schop geen oogenblik uit de handen der
+gravers. De werklieden wisselden elkaar viermaal daags af.
+
+Hoe reusachtig overigens het werk was, toch overschreed het de kracht
+der handen niet. Verre vandaar. Hoevele werken zijn niet voltooid,
+die grooter moeielijkheden opleverden en waarbij de natuur-zelve zich
+verzette! En, om niet te spreken van dergelijke ondernemingen, zal
+het genoeg zijn de Jozefs-putten te noemen die bij Kaïro door sultan
+Saladin zijn gegraven, en dat in een tijd, toen de werktuigkunde
+nog niet in staat was den menschelijken arbeid honderdvoudig te
+versterken--een werk, dat zelfs afdaalde tot den waterspiegel van den
+Nijl, op een diepte van 300 voet! En dan die andere put, te Coblentz
+gegraven door markgraaf Johan van Baden, 600 voet diep! Wat was hier te
+doen! Eenvoudig deze diepte te verdriedubbelen, maar op tienmaal meer
+wijdte, waardoor het uitgraven veel gemakkelijker werd. Er was dan ook
+geen opziener en geen werkman, die aan den goeden uitslag twijfelde.
+
+Een belangrijk besluit door den ingenieur Murchison in overleg met
+den voorzitter Barbicane genomen, leidde nog tot bespoediging van het
+werk. Een der artikelen van de overeenkomst hield in, dat de Columbiad
+zou omzet worden met banden van smeedijzer. Men achtte dit gansch
+onnoodig, daar het stuk sterk genoeg zou zijn zonder deze sluitringen,
+zoodat deze bepaling werd weggenomen. Dit bespaarde veel tijd;
+want men kon nu gebruik maken van een nieuw stelsel van uitgraving,
+daarin bestaande, dat het metselwerk van den kuil onmiddellijk met
+het graven voortgaat. Dientengevolge behoefde men de aarde niet
+meer van stutten te voorzien; het muurwerk strekte tot een stevigen
+dam en zakte door zijn eigen zwaarte naar gelang van het uitgraven
+dieper. Doch deze wijze van arbeiden kon eerst dan gevolgd worden,
+wanneer het houweel den vasten grond zou bereikt hebben.
+
+Den 4den November groeven 50 werklieden in het midden der vooraf
+afgepaalde ruimte, op het hoogste gedeelte van Stone's-Hill, een rond
+gat van 60 voet wijdte.
+
+Men vond eerst een laag zwarte teelaarde, 9 duim dik, die
+zeer gemakkelijk door te steken was; daarna 2 voet fijn zand,
+dat zorgvuldig bewaard werd, als bruikbaar bij het maken van den
+binnenvorm. Vervolgens witachtig leem, veel gelijkende naar het mergel
+in Engeland, 4 voet dik.
+
+Na deze aardlagen stootte het houweel op een harde rotslaag, bestaande
+uit versteende schulpen, zeer droog, zeer vast. Zoover 6 1/2 voet,
+gekomen, begon men met het metselwerk.
+
+Op den bodem van den gegraven kuil vervaardigde men een soort van
+schijf van eikenhout, stevig met ijzeren bouten bevestigd; deze
+schijf had in haar midden eene opening, even groot van doorsnede als
+de doorsnede van den buitenwand der Columbiad. Op deze schijf rustten
+de benedenste lagen van het metselwerk, waarbij men door best tras de
+steenen ijzervast aaneenverbond. Toen de werklieden van den omtrek naar
+binnen hadden gemetseld, stonden zij in een put van 21 v. doorsnede.
+
+Na dezen arbeid togen de gravers opnieuw aan het werk, om de rots onder
+de schijf weg te hakken, de schijf zelve onderschragende. Zoodra zij 2
+voet gevorderd waren, werden de stutten achtereenvolgens weggenomen;
+de schijf zakte van lieverlede en tegelijk het metselwerk, op welks
+bovenste laag onmiddellijk weder werd voortgewerkt, zorg dragende
+om luchtgaten open te laten, ten einde bij het gieten de gassen te
+laten ontsnappen.
+
+Deze arbeid eischte bij de werklieden een zeer groote handigheid en
+onafgebroken oplettendheid; meer dan een werd bij het arbeiden onder
+de schijf gevaarlijk, enkelen zelfs doodelijk, gewond door vallende
+rotsblokken; maar de ijver verflauwde geen oogenblik en de arbeid
+ging dag en nacht door; daags onder een hitte, eenige maanden later
+van 40° C, in die kale vlakte; bij nacht bij electriek licht, onder
+het getik der houweelen op den rotsgrond, het donderend geraas der
+vallende stukken, het gonzen der machines, terwijl onophoudelijke rook-
+en dampwolken mensch en dier in den geheelen omtrek schrik aanjoegen.
+
+Onder dat alles ging de arbeid geregeld voort; de stoomkranen haalden
+onophoudelijk het uitgegravene weg; onvoorziene hindernissen kwamen
+weinig voor, wel moeilijkheden, maar die men had voorzien, en men
+was er tegen gewapend.
+
+Na een maand was de kuil zoo diep geworden als voor dien tijd berekend
+was: 120 voet. In December het dubbele, in Januari het driedubbele. In
+Februari hadden de werklieden het te kwaad met een waterader, die dwars
+uit den grond sprong. Men moest sterke pompen en andere werktuigen
+bezigen, ten einde de bron te stoppen, gelijk men een lek aan boord
+van een vaartuig stopt. Eindelijk was men die lastige besproeiing
+meester. Doch nu zakte, tengevolge der losheid van den bodem, de
+schijf ongelijk en week uit, zoodat het muurwerk van 75 voet hoogte
+neerzakte, hetgeen aan onderscheiden werklieden het leven kostte en 3
+weken arbeid eischte eer het ongeval hersteld was. Maar dank zij der
+bekwaamheid van den ingenieur en der kracht der machines--alles kwam
+weder in orde en het werk ging ongehinderd voort, zoodat den 10den
+Juni, 20 dagen vóór het door Barbicane berekende tijdstip, de kuil de
+diepte van 900 voet bereikt had en van een stevigen muurwand voorzien
+was. Op den bodem rustte het metselwerk op een massieven teerling van
+30 voet dikte terwijl het boveneinde met den beganen grond gelijk kwam.
+
+De voorzitter Barbicane en de leden der Gun-club wenschten den
+ingenieur Murchison geluk met de voltooiing van dezen voorbereidenden
+arbeid, die, ja, aan eenige onvoorzichtigen en ongelukkigen het
+leven had gekost; maar dit is met elke groote onderneming van dien
+aard allicht het geval, en den voorzitter Barbicane komt de lof toe,
+tijdens acht maanden lang ongemoeid in het touw geweest te zijn en
+zoo voor het voortgaan van het werk als voor de gezondheid en het
+welzijn der werklieden uitstekende zorg te hebben gedragen.
+
+
+
+
+
+
+DERTIENDE HOOFDSTUK.
+
+HET GIETEN.
+
+
+Acht maanden waren verloopen nadat de eerste spade op Stone's-Hill
+in den grond gestoken was. Er was veel in dien tijd gedaan.
+
+Op 600 yard afstand van den kuil verhieven zich in het rond 1200
+smeltovens, ieder 6 voet breed, op een onderlingen afstand van een
+voet of drie. De kring, door deze ovens gevormd, was omtrent 3600
+meter lang. Al die ovens waren naar hetzelfde model gebouwd en hadden
+een hoogen vierkanten schoorsteen. Maston had er verbazend veel schik
+in; het herinnerde hem de monumenten te Washington; naar zijn oordeel
+was er nooit, zelfs niet in Griekenland, iets zoo schoons geweest.
+
+De lezer herinnert zich zeker, dat de commissie in haar derde zitting
+besloten had, de Columbiad van ijzer te gieten, als zijnde daartoe
+het allergeschiktste metaal.
+
+Maar indien het ijzer slechts éenmaal tot een massa gesmolten is, komen
+de allicht verschillende ijzersoorten niet volkomen goed dooreen en
+wordt het geen zuivere specie; daarom bewerkstelligt men bij voorkeur
+een tweede gieting, opdat de ijzermassa goed doorgemengd zij en alle
+vreemde bestanddeelen verwijderd worden.
+
+Daarom was ook het voor de Columbiad bestemde ijzer, eer het naar
+Tampa-Town werd afgezonden, in de hoogovens der firma Goldspring
+naar eisch in puddelovens met kool en cilicium onder sterke hitte
+behandeld; eerst daarna werd het naar Stone's Hill vervoerd. Maar
+het gold hier bij de 70 millioen kilo, en het zou te duur uitkomen
+die met den spoortrein te verzenden; het ijzer zou daardoor tot den
+dubbelen prijs gestegen zijn. Het scheen dus verkieslijker, het in
+gegoten baren ijzer te New-York in schepen te laden. Daartoe had men
+niet minder noodig dan 68 bodems van 1000 ton--een vloot, die den
+3den Mei de reede van New-York verliet en den 10den voor Tampa-Town
+ankerde. Vandaar werd het ijzer over den Stone's Hill-spoorweg vervoerd
+en was omstreeks half Mei ter plaatse zijner bestemming.
+
+Men begrijpt lichtelijk, dat het van 1200 ovens niet te veel gevergd
+was op denzelfden tijd deze 60.000 ton ijzer te smelten. Elke
+oven kon zeer ruim 50.000 kilo metaal bevatten, men had ze gebouwd
+naar het model van die, welke voor het gieten van het kanon Rodman
+dienden. Zij waren in allen deele geschikt voor het doel en leverden
+de beste waarborgen voor het goed gelukken der gieting.
+
+Daags nadat het metsel- en het graafwerk voltooid waren, liet
+Barbicane aan den binnenvorm beginnen. In het midden van den kuil
+moest een cylinder komen van 900 voet hoogte en 9 voet dikte, juist
+de grootte van de ziel der Columbiad. Deze cylinder was vervaardigd
+uit een mengsel van leemaarde en zand, onder bijvoeging van hooi en
+stroo. De ruimte tusschen dezen vorm en het metselwerk moest worden
+gevuld door het gesmolten ijzer, ter dikte alzoo van 6 voet.
+
+Om dezen cylinder in evenwicht te houden, moest hij vastgezet
+worden met ijzeren ankers, van afstand tot afstand naar het muurwerk
+schietende; deze ankers zouden bij het gieten tusschen de gesmolten
+gietmassa geraken; maar dat hinderde niets.
+
+»Dat gietfeest zal een schoone plechtigheid zijn," sprak Maston tot
+zijn vriend Barbicane.
+
+»Voorzeker," antwoordde deze, »maar geen publiek feest."
+
+»Hoe?" vroeg Maston, »zult gij de hekken in de afpaling niet voor
+iedereen openzetten?"
+
+»Ik zal er wel op passen, Maston; het gieten van de Columbiad is een
+moeilijk, om niet te zeggen gevaarlijk werk; ik wil het liever met de
+deuren dicht doen. Als het projectiel wegvliegt, mag men feestvieren
+zooveel men wil, maar nu niet."
+
+De voorzitter had gelijk; het werk kon onvoorziene gevaren opleveren,
+het verhelpen waarvan een groote toevloed aanschouwers licht hinderen
+zou. Men moest vrij blijven in alle bewegingen. Niemand werd dus binnen
+de omheining toegelaten, met uitzondering van een commissie uit de
+leden der Gun-club, daartoe overgekomen. Zij bestond uit den vroolijken
+Bilsby, Tom Hunter, kolonel Blomsberry, majoor Elphiston, generaal
+Morgan en nog eenige anderen. Maston had zich belast met de taak om
+hen te geleiden en alles te laten zien: magazijnen, werkplaatsen,
+machines, ja al de 1200 ovens, den eenen na den anderen. Juist op
+den middag moest het gieten aanvangen; den vorigen dag was elke oven
+gevuld met 50.000 kilo ijzer aan baren; de noodige zorg voor den
+vrijen luchtstroom was gedragen. Sedert den morgen braakten de 1200
+schoorsteenen hun vlam en rook; de grond trilde van doffe schuddingen.
+
+De hitte werd weldra ondraaglijk binnen den kring der ovens, waarvan
+het trekken een gerommel als van den donder deed hooren, dat gevoegd
+bij het fluiten van vele luchtkokers, die zuurstof naar de geweldige
+vuren joegen, een helsche harmonie vormde.
+
+Zou het gieten hoop op goeden uitslag geven, dan moest het met snelheid
+geschieden. Op het teeken van een kanonschot moest iedere oven zich
+openen en het vloeibaar metaal volkomen in den kuil uitstorten.
+
+Toen alle beschikkingen genomen waren, verbeidden hoofden en werklieden
+het beslissend oogenblik met ongeduld, tevens niet zonder een zekere
+mate van ontroering. Er was niemand meer binnen de omheining en iedere
+onderbaas-gieter was op zijn post bij de gietgaten.
+
+Barbicane en zijn ambtgenooten stonden op een nabij geplaatste
+tribune. Vóór hen stond een geladen kanon, gereed om los te branden
+op een teeken van den ingenieur.
+
+Eenige minuten voor het middaguur begonnen de eerste droppeltjes metaal
+uit te sijpelen; de ontvangbakken raakten langzamerhand gevuld, en toen
+het ijzer volkomen vloeibaar was, hield men het eenige oogenblikken in
+rust, teneinde het verwijderen van vreemde omstandigheden gemakkelijker
+te maken.
+
+Het sloeg twaalf uur. Een kanonschot liet zich hooren, en 1200
+gietmonden gingen tegelijk open, en 1200 slangen van vuur kronkelden
+in gloeiende bochten naar den kuil. Aan den rand gekomen, stortten
+zij zich met een vreeselijk geraas 900 voet in de diepte. Het was
+een ontzettend, maar prachtig schouwspel. De grond beefde, terwijl
+de gloeiende vuurstroomen, onder het hemelwaarts krullen van dikke
+rookwolken, zich in den afgrond stortten met donderend geraas en
+de vochtdeelen uit den kuil in gloeiende dampen zich verhieven. Zij
+rolden en krulden en stegen tot 500 voet hoogte. Men zou uit de verte
+het trotsche schouwspel aanstarende, hebben gemeend, dat plotseling
+een vulkaan uit het midden van Florida was opgerezen; en toch was het
+daar noch vulkaan-uitbarsting, noch hoos, noch onweder, noch strijd der
+elementen, noch een der vreeslijke verschijnselen, zooals de natuur
+kan teweegbrengen. Neen! de mensch alleen heeft ze doen ontstaan,
+die roodachtige dampen, die reusachtige vlammen als van een vulkaan,
+die trillingen van den grond, welke aan een aardbeving deden denken,
+dat ontzettende gedruisch van orkanen en onweders; het was de hand
+des menschen, die een Niagara van gloeiend ijzer deed stroomen in
+een kuil, door dezelfde hand gegraven.
+
+
+
+
+
+
+VEERTIENDE HOOFDSTUK.
+
+DE COLUMBIAD.
+
+
+Of de gieting gelukt was? Men kon het slechts gissen. Doch alles
+deed het beste denken, daar de vorm al het gesmolten metaal had
+opgenomen. Hoe het zij, het zou nog lang onmogelijk blijven er iets
+zekers van te zeggen.
+
+En inderdaad, majoor Rodman moest wel twee weken wachten alvorens zijn
+kanon van 80,000 kilo bekoeld was. En hoe lang zou het dan wel duren
+eer men de Columbiad kon ontblooten? 't Was moeilijk te berekenen.
+
+Het bestuur der Gun-club werd gedurende dien tijd op een harde proef
+gesteld. Maar men kon er niets aan doen. Twee weken na het gieten
+steeg nog een dikke rook opwaarts en de grond brandde onder de voeten,
+tot wel 200 passen van Stone's Hill.
+
+De dagen verliepen tot weken, maar er was geen middel om den geweldigen
+cylinder te bekoelen. Men kon er zelfs onmogelijk bij komen. Wachten
+was al wat er op zat.
+
+»Daar hebben we nu den 10den Augustus," zei Maston op zekeren
+morgen. »Nog een kleine vier maanden, en het is December. De
+binnenvorm moet nog worden weggenomen, de ziel klaar gemaakt, het stuk
+geladen.... Wij komen niet klaar! Men kan er nog niet eens bij! Zal
+dat ding dan nimmer bekoelen? Dat zou toch wat te zeggen zijn."
+
+'t Gelukte niet den ongeduldigen secretaris tot bedaren
+te krijgen. Barbicane zei niets, maar dit zwijgen toonde, dat hij
+inwendig het land had. Hij was in de macht van iemand tegen wien hij
+niets vermocht--den tijd; het valt hard zich machteloos te voelen.
+
+Toch duidde de dagelijksche waarneming een zekere verandering in den
+aard van den grond aan. Omstreeks half Augustus begonnen de dampen
+aanmerkelijk te verminderen. Eenige dagen later was het slechts de
+onbeduidende adem van het monster in zijn steenen kist. Langzamerhand
+bedaarden de aardschuddingen; de hitte werd minder; de stoutmoedigsten
+durfden naderbij komen....
+
+»Eindelijk!" kon de voorzitter uitroepen.
+
+Denzelfden dag werd het werk hervat. Men ging onmiddellijk over tot
+het uitnemen van den binnenvorm, teneinde de ziel van het stuk te
+ledigen; allerlei werktuigen werden ter hand genomen om het kanon uit
+te boren. Gemakkelijk ging dat niet, want leem en zand waren door de
+hitte zeer hard geworden, maar de machines deden haar plicht en de
+heete massa werd met zooveel zorg weggebracht, dat den 3den September
+van den geheelen vorm niets meer te zien of te vinden was.
+
+Daarop begon dadelijk het afdraaien en eenige weken later was de
+binnenwand der reusachtige buis volmaakt rond, terwijl de ziel van
+het stuk zoo glad was als een spiegel.
+
+Den 22sten September, nog geen jaar na het voorstel van Barbicane,
+stond het kanon tot laden gereed. Men behoefde naar niets meer te
+wachten dan naar de maan, maar men wist dat deze er wel op haar tijd
+zou zijn.
+
+Den 6den October schreef diensvolgens Barbicane in zijn boeken 2000
+dollar ten laste van kapitein Nicholl, die er--zoo meent men--een
+ziekte van haalde. Doch hem restten nog drie weddenschappen, van 3,
+4, en 5000 dollar, en hoewel hij de eerste twee, samen ten bedrage
+van 3000 dollar kwijt was, stond zijn kans nog niet zoo kwaad. Toch
+werd hij wel wat bang.
+
+De blijdschap van Maston kende geen grenzen en 't scheelde niet veel
+of hij was in de Columbiad gevallen, toen hij een blik in den mond
+wilde werpen. Zonder den rechterarm van Blomsberry, dien de waardige
+kolonel gelukkig nog behouden had, zou de secretaris der Gun-club
+zijn dood in de diepte van het stuk gevonden hebben.
+
+Na 23 September werd het terrein voor het publiek geopend en de
+toevloed van nieuwsgierigen was verbazend. Reisgelegenheden bij
+menigte werden in dienst gesteld en zoovelen stroomden van alle zijden
+naar Tampa-Town, dat de stad aanmerkelijk moest worden uitgelegd,
+straten bebouwd, kerken gesticht, scholen gevestigd--want geheele
+scharen waren voornemens in Florida te blijven totdat het groote werk
+geheel zou zijn afgeloopen. De nieuwstad van Tampa-Town kreeg den naam
+Moon-city, Maanwijk. Nu bleek het, dat Texas niet ten onrechte gekampt
+had om de eer, dat het kanon er zou worden gegoten en afgevuurd. Dat
+de spoorweg tusschen Tampa-Town en Stone's Hill onophoudelijk bereden
+werd, spreekt van zelf.
+
+Met dat al werd de nieuwsgierigheid der toegestroomde scharen,
+slechts ten deele bevredigd. Velen hadden gehoopt op het gieten,
+maar zij kregen niets dan rookwolken te zien. Dat was een groote
+teleurstelling; maar Barbicane had niemand bij dat werk willen
+toelaten. Dit gaf misnoegen, ontevredenheid, gepruttel: men schold op
+den voorzitter; men beschuldigde hem van aanmatiging: zijn handelwijze
+heette »weinig Amerikaansch." Er ontstond bijna oproer rondom de
+afsluiting van Stone's Hill. Barbicane was, gelijk men reeds weet,
+onwrikbaar op dit punt.
+
+Maar toen de Columbiad geheel gereed was, kon het publiek niet
+langer geweerd worden; het zou niet hebben aangegaan de hekken
+dicht te houden, onvoorzichtig zelfs het algemeen verlangen teleur
+te stellen. Barbicane opende dus de afsluiting voor ieder die er
+in wilde--toch besloot zijn practische geest, geld te slaan uit de
+algemeene nieuwsgierigheid.
+
+De Columbiad te zien was wel iets, maar de Amerikanen beschouwden
+het als toppunt van genot, in de diepte van den reusachtigen koker
+aftedalen. Geen nieuwsgierige of hij wilde zich vermeien aan dien
+tocht. Daarom waren toestellen boven den tromp geplaatst met een
+stoomkraan, ten einde die lieden te bevredigen, Het was een ware
+woede. Vrouwen, kinderen, grijsaards, alles achtte het plicht,
+tot de ingewanden van die geheimzinnige buis door te dringen. De
+prijs was 5 dollar per persoon, en ofschoon dit een hooge prijs was,
+leverde het in twee maanden aan de Gun-club niet minder dan 500,000
+dollar op. 't Is overtollig te zeggen, dat de leden der Gun-club
+de eersten waren; dat was ook billijk. Deze plechtigheid had den
+25sten September plaats. Een staatsie-bak daalde af met Barbicane,
+Maston, majoor Elphiston, generaal Morgan, kolonel Blomsberry, den
+ingenieur Murchison en andere voorname leden der vermaarde club,
+tien in 't geheel. Op den bodem was het nog zeer warm. Men had het
+nog te benauwd. Maar welk een dag! Welk een verrukking! Een tafel
+voor tien personen was aangericht op den steenen voet die de Columbiad
+droeg; zij was _à giorno_ verlicht door een electrieke vlam. Keur van
+gerechten, als uit den hemel nederdalende, verschenen achtervolgens
+voor de gasten, terwijl de beste Fransche wijnen stroomden bij dit
+feestmaal, 900 voet beneden den grond.
+
+Aan den feestdisch heerschte ongemeene vroolijkheid; er was een
+kruisvuur van toosten, men dronk op den aardbol, op zijn wachter, op
+de Gun-club, op de maan, op Selene, op Diana, op de nachtvorstin, op
+de blanke, op de kuische--op al wat de maan maar was en heette. Al die
+juichtonen, al die »Leve's!" werden door de metalen wanden opwaarts
+gedragen, en de menigte, rondom Stone's Hill geschaard, paarde haar
+kreten aan die der tien gasten.
+
+Maston was zichzelven niet meester; hij schreeuwde meer dan hij
+gesticuleerde, en wat hij meer deed, eten of drinken, is een punt
+dat moeilijk was uit te maken. In allen gevalle--hij zou zijn plaats
+voor geen keizerrijk hebben afgestaan, »neen, al was het kanon op
+dit oogenblik afgevuurd en had het hem aan stukken en brokken naar
+de hemelruimte geslingerd."
+
+
+
+
+
+
+VIJFTIENDE HOOFDSTUK.
+
+EEN TELEGRAM.
+
+
+Het groote werk der Gun-club had, om zoo te zeggen, zijn beslag, en
+toch moesten nog twee maanden verloopen eer het projectiel naar de
+maan zou vliegen. Twee maanden--'t waren twee jaren voor het algemeen
+ongeduld? Tot dusver had men de kleinste bijzonderheden dagelijks
+medegedeeld in de dagbladen; men verslond ze met begeerlijke blikken,
+maar 't stond te vreezen, dat daaraan een einde zou komen, en ieder
+duchtte, dat het oogenblik nabij was, waarin niets meer over de zaak
+te schrijven zou vallen.
+
+Maar dat was niets; er kwam iets nieuws, en wel wat allerminst
+te verwachten was, zoo buitengewoon, zoo ongeloofelijk, zoo
+onwaarschijnlijk als het maar kon; iets dat de gansche wereld in
+spanning bracht.
+
+Den 30sten September, te 3 uur 47 min., ontving de voorzitter der
+Gun-club een langs de Trans-Atlantische lijn overgeseind telegram.
+
+Barbicane verscheurde den omslag las den inhoud, en hoeveel
+zelfbeheersching hij ook bezat, toch verbleekten zijn lippen en werden
+zijne oogen vochtig bij het lezen der volgende woorden:
+
+
+_Frankrijk Parijs_.
+30 September 'sm, 4 u.
+
+Barbicane, Tampa, Florida. Vereenigde Staten.
+
+
+Neem voor projectiel cylinder met kegelpunt. Ik ga mee. Kom met
+stoomschip Atlanta.
+
+
+Michel Ardan.
+
+
+Juist twintig woorden.
+
+
+
+
+
+
+ZESTIENDE HOOFDSTUK.
+
+MICHEL ARDAN.
+
+
+Indien dit bericht eenvoudig in een brief met de post ware aangekomen,
+zou er niets van zijn uitgelekt. Maar nu was het door de handen
+gegaan van Fransche, Iersche, Newfoundlandsche, Amerikaansche
+telegraafbeambten. Barbicane kon dus een tijding, die als een
+bliksemstraal uitschoot, onmogelijk verborgen houden. De voorzitter
+zou dit wel hebben gewenscht, want wat beduidde het? Het telegram
+kwam van een Franschman--misschien mystificatie? Had het schijn van
+waarheid, dat iemand op de wereld zoo roekeloos zou zijn om zelfs
+het denkbeeld van zulk eene reis in het hoofd te krijgen? En gesteld
+dat zoo iemand bestond, moest men hem dan niet eer in een gekkenhuis
+sluiten dan in een projectiel?
+
+»'t Kan niet!--Ongeloofbaar!--Spotternij!--Ongerijmd!--Belachelijk!" Al
+die uitroepingen en nog vele anderen moesten dienen om den indruk
+te kennen te geven, dien dit telegram maakte, zoodra het, eenmaal
+door de gedienstigheid van verbaasde telegrafisten »in vertrouwen"
+verhaald, zich als loopend vuurtje, inderdaad, »als een bliksemstraal"
+verspreid had.
+
+Maston alleen zei: »Een diepe gedachte!"
+
+»Zoo diep," merkte de majoor aan, »dat men er zelfs niet aan denken
+kan haar voor den dag te halen."
+
+»En waarom niet?" vroeg de secretaris der Gun-club levendig en
+strijdvaardig. Maar hij vond geen partij.
+
+De naam van Michel Ardan lag vooral te Tampa-Town op aller lippen. Men
+vroeg elkander: »Wie is die man? Bestaat hij?"
+
+Toen Barbicane het denkbeeld opperde om een projectiel naar de maan te
+zenden, vond ieder die onderneming natuurlijk, uitvoerbaar, een zuivere
+zaak van artillerie. Maar dat een redelijk wezen in dat projectiel
+plaats wilde nemen en die onwaarschijnlijke reis beproeven,--dat
+was een dwaze inval, juist wat de Franschen zoo gaarne aangaande de
+Amerikanen zeggen: »een humbug."
+
+Hoe meer men er over dacht en praatte, des te meer kwam men er toe den
+geheelen Ardan en het geheele bericht uit te lachen. Doch daar waren
+er ook, die de zaak anders inzagen. Noemde men het een dwaasheid--hoe
+menigmaal was het niet gebeurd, dat heden waarheid bleek wat gisteren
+dolheid heette! Waarom zou die reis te avond of morgen niet eens
+kunnen gedaan worden?
+
+Een andere vraag: Bestond die Michel Ardan inderdaad? Gewis, en
+zelfs was zijn naam in Amerika niet gansch onbekend. Michel Ardan,
+zoo heette een Europeaan, befaamd wegens zijn krasse ondernemingen. En
+dan nog: een telegram, de naam van het schip.... neen! dat alles kon
+geen verzinsel zijn.
+
+Maar men wilde meer dan gissing en redeneering--men wilde zekerheid
+hebben. Dus, naar de woning van Barbicane; den voorzitter der
+onderneming!
+
+Deze had zich over het telegram volstrekt niet uitgelaten. Hij wilde
+afwachten. Maar nu was er een oploop onder zijn ramen. Niet waar? Op
+hem rustten al de plichten van een hooggeplaatst persoon, en dus ook
+die om zich den volke te vertoonen.
+
+Hij vertoonde zich. Een uit de menigte vroeg met ronde woorden:
+»Is de zich noemende Michel Ardan op reis naar Amerika, of niet?"
+
+»Mijne heeren," antwoordde Barbicane, »ik weet er niet meer van
+dan gij."
+
+»Gij moet het weten," klonk het ongeduldig.
+
+»De tijd zal het leeren," sprak de voorzitter koeltjes.
+
+»De tijd heeft het recht niet om een geheel land in het onzekere te
+houden," antwoordde de spreker uit den hoop. »Hebt gij het plan van
+het projectiel veranderd naar het telegram?"
+
+»Nog niet, mijne heeren; maar ge hebt gelijk, men moet weten waaraan
+zich te houden; de telegraaf, die deze geheele opschudding verwekt
+heeft, zal ons wel verder helpen."
+
+»Naar het telegraafkantoor!" riep de menigte.
+
+Barbicane ging derwaarts vooruit en eenige minuten later was een
+telegram afgezonden aan den deken der makelaars te Liverpool, met
+verzoek om antwoord op deze vragen: »Is er een schip Atlanta? Wanneer
+heeft het Europa verlaten? Heeft het een Franschman Michel Ardan
+aan boord?"
+
+Twee uren later ontving Barbicane een antwoord, dat niet den minsten
+twijfel overliet:
+
+»Stoomschip Atlanta van Liverpool vertrokken 2 October naar
+Tampa-Town. Persoon met den naam Michel Ardan aan boord als passagier."
+
+De oogen van den voorzitter schitterden. Men hoorde hem mompelen:
+»Toch waar! En over veertien dagen is hij hier. Maar 't is een gek,
+een waanzinnige. Ik zal nimmer toestaan...."
+
+En toch schreef hij dienzelfden avond aan het huis Breadwill en
+Comp. om met het projectiel alles te staken tot nader order.
+
+Den 20sten October, 's morgens te 9 uur, zag men op de lichttorens
+van het Bahama-kanaal een dikken rook aan den horizon. Twee uren
+later wisselde een stoomjacht herkenningsteekenen en werd de naam
+der Atlanta naar Tampa-Town geseind. Te 4 uur was het stoomschip
+voor Espirito-Santo; te 5 liep het langs de reede van Hillisboro met
+vollen stoom; te 6 ankerde het voor Tampa-Town. Nauwelijks had het
+anker gevat of een sloep lag aan de Atlanta; Barbicane sprong aan
+boord en riep overluid: »Michel Ardan!"
+
+»Present!" antwoordde iemand die aan de verschansing stond.
+
+Met gekruiste armen, vragend oog en gesloten mond, keek Barbicane
+den passagier aan.
+
+Het was een man van 42 jaar, lang, maar een weinig voorovergebogen,
+zooals de kariatiden die balken op het hoofd dragen. Zijn hoofd,
+bedekt met zwaar, borstelig haar, teekende vastheid van geest. Zijn
+gelaat was breed; onder den haviksneus prijkte een knevel, die wel iets
+had van dien eener kat; de mond was fijnbesneden. Voorts teekende zijn
+geheele persoonlijkheid kracht en vastheid, »eer gesmeed dan gegoten,"
+om een zijner technische uitdrukkingen over te nemen.
+
+Wat Lavater in dat gelaat zou hebben gelezen, moeten wij in het
+midden laten. Een gewoon mensch zag Michel Ardan in den eersten opslag
+aan voor iemand die durfde, maar ook welwillend was. Wat hem vooral
+kenmerkte was iets onrustigs, iets beweeglijks, zoodat hij ook aan
+boord van de Atlanta nu hier stond, dan daar zat en nooit op zijn
+plaats bleef. In éen woord, Michel Ardan was een dier zonderlingen,
+zooals de Schepper ze wel eens uit grilligheid voortbrengt, maar
+waarvan hij den gietvorm terstond verbrijzelt.
+
+Inderdaad, de inwendige persoonlijkheid van Michel Ardan leverde
+een ruim veld aan den menschenkenner. Die opmerkelijke man had
+een voortdurende neiging tot het overdrevene, lang voordat hij,
+om taalkundig te spreken, den overtreffende trap had bereikt; ieder
+voorwerp teekende zich op het netvlies van zijn oog in bepaalde vormen
+af. Vandaar een stapel reusachtige denkbeelden; hij zag alles in het
+groot, derhalve de moeilijkheden en de menschen.
+
+Overigens was hij een echte waterrot. Van aanleg een man der kunst,
+naar den geest iemand, die het niet met groote woorden afdeed, maar
+spijkers met koppen sloeg. In een twistgesprek liet hij zich noch aan
+logica, noch aan kunst van sluitredenen gelegen liggen; hij zou die
+nooit uitgevonden hebben, en toch was de slag steeds aan hem. Het was
+zijn lust, iedereen te overbluffen en met een sabelhouw zijn partij
+armen en beenen stuk te slaan.
+
+Tot zijn liefhebberij behoorde ook dat hij zich een »heerlijke
+weetniet" noemde, evenals Shakespeare. Voor al wat »wetenschap"
+heet koesterde hij diepe verachting; »die lui", zeide hij, »doen
+niets dan punten aanteekenen, terwijl wij zitten te spelen." In
+'t kort, hij was een Zigeuner uit het land van bergen en wonderen;
+avontuurlijk, maar geen avonturier; een koorddanser wien de meest
+halsbrekende toeren de liefste waren; een Phaëton die de kar der zon
+mende, een Icarus met waarlooze vleugels. Met opgeheven hoofd stortte
+hij zich in de dolste ondernemigen; hij schroomde niet zijn schepen
+achter zich te verbranden, en welke bokkesprongen hij ook maakte,
+altijd kwam hij, als de beste kat, op de pooten terecht.
+
+»Onmogelijk," was voor hem een onzinnig woord. Zonder aarzelen zette
+hij den kop tegen een muur. »Die waagt wint," was zijn lijfspreuk.
+
+Om geld bekommerde Michel Ardan zich volstrekt niet; op dat punt
+was hij een Danaïden-vat. Op belang zag hij nimmer; beschaving was
+beneden hem. Hij zou in staat geweest zijn zich zelven voor slaaf te
+verkoopen en het geld te besteden tot losprijs van een neger.
+
+In Frankrijk, ja door geheel Europa was Michel Ardan bekend als
+de bonte hond. En kon het ook anders, waar hij de honderdtongige
+faam zoo in zijn dienst had? Hij leefde immers in een glazen huis
+en maakte immers het geheele menschdom tot zijn vertrouwde? Maar
+hij bezat ook een rijke verzameling vijanden, en daaronder nog al
+eenigen die hij had gewond, geranseld, zonder genade doodgeslagen,
+terwijl hij zonder blikken of blozen zich met zijn ellebogen ruim
+baan maakte door de menigte.
+
+Toch was hij gansch niet onbemind, en als hij bij een zijner _salti
+mortali_ den nek scheen te moeten breken, keek iedereen zijn bewegingen
+met angst na. Men wist immers wat waaghals hij was! Als iemand hem
+wilde tegenhouden en hem een ongeluk voorspelde, luidde zijn gewoon
+antwoord: »men wordt slechts door zijn eigen vlooien"--eigenlijk
+noemde hij een ander diertje--»gebeten."
+
+Zulk een man was de passagier op de Atlanta, altijd opgewonden,
+altijd opborrelend als het water in een ketel boven 't vuur, altijd in
+spanning, niet over 't geen hij in Amerika kwam doen--daar dacht hij
+niet eens aan--maar tengevolge van zijn koortsachtig gestel. Indien er
+ooit twee menschen van tegenovergestelde natuur bijeen zijn geweest,
+dan waren het de Franschman Michel Ardan en de Yankee Barbicane; en
+toch kwamen zij daarin overeen, dat beiden ondernemend, volhardend,
+stoutmoedig waren, elk op zijne wijs.
+
+De voorzitter van de Gun-club kon zich niet lang verdiepen in het
+beschouwen van den man die hem naar den achtergrond kwam schuiven;
+want de menigte hief een levendig gejuich aan. Deze kreten van
+hoezee! en leve! werden zelfs zoo uitgelaten en de geestdrift uitte
+zich zoo op den man af, dat Michel Ardan, na een duizendtal handen te
+hebben gedrukt, op 't gevaar af van zijn tien vingers te verspelen,
+genoodzaakt was de wijk te nemen naar zijn hut.
+
+Barbicane volgde hem zonder een woord te spreken.
+
+»Gij zijt Barbicane?" vroeg hem Michel Ardan, zoodra zij alleen waren,
+en op een toon alsof hij hem twintig jaar gekend had.
+
+»Ja," antwoordde de voorzitter der Gun-club.
+
+»Welnu, goeden dag, Barbicane. Hoe maak je 't? Goed? Zooveel te beter!"
+
+»Gij zijt dus," sprak Barbicane zonder eenige andere inleiding,
+»besloten om te gaan?"
+
+»Bepaald."
+
+»Houdt niets u terug?"
+
+»Niets. Hebt gij het projectiel laten maken volgens mijn telegram?"
+
+»Ik wachtte op uw komst. Maar," vroeg Barbicane andermaal, nu met
+aandrang, »hebt gij u wel bedacht?"
+
+»Bedacht! Heb ik tijd tot bedenken? Ik vind gelegenheid om een reisje
+naar de maan te doen, ik maak daar gebruik van--dat is alles. Ik vind
+niet dat daarover zooveel te bedenken valt."
+
+Met verbazing staarde Barbicane den man aan, die over zijn reisplan
+zoo losjes sprak als over een watertochtje op de rivier.
+
+»Maar gij zult toch wel een reisplan hebben en middelen ter
+uitvoering?"
+
+»Opperbest, mijn waarde Barbicane. Maar mag ik zoo vrij zijn u iets
+te doen opmerken. Ik verlang al mijn geschiedenis op een goeden dag
+aan heel de wereld te vertellen. Om nu herhalingen te voorkomen,
+moest gij intusschen uw vrienden, ook uw medeleden, de geheele stad,
+geheel Florida, geheel Amerika als gij wilt, bijeenroepen, en morgen
+zal ik bereid zijn mijn middelen te ontvouwen en te antwoorden op
+tegenwerpingen, welke ook."
+
+»Wees bedaard, ik zal ze gerust afwachten. Vindt ge dat goed?"
+
+»Mij wel," antwoordde Michel Ardan.
+
+Daarop verliet de voorzitter de hut en deelde aan de volksmenigte
+het voorstel van den Franschman mede. Zijn woorden vonden levendige
+toejuiching.
+
+Zoo werd ineens alle moeilijkheid afgesneden. Den volgenden dag kon
+iedereen op zijn gemak den Europeeschen held beschouwen. Toch wilden
+eenigen van de grootste heethoofden de Atlanta niet verlaten: zij
+bleven den nacht over aan boord. Maston had zijn haak zoo vast in
+den rand van den koekoek geslagen, dat bijna een kaapstander noodig
+was om er hem uit te trekken.
+
+»'t Is een held! een held!" schreeuwde hij uit al zijn macht, »en
+wij zijn slechts oude wijven bij dien Europeaan!"
+
+Nadat de voorzitter de bezoekers had verzocht zich te verwijderen,
+keerde hij naar de hut van den passagier terug en bleef er totdat het
+aan boord kwartier voor twaalf had geslagen. Toen scheidden de beide
+groote mannen met een handdruk en Barbicane zocht zijn legerstede op.
+
+
+
+
+
+Zeventiende hoofdstuk.
+
+Een volksvergadering.
+
+
+Den volgenden morgen verscheen de dagvorstin later dan aan het ongeduld
+van het publiek lief was. Men vond haar lui voor een zon die zulk
+een feest moest beschijnen. Barbicane, beducht voor vragen die aan
+Michel Ardan onaangenaam konden zijn, had het getal toehoorders tot
+een klein getal begunstigden willen beperken, b.v. zijn medeleden. Maar
+men kon even goed de Niagara afdammen. Hij moest dus dat plan opgeven
+en zijn nieuwen vriend aan de openbaarheid prijs geven. De nieuwe zaal
+der beurs te Tampa-Town werd, hoe ruim ook, ontoereikend geoordeeld,
+want het liet zich aanzien, dat het een ontelbare menigte zijn zou.
+
+Men koos dus een vlakte buiten de stad, alwaar tegen de zon, met
+behulp van de schepen in de havens en op de reede, zeilen werden
+uitgespannen bij wijze van een reusachtige tent, onder welke 300,000
+personen plaats vonden. Een derde deel kon zien en hooren, een derde
+weinig zien en niets hooren; een derde zag niets en hoorde niets. En
+toch was dit laatste derde niet het achterlijkst in toejuichingen.
+
+Te 2 uur verscheen Michel Ardan, vergezeld van de voornaamste leden
+der Gun-club. Hij ging gearmd tusschen Barbicane en Maston. Hij klom op
+een verhevenheid, en zoodra de oorverdoovende toejuichingen eenigszins
+tot bedaren waren gekomen, wenkte hij met de hand, verzocht stilte
+en begon in vloeiend Engelsch aldus:
+
+»Mijne heeren! Hoe warm het ook is, moet ik toch eenige oogenblikken
+vragen om u de noodige inlichtingen te geven aangaande de plannen,
+die gij wel met uwe aandacht wilt verwaardigen. Ik ben noch geleerde
+noch redenaar, en ik zou er ook niet aan gedacht hebben in het
+openbaar te spreken, maar mijn vriend Barbicane heeft er mij toe
+uitgenoodigd. Luistert dus met uwe 600,000 ooren en verschoont het
+gebrekkige mijner voordracht."
+
+Uitbundige toejuichingen!
+
+»Mijne heeren! Ieder mag zijn goed- of afkeuring te kennen geven. Dat
+is dus afgesproken."
+
+»Vergeet echter niet, dat gij te doen hebt met een weetniet,
+wiens onwetendheid zoo ver gaat, dat hij zelfs onbekend is met
+de moeilijkheden. Hij is dus van oordeel, dat het zeer eenvoudig
+en gemakkelijk is, plaats te nemen in een projectiel om naar de
+maan te reizen. Die reis moet vroeg of laat gedaan worden, en dat
+volgens de wet van vooruitgang. De mensch is begonnen op handen en
+voeten te loopen, daarna op twee beenen, toen met een kar te rijden,
+vervolgens met een koets, daarop met een diligence en eindelijk met
+een spoortrein. Welnu, het projectiel is het rijtuig der toekomst,
+en om de waarheid te zeggen, de planeten zijn niets dan projectielen,
+eenvoudige kogels, geschoten, door de hand des Scheppers. Maar om
+weder van ons vervoermiddel te spreken. Sommigen uwer hebben kunnen
+gelooven, dat de voorgenomen snelheid overdreven is. Dat is niet zoo:
+al de sterren overtreffen het in dit opzicht: de aarde zelve wentelt
+zich driemaal sneller om de zon. Ziehier eenige voorbeelden. Ik
+zal mij met uw verlof in geographische mijlen uitdrukken, want uw
+Amerikaansche maten zijn mij niet zoo bekend, en ik zou niet gaarne
+met mijn berekening in de war komen.
+
+»Dat die mijlen tusschen de vijf kwartier en anderhalf uur gaans lang
+zijn, weet gij. Nu, van die mijlen legt Mercurius in zijn baan om de
+zon ieder uur ruim 24,000 af, dat is zooveel als een voetganger, dag
+en nacht onafgebroken doorstappende, in 3 jaren en omtrent 8 maanden
+zou afleggen. Dat doet Mercurius in één enkel uur. En is het dan
+om er zooveel beweging over te maken, en is het niet blijkbaar, dat
+dit alles na eenige jaren door nog grooter snelheden overtroffen zal
+worden, waarschijnlijk met behulp van het licht en de electriciteit?"
+
+Niemand sprak het tegen.
+
+»De tijd zal komen," ging de spreker voort, »dat men reizen doet naar
+de maan, naar de planeten, naar de sterren, zooals men tegenwoordig van
+Liverpool naar New-York reist, gemakkelijk, snel en veilig. De tijd
+zal komen, dat de oceaan der ruimte even druk doorreisd wordt als de
+oceaan der Aarde, onze planeet. Afstand is slechts een betrekkelijk
+woord. Eenmaal wordt de afstand nul."
+
+De vergadering was gunstig ten aanzien van den Franschen held gestemd,
+maar deze leer scheen haar wat kras. Dat scheen Michel Ardan te
+begrijpen.
+
+»Gij schijnt niet overtuigd. Welnu, laat ons zien. Weet gij hoeveel
+tijd een sneltrein noodig zou hebben om de maan te bereiken?"
+
+»Driehonderd dagen, meer niet. Het is een afstand van nog geen
+52,000 mijlen, maar wat maakt dat uit? Nog geen tienmaal de tocht om
+de aarde, en hoeveel reizigers en zeelieden hebben dien afstand al
+niet afgelegd! Bedenkt dus, dat ik slechts 97 uren onderweg ben. Gij
+meent misschien, dat de Maan ver van de Aarde is en dat men zich wel
+tweemaal mag bedenken eer men de reis waagt? Maar wat zoudt gij dan
+wel zeggen van een reis naar Neptunus, die 600 millioen mijlen van de
+zon af is? Verbeeldt u een spoorweg van hier naar die planeet, en dat
+een plaatskaartje 1 Amerikaansche cent per kilometer kost,--uiterst
+goedkoop!--dan zou nog een kapitaaltje van 45,000 millioen dollar
+noodig zijn om de reis te betalen."
+
+Deze manier van betoogen viel zeer in den smaak. Dat scheen Michel
+Ardan te bemerken; hij werd er te welbespraakter door.
+
+»En wat is nog die afstand naar Neptunus bij dien der vaste
+sterren! Wij kunnen dien niet meer bij mijlen uitdrukken, maar
+ik zal u iets anders zeggen. Het licht legt in iedere seconde een
+afstand van ruim 41,000 mijlen of omtrent 55,000 uren gaans af. Het
+licht der zon komt dus in ruim 8 minuten tot ons. Welnu! datzelfde
+licht zou, om van ons tot de allernaaste vaste ster, de grootste
+in het sterrenbeeld Centaurus te komen, meer dan 3 jaren noodig
+hebben, Sirius 14, de Poolster 43 jaren. En deze zijn voor ons de
+naaste vaste sterren. Daar zijn er, van welke men met zekerheid
+weet, dat zij niet minder dan driehonderdmaal verder kunnen zijn,
+misschien duizendmaal. Daar kan men dus eerst van afstanden beginnen
+te spreken. Weet gij wat ik denk van de wereld, die begint op de zon
+en eindigt op Neptunus? Doodeenvoudig. Het zonnestelsel is een vast
+lichaam, een vaste zelfstandigheid, de planeten zijn enkel gescheiden
+door ruimtetjes, zooals de stofdeeltjes van het zwaarste metaal,
+zilver, ijzer of platina. Daarom heb ik recht te zeggen en herhaal
+het met de innigste overtuiging »afstand is een hol woord, afstand
+is een onding!"
+
+»Bravo! Hoezee!" klonk het uit 300.000 monden.
+
+»Afstand is een onding!" schreeuwde Maston boven allen uit.
+
+»Mijn vrienden!" ging Michel Ardan voort, »ik houd dit vraagstuk
+voor afgedaan. Als ik u allen niet overtuigd heb, ligt het aan de
+beschroomdheid mijner voordracht en de zwakheid van mijn betoog,
+niet aan het twijfelachtige der zaak. Hoe het zij, ik herhaal het: de
+afstand tusschen de Maan en de Aarde is in wezenlijkheid onbeduidend
+en niet waard dat een denkende geest er zich om bekommert. Ik geloof
+dus niet te veel te zeggen, als ik beweer, dat men mettertijd
+projectiel-treinen hebben zal voor een gemakkelijke reis naar de
+Maan. Daarop zijn geen botsingen, geen stooten, geen derailleering
+te vreezen, en men zal het doel bereiken, zonder vermoeienis, met
+snelheid, in een rechte lijn. Geen 20 jaren duurt het, of de helft
+der aardbewoners heeft een bezoek aan de maanbewoners gebracht?"
+
+»Hoezee! Leve Michel Ardan!" riepen allen, ook de minst overtuigden.
+
+»Leve Barbicane!" antwoordde de redenaar bescheiden.
+
+Deze uitroep werd met levendige toejuichingen begroet.
+
+Barbicane, zeer voldaan over den gang der vergadering, vreesde toch nog
+steeds, dat zoodra de theoretische beschouwingen van Michel Ardan in
+practische antwoorden zouden moeten overgaan, de vragers het wel eens
+lastig konden maken. Ten einde dit te voorkomen, vroeg hij zijn nieuwen
+vriend, of hij dacht, dat de Maan en de planeten bewoonbaar zijn.
+
+»Een moeilijke vraag," heette het; »mijn waarde voorzitter, bedrieg ik
+mij echter niet, dan zijn mannen als Plutarchus, Swedenborg, Bernardin
+de St. Pierre, benevens vele anderen, van oordeel, dat uw vraag met
+ja moet beantwoord worden. Op het standpunt van natuurwetenschap zou
+ik mij aan hunne zijde scharen.
+
+»Ik zou zeggen, dat hier op de aarde niets nutteloos bestaat en daarom
+denken, dat die andere werelden ook bewoonbaar zijn, of geweest zijn,
+of zullen zijn."
+
+»Uitmuntend!" hoorde men door de naastbijstaanden uitroepen, terwijl
+Barbicane er bij voegde: »Goed geredeneerd. Ik verander dus mijn vraag;
+niet of de maan en de planeten bewoonbaar, maar of zij bewoond zijn."
+
+»Ik voor mij ben daar zeker van," antwoordde Michel Ardan.
+
+»Er is toch ook," merkte een ander aan, »nog al wat tegen te zeggen. Op
+vele der hemellichamen moeten het dan gansch andere wezens zijn. Om
+nu alleen van de planeten te spreken, op Neptunus, ja op Saturnus
+moet reeds alles stijf bevriezen."
+
+»Het doet mij leed," antwoordde Michel Ardan, »mijn geëerden
+bestrijder niet persoonlijk te kennen, maar ik zal toch trachten
+hem te antwoorden. Zijn bedenking heeft waarde, maar ik geloof
+haar evenzeer te kunnen wederleggen als andere bewijsgronden tegen
+de bewoonbaarheid der hemellichamen. Indien ik natuurkundige was,
+zou ik zeggen, dat zoo er minder warmstestof in werking is op de
+planeten nabij de zon, en meer op die welke ver van de zon zijn, dit
+eenvoudig verschijnsel voldoende is om het evenwicht te herstellen en
+de temperatuur op die planeten ook voor ons geschikt te maken. Indien
+ik dierkundige was, zou ik met vele beroemde geleerden zeggen,
+dat de natuur ons op deze Aarde voorbeelden oplevert van dieren,
+ook levende onder omstandigheden die men er ver van geschikt toe
+zou achten; dat visschen ademen in een middelstof, voor de andere
+dieren doodelijk; dat de amphibiën in het water en op het land beide
+leven op een oogenschijnlijk onverklaarbare wijze; dat sommige
+zeedieren er op een verbazende diepte rondkruipen, gedrukt door
+een zwaarte van water, die ons verpletteren zou, een drukking van
+50 of 60 dampkringen; dat sommige waterdiertjes, ongevoelig voor
+hitte of koude, evenzeer worden aangetroffen in kokende bronnen
+als in het ijs der poolzeeën. In één woord, dat men aan de natuur
+een verscheidenheid in haar middelen moet toekennen, welke dikwijls
+onbegrijpelijk is, maar niettemin bestaat. Indien ik scheikundige
+was, zou ik aanvoeren, dat de meteoorsteenen, klaarblijkelijk buiten
+onzen aardbol gevormd, bij het scheikundig onderzoek koolstof hebben
+opgeleverd, een zelfstandigheid, die een organischen oorsprong
+bewijst, en dat zij dus, volgens de onderzoekingen van Reichenbach,
+mede tot het dierenrijk moeten gebracht worden. En eindelijk, indien
+ik godgeleerde was, zou ik zeggen, dat volgens den apostel Paulus
+de goddelijke openbaring zich niet bepaalt tot het menschdom, maar
+ook tot al de hemelsche werelden. Maar ik ben noch godgeleerde, noch
+scheikundige, noch dierkundige, noch natuurkundige. Bij mijn volslagen
+onkunde in de groote wetten, volgens welke het heelal bestuurd wordt,
+bepaal ik mij dus hierbij: of die werelden bewoond zijn weet ik niet,
+en omdat ik het niet weet, ga ik het zien!"
+
+Kwam de bestrijder van Michel Ardan met andere bewijsgronden? Dat is
+onmogelijk te zeggen, want de oorverdoovende toejuichingen verhinderden
+alle gelegenheid tot spreken. Toen eindelijk de stilte genoegzaam
+hersteld was, voegde de redenaar er het volgende bij:
+
+»Ik heb, mijn waarde Yankees, het onderwerp slechts even
+kunnen aanroeren en er zijn andere bewijzen in overvloed voor de
+bewoonbaarheid der werelden. Ik laat die liggen. Laat mij slechts één
+woord mogen zeggen. Hun die de bewoonbaarheid der planeten ontkennen,
+moet men antwoorden: gij kunt gelijk hebben, indien bewezen is, dat de
+Aarde de best mogelijke wereld is, maar dat is zij niet, wat Voltaire
+er ook van moge gezegd hebben. Zij heeft slechts één wachter, terwijl
+Jupiter, Saturnus, Uranus, en Neptunus er verscheidene hebben--een
+voorwaar niet verwerpelijk voordeel. Maar wat vooral onze Aarde
+onaangenaam maakt, is de helling van haar as op haar loopbaan. Vandaar
+de ongelijkheid van dagen en nachten; vandaar de kwellende afwisseling
+der jaargetijden. Op onzen ellendigen aardbol is het altijd te heet
+of te koud; men bevriest er in den winter en smelt er in den zomer;
+het is de planeet van verkoudheden en van bloedspuwingen, terwijl
+b. v. op Jupiter, wiens as zeer weinig helt, de bewoners, aangenomen
+dat zij er zijn, altijd een onveranderlijke temperatuur genieten; er is
+een gordel van lente, een gordel van zomer; een gordel van herfst en
+een gordel van winter--allen bestendig; iedere Jupiterbewoner kan het
+klimaat kiezen dat hem bevalt en er zich vestigen, dan is hij vrij van
+alle weersverandering. Gij zult ongetwijfeld deze voortreffelijkheid
+van Jupiter boven onze aarde toegeven, om nu niet te spreken van
+de jaren, die ieder een dozijn der onze duren. Bovendien is het in
+mijn oog niet twijfelachtig of de bewoners dier wereld zijn onder die
+gelukkige omstandigheden voortreffelijker wezens; de geleerden zijn er
+zeker geleerder, de kunstenaars bekwamer, de deugnieten draaglijker,
+de goeden beter.
+
+»Helaas! wat ontbreekt onzen aardbol om dien toestand te bereiken? Een
+kleinigheid--niets dan dat de as der aarde wat rechter op haar loopbaan
+gezet wordt."
+
+»Welnu!" riep een zware stem; »laat ons dan met vereenigde krachten
+machines zien uit te denken om de as der aarde op te lichten!"
+
+Een donderend geweld maakten op dat oogenblik de uitbundige
+toejuichingen van een voorstel, dat uit niemands mond kon komen
+dan van Maston. Hadden die Amerikanen slechts het door Archimedes
+verlangde steunpunt gehad, wie weet of zij niet een kraan hadden
+vervaardigd om de as der aarde eenige graden te verplaatsen! Maar zij
+hadden dat steunpunt niet, en dientengevolge bepaalde het lot van het
+voorstel zich daartoe, dat er een allergeweldigst lawaai gemaakt en
+de vergadering voor een kwartier werd geschorst.
+
+
+
+
+
+
+ACHTTIENDE HOOFDSTUK.
+
+NA DE PAUZE.
+
+
+De vergadering werd heropend met een motie van orde. Een der aanwezigen
+verzocht, dat men nu eens van de theoretische beschouwingen tot de
+practische zaken zou komen.
+
+Aller blikken richtten zich naar den man die deze woorden uitte,
+en toen er niet spoedig genoeg naar zijn zin antwoord kwam, nogmaals
+zijn stem verhief: »Wij zijn hier om te spreken over de Maan, niet
+over de Aarde."
+
+»Gij hebt gelijk, mijnheer," antwoordde Michel Ardan, »wij zijn van
+ons onderwerp afgeraakt en zullen tot de maan terugkeeren."
+
+»Mijnheer," sprak de onbekende, »gij beweert, dat de Maan bewoond
+is. Maar dan moeten die luidjes leven zonder ademhalen, want er is
+geen aasje lucht op de Maan."
+
+»Wie zegt dat, asjeblieft?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Deskundigen!"
+
+»Deskundigen!" sprak Michel Ardan met een ongeloovig
+lachje. »Deskundigen! In Frankrijk is een »deskundige," die
+wiskundig heeft bewezen dat een vogel niet vliegen kan, en een ander
+»deskundige," dat de visschen niet bestemd zijn om in water te leven."
+
+»Daarover handelen wij nu niet, mijnheer!"
+
+»Gij hebt het zeer gemunt, mijnheer, op een armen weetniet, die niets
+liever verlangt dan onderricht te worden."
+
+»Waarom roert gij dan wetenschappelijke vraagstukken aan, als gij er
+geen kennis van hebt?" vroeg de onbekende vrij brutaal.
+
+»Waarom? Omdat ik mij juist door mijn zwakheid sterk gevoel."
+
+»Uw zwakheid wordt dwaasheid," merkte de onbekende zeer onbeleefd aan.
+
+»Zooveel te beter!" riep de Franschman uit, »met mijn dwaasheid ga
+ik naar de maan."
+
+Barbicane en zijn medeleden sloegen blikken van afkeuring en misnoegen,
+maar ook van heimelijken angst op den onbekende, die het schip der
+discussie naar de klippen van de gevaren en onmogelijkheden der
+onderneming scheen heen te sturen.
+
+»De Maan," ging de vreemde voort, »heeft geen dampkring, en als zij
+er ooit een gehad heeft, moet die reeds sedert lang door de Aarde
+aan haar zijn onttrokken. Maar ik zal u liever feiten voorleggen."
+
+»Leg mij zooveel voor als gij wilt," zei Michel Ardan met een zeer
+Fransch-hoffelijke buiging.
+
+»Gij weet, dat wanneer de lichtstralen een middenstof, zooals de lucht
+doorloopen, zij van de rechte lijn afwijken, dat zij een zoogenaamde
+buiging of breking ondergaan. Welnu! Wanneer een ster door de Maan
+bedekt wordt, heeft men, als zij nabij de Maan gekomen was, nog nooit
+gezien, dat haar stralen eenige flectie ondergingen. De Maan vertoont
+dus geen spoor van dampkring."
+
+»Dat zegt weinig, want de maanrand is niet volkomen scherp
+begrensd. Maar zeg mij liever, of gij al dan niet gelooft aan vulkanen
+op de Maan."
+
+»Uitgedoofde wel, werkzame niet."
+
+»Die vulkanen moeten dan toch eens in werking zijn geweest."
+
+»Zeker, maar daar zij-zelven de ter verbranding noodige zuurstof
+konden leveren, bewijst het feit hunner uitbarsting niets voor het
+bestaan van een dampkring."
+
+»Ik zal u feiten leveren," sprak Michel Arden bedaard. »In 1715 hebben
+de weerkundigen Louville en Halley, den 3den Mei van dat jaar een
+eclips waarnemende, eenige vuurschitteringen van zonderlingen vorm
+gezien. Zij bewogen zich snel en werden door de genoemde waarnemers
+voor onweders gehouden."
+
+»Die waarneming betreft niets dan vuurbollen, zooals wij ze op de aarde
+ook wel eens zien. Zoo hebben andere geleerden er over geoordeeld en
+ik doe het ook."
+
+»En heeft," vroeg Michel Ardan met onverstoorbaarbare kalmte »Herschel
+dan in 1787 geen menigte lichtpunten op de donkere zijde der Maan
+gezien?"
+
+»Zeker, maar Herschel heeft niet getracht dat verschijnsel te verklaren
+en er althans geen bewijs voor het bestaan van een dampkring der Maan
+uit afgeleid."
+
+»Goed geantwoord," sprak Michel Ardan niet zonder bijtende scherts,
+»gij schijnt ver in de maankennis."
+
+»Ver genoeg om te weten, dat Beer en Mädler, sterrenkundigen die
+zeer hun werk van de Maan hebben gemaakt daaromtrent ook bepaald van
+hetzelfde gevoelen zijn."
+
+Michel Ardan was niet uit het veld geslagen. »Laussedat, een bekwaam
+sterrenkundige, heeft in de eclips van 18 Juli 1860 de horens der
+zon afgerond en scheef gezien. Dit verschijnsel kon onmogelijk een
+andere oorzaak hebben dan een maandampkring."
+
+»Maar is die waarneming bewezen?"
+
+»Bewezen."
+
+»Met uw verlof, boven de bergen dan toch niet," meende de hardnekkige
+onbekende.
+
+»Dan toch in de valleien, eenige honderden voeten lager."
+
+»Pas maar op dat ge dan komt waar gij wezen moet," was de raad van
+den onbekende.
+
+»Dank u; er is allicht lucht genoeg voor één persoon, en ik zal wat
+zuinig ademhalen."
+
+»Nu wij het," ging Michel Ardan voort, nadat de ongelooflijke
+toejuiching van zijn laatsten kwinkslag genoegzaam bedaard was, »nu
+wij het over, zij het dan een dampkringetje, eens zijn, moeten wij
+ook aannemen dat er water op de Maan is. Blij toe. Maar mag ik mijn
+geachten bestrijder nog iets doen op merken? Wij kennen slecht éene
+zijde der maanschijf, en er moge dan op de naar ons toegekeerde zijde
+weinig lucht zijn, mogelijk is het aan den anderen kant anders. De
+Maan toch heeft door den invloed van de aantrekkingskracht der aarde
+den vorm van een ei aangenomen, dat wij op de punt zien. Vandaar dat,
+gelijk ook de berekening van Hansen uitwijst, haar zwaartepunt in de
+van ons afgekeerde zijde ligt. Vandaar de meening, dat al de lucht
+en al het water, bijna terstond na de schepping der maan, naar die
+voor ons onzichtbare zijde moeten geweken zijn."
+
+»Praatjes voor de vaak!" riep de onbekende uit.
+
+»Neen, geen praatjes, zuivere wetenschap, geput uit de wetten der
+beweging."
+
+»Gij zijt een roekelooze gek!" liet de onbekende zich ontvallen,
+maar het scheelde weinig of men zou hem om dien uitval buiten de
+vergadering geworpen hebben.
+
+»Roekeloos?" vroeg Michel Ardan. »Ik ben zelfs zeer voorzichtig. Heb
+ik niet mijn vriend Barbicane om een projectiel verzocht, dat rechtuit
+schiet en niet als een kogel om en om rolt?"
+
+»Ongelukkige, de schok zal u in het oogenblik van uw afreis te
+morsel slaan."
+
+»Mijn waarde heer, daar slaat gij juist den spijker op den kop en
+legt den vinger op de eenige kwetsbare plaats. Maar ik denk wel dat
+het schrander beleid der Amerikanen er in zal voorzien."
+
+»Maar de hitte, die door de snelle beweging van het projectiel door
+de lucht zal ontstaan?"
+
+»De wanden zijn dik en ik zal in een oogenblik buiten den dampkring
+zijn."
+
+»Maar de levensmiddelen en water?"
+
+»Ik heb berekend voor een jaar te kunnen medenemen en mijn reis zal
+vier dagen duren!"
+
+»En de lucht om onderweg in te ademen?"
+
+»Langs scheikundigen weg zal ik lucht maken."
+
+»Maar uw val op de Maan, gesteld dat ge er immer komt?"
+
+»De val zal slechts 1/6 der kracht van een val op de Aarde hebben,
+aangezien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is."
+
+»Toch genoeg om u te verbrijzelen als glas."
+
+»En wie zal mij beletten mijn val te breken door middel van vuurpijlen,
+goed vervaardigd en op hun tijd aangestoken?"
+
+»Wij willen nu eens aannemen, dat alles op zijn gelukkigst gaat en
+alle kansen in uw voordeel loopen; wij willen onderstellen dat gij
+heelhuids op de Maan aanlandt--hoe komt gij terug?"
+
+»Ik kom niet terug."
+
+Dit antwoord, verheven door zijn eenvoud, bracht de vergadering
+in een stomme verbazing. Maar die stilte was welsprekender dan de
+luidste bijvalsbetuigingen zouden geweest zijn. De onbekende maakte
+er gebruik van om nog een laatsten pijl af te schieten.
+
+»Ga voort, want inderdaad gij zijt een recht aangename profeet,"
+zei Michel Ardan met een vriendelijk lachje.
+
+»Al genoeg," was het antwoord. »Ik weet niet waartoe verdere
+schermutselingen dienen zouden. Ga uw gang met uwe dollemans
+onderneming. Met u is er geen praten over."
+
+»Geneer u anders niet!"
+
+»Neen! het is een ander die de verantwoordelijkheid uwer dwaasheid
+draagt."
+
+»En wie dan, asjeblieft?" vroeg Michel Ardan op hoogen toon.
+
+»De weetniet, die deze even onmogelijke als bespottelijke onderneming
+op touw heeft gezet."
+
+De steek was niet onder water. Barbicane had al van het oogenblik af
+dat de vreemde in het strijdperk verschenen was, alle moeite gedaan
+om zich in te houden. Nu hij zoo ongezouten bij den kraag werd gevat,
+stond hij op en trad op den onbekenden spreker toe, die hem uittartend
+afwachtte.
+
+Plotseling werd hij van dien man gescheiden. Opeens namen honderd
+armen de tribune op, en de voorzitter der Gun-club benevens Michel
+Ardan werden in zegepraal rondgedragen, evenals bij de Ouden de held
+op een schild.
+
+Het schild woog nogal zwaar, maar de dragers wisselden elkander
+onophoudelijk af, daar iedereen wedijverde om zijn schouders onder
+deze huldebetooging te zetten.
+
+De onbekende had echter van de verwarring geen gebruik gemaakt om weg
+te sluipen. Hij zou het ook in dat dichte gedrang niet hebben kunnen
+doen. Hoe het zij, met de armen over elkander geslagen hield hij den
+strakken blik op Barbicane gevestigd.
+
+Deze verloor hem niet uit het oog en de oogen der beide mannen schoten
+als bliksemstralen tegen elkander in.
+
+Inmiddels bewoog zich de tribune stadwaarts, op de schouders wiegelende
+als een boot op het water, te midden van ontelbare hoeden, als golven
+bewogen. Nu en dan stampte en slingerde het vaartuigje wel wat, doch
+de beide passagiers stonden stevig en zij bereikten gelukkig de haven
+van Tampa-Town.
+
+Michel Ardan slaagde er gelukkig in, zich aan de laatste toejuichingen
+zijner vurige bewonderaars te onttrekken. Hij vluchtte in het hotel
+_Franklin_, sloop naar zijn kamer en dook onder de dekens, terwijl
+een eerewacht van 100.000 personen onder zijn ramen verzameld stond.
+
+Inmiddels had een kort, ernstig, beslissend tooneel plaats tusschen
+den geheimzinnigen kampvechter en den voorzitter der Gun-club.
+
+Zoodra Barbicane de handen vrij had, ging hij op zijn partij af.
+
+»Kom eens hier!" zeide hij kortaf.
+
+De ander volgde hem op de kade. Zij waren met hun beiden alleen. Met
+toornige blikken zagen zij elkander aan.
+
+»Wie zijt gij?" vroeg Barbicane.
+
+»Kapitein Nicholl."
+
+»Ik dacht het half. Tot dusver heeft het toeval u nooit op mijn
+weg gevoerd...."
+
+»Ik ben er met opzet op gekomen."
+
+»Gij hebt mij beleedigd."
+
+»In het openbaar."
+
+»En gij zult mij rekenschap geven van dien hoon."
+
+»Op 't oogenblik."
+
+»Neen, ik verlang dat alles tusschen u en mij blijft. Drie mijlen
+van Tampa is een bosch, het bosch Skerman. Kent gij het?"
+
+»Ja."
+
+»Is het u goed er morgen te 5 ure van den eenen kant in te gaan."
+
+»Zeker, indien gij er op denzelfden tijd van den anderen kant in komt?"
+
+»En gij zult uw buks niet vergeten?" zei Barbicane.
+
+»Zoo min als gij de uwe," antwoordde Nicholl.
+
+Na dit koele gesprek gingen de kapitein en de voorzitter der Gun-club
+elk huns weegs. Barbicane kwam thuis, maar in plaats van eenige uren
+rust te nemen, toog hij aan het zoeken van middelen om den weerstoot
+van het projectiel te voorkomen en het door Michel Ardan opgeworpen
+vraagstuk optelossen.
+
+
+
+
+
+
+NEGENTIENDE HOOFDSTUK.
+
+IN HET BOSCH.
+
+
+Terwijl de voorzitter en de kapitein de zooeven verhaalde afspraak
+maakten, trachtte Michel Ardan tevergeefs van de vermoeienissen
+der volksvergadering uitterusten, trachtte, zeg ik, want rusten
+is op Amerikaansche bedden een moeilijke zaak: zij kunnen zich in
+hardheid met de beste marmeren tafels meten. Ardan sliep dan ook
+slecht, en terwijl hij zich om en om keerde tusschen de servetten,
+die lakens moesten verbeelden, nam hij zich voor, in zijn projectiel
+een gemakkelijker rustbed aan te brengen.
+
+Zijn overdenkingen daarover werden gestoord door een hevig kloppen
+op de kamerdeur en een schreeuwen: »open, in 's hemels naam doe open."
+
+Nog eer hij van bed was, stortte iemand de kamer meer binnen dan hij
+er in stapte. 't Was de secretaris der Gun-club, vriend Maston.
+
+»Gisteren avond," stootte deze hijgende uit, »is onze voorzitter in
+'t openbaar beleedigd. Hij heeft zijn partij uitgedaagd, 't is niemand
+anders dan kapitein Nicholl. Dezen morgen vroeg vechten zij in het
+bosch Skerman, ik heb dat uit den mond van Barbicane zelf. Als hij
+valt, ligt onze gansche zaak in duigen. Zij moeten elkander niet
+te lijf. Er is in de wereld maar één persoon die invloed genoeg
+op Barbicane heeft om dat duel te verhinderen, en die persoon is
+Michel Ardan."
+
+Intusschen had Michel Ardan zijn kleeren aangeschoten en eenige minuten
+later namen de beide vrienden den weg naar de voorsteden van Tampa-Town
+onder de voeten. Onderweg bracht Maston den Franschman op de hoogte der
+zaak, namelijk van den ouden grond der vijandschap tusschen Barbicane
+en den kapitein. Hij verhaalde hoe personen, met beiden bevriend,
+nog altijd een persoonlijke ontmoeting van beiden hadden weten te
+verhinderen, en dat Nicholl nu eindelijk de gelegenheid had te baat
+genomen om oude veeten op te rakelen.
+
+Niets is afschuwelijker dan de persoonlijke veeten in Amerika,
+gedurende welke de beide partijen elkander beloeren op hoeken en wegen
+en als wilde beesten elkander in het houtgewas aanvliegen. In zulke
+gevallen moet ieder van hen jaloersch zijn op die verwonderlijke
+hoedanigheden, van nature eigen aan de Indianen der prairiën, hun
+snelle bevatting, hun schrandere list, hun ruiken van de voetstappen
+hunner vijanden. Bij dat rondsnuffelen naar hunnen vijand gaan de
+Yankees er dikwijls op uit met hunne honden, en terwijl zij jager en
+wild tegelijk zijn, liggen ze uren lang op de wacht.
+
+»Welk een duivelsch volk zijt gij!" riep Michel Ardan uit, toen Maston
+hem de geheele geschiedenis verhaalde.
+
+»Zoo zijn wij nu eenmaal," antwoordde de secretaris, »maar wij moeten
+ons haasten."
+
+Doch hoe ook aanstappende, het bosch Skerman konden zij niet vóór
+halfzes bereiken. Barbicane was aan zijn kant reeds een half uur
+geleden het bosch ingetreden.
+
+Zij zagen een bejaarden houthakker takkebossen binden. Maston ging
+naar hem toe en riep reeds uit de verte: »hebt gij iemand met een
+buks het bosch zien inkomen,.... mijnheer Barbicane, den voorzitter....
+
+De secretaris der Gun-club dacht in zijn eenvoud, dat zijn voorzitter
+als zoodanig aan de geheele wereld bekend moest zijn. Maar de
+houthakker scheen hem niet te begrijpen.
+
+»Een jager," voegde Michel Ardan er bij.
+
+»Een jager? ja," antwoordde de houthakker.
+
+»Is het lang geleden?"
+
+»Bijna een uur."
+
+»Te laat!" riep Maston uit.
+
+»En hebt gij geweerschoten gehoord?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Neen."
+
+»Geen enkel?"
+
+»Geen enkel. De jager schijnt platzak thuis te zullen komen."
+
+»Wat nu?" zei Maston.
+
+»Het bosch ingaan, op gevaar af een schot te krijgen, dat niet voor
+ons bestemd is."
+
+»Ach!" klaagde Maston op droevigen toon. »Ik had liever tien kogels
+in het hoofd dan éen in dat van Barbicane."
+
+»Vooruit dan!" sprak Michel Ardan.
+
+Zij gingen verder, een uur lang, maar vruchteloos. Zij riepen van
+tijd tot tijd: »Barbicane!" »Nicholl!" Maar tevergeefs. Nog een
+uur--even vruchteloos.
+
+Reeds begonnen zij den moed op te geven, toen Maston iemand meende
+te zien. Hij vergiste zich niet. 't Was kapitein Nicholl. Maar wat
+deed hij? Niets anders dan een vogeltje uit het net eener reusachtige
+vergiftige spin bevrijden!
+
+De kapitein hoorde geritsel. Hij keek op en riep: »Michel Ardan! Wat
+komt gij hier doen, mijnheer?"
+
+»U de hand drukken, Nicholl, en u beletten Barbicane dood te schieten
+of door hem doodgeschoten te worden."
+
+»Barbicane," riep de kapitein uit, »ik zoek hem sedert een paar uren,
+maar ik kan hem niet vinden. Waar zit hij?"
+
+»Barbicane," antwoordde Michel Ardan, "is een man die achting verdient,
+en wat gij ook met hem gehad moogt hebben, dat moet uit zijn. Ik
+gedoog niet, dat ge met hem duelleert."
+
+»Ik zal met hem duelleeren."
+
+»Gij zult het wel laten. Gij hebt iets te doen dat vrij wat beter is."
+
+»En dat zou zijn?"
+
+»Dat zeg ik alleen als Barbicane er bij is."
+
+»Dan zullen wij hem opzoeken."
+
+'t Geschiedde, en eindelijk vonden zij den voorzitter der Gun-club
+aan den voet van een boom zitten. Zoodra deze hen zag sprong hij op
+en riep uit: »Gevonden!"
+
+»Wat?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Het middel om den weerstoot van het projectiel onschadelijk te
+maken. Water, niets dan water"....
+
+»Zijt gij daar ook, Maston!" riep hij, zijn secretaris ziende.
+
+Michel Ardan stelde hem aan kapitein Nicholl voor.
+
+»Ik was het glad vergeten," stotterde Barbicane, »maar ik ben tot
+uw dienst."
+
+»Daar komt niets van," sprak Michel Ardan met nadruk. »Ik heb u iets
+voor te stellen. Vriend Barbicane gelooft dat zijn projectiel rechtuit
+naar de maan zal vliegen."
+
+»Zonder twijfel," merkte de voorzitter aan.
+
+»En vriend Nicholl is overtuigd, dat het naar den grond zal
+terugkomen."
+
+»Zonder twijfel," liet de kapitein zich hooren.
+
+»Mooi! Ik, Michel Ardan, matig mij niet aan, u tot elkander te
+brengen, maar wel bij elkander. Gij gaat met mij mede, dan weet gij
+waar wij blijven."
+
+De beide kampioenen stonden versuft. Barbicane wachtte op het antwoord
+van den kapitein. Nicholl keek naar Barbicane's lippen.
+
+»Er is toch geen weerstoot te duchten," sprak Michel Ardan.
+
+»Top!" riep Barbicane.
+
+»Top!" herhaalde de kapitein onmiddellijk daarop.
+
+»In orde!" eindigde Michel Ardan. »Thans noodig ik de heeren tot
+een ontbijt."
+
+
+
+
+
+
+TWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN PROEFNEMING IN HET KLEIN.
+
+
+Nog dienzelfden dag vernam geheel Amerika het gebeurde tusschen
+kapitein Nicholl en den voorzitter Barbicane, met en benevens de
+zonderlinge ontknooping. Alles liep daarbij samen om de populariteit
+van Michel Ardan te doen stijgen; de rol door dezen ridderlijken
+Europeaan gespeeld, zijn onverwacht voorstel om den knoop door
+te hakken, de gelijktijdige toestemming der beide kampioenen, de
+overwinning behaald op het maangebied door Frankrijk en de Vereenigde
+Staten. Men weet hoe de Yankees zich afsloven voor enkele personen. In
+een land, waar overheidspersonen zich spannen voor het rijtuig eener
+danseres om het in zegepraal voort te trekken--in zulk een land alleen
+kan een stoutmoedige knaap opgang maken. Dat men zijn paarden niet
+afspande, was waarschijnlijk omdat hij er geen had, maar overigens
+regende het bijvalsbetuigingen. Men gunde hem geen oogenblik rust;
+de eene deputatie voor, de andere commissie na had hij te ontvangen,
+en zijn maag kreeg het kwaad tegenover de vele maaltijden die hem
+werden aangeboden. Zelfs had zich onder de arme drommels die niets te
+verliezen hadden een vereeniging gevormd onder den naam van seleniten,
+maanmannen, die hun hof aan den gevierden man meenden te maken met
+te beweren, dat zij de maantaal, het selenitisch verstonden en het
+hem wilden leeren.
+
+Overigens werd ondersteld dat hij reeds alles aangaande de maan
+wist. Zoo vroeg men hem ook wat hij dacht van haren invloed op ziekten.
+
+»Gelooven," zeide hij, »doe ik er niet aan, maar er zijn toch
+zonderlinge feiten. In 1693 heerschte een epidemie, en den
+21sten Januari, gedurende een eclips, stierven buitengewoon veel
+menschen. Baco viel bij elke maaneclips in zwijm, en dat duurde
+zoolang als de eclips. Koning Karel VI verloor gedurende het jaar
+1399 tot zesmalen het verstand, telkens met Nieuwe of Volle maan.
+
+»Er zijn geneesheeren, die de verschijnselen der vallende ziekte
+afhankelijk achten van den stand der maan. Mead spreekt van een kind,
+dat bij Volle maan stuipen kreeg. Er zijn ontelbare waarnemingen van
+dezen aard aangaande bezwijmingen, kwaadaardige koortsen, en het
+slaapwandelen, ten blijke dat de maan een geheimzinnigen invloed
+heeft op de ziekten der menschen. Hoe weet ik niet, maar de zaak
+schijnt buiten twijfel."
+
+Michel Ardan in één woord was de held van den dag. Vooral ook bij
+de vrouwen. Voor een »goed huwelijk" kon hij aan elken vinger er een
+krijgen, ook met het vooruitzicht hem naar de maan te vergezellen. Maar
+hij had geen plan, zeide hij, dáár de rol van Adam met een dochter
+Eva's te spelen. »Ik ben te bang voor slangen," voegde hij er bij.
+
+Secretaris Maston had in die dagen een aanvechting om de vierde man in
+het projectiel te zijn. Maar Michel Ardan beduidde hem, dat hij niet
+compleet genoeg was om er fatsoenlijk te verschijnen. Wat zouden de
+maanbewoners wel van de aardbewoners denken, als zij een zoo verminkt
+exemplaar onder de oogen kregen?
+
+Maston merkte op, dat Michel Ardan, Barbicane en kapitein Nicholl
+toch ook incompleet zouden zijn, als zij er aan stukken en brokken
+aankwamen.
+
+»Dat is waar," werd hem geantwoord, maar wij zullen er wel en goed
+geconditionneerd aanlanden."
+
+Den 18den October werd een proefreis in het klein gedaan, die zonder
+eenige stoornis afliep. Barbicane wilde volstrekt het zijne hebben van
+den invloed, dien de weêrstoot op het oogenblik van het afschieten van
+een projectiel uitoefende. Hij liet daarom een mortier van 32 duim
+(0,75 meter) uit het arsenaal te Pensacola komen. Men stelde het op
+aan het strand der reede van Hillisboro, ten einde de bom in zee te
+doen vallen. Een hol projectiel werd voor die proef met de meeste
+zorg ingericht. Maston watertandde om mee te gaan, maar hij kon niet
+in de bom.
+
+Maar wel konden er een groote kat en een klein eekhoorntje in. Het
+mortier werd geladen met 300 kilo kruit. De bom er op. Vuur!
+
+Oogenblikkelijk werd een boot afgezonden, om ter plaatse waar de bom
+nederkwam een duiker af te laten. Deze vond de bom, bond een touw
+aan haar ooren en zoo werd ze aan land gebracht.
+
+De sluiting werd geopend en de kat sprong er uit, maar van
+het eekhoorntje was geen spoor te vinden. Na vele gissingen en
+redeneeringen kwam men ten laatste tot de gevolgtrekking, dat de kat
+het beestje denkelijk zou hebben verorberd.
+
+Michel Ardan vond daarin een steun voor zijn beweren, dat het goed
+was voor mondbehoeften te zorgen; Barbicane was van oordeel, dat het
+gevaar van een weêrstoot denkbeeldig was.
+
+Een paar dagen later ontving Michel Ardan een boodschap van den
+President der Unie, waarbij hem het eereburgerschap der Vereenigde
+Staten van Amerika werd aangeboden.
+
+
+
+
+
+
+EENENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+MEN MAAKT ZICH GEREED.
+
+
+Zoodra de Columbiad zelve kant en klaar was, wierp zich de
+belangstelling van het publiek op het projectiel. Barbicane
+hechtte niet machtig veel aan de gedaante die het hebben zou, want
+het doorvloog den dampkring toch in weinige seconden en zweefde
+dan in de ledige hemelruimte. Aanvankelijk dus was de kogelvorm
+gekozen, ten einde het projectiel naar welgevallen zou kunnen
+rollen en buitelen. Maar nu er menschen in moesten, werd de vorm
+gewijzigd. Daarom werden dan ook nieuwe orders gezonden aan het huis
+Breadwill en Comp., met last tot onverwijlde uitvoering. Het projectiel
+werd dan ook naar het gewijzigde plan den 2den November gegoten en
+terstond met den Oosterspoortrein naar Stone's Hill gezonden.
+
+'t Was een prachtig stuk metaal, een meesterstuk van Amerikaansche
+gietkunst. Het was reeds verbazend, dat een zoo geweldige hoeveelheid
+aluminium voor één voorwerp gebruikt was. Het projectiel schitterde in
+de stralen der zon. Naar de gedaante geleek het wel een dier torens,
+die de ridders der middeleeuwen als reusachtige peperbossen op de
+hoeken hunner kasteelen plaatsten; slechts werpgeschut en weerhaan
+ontbraken er aan.
+
+Barbicane was hoog met het projectiel ingenomen, maar Michel Ardan
+had wel wat meer kunst er aan ten koste gelegd willen zien. Het was,
+vond hij, uitwendig te glad, te kaal; lofwerk en dergelijke zou,
+meende hij, gunstiger indruk op de maanbewoners maken. Maar het was
+nu eenmaal niet anders, en Barbicane meende ook, dat het vrij wat
+meer aankwam op de maatregelen tegen den weêrstoot. Hij vertrouwde
+dit vraagstuk in het Bosch Skerman opgelost te hebben. Ziehier hoe.
+
+Het projectiel moest ter hoogte van 3 voet gevuld worden met een laag
+water, bestemd tot het dragen van een houten schijf, als een zuiger
+sluitende in het projectiel. Op dezen vloer moesten de reizigers
+zich plaatsen. Het water was door vlakliggende afschutsels verdeeld,
+die op het oogenblik van het afgaan van het stuk achtereenvolgens
+verbroken moesten worden. Aldus zou elk watervlak, door afvoerbuizen
+naar het bovengedeelte van het projectiel geleid, den dienst doen
+eener springveer, en de schijf, voorzien van zeer sterke proppen,
+zou niet kunnen stooten dan na het achtervolgend verbrijzelen der
+verschillende afschutsels. Zeker zouden de reizigers nog wel een
+hevigen weerstoot voelen wanneer het water geheel was weggeloopen,
+maar de eerste schok zou toch aanmerkelijk gebroken zijn door een
+zoo krachtig werkende veer.
+
+'t Is waar, 3 voet water moest over een oppervlakte van 54 vierk. voet
+bijna 6000 kilo wegen; maar de gassen in de Columbiad zouden, volgens
+Barbicane, dit gewicht gemakkelijk overwinnen, bovendien moest de schok
+al het water in minder dan een seconde wegspuiten en het projectiel
+zou dan terstond zijn normaalgewicht hebben.
+
+Dit denkbeeld van den voorzitter der Gun-club werd door de ingenieurs
+van het huis Breadwill en Comp. uitstekend ten uitvoer gebracht;
+wanneer het water eenmaal zijn dienst had bewezen en weggespoten
+was, konden de reizigers gemakkelijk den onnoodig geworden toestel
+wegwerpen.
+
+Het projectiel was 9 voet doorsnede buitenwerks op 12 voet hoogte. Ten
+einde het bepaalde gewicht niet te overschrijden, had men de dikte
+der wanden een weinig verminderd en het benedengedeelte versterkt,
+daar dit al de kracht der ontploffingen moest weerstaan.
+
+De ingang van het gevaarte was bovenaan. Men kon dien hermetisch
+sluiten door middel van een plaat van aluminium, van binnen door
+sterke schroeven vastgezet. De reizigers konden dus naar welgevallen
+hun gevangenis openen, zoodra zij op de maan zouden zijn aangeland.
+
+Om licht in het projectiel te hebben en te kunnen uitzien, waren in
+den wand vier dikke glazen lenzen vastgezet, twee op zijde, een boven
+en een beneden. De reizigers konden dus onderweg 't oog wenden naar
+de Aarde die zij verlieten, naar de Maan, het doel van den tocht,
+naar den sterrenhemel om hen heen. Tegen de schokken bij het afgaan
+waren die lichtvenstertjes voorzien van stevige platen, die men van
+den binnenkant kon losschroeven.
+
+Ook de inwendige inrichting van het projectiel getuigde van de
+vindingrijkheid der ingenieurs.
+
+Er waren stevig vastgezette bewaarplaatsen van water en
+levensmiddelen. Vuur en licht konden zij zich verschaffen door middel
+van gas, bewaard in een gashouder, onder drukking van verscheiden
+atmosfeeren. Men behoefde slechts een kraan te openen en men had voor
+zes dagen gas. Ruimte hadden zij genoeg; slechts ontoereikend voor
+den kunstzin van Michel Ardan, die wel een museum van kunstvoorwerpen
+zou hebben willen meenemen.
+
+Een zeer gewichtig punt was de versche lucht. In de binnenruimte
+van het projectiel was deze niet toereikend voor ademhaling van drie
+menschen gedurende vier dagen. Barbicane zelf, zijn twee reisgenooten
+en twee honden, die men dacht mede te nemen, hadden in een etmaal
+2400 liter zuurstof noodig. De lucht in het kamertje--want zoo mocht
+men het wel noemen--moest dus kunnen ververscht worden. Hoe? Volgens
+een eenvoudig middel, dat van Russet en Regnault.
+
+Men weet, dat de gewone dampkringslucht bevat 21 deelen zuurstof en 79
+deelen stikstof. De ademhaling bestaat daarin, dat men die vermengde
+lucht in-, maar alleen de stikstof uitademt. Niet evenwel al de
+zuurstof wordt door de longen opgenomen, alleen 5%, waarvoor koolstof
+in plaats komt, ontstaan door een chemische verbranding der ingeademde
+zuurstof. In een besloten ruimte wordt dus in een bepaalden tijd al
+de zuurstof van lieverlede omgezet in koolstof, en deze is doodelijk.
+
+De vraag is dus: 1) de zuurstof aan te vullen, 2) de koolstof te
+verwijderen. Dit geschiedt het gemakkelijkst door zoogenoemd
+chloraat-potasch (_Chlorat. potass._) en brand-potasch
+(_Potass. caust._) Het eerste heeft de eigenschap van zuurstof
+vrij te maken; het tweede om in den vorm van dubbel potasch koolzuur
+(_bicarbonas potassae_) de koolstof op te slorpen. Door dus deze beide
+middelen vereenigd te bezigen brengt men te weeg, dat de lucht geschikt
+blijft voor inademing. De proeven daarmede waren door Russet en
+Regnault genomen, men wist wel niet proefondervindelijk of de theorie
+door de practijk werd bevestigd, maar--de wetenschap geeft het aan.
+
+Michel Ardan bood zich aan tot de proefneming, maar Maston Stond er
+op, dat _hij_ daarmede zou worden begunstigd. »Daar ik nu toch niet
+kan meegaan," verklaarde hij, »mag ik toch wel een dag of acht in
+het projectiel doorbrengen."
+
+Het zou niet heusch zijn geweest, dit den verdienstelijken secretaris
+te weigeren. 't Gebeurde dan ook. Voorzien van de beide genoemde
+bestanddeelen en van levensmiddelen voor acht dagen, drukte hij
+den 12den November zijn vrienden de hand, verbood uitdrukkelijk
+zijn gevangenis vóór den 20sten te openen en werd hermetisch in het
+projectiel opgesloten.
+
+Hoe het hem in dien tijd ging, kon niemand weten, de wanden waren te
+dik om iets van hem te hooren. Maar den 20sten November, met klokslag
+van 6 uur 's avonds, werd de aluminiumplaat weggenomen--een juichtoon
+ging er uit op--Maston stak het hoofd uit het venster, vervolgens
+armen en buik, hij was waarlijk dikker geworden.
+
+
+
+
+
+
+TWEE-EN-TWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+DE TELESCOOP VAN HET ROTSGEBERGTE.
+
+
+Reeds ten vorige jare, den 20sten October, na het sluiten der
+inschrijvingslijsten, had de voorzitter der Gun-club de sterrenwacht
+te Cambridge in staat gesteld tot het vervaardigen van een kijker,
+sterk genoeg om er een voorwerp van 9 voet doorsnede op de maan mede
+te kunnen waarnemen.
+
+Maar wat zou het zijn, een kijker of een telescoop?
+
+Tusschen beide voorwerpen is een groot verschil. Een kijker is de
+buis die aan de eene zijde een bol geslepen glas heeft, het objectief,
+en aan de andere, naar het oog, een kleiner glas, het oculair.
+
+De lichtstralen vallen van het voorwerp der waarneming in het
+objectief, worden er gebroken en vertoonen in het brandpunt, in de
+buis, een omgekeerd beeld, dat door het oculair, als vergrootglas
+werkende, wordt waargenomen.
+
+De telescoop is anders ingericht. Aan de naar het voorwerp gekeerde
+zijde is hij open. De van het voorwerp komende lichtstralen vallen
+op een hollen spiegel in de buis. Zij worden weerkaatst naar een
+kleineren spiegel, in welken zij door het oculair kunnen worden
+waargenomen. Bij den Gregoriaanschen telescoop heeft een der groote
+spiegels een opening in het midden waardoor het oculair gemeenschap
+heeft met den kleinen spiegel; bij den Newtoniaanschen bevindt zich
+het kijkertje met het oculair op zijde nabij den kleinen spiegel,
+en in de allergrootste telescopen, zooals de reusachtige van Herschel
+en lord Rosse, plaatst zich de waarnemer op een stellage aan den mond
+van den telescoop, waar hij in de buis kan zien.
+
+De eerstbeschreven kijkers zijn dus refractors (die door de
+straalbreking werken) de eigenlijke telescopen reflectors (die door
+terugkaatsing der lichtstralen werken). Beiden zijn, als men groote
+werktuigen verlangt, zeer moeilijk te vervaardigen. De moeilijkheid
+ligt daarin, dat de objectieven, hetzij lensglazen of spiegels,
+uiterst moeilijk gegoten en geslepen kunnen worden. Groote telescopen,
+hetzij dan refractors of spiegeltelescopen, zijn zeer kostbaar,
+zooals b.v. het groote instrument op den Pulkowa in Rusland met een
+doorsnede van 38 centim., dat op de sterrenwacht te Cambridge in
+Amerika met een van 48 centim., en vooral dat te Bircastle op last
+van lord Rosse vervaardigd, met een doorsnede van 193 centim.; de buis
+heeft een lengte van 48 v. en is geplaatst tusschen zwaar muurwerk met
+toestellen tot verschuiving van het instrument, dat 10.000 kilo weegt.
+
+Maar bij al deze reusachtige afmetingen is de vergrooting toch
+niet meer dan een 6000-malige, en deze laat slechts die voorwerpen
+waarnemen, welke 60 voet doorsnede hebben, kleinere zouden bijzonder
+kenbaar moeten zijn.
+
+Om een projectiel van 9 voet hoogte en 15 voet dikte op de maan
+kenbaar te maken, zou een 48,000-malige vergrooting vereischt worden,
+en 't was de vraag hoe die te bereiken. Op geld kwam het niet aan. Het
+gold alleen het overwinnen van technische moeilijkheden.
+
+De eerste vraag was een kijker of een spiegeltelescoop? Een kijker
+had veel voor. Bij gelijkheid van doorsnede leveren zij aanzienlijker
+vergrootingen, daar de lichtstralen minder verliezen bij hun doorgang
+in de glaslens dan bij de opslorping door den spiegel. Maar de dikte
+eener glaslens heeft haar grenzen, zijn deze eenmaal overschreden,
+dan laat zij geen lichtstralen meer door. Bovendien duurt het soms
+jaren eer zulk een groote lens geheel geslepen is.
+
+Hoewel dus een kijker de voorwerpen meer verlicht vertoont, en
+dit is voor maan-waarnemingen onwaardeerbaar, daar zij enkel een
+teruggekaatst licht bezit, ging men toch over tot den telescoop,
+die sterker vergrootingen toelaat. Doch daar vele lichtstralen worden
+opgeslorpt door den dampkring, besloot de Gun-club het instrument op
+een der hoogste bergen van de Unie op te stellen, ten einde zooveel
+te minder luchtlagen in het nadeel te hebben.
+
+Daar nu voor een aanzienlijke vergrooting een groote spiegel vereischt
+wordt, moest men zelfs den telescoop van Lord Rosse ver overtreffen,
+en van zulke groote spiegels is het gieten uiterst bezwarend.
+
+Gelukkig had eenige jaren vroeger de geleerde Leon Foucault
+uitgevonden, de metalen spiegels door glazen te vervangen, die met
+een zilveren plaatje als met een dunne huid bedekt worden. Men heeft
+dus slechts een glazen schijf van de verlangde grootte te gieten en
+die vervolgens met een laag zilver te bedekken.
+
+Bovendien volgde men voor het waarnemen de handelwijze, door Herschel
+bij zijn 40-voetigen telescoop gevolgd en hierboven al vermeld. De
+waarnemer staat aan den mond van den telescoop en ziet van daar,
+gewapend met het vergrootende glas, het oculair, in de buis neder. De
+kleine spiegel is dus onnoodig: men heeft slechts één terugkaatsing
+in plaats van twee, en derhalve veel minder lichtverzwakking.
+
+Nadat tot een en ander was besloten ving de arbeid aan. Volgens de
+berekeningen van de sterrenwacht te Cambridge moest de buis van den
+telescoop een lengte hebben van 280 voet, de spiegel een middellijn
+van 16 voet. Hoe reusachtig zulk een instrument ook zijn mocht, kon het
+toch niet halen bij dat, door den sterrenkundige Hook voor eenige jaren
+voorgesteld en dat 10,000 voet--3 kilometer--lang zou zijn geweest.
+
+En waar nu den telescoop geplaatst?
+
+Op een hoogen berg, maar die zijn er niet veel in de Vereenigde
+Staten. Men heeft er slechts twee bergketenen die den naam verdienen;
+een aan beide zijden van den Mississippi, dien de Amerikanen den koning
+der rivieren zouden noemen, zoo zij niet zulk een diepen afkeer hadden
+van het koningschap. Aan de oostzijde van dien reuzenstroom heeft men
+het Appalachische gebergte, westelijk het rotsgebergte, een keten van
+onmetelijke lengte, die bij de straat van Magelhaen aanvangt, zich
+door geheel Amerika slingert en eerst in de nabijheid der noordpool
+eindigt. Daar men den telescoop evenals de Columbiad binnen de grenzen
+der Vereenigde Staten wenschte te houden, moest men zich wel bij het
+Rotsgebergte bepalen en koos men de Long's piek in den staat Missouri.
+
+Geen pen is in staat de moeilijkheden te beschrijven, waarmede de
+Amerikaansche ingenieurs te worstelen hadden, maar geen ook om hun
+moed en schranderheid te roemen. Zij moesten geweldige steenen naar
+boven werken, en zware stukken smeedijzer vervoeren, de reusachtige
+buis stutten, en wat al meer! Dat alles--de spiegel alleen woog bijna
+15,000 kilo--moest meer dan 10,000 voet hoog worden gebracht boven
+de grenzen van de eeuwige sneeuw, nadat men eerst lager dan het
+gebergte, ijzige vlakten en ondoordringbare bosschen had ontmoet,
+en dat in een woeste, onherbergzame streek, waar niets voorhanden
+was en elke voetstap op bezwaren stuitte.
+
+Al deze moeilijkheden werden nochtans overwonnen en in de laatste
+dagen van September schitterden de hemellichamen in de buis van 280
+voet lengte, die in weerwil van haar verbazingwekkende zwaarte met de
+grootste gemakkelijkheid werd heen en weer bewogen door een mechanisme,
+even schrander bedacht als juist vervaardigd.
+
+Het gevaarte had meer dan 400,000 dollar gekost. De eerste maal dat
+het naar de maan werd gericht, waren de waarnemers onbegrijpelijk
+zonderling te moede. Wat zou men vinden in die wereld, die zich
+voor hun blikken ontsloot? Volken, maandieren, steden, meren en
+oceanen? Neen, niets dan wat de wetenschap reeds kende van de
+vulkanische woestijnen, die de naar ons toegekeerde maanschijf bevat.
+
+Daar stond de vervaarlijke telescoop, maar hij stond er niet nutteloos,
+ook eer de Gun-club er zich van bediende. Groote diensten bewees het
+instrument aan de sterrenkunde. De diepten van den sterrenhemel werden
+er mede doorvorscht tot aan de uiterste grenzen, en de schijnbare
+middellijn van een groote menigte sterren kon nauwkeurig worden
+uitgemeten. Clarke ontbond het kreeftvormig nevelvlekje in den Stier,
+hetgeen met den telescoop van lord Rosse nimmer gelukt was.
+
+
+
+
+
+
+DRIEËNTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+LAATSTE BESTELLINGEN.
+
+
+Men schreef 22 November. Tien dagen later moest de Columbiad worden
+afgeschoten. Nog éen werk schoot er over, maar een moeilijk, gevaarlijk
+werk, dat ontelbare voorzorgen eischte en waarvan mislukking de
+derde weddenschap van kapitein Nicholl was. De Columbiad moest met
+200,000 kilo schietkatoen geladen worden. Nicholl dacht, en misschien
+niet zonder grond, dat een zoo geweldige hoeveelheid van die licht
+ontvlambare stof niet kon worden verwerkt zonder ongelukken, en
+in ieder geval de drukking van het projectiel een ontploffing zou
+moeten veroorzaken.
+
+Het gevaar werd nog vergroot door de zorgeloosheid der Amerikanen, die
+gedurende den oorlog hun bommen stonden te laden met een brandende
+sigaar in den mond. Maar de geestkracht van Barbicane voorkwam
+dergelijke roekeloosheden, waarmee anders Michel Ardan doodeenvoudig
+zou zijn voorgegaan.
+
+Uit voorzichtigheid liet Barbicane de geheele lading niet in den
+omtrek van Stone's Hill opslaan. Hij liet ze bij pakken komen in
+zorgvuldig gesloten kisten. Het schietkatoen was verdeeld in pakken
+van 250 kilo, zoodat er 800 groote kardoezen waren, door de bekwaamste
+vuurwerkmakers van Pensacola vervaardigd. Elke kist bevatte er 10; de
+eene kist werd na de andere over den Tampa-Town-spoorweg verzonden;
+door dezen maatregel waren nooit meer dan 2500 kilo schietkatoen
+tegelijk op het terrein. Elke kist werd terstond na aankomst gelost
+door werklieden met bloote voeten en elke kardoes voorzichtig
+naar den mond van de Columbiad vervoerd, waar men haar door middel
+van kranen, door menschenkracht bewogen, naar den bodem der buis
+afliet. Alle stoommachines waren verwijderd en een uur in den omtrek
+alle vuren uitgedoofd. Men had reeds moeite genoeg het schietkatoen
+te beveiligen tegen de zonnewarmte, zelfs in November. Ook arbeidde
+men bij voorkeur des nachts, bij een kunstlicht vervaardigd met de
+toestellen van Ruhmkorff. In de Columbiad werden de kardoezen zeer
+regelmatig gerangschikt, terwijl er een metaaldraad door liep, die
+de electrische vonk overal tegelijk moest verspreiden.
+
+Door middel eener electrische batterij moest de lading worden
+ontstoken. Al de draden, omwonden met een niet-geleidende
+zelfstandigheid, vereenigden zich op één punt en liepen voorts wel een
+uur ver naar een sterke batterij van Bunsen, bij welke men slechts
+met den duim op een knop had te drukken om den stroom onmiddellijk
+te herstellen en de 200.000 kilo schietkatoen te doen ontploffen,
+'t Spreekt van zelf, dat de batterij eerst op het laatste oogenblik
+moest in werking komen.
+
+Den 28sten November waren de 800 kardoezen op den bodem der Columbiad
+geplaatst, maar niet zonder duizend zorgen en kwellingen van Barbicane,
+die niet wist hoe hij de volksmenigte op een afstand zou houden,
+en dat terwijl men toch niet naliet met pijpen en sigaren te komen
+staan kijken naar het verwerken der kardoezen.
+
+Eindelijk had het stuk zijn lading binnen. Er schoot niets meer over
+dan het projectiel in den reusachtigen koker te laten zakken en op
+de dikke laag schietkatoen te plaatsen.
+
+Maar vooraf moest het noodige in het verblijf der reizigers worden
+geplaatst. Als Michel Ardan zijn zin had kunnen krijgen, zou hij er
+een onafzienbare menigte nuttelooze vodden in hebben geladen.
+
+Maar Barbicane was wijzer en alleen wat noodig en nuttig was mocht
+worden meegenomen, 't Is niet noodig alles optenoemen; barometers,
+thermometers, kijkers, maankaarten, zagen, houweelen en andere
+gereedschappen, 3 buksen en 3 karabijnen, kruit en lood in de ruimte;
+want Michel Ardan was van oordeel dat men niet weten kon met wie men
+in aanraking zou komen, 't zij menschen of beesten!
+
+Michel Ardan had een zeker aantal dieren willen medenemen, niet juist
+een paar van ieder, want hij vond niet noodig, tijgers, slangen,
+krokodillen en dergelijke monsters op de maan over te planten.
+
+»Dat niet," sprak hij tot Barbicane, »maar 't zou toch wel goed zijn,
+eenige huisdieren, rundvee, ezels en paarden mede te nemen. Wie weet,
+hoeveel dienst wij er van hebben zouden?"
+
+»Gij hebt gelijk, mijn waarde," antwoordde de voorzitter der Gun-club,
+»maar ons projectiel is geen arke Noachs. Het is er niet groot genoeg
+voor en ook niet voor bestemd. Wij blijven dus binnen de grenzen van
+het mogelijke."
+
+Eindelijk werd besloten, dat men zich zou bepalen tot twee honden,
+een vervaarlijk grooten en sterken Newfoundlander, benevens een teef,
+als uitmuntende jachthonden. Voorts eenige doozen met de nuttigste
+zaden, bij welke Michel Ardan eenige zakken aarde had willen voegen,
+om er in te zaaien. Van het medenemen van een dozijn zorgvuldig
+ingepakte heesters was hij niet af te brengen geweest.
+
+Wat de levensmiddelen aangaat, dat sprak van zelf! Men moest er op
+bedacht zijn, dat men een dor en onvruchtbaar gedeelte der maan
+kon aantreffen. Barbicane nam proviand mede voor een jaar. Doch
+vleesch en groenten waren door middel van sterke waterpersen tot den
+kleinstmogelijken omvang saamgeperst; er was niet veel verscheidenheid
+van gerechten, maar op zulk een tocht kwam ook geen kieskeurigheid te
+pas. Van brandewijn had men een paar honderd liter, water voor twee
+maanden, en dit was zeer ruim, want niemand twijfelde na de laatste
+ondernemingen der sterrenkundigen, of er is wel water op de maan. Zelfs
+ook levensmiddelen dacht men er te zullen aantreffen. Michel Ardan
+hield er zich van verzekerd. Had hij er aan getwijfeld, hij zou niet
+besloten hebben te vertrekken.
+
+»Bovendien," zei hij eens tot zijn reismakkers, »we zullen niet geheel
+van onze vrienden op de Aarde afgesloten zijn en zij zullen wel zorgen
+ons niet te vergeten."
+
+»Zeker niet," verzekerde Maston.
+
+»Hoe meent gij dat?" vroeg Nicholl.
+
+»Doodeenvoudig," antwoordde Ardan, »zal de Columbiad daar niet altijd
+blijven? Welnu, telkenmale als de maan er een gunstigen stand toe
+heeft, dat is te zeggen, ééns in het jaar, kan men ons immers bommen
+met levensmiddelen toezenden, die wij dus op een vasten dag kunnen
+afwachten."
+
+»Bravo!" juichte Maston.
+
+»Daarentegen zullen wij ook wel een middel vinden om u van ons te
+doen hooren," merkte Michel Ardan aan.
+
+De laatste benoodigdheden werden ingeladen en Michel Ardan rangschikte
+alles met voorbeeldigen ijver. Het water werd in de holten geladen,
+het gas in den houder. De beide potasch-soorten in een hoeveelheid
+dat zij het twee maanden konden uithouden.
+
+Het projectiel werd naar den top van Stone's Hill gebracht. Sterke
+kranen hielden het hangende boven het stuk.
+
+Een ontzettend oogenblik! Als éen ketting brak, stortte het gevaarte
+op het schietkatoen en een vreeslijke ontploffing zou volgen.
+
+Dat gebeurde gelukkig niet. Eenige uren later was het projectiel
+onmerkbaar zacht op het katoenen kussen gezakt.
+
+»Verloren!" zei kapitein Nicholl, terwijl hij den voorzitter Barbicane
+3000 dollar overhandigde.
+
+Barbicane wilde dat geld niet uit de handen van een reisgenoot
+ontvangen, maar Nicholl stond er op, aan al zijn verplichtingen te
+voldoen, alvorens hij de aarde verliet.
+
+
+
+
+
+
+VIERENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+VUUR!!!
+
+
+De 1ste December was aangebroken. Een gewichtige dag, want ging het
+stuk dien avond niet af, en wel te 10 u. 46 min. 40 sec, dan zouden
+ruim 18 jaren verloopen eer de maan denzelfden stand had, tegelijk
+in haar naaste punt en in het toppunt.
+
+Het was heerlijk weder, en schoon de winter voor de deur stond,
+verlichtte de heldere zon de Aarde, die eerlang zou worden verlaten
+door drie harer bewoners.
+
+Reeds in den vroegen morgen bedekte een onafzienbare menigte
+den geheelen omtrek. Ieder kwartier bracht de spoortrein andere
+nieuwsgierigen; ja men meent, dat op dien merkwaardigen dag 9 millioen
+toeschouwers den grond van Florida betraden.
+
+Reeds sedert een maand waren zij bij duizenden toegestroomd;
+zij kampeerden rondom Stone's Hill en legden er de grondslagen
+van een stad, later Ardan Town genaamd. Allerlei natiën waren
+er vertegenwoordigd, allerlei talen werden er gesproken, allerlei
+kleederdrachten gezien. 't Waren mannen, vrouwen en kinderen, rijken
+en armen, in juweelen en lompen, millionnairs en bedelaars. Van alles
+werd er gegeten en gedronken; menigeen was blijde de maag te kunnen
+vullen met wat maar eenigszins eetbaar was. Aan kieskeurigheid viel
+niet te denken.
+
+Het was avond geworden, het sloeg zeven uur. De maan rees statig boven
+de kimmen. Zij was er prompt op haar tijd. Millioenen jubelkreten
+begroetten haar.
+
+Daar verschenen de drie koene reizigers. Een nieuw gejubel, zoodat
+hooren en zien verging. Als door een electrischen stroom ontstoken,
+hieven de ontelbare scharen tegelijk het Amerikaansche volkslied aan.
+
+Een commissie uit de Gun-club, benevens commissiën uit de Europeesche
+sterrenwachten begeleidden deze helden van den dag. Barbicane gaf
+bedaard en koel zijn laatste bevelen. Nicholl stapte met afgemeten
+tred, de lippen gesloten, de handen op den rug gekruist. Michel
+Ardan in reiskleederen, met lederen laarspijpen, een reistaschje op
+zijde, een sigaar in den mond, maakte zich met de ellebogen door de
+volksmenigte baan.
+
+Het werd tien uur. Het oogenblik van instappen was daar. Eenige
+minuten waren noodig om in het stuk af te dalen, de sluitplaat vast
+te schroeven, de stellingen weg te nemen.
+
+Barbicane had zijn chronometers op 1/10 seconde gelijk gezet met dien
+van den ingenieur Murchison, die de electrische vonk zou ontsteken,
+zoodat de reizigers het juiste oogenblik konden nagaan waarop zij in
+de lucht zou worden geschoten.
+
+Het oogenblik des afscheids was daar. Het was een treffend
+tooneel. Zelfs Michel Ardan was, in weerwil zijner koortsachtige
+vroolijkheid diep ontroerd. Maston pinkte van onder zijn uitgedroogde
+oogleden een oude traan weg, zeker voor deze gelegenheid bewaard. Ze
+viel op het hoofd van zijn waarden voorzitter.
+
+»Als ik eens meêging, het is nog tijd!"
+
+»Onmogelijk, mijn oude Maston!" zei Barbicane.
+
+Eenige minuten later waren de drie mannen binnen het projectiel. Zij
+hadden de sluitplaat aangeschroefd, en de mond van de Columbiad wendde
+zich vrij en onbelemmerd naar den hemel.
+
+Nicholl, Barbicane en Michel Ardan waren voor goed in hun metalen
+gevangenis ingekerkerd.
+
+Wie schildert de ontzettende ontroering, die toen door de verzamelde
+scharen voer?
+
+De maan gleed statig aan den donkeren hemel. Zij stond in het
+sterrenbeeld de Tweelingen en was gevorderd tot halverwege den horizon
+en het zenith. Zij werd begluurd, gelijk het wild door den jager,
+eer hij losbrandt.
+
+Een sombere stilte woog als lood op dit geheele tooneel. Men durfde
+nauwelijks ademhalen. Alle blikken zochten den mond van de Columbiad.
+
+Murchison had geen oog van zijn chronometer af. Nog 40 seconden--elke
+seconde duurde een eeuw.
+
+Na 23 seconden verhieven zich kreten.
+
+»Vijfendertig, zesendertig, zevenendertig, achtendertig, negenendertig,
+veertig! Vuur!!!"
+
+Murchison drukte op den knop, de vonk vloog door de lading.
+
+Een vreeselijke slag, donderde in de atmosfeer--geen menschelijke
+taal is in staat het uit te drukken. Een allerverschrikkelijkste
+vuurgloed deed den grond sidderen, als braakte een vulkaan zijn
+vlammen uit. De aarde werd opgeheven; slechts aan weinigen gelukte
+het, in dat oogenblik van schrik het projectiel glorierijk tusschen
+vlammen en damp opwaarts te zien snellen.
+
+
+
+
+
+
+VIJFENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+TELEURSTELLING.
+
+
+In het oogenblik toen de vlam van het ontplofte schietkatoen als een
+onmetelijke pluim ten hemel steeg, werd in geheel Florida voor een
+onberekenbaar kort oogenblik de nacht in helderen dag veranderd. Zelfs
+in den Atlantischen oceaan werd het lichtverschijnsel waargenomen en
+in meer dan éen scheepsjournaal aangeteekend.
+
+Het afgaan van de Columbiad werd vergezeld door een wezenlijke
+aardbeving. Florida schudde tot in zijn ingewanden. Het gas van het
+schietkatoen, door de hitte uitgezet, verdrong met onvergelijkbaar
+geweld de luchtlagen, en deze kunstmatige orkaan, honderdmaal sneller
+dan de natuurlijke, vloog als een hoos door het luchtruim.
+
+Niemand bleef op zijn beenen: mannen, vrouwen, kinderen werden
+neergeworpen als koren door den storm. Velen werden gewond; Maston, die
+de onvoorzichtigheid had gehad te dicht bij te komen, werd opgenomen
+en verscheiden meters achteruit geworpen; hij draaide als een kogel
+boven de hoofden zijner medeburgers. Ruim 300.000 personen werden op
+een oogenblik doof.
+
+De luchtpersing wierp tenten en loodsen omver, ontwortelde boomen,
+ja vernielde te Tampa-Town een honderdtal huizen, benevens de
+St. Maria-kerk en de nieuwgebouwde beurs. Onderscheidene schepen
+werden tegen elkander geslagen; van een tiental aan de havenkade
+vastgemeerde werden de kettingen als katoendraden doorgebroken.
+
+Tot zelfs buiten de grenzen der Vereenigde Staten liet de schok zich
+voelen. Diep in den Atlantischen oceaan werd hij door westenwinden
+merkbaar. Een onverwacht noodweer teisterde het eskader van den
+admiraal Fitz-Roy; onderscheidene schepen werden er door aangegrepen,
+zonder tijd te hebben zich te bergen; zij sloegen om, onder anderen
+de _Childe Harold_ van Liverpool, welk ongeluk aanleiding gaf tot
+zeer ernstige vertoogen van de zijde van Engeland.
+
+Zelfs zegt men--maar hiervoor is geen andere waarborg dan het verhaal
+van eenige inlanders--dat aan de westkust van Afrika een half uur na
+het schot een dof geluid als van onder de zee zou gehoord zijn.
+
+Doch wij keeren naar Florida terug. Na het eerste oogenblik van
+ontsteltenis verhief zich uit aller mond, ook te midden van het
+klagen en kermen der gekwetsten, de juichtoon: »Leve Ardan! Leve
+Barbicane! Leve Nicholl!" Ontelbaren staken den neus in de lucht
+en zetten kijker of lorgnet voor het oog, om het projectiel na te
+staren. Maar vruchteloos. Men kon er niets van zien en vergenoegde
+zich met de telegrammen van Long's piek af te wachten. De directeur
+der sterrenwacht te Cambridge was op zijn post in het Rotsgebergte,
+en aan dien bekwamen en ervaren sterrenkundige waren de waarnemingen
+toevertrouwd.
+
+Maar het publiek werd zwaar beproefd door iets dat niet voorzien,
+en toch gemakkelijk te begrijpen was.
+
+Het weder, tot dusver zoo schoon, veranderde plotseling; de lucht
+werd geheel en al bewolkt. Het kon ook wel niet anders na de geweldige
+verplaatsing der luchtlagen tengevolge van het ontploffen van 200,000
+kilo schietkatoen. Heeft men, tengevolge van de luchtpersing, na
+zware veld- of zeeslagen meermalen het weder zien veranderen, dan
+was na een zoo verschrikkelijken schok wel niets anders te verwachten.
+
+Den volgenden dag--een ondoordringbaar dikke nevel tusschen den
+hemel en de aarde; en ongelukkigerwijze hing dit gordijn ook boven
+het Rotsgebergte. Uit allerlei oorden regende het klachten. Maar de
+natuur stoorde er zich niet aan; nu--hadden de menschen den dampkring
+in de war gebracht, dan moesten zij het nu zelven bezuren.
+
+Dien geheelen eersten dag trachtte iedereen door het grauwe
+wolkenkleed heen te boren, maar vruchteloos! En al was de lucht helder
+geworden, dan nog zou het projectiel niet te zien zijn geweest, want
+tengevolge van de aswenteling der aarde stond het boven de hoofden
+der tegenvoeters.
+
+Het werd nacht, maar de maan vertoonde zich even weinig aan den hemel
+als de zon het overdag had gedaan, zoodat alle waarneming onmogelijk
+was. Hetzelfde was, blijkens telegram, ook op Long's piek het geval.
+
+Indien intusschen de proef geslaagd was, moesten de reizigers, op 1
+December 's avonds te 10 u. 46 min. 40 sec. weggeschoten, den 4den
+te middernacht op de maan landen. Tot dat tijdstip moest men geduld
+oefenen, terwijl het ook zeer moeielijk zou zijn een betrekkelijk
+zoo klein voorwerp waar te nemen, zoolang het onderweg was.
+
+Den 4den December kon de kans bestaan des avonds van 8 tot 12 uur het
+projectiel te volgen, daar het zich toen als een zwart vlekje op de
+heldere maanschijf moest vertoonen. Maar de lucht bleef onverbiddelijk
+bewolkt, zoodat het publiek in woede geraakte en de maan allerlei
+scheldwoorden toesnauwde.
+
+Maston was wanhopig; hij besloot naar Long's piek te reizen om zelf
+te zien. Hij twijfelde niet of zijn vrienden hadden het doel hunner
+reis bereikt. Trouwens men had niet gehoord dat het projectiel ergens
+op aarde was neergekomen, en Maston dacht er niet eens aan, dat het
+gemakkelijk in den oceaan kon gevallen zijn, die toch den aardbol
+voor 3/4 bedekt.
+
+Den 5den, hetzelfde weder. De groote telescopen der Oude wereld,
+die van Herschel, Rosse, Foucault, waren op de maan gericht, daar het
+weder in Europa allergunstigst was. Maar de werktuigen waren te zwak
+voor eenige afdoende waarneming.
+
+Den 6den, hetzelfde weder. Sint Nicolaas bracht wel lekkers voor de
+kinderen, maar geen helder weer voor de groote menschen. Men begon
+te vragen of niets aan het weder zou kunnen gedaan worden.
+
+Den 7den eenige hoop, maar 't duurde niet lang: toen de avond viel,
+dikke, dikke, dikke lucht.
+
+'t Werd erg. Den 11den 's morgens 9 u. 11 min. was het Laatste
+kwartier. Dan werd de stand der maan van dien aard, dat geen helder
+weder meer helpen zou. Zij zou hoe langer zoo meer afnemen en ten
+laatste Nieuw worden; zij zou tegelijk met de zon op- en ondergaan,
+maar de stralen van deze moesten beletten, iets van de maanschijf
+te zien. Er zat dus niets anders op dan te wachten tot 3 Januari,
+44 min. na den middag, om bij Volle maan de waarnemingen te hervatten.
+
+De dagbladen maakten er zich zoo goed mogelijk af en vermaanden het
+publiek tot engelengeduld.
+
+Den 8sten, geen verandering in den toestand.
+
+Den 9den geen verandering. Algemeen gemor.
+
+Den 10den geen verandering, dan alleen in het hoofd van den secretaris
+Maston, daar de brave man op het punt scheen het verstand te verliezen,
+dat hij onder zijn kunstschedel van getah-pertja nog altijd had
+behouden.
+
+Den 11den zwaar onweder, gevolgd door heldere lucht in den avond. Er
+kwam....
+
+
+
+
+
+
+ZESENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN NIEUWE STER.
+
+
+In den nacht vloog, met de snelheid van een bliksemstraal, door
+middel van al de telegraafdraden der Aarde, het navolgend bericht
+van de sterrenwacht op het Rotsgebergte.
+
+
+_Long's Piek 12 December._
+
+
+_Aan de Sterrenwacht te Cambridge_.
+
+
+»Het projectiel, afgeschoten door de Columbiad op Stone's Hill,
+is den 12den December, 's avonds te 8 uur 47 min. gezien bij het
+laatste kwartier der maan.
+
+»Het projectiel heeft de maan niet bereikt; het is er nabij gekomen,
+nabij genoeg om onder de aantrekkingskracht der maan te geraken.
+
+»De rechtlijnige beweging is veranderd in een kringvormige, zoodat
+het projectiel een elliptische baan om de Maan beschrijft en een
+wachter is geworden van den wachter der Aarde.
+
+»De elementen van dit nieuwe hemellichaam kunnen nog niet worden
+opgegeven. Men kent noch zijn snelheid in de loopbaan, noch die van
+de aswenteling. De afstand van de oppervlakte der Maan kan voorloopig
+op 4,500 mijlen worden geschat.
+
+»Twee onderstellingen kunnen zich voordoen en een verandering in den
+staat van zaken veroorzaken:
+
+»òf, de aantrekking der Maan zal de omwentelingssnelheid overwinnen,
+zoodat het projectiel toch op de Maan nederkomt.
+
+»òf, het projectiel zal tot aan het einde der eeuwen rondom de Maan
+blijven zweven.
+
+»De waarnemingen zullen dit eenmaal uitwijzen, maar tot hiertoe heeft
+de onderneming der Gun-club niets uitgewerkt dan ons zonnestelsel
+met een nieuw hemellichaam ter verrijken.
+
+
+J. Belfast."
+
+
+Tal van vragen vloeiden voort uit dit onverwacht bericht; tal van
+geheimen werden aan de wetenschap ter ontraadseling voorgelegd. Zoo
+zou dan, dank zij den moed en de zelfopoffering van drie mannen,
+deze onderneming: een projectiel naar de maan af te schieten,--en
+hoe weinig beteekende dat!--tot onberekenbare gevolgen leiden. De
+reizigers, in den nieuwen wachter opgesloten, mochten dan hun doel
+niet bereikt hebben,--zij draaiden om de nachtvorstin, zoodat deze haar
+verborgenheden voor 't eerst aan aardbewoners zou onthullen. De namen
+van Nicholl, Barbicane en Michel Ardan zouden dus voor altijd beroemd
+worden in de jaarboeken der sterrenkunde; want terwijl deze waaghalzen
+den kring der menschelijke kundigheden hadden willen verwijden,
+waren zij zelven in een kring van sterrenkundige beweging verplaatst.
+
+Hoe het zij, het bericht van den directeur Belfast bracht door
+de geheele beschaafde wereld een indruk teweeg van verbazing
+en schrik. Zou men die moedige mannen te hulp kunnen komen? Neen
+voorzeker, want zij hadden zich begeven buiten de grenzen, aan wezens
+der Aarde gesteld. Luchtverversching hadden zij voor twee maanden,
+levensmiddelen voor een jaar. Maar dan?... De ongevoeligste harten
+klopten angstig bij deze vraag.
+
+Eén man was er, die de zaak niet als hopeloos beschouwde--de secretaris
+Maston.
+
+Hij verloor hen niet uit het oog. Hij verliet den kijker der Gun-club
+niet. Zoodra de Maan boven de kimmen kwam, was hij op zijn post,
+onophoudelijk turende naar de zilveren schijf, op of nabij welke
+hij het voorwerp hoopte te zien, dat zijn drie vrienden bevatte,
+en tot ieder, die het hooren wilde, uitte hij de hoop, dat de tijd
+eerlang zou aanbreken, waarop hij en zij elkander tijding konden
+toezenden. »Wetenschap en Kunst staat hun," zei hij, »ten dienste,
+en daarmede kan men doen wat men wil. Gij zult eens zien hoe zij er
+zich uitredden."
+
+
+
+
+
+
+ZEVENENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+GOEDE REIS.
+
+
+Met klokslag van tienen waren Barbicane, Michel Ardan en Nicholl in
+het projectiel gegaan; te 10 u. 46 min. 40 sec. zou de Columbiad
+worden afgeschoten; zij hadden bijgevolg 46 min. 40 sec. op het
+schietkatoenen kussen door te brengen. Van de buitenwereld waren zij
+afgesloten zoodra Nicholl de aluminium-plaat die op de opening paste,
+had vastgeschroefd. Het was stikdonker in hun verblijf.
+
+»Nu moeten wij doen alsof wij thuis zijn," meende Michel Ardan. »Laat
+dat maar aan mij over, ik weet wel hoe. Eerst wat licht! Voor den
+drommel, het gas is niet voor de mollen uitgevonden!"
+
+Hij streek een lucifer tegen de zool zijner laars en bracht het
+vlammetje tegen den gasbek, gemeenschap hebbende met koolwaterstof,
+dat onder hooge drukking in dier voege was opgesloten, dat voor 144
+uren, zes etmalen, vuur en licht voorhanden was.
+
+Bij het gaslicht kon men zien hoe keurig het vertrekje er uitzag, de
+wand met zijde bekleed, met divans in het rond, alles net gerangschikt:
+wapenen, instrumenten, gereedschappen. Al het mogelijke was gedaan
+om de vermetele onderneming te doen slagen. Michel Ardan betuigde
+zeer tevreden te zijn.
+
+»'t Is een gevangenis," zei hij, »maar een reizende, en als ik den
+neus buiten het raam kon steken, zou ik er wel voor honderd jaar huur
+aan willen hebben. Ge lacht, Barbicane? Waar denkt ge aan? Dat dit
+kamertje uw graf wel zou kunnen zijn? Is het er niet mooi genoeg voor?"
+
+Terwijl Michel Ardan aldus babbelde, hadden de anderen ook nog het
+een en ander te doen.
+
+De chronometer van Nicholl wees tien uur twintig, toen de reizigers
+goed en wel binnen waren.
+
+»Nog 27 min. blijven wij op de Aarde," zei Barbicane, den chronometer
+raadplegend.
+
+»Nog 26 minuten 40 seconden," antwoordde Nicholl.
+
+»Nu ja! maar wij hebben meer te doen dan over seconden te praten."
+
+»Zijn wij dan niet klaar?"
+
+»Zeker, maar wij moeten nog eenige voorzorgen nemen tegen den eersten
+schok."
+
+»Wij hebben immers watervlakken met schutsels die aan stukken springen,
+om den schok te breken?
+
+»Ik hoop er het beste van," mompelde Barbicane.
+
+»Hopen!" riep Michel Ardan uit. »Hopen? De grappenmaker is er niet
+eens zeker van!"
+
+»Nog twintig," merkte Nicholl aan.
+
+»Zouden wij niet op ons hoofd gaan staan, zooals de clown in een
+paardenspel?" vroeg Michel Ardan.
+
+Barbicane meende, dat het beter was op zijde te gaan liggen. »In
+allen geval geloof ik, dat het vrij om 't even zal zijn, want wij
+zijn hier toch ingesloten."
+
+»Dertien minuten dertig seconden," zei de kapitein.
+
+Drie welgevulde matrassen behoorden tot den inventaris van het
+projectiel. Nicholl en Barbicane legden ze midden op de schijf,
+die den beweegbaren vloer uitmaakte. De reizigers zouden er zich op
+uitstrekken als het tijd van vertrekken was.
+
+Ardan speelde inmiddels met de honden, aan wie hij de beteekenisvolle
+namen Diana en Wachter had gegeven.
+
+»Het is 10 uur 37 minuten 6 seconden," sprak Nicholl.
+
+»Welnu, kapitein, dan hebt gij binnen een kwartier nog 9000 dollars
+aan den voorzitter te betalen; 4000 omdat de Columbiad niet springt;
+5000 omdat het projectiel hooger dan 6 mijlen zal stijgen."
+
+»Ik bezit de dollars," zei Nicholl, op zijn zak kloppende, »en doe
+niets liever dan betalen."
+
+»Ik zie, Nicholl, dat gij een man van orde zijt; ik heb dat nooit
+kunnen wezen; maar als ge mij niet kwalijk neemt, gij hebt daar
+weddenschappen aangegaan die u niet veel voordeel aanbrengen."
+
+»En waarom dat?" vroeg Nicholl.
+
+»Wel, als gij de nu eerstvolgende wint, moet de Columbiad gesprongen
+zijn en het projectiel ook, maar dan is Barbicane er niet meer om u
+zijn verlies te betalen."
+
+»Mijn inzet is gedeponeerd bij de Bank te Baltimore," zei Barbicane
+koeltjes, »en als Nicholl er niet meer is, kunnen zijn erfgenamen
+het geld opstrijken."
+
+»Gij zijt mannen van zaken," viel Michel Ardan in; »ik bewonder u te
+meer naar ik u minder begrijpen kan."
+
+»Tien uur twee en veertig," zei Nicholl.
+
+»Nog vijf minuutjes," liet Michel Ardan zich hooren, »en wij zijn
+opgesloten in een aluminiumdoos, op den bodem van een kanon van 900
+voet! en onder die doos zijn opgestapeld 200,000 kilogram schietkatoen,
+zooveel kracht als 800,000 kilogram kruit. En vriend Murchison staat
+met zijn chronometer in de hand, zijn duim op den knop, gereed om
+ons de hemelruimte in te zenden!"
+
+»Al genoeg, al genoeg!" zei Barbicane ernstig.
+
+»Tien uur zesenveertig!" mompelde de kapitein.
+
+Nog 40 seconden! Barbicane draaide het gas uit. Doodstil--men hoorde
+alleen het tikken van den chronometer....
+
+Een hevige schok, ook maar éen--het projectiel was door 6 milliard
+liter gas, ontwikkeld door de ontploffing van het schietkatoen,
+de lucht ingeslingerd.
+
+
+
+
+
+
+ACHTENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+HET EERSTE HALFUUR.
+
+
+Wat was er gebeurd? Welke uitwerking had die geweldige knal gehad? Was
+de schranderheid der vervaardigers van het projectiel beloond? Waren
+die vier proppen, de waterkussens, de afgedeelde hokjes voldoende
+geweest om den schok te breken? Dat was de vraag, ook voor de duizenden
+toeschouwers. Zij vergaten het doel der reis, om alleen aan het lot
+der reizigers te denken. Hadden zij eens een kijkje in het projectiel
+kunnen nemen!...
+
+Zij zouden niets gezien hebben, want het was er stikdonker. Maar de
+aluminium wanden hadden zich uitmuntend gehouden. Geen scheurtje,
+geen bultje!
+
+Van binnen lag de boel alleen wat overhoop, doch dit beteekende
+niets. Dat zou zich wel schikken. De personen intusschen lagen voor
+dood op den grond.
+
+Voor dood? of waarlijk dood? Gelukkig het eerste: eenige minuten
+later bewoog zich een arm, een hoofd: Michel Ardan lag op zijn knieën.
+
+»Michel Ardan is compleet. Maar de anderen?"
+
+Hij wilde zich oprichten; maar kon niet staan. Zijn hoofd suizebolde,
+zijn aangezet bloed maakte hem blind, hij was volkomen als iemand
+die dronken is.
+
+»Precies alsof ik een paar flesschen champagne naar binnen heb
+geslagen!" mompelde hij. »Nicholl! Barbicane!"
+
+Geen antwoord. Nog eens geroepen. Vruchteloos.
+
+»Verduiveld! 't Is alsof zij uit een vijfde verdieping op hun hoofd
+zijn gevallen."
+
+Langzamerhand kwam hij bij. Toen hij zoo ver was dat hij staan
+kon, nam hij een lucifer en stak den gasbek aan. De gastoestel had
+gelukkig niets geleden. Ware dit het geval geweest en gas ontsnapt,
+dan zou Michel Ardan, zoo hij het althans niet geroken had, met het
+aansteken van een lucifer een ontploffing hebben veroorzaakt, die
+het projectiel anders aanpakte dan de 200,000 kilogram schietkatoen.
+
+Toen het licht brandde, zag Michel Ardan zijn reisgenooten voor dood
+liggen, Nicholl bovenop Barbicane.
+
+Hij schudde Nicholl eens goed heen en weer, die, zoodra hij de oogen
+opsloeg, hem met zijn gewone koelbloedigheid de hand drukte.
+
+»En Barbicane?" vroeg hij.
+
+»Elk zijn beurt," antwoordde Michel Ardan bedaard. »Ik ben met u
+begonnen omdat gij bovenop laagt. Nu is het Barbicane's beurt."
+
+Met hun beiden legden zij den voorzitter der Gun-club op den
+divan. Barbicane had het meest van hun drieën geleden--men zag
+bloed. Maar 't bleek, dat dit slechts uit een lichte wond aan den
+schouder kwam. Toch had hij eenigen tijd noodig om bij te komen.
+
+»Nicholl, zijn wij onderweg?" was het eerste dat hij vroeg.
+
+»Ja--zijn wij op reis?" herhaalde Michel Ardan.
+
+»Of liggen wij nog stillekens op den Floridaschen grond?" vroeg
+Nicholl.
+
+»Of op den bodem der golf van Mexico?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Och kom!" riep Barbicane uit.
+
+Zij konden er niets van zeggen; of het projectiel stil lag of
+in beweging was, konden zij alleen weten door gemeenschap met de
+buitenwereld. Het was gissen, meer niet.
+
+Zij luisterden--diepe stilte. Maar daar viel Barbicane's oog op den
+thermometer. Nu voelde hij ook een groote hitte; 45° C. teekende
+het instrument.
+
+»Nu zie ik het, wij snellen voort; deze hitte kan door niets
+veroorzaakt zijn dan door wrijving tegen de luchtlagen, 't Zal spoedig
+beteren, als wij buiten den dampkring der aarde zijn; zoo heet als nu,
+zoo koud zal het dan wezen."
+
+»Wat?" vroeg Michel Ardan. »zouden wij zoo spoedig buiten de grenzen
+van den dampkring der Aarde zijn?"
+
+»Zonder twijfel. Luister. Het is 10 uur 55 min. Wij zijn omtrent
+10 minuten in de vaart. Als onze aanvankelijke snelheid niet was
+gebroken door de wrijving, zouden wij in 6 seconden buiten den
+dampkring geweest zijn."
+
+»En hoeveel rekent gij dan wel voor die wrijving?"
+
+»Een derde. Indien wij een aanvankelijke snelheid van 11,000 meter in
+de seconde hebben gehad, zal zij bij ons verlaten van den dampkring
+tot 7332 meter zijn ingekrompen. In allen gevalle zijn wij reeds
+buiten den dampkring en...."
+
+»En--dan is vriend Nicholl zijn beide laatste weddenschappen ook
+kwijt: 4000 dollar, omdat de Columbiad niet is gesprongen, en 5000
+omdat het projectiel hooger is gestegen dan 6 mijlen. Ook op, Nicholl!"
+
+»Eerst zeker zijn en dan betalen, 't Is zeer goed mogelijk, dat
+Barbicane gelijk heeft en ik mijn 9000 dollar heb verloren. Maar er is
+nog één geval mogelijk, en als dat zoo was, is de weddenschap te niet."
+
+»Welk geval?" vroeg Barbicane levendig.
+
+»Dat door de een of andere oorzaak het stuk niet afgeschoten is en
+wij nog goed en wel op den bodem van de Columbiad zitten."
+
+»Dat zou wat moois zijn!" riep Michel Ardan uit. »Hebben wij dan het
+schot niet gehad? Niet voor dood gelegen? En Barbicane's schouder dan?"
+
+»Draaf niet zoo door," merkte Nicholl aan; »hebt gij het schot
+gehoord?"
+
+»Neen."
+
+»En gij, Barbicane?"
+
+»Ik ook niet. Hoe mag dat komen? Daar begrijp ik niets van. Het
+projectiel is in de vaart, dus zou men het schot hebben moeten hooren
+afgaan. Maar kom, wij willen eens onderzoeken hoe het er meê zit."
+
+De sluitklep van een der lichtglazen werd losgeschroefd; van een
+tweede, van een derde. Nu konden zij naar alle richtingen zien,
+voorwaarts, achterwaarts, zijwaarts.
+
+Barbicane en zijn tochtgenooten legden een oog aan de
+glazen--stikdonker!
+
+»Wij zijn in de hemelruimte!" riep de voorzitter der Gun-club
+uit. »Ziet maar eens de sterren."
+
+»Bravo!" riepen de beide anderen.
+
+'t Was zoo: de dikke duisternis onder hen bewees, dat zij de aarde
+hadden verlaten, anders hadden zij het maanlicht op den grond moeten
+zien schijnen.
+
+»Verloren," zei Nicholl.
+
+»Ik wensch u geluk," antwoordde Ardan.
+
+»Ziehier 9000 dollar," zei de kapitein, de bankbiljetten uit zijn
+zak halend.
+
+»Wilt gij een reçu?"
+
+»Asjeblieft," sprak Nicholl, »dat is ordelijker."
+
+Barbicane nam bedaard een blad uit zijn zakboekje; met potlood schreef
+en onderteekende hij de kwitantie en gaf haar aan den kapitein. Deze
+legde haar zorgvuldig in zijne brieventasch.
+
+Het kijken door de lensglazen werd hervat. Aan alle zijden schitterden
+de sterren als fijne punten op een pikzwarten grond.
+
+»Waar zit toch de Maan?" vroeg Ardan.
+
+Barbicane merkte aan, dat men haar aan de drie zijden niet zien kon
+en dus de vierde lens moest opengeschroefd worden. Het geschiedde.
+
+Maar wat zagen ze nu? Een zeer groote schijf, welker omvang
+zich niet liet bepalen. Naar de zijde der Aarde was zij hel
+verlicht. Men zou gezegd hebben, dat een kleine maan het licht der
+groote terugkaatste. Het voorwerp had een groote snelheid en scheen
+een kring om de Aarde te beschrijven, die de baan van het projectiel
+sneed, terwijl het tevens een omwenteling om zijn as beschreef.
+
+»Wat is dat voor een ding?" vroeg Michel Ardan; »een ander projectiel?"
+
+Barbicane gaf geen antwoord. De verschijning van dat hemellichaam
+verraste en beangstigde hem. Een botsing was mogelijk, en deze kon
+de treurigste gevolgen hebben, 't zij het projectiel zijwaarts van
+zijn baan werd getrokken, 't zij het onder de macht der aantrekking
+van dat hemellichaam geraakte.
+
+De voorzitter was nog bezig over het een en ander na te denken, toen
+ten gevolge van een gezichtsbedrog het projectiel op de lichtende
+schijf scheen te vallen.
+
+»Alle duivels!" schreeuwde Michel Ardan, »de beide treinen zullen op
+elkander botsen.
+
+Instinctmatig waren de reizigers achteruit geweken. Zij waren hevig
+beangst; maar dat duurde niet lang, nauwelijks eenige seconden. Het
+hemellichaam schoot op eenige honderden meters voorbij het projectiel
+en verdween, niet zoozeer door de snelheid van zijn loop, als omdat het
+zich van de Maan af bewoog en dus door haar niet meer werd beschenen.
+
+»Goede reis!" riep Michel Ardan uit. »Het heelal is waarachtig toch
+groot genoeg, dat er een arm schilderhuisje als het onze wel vrij
+doorheen kan zwieren! Moest zoo'n verwaand ding ons hier met een
+stoot komen bedreigen!"
+
+»Ik weet wat het is," zei Barbicane.
+
+»Drommels, gij weet alles."
+
+»'t Is," legde de voorzitter uit, »een eenvoudige vuurbol, maar een
+groote, door de aantrekkingskracht der Aarde tot haar wachter gemaakt."
+
+»Is 't mogelijk!" riep Michel Ardan uit. »Heeft dan de Aarde twee
+manen, zooals de planeet Neptunus?"
+
+»Zeker, mijn vriend, hoewel zij den naam heeft van er slechts éen
+te bezitten. Maar deze tweede maan is zoo klein en haar loop is zoo
+snel, dat de aardbewoners haar niet kunnen zien. Haar bestaan is door
+een Fransch sterrenkundige, Petit, uit de berekening harer elementen
+afgeleid. Volgens zijn waarnemingen moet die bol zijn omloop om de
+aarde volbrengen in 3 uur 20 minuten, wat een verbazende snelheid
+onderstelt."
+
+»Zijn alle sterrenkundigen het eens aangaande het bestaan van dien
+tweeden wachter der Aarde?" vroeg Nicholl.
+
+»Neen," antwoordde Barbicane, »maar indien zij als wij, hem hadden
+waargenomen, zouden zij er niet aan twijfelen. Als ik mij niet vergis,
+zal het ontmoeten van dat maantje ons een middel aan de hand geven
+om te bepalen wáár wij in de wijde wereld zijn."
+
+»Hoe dat?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Omdat men weet hoever die wachter van de Aarde verwijderd is:
+8140 kilometers."
+
+»Dat kan wel," meende Nicholl, op zijn chronometer ziende, »het is
+11 uur, en wij hebben Florida 13 minuten geleden verlaten."
+
+»Pas 13 minuten?" vroeg Barbicane.
+
+»Zeker," antwoordde Nicholl, »en indien wij onze eerste snelheid van
+11 kilometer hadden behouden, zouden wij reeds 143 kilometer ver zijn."
+
+»Dat is nu alles goed en wel, mijne vrienden," sprak de voorzitter,
+»maar éen ding is nog niet opgehelderd: waarom wij den knal van het
+afgaan van het schot niet gehoord hebben."
+
+Daar niemand het kon zeggen, kwijnde het gesprek, zoodat de reizigers
+al den tijd hadden zich door een hunner glazen te verdiepen in het
+beschouwen van den onvergelijkelijk helderen glans der Maan, die als
+een platina spiegel boven hun hoofden schitterde, met al haar bergen,
+vlakten en dalen. De Aarde, die onder hun voeten wegweek, hadden zij
+reeds geheel vergeten. Kapitein Nicholl was de eerste die er hen aan
+deed denken.
+
+»Zeker," vond Michel Ardan, »wij moeten haar niet ondankbaar
+vergeten. Ik moet nog een kijkje van haar nemen eer zij verdwijnt."
+
+Barbicane verwijderde de boven beschreven schijf en ontschroefde het
+deksel van het glas in den bodem van het projectiel, zoodat zij door
+een lens van 15 centimeter dikte het gezicht naar buiten hadden.
+
+»Daar staat de Aarde," zei Barbicane.
+
+»Dat ding? Die zilverkleurige afgeknipte nagel?"
+
+»Wacht maar. Over een dag of vier is het Volle maan en bijgevolg Nieuwe
+aarde. Zij zal dan eenige dagen in dikke duisternis gehuld zijn."
+
+En zoo was het ook. De Aarde scheen een groote sikkel, blauwachtig
+van kleur door de weerkaatsing van den dampkring. Een lichte stip
+hier en daar in het donker gedeelte der schijf toonde hooge bergen;
+somwijlen werden die bergtoppen bedekt door dichte nevels, hetgeen met
+de maanbergen nimmer het geval is. Het donker gedeelte der aardschijf
+had een aschgrauw licht, maar minder duidelijk dan zooals wij de Maan
+zien. De reden daarvan is gemakkelijk te begrijpen. Het aschgrauwe
+licht op de Maan is een weerkaatsing van het op haar vallende en
+naar de Aarde terugkaatsende licht der nachtvorstin. En daar nu de
+Aarde ten gevolge van haar meerdere groote omtrent 13 maal meer licht
+afgeeft dan de Maan, volgt daaruit dat het licht, hetwelk de Maan
+aan de Aarde toezendt, ook zooveel zwakker zijn moet.
+
+Opeens schoot een hoop vallende sterren hen voorbij. Honderden
+vuurbollen lieten vurige staarten achter. Van de Aarde gezien,
+is in dien tijd des jaars het aantal vallende sterren ook soms
+zeer aanzienlijk en men heeft er naar berekening tot 24,000 in een
+uur waargenomen. Michel Ardan echter verklaarde het verschijnsel
+anders. Naar zijn gevoelen staken de aardbewoners ter eere van drie
+hunner broeders een allerprachtigst vuurwerk af.
+
+De drie gebroeders kregen vaak en besloten zich ter ruste te
+leggen. Nauwelijks echter hadden zij den slaap gevat, of Barbicane
+maakte de anderen wakker met een luiden schreeuw; »Ik heb het
+gevonden! Ik heb het gevonden!"
+
+»Wat?" riep Michel Ardan, het hoofd opheffende.
+
+»Hoe het komt dat wij het stuk niet hebben hooren afgaan."
+
+»En dat is?" vroeg Nicholl.
+
+»Omdat ons projectiel grooter snelheid had dan het geluid."
+
+
+
+
+
+
+NEGENENTWINTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN KIJKJE IN HET PROJECTIEL.
+
+
+Na deze doodeenvoudige verklaring te hebben vernomen, waren de drie
+vrienden in een diepen slaap gevallen. En waar zouden zij ook rustiger
+hebben kunnen sluimeren? Op aarde is het overal minder kalm, in de
+huizen der steden, in de hutten op het land; hier de koude, ginds de
+warmte; hier de menschen, daar het gedierte--van alles dat uit den
+slaap houdt. Zelfs in een ballon, ver van de onrust der Aarde, wordt
+men gekweld door het geplaag der verschillende luchtlagen. Maar zij,
+goed verzorgd in hun projectiel, zweefden te midden eener diepe stilte
+in de onbegrensde hemelruimte--waar kon men beter zijn?
+
+De vrienden zouden dan ook misschien wel--wie weet hoe lang--geslapen
+hebben, indien zij niet door een ongewoon gedruisch waren gewekt
+geworden, toen het, in den morgen van 2 December 7 uur was, acht uren
+na hun vertrek.
+
+»Wat is dat?" vroeg Barbicane.
+
+»De honden," zei Michel Ardan, zich de oogen uitwrijvende.
+
+»Zij zullen honger hebben," meende Nicholl.
+
+»Drommels," merkte Michel Ardan aan, »wij hebben de arme dieren
+vergeten."
+
+Zij zochten en vonden eindelijk den eenen hond onder een divan
+gekropen. Verschrikt en versuft door den schok, had hij zich in dien
+hoek verscholen, totdat de honger en de stem van zijn meester hem te
+voorschijn deed komen.
+
+Het was de beminnelijke Diana, die bevende uit haar schuilhoek kwam
+kruipen. Michel Ardan lokte het dier tot zich met de zoetste woordjes.
+
+»Kom Diaantje, kom mijn beestje! Kom Evaatje! Wie weet of je niet
+bestemd zijt de stammoeder te worden van een maanhondengeslacht. Kom
+hier bij den baas!"
+
+De hond kroop naar Michel Ardan toe en jankte.
+
+»Goed en wel!" sprak Barbicane, »ik zie Eva wel, maar waar is Adam?"
+
+»Adam," antwoordde Michel Ardan, »zal zoo heel ver niet zijn. We
+zullen hem roepen."
+
+»Kom Wachter... Wachter, Wachter! Pst!"
+
+Maar Wachter liet zich niet zien. Diana bleef voortjanken. Bij
+onderzoek bleek, dat de hond niet gekwetst was; Michel Ardan gaf het
+dier een lekker kluifje.
+
+Wachter was nergens te vinden. Zij zochten en zochten in hoeken en
+gaten; eindelijk vonden zij hem in een verscholen hoek, ergens boven
+in het projectiel. Het beest bevond zich kennelijk in een treurigen
+toestand.
+
+»'t Ziet er niet naar uit, er maanhonden van te maken!" schertste
+Michel Ardan.
+
+Voorzichtig namen zij den hond op. Zijn kop was tegen de zoldering
+geslagen en die slag scheen zoo goed als doodelijk te zijn
+geweest. Doch de vrienden beproefden hem op een kussen te leggen,
+waar het arme dier een diepen zucht slaakte.
+
+»Wij zullen je goed verzorgen," zei Michel Ardan. »Wij zijn
+verantwoordelijk voor je leven. Ik was liever een arm kwijt dan dat
+mijn arme Wachter een poot moest missen."
+
+Dit zeggende gaf hij den hond een kom water; het dier dronk gretig.
+
+Daarop vestigden onze reizigers hun oogen op de aarde en de Maan. De
+aarde was een schijf met aschgrauw licht, aan de eene zijde een
+lichtende sikkel; de maan daarentegen was bijna geheel verlicht.
+
+»Sakkerloot!" riep Michel Ardan, »het spijt me geweldig, dat wij niet
+vertrokken zijn bij Volle aarde, dat wil zeggen, toen onze aardbol
+tegenover de zon stond."
+
+»Waarom?" vroeg Nicholl.
+
+»Omdat wij dan het licht anders zouden hebben zien vallen op onze
+vaste landen en onze zeeën. En dan zouden we ook de beide polen gezien
+hebben, tot welke het menschelijk oog nooit is doorgedrongen."
+
+»Ongetwijfeld," antwoordde Barbicane, »maar als de Aarde Vol was
+geweest, zou de maan Nieuw geweest zijn en dus onzichtbaar. En dan
+is het toch beter dat het punt waarheen wij gaan verlicht is, dan
+dat van waar wij zijn vertrokken."
+
+»Gij hebt gelijk, Barbicane," antwoordde kapitein Nicholl, »en
+bovendien--wanneer wij de maan bereikt hebben, zullen wij in de
+lange maannachten tijd in overvloed hebben om uit te zien naar dien
+wereldbol, waarop onze gelijken dooreen krioelen."
+
+»Onze gelijken!" riep Michel Ardan uit. »Onze gelijken--dat zijn zij
+nu niet meer dan de maanbewoners. Wij bewonen een wereld op ons eigen
+handje, het projectiel, en wij zijn met ons drieën! Ik ben zoo goed
+als Barbicane en Barbicane is zoo goed als Nicholl. Wij hebben met
+het geheele heelal niets meer te maken en zijn de eenige bewoners
+van dit poppenwereldje, totdat wij maanbewoners zullen worden."
+
+»In omtrent 24 uren," merkte de kapitein aan.
+
+»Dat wil zeggen?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Dat wil zeggen, dat het half negen is," antwoordde Nicholl.
+
+»Welnu," zei Michel Ardan, »ik kan onmogelijk zelfs een schijn van
+reden vinden om niet oogenblikkelijk te ontbijten."
+
+En inderdaad, de bewoners van het nieuwe hemellichaampje konden er
+niet leven zonder eten, en hun maag ondervond op dat oogenblik de
+onweerstaanbare macht van den honger. Michel Ardan verklaarde zich
+als Franschman voor opperhofmeester, naar welke bediening niemand
+zich als mededinger opwierp. Het gas gaf hitte genoeg om de spijzen
+gereed te maken en de koffer met mondbehoeften leverde het benoodigde
+voor den eersten maaltijd.
+
+Zij begonnen met uitmuntende soep, vervaardigd van Liebigkoekjes met
+beste Julienne. De Liebigjes waren gemaakt van het beste rundvee uit
+den Pampas. Zij waren, benevens de Julienne-groenten, begoten met
+kokend water, waartoe de gasbek zijn diensten had geleend. Op die
+soep volgde onberispelijke biefstuk, zoo malsch als ooit in de beste
+restauratie is opgedischt. Schoon die biefstuk onder de waterpers
+was geweest om gecondenseerd te worden, beweerde Michel Ardan met
+zijn levendige verbeelding, dat het bloed er nog uitliep.
+
+De groenten uit de bussen waren volgens zijn bewering nog verscher dan
+zoo van de groenvrouw, terwijl een kop thee met een dun boterhammetje
+op Amerikaansche wijs den maaltijd besloot. En dat de thee bijzonder
+geurig was, is niet te verwonderen; de keizer van Rusland had eenige
+kistjes van zijn eigen karavanenthee ter beschikking van de reizigers
+gesteld.
+
+Eindelijk ontkurkte Michel Ardan een fijne flesch Bourgogne,
+»toevallig" in een hoekje gevonden. De drie vrienden dronken haar
+ledig op het welzijn van de Aarde en haren wachter.
+
+En als rekende de zon het niet genoeg het hare te hebben gedaan
+door de druiven voor die flesch langs de heuvelen van Bourgondië
+te hebben gestoofd met haar stralen, bracht zij nog iets bij tot
+opluistering van dezen maaltijd. Het projectiel trad op dat oogenblik
+uit den schaduwkegel achter den aardbol, zoodat de stralen der zon
+onmiddellijk op den bodem van de aluminium woning vielen met den hoek,
+dien de baan der Maan maakt met die der Aarde.
+
+»De zon!" riep Michel Ardan.
+
+»Zeker," antwoordde Barbicane doodbedaard, »ik verwachtte haar."
+
+»Maar," merkte Michel Ardan op, »de schaduwkegel, dien de Aarde aan
+haar van de zon afgekeerde zijde achter zich werpt, strekt zich toch
+uit voorbij de Maan."
+
+»Ver zelfs, indien men de straalbreking van den dampkring der Aarde
+niet in rekening brengt," onderrichtte Barbicane. »Maar wanneer de
+maan in die schaduw gedompeld is, heeft het verschijnsel plaats,
+dat de drie hemellichamen: zon, aarde en maan, in een rechte lijn
+staan. De punten waar de baan der Maan die der Aarde snijdt, heeten
+knoopen. Wanneer nu de maan in of zeer nabij een van haar knoopen
+staat, tijdens zij nieuw of Vol is, heeft er voor de aarde een eclips
+plaats, en wel een zon-eclips, indien de maan Nieuw is of tusschen
+de zon en de aarde staat; een maan-eclips indien de aarde tusschen
+de zon en de maan staat en de maan alzoo, gelijk men het noemt,
+Vol is. Indien wij tijdens een maaneclips vertrokken waren, zou onze
+geheele reis in de schaduw gebeurd zijn, en dat ware treurig."
+
+»Waarom?"
+
+»Omdat, hoewel wij in de ledige hemelruimte zweven, ons projectiel,
+zich badende in de stralen der Zon, van haar licht en warmte
+ontvangt. Wij sparen daarmede gas uit, en dat is ons veel waard."
+
+Inderdaad--onder den invloed dezer stralen, niet verborgen of getemperd
+door eenigen dampkring, werd het projectiel zoo verwarmd en verlicht
+alsof het ineens van den winter in den zomer kwam. De maan van boven,
+de zon van onder--licht en warmte genoeg.
+
+»Het gaat hier goed," merkte Nicholl aan.
+
+»'k Geloof het wel!" riep Michel Ardan uit. »Als wij maar een weinigje
+Aardsche aarde op ons aluminium planeetje konden uitstrooien, wed ik
+dat wij in 24 uren doperwten kweekten. Ik ben maar voor één ding bang:
+dat de wanden zullen gaan smelten."
+
+»Wees niet bezorgd, mijn waarde vriend," stelde Barbicane hem gerust,
+»het projectiel heeft wel een andere hitte doorgestaan toen het door
+de lagen van den dampkring der Aarde schoot. Het zou mij zelfs niet
+verwonderen indien het zich aan de oogen der bewoners van Florida
+voordeed als een gloeiende bol."
+
+»Maar dan zal Maston denken, dat wij gebraden worden?"
+
+»'t Verwondert mij genoeg, dat dit al niet lang gebeurd is," meende
+Barbicane. »Het is een gevaar, dat wij verzuimd hebben te voorzien."
+
+»Ik was er wel bang voor," antwoordde Nicholl droogjes.
+
+»En gij hebt ons daar niets van gezegd, mijnheer de kapitein!" riep
+Michel Ardan uit.
+
+Onder dit gesprek bracht Barbicane alles in het vertrekje zoo in orde
+alsof hij het nimmer dacht te verlaten. Men herinnert zich dat het op
+den bodem een oppervlakte had van 54 vierkante voeten. Daar het 12 voet
+binnenwerks hoog was, had men geen last van de instrumenten en andere
+voorwerpen. Alles had zijn plaats en was uit den weg. Ook het glas in
+den bodem was sterk genoeg om een zwaar voorwerp te dragen. Barbicane
+en zijn vrienden stonden er dan ook gerust op; maar de zon scheen er
+onmiddellijk op en dat gaf zonderlinge luchtverschijnselen.
+
+Zij begonnen met het nazien van den waterhouder en de kist met
+levensmiddelen. Deze hadden niets geleden, zoo goed was alles verzorgd
+tegen den schok. Levensmiddelen waren er in overvloed: voor een jaar
+met hun drieën. Barbicane had zich willen voorbereiden op het geval,
+dat het projectiel eens op een volkomen onvruchtbaar gedeelte der
+maan zou terechtkomen. Groot behoefde evenwel, naar 't scheen, de
+vrees daarvoor niet te zijn, want volgens de laatste waarnemingen
+heeft de maan een wel lagen, maar dikken dampkring, ten minste in
+de dalen, zoodat daar beken en bronnen niet konden ontbreken. En
+daar nu ook voor twee maanden water en brandewijn »aan boord" was,
+behoefden de reizigers vooreerst niet beducht te zijn dat zij aan
+het noodige gebrek zouden krijgen.
+
+Maar nu nog de luchtverversching. Doch ook daaromtrent alle
+zekerheid. De toestel van Reiset en Regnaut tot het voortbrengen
+van zuurstof was voorzien van potasch-chloraat voor twee
+maanden. Noodwendig werd een zekere hoeveelheid gas verbruikt, want
+het moest de voortbrengende zelfstandigheid boven de 40° houden. Maar
+ook daarvan was voorraad genoeg. De toestel eischte slechts eenig
+toezicht, maar werkte overigens van zelf. Op die temperatuur gaf het
+potasch-chloraat, overgaande in chlorium van potasch, al zijn zuurstof
+af. En wat gaven 9 kilo potasch-chloraat? De 3 1/2 kilo zuurstof,
+die dagelijks voor de bewoners van het projectiel noodig waren.
+
+Maar 't was niet genoeg de verbruikte zuurstof te vernieuwen, het
+koolzuur, door de uitademing ontstaan, moest ook onschadelijk gemaakt
+worden. Sedert een twaalftal uren nu was de lucht in het vertrekje
+tot dien trap met dit doodelijk gas bezwangerd, dat het zich reeds
+aan Diana's ademhaling deed bemerken. Trouwens het koolzuur zakte--een
+verschijnsel dat ook in de befaamde Hondsgrot wordt waargenomen--naar
+den bodem: een gevolg van zijn zwaarte. De arme Diana, die zooveel
+lager bij den grond ademde, moest er dus eer last van hebben dan de
+mannen met hun opgerichte hoofden. Maar kapitein Nicholl haastte zich
+in deze ongelegenheid te voorzien. Hij plaatste op den bodem van het
+projectiel onderscheidene brand-potasch-houders, die hij eenigen tijd
+in werking bracht; deze zelfstandigheid, zeer gretig het koolzuur
+opnemende, zuiverde alzoo de lucht volkomen.
+
+Thans was de beurt aan de instrumenten. De thermometers en barometers
+waren ongedeerd gebleven, behalve één thermometertje waarvan de
+buis gebroken was. Een uitmuntende ronde barometer werd aan den wand
+opgehangen. Natuurlijk kon hij niets teekenen dan de luchtdrukking
+in het projectiel. Maar hij teekende ook de hoeveelheid aanwezigen
+waterdamp. Op dat oogenblik wankelde de naald tusschen 765 en 760
+millim.--»Schoon weder."
+
+Barbicane had ook eenige kompassen medegenomen; zij waren insgelijks
+volkomen in orde. Men begrijpt, dat onder de bestaande omstandigheden
+de naald werkeloos was. Trouwens, op den afstand dien het projectiel
+van de Aarde had, kon de magnetische pool geen merkbare werking
+uitoefenen op het kompas. Maar als deze kompassen eenmaal op de Maan
+waren overgebracht, zouden zij misschien merkwaardige verschijnselen
+vertoonen. In allen gevalle was het belangrijk na te gaan of de
+wachter der Aarde insgelijks aan den invloed van het magnetisme
+onderworpen was.
+
+Een hoogtemeter tot het bepalen van de hoogte der maanbergen; een
+sextant om de zon schieten; een theodoliet voor hoekmetingen; kijkers,
+die vooral bij het naderen der maan veel dienst zouden bewijzen--al
+die instrumenten werden met zorg nagezien en goed gevonden, in weerwil
+van den stoot bij het afschieten van de Columbiad.
+
+Wat gereedschappen, houweelen en dergelijken betreft, Nicholl had er
+bijzonder veel werk van gemaakt; de zakjes met verschillende zaden,
+benevens de heesters die Michel Ardan in de maangronden dacht te
+planten, dat alles was op zijn plaats boven in het projectiel, waar
+de weelderige Franschman een soort van zolder had ingericht, dien hij
+met allerlei voorwerpen had opgevuld. Wat het zoo al was kon men niet
+nagaan, en hij zelf liet er zich niet over uit. Van tijd tot tijd
+klom hij langs krammen in den wand geslagen naar dat wijkplaatsje,
+om er te schikken en in eenige geheimzinnige doosjes te snuffelen,
+waarbij hij zoo valsch mogelijk een Fransch liedje zong.
+
+Barbicane zag met welgevallen dat zijn vuurpijlen en andere vuurwerken
+niet beschadigd waren. Zij waren zwaar geladen en moesten den val
+breken van het projectiel, wanneer het, nadat de aantrekking der
+Aarde door die van de Maan zou vervangen zijn, op de laatste zou gaan
+vallen. Ondertusschen zou die val zes maal minder snelheid hebben
+dan die naar de oppervlakte der Aarde, daar de Maan zooveel minder
+stofhoeveelheid bezit.
+
+Alles samengenomen, was er dus alle reden tot tevredenheid. Zij konden
+dan ook op hun gemak naar buiten gluren.
+
+Geen verandering. Naar alle zijden sterren, en weder sterren, en niets
+dan sterren; alleen aan één kant de zon, aan den mond van een vurigen
+oven gelijk, zich zonder lichtkrans scherp afteekenend op den zwarten
+achtergrond des hemels. Aan den anderen kant de Maan, onbeweeglijk
+stil staande te spiegelen te midden van talrijke sterren. Voorts
+een vrij groote ronde vlek met een zilverachtige franje omzet; het
+was de Aarde. Hier en daar waren nevelachtige vlokken door de ruimte
+verspreid, en van het toppunt naar het voetpunt liep een onmetelijke
+ring, uit sterren als stofgoud bestaande, de melkweg, waarin de zon
+slechts een sterretje van de vierde grootte is.
+
+Onze vrienden konden zich aan dit onbeschrijfelijk schoon schouwspel
+niet verzadigen. Welk een rijke stof tot opmerkingen! Welke
+onbekende gewaarwordingen wekte het in hun geest? Barbicane wilde
+zijn reisverhaal onder deze indrukken aanvangen; hij teekende van uur
+tot uur alles op wat hem 't meest waardig scheen. Het ging alles met
+groote letters en in een stijl, die min of meer den koopman verried.
+
+Inmiddels maakte Nicholl zijn berekeningen en cijferde met
+onbegrijpelijke vlugheid. Michel Ardan koutte, nu met Barbicane, die
+hem bijna niet antwoordde; dan met Nicholl, die hem niet verstond;
+op een anderen tijd met Diana, die hem niet begreep; eindelijk met
+zichzelven, die er zich bij verveelde. Maar hij was en bleef de
+levendige, praatzieke Franschman.
+
+De dag, of liever--want de uitdrukking is niet nauwkeurig--een
+twaalftal uren, naar de Aarde gerekend, eindigde met een fijnen
+avondmaaltijd. De reizigers lieten zich dien wel smaken en eindigden
+met in slaap te vallen en zich in de hemelruimte met steeds afnemende
+snelheid te laten voortdrijven.
+
+
+
+
+
+
+DERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN BEREKENING EN EEN BEGRAFENIS.
+
+
+Nog niet lang was het ontbijt weggeruimd, of onze drie vrienden
+geraakten ongevoelig, naar 't scheen, onder den indruk der ledige
+hemelruimte om hen heen. Ook zij gevoelden iets ledigs. In een enge
+ruimte besloten en niets te doen hebbende, waren Barbicane en Nicholl
+ineens in een gansch andere wereld verplaatst dan die bedrijvigheid,
+waaraan de voorzitter der Gun-club in de laatste maanden zoo gewoon
+geworden was en die te zeer in het gestel van den kapitein lag om haar
+ineens te verloochenen. Ook had het iets onbegrijpelijk vervelends,
+dat zij geen de minste beweging bemerkten. Het was zonder de geringste
+afwisseling: de maan boven, de zon onder hen. Het eenige waaraan dan
+nog een weinig verandering te zien was, bestond in het grooter worden
+der maanschijf--een gevolg en een blijk tevens van hun beweging in
+de richting naar de Maan.
+
+Maar bij Michel Ardan kwam er nog iets bij. Hij twijfelde wel niet
+aan den goeden uitslag der onderneming, maar zijn levendigheid als
+Franschman begon hem toch met vragen te kwellen, waarvan den volgenden
+dag, 3 December, de uitroep een blijk was: »Wat is het toch ellendig,
+dat ik zulk een sukkelaar in de wiskunde ben!"
+
+»Waarom?" vroeg Barbicane.
+
+»Omdat ik nu onmogelijk raden kan hoe de geleerden der sterrenwacht
+te Cambridge hebben kunnen berekenen met welke snelheid het projectiel
+uit de Columbiad moest vliegen om op de Maan terecht te komen."
+
+»'t Is toch zeer eenvoudig," antwoordde Barbicane.
+
+»Kunt gij het mij dan zeggen?"
+
+»Zeggen--ja; maar of ge het begrijpen zoudt?"
+
+»Ben ik dan zoo dom?"
+
+Dat niet, maar, ziet ge, daartoe behoort algebra."
+
+»Wat is dat voor een ding?"
+
+»Dat is geen ding, maar een wetenschap, die zulke dingen leert
+berekenen. Dit geschiedt door de integraal-rekening."
+
+»Ik heb de eer niet, die dame te kennen," zei Michel Ardan met een
+buiging. »Wees zoo goed mij aan haar te presenteeren."
+
+»De integraal-rekening," antwoordde Barbicane zeer ernstig, »is het
+tegendeel van de differentiaal-rekening."
+
+»Zeer verplicht." Bij dit woord boog Michel Ardan nogmaals.
+
+»Door die berekening zoekt men eindige grootheden, tusschen welke
+het verschil bekend is."
+
+Barbicane nam een stuk papier en potlood. »Stel," zoo begon hij,
+»den afstand tusschen het middelpunt der Aarde en dat der Maan =
+_d_, den straal der aarde = _r_, de massa der aarde = _m_, de massa
+der maan = _m_, de snelheid verkregen door een lichaam dat na éene
+seconde vallens op de aarde valt = _g_, de kracht...."
+
+»Ik dank u zeer, mijn beste vriend, maar mijn geheugen kan al die
+»gelijken" niet onthouden. Mijn hoofd staat er van in brand. Mag ik
+u verzoeken ter zake zelve te komen?"
+
+»Wij zijn juist bezig. Rekent gij het uit, kapitein?" vroeg Barbicane,
+Nicholl druk aan het cijferen ziende.
+
+»Ja," zei deze kortaf.
+
+Na een poos drukte hij het potlood tegen zijn voorhoofd en zei
+langzaam, als tot zich zelven: »ja, zoo kom ik uit. Drie maal 5 is 15,
+driemaal 8 = 24.... De snelheid, die dus ons projectiel moest hebben
+om buiten het overwicht van de zwaartekracht der aarde te geraken en
+bijgevolg de maan te kunnen bereiken is...."
+
+»Elf duizend yard in de eerste seconde," viel Barbicane in.
+
+»Met uw verlof 11001," antwoordde Nicholl.
+
+»Onmogelijk!" riep Barbicane met een gebaar van afgrijzen uit.
+
+»Wat scheelt er aan?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Wat er aan scheelt? Op vermindering van de eigenlijke snelheid
+door den tegenstand der lucht en de daardoor veroorzaakte wrijving
+is niet gerekend; de eigenlijke snelheid moet zijn 16575 meter,"
+antwoordde Nicholl.
+
+»En de sterrenwacht te Cambridge verklaarde dat een aanvankelijke
+snelheid van 11000 meter in de seconde toereikend was! Wij zijn met
+die snelheid vertrokken."
+
+»Welnu?"
+
+»Welnu? Die snelheid zal ontoereikend zijn."
+
+»'t Is wel."
+
+»Dan komen wij er niet."
+
+»Te drommels!"
+
+»Zelfs niet halfweg, en bovendien, vallen wij dan op de Aarde terug."
+
+De vrienden stonden als door den bliksem getroffen? Wie had zulk
+een misrekening verwacht? Barbicane wilde het niet gelooven: Nicholl
+herhaalde zijn becijferingen. De formule was juist, de berekening kwam
+uit. Hij zag alles nog eens na. Michel Ardan verklaarde kort en goed,
+dat hij twintig pistolen gaf om op de sterrenwacht te Cambridge neder
+te komen en den heelen toren met al de cijferaars te verpletteren."
+
+Nicholl merkte op, dat er nog geen reden was tot moedeloosheid.
+
+Hij was van oordeel, dat, daar zij nu 32 uren onderweg waren, de
+grootste helft moest zijn afgelegd, zoodat alle vrees voor terugvallen
+noodeloos was. Barbicane mat met zijn werktuigen den hoek onder
+welken zich de Aarde vertoonde, en leidde daaruit af, dat zij reeds
+ruim 50.000 mijlen hadden afgelegd; zij waren dus het punt voorbij,
+waar het projectiel had moeten ophouden voort te schieten.
+
+De anderen stemden daarmede in, en allen begrepen nu te kunnen gaan
+ontbijten, hetgeen geschiedde.
+
+Nadat zij zich, dank zij de uitmuntende wijze waarop Michel Ardan
+het hofmeesterschap waarnam, het voorgezette goed hadden laten
+smaken, zouden ook de honden hun deel krijgen. Maar--treurige
+ontdekking? Wachter was dood.
+
+»Wat nu?" vroeg Barbicane. »Wij kunnen het lijk hier niet houden,
+en hoe komen wij er af?"
+
+»Er zit niets anders op," meende Nicholl, »dan het scharnier van een
+der kijkglazen even open te doen en den dooden hond in de hemelruimte
+weg te werpen."
+
+»Wij zullen wel moeten," merkte Barbicane aan, »maar--zeer
+voorzichtig?"
+
+»Waarom?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Om twee redenen. Vooreerst, dat wij met onze lucht in het projectiel
+zuinig moeten zijn en daarom niets mag ontsnappen. En ten tweede,
+omdat de koude van buiten geen tijd mag hebben om binnen ons vertrekje
+te sluipen, want dan bevriezen wij in een oogenblik."
+
+»Zou het dan daarbuiten zoo koud zijn?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Vroeger," zei Barbicane, »meende men dat de temperatuur der
+hemelruimte zeer laag was. Bij thermometerhoogte berekend, kwam
+men tot millioenen graden beneden nul. Fourier, een landgenoot van
+onzen vriend Michel Ardan, heeft de wetenschap van dit uiterste
+teruggebracht. Volgens hem staat de temperatuur der hemelruimte
+niet beneden de 60°, en dit is omtrent zooals in de poolstreken,
+op Melville-eiland of het fort Reliance, waar de honderddeelige
+thermometer ook omtrent 56° onder nul staat."
+
+»'t Is dus de vraag of Fourier zich niet vergist heeft. Bedrieg ik
+mij niet, dan heeft een andere Franschman, Pouillet de temperatuur
+der ruimte bepaald op 160° onder nul. Wij zullen zien wat er van is."
+
+»Nu niet," antwoordde Barbicane, »want de zonnestralen vallen
+rechtstreeks op onzen thermometer en zouden dien veeleer doen
+rijzen. Maar als wij op de maan zijn, hebben wij gedurende den
+daar heerschenden veertiendaagschen nacht overvloedig gelegenheid
+om te onderzoeken, want de wachter onzer aarde zweeft in de ledige
+hemelruimte. Ofschoon ledig, ondergaat die ruimte toch trillingen,
+blijkens het licht, en deze moeten een snelheid hebben van millioenen
+meters in de seconde."
+
+»Dat zijn cijfers die gij kunt noemen, maar van welke een eenvoudig
+mensch niets begrijpt. Zoo is het ook met de planeten. Als gij mij
+vertelt, dat Uranus 66 maal grooter is dan de Aarde, Jupiter 3100 maal,
+de Zon anderhalf millioen maal, dan zijn dat holle woorden. Maak het
+liever aanschouwelijk, zeg: de zon is een bol van 2 voet doorsnede,
+dan is Jupiter een oranjeappel, Uranus een kers, de aarde een erwt,
+enz. dan verstaat men u."
+
+Na dezen uitval van Michel Ardan tegen de geleerden met hunne
+millioenen en billioenen en trillioenen, werd Wachter begraven;
+hetwelk eenvoudig hierin bestond, dat men hem in de hemelruimte wierp,
+gelijk de zeelieden een lijk over boord zetten.
+
+Dit deed men volgens den raad van Barbicane met alle mogelijke
+voorzichtigheid, want er mocht geen aasje lucht te loor gaan. Alles
+geschiedde dan ook, dank zij mede de kracht der veren en de goede
+werking der scharnieren, zoo vlug, dat men er niet het minste letsel
+van had. Barbicane nam daaruit aanleiding om voor te stellen, dat
+men zich op diezelfde wijze van alle overtolligheden zou ontdoen.
+
+
+
+
+
+
+EENENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+WACHTER IS WACHTER GEWORDEN.
+
+
+Den 4den December bleek aan den chronometer, dat het op Stone's
+Hill 5 uur in den morgen was toen de vrienden ontwaakten, na 54 uren
+reis. Naar den tijd gerekend, waren zij slechts 5 uren 20 minuten over
+de helft van hun verblijf in het projectiel; maar naar den afstand was
+bijna 7/10 der reis afgelegd--een gevolg van het regelmatig afnemen
+hunner snelheid.
+
+Toen zij door het benedenste glas naar de Aarde keken, scheen hun
+deze niet meer dan een duistere vlek, te midden der zonnestralen. Van
+sikkel of aschgrauw licht was niets meer te bespeuren. Den volgenden
+middernacht was de aarde Nieuw, de maan Vol. Boven hen scheen deze meer
+en meer te naderen, als om hen te bestemder ure te ontvangen. Overigens
+niets dan de zwarte achtergrond der ruimte, bezaaid met sterren,
+die zich langzaam schenen te bewegen. Van betrekkelijke grootte
+waren zij niet merkbaar veranderd. Zon en sterren hadden hetzelfde
+voorkomen als van de aarde gezien. De Maan was aanmerkelijk grooter;
+maar de kijkers van onze reizigers waren niet krachtig genoeg om
+gelegenheid te geven tot bruikbare waarnemingen of iets aangaande
+haar oppervlakte te doen kennen.
+
+Aan gesprek ontbrak het hun niet. De maan was het voorname onderwerp
+van hun gekout. Ieder zei er het zijne van; Barbicane en Nicholl altijd
+in ernst. Michel Ardan altijd luchtig en kluchtig. Het projectiel,
+de richting, de snelheid, de ongevallen die zouden kunnen plaats
+hebben, de voorzorgen te nemen bij het nederdalen op de Maan--dat
+alles leverde onuitputtelijke stof.
+
+Een voorbeeld. Michel Ardan wilde weten wat er op loopen zou, indien
+het projectiel eens plotseling in zijn vaart was gestuit, terwijl
+het zijn eerste snelheid nog had.
+
+»Maar ik begrijp niet waardoor het projectiel zou hebben kunnen
+gestuit worden," zei Barbicane.
+
+»'t Is maar een onderstelling," antwoordde Michel Ardan.
+
+»Een onmogelijke," meende Barbicane, »namelijk indien de snelheid
+zelf niet weggevallen ware. Maar die snelheid moest langzamerhand
+afnemen en zou niet plotseling gestuit zijn."
+
+»Aangenomen dat het projectiel tegen een of ander lichaam in de
+hemelruimte stuitte."
+
+»Welk?"
+
+»Den grooten vuurbol dien wij ontmoet hebben."
+
+Nicholl meende, dat in dit geval het projectiel in duizend stukken
+zou gesprongen zijn.
+
+»Wij zouden levend verbrand zijn," voegde Barbicane er ernstig bij.
+
+»Verbrand," sprak Michel Ardan, »'t is jammer; dat zou mooi zijn
+geweest om te zien."
+
+»En gij zoudt het gezien hebben," antwoordde Barbicane. »Men weet nu,
+dat warmte niets anders is dan een wijziging van beweging. Wanneer men
+water verhit, dat wil zeggen: wanneer men warmtestof bij water voegt,
+beteekent dit, dat men beweging geeft aan de stofdeeltjes waaruit
+het water bestaat."
+
+»Zeer fraai!" merkte Michel Ardan aan.
+
+»Niet alleen fraai, maar ook juist, mijn vriend, want dit verklaart
+alle warmteverschijnselen. De warmte is niets dan een beweging der
+stofdeeltjes, een eenvoudige slingering dier deeltjes. Wanneer men
+in een plank een gat boort, wordt de boor verhit: waardoor? Door
+beweging. Waarom smeert men de assen van rij- en voertuigen? Om te
+beletten dat zij te zeer verhit worden."
+
+»Als ik het dan wel begrijp," sprak Michel Ardan met gemaakten ernst,
+»hoe komt het dan dat ik moet stilhouden, wanneer ik lang geloopen
+heb en dat het zweet mij van het voorhoofd druipt? Eenvoudig omdat
+mijn beweging in warmte is veranderd."
+
+Barbicane liet zich door dezen kwinkslag niet van zijn stuk
+brengen. Hij ging voort: »In geval van een botsing zou ons projectiel,
+bij de verandering van beweging in warmte, door dien hevigen schok
+dermate zijn verhit geworden, dat het geheel gesmolten, ja verdampt
+ware."
+
+»Maar," voegde Nicholl er bij, »wat zou dan wel gebeuren indien de
+aarde eens plotseling in haren omloop om de zon werd gestuit?"
+
+»Zoo verhit," antwoordde Barbicane, »dat alles in damp zou opgaan."
+
+Michel Ardan was van oordeel, dat deze wijze van een einde aan de
+wereld te maken al zeer eenvoudig was.
+
+»En als de aarde op de zon viel?" vroeg Nicholl.
+
+»Volgens de berekeningen," antwoordde Barbicane, »zou die val een
+hitte ontwikkelen als van 1600 kolenbollen zoo groot als de aarde."
+
+»Een aardig buitenkansje aan warmte voor de zon," verklaarde Michel
+Ardan, en ook voor Uranus en Neptunus, want daar moeten de lui wel
+sterven van koude."
+
+»Derhalve," merkte Barbicane op, »geeft elke hevige beweging een
+verhooging van hitte. En dit leidt tot de onderstelling dat de hitte
+der zon wordt onderhouden door zwermen vuurbollen, die onophoudelijk
+op de zon vallen. Men heeft zelfs berekend...."
+
+»Pas op," liet Michel Ardan zich hooren, »daar komen de cijfers."
+
+Barbicane liet zich door dezen uitval niet uit den zadel lichten,
+maar ging voort: »Men heeft zelfs berekend, dat de schok door elken
+vuurbol op de zon veroorzaakt, een hitte moet voortbrengen, zooals
+een 4000 maal grootere hoeveelheid steenkolen geven zou."
+
+»En hoe groot is de hitte der zon?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Ze is gelijk aan die, welke zou worden ontwikkeld door een laag
+gloeiende kolen om de zon ter dikte van 27 kilometer."
+
+»En die hitte?"
+
+»Die hitte zou ieder uur 2900 millioen kubiek myriameter water
+doen koken."
+
+»En toch verbrandt die hitte ons niet?"
+
+»Neen, dewijl de dampkring der aarde 2/5 van de hitte der zon
+opslorpt. Overigens bedraagt de hoeveelheid zonnehitte die door de
+aarde wordt opgevangen, slechts een twee milliardste gedeelte der
+geheele uitstraling."
+
+»Ik zie wel," antwoordde Michel Ardan, »dat alles in den haak is; de
+dampkring is een nuttige uitvinding, want zij geeft ons niet alleen
+gelegenheid om te ademen, maar belet ook dat wij aan de kook raken."
+
+»Jammer maar," voegde Nicholl er bij, »dat het op de Maan zoo niet
+zijn zal."
+
+»Kom, kom," zei Michel Ardan, »als er bewoners zijn, halen zij
+adem. Als zij er zijn, zullen zij wel voor drie man meer zuurstof te
+missen hebben, al was het in de diepten waar deze door de zwaarte zal
+zijn opeengehoopt. Welnu, wij zullen dan niet over de bergen klauteren;
+dat is alles!"
+
+Michel Ardan stond op en bekeek de schitterende maanschijf.
+
+»Verduiveld!" riep hij uit. »Wat moet het daar heet zijn!"
+
+»En reken dan nog eens er bij," liet Nicholl volgen, »dat de dag daar
+360 uren duurt."
+
+»Daartegenover staat," sprak Barbicane, »een nacht van gelijken duur,
+en daar de warmte door terugkaatsing wordt teruggegeven, moet de
+temperatuur gelijkstaan met die der hemelruimte.
+
+»Een aardig landje!" sprak Michel Ardan. »Maar dat maakt niets uit! Ik
+wenschte maar dat ik er was. 't Zal grappig zijn de Aarde tot wachter
+te hebben en als zij opgestaan is te kunnen zeggen: daar heb je
+Amerika, en daar Europa! En haar dan na te oogen als zij verdwijnt
+in de stralen der zon! Maar zeg eens, Barbicane, zien de maanbewoners
+ook eclipsen?"
+
+»Ja," was het antwoord, »zon-eclipsen wanneer de middelpunten van
+zon, aarde en maan zoo in een rechte lijn staan, dat de Aarde zich
+in het midden bevindt. Maar het zijn slechts ringvormige eclipsen,
+in welke de Aarde bij wijze van een vuurscherm vóór de zon geplaatst
+is, en slechts een klein gedeelte van de zonneschijf bedekt."
+
+»En waarom geen totale eclips?" vroeg Nicholl. »Strekt de schaduwkegel
+der Aarde zich dan niet uit voorbij de Maan?"
+
+»Gewis, indien men de straalbuiging, veroorzaakt door den dampkring
+der aarde, buiten rekening laat. Neen, indien men die straalbuiging
+in aanmerking neemt. Stellen wij de horizontale parallaxis = _p_,
+de schijnbare halve middellijn = _m_...."
+
+»Al genoeg van dat »stellen" en »gelijk!""
+
+»In gewone menschentaal dan! schoon de middelbare afstand tusschen
+de maan en de aarde 60 stralen der aarde bedraagt, is de lengte
+van den schaduwkegel tengevolge der straalbreking beneden de 42
+stralen. Daaruit volgt dus, dat tijdens een eclips de maan zich
+bevindt buiten den zuiveren schaduwkegel, en dat de zon haar tot
+zelfs de stralen van haar middelpunt toezend."
+
+»En waarom," vroeg Michel Ardan niet zonder ruwheid in zijn toon,
+»is er dan eclips, als er geen zijn moet!"
+
+»Alleen dewijl deze zonnestralen verzwakt zijn door de straalbreking,
+terwijl de dampkring der Aarde, door welken zij heen gaan er het
+grootste getal van uitdooft."
+
+»Dat gaat goed op," vond Michel Ardan; »overigens zullen wij het wel
+zien als wij er zijn."
+
+»Zeg eens, Barbicane, gelooft gij dat de maan een oude komeet is!" Bij
+deze vraag voegde Nicholl nog de opmerking dat volgens getuigenis der
+Ouden de Arkadiërs beweerden, dat hunne voorouders de aarde hadden
+bewoond eer de maan haar wachter was geworden. Daarvan uitgaande,
+hebben sommige geleerden de Maan gehouden voor een voormalige
+komeet, welker loopbaan eenmaal zoo nabij de Aarde zal komen, dat de
+aantrekking van deze haar doet nedervallen."
+
+»Niets daarvan," antwoordde Barbicane: »dit blijkt hieruit, dat de
+maan geen spoor heeft overgehouden van dat nevelomkleedsel waarin de
+kometen altijd gehuld zijn."
+
+»Maar zou," vroeg Nicholl weder, »de maan, eer zij wachter der
+aarde geworden is, in het punt harer zonsnabijheid niet dicht genoeg
+voorbij de zon hebben kunnen vliegen om daar door uitdamping haar
+geheel nevelkleed achter te laten?"
+
+»Dat zou kunnen, vriend Nicholl, maar waarschijnlijk is het niet."
+
+»Waarom niet?"
+
+»Omdat .... ik weet het niet."
+
+»Met dat: ik weet het niet! zou men honderden boekdeelen kunnen
+vullen," merkte Michel Ardan aan.
+
+»Hoe laat is het?" vroeg Barbicane.
+
+»Drie uur," antwoordde Nicholl.
+
+»Wat vliegt de tijd toch om," merkte Michel Ardan op, »in het gesprek
+met zulke geleerden als gij zijt! Waarachtig, ik leer veel!"
+
+Bij deze woorden sprong Michel Ardan bijna tegen de zoldering van
+het projectiel, zooals hij zeide om beter de maan te kunnen zien. De
+anderen zwegen een oogenblik.
+
+Michel Ardan keek door een der zijraampjes en uitte een kreet van
+verbazing.
+
+»Wat is er?" vroeg Barbicane.
+
+De voorzitter der Gun-club naderde het glas ook en zag een soort
+van platten zak, die op eenige meters afstand nabij het projectiel
+zweefde. Dit voorwerp scheen even onbeweeglijk als het projectiel,
+zoodat het zich op gelijke wijze als dit bewoog.
+
+»Wat is dat voor een ding?" herhaalde Michel Ardan. »Is het een
+lichaampje dat in de hemelruimte zweeft, maar nu door de aantrekking
+van ons projectiel genoodzaakt wordt bij ons te blijven en mede naar
+de maan te trekken?"
+
+»Mij verbaast het," antwoordde Nicholl, »dat de specifieke zwaarte
+van dat voorwerp het met ons gelijk doet blijven, hoewel die zeer
+zeker geringer is dan die van ons projectiel."
+
+»Nicholl," zei Barbicane na een oogenblik peinzens, »wat het voor
+een ding is, weet ik niet; maar wel weet ik waarom het naast ons
+projectiel blijft."
+
+»En dat is?"
+
+»Dewijl wij in de ledige hemelruimte zweven, mijn waarde kapitein,
+en in dat ledige de lichamen vallen of zich bewegen--wat hetzelfde
+is--met een gelijke snelheid, onafhankelijk van gewicht of
+gedaante. Het is de lucht, die, door haren tegenstand, het verschil
+in gewicht veroorzaakt. Wanneer gij in het luchtledige--door een
+luchtpomp--voorwerpen laat vallen, zult gij ze met dezelfde snelheid
+zien vallen, veertjes en stukjes lood. Dezelfde oorzaak heeft hier
+hetzelfde gevolg."
+
+»Dan zal", voegde Nicholl er bij, »al wat wij buiten het projectiel
+werpen, ons op onze reis naar de maan blijven vergezellen."
+
+»Ezels die wij zijn!" riep Michel Ardan uit.
+
+»Waartoe die vleiende benaming?" vroeg Barbicane.
+
+»Omdat wij ons projectiel hadden moeten vullen met nuttige voorwerpen,
+boeken, instrumenten, gereedschappen en wat dies meer zij. Wij hadden
+dan alles overboord kunnen zetten, want alles zou ons toch hebben
+blijven vergezellen. Maar daar valt mij iets in. Waarom zouden wij
+geen uitstapje naar buiten kunnen doen? Wat zou het prettig wezen
+zoo in den wereldether te hangen, gelukkiger dan de vogel, die altijd
+met zijn vleugels moet slaan om niet op den grond te vallen!"
+
+»Fraai bedacht!" zei Barbicane, »maar hoe maakt gij het met de
+ademhaling?"
+
+»Ach! die beroerde lucht bederft alles!"
+
+»Maar als er lucht was, Michel, zou uw dichtheid kleiner zijn dan
+die van het projectiel, en gij zoudt diensvolgens achterblijven."
+
+»Wij moeten dus binnen blijven?"
+
+»Niet anders."
+
+»Ik geloof te zien wat dat ding is," riep Michel Ardan uit. »Het is
+geen hemellichaam, geen stukje van een planeet, maar...."
+
+»Nu maar...."
+
+»'t Is niets anders dan onze ongelukkige hond!"
+
+Inderdaad: dat misvormde, onherkenbare, ineengedrukte voorwerp was
+het stoffelijk overschot van Wachter!
+
+
+
+
+
+
+TWEEËNDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+ZIJN ZIJ DRONKEN?
+
+
+Er had derhalve een verschijnsel plaats, dat, hoe zonderling ook
+schijnende, echter een zeer natuurlijke oorzaak had: dat ieder
+voorwerp, buiten het projectiel geworpen, denzelfden weg bleef houden
+alsof het er in gebleven ware. Dat was een onderwerp van levendig
+gesprek voor den geheelen avond. De reizigers geraakten bovendien
+reeds in grooter spanning naarmate zij meer naderden aan het doel
+hunner reis. Zij verwachtten onvoorziene verschijnselen, onbekende
+voorwerpen, maar verwonderen zou hen in hunne tegenwoordige stemming
+niets. Hun opgewekte verbeelding streefde het projectiel voorbij, welks
+snelheid aanmerkelijk verminderde zonder dat zij het bemerkten. Maar
+de maan werd telkens grooter in hun oog; 't was als behoefden zij de
+hand maar uit te steken om haar te grijpen.
+
+Den volgenden dag, 5 December, waren alle drie reeds 's morgens te
+5 uur bij de hand. Het moest, indien de berekeningen niet faalden,
+de laatste dag van hun tocht zijn. Dien avond, juist te middernacht,
+dus binnen 18 uren, juist op het oogenblik van Volle Maan, zouden
+zij die schitterende schijf bereiken. Middernacht--en het doel zou
+bereikt wezen van de buitengewoonste reis, in oude en nieuwe tijden
+gedaan. Zij begroetten de maanschijf met levendig gejuich.
+
+Statig zette de Maan haar loop aan het uitspansel voort. Nog eenige
+graden, en zij zou het punt bereiken, waar het projectiel haar
+ontmoeten zou. Barbicane had berekend, dat zij zouden nederkomen
+op het noordelijk halfrond, juist waar de bergen schaarsch, maar de
+vlakten uitgestrekt zijn. Die omstandigheid was zeer gunstig, indien,
+gelijk zij dachten, de maanlucht alleen in de laagten opeengehoopt was.
+
+»Overigens," merkte Michel Ardan aan, »is een vlakte geschikter
+om neder te dalen dan een berg. Een maanbewoner zou het niet
+treffen, indien hij de Aarde bereikte op den Montblanc of het
+Himalaya-gebergte."
+
+»Bovendien," meende kapitein Nicholl, »zal het projectiel in de
+vlakte beter stil blijven liggen. Aan een helling nederkomende,
+zou het gevaarte misschien naar beneden rollen als een sneeuwklomp,
+en daar wij geen eekhoorntjes zijn, kwamen wij er niet heelhuids af."
+
+Inderdaad, de uitslag der stoute onderneming scheen niet
+twijfelachtig. Er was echter één zaak, omtrent welke Barbicane niet
+recht op zijn gemak was; maar hij zweeg, om zijn vrienden niet te
+verontrusten.
+
+De richting die het projectiel nam, naar het noorder halfrond der maan,
+bewees dat het een weinig van zijn baan was afgeweken. Wiskundig
+berekend moest men juist op het middelpunt der maanschijf
+aanlanden. Gebeurde dit niet, dan had er afwijking plaats. Waaruit
+was die ontstaan? Barbicane kon dat niet bepalen: hij hoopte alleen,
+dat de afwijking niet grooter zou zijn dan om hen op haar noordelijke
+helft te brengen. Hij verzweeg dus zijn bekommering en nam gedurig
+den stand der maan waar, ten einde de hoegrootheid der afwijking te
+bepalen. Immers, het zou verschrikkelijk zijn, indien het projectiel
+voorbij de maan vloog, om in de eindelooze hemelruimte te zweven.
+
+De maan vertoonde reeds niet meer een platte schijf, maar duidelijk
+kon men haar bolle oppervlakte bespeuren. Indien de zon schuins op haar
+geschenen had, zouden de schaduwen der bergen duidelijk zichtbaar zijn
+geweest en de kraters der ringgebergten zich gemakkelijk hebben laten
+onderscheiden. Maar hoogten en laagten waren alleen aan de weerkaatsing
+van het licht kenbaar. Ter nauwernood zagen zij zelfs die donkere
+plekken, in welke de aardbewoners van oudsher overeenkomst hebben
+gezien met een menschelijk gelaat. En wat zij zagen, zij aanschouwden
+het met den begeerigen blik van verlangen, en toch tevens met een
+heimelijke vrees; waarvoor? dat wisten zij zelven niet.
+
+Het projectiel had bijna geen gewicht meer. Het nam onophoudelijk af
+in zwaarte, en het moest eindelijk, als zij op het punt gekomen waren,
+waar de aantrekking der aarde op die der maan elkander juist opwegen,
+alle gewicht verliezen.
+
+Hoe vervuld echter hun hoofden ook waren van de dingen die komen
+zouden, toch begreep Michel Ardan, dat ook de maag haar rechten had,
+en voor deze wenschte hij te zorgen door 't gereed maken van een goed
+ontbijt. Het werd met smaak genuttigd en de reizigers versmaadden
+er een goed glas niet bij. Michel Ardan maakte de opmerking, dat
+op de maan, dank zij de hitte der zon, voorzeker de edelste wijnen
+moeten gewonnen worden--altoos indien er wijnbergen waren. Ten einde
+te kunnen vergelijken, had hij genoegzamen voorraad van de beste
+merken medegenomen.
+
+De toestel van Reiset en Regnaut voorzag uitmuntend in de behoefte
+aan versche lucht. Maar hij moest ook in orde gehouden worden. Daarom
+onderzocht Michel Ardan elken morgen buizen en kranen, de hitte
+van het gas volgens den pyrometer regelende. Alles ging goed en de
+reizigers volgden het voorbeeld van Maston, die in het projectiel
+een eerbiedwaardigen buik had gekregen. 't Was als zaten zij, gelijk
+jonge hanen, in het mesthok.
+
+Nog altijd bleef het overblijfsel van Wachter onbeweeglijk in de
+ruimte naast het projectiel hangen, evenals de afgekloven beentjes
+en alle afval dien Michel Ardan buitengeworpen had.
+
+»Verbeeld u eens," zeide hij, »dat een onzer bezweken ware, dan zou
+zijn lijk daar ook zweven als beschuldiger van onze wel wat roekelooze
+onderneming!"
+
+»Dat zou jammer geweest zijn," meende Nicholl.
+
+»Wat ik jammer vind," antwoordde Michel Ardan, »is dat ik geen
+wandeling buiten ons kamertje doen kan. Wat zou het prettig zijn,
+zoo los en vrij in de hemelruimte rond te zweven en zich te baden in
+de zuivere zonnestralen! Als Barbicane er maar aan had gedacht, een
+drijftoestel en een luchtpomp mede te nemen, zou ik mij wel buiten
+gewaagd hebben."
+
+Barbicane gaf hem te kennen, dat hij er weinig aan zou gehad hebben,
+want dat hij wegens de lucht in zijn lichaam onfeilbaar als een bom
+uiteengesprongen zou zijn. »Zoolang wij ons in de ledige hemelruimte
+bevinden, is er aan tochtjes buiten ons projectiel niet te denken,"
+voegde hij er bij.
+
+Michel Ardan geloofde ook wel, dat het moeielijk was, maar het woord
+»onmogelijk" wilde er bij hem nooit uit.
+
+Zij kwamen van het eene op het andere. De denkbeelden groeiden hun
+in het hoofd, gelijk in de lente de knoppen aan de takken. Zoo had
+Nicholl den inval te vragen: »Op de maan te komen, dat schijnt nu
+goed en wel te zullen gaan; maar hoe komen wij er van af?"
+
+Daar wisten de anderen geen weg meê. 't Was alsof niemand hunner
+daaraan tot dusver een oogenblik had gedacht.
+
+»Om de waarheid te zeggen," sprak Michel Ardan, »ik vind het wel wat
+voorbarig, te vragen hoe men uit een land weg komt, eer men er in is."
+
+»Ik zeg het niet om achteruit te krabbelen," antwoordde Nicholl,
+»maar ik herhaal mijn vraag: hoe komen wij er van af?"
+
+»Ik weet het niet," sprak Barbicane doodbedaard.
+
+»En ik," voegde Michel Ardan er bij, »als ik geweten had hoe terug
+te gaan, zou ik niet vertrokken zijn."
+
+»Een fraai antwoord!" riep Nicholl uit.
+
+»Ik ben het met Michel Ardan eens," merkte Barbicane aan, »en voeg
+er bij, dat de vraag voor het oogenblik van geen belang is. Later,
+als wij meenen te moeten terugkeeren, zullen wij de vraag aan de orde
+stellen. Al is er geen Columbiad op de maan, ons projectiel hebben
+wij toch bij ons."
+
+»'t Is wat moois! Een kogel zonder geschut."
+
+»Het laatste kunnen wij altijd maken," meende Barbicane. »Kruit--men
+kan het maken. De maan zal toch wel niet ontbloot zijn van metalen,
+van salpeter, van houtskool en zwavel. Bovendien hebben wij slechts
+de aantrekkingskracht der maan te overwinnen--slechts 8000 mijlen
+snelheid, om op de aarde terug te vallen door de eenvoudige wet
+van zwaarte."
+
+»'t Is wel geweest," sprak Michel Ardan zeer opgewonden. »Geen gepraat
+meer over terugreis! Er is reeds te lang over gebabbeld. Maar nu
+eens over gemeenschap met onze oude broeders, de aardbewoners; dat
+zal zooveel bezwaar niet in hebben."
+
+»Hoe wilt ge dat dan doen?"
+
+»Door middel van kogels, uit de vulkanen der maan geschoten."
+
+»Goed bedacht, Michel," antwoordde Barbicane op een toon van vaste
+overtuiging. »Laplace heeft berekend, dat een kracht, vijfmaal grooter
+dan die onzer kanonnen, groot genoeg is om een kogel uit de maan te
+schieten. En elke vulkaan heeft die kracht ruim en breed."
+
+»Leven de vulkanen!" riep Michel Ardan uit. »Niets gemakkelijker dan
+zulke kogels, en zij kosten niets! En wat zullen wij de posterijen
+uitlachen! Maar--daar valt mij iets in."
+
+»Wat?"
+
+»Een heerlijk denkbeeld! Waarom hebben wij geen metaaldraad aan ons
+projectiel gebonden? Dan zouden wij telegrammen met de Aarde hebben
+kunnen wisselen."
+
+»Een mooi ding!" zei Nicholl. »Rekent gij het gewicht van een draad
+van meer dan 50,000 geographische mijlen als niets?"
+
+»Als niets? Dan moest de lading van de Columbiad verdriedubbeld zijn,
+desnoods verviervoudigd, vervijfvoudigd!" schreeuwde Michel Ardan,
+want zijn stem verhief zich meer en meer.
+
+»Er is maar een kleinigheid tegen uw plan," merkte Barbicane aan:
+»ten gevolge van de aswenteling der Aarde zou uw draad zich om haar
+hebben gewonden als een touw om een kaapstander, en de draad zou ons
+ten laatste naar den grond teruggetrokken hebben."
+
+»Bij de negenendertig sterren der Unie!" riep Michel Ardan uit,
+»wat heb ik toch vandaag domme denkbeelden! 't Is alsof ik Maston
+ben! Maar wat ik denk is dit: als wij niet op de Aarde terugkomen,
+zal Maston ons wel komen opzoeken."
+
+»Zeker zal hij komen," zei Barbicane met zijn gewonen ernst, »want
+hij is een waardig en moedig vriend. En wat is er niet voor? Zit de
+Columbiad nog niet altijd in de Floridaschen grond? Hebben zij geen
+katoen en zwavelzuur om schietkatoen te maken? Zal de maan niet op
+haar tijd weder door het toppunt van Stone's Hill gaan? Over 18 jaar
+en 11 dagen staat zij immers weder op dezelfde plaats?"
+
+»Komen zullen zij!" juichte Michel Ardan; »Maston en Elphiston en
+Blomsberry en al de leden van de Gun-club, en wij zullen hen goed
+onthalen ook! En mettertijd komen er geregelde projectieltreinen
+tusschen de Maan en de Aarde! Leve Maston!"
+
+Zeer waarschijnlijk is het, dat, indien Maston dien uitroep
+al niet hoorde, toch zijn ooren moesten tuiten. Wat zou hij dan
+doen? Ongetwijfeld in het Rotsgebergte op Longs-piek staan uitkijken
+naar het voor hem onzichtbaar projectiel, dat in de hemelruimte
+zweefde? Dacht hij aan zijn waarde vrienden, die waarde vrienden
+dachten ook aan hem, en onder den invloed eener buitengewone
+opgewondenheid wijdden zij hem hunne beste wenschen.
+
+Maar vanwaar die met ieder oogenblik toenemende opgewondenheid bij
+de reizigers? Hun matigheid was boven alle bedenking. Moest die
+buitengewone prikkeling van het hersengestel worden toegeschreven
+aan de buitengewone omstandigheden in welke zij zich bevonden,
+aan hun naderen tot de nachtvorstin, het doel hunner reis en hunner
+wenschen of aan een geheimen invloed der Maan, die op hun zenuwgestel
+werkte? Hun gelaat werd zoo rood alsof zij een gloeienden oven hadden
+aangeblazen; hun ademhaling was versneld en hun longen bliezen als
+een smidsblaasbalg: hun oogen schitterden met een zonderling vuur;
+hun stem gaf vreemde geluiden: hun woorden schoten als uit de kurk van
+een champagneflesch, door het koolzuur uitgedreven; hun gebaren werden
+woest; voor zoover zij namelijk ruimte hadden om te gesticuleeren. En
+wat het zonderlingste was, zij zelven bemerkten niets van de hevige
+spanning waarin zij zich bevonden.
+
+»En nu," zei Nicholl barsch, »nu ik niet weet, of wij van de Maan
+zullen terugkeeren, wil ik weten wat wij er gaan doen."
+
+»Wat wij er gaan doen?" antwoordde Barbicane op den grond stampende,
+»dat weet ik niet."
+
+»Gij weet dat niet?" riep Michel Ardan met een soort van gehuil dat
+door het geheele projectiel drong.
+
+»Neen, ik heb er zelfs geen vermoeden van," antwoordde Barbicane den
+vrager nahuilende.
+
+»Dan weet ik het wel!" stamelde Michel Ardan.
+
+»Spreek op!" stotterde Nicholl.
+
+»Ik zal spreken wanneer ik wil," snauwde Michel Ardan hem toe.
+
+»Gij moet het willen!" schreeuwde Barbicane met fonkelend oog en
+dreigende vuist. »Gij hebt ons in deze gevaarlijke reis gesleept,
+en wij willen weten waarom."
+
+»Ja!" voegde er de kapitein bij, »nu ik niet weet waarheen ik ga,
+wil ik weten waarom ik ga."
+
+»Waarom?" schreeuwde Michel Ardan, hoog opspringende, »waarom? Om bezit
+van de Maan te nemen in naam der Vereenigde Staten! Om een veertigsten
+Staat aan de negenendertig toe te voegen! Om de Maan te ontvangen, te
+bevolken, en er de voortbrengselen van kunst, nijverheid en wetenschap
+over te brengen! Om de maanbewoners te beschaven, als zij ten minste
+niet beschaafder zijn dan wij, en om een republiek van hen te maken,
+als zij er ten minste nog geen hebben."
+
+»En als er nu eens geen maanbewoners zijn," merkte Nicholl aan,
+op wien de zonderlinge overspanning uitwerkte, dat zij een Jantje
+Contrarie van hem maakte.
+
+»Wie zegt dat er geen maanbewoners zijn!" vroeg Michel Ardan op
+dreigenden toon.
+
+»Ik!" krijschte Nicholl.
+
+»Kapitein," bracht Michel Ardan met dubbelslaande tong uit, »herhaal
+die beleediging niet, of ik verworg u."
+
+De twee kampioenen stonden op het punt elkander te lijf te
+gaan. Barbicane kwam tusschenbeiden. Hij zeide, hen scheidende:
+
+»Stil ongelukkigen, als er geen maanbewoners zijn, behoeft ook over
+hen niet getwist te worden."
+
+»De maan is ons!" riep Nicholl uit.
+
+»Wij met ons drieën stichten er de republiek."
+
+»Ik ben het Congres!" snoefde Michel Ardan.
+
+»En ik de Senaat!" schreeuwde Nicholl.
+
+»En Barbicane president!" gilde Michel Ardan.
+
+»Geen president door de natie benoemd," merkte Barbicane aan.
+
+»Welnu, dan een president benoemd door het Congres!" brulde Michel
+Ardan, »en ik, het Congres, benoem u met eenparige stem."
+
+»Leve president Barbicane!" was de kreet van Nicholl.
+
+»Hip, hip, hip, hoera!" herhaalde de echo van Michel Ardan.
+
+Daarop krijschten de president en de Senaat op afschuwelijke wijze
+het volkslied _Yankee Doodle_, terwijl het Congres even afschuwelijk
+de _Marseillaise_ deed hooren.
+
+Vervolgens begon een springen en stampen, dat misschien een dans
+moest verbeelden, maar sterke familietrekken vertoonde met volslagen
+dronkenschap. Diana jankte er bij op akelige wijs, terwijl een haan
+en een kip uit de hanebalken van het projectiel kwamen fladderen en
+hun gekakel voegden bij de rauwe kreten, die de reizigers uitstieten.
+
+Eindelijk vielen zij, als verteerd door een inwendig vuur, wezenloos
+op den grond.
+
+
+
+
+
+
+DRIEËNDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+ZIJ WEGEN NIETS MEER.
+
+
+Wat was er gebeurd? Vanwaar die zonderlinge opgewondenheid, waarvan de
+gevolgen zoo treurig hadden kunnen zijn? Een eenvoudige onbezonnenheid
+van Michel Ardan, die gelukkig door Nicholl nog tijdig kon verholpen
+worden.
+
+Na een flauwte van eenige minuten kwam de kapitein het eerst tot
+zichzelf.
+
+Hoewel hij pas twee uren geleden ontbeten had, gevoelde hij een
+verschrikkelijken honger, als ware hij eenige dagen lang zonder
+voedsel geweest. Alles was bij hem in de hoogste spanning geraakt,
+maag en hersenen.
+
+Hij rees op en vroeg Michel Ardan om nog wat eten. Michel antwoordde
+niet. Nicholl wilde daarop thee zetten, en om vuur te hebben stak
+hij een lucifer aan.
+
+Met verbazing zag hij de zwavel met een buitengewonen, verblindenden
+glans schitteren. De gasbek dien hij aanstak, gaf een vlam als
+electrisch licht.
+
+Daar kwam iets op in het brein van Nicholl. Dat sterke licht, die
+zonderlinge uitwerkselen op hem en de beide anderen--hij begreep alles.
+
+»De zuurstof!" riep hij uit.
+
+Hij bekeek den luchttoestel; terstond bemerkte hij, dat de kraan een
+fellen stroom zuurstof liet ontsnappen. De luchtsoort, onbemerkbaar
+voor gezicht, smaak en reuk, onontbeerlijk voor het leven, maar
+gevaarlijk in onvermengden toestand, was door een achteloosheid van
+Michel Ardan losgelaten--hij had verzuimd de kraan toe te draaien.
+
+Nicholl sloot haar oogenblikkelijk af en voorkwam nog tijdig den
+anders onvermijdelijken dood van hem en zijn vrienden.
+
+Een uur later was de ademhaling van lieverlede tot haar gewonen
+toestand teruggekeerd; de bezwijmden kwamen bij, maar zij konden den
+roes niet, als dien van een stevig glas, uitslapen.
+
+Toen Michel Ardan bekend werd met de schuld die hij aan het
+voorgevallene had, geraakte hij in 't geheel niet van zijn stuk. Deze
+onverwachte roes brak de eentonigheid der reis. Terwijl hij werkte,
+waren vrij wat dwaasheden onder zijn invloed uitgekraamd, maar even
+spoedig vergeten als gesproken.
+
+»Bovendien," voegde de vroolijke Franschman er bij, »ik heb geen
+spijt, dat ik eens van die koppige lucht geproefd heb. Weet gij,
+vrienden, als er eens een zwaar werk te verrichten was, en men had
+dan zuurstofkamertjes, waar de vermoeide werklieden eenige uren konden
+gaan opleven! Denkt u eens vereenigingen, waar de lucht verzadigd is
+van deze bezielende vloeistof; tooneelen, waar de bestuurders haar op
+groote schaal nahouden,--welk een vuur! welk een geestdrift! En als
+men er dan eens een geheel volk volop van geven kon, wat zou alles
+vlotten! Van een uitgeputte natie zou men misschien een krachtig volk
+maken. Ik ken ten minste in ons verouderd Europa meer dan één staat,
+die van het openstaan der zuurstofkraan bekomen zou!"
+
+Michel Ardan sprak met zooveel vuur, dat de kraan nog wel te veel
+scheen open te staan. Maar Barbicane deed met één woord zijn geestdrift
+bekoelen. »Alles goed en wel, mijn vriend," sprak de voorzitter
+der Gun-club, »maar waar komen die haan en die kippen vandaan, die
+medegedaan hebben?"
+
+»Die haan--die kippen?"
+
+»Ja."
+
+Dat zij er waren, leed geen twijfel, want zij liepen nog te kakelen
+en te scharrelen.
+
+»De stommelingen!" riep Michel Ardan; »de zuurstof heeft hun den kop
+op hol gebracht."
+
+»Maar wat moet gij met die beesten uitvoeren?" vroeg Barbicane.
+
+»Wat anders dan op de Maan acclimateeren!"
+
+»En waarom ze weggestopt?"
+
+»Een eenvoudige grap, maar die verongelukt is. Ik wilde ze op de Maan
+loslaten, zonder er u een woord van te zeggen. Ik dacht: wat zal hij
+opzien als hij Aardsche kippen op de Maan vindt!"
+
+»Uil die ge zijt! Gij hebt waarlijk geen zuurstof noodig om u op te
+winden! Gij zijt altijd wat wij geweest zijn onder den invloed van
+'t openstaan der kraan!"
+
+Michel Ardan slikte de pil en met hun drieën togen zij aan het
+opredderen van hun kamertje. De haan en zijn kippen werden weder in hun
+hok opgesloten. Maar dat leverde een nieuw, opmerkelijk verschijnsel.
+
+Sedert hun vertrek van de Aarde was hun eigen gewicht, dat van het
+projectiel en der medegenomen voorwerpen voortdurend verminderd. Al
+konden zij deze afneming niet voor het projectiel bepalen, toch moest
+eenmaal het oogenblik komen dat het merkbaar werd voor henzelven en
+voor het medegenomene.
+
+Het spreekt van zelf, dat een weegschaal die afneming niet zou
+hebben aangewezen, want het gewicht in de andere schaal zou evenzeer
+aan zwaarte hebben verloren als het gewogen voorwerp zelf; maar een
+weegwerktuig met een veer b. v., welker spanning onafhankelijk is van
+de aantrekking, zou het juiste bedrag der zwaartevermindering hebben
+doen kennen.
+
+Men weet, dat de aantrekking, met andere woorden de zwaarte,
+evenredig is aan de stofhoeveelheid en in omgekeerde rede staat tot
+het vierkant van den afstand. Hieruit volgt, dat, indien de Aarde het
+eenige hemellichaam ware, het projectiel volgens de wet van Newton
+in zwaarte zou verminderd zijn, naarmate het zich verder van de Aarde
+verwijderde, maar zonder ooit die zwaarte geheel te verliezen, daar de
+aantrekking der Aarde op geen afstand immer geheel zou zijn vernietigd.
+
+Maar in de bestaande omstandigheden moest er een oogenblik komen,
+waarop het projectiel volstrekt niet meer onderworpen zou zijn
+aan de wet der zwaarte, ongerekend de andere hemellichamen, welker
+aantrekkingskracht men kon aanmerken als niet bestaande.
+
+De baan van het projectiel liep tusschen de Aarde en de Maan. Naarmate
+het zich van de aarde verwijderde, verminderde de aantrekking
+in evenredigheid van het vierkant van den afstand (d.i. op 6 maal
+grooteren afstand werd het 36maal minder door de aarde aangetrokken,
+op 10maal grooteren afstand 100maal minder enz.,): maar de aantrekking
+der Maan nam in dezelfde evenredigheid toe. Het projectiel moest dus
+eenmaal een punt bereiken, waar beide aantrekkingen tegen elkander
+opwogen, het punt waar dus het projectiel geen gewicht hoegenaamd
+had. Indien de stofhoeveelheid der Aarde even groot ware als die der
+Maan, zou dat punt juist even ver van beiden gelegen hebben. Maar
+daar de stofhoeveelheid van de Maan een bekend gedeelte van die
+der Aarde bedraagt, was gemakkelijk te berekenen, dat dit punt op
+17/52 van den afstand tusschen de Aarde en haren wachter ligt, of:
+gemiddeld 465 geographische mijlen van de Maan, 31,338 van de Aarde.
+
+Op dat punt moest een lichaam dat geen beginsel van snelheid of
+verplaatsing in zich zelve had, noodwendig eeuwig en onbeweeglijk
+blijven hangen, daar het door de Aarde en door de Maan met gelijke
+kracht werd aangetrokken en niets het naar een van die beiden deed
+neigen.
+
+Indien de snelheid van het projectiel buiten rekening bleef, moest
+het dat punt bereiken met een snelheid = 0, daar het allen maatstaf
+van zwaarte miste, en zoo ook alles wat het bevatte.
+
+Wat moest dan gebeuren? Drie gevallen deden zich voor.
+
+1. Het projectiel kon nog eenige snelheid hebben behouden, genoeg
+om voorbij het nulpunt te schieten, in welk geval het op de Maan
+zou vallen tengevolge van het overwicht harer aantrekking boven die
+der Aarde.
+
+2. Indien het projectiel geen genoegzame snelheid had om het nulpunt
+(aldus noemen wij het punt 47/52 van de Aarde en 5/52 van de Maan)
+te bereiken, zou het naar de Aarde terugvallen ten gevolge van de
+meerdere aantrekkingskracht der Aarde boven die der Maan.
+
+3. Het projectiel kon een snelheid hebben juist groot genoeg om het
+nulpunt te bereiken, maar ontoereikend om het voorbij te streven;
+in dat geval zou het er altijd blijven hangen, even sterk door de
+Aarde als door de Maan aangetrokken, zooals de legende van Mohammeds
+doodkist verhaalt.
+
+Barbicane legde dit alles aan zijne tochtgenooten uit. Het wekte
+ten hoogste hun aandacht. Maar hoe zouden zij te weten komen of het
+projectiel dat gewichtig punt bereikt had?
+
+Alleen daardoor, dat noch zij, nog eenig voorwerp in het projectiel
+eenigermate zouden onderworpen blijken te zijn aan de wet der zwaarte.
+
+Tot dusver hadden zij wel bemerkt, dat de werking dier wet van
+lieverlede afnam, maar zij hadden toch nog niet bespeurd dat zij
+geheel had opgehouden. Maar dien dag, tegen 11 uur in den voormiddag,
+had Nicholl een glas losgelaten, en zie, het viel niet, maar bleef
+in de lucht hangen.
+
+»'t Is grappig," was al wat Michel Ardan er over te zeggen had.
+
+En terstond lieten verschillende voorwerpen, wapenen, flesschen
+enz. los van de plaats waar zij stonden. De hond bleef ook in de
+lucht hangen zonder het te bemerken.
+
+Zij zelven bespeurden dat zij geen het minste gewicht meer
+hadden. Hunne voeten hielden geen grond meer. Zij waren als dronken
+lieden die zich niet op de been kunnen houden.
+
+Stom van verbazing wisten zij er niets van te zeggen.
+
+Barbicane was de eerste die het woord nam.
+
+»Wij zijn er nog niet," merkte hij aan; »als wij het nulpunt bereikt
+hebben, zal de aantrekking der Maan ons naar haar toe trekken."
+
+»Dan zullen wij met de voeten op de zoldering van het projectiel
+staan," meende Michel Ardan.
+
+»Neen," antwoordde Barbicane, »daar het zwaartepunt van het projectiel
+naar den bodem ligt, zal het zich langzaam zoo omwenden, dat het
+achteruit naar de Maan schiet."
+
+»Dan wordt al ons boeltje onderstboven gegooid?"
+
+»Toch niet," sprak Nicholl; »het zal geheel en al onmerkbaar gaan."
+
+Michel Ardan vatte een flesch met drie glazen, die behoorlijk in
+de lucht bleven hangen. Zij dronken om het gewichtige nulpunt te
+salueeren.
+
+Zoo duurde het omtrent een uur. De reizigers voelden, dat zij weder
+langzamerhand naar beneden werden getrokken, en Barbicane meende
+optemerken, dat de punt van het projectiel niet meer juist naar de
+Maan gericht was. De aantrekking der Maan had dus overwicht boven
+die der Aarde. Het vallen naar de Maan nam een aanvang, schoon nog
+onmerkbaar; het kon trouwens slechts 1/3 millimeter in de eerste
+seconde zijn. Maar naarmate hun afstand van de Maan verminderde,
+moest de snelheid van den val toenemen. Zooveel wisten zij nu: het
+doel was bereikt, stond ten minste bereikt te worden. Nicholl en
+Michel Ardan deelden hierover in Barbicane's vreugde.
+
+Michel Ardan vierde terstond weder den vrijen teugel aan zijn
+verbeelding en schetste met hooge ingenomenheid het aangename,
+gemakkelijke en onkostbare van den toestand der aardbewoners, indien
+zij niet of ten minste slechts uiterst weinig onderworpen waren aan
+de wet der algemeene zwaarte.
+
+Barbicane oordeelde deze spelingen van het vernuft ernstiger
+wederlegging waardig, dan zij verdienden. Hij deed zijn vriend opmerken
+dat dan ook niets vast zou staan, dat de wateren van den oceaan door
+niets zouden gebreideld wezen en de lucht zelve in de hemelruimte
+zou vervliegen.
+
+»Maar gij zult in zoover uw zin hebben," voegde hij er bij, »dat als
+wij de Maan bereiken, gij op een wereldbol zult zijn, waar de zwaarte
+veel geringer is dan op de aarde--slechts 1/6."
+
+»En zullen wij dat bemerken?"
+
+»Zeer zeker, daar 200 kilo slechts 30 kilo op de Maan wegen.
+
+»En zal onze spierkracht ook zooveel geringer zijn?"
+
+»In geenen deele. In plaats van een meter hoog te springen, zult gij
+het 18 voet doen."
+
+»En als alles dan naar evenredigheid is," sprak Nicholl, »moeten de
+maanbewoners toch maar een voet lang zijn."
+
+»Dus wij Gullivers en zij Lilliputters!"
+
+»Als gij zoo redeneert," merkte Barbicane aan, »zouden wij op de
+groote planeten, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus, daarentegen
+Lilliputtertjes wezen."
+
+»En op de Zon?"
+
+»Indien men als waarheid mag aannemen hetgeen uit alle waarnemingen en
+berekeningen volgt, dat de dichtheid der zon viermalen geringer is dan
+die der aarde, is haar stofhoeveelheid 259,551 maal meer dan die der
+laatste en de aantrekking 27 maal grooter. Als dus alle evenredigheden
+zouden gelden, moeten de zonbewoners een paar honderd voet lang zijn."
+
+»Dan zou men een goed artillerie-park moeten hebben om zich tegen
+die kerels te verdedigen," meende Nicholl.
+
+Barbicane deed hem opmerken, dat onze kogels niet veel op de zon
+zouden uitrichten, daar zij eenige meters ver reeds op den grond zouden
+vallen. »De aantrekking," merkte hij op, »is er zoo aanzienlijk, dat
+een voorwerp, op de aarde 70 kilo wegende, 1890 kilo op de zon zou
+halen. Uw hoed 10 kilo; kortom, als gij er kwaamt te vallen, zoudt
+gij niet kunnen opstaan, dewijl gij er ruim 2000 kilo wegen zoudt."
+
+»Voor 't oogenblik," voegde Michel Ardan er bij, »zullen we ons maar
+bij de Maan bepalen; daar zijn wij heele heeren, terwijl wij later
+de zon eens kunnen bezoeken, waar wij een kaapstander noodig zullen
+hebben om ons glas naar den mond te brengen."
+
+
+
+
+
+
+VIERENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN WEINIG UIT HET SPOOR.
+
+
+Barbicane was volkomen gerust, zoo al niet over den uitslag der
+onderneming, dan toch over de vaart van het projectiel. Het was
+klaarblijkelijk het beschreven nulpunt voorbijgevlogen. Derhalve zou
+het op dat punt niet onbeweeglijk blijven hangen. Er bleef slechts
+één der geopperde gevallen als mogelijk over, dat het projectiel zijn
+doel bereikte door de werking van de aantrekkingskracht der Maan.
+
+Dat zou een val zijn van 8296 mijlen, op een hemellichaam, dat wel is
+waar slechts 1/6 der aantrekkingskracht van de Aarde had; maar toch
+een geweldige val, tegen welken onverwijld alle mogelijke maatregelen
+moesten genomen worden.
+
+Deze maatregelen waren tweeërlei: een om den schok te voorkomen op
+het oogenblik dat het projectiel de oppervlakte der Maan zou bereiken,
+de andere om dat nederkomen te vertragen, met andere woorden den val
+te breken.
+
+Voor het eerste was het jammer, dat Barbicane niet meer in het
+bezit was der hulpmiddelen, welke bij het afschieten zoo uitmuntend
+hadden gewerkt, namelijk het water en de breekbare vakjes. Die
+vakjes bestonden nog wel onder hun bodem, maar hun ontbrak water
+om ze te vullen, ten minste hij durfde er den watervoorraad niet
+voor aanspreken, daar het niet zeker was of zij op de Maan, waar zij
+nederkwamen, wel water zouden aantreffen. Ook zou hun watervoorraad
+op verre na niet toereikend zijn geweest. De waterlaag, op welke de
+bodemschijf gelegen had, was 3 voet dik op 54 vierkante voeten. Het was
+dus een watermassa geweest van 6 kubiek meter, wegende 5750 kilo. En
+hunne waterbakken bezaten daarvan nog geen vijfde. Dit hulpmiddel
+verviel dus.
+
+Gelukkig had Barbicane, niet tevreden met het water, de bodemschijf
+ook voorzien van sterke krulveeren ten einde den schok te breken,
+zooals wij reeds verhaald hebben. Deze veeren waren er nog altijd;
+zij moesten dus alleen op haar plaats worden gestoken, en dit ging
+gemakkelijk, want behalve dat zij zeer handelbaar waren, was hun
+gewicht nauwelijks merkbaar.
+
+Dit gelukte uitnemend. Het was een zaak van schroeven en moeren. Aan
+gereedschap geen gebrek. Weldra lag de bodemschijf weder op haar
+stalen veeren, zooals een tafel op haar pooten staat. Het eenig
+onaangename voor de reizigers was, dat zij nu niet meer door het glas
+in den bodem konden zien, bijgevolg de Maan niet waarnemen, ingeval
+zij er loodrecht op nedervielen. Maar dat was niet anders. Door de
+zijglazen kon men de uitgestrekte maanlanden even zoo bezien als een
+luchtreiziger uit zijn schuitje die der Aarde.
+
+Een uur hadden zij werk om de bovenschijf aldus in orde te maken en
+'t was middag eer zij daarmeê gereed waren. Barbicane deed nieuwe
+waarnemingen om de helling van het projectiel te weten, maar het had
+zich nog niet genoeg omgewend voor een val--het scheen een kromme
+lijn te beschrijven, die evenwijdig met de maanoppervlakte liep.
+
+Deze stand was verontrustend.
+
+»Zullen wij er komen?" vroeg Nicholl.
+
+»Wij zullen doen alsof wij er moesten komen," was Barbicane's antwoord.
+
+»Gij zijt onruststokers," viel Michel Ardan in; »wij zullen er komen
+en wel spoediger dan ons lief is."
+
+Deze uitval deed Barbicane besluiten, alles nog eens goed na te zien.
+
+De lezer zal zich herinneren, dat kapitein Nicholl, toen hij zich in de
+volksvergadering bij Tampa-Town zoo vinnig tegenover Barbicane uitliet,
+beweerd had dat het projectiel als glas zou springen, waarop Michel
+Ardan antwoordde dat men door middel van goed geplaatste vuurpijlen
+de kracht van den val zou breken. Deze bewering was gegrond op de
+overtuiging, dat afgeschoten vuurpijlen, een terugwerking op het
+punt vanwaar zij komen uitoefenende, de kracht der beweging naar
+dat punt in dezelfde richting noodwendig moeten breken. 't Is waar,
+die vuurpijlen moesten in het luchtledige afgaan, maar het ontbrak
+hun niet aan zuurstof, waarvan zij zichzelven voorzagen. Zoo branden
+ook de vulkanen op de Maan, hoewel er geen dampkring is.
+
+Barbicane had zich voorzien van vuurpijlen, die in kleine stalen
+kanonstukjes konden worden gestoken; deze stukjes konden in den bodem
+van het projectiel zoo worden vastgeschroefd, dat zij van binnen
+met den bodem gelijk kwamen, maar er van buiten een halve voet uit
+staken. Hij had er twintig. Zij konden zoo worden aangestoken, dat
+de gansche kracht naar buiten werkte. Met het in orde brengen van
+die toestellen verliep een uur of drie.
+
+Intusschen naderde het projectiel de Maan al meer en meer. Het
+ondervond haar invloed blijkbaar in hooge mate maar zijn eigene
+snelheid dreef het ook in kromme lijn. Uit dien dubbelen invloed
+ontstond een lijn, die wellicht een tangens zou worden. Maar het was
+zeker, dat het projectiel niet anders dan in een schuinsche richting
+op de Maan zou vallen; anders toch moest de bodem van het projectiel
+naar dat hemellichaam gekeerd zijn.
+
+Barbicane's ongerustheid verdubbelde, toen hij bemerkte, dat hun
+verblijf niet onbepaald gehoorzaamde aan de aantrekking der Maan. Wat
+er op werkte wist hij niet. Hij, de wetenschappelijke man, meende
+het laatste woord gesproken te hebben met zijn drie alleen mogelijke
+gevallen; terugvallen op de Aarde, terecht komen op de Maan, blijven
+hangen op het nulpunt. Nu deed zich een vierde geval voor: een wachter
+te worden van de Maan.
+
+Andere lieden zouden in dit geval gevraagd hebben; wat zal er met
+ons gebeuren? Zij niet: zij vroegen naar de oorzaak van het gebeurde.
+
+»Wij zijn dus gederailleerd, zei Michel Ardan. »Maar hoe komt dat?"
+
+»Ik vrees," antwoordde Nicholl, »dat de Columbiad, in spijt van
+al de genomen voorzorgen niet juist genoeg gepointeerd was. Een
+vergissing, al is zij nog zoo klein, moest voldoende zijn om ons
+buiten de aantrekking der Maan te brengen."
+
+»Zou men dan het stuk niet goed gericht hebben?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Ik denk niet," oordeelde Barbicane. »Het stuk stond volmaakt
+overeind. Toen dus de maan in het toppunt van Stone's Hill kwam,
+moesten wij haar bereiken. Er moet een andere oorzaak in het spel zijn,
+maar ik weet ze niet te vinden."
+
+»Zouden wij niet te laat komen?" vroeg Nicholl.
+
+»Te laat?" was Barbicane's wedervraag.
+
+»Ja," antwoordde Nicholl. »Het rapport van de sterrenwacht te Cambridge
+zegt dat het projectiel juist 97 uren 13 minuten 20 seconden moet
+onderweg zijn. Dat wil zeggen: komt het vroeger aan de maanbaan,
+dan is de maan er nog niet; komt het later, dan is zij dat punt
+reeds voorbij."
+
+»Juist," vond Barbicane. »Maar wij zijn vertrokken den 1sten December
+'s avonds te 10 ure 46 minuten 44 seconden, en moeten dus den 5den
+te middernacht ter plaatse van onze bestemming komen juist op het
+oogenblik van Volle maan. Wij hebben nu den 5den December. Het is
+halfvier in den namiddag en wij hebben nog acht en een half uur om
+ons aan het einde van den tocht te brengen. Waarom zouden wij de Maan
+dan niet bereiken?"
+
+»Zou het niet door overmaat van snelheid komen?" vroeg Nicholl,
+daarbij opmerkende, dat naar hun reeds gebleken was de aanvankelijke
+snelheid grooter scheen geweest te zijn dan berekend was.
+
+»Neen! duizendmaal neen!" antwoordde Barbicane. »Indien de richting
+van het projectiel maar goed was, zou overmaat van snelheid ons niet
+verhinderd hebben op de Maan te komen. Neen! wij zijn van den weg
+af geraakt!"
+
+»Waardoor?"
+
+»Ik weet het niet."
+
+Michel Ardan meende er ook zijn gevoelen over te mogen zeggen. »Wij
+zijn van den weg af--dat is de zaak. Waarheen wij gaan raakt mij
+niet. Dat zullen wij wel zien. Wij zwemmen in de hemelruimte en zullen
+ten laatste wel onder de macht van het een of ander middelpunt van
+aanraking komen."
+
+Barbicane had volstrekt geen vrede met zooveel onverschilligheid
+aangaande het punt, dat hem boven alles ter harte ging. 't Kostte
+wat het wilde, hij moest en zou weten waardoor zijn projectiel een
+verkeerde richting had genomen.
+
+Het gevaarte ging intusschen voort, zijwaarts van de Maan af te wijken,
+en daarmede ook de uitgeworpen voorwerpen. Barbicane kon zelfs aan
+kenbare punten op de Maan, daartoe nabij genoeg, bemerken dat hunne
+snelheid dezelfde bleef--een nieuw blijk, dat hun richting geen vallen
+naar de Maan was. De hun bij het afschieten medegedeelde snelheid
+had nog het overwicht over de aantrekking der Maan; maar de baan van
+het projectiel bracht hen ongetwijfeld nader bij de maanschijf, en
+zij mochten hopen, dat indien de afstand die hen van haar scheidde,
+nog meer afnam, de aantrekkingskracht der Maan het overwicht zou
+verkrijgen en hun vallen op haar oppervlakte veroorzaken.
+
+Daar de drie vrienden niets anders te doen hadden, zetten zij hunne
+waarnemingen voort. Doch van de voorwerpen op de maansoppervlakte
+konden zij nog weinig gewaar worden, daar de zon er te steil op scheen.
+
+Tot acht uur in den avond keken zij door de zijglazen. De Maan
+scheen hun toen zoo groot, dat zij de eene helft van het uitspansel
+bedekte. Het projectiel baadde zich in een zee van licht--aan de eene
+zijde de zon, aan de andere de maan. Barbicane achtte den afstand
+tusschen hen en de oppervlakte der Maan op omtrent 3000 meter, hun
+snelheid op 200 meter in de seconde. De bodem van het projectiel
+werd door de zwaartekracht der Maan naar hare oppervlakte getrokken,
+maar de middelpuntvliedende kracht werkte op een wijze, die scheen
+te voorspellen, dat het een kromme lijn,--welke was nog niet te
+zeggen--om de Maan zou beschrijven.
+
+Barbicane zocht nog altijd naar de oplossing van het gewichtig
+vraagstuk.
+
+Het eene uur verliep na het andere, maar zonder iets op te leveren. Het
+projectiel naderde blijkbaar de Maan, maar het was even blijkbaar,
+dat het haar niet zou bereiken.
+
+»Ik begeer naar één ding," zeide Michel Ardan, »dat wij dicht genoeg
+bij de Maan komen om haar geheimenissen te doorgronden!"
+
+»Die vervloekte mispas, die ons deed afwijken!" riep Nicholl uit.
+
+»Zeg liever," vulde Barbicane aan, »die vervloekte vuurkogel dien
+wij tegenkwamen. Die is de eenige oorzaak. Wij zijn er wel een heel
+eind vandaan gebleven, maar zijn aantrekking heeft ons van het rechte
+spoor doen wijken, al was zij nog zoo klein!"
+
+
+
+
+
+
+VIJFENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+ZIJ NEMEN DE MAAN WAAR.
+
+
+Barbicane had blijkbaar de eenige aanneemlijke reden van de afwijking
+gevonden. Hoe klein ook, had zij toch de baan van het projectiel
+gewijzigd. Het was erg. Het stoute waagstuk mislukte door een
+toevallige omstandigheid, en als er niets bijzonders gebeurde,
+behoefde men op geen bereiken der Maan te hopen. Zou men haar dicht
+genoeg naderen om eenige tot nog toe duistere vragen aangaande hare
+natuur te beantwoorden? Dat was de eenige vraag, die voor 't oogenblik
+de reizigers bezig hield. Aan hun verder lot wilden zij niet eens
+denken. En toch--wat moest er van hen worden, indien hun lucht zou
+gaan ontbreken, zooals spoedig te verwachten was? Nog eenige dagen en
+zij zouden wezenloos in dat projectiel door de hemelruimte zweven. Maar
+eenige dagen waren zoovele eeuwen voor de onversaagden, die al hun tijd
+wijdden aan het waarnemen dier Maan, die zij wanhoopten te bereiken.
+
+Naar hunne schatting scheidde hen nog een kleine 1000 meter van de
+Maan, maar de omstandigheden brachten mede, dat zij zich verder van
+haar verwijderd konden rekenen dan waarnemers op de Aarde, gewapend
+met hunne sterke kijkers.
+
+Men weet, dat de groote kijker van lord Rosse te Parson-Town 6500
+maal vergroot en de Maan tot een schijnbaren afstand van nog geen
+8 kilometer aanhaalt. Het voortreffelijk instrument op Long's Piek,
+dat 48,000 maal vergrootte, trok de Maan tot een afstand van slechts
+ruim een kilometer, zoodat men er voorwerpen van 10 meter doorsnede
+met voldoende duidelijkheid op zien kon.
+
+Op dien afstand waren geene bijzonderheden met het ongewapend oog
+duidelijk te onderkennen. Het oog overzag de omtrekken der laagten,
+die men ten onrechte »zeeën" noemt, maar zonder er de natuur van
+te kunnen onderscheiden. De glooiïngen der bergen verdwenen in de
+schitterende weerkaatsing der zonnestralen. 't Was een blik als op
+den blinkenden spiegel van een ketel gesmolten zilver, dien het oog
+niet kon verdragen.
+
+Intusschen stond de Maan nog niet volkomen vlak tegenover de zon;
+zij had den vorm van een reusachtig ei, met de punt naar de aarde
+gekeerd. De Maan, zeker vloeibaar of kneedbaar in den eersten tijd
+van haar ontstaan, moest destijds een volkomen kogel geweest zijn;
+maar daar zij weldra onder den invloed van de aantrekking der Aarde
+geraakte, werd zij daardoor langwerpig uitgerekt. Toen zij een baan
+om de Aarde erlangde, verloor zij haar oorspronkelijke gedaante; haar
+zwaartepunt verplaatste zich, en hieruit nu leiden sommige geleerden
+af dat lucht en water hebben moeten afvloeien naar de zijde der Maan,
+welke van de Aarde is afgekeerd.
+
+Doch onze reizigers konden slechts eenige oogenblikken deze afwijking
+der Maan van haren kogelvorm zien. De afstand tusschen haar en het
+projectiel verminderde met groote snelheid; die van het projectiel
+was wel veel geringer dan in de eerste oogenblikken, maar toch 8 of
+9 maal grooter dan die der spoortreinen. De schuinsche richting gaf
+aan Michel Ardan eenige hoop om tegen het een of ander punt der Maan
+te stooten. Het wilde er bij hem maar niet in, dat hij er geen voet
+zetten zou, en dit zei hij gedurig. Maar Barbicane, die den waren
+staat van zaken beter doorzag, hield niet op hem met onverbiddelijke
+juistheid te betoogen, dat hij daarop niet behoefde te rekenen,
+daar de middelpuntzoekende kracht hen wel naar de Maan trok, maar de
+middelpuntvliedende kracht hen beletten zou op de Maan neder te komen.
+
+Het gedeelte der maansoppervlakte waarheen zich het projectiel bewoog,
+was het noordelijk halfrond, op de maankaarten de benedenhelft; want
+de kaarten zijn doorgaans vervaardigd naar de gedaante der Maan in
+astronomische kijkers, die gelijk men weet de voorwerpen omkeeren. Dit
+is ook het geval met de groote maankaart van Beer en Mädler, die
+door Barbicane was medegenomen. Dat noordelijk halfrond bestaat uit
+uitgestrekte vlakten, hier en daar met afzonderlijk staande bergen.
+
+Te middernacht was het volle Maan. Juist op dat oogenblik hadden
+de reizigers moeten aanlanden, indien de vermaledijde vuurkogel hen
+niet van de goede richting had afgetrokken. De Maan beantwoordde dus
+volkomen aan de berekeningen der sterrenwacht te Cambridge. Zij
+bevond zich juist in haar perigeüm en in het toppunt van 28°
+noorderbreedte. Indien een waarnemer op den bodem der Columbiad op
+dat oogenblik opwaarts keek, zou hij juist boven den mond van het
+stuk de volle maanschijf hebben zien staan.
+
+Het is overbodig te zeggen, dat in dien nacht van 5 op 6 December
+geen van de drie een oog sloot. Al hun gedachten vereenigden zich in
+die ééne: _zien!_ Zij waren immers de vertegenwoordigers der Aarde,
+de verleden en tegenwoordige menschheid! 't Was immers door hun oogen
+dat die menschheid den blik liet weiden over gindsche maanstreken. Was
+dat geen ontroerend denkbeeld?
+
+Hunne waarnemingen, met het gewapend oog gedaan, werden met de
+kaarten vergeleken.
+
+De eerste waarnemer der Maan was Galileï. Zijn gebrekkige kijker
+vergrootte slechts 30-maal. Toch was hij de eerste, die bergen zag
+in die vlekken, welke op de Maan gezaaid zijn »gelijk de oogen in
+den staart eener pauw." Zelfs mat hij van sommigen de hoogte, hij
+bepaalde die op ruim 1/20 van den straal der Maan, 8,800 meter. Galileï
+vervaardigde echter geen maankaarten.
+
+Eenige jaren later leefde te Dantzig een sterrenkundige, met name
+Aevelius, die door waarnemingen, welke alleen bij het eerste en
+laatste kwartier nauwkeurig konden zijn, die door Galileï bepaalde
+hoogte tot 1/26 van den straal der Maan terug bracht. Deze geleerde
+gaf de eerste maankaarten. De heldere, ronde, vlekken zijn ringbergen,
+de donkere daarentegen uitgestrekte zeeën, in werkelijkheid eenvoudige
+vlakten. Aan die bergen en vermeende zeeën gaf hij namen, aan de
+Aarde ontleend. Hij noemde een der vlakke uitgestrektheden Arabië
+en een berg aldaar Sinaï; zoo ook een Etna in Sicilië, de Alpen, de
+Apennijnen, de Karpathen, de Middellandsche zee, het meer Moeris, de
+Zwarte Zee, de Kaspische zee--namen, die zeer misplaatst zijn, daar er
+geen de minste gelijkheid bestaat met de gelijknamige zeeën enz. op de
+Aarde. Het is niet iedereen gegeven, in de breede lichte vlek, welke
+zuidelijk aan uitgestrekte vlakten paalt en in een punt uitloopt,
+het Indische schiereiland, de Golf van Bengalen en Cochinchina te
+zien. Deze namen zijn dan ook niet in gebruik gebleven. Een ander
+sterrenkundige, die dieper blik geslagen had in de ijdelheid van 's
+menschen hart stelde een nieuw stelsel van benamingen voor, dat gretig
+werd aangenomen--het beloofde aan velen een plaats op de maankaart.
+
+Die sterrenkundige was pater Riccioli, een tijdgenoot van Hevelius. Hij
+vervaardigde een maankaart, grof en vol fouten. Maar hij gaf aan de
+maanbergen de namen van groote mannen uit de oudheid en van geleerden
+uit zijn tijd. Dit is sedert in gebruik gebleven.
+
+Een derde maankaart werd in de zeventiende eeuw vervaardigd door
+Dominico Cassini; zij is beter uitgevoerd dan die van Riccioli,
+maar onnauwkeurig in de verhoudingen.
+
+Lahire, vermaard als wiskundige en als teekenaar, teekende een
+maankaart, die echter nooit in plaat is gebracht.
+
+Na hem begon in de vorige eeuw Tobias Mayer, een Duitsch
+sterrenkundige, een zeer fraaie maankaart uit te geven: maar deze
+met veel zorg en na strenge metingen uitgevoerde arbeid is wegens
+zijn dood onvoltooid gebleven.
+
+Na hem kwamen Schröter en Liliënthal, met talrijke afbeeldingen van
+gedeelten der Maan, en Lohrmonn, te Dresden, die een maankaart in
+25 gedeelten is begonnen te geven, doch van welke slechts 4 in plaat
+zijn gebracht.
+
+In 1830 verscheen de beroemde maankaart van Beer en Mädler, vervaardigd
+in orthographische projectie. Zij geeft een zeer nauwkeurige
+voorstelling van de naar ons toegekeerde zijde der Maan; bergen en
+vlakten zijn echter slechts nabij het middelpunt juist daar meer naar
+de randen de voorwerpen zijn afgebeeld gelijk men ze ziet, derhalve
+in schuinsche richting. Deze maankaart, 85 centimeter hoog en in 4
+gedeelten uitgegeven, is een meesterstuk van afbeeldingen der Maan.
+
+Voorts heeft men ook nog de opgewekte maanafbeeldingen van Julius
+Schmidt, de platen van Secchi, de prachtige Engelsche van Warren de
+la Rue, en eindelijk een in orthographische projectie van Lecouturier
+en Chapuis, 1860, keurig net van teekening en uitvoering.
+
+Deze zijn de voornaamste maankaarten. Barbicane bezat er twee; die
+van Beer en Mädler, en die van Lecouturier en Chapuis. Zij moesten
+dienen om hem bij zijn waarnemingen behulpzaam te zijn.
+
+Zijn kijkers waren uitmuntend en bepaald voor deze reis
+vervaardigd. Zij vergrootten de voorwerpen 100 maal.
+
+
+
+
+
+
+ZESENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+VOORTZETTING DER REIS.
+
+
+»Hebt gij ooit de Maan gezien?" vroeg eens een leermeester schertsend
+aan een zijner leerlingen.
+
+De gevatte leerling antwoordde, »neen mijnheer, maar ik heb wel eens
+van haar hooren spreken."
+
+In zekeren zin zou het snedig antwoord van dien leerling door de
+meeste aardbewoners kunnen gegeven worden. Terwijl op de Aarde en op de
+planeet Mars de groote vastelanden op het noordelijk halfrond liggen,
+is dit bij de maan op het zuidelijke 't geval. Die vaste landen zijn
+niet zoo scherp en regelmatig begrensd als met Zuid-Amerika, Afrika
+en het Indisch schiereiland het geval is. De hoekige, bochtige,
+grillige lijnen vertoonen tal van schiereilanden, kapen, golven en
+baaien, zooals de Oostzee vertoont. Indien op de maan ook scheepvaart
+heeft plaats gehad, moest zij zeer moeielijk en gevaarlijk zijn en de
+varenslieden en aardrijkskundigen op dat hemellichaam waren zeer te
+beklagen: de eersten indien zij op zulke gevaarlijke kusten verzeilden,
+de laatsten indien zij ze moesten afteekenen of beschrijven.
+
+Op de maanschijf is het naar de zuidpool veel vlakker dan naar
+de noordpool. Op de noordelijke helft der Maan vindt men slechts
+een kleine strook lands, en de overige vastelanden gescheiden door
+uitgestrekte zeeën [7]. Naar het zuiden bestaat bijna het geheele
+halfrond in vast land. Het is dus mogelijk, dat de maanbewoners hunne
+vlag reeds hebben geplant op een hunner polen, terwijl op den aardbol
+een Ross, een Franklin, een Kane, een Dumon d'Urville en een Lambert
+dat punt nog niet hebben kunnen bereiken.
+
+Eilanden vindt men op de oppervlakte der Maan in menigte. Bijna
+allen zijn langwerpig of geheel rond; zij vormen een uitgestrekte
+groep, die doet denken aan den archipel tusschen Griekenland en
+Klein-Azië, het tooneel der meeste verhalen uit de Grieksch-Romeinsche
+mythologie. Onwillekeurig plaatst men zich de namen Taxos, Tenedos,
+Milo, Karpathos voor den geest en zoekt met het oog het schip Argo
+der belegeraars van Troje of het vaartuig waarin Ulysses zijn tochten
+aanving.
+
+Deze gedachten rezen althans op bij Michel Ardan. 't Was een Grieksche
+Archipel dien hij op de maankaart aanschouwde. In de oogen zijner
+meer prozaïsche reisgenooten deden deze kusten veeleer denken aan
+Nieuw-Brunswijk en Nieuw-Schotland, en daar waar de Franschman de
+helden vond der aloude fabelleer, zochten de Amerikanen naar geschikte
+punten tot het vestigen van kantoren en factorijen ten behoeve van
+den handel met de maanbewoners.
+
+Nog een paar woorden over het voorkomen van de vastelanden der
+Maan. Men onderscheidt er zeer gemakkelijk bergketenen, afzonderlijke
+bergen, ringgebergten en rillen. Hiermede is de geheele ons bekende
+maanoppervlakte aangeduid. Het is een bol vol hoogten en diepten,
+scheuren, kloven en bulten, een onmetelijk Zwitserland, een tweede
+Noorwegen, waar alles omgewoeld is door vulkanische werkingen. De
+geheele maanoppervlakte, ten minste de naar ons toegekeerde zijde,
+moet in den tijd der wording van dat hemellichaam blootgestaan hebben
+aan allerlei uitbarstingen, openscheuringen der korst, inzakkingen
+van den bodem en opheffingen der vlakten. Volgens de opmerkingen van
+sommige sterrenkundigen is haar oppervlakte, schoon ouder dan die
+der Aarde, jeugdiger gebleven. Men vindt daar geen wateren, die de
+oorspronkelijke oneffenheden van den bodem van lieverlede afschuiven
+en één vlakte doen ontstaan; geen lucht, die haren invloed uitoefent
+op het voorkomen der landstreek. De werking van het vuur wordt er
+niet belemmerd of gewijzigd door die van het water; zij bestaat er
+dus nog in haar oorspronkelijke zuiverheid. Het is er de Aarde, zooals
+zij was eer stroomen en vloeden haar hadden omkorst met vlakke lagen.
+
+Wanneer het oog heeft geweid over die uitgestrekte vastelanden, rust
+het op zeeën die nog uitgestrekter zijn. Hare gedaante, ligging en
+voorkomen herinneren niet slechts aan de oceanen der aarde, maar
+ook de uitgestrekte plaats die zij beslaan. En toch zijn het geen
+vloeibare spiegels, maar vaste oppervlakten, welker ware natuur de
+reizigers eerlang hoopten te leeren kennen.
+
+De latere sterrenkundigen hebben aan die zoogenaamde zeeën de grillige
+namen ontnomen die zij plachten te dragen. De zoogenoemde »Nevelenzee"
+(_mare nebularum_) is een uitgestrekte vlakte, bezaaid met eenige
+ringbergen; zij beslaat een groot gedeelte van het zuiderhalfrond. De
+»Stormen-oceaan" (_oceanus procellarum_) is de uitgestrektste der
+geheele naar ons toegekeerde maanzijde: zij ligt op het noorderhalfrond
+en binnen haar grenzen verheffen zich de schitterende bergen, naar
+Keppler en Aristarchus genoemd.
+
+Meer noordelijk van de »Nevelenzee" door hooge bergketenen gescheiden,
+trekt zich de »Regenzee" (_mare imbrium_) uit; zij is bijna rond
+van gedaante. Niet ver van haar ziet men de kleinere »Vochtenzee"
+(_mare humorum_). De zeeën liggen op dat halfrond der Maan, hetwelk
+Michel Ardan het »mannelijke" geliefde te noemen.
+
+Het door hem als »vrouwelijk" aangeduide heeft talrijker, maar
+kleinere »zeeën". Naar het noorden de »Koude zee" (_mare frigoris_);
+voorts de »Helderheidszee" (_mare serenitatis_); de »Buitenzee" (_mare
+crisium_); de »Stille zee" (_mare tranquillitatis_); de »Nectarzee"
+(_mare nectaris_); de »Vruchtbaarheidszee" (_mare foecunditatus_); en
+eindelijk nog een »zee" naar Humbold genoemd (_mare Humboldianum_);
+en een naar hare ligging den naam »zuidelijke" dragende (_mare
+australe_). Midden op de Maan eindelijk heeft men de »Midden-golf"
+(_sinus medii_), die op den evenaar der Maan, als een ruiter op zijn
+paard, schrijlings gezeten is.
+
+Aldus zagen Nicholl en Barbicane de oppervlakte der Maan; Michel Ardan
+zag haar met de oogen zijner verbeelding gansch anders. Zij gaven zich
+de moeite om al die kenbare plaatsen der Maan zoo na mogelijk te meten
+en dan te berekenen hoeveel er overschoot voor bergen, ringgebergten,
+rillen, en wat dies meer zij; aan Michel Ardan was dit alles volmaakt
+onverschillig. Zelfs had hij er nauwelijks ooren naar, toen zijn
+vrienden hem verhaalden, dat het naar ons toegekeerde halfrond der
+maan 13 1/2 maal kleiner is dan een halfrond der Aarde, en dat men er
+toch reeds meer dan 50,000 kraters op heeft geteld. Het is dus een
+gebobbelde, puimsteenachtige oppervlakte, weinig in overeenstemming
+met de dichterlijke benamingen van schoone Diana, blonde Phoebe,
+beminnelijke Isis, liefelijke Astarte, haar door Michel Ardan gegeven.
+
+
+
+
+
+
+ZEVENENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+NOG EENIGE BIJZONDERHEDEN.
+
+
+Wij hebben reeds verhaald, dat het projectiel zijn richting nam
+naar het noorderhalfrond der Maan. De reizigers waren een heel eind
+verwijderd van het punt waar zij hadden moeten aanlanden, indien zij
+geen stoornis in de juiste richting hadden ondervonden.
+
+Het was 's nachts te half één. Barbicane schatte toen hun afstand van
+de maan op 1400 kilometer--een afstand, die afnemen moest naarmate zij
+de noordpool meer naderden. Het projectiel zweefde op dat oogenblik
+niet boven den evenaar, maar ongeveer 10 graden noordelijker, en op
+die breedte konden zij de Maan onder de gunstigste omstandigheden
+beschouwen.
+
+Door het gebruiken van kijkers konden zij dien afstand van 1400
+kilometers tot 14 minderen. De telescoop van het Rotsgebergte haalde
+de Maan nog meer aan, maar de dampkring der Aarde verzwakte de werking
+van den kijker aanmerkelijk. Barbicane ontdekte dan ook, door het
+glas turend, een en andere bijzonderheid die voor waarneming op de
+Aarde zoo goed als onbereikbaar bleef.
+
+»Mijne vrienden," zeide de voorzitter der Gun-club deftig, »ik weet
+niet waarheen wij gaan ook niet of wij wel immer onzen aardbol zullen
+wederzien. Maar laat ons handelen alsof hetgeen wij verrichten
+eenmaal ten dienste van onze natuurgenooten moet strekken. Wij
+moeten ons vrij houden van alle vooraf opgevatte meeningen. Wij zijn
+sterrenkundigen. Dit projectiel is een vertrekje van de sterrenwacht
+te Cambridge, in de hemelruimte zwevende. Wij moeten onze waarnemingen
+doen."
+
+Na deze toespraak werd de arbeid aangevangen met zoo groote
+nauwkeurigheid, dat zij een getrouwe afbeelding erlangden van die
+gedeelten der Maan, welke achtereenvolgens onder hun bereik kwamen.
+
+Op het oogenblik toen het projectiel boven den parallel van 10°
+N zweefde, scheen het juist in de richting van 20° O. L. te zijn.
+
+Wij hebben een niet onbelangrijke opmerking te maken aangaande de
+maankaart, van welke zij zich bij hunne waarnemingen bedienden. Daar,
+gelijk reeds is opgemerkt, de afbeeldingen der Maan haar in den regel
+zoo voorstellen als zij door sterrenkundige kijkers gezien wordt,
+d. i. ondersteboven, met het noorden naar beneden en het zuiden naar
+boven, zou men meenen, dat diensvolgens ook het oosten links en het
+westen rechts moest zijn. En toch is dit niet zoo. Indien de maankaart
+wordt omgekeerd, zoodat zij de Maan vertoont gelijk men haar met het
+bloote oog ziet, zou het oosten links en het westen rechts zijn, het
+omgekeerde van landkaarten. De reden daarvan is deze. De waarnemers
+op het noorderhalfrond, b. v. in Europa, zien de Maan te hunnen
+opzichte in een zuidelijke richting. Wanneer zij waarnemen, keeren
+zij den rug naar het noorden, terwijl zij integendeel bij het bezien
+van een gewone landkaart ondersteld worden het noorden vóór zich te
+hebben. En daar zij nu, de Maan beschouwende, het noorden achter zich
+hebben, ligt ook het oosten links van hen, het westen rechts. Voor de
+waarnemers op het zuiderhalfrond, b. v. Patagonië zou het westelijk
+gedeelte der Maan juist aan hunne rechter- en haar oostelijk gedeelte
+aan hun linkerzijde liggen; en dit dewijl het zuiden achter hen is.
+
+Dit is de reden van de schijnbare omkeering dier twee hoofdpunten:
+het zuiden en het westen. Men moet dit in het oog houden om de
+waarnemingen van den voorzitter der Gun-club te kunnen volgen.
+
+Met behulp der maankaart van Beer en Mädler konden de reizigers zonder
+feil dat gedeelte der maanschijf waarnemen, dat in het veld van hun
+kijker kwam.
+
+»Wat zien wij op dit oogenblik?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Het noordelijk gedeelte van de Nevelenzee," antwoordde Barbicane. »Wij
+zijn er te ver af om nauwkeurig waar te nemen hoe het er uitziet. Zijn
+het dorre zandvlakten, zooals de oudere sterrenkundigen beweerden? Of
+onmetelijke bosschen, volgens Warren de la Rue, die van oordeel
+is, dat de Maan een zeer lagen, maar tevens zeer dichten dampkring
+heeft? Dat zullen wij later wel ontdekken. Wij moeten niets aannemen
+zonder reden om zulks te doen."
+
+De »Nevelenzee" is vrij onjuist op deze kaarten aangeteekend.
+
+Men onderstelt, dat die uitgestrekte vlakte is bezaaid met
+lavablokken, uitgeworpen door de vulkanen aan haar rechterzijde,
+Ptolemeüs, Purbach, Arzachel. Maar het projectiel naderde de Maan
+kennelijk, en weldra lieten zich de bergtoppen onderkennen, die de
+vlakte aan haar noordzijde omzoomen. Voor hen uit verhief zich een
+schitterende overschoone berg; zijn top scheen omgeven met een krans
+van zonnestralen.
+
+»Dat is?".... vroeg Michel Ardan.
+
+»De Copernicus," antwoordde Barbicane.
+
+Deze berg ligt op 9° N. Br. en 20° O. L. en verheft zich 3438 meter
+boven den algemeenen spiegel der Maan. Men kan hem van de Aarde
+gemakkelijk zien en de sterrenkundigen kunnen hem zonder moeite
+nauwkeurig waarnemen, vooral tusschen Laatste kwartier en Nieuwe maan,
+dewijl alsdan de schaduw zich lang van oost naar west uitstrekt en
+men dus de hoogte van den berg gemakkelijk kan meten.
+
+Met uitzondering van den Tycho op het zuiderhalfrond maakt de
+Copernicus het belangrijkste gedeelte der maanschijf uit. Hij staat
+alleen, gelijk een reusachtige vuurtoren, op dat gedeelte der
+Nevelenzee, dat grenst aan den Stormen-oceaan en verspreidt dus
+zijn schitterende stralen over de beide vlakten. Het was voor de
+reizigers een onvergelijkelijk schoon schouwspel. In den vollen glans
+der Volle maan schitterden de prachtigste lichtstrepen, ver naar het
+noorden tot de Regenzee. Te één uur zweefde het projectiel als een
+reusachtige luchtballon boven dezen schitterenden berg. Barbicane
+kon den berg nauwkeurig waarnemen. De Copernicus behoort onder de
+grootste ringbergen der Maan. Evenals de Keppler en de Aristarchus in
+de Onwederzee vertoont hij zich somtijds als een schitterend punt te
+midden van het aschgrauwe licht, zoodat men hem dikwijls voor een nog
+brandenden vulkaan gehouden heeft. Doch het is slechts een uitgedoofde,
+evenals al de overige op deze zijde der Maan; zijn ringwal heeft
+een middellijn van ruim 9000 meter. Met het gewapend oog ontdekten
+zij de overblijfselen van lagen, veroorzaakt door achtervolgende
+uitbarstingen, terwijl de omtrek bezaaid scheen met vulkanische
+brokken, van welke sommigen nog binnen den omvang van den krater lagen.
+
+»Er zijn," zeide Barbicane, »onderscheidene soorten van bergringen
+op de oppervlakten der Maan, en het is gemakkelijk te zien, dat de
+Copernicus behoort tot die, van welke om zoo te zeggen naar alle
+zijden stralen uitgaan. Indien wij naderbij waren, zouden wij de
+kegels zien, die zich binnen den ring verheffen en in vroeger tijd
+zoovele vuurbrakende kraters waren. Zonderling en genoegzaam zonder
+uitzondering is het verschijnsel, dat de dalen, door de ringgebergten
+ingesloten, allen dieper zijn dan de omliggende vlakten, terwijl bij
+de kraters op onze Aarde het tegendeel plaats heeft. Hieruit volgt,
+dat de algemeene kromming van den bodem dier bekkens die van een bol
+is, kleiner dan de Maan zelf."
+
+»En hoe komt dat?" vroeg Nicholl.
+
+Barbicane verklaarde, dat men dit niet weet.
+
+»Welk een prachtig gezicht!" riep Michel Ardan uit. »Ik kan mij niet
+voorstellen, dat er een schooner zijn kan."
+
+»Wat zult gij dan wel zeggen," antwoordde Barbicane, »indien onze
+tocht naar het zuiderhalfrond heenleidt?"
+
+»Welnu, dan zal ik zeggen, dat het nog schooner is," antwoordde
+Michel Ardan.
+
+Op dit oogenblik stond het projectiel juist boven den Copernicus. Hij
+vertoonde een bijna volkomen ring, met zilver gloeiende wallen. Men
+kon zelfs een dubbelen ringvorm onderscheiden. Rondom den berg
+strekte zich een reusachtige vlakte uit, van een woest voorkomen, met
+hoogten van een grijsachtige kleur. Op den bodem van de ringvlakte
+schitterden een oogenblik twee of drie uitbarsting-kegels, als
+prachtige edelgesteenten, in zilver gevat.
+
+Naar het noorden was de bergring afgebroken door eene laagte, alsof
+daar een opening geweest was om toegang te geven tot de ringvlakte.
+
+Terwijl zij boven dit gedeelte der maanoppervlakte zweefden, kon
+Barbicane een groot aantal min belangrijke bergen aanteekenen,
+waaronder een kleinen ringberg, Gay-Lussac genoemd, die 23
+kilometer wijd is. Zuidwaarts vertoonde zich alles zeer vlak,
+zonder eenige verhevenheid. Naar het noorden daarentegen, tot
+waar de stormenzee begon, had alles het voorkomen van eene zee,
+geteisterd door een orkaan, maar plotseling gestild. Naar alle zijden
+liepen verlichte rillen uit, die zich vereenigden op den top van den
+Copernicus. Sommigen hadden een breedte van 30 kilometer; hun lengte
+was niet te bepalen.
+
+De reizigers bespraken den oorsprong dier zonderlinge rillen, maar
+zij wisten er even weinig van te maken als de waarnemers op Aarde.
+
+»Maar waarom," vroeg Nicholl, »zouden die strepen niet eenvoudig
+bergruggen kunnen zijn, die het zonlicht sterker weerkaatsen?"
+
+»Neen," antwoordde Barbicane, »in dat geval zouden bij bepaalde
+standen der Maan deze rillen een schaduw van zich werpen. En dat doen
+zij niet."
+
+Inderdaad, deze voorwerpen vertoonen zich niet dan bij Volle Maan,
+wanneer de zon vlak op haar schijnt, terwijl zij bij schuinschen
+stand ten aanzien der zon geheel onzichtbaar zijn.
+
+»Maar wat heeft, men uitgedacht om die lichtende strepen te
+verklaren?" vroeg Michel Ardan; »want ik kan niet gelooven, dat de
+wetenschap er geen verklaring van zou beproefd hebben."
+
+»Zeker," was Barbicane's antwoord: »Herschel heeft daaromtrent een
+meening voorgedragen, maar hij durfde haar voor niet meer dan gissing
+houden."
+
+»Om 't even: wat dacht hij er van?"
+
+»Hij dacht, dat deze strepen gestolde lavastroomen moesten zijn, die
+het zonlicht weerkaatsen als het er recht op valt. 't Kan zijn dat het
+zoo is, maar zeker is het niet. Overigens zullen wij de oorzaak van
+die weerkaatsing der zon beter kunnen nagaan wanneer wij den Thycho
+weer naderen."
+
+»Weet gij, mijn vrienden, waar die vlakte op gelijkt, van de hoogte
+waarop wij ons bevinden?" vroeg Michel.
+
+»Neen," antwoordde Nicholl.
+
+»Op een knibbelspelletje; er ontbreekt niets aan dan een haakje om
+de stukken een voor een te halen."
+
+»Geen spotternij!" gelastte Barbicane.
+
+»Nu dan," hernam Michel Ardan, »een beenderenveld, waar de
+overblijfselen verstrooid liggen van ontelbare verdwenen
+geslachten. Vindt gij die vergelijking treffender?"
+
+»De een is al niet beter dan de andere," meende Barbicane.
+
+»Verduiveld, gij zijt een lastig heer!" antwoordde Michel Ardan.
+
+»Mijn waarde vriend," sprak Barbicane ernstig, »het is de vraag nog
+niet waar het op gelijkt, zoolang wij nog niet weten wat het is."
+
+»Mooi geantwoord!" riep Michel Ardan uit. »Zoo leert men hoe met
+geleerden te spreken."
+
+Inmiddels zweefde het projectiel met een bijkans eenparige snelheid
+boven de maanschijf. 't Spreekt van zelf, dat de reizigers er geen
+oogenblik aan dachten rust te nemen. Elke minuut hadden zij een ander
+gezicht. Tegen half twee in den morgen zagen zij de toppen van een
+anderen berg. Barbicane raadpleegde zijn kaart, waaruit hem bleek,
+dat het de Eratosthenes was.
+
+'t Was een ringberg van 4500 meter hoogte, een van die ringgebergten
+welke op de Maan zoo talrijk zijn. En bij deze gelegenheid verhaalde
+Barbicane aan zijn vrienden de zonderlinge meening van Keppler
+aangaande den oorsprong dier ringgebergten. Volgens dezen beroemden
+sterrenkundige zijn zij door de handen van maanbewoners gegraven.
+
+»Met welk doel?" vroeg Nicholl.
+
+»Zeer natuurlijk," antwoordde Barbicane. »De maanbewoners hebben
+die verbazende werken ondernomen en die reusachtige uitgravingen
+gedaan, ten einde wijkplaatsen te hebben tegen de stralen der zon,
+die veertien dagen achtereen op hen vallen."
+
+»De maanbewoners zijn nog zoo dom niet," meende Michel Ardan.
+
+»'t Is een zonderling denkbeeld," vond Nicholl. »Maar waarschijnlijk
+kende Keppler de ware afmetingen dier ringgebergten niet, want het
+zou een werk van onmetelijken omvang geweest zijn, te zwaar voor
+de maanbewoners."
+
+»Waarom, indien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is dan op de
+Aarde?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Maar indien de maanbewoners nu ook zesmaal kleiner zijn?" vroeg
+Nicholl.
+
+»En indien er eens in 't geheel geen maanbewoners zijn," voegde
+Barbicane er bij.
+
+En dat woord maakte aan de geheele woordenwisseling een einde.
+
+Weldra verdween de Eratosthenes onder den gezichteinder zonder dat
+het projectiel er nabij genoeg was gekomen voor een nauwkeurige
+waarneming. Deze berg scheidt de Karpathen van de Apennijnen,
+de belangrijkste bergketen der Maan, loopende ten oosten van de
+Regenzee. De hoogste spits verheft zich 5500 meter boven de gemiddelde
+vlakte.
+
+Vraagt iemand hoe men de hoogte der maanbergen kan meten, dan is
+het antwoord, dat daarvoor zelfs meer dan éen methode is. De lengte
+der schaduw, die een aan de zon blootgesteld voorwerp achter zich
+werpt, hangt af van de hoogte der zon. Op den middag is de schaduw
+het kortst, als de zon nabij de kimmen is het langst. Daar men nu
+juist de hoogte der zon voor ieder punt der gedeeltelijk verlichte
+Maan weet, kan men, de lengte van den zwarten schaduwkegel metende,
+daaruit de hoogte van een berg afleiden. Ook kan men het oogenblik
+waarnemen, waarop de zon den top van een nog in het donkere liggenden
+berg begint te verlichten. Men meet den afstand van dat punt tot den
+verlichtingsrand en leidt daaruit, dewijl men wederom de hoogte der
+zon door berekening weet, de hoogte van dien bergtop af.
+
+Deze metingen en berekeningen hebben een zoo groote juistheid, dat
+de hoogte van een menigte maanbergen met veel grooter nauwkeurigheid
+bekend is dan die van de vele bergtoppen op onze Aarde zelve.
+
+De reizigers konden de toppen van het Apennijnsche gebergte
+slechts even waarnemen; het strekt zich uit van 10° W. L. tot 15°
+O. L. Beter zagen zij het Karpathische gebergte, dat zich van 18°
+tot 30° O. L. uitstrekt.
+
+Eén onderstelling kwam hun zeer aannemelijk voor. Het geheele
+voorkomen van het Karpathische gebergte gaf den indruk alsof het
+vroeger verbazend groote ringgebergten bevatte, vaneengescheurd door
+een uitgestrekte overstorting, door welke de Regenzee ontstaan is. Dat
+Karpathische gebergte zou dan zijn hetgeen de ringgebergten Purbach,
+Arzachel en Ptolemeüs wezen zouden, indien een overstrooming hunne
+wallen aan de linkerzijde deed instorten, zoodat zij één doorloopende
+keten werden. De toppen zijn gemiddeld 3200 meter hoog--ongeveer
+zooals de Pyreneën. De zuidelijke hellingen dalen snel af naar de
+uitgestrekte Regenzee.
+
+Tegen 2 uur in den morgen bevond Barbicane zich boven de 20°, niet ver
+van een berg, die Pythias heet en 1559 meter hoog is. Het projectiel
+was op dat oogenblik slechts 1200 kilometer van de Maan verwijderd.
+
+De Buienzee (_mare imbrium_) breidde zich onder de oogen der reizigers
+uit als een onmetelijke vlakte, van welke men de bijzonderheden
+niet kon waarnemen. In de nabijheid, links, verhief zich de berg
+Lambert, wiens hoogte geschat wordt op 1813 meter; terwijl verder
+naar de grenzen de Stormenzee, op 23° N. B. en 29° O. L. de berg
+Euler schitterde. Deze berg slechts 1815 meter boven de oppervlakte
+der Maan uitstekende, is het onderwerp geweest van zeer nauwkeurige
+waarnemingen, door den Duitschen sterrenkundige Schröter te Liliënthal
+gedaan. Deze geleerde legde zich bij het zoeken naar den oorsprong
+der maanbergen de vraag voor, of de stoffelijke inhoud van een
+ringberg altijd gelijk stond met dien van den krater. Hij bevond,
+dat dit in het algemeen het geval was, en besloot er uit, dat éen
+enkele uitbarsting van vulkanische stoffen genoegzaam is geweest om de
+wallen te doen ontstaan, terwijl meerdere uitbarstingen de verhouding
+zouden hebben gewijzigd. Doch de Euler maakte op dien algemeenen
+regel een uitzondering; Schröter moest aannemen, dat onderscheidene
+uitbarstingen moeten hebben plaats gehad, daar de krater tweemaal
+zooveel stoffelijken inhoud heeft als de wallen.
+
+Al die onderstellingen mag men vergeven aan waarnemers, die de Maan
+van de Aarde bespieden.
+
+Maar Barbicane wilde er zich niet mede tevreden stellen, en daar hij
+bespeurde, dat het projectiel met eenparige snelheid de maanschijf
+naderde, wanhoopte hij niet haar grond te betreden, voor 't minst
+haar zoo nabij te komen, dat hij de geheimen van de vorming der Maan
+zou kunnen onthullen.
+
+
+
+
+
+
+ACHTENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+RAADSELACHTIGE VOORWERPEN.
+
+
+Te half drie uur in den morgen stond het projectiel boven 30° en op
+een afstand van 1000 kilometer van de Maan. Het bleef onmogelijk
+schijnen, dat de reizigers een of ander punt der maanoppervlakte
+zouden bereiken. De snelheid, betrekkelijk matig, was juist daardoor
+den voorzitter Barbicane onbegrijpelijk. Op dien kleinen afstand toch
+moest zij zeer groot zijn, om op te wegen tegen de aantrekkingskracht
+der maan. Doch zij konden zich daarmede niet ophouden; de Maan gaf
+hun genoeg te zien.
+
+De geleerden zijn het niet eens over de oorzaak van het verschijnsel,
+dat de opgaven der kleuren van onderscheiden gedeelten der
+maanoppervlakte niet eenstemmig zijn. Schmidt, daarin gevolgd door Beer
+en Mädler, meende te mogen vaststellen, dat donkergrijs, hier en daar
+vermengd met groen en bruin, de voorname kleur is van die vlakten,
+aan welke men vroeger den naam van zeeën gaf. Barbicane vestigde
+ook op dit onderwerp zijn aandacht; het bleek hem, dat de genoemde
+sterrenkundigen gelijk hebben tegenover anderen, die alleen de grijze
+kleur op de Maan meenen gezien te hebben. Zelfs zag hij het groen als
+hoofdkleur in de Helderheids- en in de Vochtigheidszee. Ook vertoonde
+zich voor het oog van Barbicane de blauwe kleur aan kraters niet,
+die zooals vele andere ringbergen, nog een berg in den binnenkrater
+hebben. Hieruit bleek dus, dat deze blauwachtige staalkleur niet,
+zooals sommige sterrenkundigen beweren, voortkomt uit de glazen der
+verrekijkers of de gesteldheid van onzen dampkring. Barbicane toch
+zag de Maan door de ledige ruimte heen en met het bloote oog.
+
+Of echter de onmiskenbaar bestaande kleurschakeeringen uit plantengroei
+ontstonden, daaromtrent durfde hij vooralsnog niets zekers zeggen. Even
+onzeker bleef hem het roodachtige, zeer duidelijk door hem gezien op
+een vlakte, naar Lichtenberg genoemd, nabij de Hercynische bergen,
+die zich aan den rand der Maan bevinden.
+
+Niet gelukkiger was hij ten aanzien van een andere
+bijzonderheid. Michel Ardan zag lange witte strepen, helder verlicht
+door de zon. 't Was een reeks voren, zeer verschillende van de stralen,
+die men vroeger van den Copernicus zag uitgaan. Zij liepen evenwijdig
+naast elkander.
+
+Michel Ardan meende er met zijn gewone levendigheid terstond beploegde
+akkers in te herkennen; hij was van oordeel, dat de maanbewoners wel
+zeer reusachtige ossen moeten hebben om zulke voren te ploegen.
+
+Barbicane onderrichtte hem nader aangaande deze raadselachtige
+voorwerpen op de Maan. Het zijn groeven--men telt er omtrent
+100--maar de meesten kunnen slechts met zeer fijne werktuigen
+waargenomen worden. Het best laten zij zich vergelijken bij
+reusachtige rijtuigsporen, maar sporen van 1000 tot 1500 meter
+breedte. Zij zijn overal even breed en ofschoon enkelen een zeer
+zachte bocht maken, loopen zij nimmer in kronkelingen, maar meestal
+volkomen recht. Beddingen van uitgedroogde rivieren kunnen het niet
+zijn, want zij loopen niet zelden onveranderd over hooge gebergten
+heen. Sommige liggen naast elkander, anderen doorsnijden de een
+de ander overdwars. De lengte is zeer uiteenloopend; er zijn er
+van eenige kilometers, anderen ook van vele mijlen. Onderscheiden
+sterrenkundigen van den lateren tijd--aan de vroegere waarnemers,
+Hevelius, Cassini, Lahire, Herschel, schijnen zij onbekend te zijn
+gebleven--hebben er hunne aandacht aan gewijd, vooral Schröter,
+Pastorff, Gruithuizen, Beer en Mädler. Het is echter nog niet gelukt er
+een aannemelijke verklaring van te geven. Zelfs schijnt het nog niet
+volkomen uitgemaakt, dat het groeven zijn, daar sommige kenteekenen
+eer aan dijkvormige verhevenheden zouden doen denken.
+
+Michel Ardan hield vol, dat het hoe dan ook, bewijzen van plantengroei
+zouden zijn, al waren het rijen boomen, die zichtbaar of onzichtbaar
+konden wezen, naargelang zij in verschillende jaargetijden al of niet
+bladerloos zijn.
+
+»Dat kan niet," antwoordde Barbicane, »want op de Maan zijn geen
+seizoenen."
+
+Zoo is het ook. De as der Maan heeft een zoo onbeduidende helling op
+het vlak harer loopbaan, dat op iedere breedte de zon er altijd even
+hoog staat. Boven de streken onder en nabij den evenaar staat de zon
+bijna onveranderlijk in het toppunt; zij staat daarentegen steeds
+aan den gezichteinder in de nabijheid der polen. Derhalve heeft elke
+maangordel onafgebroken, òf lente, òf zomer, òf herfst, òf winter.
+
+Het projectiel stond nu boven de streek van 40° breedte, nauwelijks
+800 kilometer van de Maan verwijderd. Onder hen verhief zich de berg
+Helicon, 505 meter hoog; links van hen stonden de lagere hoogten,
+die onder den naam van Iris-golf een gedeelte der Regenzee uitmaken.
+
+Om de Maan met volkomen juistheid te kunnen waarnemen, zou de dampkring
+der Aarde 170 maal ijler moeten zijn dan nu. Maar in de ledige
+hemelruimte bevond zich geen middelstof hoegenaamd tusschen de Maan
+en onze reizigers. Bovendien bevonden zij zich op geringer afstand
+van haar oppervlakte, dan die, tot welken zij door de telescopen
+van Lord Rosse en het Rotsgebergte werd aangehaald. Zij waren dus
+beter dan iemand anders in de gelegenheid om te onderzoeken wat er
+ware van de bewoonbaarheid der Maan. Doch Barbicane kon het zoo ver
+niet brengen. Hij zag niets dan doodsche vlakten en kale gebergten;
+van werk van levende wezens geen spoor. Geen zweem ook van beweging,
+geen bewijs van plantengroei.
+
+»Dus zouden er geen maanbewoners zijn?" vroeg Michel Ardan
+teleurgesteld.
+
+»Dat is nog niet bewezen," gaf Barbicane ten antwoord. »Een mensch
+is zelfs voor het scherpste gezicht niet verder zichtbaar dan op 7
+kilometer. Er zouden derhalve maanbewoners kunnen zijn, die wel ons
+projectiel zien, maar zelven aan ons oog ontsnappen."
+
+Tegen 4 uur in den morgen, op de hoogte van 50° breedte, waren zij
+de Maan tot op 600 kilometer genaderd. Links zagen zij een reeks
+bergen, door het volle zonlicht beschenen. Rechts een donkere diepte,
+als een reusachtige uitholling van den grond. Het was de zoogenoemde
+Zwarte zee, de Plato, een diepte, die men van de Aarde het best kan
+waarnemen tusschen Laatste kwartier en Nieuwe maan, als wanneer de
+schaduwen van west naar oost loopen.
+
+Een dergelijke donkere kleur is zeldzaam op de maanoppervlakte. Men
+heeft haar nog alleen waargenomen in den krater van den ringberg
+Endymion, oostelijk van de Koude Zee, op het noordelijk halfrond, en
+op den bodem van den Grimaldi onder den evenaar nabij den oostelijken
+rand der Maan.
+
+De Plato is een ringberg op 51° noorderbreedte en 4° O. L. der
+Maan. De krater--zoo noemt men doorgaans de ringvlakte binnen den
+ringberg--is 92 kilometer lang, 61 breed. Barbicane betreurde het dat
+hij er niet vlak boven kwam; hij zou dan in een geweldige, misschien
+geheimzinnige diepte hebben neergezien. Maar aan de richting van het
+projectiel was niets te doen.
+
+Een uur later waren zij voorbij de noordelijke grens der Regenzee. Van
+de bergen La Condamine en Fontenelle hadden zij den eenen links, den
+anderen rechts. Die geheele streek was zeer bergachtig. Zij waren zoo
+nabij, dat de kijkers de Maan aanhaalden alsof zij niet verder van hen
+was dan de top van den Mont-Blanc van den waterspiegel der zee. Overal
+zagen zij bergtoppen en bergringen. Op 70° breedte vertoonde zich
+de Philolaüs, 3700 meter hoog, met een langwerpig ronden krater van
+omtrent 7000 meter lengte, nog geen 2000 breed.
+
+De oppervlakte der Maan had, van dat punt gezien, een allergrilligst
+voorkomen. Alles even scherp, even hoekig, gelijk er ook, dewijl de
+Maan geen dampkring en dus ook geen schemering heeft, geen zachte
+overgang is van het licht naar het donker, maar een onmiddellijk
+afsnijdende lijn, zonder de minste schemering. Daaruit moet volgen,
+dat de maanbewoners, aangenomen dat zij bestaan, de schitterende zon en
+de fonkelende sterren zien staan aan een pikzwart uitspansel. Datzelfde
+zagen trouwens Barbicane en zijn tochtgenooten.
+
+Te 5 uur waren zij de Maan zooveel genaderd dat zij er slechts 50
+kilometer van verwijderd waren en het scheen alsof zij haar konden
+grijpen. Michel Ardan wilde in goeden ernst een hunner vensters openen
+en naar beneden springen. Een groote dwaasheid, want--gezwegen van
+de doodelijke hoogte van den sprong, indien het projectiel niet op
+de Maan nederkwam, zou hij er evenmin komen.
+
+Een uur later zagen zij de pool. Toen vertoonde de maanschijf aan de
+blikken der reizigers niets dan éen sterk verlichte helft, terwijl
+de andere in de duisternis verdween. Zachtkens zweefde het projectiel
+boven de scheidingslijn tusschen het licht en het donker en werd het
+plotseling in een diepen nacht gedompeld.
+
+
+
+
+
+
+NEGENENDERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+EEN LANGE NACHT.
+
+
+De overgang was zoo plotseling geweest, als ware de Maan in éen punt
+des tijds vernietigd.
+
+»De Maan is naar de Maan!" riep Michel Ardan uit.
+
+'t Was ook zoo. En zij zelven zaten in het stikdonker. Hoe zuinig
+ook op het gas, toch moest Barbicane verzoeken licht aan te steken.
+
+»Die satansche zon!" riep Michel Ardan uit. »Zij onttrekt ons haar
+licht, dat zij ons toch gemakkelijk gunnen kon."
+
+»'t Is de schuld niet van de zon, maar van de Maan, die ons eenvoudig
+het zonlicht onderschept," sprak Nicholl.
+
+Barbicane scheidde hen door aantemerken, dat noch de zon noch de
+Maan er schuld aan hadden, maar het projectiel, dat in plaats van
+behoorlijk in zijn baan te blijven, zuidwaarts was uitgeweken. »En om
+billijk te zijn," voegde hij er bij, »moeten wij de schuld geven aan
+dien verwenschten vuurkogel, die ons van onzen weg heeft afgetrokken."
+
+»Goed en wel," antwoordde Michel Ardan, »en daarom, wij hebben lang
+genoeg waargenomen, laat ons nu iets gebruiken."
+
+»Dat is iets anders," zei Nicholl droogjes.
+
+De anderen brachten er niets tegen in. De voorsteller had in een
+oogenblik den maaltijd gereed. Maar men at om te eten; er was geen
+animo, 't Was zoo leegdonker; 't was alsof zij alleen in het heelal
+waren!
+
+De lange nacht dien zij waren ingetreden, maakte het onderwerp uit
+van hun gesprek. Barbicane legde hun uit, dat de nacht een paar weken
+zou duren.
+
+»De van ons afgekeerde zijde der Maan," zei hij, »ziet nimmer de
+Aarde; bijgevolg wordt ook op haar het aardlicht niet teruggekaatst,
+wanneer het voor de Aarde Nieuwe maan en derhalve voor de naar
+haar toegekeerde zijde der Maan Volle aarde is. De van de Aarde
+afgekeerde maanhelft heeft dus geen andere verlichting dan die de
+zon geeft. Dat licht wordt haar onttrokken zoolang de zon even zoo
+voor hen is ondergegaan als zij het 's avonds voor ons doet. Maar
+de Aarde wentelt zich in 24 uren om haar as; derhalve is ieder punt
+van haar oppervlakte na eenige uren donkerheid opnieuw door de zon
+verlicht. De Maan echter wentelt zich om haar as in dienzelfden tijd
+als om de Aarde, namelijk in omtrent vier weken. Derhalve moet ieder
+punt der van de Aarde afgekeerde zijde van de Maan ook even zoo lang
+onafgebroken nacht hebben, zonder dat die nacht, gelijk voor de naar
+de Aarde gekeerde maanhelft, door het aardlicht wordt verhelderd."
+
+»Maar," ging hij voort, »de naar de Aarde toegekeerde zijde der Maan
+heeft nog meer voorrechten. Wij noemen onder anderen het waarnemen der
+zon-eclipsen, welke alleen plaats hebben voor deze helft der maan, daar
+alsdan de Aarde tusschen de Maan, en de zon staat. Zij kunnen twee uren
+duren en zijn voor de Aarde maan-eclipsen, voor de Maan zon-eclipsen."
+
+»Ongelukkige andere maanhelft!" riep Nicholl uit.
+
+»Ten deele," zei Barbicane. »Door verschillende oorzaken, waarvan de
+voornaamste bestaat in de zoogenaamde liberatie der Maan, krijgt van
+tijd tot tijd nog 1/2 van die andere maanhelft nu en dan de Aarde te
+zien. Te weten: de Maan wentelt met eenparige snelheid om haar as,
+terwijl haar beweging om de Aarde, als niet in een cirkel, maar in een
+ellips plaats hebbende, nu sneller, dan langzamer is. Voorts ook als
+de Maan haar zuidelijksten stand heeft, kan men voorbij haar noordpool
+nog eenigszins de Aarde zien, en omgekeerd aan haar zuidpool bij haar
+noordelijksten stand."
+
+»Dat raakt niet," vond Michel Ardan, »als wij maanbewoners worden,
+gaan wij op die helft wonen, welke naar de Aarde toegekeerd is."
+
+»Ten minste," sprak Nicholl, »indien er niet enkel op de
+tegenovergestelde zijde lucht te vinden is, gelijk sommige
+sterrenkundigen meenen."
+
+Barbicane vond het onverklaarbaar, dat het projectiel, slechts
+50 kilometer van de Maan verwijderd, niet op haar oppervlakte
+gevallen was. Indien het een zeer groote snelheid had, liet zich dit
+verklaren. Maar bij een zoo matige snelheid was het onbegrijpelijk
+dat de aantrekking der Maan er niet meer op gewerkt had. Was het
+projectiel dan nog aan een andere werking onderworpen? Was er nog
+een ander hemellichaam dat het in de hemelruimte deed zweven? Dat
+het de Maan niet zou bereiken, was zonneklaar. Waarheen zou het zich
+dan begeven? Hoe zou men dat kunnen berekenen? Barbicane stond er
+voor stil.
+
+Misschien was er een ander hemellichaam in de nabijheid, maar zij
+bemerkten er niets van. Niets werden zij ook gewaar van die helft der
+Maan welke de Aarde nimmer te zien krijgt. Men meent algemeen, dat de
+beide helften elkander gelijk moeten wezen. Het kleine gedeelte dat
+wij er van te zien kunnen krijgen, spreekt zulks niet tegen. Maar
+indien de lucht eens derwaarts ware geweken? En met de lucht ook
+water, plantengroei, dierenwereld? Zijn er dieren, menschen? Welk
+een wijd veld voor gissingen! Maar ook, welk een teleurstelling voor
+ons drietal, dat er zoo dicht bij was en er toch niets van zou te
+zien krijgen!
+
+Tot vergoeding hadden zij het prachtig gezicht op den sterrenhemel,
+waar ontelbare sterren--niet fonkelden, want dat schitteren is een
+gevolg van de werking der lucht, wier lagen, ongelijk van dichtheid en
+verwarming, de sterren als in een trillende beweging doen schijnen. Zij
+verspreiden een stil licht, geheel in overeenstemming met de grafstilte
+rondom de reizigers.
+
+Langen tijd staarden zij in stomme verbazing op dat indrukwekkend
+schouwspel. De Maan scheen een groote, stikdonkere opening in de
+oneindige ruimte. Maar zij werden uit hun bespiegelingen gewekt
+door een alleronaangenaamst gevoel, dat van een felle koude, die
+de lenzen hunner lichtraampjes aan de binnenzijde met een ijskorst
+overdekte. Zonnestralen verwarmden het projectiel niet meer en de
+uitstraling onttrok er aanhoudend warmte aan. De vochtdeelen zetten
+zich aan de glazen, en weldra werd alle waarneming onmogelijk.
+
+Nicholl keek op den thermometer; deze teekende 17° C. onder O. En
+Barbicane, hoe zuinig anders op hun gas, moest het nu ook tot
+verwarming aanspreken. 't Was in het projectiel niet langer uit te
+houden, 't Scheen dat zij met hun drieën bij levenden lijve moesten
+bevriezen.
+
+Michel Ardan vond, dat dit nog eenige verscheidenheid opleverde, maar
+moest toch bekennen: »'t Is onuitstaanbaar. Zie, onze adem bevriest
+tot sneeuw!"
+
+Nicholl wilde weten hoe het met den graad van koude buiten het
+projectiel zou gesteld zijn. Barbicane zeide hem: »juist zooals in
+de geheele hemelruimte. Maar wij zullen het onderzoeken."
+
+Hoe?" vroeg Nicholl.
+
+»Met een thermometer dien ik bij mij heb; hij heet een
+minimum-thermometer en is ingericht om zeer lage graden van temperatuur
+aan te wijzen."
+
+Michel Ardan wilde dien thermometer eenvoudig naar buiten werpen,
+meenende dat hij wel evenals de doode hond nabij het projectiel
+zou blijven zweven. Men kon dan den thermometer binnenhalen als men
+het verkoos.
+
+»Met de hand?" vroeg Barbicane.
+
+»Waarom niet?"
+
+»Omdat uw hand in een oogenblik doodgevroren zou zijn. Ook kunnen
+wij op een los zwevenden thermometer niet zien. Wij zullen hem dus
+voorzichtig uitlaten en aan een koordje hangen."
+
+Maar in weerwil van dat voorzichtige liet zich, hoewel het glas slechts
+een seconde open was, een vreeselijke koude gevoelen, en nog eens,
+toen de thermometer haastig werd ingehaald.
+
+Hij teekende 140° onder 0!
+
+
+
+
+
+
+VEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+IN WELKE KROMME LIJN?
+
+
+Misschien verbaast het den lezer, dat Barbicane en zijn reisgenooten
+zich zoo weinig bekommerden over 't geen in dien aluminium-kerker
+van hen worden zou. In plaats van daarover te denken of te spreken,
+deden zij op hun gemak waarnemingen; zij deden--letterlijk--alsof zij
+thuis waren. Zegt men misschien: zij hadden wel wat meer te doen dan
+aan hun toekomst te denken,--de waarheid is, dat zij in een toestand
+verkeerden van volslagen afhankelijkheid. Aan de bewegingen van hun
+projectiel konden zij het allerminst iets doen. Een zeeman wendt den
+steven van zijn vaartuig waarheen hij wil; een luchtvaarder kan zijn
+ballon doen rijzen of dalen. En zij konden .... niets. Zij dreven op
+Gods genade.
+
+Waar waren zij op dien dag, een St. Nicolaasdag, 's morgens te 8
+uur. Zeer zeker nabij de Maan. Maar hoe ver er vandaan? Dat wisten
+zij niet. Was die afstand in die laatste twee uren vermeerderd of
+verminderd? Geen kenteeken zeide het hun.
+
+Michel Ardan opperde de meening, dat het projectiel ten gevolge van
+de aantrekking der Maan zou eindigen met evenzoo op de Maan te vallen
+als nu en dan een luchtsteen op de Aarde.
+
+»Dat gebeurt van de duizend luchtsteenen nog niet met één," zei
+Barbicane. »Verweg de meeste snellen als vallende sterren door de
+hemelruimte, zonder in eenige aanraking met de Aarde te komen."
+
+»Maar wat zal dan van onzen aluminium-kerker worden?"
+
+Barbicane dacht een oogenblik na en zei toen: »ik weet maar twee
+mogelijkheden."
+
+»En die zijn?"
+
+»Het projectiel heeft keus tusschen twee wiskundige lijnen; welke van
+die twee het volgen zal, hangt af van de snelheid, en die kan ik op
+dit oogenblik niet bepalen."
+
+Nicholl vulde die woorden aan met te zeggen: »zeker een parabool of
+een hyperbool?"
+
+»Dat zijn geleerde woorden, daar houd ik van," zei Michel Ardan,
+»En wat voor een ding is dan een parabool?"
+
+»Een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat indien men een
+rechten kegel doorsnijdt evenwijdig aan een der zijden."
+
+»Dus de kromme lijn, die een bom beschrijft als zij uit het mortier
+geschoten is," merkte Nicholl aan.
+
+»Precies!"
+
+»En de hyperbool?" vroeg Michel Ardan.
+
+»De hyperbool is ook een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat
+indien men zich twee kegels voorstelt, met de punten rechtstandig op
+elkander staande en de snede alsdan door de beide kegels gaat. Gelijk
+de parabool twee beenen heeft die zich in het oneindige van elkander
+verwijderen, zoo heeft de hyperbool er vier."
+
+»Wat je zegt!" zei Michel Ardan met de grootstmogelijke bedaardheid,
+alsof het iets zeer gewichtigs was. »Ik vind de hyperbool mooier want
+daar begrijp ik nog minder van dan van de parabool."
+
+Barbicane en Nicholl gaven weinig acht op deze stekelige aanmerkingen;
+zij verdiepten zich slechts in de vraag: in welke kromme lijn zal
+zich het projectiel bewegen? Parabool of hyperbool? Michel Ardan
+begreep niets van hun geleerdheid _a_ + _b_ = _x_.
+
+»De vraag is alleen," vond hij, »waarheen zal een van die heeren
+bolen ons brengen?"
+
+»Dat is 't hem juist," antwoordde kapitein Nicholl.
+
+»Beide kromme lijnen hebben, gelijk onze voorzitter reeds terecht
+heeft aangemerkt, beenen die in het oneindige uiteenloopen."
+
+»Dan is 't met de lange beenen tot in het oneindige mij onverschillig,"
+liet Michel Ardan zich koeltjes ontvallen.
+
+»Praten is niets," voegde hij er bij. »Dit is echter zeker dat
+het openen van gemeenschap met de Maan voor onze Aarde nog zoo heel
+gemakkelijk niet is. Zouden de bewoners der andere planeten niet meer
+van hunne wachters weten dan wij aardbewoners van onze Maan?"
+
+Wat Barbicane of Nicholl daarop hebben geantwoord, is ons niet bekend;
+maar men zou Michel Ardan het volgende hebben kunnen zeggen.
+
+Het zou ten deele voor die planeetbewoners veel gemakkelijker zijn
+wegens de meerdere nabijheid dier wachters bij hun hoofdplaneet. Indien
+daarom Jupiter, Saturnus, Uranus door redelijke wezens bewoond worden,
+kunnen zij enkelen hunner wachters gemakkelijker waarnemen. De
+vier manen van Jupiter staan: de eerste 58,294, de tweede 92,827,
+de derde 148,078, de vierde 266,450 geographische mijlen van haar
+hoofdplaneet, namelijk van haar middelpunt af. Trekt men nu daarvan de
+halve middellijn dier planeet af, dan ziet men, dat de eerste wachter
+een weinig dichter bij Jupiter staat dan de Maan bij de Aarde. Van de
+acht wachters van Saturnus verkeeren niet minder dan drie in hetzelfde
+geval: Mimas 20,022, Enceladus 26,151, Thetis 43,077 geographische
+mijlen. Van de wachters van Uranus staat alleen de eerste, Ariël,
+49,980 mijlen van de hoofdplaneet. Maar daar de wachters welke men
+heeft kunnen waarnemen, evenals onze Maan altijd dezelfde zijde naar
+hun hoofdplaneet schijnen te keeren, en dit dus een wet voor alle
+bijplaneten schijnt te wezen, zijn de sterrenkundigen op Jupiter,
+Saturnus en Uranus te dezen niet verder dan die op den Aardbol.
+
+Wij keeren tot onze reizigers terug. Tegen 4 uur in den morgen
+ontdekte Barbicane, dat de richting van het projectiel veranderd
+was. Die verandering bestond hierin, dat de bodem van het projectiel
+zich naar de Maan had gewend ten gevolge van de aantrekking der Maan,
+die op het zwaarste gedeelte van het projectiel het sterkst werkte.
+
+Zou het dan op de Maan vallen? Neen. En de waarneming van een overigens
+onverklaarbaar verkenningspunt toonde aan Barbicane dat zij de Maan
+niet naderden, maar dat zij een kromme lijn om haar bleven beschrijven.
+
+Dit verkenningspunt was een licht, door Nicholl het eerst aan den
+gezichteinder gezien. Een ster kon het niet zijn. Het was roodachtig
+van kleur en werd hoe langer hoe grooter, zoodat het projectiel er
+zich heen moest bewegen.
+
+»'t Is een vulkaan in werking!" riep Nicholl uit.
+
+Barbicane legde zijn nachtkijker aan en bevestigde Nicholl's
+vermoeden. »Inderdaad, het is een vulkaan-uitbarsting!" zei hij.
+
+»Dan moet er ook lucht op de Maan zijn, want zonder lucht geen vuur,"
+oordeelde Michel Ardan.
+
+»Dat is nog zoo zeker niet," antwoordde Barbicane. »De vulkaan kan zijn
+vlammen wel uitwerpen ten gevolge eener ontbinding van zelfstandigheden
+die wij niet kennen. 't Zou dus voorbarig zijn, uit het braken van
+een vulkaan te besluiten, dat de Maan een dampkring heeft."
+
+De vuurberg moest omstreeks 45° Z. breedte, op het voor de Aarde
+onzichtbaar gedeelte der Maan gelegen zijn. Maar het projectiel bewoog
+zich in een zoodanige richting, dat het na een half uur den vulkaan
+uit het gezicht verloor. In zeker opzicht was dit teleurstellend,
+maar in een ander ook geruststellend, want het geval zou de veiligheid
+onzer vrienden wel eens ernstig hebben kunnen bedreigen.
+
+Een weinig later zagen zij weder een vuurbol. Voor de Aardbewoners
+hebben die luchtverschijnselen meest altijd een licht, veel
+geringer dan dat der Maan, maar in de ledige hemelruimte gaven zij
+een schitterend licht. Dit was ook 't geval met den vuurkogel dien
+zij nu langzaam zagen naderen. Barbicane schatte zijn middellijn op
+2000 meter. En dat voorwerp naderde hem met een snelheid van omtrent
+2 kilometer in de seconde. Recht op hen afkomende, scheen hij het
+projectiel binnen weinige minuten te zullen bereiken. Schrikbarend
+snel nam de grootte ervan toe.
+
+Men verbeelde zich zoo mogelijk de gewaarwordingen der reizigers. Hoe
+koelbloedig en onversaagd zij ook waren, toch stolde hun het bloed
+in de aderen. Kwam de bol op hen; of naderde zij hen? Om het even;
+zij schenen op het punt te zijn van in een gloeienden afgrond geworpen
+te worden.
+
+Zij achtten zich verloren!
+
+Twee minuten later zagen zij den vuurbol op de vreeselijkste wijze
+uiteenspatten. Maar zij hoorden niets, want in de ledige ruimte kon
+zich het geluid niet voortplanten, daar het geluid niets is dan een
+verplaatsing van luchtlagen.
+
+Ontzettend, schouwspel! Het was als een geweldige uitbarsting van een
+vulkaan of een onmetelijke brand. Duizenden vonken en vuurbrokken
+van allerlei kleuren vlogen in het rond en van den reusachtigen
+vuurbol bleef niets over dan splinters, als sterretjes rondzwevende
+in de onmetelijke ruimte. Zij verspreidden zich ginds en herwaarts,
+en weldra was van het schrikwekkend vuurwerk niets meer te zien. De
+sterren blonken als gloeiende stipjes op den koolzwarten achtergrond
+van het uitspansel.
+
+
+
+
+
+
+EENENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+HET ZUIDERHALFROND.
+
+
+Het projectiel was ontsnapt aan een gevaar, even dreigend als
+onverwacht. Wie zou aan zulk een botsen tegen een vuurbol gedacht
+hebben? Deze rondzwervende voorwerpen konden voor onze vrienden
+allergevaarlijkst zijn. Het waren klippen in den oceaan der ruimte
+gezaaid, die zij niet konden ontzeilen. Maar beklagen deden zij
+zich over de uitgestane angsten niet, want het plotselinge licht had
+gedurende eenige seconden de anders onzichtbare maanschijf zichtbaar
+gemaakt. Met snellen blik hadden zij landen, zeeën en bosschen
+gezien. Was dan die Maanhelft bedekt door een levenswekkenden
+dampkring?
+
+Het was half vier uur in den namiddag. Het projectiel beschreef
+nog altijd een kromme lijn om de Maan. Was die baan gewijzigd
+door den vaneengesprongen vuurkogel? Men kon het vreezen. In allen
+gevalle moest het projectiel een baan hebben volgens de wetten der
+werktuigkunde. Barbicane helde meer over om haar voor een parabool dan
+een hyperbool te houden. Maar in dat geval moest het projectiel zeer
+snel buiten de schaduwkegel der Maan geraakt zijn. Die schaduwkegel
+is zeer smal, daar de Maan zooveel kleiner is dan de zon. Toch
+zweefde het projectiel nog in die schaduw. Met welke snelheid--was
+niet bekend, maar gering kon die niet zijn, en toch nog altijd in
+die schaduw! Barbicane pijnigde zich vruchteloos om dat raadsel op
+te lossen.
+
+Aan rust dachten geen van drieën. Aan eten evenmin, want hoewel Michel
+Ardan te vijf uur brood en vleesch voorzette, werd slechts vliegend
+een stukje genuttigd, want niemand wilde zijn raampje een oogenblik
+verlaten. Hun adem moest het glas ontdooid houden. Doch hun uitkijken
+was niet vruchteloos, want na een half uurtje zagen zij op de donkere
+maanschijf heldere lichtstippen die Barbicane aanstonds verklaarde
+als bergtoppen, reeds door de zon verlicht, terwijl de dalen nog in
+diepen nacht bedolven lagen.
+
+De zon was dus voor dat gedeelte der Maan in aantocht. Zij verlichtte
+de bergtoppen aan den zuidelijken rand der Maan. Barbicane leidde er
+uit af, dat zij met snelheid de zuidpool naderden.
+
+»En eerst de noordpool gehad," merkte Michel Ardan op »dan hebben
+wij een toertje geheel rondom de Maan gedaan!"
+
+»Juist, mijn vriend."
+
+»Daaruit volgt dan immers, dat wij voor geen parabolen of hyperbolen,
+voor geen kromme lijnen met lange beenen te vreezen hebben?"
+
+»Daarvoor niet, maar onze baan is eene gesloten kromme lijn, een
+ellips. Waarschijnlijk zullen wij nu in een geregelde elliptische
+baan voor altijd om de Maan gaan loopen."
+
+»Dan zijn wij naar de Maan," schertste de Franschman, »maar op een
+andere manier dan wij hadden gehoopt."
+
+Wat moest onder die omstandigheden van hen worden? Het projectiel
+mocht den rang van Maan der Maan krijgen, zij-zelven zouden al spoedig
+omkomen, en dan zou de bij-maan even onbewoond zijn als de Maan zelf
+scheen te wezen. Misschien zouden zij het lang genoeg houden om nog
+eens voor 't laatst de Volle Aarde te zien, zich badende in de stralen
+der zon. Misschien nog een laatsten blik toezenden aan dien aardbol,
+welken zij niet meer zouden bereiken. De stralen der vriendelijke
+zon nog eens te genieten--dat zou het laatste zijn wat hun restte!
+
+Van lieverlede begon Barbicane de halfverlichte bergen te
+herkennen. Het waren de Dörfel en de Leibnitz, die zich nabij de
+zuidpool der Maan verhieven. Het projectiel naderde die pool met
+eenparige snelheid.
+
+
+
+
+
+
+TWEEËNVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+DE TYCHO.
+
+
+Te 6 uur in den avond stond het projectiel boven de Maans-zuidpool
+ter hoogte van minstens 60 kilometer. Op gelijken afstand waren zij
+over de noordpool gegaan! Tegelijk kwamen zij in het zonlicht, dat
+met een levendig gejuich door hen werd begroet.
+
+De Dörfel en de Leibnitz vertoonden die witte, blinkende vlakten, welke
+door den sterrenkundige Secchi worden vergeleken bij uitgespreide
+tafellakens. Nicholl verklaarde ze kort en goed voor sneeuwvelden
+en vond er een nieuw bewijs in voor zijn beweren, dat er lucht en
+water op de Maan aanwezig zijn. Doch overigens geen spoor van leven,
+alles even doodsch, eenzaam en dor.
+
+Barbicane kwam door zijn herhaalde waarnemingen tot de zekerheid,
+dat aan de randen der maanschijf andere krachten moeten gewerkt
+hebben dan in haar midden. Het schijnt dat daar de korst toen zij nog
+niet tot vasten toestand was gekomen, ook onder den invloed van de
+aantrekking der aarde gestold is. Aan de zoomen daarentegen stond,
+om zoo te zeggen, de aantrekking der Aarde rechtstandig op die der
+Maan, zoodat althans dáar de bewering van Arago scheen te worden
+bewaarheid, »dat geen aantrekking van buiten gewerkt heeft op de
+vorming harer oppervlakte."
+
+Ofschoon dus alle spoor van tegenwoordig leven onbetwistbaar ontbrak,
+meende toch Michel Ardan een verwarden hoop klompen te hebben gezien,
+op welke hij de aandacht van Barbicane vestigde. Die stapels, als
+van steenen, hadden den vorm eener uitgestrekte vesting, die een der
+lange lichtstrepen bestreek, door sommigen vroeger voor de beddingen
+van uitgedroogde rivieren gehouden. Niet ver vandaar rees de ringberg
+Short, 5646 meter hoog. Michel Ardan verzekerde stoutweg, dat het
+een vesting was. Op kleinen afstand ontwaarde hij de ontmantelde
+wallen eener stad; hier, het nog ongeschonden gewelf eener poort;
+daar, twee of drie pilaren, liggende naast hun voetstukken; verder,
+een reeks bogen, die een waterleiding hadden moeten stutten; elders,
+de ingestorte pijlers eener reusachtige brug. Hij zag dat alles zeer
+duidelijk--maar met wat veel verbeelding in oog en kijker, zoodat op
+de nauwkeurigheid der waarnemingen nog al wat viel af te dingen.
+
+Doch het duurde niet lang of al deze heerlijkheden waren weder
+verdwenen. Ook scheen de afstand tusschen de Maan en het projectiel
+toe te nemen, tengevolge waarvan de voorwerpen veel onduidelijker
+werden. Niettemin hadden zij toch het geluk den Clavius te zien.
+
+Deze ringberg, een der merkwaardigste van de geheele maanschijf,
+wordt geschat op 7091 meter hoogte. Zij zagen hem op een afstand van
+4000 kilometer.
+
+»De vulkanen der Aarde," zei Barbicane, »zijn slechts molshoopen in
+vergelijking met die der Maan."
+
+De oude kraters, door de oudste uitbarstingen van den Vesuvius en den
+Etna ontstaan, hebben nauwelijks eene doorsnede van 6000 meter. En
+wat is dit bij die van den Clavius, 227 kilometer? Die krater is wel
+de grootste dien wij op de Maan kennen, maar daar zijn er toch meer
+van 300, 150 en 100 kilometer."
+
+»Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn," riep Michel
+Ardan uit, »toen die geweldige kraters, onder het ratelen van hevige
+donderslagen, rivieren van lava, hagelbuien van steenen en wolken van
+damp uitbraakten! En hoever is het nu van die grootsche tafereelen! Die
+Maan dáar is niets dan het mager geraamte van een schitterend vuurwerk,
+waarvan de papierproppen in het rond verstrooid liggen. Vanwaar toch
+die omkeering?"
+
+Barbicane hoorde hem niet eens, zoo was hij verdiept in het begluren
+der wellen van den Clavius, wiens reusachtige krater door wel honderd
+kleinere omringd was--een onoverzienbaar groote schuimspaan, gelijk
+Michel Ardan het noemde. Doch alles dood en dor, geen teeken van leven.
+
+Zoo snelden bergen en krater en bulten en holten onder hun oogen
+voorbij, totdat hun blikken eindelijk rustten op den Tycho, den
+prachtigsten van alle maanbergen.
+
+Niemand, die ooit een kijker naar de Volle Maan gericht heeft, of hij
+heeft op haar zuiderhalfrond dat schitterend punt opgemerkt. Michel
+Ardan putte zijn geheelen voorraad van beelden en vergelijkingen uit
+om het te roemen. In zijn oog was de Tycho een gloeiend brandpunt
+van licht en gloed, een krater, niets dan vuurstralen brakende, de
+naaf van een schitterend rad, een onmetelijk oog dat vlammen schoot,
+een glorie om het hoofd van Pluto.
+
+Men heeft geen kijker noodig om dat prachtig lichtpunt van de Aarde te
+zien, dat is: op een afstand van bijna 70,000 uren gaans. En wat moet
+het dan voor onze reizigers geweest zijn op een afstand van slechts
+500 kilometer, en bovendien niet belemmerd door den dampkring! Hun
+oogen konden dan ook het gezicht van dien vuurgloed niet verdragen en
+Barbicane en zijn vrienden waren genoodzaakt hun kijkers te wapenen
+met de verdonkerende glazen, welke men gebruikt bij het waarnemen
+der zon. Stom van verbazing en geestdriftig staarden zij het prachtig
+schouwspel aan. Al hun gewaarwordingen vereenigden zich op dat éene
+punt, gelijk het leven in het hart.
+
+De Tycho behoort tot die bergen, van welke lichtstrepen uitgaan,
+evenals de Aristarchus en de Copernicus. Maar hij is van alle de
+geregeldste en levert een krachtig bewijs, dat het tegenwoordig
+voorkomen der maanoppervlakte door vulkanische werkingen is
+ontstaan. De middellijn van zijn krater meet 87 kilometer. Die krater
+is niet volkomen rond, maar een weinig langwerpig en wordt omgeven
+door een menigte ringvormige wallen ter hoogte van 5000 meter. Het
+is als een kring Mont-blancs, van welke schitterend licht uitgaat.
+
+Het opmerkelijke, alleen aan dezen berg eigen, is, dat zijn krater
+vol bulten is, die zelfs de photographie nog niet in staat was af te
+beelden. Bij Volle Maan vertoont zich de Tycho het prachtigst. Men
+ziet dan geen schaduw; het is éen aaneenschakeling van kraters,
+holten, heuvels, kammen, alsof alles in éen punt des tijds verstijfd
+is door natuurwerkingen, van welker kracht wij ons geen voorstelling
+kunnen maken.
+
+Hun afstand van de Maan was op dat oogenblik niet zoo groot of zij
+konden den Tycho in de voornaamste bijzonderheden zien. Zelfs boven
+de vlakten in het rond staken een menigte afzonderlijke bergtoppen
+uit. Een stad, midden in dien krater gebouwd, zou onoverwinbaar sterk
+zijn geweest.
+
+Dit denkbeeld kwam ook op bij Michel Ardan, die zich niet kon
+weerhouden van uit te roepen: Wat een grootsche stad zou men
+binnen dezen ring van bergen kunnen stichten! Een stille, vreedzame
+wijkplaats, ver van al de ellenden van ons kortstondig bestaan! Hoe
+begeerlijk ware dat plekje voor menschenhaters, voor allen die een
+walg hebben van de samenleving!"
+
+»En voor ons te klein!" was Barbicane's opinie.
+
+
+
+
+
+
+DRIEËNVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+MAANBEWONERS?
+
+
+Intusschen was het projectiel voorbij den Tycho gedreven. Barbicane
+en zijn twee vrienden volgden met de grootstmogelijke nauwkeurigheid
+de schitterende lichtstrepen, die van den vermaarden berg naar alle
+zijden uitgaan.
+
+»Wat waren ze? Welke werking had die strepen veroorzaakt?" Barbicane
+vroeg dit terecht.
+
+Het schenen groeven te wezen, met opstaande randen; sommigen hadden
+een breedte van 20, anderen van 50 kilometer. Deze blinkende kanalen
+liepen hier en daar tot honderden mijlen ver; zoodat ze, vooral naar
+het oosten, noord-oosten en noorden, de helft van het zuiderhalfrond
+bedekten. Die voorwerpen zijn zeer raadselachtig. Herschel hield ze
+voor lava, door de kraters opgeworpen en door de koude verstijfd,
+maar deze meening heeft weinig bijval gevonden; andere sterrenkundigen
+voor reeksen van zwerfblokken, aldus gestrooid tijdens het ontstaan
+van den Tycho.
+
+»En waarom zou dat niet zoo zijn?" vroeg Nicholl.
+
+»Omdat het dan onverklaarbaar is, dat die lichtstrepen rechtlijnig
+zijn. Bovendien kunnen wij ons niet voorstellen, dat vulkanen daartoe
+kracht genoeg zouden hebben."
+
+»Ik vind zooveel moeielijkheid niet in de verklaring van het
+verschijnsel," merkte Michel Ardan aan.
+
+»Zoo?" vroeg Barbicane.
+
+»'t Zijn niets dan scheuren," meende de Franschman, »zooals in een
+glasruit ontstaan als men er met de hand een steentje door werpt."
+
+»En welke hand zou dat steentje geworpen hebben?" vroeg Barbicane.
+
+»De hand laten wij daar, maar het steentje kan wel een komeet geweest
+zijn, of misschien ook een uitbarsting uit het inwendige der Maan."
+
+»Dus zooveel als een eruptie!"
+
+Inmiddels was de invloed der zonnewarmte op het projectiel aanmerkelijk
+toegenomen. Kort geleden hadden de reizigers het fel koud, nu werden
+zij flauw van de hitte.
+
+»Wij worden zoo zoetjes aan er op voorbereid om met die snelle
+afwisseling van hitte en koude maanbewoners te worden," sprak Michel
+Ardan zich het gelaat afvegend.
+
+»Daar hebben wij de maanbewoners weer!"
+
+»Nu ja, maar 't is toch wel de moeite waard daarover te spreken."
+
+»Dan doen zich," antwoordde Barbicane, »twee vragen op: is de Maan
+bewoonbaar, en is zij bewoond geweest?"
+
+»Dus eerst--is zij bewoonbaar?" zei Nicholl.
+
+»Ik weet het niet," verklaarde Michel Ardan.
+
+»En ik zeg: neen!" sprak Barbicane met nadruk. »De Maan is meer dan
+waarschijnlijk niet bewoonbaar, ten minste in haar tegenwoordigen
+toestand, met geen of zoo weinig als geen lucht, met haar uitgedroogde
+zeeën, haar watergebrek, haar scherpe afwisseling van hitte en koude,
+haar nachten en dagen van 354 uren. Onder die omstandigheden kan er,
+dunkt me, geen dierlijk leven bestaan en geen behoefte van eenig
+levend wezen, zooals _wij_ het begrijpen, vervuld worden."
+
+»Maar die wezens zouden anders gevormd kunnen zijn dan wij," meende
+Nicholl.
+
+»Dat is moeilijker te beslissen," oordeelde Barbicane. »Toch zal ik het
+beproeven, maar moet beginnen met mijn vriend Nicholl te vragen, of hij
+niet gelooft, dat _beweging_ een noodwendig uitvloeisel van leven is."
+
+»Zeker," antwoordde Nicholl.
+
+»Welnu. Wij hebben de oppervlakte der Maan waargenomen op een
+afstand van 500 kilometer en toch hebben wij op de geheele Maan het
+allergeringste spoor van eenige beweging niet gezien. Het bestaan
+van redelijke wezens zou toch wel door het een of ander gebleken
+zijn. Maar wat hebben wij gezien? Overal verschijnselen der doode stof,
+nergens een levende schepping. Indien er dus dierlijk leven is, moet
+het zich verscholen houden in afgronden en spelonken, onbereikbaar
+voor onzen blik. En dat kan ik niet denken, want men zou er dan toch
+wel ergens eenig spoor van bemerkt hebben. Maar--nergens! Er schiet
+dus niets over, dan aan te nemen dat er levende wezens zijn zonder
+eenige beweging."
+
+»Met andere woorden: levende wezens zonder leven," zei Michel Ardan.
+
+»Juist," antwoordde Barbicane, »en dit is te dwaas om van te spreken."
+
+»Derhalve," hernam Michel Ardan ernstig, »de commissie uit de Gun-club,
+gezien de jongste waarnemingen der Maan, besluit met eenparigheid
+van stemmen, dat deze tegenwoordig onbewoonbaar is."
+
+»En nu de tweede vraag," sprak Nicholl. »Ik vraag aan de geachte
+commissie: indien de Maan tegenwoordig onbewoonbaar is, was zij dan
+vroeger bewoond?"
+
+»Burger Barbicane heeft het woord," zei Michel Ardan.
+
+»Mijn vrienden," begon deze, »ik heb deze onze reis niet afgewacht
+om een bepaalde meening te hebben over een vroegere bewoonbaarheid
+van een wachter onzer Aarde. Onze persoonlijke waarnemingen hebben
+mij in die meening versterkt. Ik ben volkomen overtuigd, dat de Maan
+eenmaal bewoond is geweest door menschen als wij zijn, dat zij een
+dierenwereld gehad heeft, gelijk aan de aardsche; maar tevens, dat
+dit alles voor altijd verdwenen is. Ik zeg daarmede niet, dat de Maan
+anders is dan de Aarde; wel echter, dat zij sneller verouderd is. De
+werkingen der stof zijn op en in haar heviger geweest dan met onze
+Aarde het geval is. Dit blijkt uit haren tegenwoordigen opgereten,
+verstijfden, doodschen toestand. Oorspronkelijk waren de Aarde en
+de Maan, beiden groote gaskogels, overgegaan, eerst in vloeistoffen,
+later in vaste zelfstandigheden. Onze Aarde bevond zich zeker nog in
+den gasvormigen of vloeibaren toestand, toen de Maan reeds in vaste
+stof was veranderd."
+
+»Dat laat zich wel hooren," merkte Nicholl aan.
+
+»Destijds," ging Barbicane voort, »had de Maan een dampkring; haar
+wateren konden onder de drukking van dien dampkring niet in damp
+vervliegen. Onder den invloed van lucht, water, licht, zonnewarmte,
+was de grond bedekt met plantengroei, terwijl ook dierlijk leven
+zich openbaarde. Immers, de natuur doet niets nutteloos en een zoo
+uitnemend bewoonbare wereld moet noodzakelijk bewoond geweest zijn."
+
+»Er zijn toch omstandigheden, met het geheele wezen der Maan ten
+nauwste verbonden, die er naar mijn oordeel de ontwikkeling eener
+planten- en dierenwereld hebben moeten beletten, b. v. de dagen en
+nachten van 354 uren," merkte Nicholl aan.
+
+»En aan onze polen duren zij wel een half jaar," viel Michel Ardan in.
+
+»Dat bewijst weinig, want onze polen zijn niet bewoond."
+
+Barbicane deed hen opmerken, dat, al maken die lange dagen en nachten
+in den tegenwoordigen toestand der Maan haar nu onbewoonbaar, dit
+vroeger toch het geval niet geweest is. De dampkring omsloot de Maan
+met een vochtigen mantel. De dampen stegen er in op in den vorm van
+nevels. Dit natuurlijk scherm temperde de gloeiende zonnehitte en
+belette 's nachts de warmte-uitstraling. Licht en warmte konden zich
+in de lucht verspreiden. Aldus ontstond een evenwicht, dat thans niet
+meer bestaat, daar de maansdampkring zoo goed als geheel verdwenen
+is. Bovendien geloof ik niet, dat destijds die dagen en nachten zoo
+lang geduurd hebben, omdat waarschijnlijk alstoen de tijd van de
+aswenteling der Maan nog niet gelijk was aan die van haren omloop om
+de Aarde."
+
+»En waarom zijn zij dan nu gelijk?" vroeg Nicholl.
+
+»Ten gevolge van de aantrekking der Aarde."
+
+»En wie zegt ons, dat die aantrekking krachtig genoeg was om de
+bewegingen der Maan te wijzigen toen de Aarde nog in vloeibaren
+toestand verkeerde?"
+
+»Als gij aan de »wie zegt ons?" komt, dan vraag ik ook: wie zegt ons,
+dat de Maan altijd de wachter der Aarde is geweest?" zei Nicholl.
+
+»En wie zegt ons, dat de Maan niet veel vroeger bestaan heeft dan de
+Aarde?" bracht Michel Ardan in het midden.
+
+Zij staken met volle zeilen de zee van onderstellingen en mogelijkheden
+in. Maar Barbicane riep hen tot orde. Toch kon hij Michel Ardan niet
+beletten te vragen: »zou dan het menschdom van de Maan verdwenen zijn?"
+
+»Zeker," antwoordde Barbicane, »na ongetwijfeld millioenen eeuwen
+bestaan te hebben. Van lieverlede zal de lucht dunner zijn geworden
+en daarmede de Maan onbewoonbaarder, gelijk onze Aarde dat ook door
+het toenemen der koude zal worden."
+
+»Door het toenemen der koude?"
+
+»Zonder twijfel. De maanoppervlakte is kouder geworden naarmate
+de inwendige vuren zijn uitgedoofd en de warmtestof zich heeft
+samengetrokken. Langzamerhand hebben de gevolgen daarvan zich vertoond:
+het verdwijnen van dierlijke wezens en van alle plantenleven. Door de
+aantrekking der Aarde werd de lucht al dunner en dunner; eindelijk
+verdween zij geheel. Toen werd de Maan onbewoonbaar en bijgevolg
+onbewoond, een doode wereld zooals wij haar nu zien."
+
+»En gij zegt, dat dit met de Aarde ook zal gebeuren?
+
+»Waarschijnlijk."
+
+»Maar wanneer?"
+
+»Wanneer de koude haar oppervlakte onbewoonbaar heeft gemaakt."
+
+»En heeft men daarvan den tijd berekend?"
+
+»Zeker."
+
+»Laat hooren."
+
+»Volgens de waarschijnlijkste berekeningen zal de gemiddelde
+temperatuur der Aarde tot het vriespunt genaderd zijn na 400,000
+jaren."
+
+»Dat is een molensteen van het hart!" riep Michel Ardan uit. »Zooals
+gij begont te dreigen, dacht ik, dat wij nauwelijks 50,000 jaar meer
+te leven hadden."
+
+De beide anderen lachten hartelijk om dezen uitval. Maar door
+de levendigheid van hun gesprek hadden zij niet bemerkt, dat het
+projectiel, na zijn gewone baan te hebben behouden tot boven den
+evenaar der Maan, zich opeens met snelle vaart van haar was gaan
+verwijderen.
+
+
+
+
+
+
+VIERENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+DE VUURPIJLEN.
+
+
+Het was niet tegen te spreken--elke seconde vergrootte den afstand
+tusschen hen en het hemellichaam, dat zij niet hadden mogen betreden,
+maar slechts van verre waarnemen. Ook de stand van het projectiel was
+veranderd: het wendde nu de punt naar de Maan, den bodem naar de Aarde.
+
+Deze verandering wekte Barbicane's verbazing. Indien het projectiel
+zich om de Maan moest bewegen in een elliptische baan, moest immers
+het zwaarste gedeelte naar de Maan gericht blijven, zooals met de
+Maan ten opzichte van de Aarde het geval is?
+
+Bij nauwkeurige waarneming van de baan, die het projectiel
+thans beschreef, moest blijken, dat zij gelijk was aan die der
+uitreis. Het projectiel beschreef dus een zeer verlengde ellips, die
+zich waarschijnlijk uitstrekte tot het boven beschreven nulpunt, waar
+de aantrekking der Aarde en die der Maan tegen elkander juist opwegen.
+
+Tot die overtuiging kwam Barbicane ook door zijn waarnemingen; zijn
+vrienden waren van hetzelfde gevoelen.
+
+»En als wij dat punt hebben bereikt, wat zal er dan van ons
+worden?" vroeg Michel Ardan.
+
+Barbicane verklaarde het niet te weten.
+
+»Maar wat denkt gij er van?"
+
+»Van tweeën één: òf, de snelheid zal ontoereikend zijn, en dan blijven
+wij ten eeuwigen dage op dat nulpunt hangen; òf, de snelheid zal
+groot genoeg zijn, en dan moeten wij maar verder onze elliptische
+baan om de Maan gaan beschrijven."
+
+»Zit er niets anders op?"
+
+»Niets in het minste."
+
+»Kunnen wij er niets aan doen?"
+
+»Niets. Werk eens tegen het onmogelijke."
+
+»Wat? Onmogelijk, en dat voor een Franschman en twee Amerikanen!"
+
+Op dezen uitval van Michel Ardan antwoordde Barbicane bedaard: »En
+wat zoudt gij dan wel willen doen?"
+
+»Kunnen wij geen baas zijn over de beweging die ons drijft?"
+
+»Hoe wilt gij dat?"
+
+»Wel," sprak Michel Ardan, »haar wijzigen, haar dwingen om ons te
+brengen waar wij zijn willen."
+
+»Hoe?"
+
+»Dat is mijn zaak niet. Maar als de artilleristen geen meester
+zijn over hun stukken, zijn zij geen artilleristen meer. Indien het
+projectiel den kanonnier bevelen geeft, moet men den kanonnier op
+het stuk laden. Dat zijn nu de geleerde mannen, die geen raad weten,
+na mij eerst te hebben verleid..."
+
+»Verleid!" riepen Barbicane en Nicholl uit; »verleid? Wat meen je
+daarmeê?"
+
+»Zwijgt maar," hernam Michel Ardan. »Ik beklaag er mij niet over,
+want ik doe een prettig reisje. Maar mij dunkt toch, dat wij al het
+mogelijke doen moesten om ergens neer te komen, al is het dan op
+de Maan."
+
+»Niets liever dan dat," sprak Barbicane, »maar 't ontbreekt ons
+aan middelen."
+
+»Kunnen wij dan de richting van het projectiel niet wijzigen?"
+
+»Neen."
+
+»Of onze vaart verminderen?"
+
+»Ook niet."
+
+»Ballast uitwerpen?"
+
+»Wij hebben geen ballast, en het uitwerpen zou onze vaart verminderen."
+
+»Versnellen, meent gij."
+
+»Geen van beiden," verbeterde Barbicane, »want bedenk, wij bevinden
+ons in de ledige hemelruimte."
+
+»Dan rest ons slechts éen zaak," hernam Michel Ardan.
+
+»En die is?"
+
+»Ontbijten," zei deze.
+
+Zoo gezegd, zoo gedaan--en een fijne flesch ontkurkt.
+
+Daarna hervatten zij hun waarnemingen. De uitgeworpen voorwerpen bleven
+op onveranderden afstand van het projectiel zweven. Van de Aarde
+was op dat oogenblik niets te zien. De Maan daarentegen schitterde
+in vollen glans te midden van ontelbare sterren. De voorwerpen op
+haar oppervlakte begonnen door den afstand onduidelijker te worden;
+de Tycho prijkte als een zon op de prachtige schijf.
+
+Barbicane kon door geen hulpmiddel de snelheid hunner bewegingen
+bepalen; maar volgens wiskundige wetten moest ze gelijkmatig afnemen.
+
+En inderdaad, aangenomen dat het projectiel een baan om de Maan ging
+beschrijven, dan moest die baan noodwendig een elliptische zijn. De
+wetenschap wijst dit uit. Geen enkel lichaam, dat zich wentelt rondom
+een middelpunt van aantrekking, maakt daarop uitzondering. Al de
+loopbanen, die in de hemelruimte worden beschreven, zijn ellipsen:
+die der wachters om hun hoofdplaneten, die der planeten om de zon, die
+van de zon om Halcyon, indien ten minste de sterrenkunde gelijk heeft
+in haar meening, dat die ster in het Zevengesternte het middelpunt
+is rondom hetwelk zich onze zon en met haar een ontelbaar sterrenheir
+beweegt. En waarom zou dan het projectiel der Gun-club een uitzondering
+maken op dien algemeenen regel?
+
+In de elliptische loopbaan staat het aantrekkend lichaam altijd in een
+der brandpunten. Het hemellichaam dat omloopt, 't zij dan een wachter
+om een hoofdplaneet, 't zij een planeet om een zon, bevindt zich
+niet altijd op denzelfden afstand van het middelpunt der aantrekking,
+in het eerste geval de hoofdplaneet, in het laatste de zon. Wanneer
+de Aarde haar naasten stand ten opzichte der zon heeft, heet dit dat
+zij in haar perihelium is; daarentegen in haar aphelium, wanneer zij
+het verst van de zon staat. De Maan heet in haar naasten stand ten
+opzichte van de Aarde in haar perigeüm, in haar apogeüm het verst van
+ons te staan. Indien men dus deze sterrenkundige uitdrukkingen zou
+willen overbrengen op de standen van het projectiel, indien het zich
+in een elliptische loopbaan om de Maan beweegt, ware dit het verst
+van de Maan in zijn aposelenium, in zijn naasten stand bij haar in
+zijn periselenium.
+
+In den laatsten stand moest het projectiel zijn grootste, in den
+eersten zijn kleinste snelheid hebben. Nu bewoog het zich op dat
+oogenblik klaarblijkelijk naar zijn aposelenium, zoodat Barbicane volle
+recht had te oordeelen, dat hun snelheid afnemende was, om, wanneer
+dat aposelenium eenmaal zou bereikt zijn, met toenemende snelheid naar
+het naaste punt bij de Maan, het periselenium, terug te keeren. En
+indien nu het aposelenium-punt samenviel met het meermalen door ons
+genoemde nulpunt--waar de aantrekking van de Aarde tegen die der Maan
+juist opweegt--zou de snelheid van het projectiel afdalen tot nul.
+
+Barbicane onderzocht de gevolgen dier verschillende standen en dacht
+er over na, op welke wijze er partij van zou te trekken zijn, toen
+zijn gedachten werden afgeleid door een luiden kreet van Michel Ardan.
+
+»Men moet toch zeggen, dat wij uilskuikens zijn!"
+
+»Tegenspreken zal ik dit niet," antwoordde hem Barbicane, »maar
+waarom?"
+
+»Omdat wij een zeer eenvoudig middel hebben om de snelheid, met welke
+wij ons van de Maan verwijderen, te verminderen, en wij maken er geen
+gebruik van."
+
+»En wat is dat middel dan?"
+
+»Niets anders dan gebruik te maken van de terugstootende kracht die
+wij in onze vuurpijlen bezitten."
+
+»Wèl aangemerkt," zei Nicholl.
+
+»'t Is waar, wij hebben van die kracht nog geen gebruik gemaakt,
+maar wij zullen het doen," merkte Barbicane aan.
+
+»Wanneer?" vroeg Michel Ardan.
+
+»Als het er de tijd toe zal zijn. Vergeet niet, mijne vrienden,
+dat in den tegenwoordigen stand van het projectiel onze vuurpijlen
+ons wel eens van de Maan zouden kunnen verwijderen in plaats van
+haar te naderen. Ons projectiel toch heeft op dit oogenblik nog een
+schuinschen stand ten opzichte der maanschijf. En de bedoeling is
+immers op de Maan voet aan wal te zetten?"
+
+»Zeer zeker," antwoordde Michel Ardan.
+
+»Geduld dan. Door een werking, die ik niet weet te verklaren, maar die
+niettemin bestaat, heeft ons projectiel neiging om zijn bodem naar de
+zijde der Aarde te richten. Zeer waarschijnlijk zal op het nulpunt
+de top des kegels lijnrecht naar de Maan gekeerd zijn. Wij hebben
+eenigen grond om te hopen, dat onze snelheid dan nul zal wezen. Dan
+is het oogenblik daar om te handelen, en misschien kunnen wij door de
+kracht onzer vuurpijlen een rechtstreekschen val naar de oppervlakte
+der maanschijf teweegbrengen."
+
+»Bravo!" riep Michel Ardan uit.
+
+»Wij hebben dat niet gedaan, en ook niet kunnen doen, toen wij de
+eerste maal op dat punt der gelijke aantrekking van Maan en Aarde
+waren, omdat toen het projectiel nog een te groote snelheid had."
+
+»Goed geredeneerd," sprak Nicholl.
+
+»Wij moeten dus geduld oefenen," hernam Barbicane. »Wij zullen
+onzerzijds alles doen wat in ons vermogen is, en dan durf ik wel hopen,
+dat wij na zoovele teleurstellingen toch ons oogmerk zullen bereiken."
+
+Deze verklaring lokte bij Michel Ardan een menigte luide toejuichingen
+uit. En geen van hen drieën dacht er op dat oogenblik aan, dat zij
+nog zooeven met algemeene stemmen tot het besluit waren gekomen:
+Neen! De Maan is niet bewoond! Neen! de Maan is waarschijnlijk niet
+bewoonbaar! En toch--zij gingen al het mogelijke beproeven om haar
+te bereiken!
+
+Eén vraag moest nog worden beantwoord: op welk oogenblik zij dat
+belangrijk punt van gelijke aantrekking zouden bereikt hebben. Dáármee
+zouden zij hun laatste kaart uitspelen.
+
+Ten einde dat oogenblik op eenige seconden na te berekenen,
+behoefde Barbicane slechts zijn aanteekeningen te raadplegen en zijn
+verschillende hoogtemetingen op de onderscheiden maansbreedten na
+te gaan. Want de tijd tusschen het doorloopen van den afstand van
+het nulpunt tot de zuidpool moest gelijk zijn aan dien tusschen de
+noordpool en het nulpunt. De uren waren nauwkeurig aangeteekend,
+zoodat de berekening niet moeielijk was.
+
+Barbicane vond, dat zij dit punt zouden bereiken in den nacht tusschen
+7 en 8 December, te 1 uur. Op dit oogenblik was het 3 uur in den
+morgen van 7 December. Indien de beweging van het projectiel dus
+geen storing ondervond, moesten zij het bewuste punt na verloop van
+22 uren bereiken.
+
+De vuurwerken waren oorspronkelijk bestemd geweest om den val van
+het projectiel op de Maan te breken, en nu gingen onze waaghalzen ze
+gebruiken om dien val te bevorderen. Hoe het zij, zij waren gereed,
+en alleen het geschikte oogenblik moest worden afgewacht om ze te
+ontsteken.
+
+»Daar wij nu toch niets te doen hebben," zei Nicholl, »doe ik een
+voorstel."
+
+»En dat is?" vroeg Barbicane.
+
+»Te gaan slapen."
+
+»Heb je van zijn leven!" riep Michel Ardan uit.
+
+»In veertig uren hebben wij geen oog geloken," sprak Nicholl. »Eenige
+uren slapens zullen ons goed doen."
+
+»Geen denken aan!" schreeuwde Michel Ardan.
+
+»Even goede vrienden," hernam Nicholl, »elk zijn meug, maar ik ga
+naar mijn mandje."
+
+Hij strekte zich uit op een divan en 't duurde niet lang of Nicholl
+sliep dat hij snorkte.
+
+»Die Nicholl is toch zoo dom niet," sprak Barbicane een weinig later,
+»ik ga zijn voorbeeld volgen."
+
+En eenige minuten daarna accompagneerde zijn snorken in den bastoon
+den baryton-snork van Nicholl.
+
+Niet lang was Michel Ardan alleen, of hij mompelde in zichzelf:
+»die lui zijn nog zoo gek niet."
+
+En tegelijk strekte hij zijn lange beenen uit, legde zijn lange armen
+onder het hoofd en sliep insgelijks in.
+
+Maar hun slaap kon noch langdurig, noch gerust zijn. Er ging te veel
+om in den geest van die drie mannen, en eenige uren later, tegen 7
+uur in den morgen, waren alle drie gelijktijdig op de been.
+
+Het projectiel verwijderde zich nog altijd van de Maan; van lieverlede
+keerde het haar steeds meer zijn punt toe. Op zich zelf was dit
+verschijnsel nog wel onverklaarbaar, maar het kwam gelukkig juist in
+de plannen van Barbicane van pas.
+
+Nog 17 uren, en het oogenblik van handelen zou gekomen zijn.
+
+Die dag duurde hun een eeuw. Hoe stoutmoedig de drie mannen ook waren,
+toch klopte hun het hart bij de gedachte aan het naderen van het
+beslissend oogenblik, waarin blijken zou, of zij toch nog op de Maan
+zouden terecht komen, dan wel of zij tot een voortdurend rondzweven in
+een onveranderlijke loopbaan om de Maan zouden veroordeeld zijn. Zij
+telden dan ook de uren, die nimmer schenen te zullen eindigen;
+Barbicane en Nicholl verdiept in hunne berekeningen, Michel Ardan
+heen en weder stappende, zooveel de enge ruimte dit toeliet, terwijl
+hij van tijd tot tijd een ongeduldigen blik wierp op de Maan.
+
+Nu en dan vlogen gedachten aan de Aarde met snelheid door hun
+hoofd. Zij zagen in verbeelding hunne vrienden uit de Gun-club terug,
+vooral Maston, met wien zij het meest bevriend waren. Op dat oogenblik
+zou de ijverige secretaris der club ongetwijfeld op zijn post op het
+Rotsgebergte wezen. Indien hij het projectiel op den spiegel van zijn
+reusachtigen telescoop ontwaarde, wat zou hij dan wel denken? Eerst
+had hij het projectiel achter de zuidpool der Maan zien verdwijnen,
+en nu kwam het weder te voorschijn van achter de noordpool! Was het
+dan de wachter van een wachter geworden? Had hij, Maston, dat nieuwe
+hemellichaam in het leven geroepen? En was dit nu de ontknooping van
+de grootsche onderneming?....
+
+Intusschen verliep de dag zonder dat er iets bijzonders voorviel. Het
+werd middernacht, middernacht namelijk op hun chronometers, want dat
+daar in de hemelruimte van dag of nacht geen sprake is, behoeven wij
+niet te herhalen.
+
+De 8ste December dan was daar. Nog een uur, en het bewuste nulpunt was
+bereikt. Hoe zou het dan met de snelheid van het projectiel gesteld
+zijn? Zij wisten het niet te berekenen, zelfs niet te gissen. Maar in
+een opzicht kon de berekening van Barbicane niet falen: te 1 uur moest
+en zou het nulpunt bereikt zijn en alle snelheid van het projectiel
+hebben opgehouden.
+
+Doch er was nog een verschijnsel, waardoor met volkomen zekerheid werd
+aangewezen, dat zij het punt hadden bereikt waar de aantrekking der
+Aarde volmaakt even sterk was als die der Maan, Dat gold niet alleen
+het projectiel, maar ook hen zelven en al wat om hen was--niets zou
+meer eenige zwaarte hebben. Dit zonderling verschijnsel, waarover
+Barbicane en zijn vrienden den vorigen keer zoo verbaasd hadden
+gestaan, moest dan weder plaats grijpen. En dat was het ware oogenblik
+om te handelen.
+
+De kegelpunt van het projectiel was merkbaar naar de maanschijf
+gedraaid. Het voorwerp had nu een stand, waarop een drukking in de
+opwaartsche richting het naar de Maan moest drijven. En indien de eigen
+snelheid van het projectiel nu daar ter plaatse geheel had opgehouden,
+zou een schok in de richting naar de Maan, hoe gering dan ook,
+toereikend wezen om het naar dat hemellichaam heen te doen schieten.
+
+»Nog 53 minuten," zei Nicholl.
+
+»Alles klaar!" antwoordde Michel Ardan, een wasje nabij den gasbek
+houdende.
+
+»Opgepast!" riep Barbicane met het horloge in de hand.
+
+Op dit oogenblik had de werking der zwaartekracht geheel opgehouden. De
+reizigers gevoelden het aan hen zelven. Zij waren wel zeer nabij het
+nulpunt, zoo zij er al niet waren....
+
+»Eén uur!" zeide Barbicane.
+
+Michel Ardan bracht het aangestoken wasje bij een toestel, die
+onmiddellijk gemeenschap had met de vuurpijlen. Daar er geen lucht
+was en dus geen leiding van het geluid, hoorden zij niets van de
+uitbarsting. Maar door het raampje zag Michel Ardan een lichtstreep,
+die echter aanstonds uitdoofde.
+
+Het projectiel onderging een schok, die zich zeer duidelijk liet
+bemerken.
+
+Met strakke blikken, zonder een woord te spreken, nauwelijks adem
+halende, zaten de drie vrienden--men zou in de grafstilte hun hart
+kunnen hooren kloppen.
+
+»Vallen we?" vroeg eindelijk Michel Ardan.
+
+»Neen," antwoordde Nicholl, »want het projectiel heeft zich omgewend
+en zijn bodem naar de Maan gekeerd."
+
+Op dat oogenblik trad Barbicane van het raampje weg, keerde zich
+naar zijn vrienden en sprak doodsbleek met samengetrokken lippen:
+»Wij vallen!"
+
+»Naar de Maan?" riep Michel Ardan.
+
+»Naar de Aarde," antwoordde Barbicane somber.
+
+»Alle duivels!" schreeuwde Michel Ardan uit; maar met wijsgeerige
+bedaardheid voegde hij er bij: »In vredesnaam! Toen wij in het
+projectiel kropen, betwijfelden wij of het wel gemakkelijk zijn zou
+er uit te komen."
+
+Het was zoo--een vreeselijke val begon. De snelheid, die het projectiel
+nog had overgehouden, had het voorbij het nulpunt doen schieten. De
+uitbarsting der vuurwerken had het kunnen remmen. De snelheid, welke
+op de uitreis het projectiel voorbij het nulpunt had doen schieten,
+deed dat ook op den terugweg. Naar de wetten van beweging moest
+het gevaarte denzelfden weg terugloopen als het had afgelegd. Een
+vreeselijke val! Van een hoogte van 60,000 uren gaans! En daar was
+niets aan te doen; het projectiel moest onfeilbaar met dezelfde
+snelheid de Aarde bereiken waarop het uit het stuk geschoten was:
+16,000 meter in de laatste seconde!
+
+»Wij zijn verloren!" zei Nicholl koel.
+
+»Welnu," antwoordde Barbicane, »als wij sterven, kan men van onze
+reis van alles verzinnen. Wij kunnen er niets aan doen. Aan ons ligt
+het niet. De wereld moet dan maar met den dichter zeggen:
+
+
+    Rekent d'uitkomst niet, maar telt het doel alleen.
+
+
+Nicholl en Michel Ardan bedekten hun gelaat met de handen.
+
+»In Gods naam!" sprak Barbicane, de armen op de borst gekruist.
+
+
+
+
+
+
+VIJFENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+AAN BOORD VAN DE SUSQUEHANNA.
+
+
+»Welnu, luitenant, hoe staat het met de peiling?"
+
+»Ik geloof, mijnheer, dat de zaak ten einde loopt," antwoordde
+luitenant Bronsfield. »Maar wie had verwacht zulk een diepte zoo nabij
+den wal te vinden, slechts honderd mijlen van de Amerikaansche kust?"
+
+»'t Is diep, Bronsfield," zei kapitein Blomsberry. »Hier ter plaatse
+moet een diepte zijn, zeker uitgehold door den Humboldt-stroom,
+die van de kust van Amerika tot aan straat Magelhaen loopt."
+
+»Die groote diepten," merkte de luitenant aan, »zijn niet gunstig
+voor het leggen van telegraafkabels. Beter is een vlakke bodem,
+zooals tusschen Valencia en Newfoundland de Atlantische kabel heeft."
+
+»Daar hebt gij gelijk in, Bronsfield. Maar zeg eens, als 't u blieft,
+waar zijn wij op dit oogenblik?"
+
+»Mijnheer," antwoordde de luitenant, »wij hebben zooeven 21,500 voet
+gepeild en nog geen grond, want dan zou de bol wel van zelf naar
+boven gekomen zijn."
+
+»Die toestel van Brook is toch een vernuftig uitgedacht ding!" zei
+kapitein Blomsberry. »Men kan er zeer nauwkeurig mee peilen."
+
+»Grond!" riep op dat oogenblik een der stuurlieden met de peiling
+belast.
+
+»Als ik u vragen mag--welke diepte hebben we?" hernam de kapitein.
+
+»Wij hebben 21,762 voet," antwoordde de luitenant, het cijfer in zijn
+zakboekje opschrijvende.
+
+»Goed," sprak de kapitein, »ik zal het op de kaart aanteekenen. Laat
+nu de lijn inhalen. Dat duurt een heelen tijd. Intusschen zullen
+de machinisten stoom opmaken, dan kunnen wij weg, als gij klaar
+zijt. Het is vier glazen, en zoo gij er niet tegen hebt, luitenant,
+ga ik naar kooi."
+
+»Slaap lekker, mijnheer!" antwoordde Bronsfield, beleefd buigende.
+
+De kapitein der Susquehanna, een flink zeeman, zoo goed als een, maar
+wat overbeleefd jegens zijn bemanning, ging naar zijn hut, nam een
+grogje van onberispelijke samenstelling en legde zich in zijn kooi,
+niet zonder zijn jongen geprezen te hebben over het opmaken van zijn
+kooigoed. Weldra lag hij in diepen slaap.
+
+Het was dus 10 uur. De 11de December scheen met een prachtigen nacht
+te zullen eindigen.
+
+De Susquehanna, een oorlogskorvet der Vereenigde Staten, met een
+stoommachine van 500 paardekracht, was belast met peilingen in
+den Grooten oceaan, ongeveer 100 mijlen van de Amerikaansche kust,
+onder keerkringsbreedte.
+
+De wind was langzamerhand gaan liggen. Geen koel zuchtje blies over het
+water. De wimpel der korvet hing onbeweeglijk slap als een natte doek.
+
+Kapitein Jonathan Blomsberry was een volle neef van den ons reeds
+bekenden kolonel, het ijverig lid der Gun-club, echtgenoot eener
+jonkvrouw Horschbidden, de tante van den kapitein en dochter van een
+groot koopman te Kentucky. Hij had geen gunstiger tijd kunnen kiezen om
+nauwkeurige peilingen te doen. Zijn korvet had zelfs niets ondervonden
+van het ongunstig weder, dat op het Rotsgebergte het waarnemen van
+het uitgeschoten projectiel had belet. Alles ging naar zijn zin en
+hij was er als goed Christen den Hemel dankbaar voor.
+
+De peilingen der Susquehanna hadden ten doel onderzoek te doen naar
+den gunstigsten zeebodem tot het leggen van een telegraafkabel tusschen
+de Hawaï-eilanden en de Amerikaansche kust.
+
+Het was een uitgebreid plan, uitgegaan van een aanzienlijke
+Maatschappij, welker directeur, de schrandere Cyrus Field, beweerde
+dat hij alle eilanden der Stille zee met een uitgestrekt net
+telegraafdraden zou verbinden--een onderneming, de geestkracht van
+Amerika waardig.
+
+Aan de korvet Susquehanna waren de eerste peilingen toevertrouwd. In
+den nacht van 11 op 12 December bevond zij zich juist op 27° 7'
+N. Br. en 41° 37' W. L. van Washington.
+
+Nadat kapitein Blomsberry naar kooi was gegaan, vertoefde luitenant
+Bronsfield met nog eenige andere officieren aan dek. De Volle
+Maan stond in heldere pracht aan den hemel. Maar al wapenden die
+zeeofficieren hunne oogen nog zoo goed, toch zagen zij geen spoor
+van het projectiel dat rondom de nachtvorstin zweefde. Wel zochten
+zij er naar; wel richtten zij hun kijkers naar de Maan; maar vergeefs.
+
+»Zij zijn nu 10 dagen weg; wat mag wel van hen geworden zijn?" sprak
+luitenant Bronsfield.
+
+»Zij zijn er toch gekomen," antwoordde een jonge adelborst, »en zeker
+doen zij wat ieder vreemdeling in elk vreemd land doet als hij er
+komt--eens wandelen!"
+
+»Omdat gij dat zegt, zal het wel waar zijn," merkte luitenant
+Bronsfield aan.
+
+»Dat zij er gekomen zijn, lijdt wel geen twijfel," meende een ander
+officier. »Het projectiel heeft de Maan moeten bereiken juist toen
+zij vol was, dat is den 5den te middernacht. Wij hebben nu den 11den,
+dat zijn 6 dagen. In 6 etmalen, met voortdurend daglicht, heeft
+men tijd genoeg om het zich lekker te maken. Mij dunkt, ik zie hen,
+onze kloeke landgenooten, gekampeerd op den bodem eener vallei, aan
+den oever van een liefelijke maanbeek, nabij het door de vulkanische
+rotsblokken half stuk geslagen projectiel. Kapitein Nicholl begint zijn
+opmetingen, de voorzitter Barbicane is bezig met zijn reisverhaal in
+het net te schrijven en Michel Ardan parfumeert de eenzame maanvlakte
+met zijn potjes en fleschjes."
+
+»Zeker is het zoo; zeker, daar is geen twijfel aan!" riep de adelborst
+uit, zich van pret de handen wrijvende bij deze fraaie beschrijving.
+
+»Ik wil het graag gelooven," antwoordde luitenant Bronsfield, die in
+het geheel niet in deze verrukking deelde. »'t Is maar ongelukkig,
+dat wij nimmer tijding uit de Maan zullen krijgen."
+
+»Met uw verlof, luitenant," vroeg de adelborst, »maar kan de voorzitter
+Barbicane niet schrijven?"
+
+Een algemeene uitbarsting van lachen was het eenig antwoord.
+
+»Geen brieven," ging de opgewonden jonkman voort. »De postbeambten
+hebben er niets mee noodig."
+
+»De telegraafbeambten dan wel?" vroeg een der officieren spottend.
+
+»Die ook niet," zei de adelborst, die het niet wilde opgeven. »Maar
+het is zeer gemakkelijk, een gemeenschap met de Aarde te openen door
+middel van teekens."
+
+»En hoe dat dan?"
+
+»Door middel van den telescoop van Longs piek. Gij weet hoe sterk hij
+de Maan aanhaalt, en gij weet ook, dat men er voorwerpen van 9 voet
+doorsnede op de Maan door zien kan. Welnu, laten onze maanmannen een
+reusachtig alphabet nemen! Zij moeten woorden schrijven van honderd
+meter, en op die wijze kunnen zij ons tijdingen toezenden."
+
+Een algemeen gejuich beantwoordde dezen voorslag van den adelborst,
+wien het waarlijk niet aan een levendige verbeelding ontbrak. Zelfs
+luitenant Bronsfield vond het denkbeeld niet onuitvoerlijk. Hij
+gaf toe, dat men ook een onmiddellijke gemeenschap met de Maan zou
+kunnen openen door middel van blinkende straalbundels, teruggekaatst
+door parabolische spiegels; deze stralen zouden, meende hij, even
+zichtbaar zijn op de oppervlakte van Venus of Mars, als de planeet
+Neptunus van de Aarde, namelijk met een sterken kijker. Hij eindigde
+met de mogelijkheid te opperen, dat lichtpunten, reeds meermalen
+op de naastbijstaande planeten waargenomen, zeer wel proeven zouden
+kunnen zijn, dáar genomen om gemeenschap met de Aarde te openen. Maar
+hij deed opmerken, dat al kon men op die wijze tijdingen van de
+Maan ontvangen, men er daarom nog geen heen kon zenden, tenzij de
+maanbewoners instrumenten tot hun beschikking hebben, geschikt om op
+hun beurt zulke waarnemingen in de verte te doen.
+
+»Dat is zoo klaar als de dag," zei een der officieren; »maar
+wat wij vooral wilden weten, is hetgeen onze drie landgenooten
+betreft, wat er van hen is geworden, wat zij er zien, wat zij er
+uitvoeren. Bovendien, indien de proef gelukt is, waaraan ik niet
+twijfel, zal men die herhalen. De Columbiad zit nog altijd vast in den
+grond van Florida. Het ligt dus alleen aan het projectiel en kruit,
+en telkenmale als de maan door het toppunt gaat, kan men haar een
+nieuwe lading bezoekers toezenden."
+
+»Dit is wel zeker," zei luitenant Bronsfield er op, »dat Maston de
+allereerste zijn zal om van die reisgelegenheid gebruik te maken."
+
+»Als hij mij mee wil hebben," riep de adelborst, »ben ik tot zijn
+dienst."
+
+»Och! aan liefhebbers zal het niet ontbreken," antwoordde Bronsfield,
+»en als men hen laat begaan, zal het niet lang duren of de helft der
+aardbewoners is naar de Maan."
+
+Dit gesprek der zeeofficieren aan boord van de Susquehanna duurde
+tot ongeveer éen uur na middernacht. Het is niet te zeggen,
+welke verwonderlijke invallen, welke reusachtige plannen, welke
+gedrochtelijke beschouwingen al door deze stoutmoedige gasten
+werden uitgekraamd. Na de proefneming van Barbicane scheen voor
+de Amerikanen niets onmogelijk. Zij spraken er zelfs van, niet een
+commissie van geleerden, maar een geheele kolonie naar de Maan te
+zenden, benevens een leger met infanterie, artillerie en cavalerie,
+ten einde de maanwereld te veroveren.
+
+Te éen uur, twee glazen in de hondewacht, was het inhalen der lijn
+nog niet gedaan. Er schoten nog 10,000 voet over, en dit eischte
+een arbeid van nog verscheiden uren. Ingevolge de orders van den
+commandant waren de vuren aan en was stoom opgemaakt. De Susquehanna
+was gereed om oogenblikkelijk te vertrekken.
+
+Op dat oogenblik, 17 minuten over éenen, stond luitenant Bronsfield
+gereed om naar zijn hut te gaan, toen zijn aandacht werd getrokken
+door een onverwacht gesis in de verte.
+
+Zijn kameraden en hij zelf dachten eerst, dat dit geluid veroorzaakt
+werd door ontsnappen van stoom, maar bij nader opmerken werden zij
+gewaar, dat het heel ver uit de lucht kwam.
+
+Zij hadden den tijd niet er over te praten, want het gesis werd
+geweldig sterk, en zij zagen voor hun oogen een ontzettenden vuurbol,
+in gloed, door de snelheid zijner vlucht en door zijn wrijving tegen
+de luchtlagen.
+
+Deze vurige klomp werd voor hun oogen al grooter en grooter; eindelijk
+stortte het gevaarte met een donderend geraas op den boegspriet
+der korvet; het tuig aan den boeg werd verbrijzeld en het onbekende
+voorwerp viel met een allervreeslijkst geplomp in zee. Eenige voeten
+meer achterwaarts, en de Susquehanna ware met man en muis vergaan!
+
+Op dit oogenblik kwam kapitein Blomsberry half gekleed te voorschijn,
+hij vloog naar de voorplecht, waar zijn officieren stonden.
+
+»Met uw verlof, mijne heeren! wat is hier gebeurd?" vroeg hij.
+
+De adelborst nam voor allen het woord en riep: »Commandant, zij zijn
+het; zij zijn teruggekomen!"
+
+
+
+
+
+
+ZESENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+MASTON TEN TOONEELE.
+
+
+Er was een groote beweging aan boord van de Susquehanna. Officieren
+en matrozen vergaten het vreeslijk gevaar dat zij hadden geloopen,
+verbrijzeld en naar den zeebodem medegesleurd te worden. Zij
+dachten alleen aan het einde der hachelijke reis. Zoo kostte dan de
+stoutmoedige onderneming van ouden en lateren tijd het leven aan de
+waaghalzen die haar hadden beproefd.
+
+»Zij zijn het; zij zijn terug!" had de jonge adelborst uitgeroepen,
+en allen hadden hem begrepen. Doch aangaande het lot der reizigers
+in het projectiel waren de gevoelens verdeeld.
+
+»Zij zijn dood," meende de een.
+
+»Zij leven," zei de ander. »Het water is diep, daardoor is hun val
+geheel gebroken."
+
+»Maar zij hebben geen lucht gehad," merkte een derde aan; »zij hebben
+moeten stikken."
+
+»Verbrand!" liet zich een ander hooren. »Het projectiel was niets
+dan een gloeiende klomp, toen het zoo door de lucht schoot."
+
+»Dat doet er niet toe," was de algemeene stem; »dood of levend,
+wij moeten hen zien op te halen."
+
+Inmiddels had kapitein Blomsberry zijn officieren om zich
+verzameld en »onder hun goedkeuring" hield hij scheepsraad. Er moest
+oogenblikkelijk gehandeld worden. Het noodigste was, het projectiel
+op te visschen--iets, dat wel zeer moeielijk, maar toch niet geheel
+onmogelijk was. Maar de korvet miste de noodige werktuigen, zoodat
+men besloot, naar de naaste haven te stoomen en daar de Gun-club
+kennis te geven van het neerkomen van het projectiel.
+
+Dit besluit werd met eenparigheid van stemmen genomen; het kwam alleen
+aan op de keuze der haven. De naastbijgelegen kust bezat geene op die
+27° breedte. Het dichtste waren zij nog bij Monterey, maar daar was
+geen telegraafkantoor, en de electrische draad alleen kon het groote
+nieuws snel genoeg verspreiden.
+
+Eenige graden hooger opende zich de baai van San-Francisco. De
+hoofdstad van het goudland zou gemakkelijker hulpmiddelen bieden
+tot gemeenschap met het hart der Unie. In minder dan twee dagen kon
+de Susquehanna, met kracht doorstoomende, die haven van Californië
+bereiken. Dus--onverwijld onder stoom!
+
+De vuren werden opgestookt. Er hingen nog wel een paar duizend vadem
+lijn overboord, maar wat het zwaarst was moest het zwaarst wegen. De
+commandant beval, altijd »met goedvinden zijner officieren," de lijn
+te kappen.
+
+»Wij zullen," zei hij, »aan haar boveneinde een boei vastbinden,
+ten einde de plaats waar het projectiel in zee is gevallen, juist
+te weten."
+
+»Bovendien," zei luitenant Bronsfield, »wij hebben een nauwkeurig
+bestek, 21° 7' N. Br. en 41° 37' W. L."
+
+»Zeer wel, mijnheer Bronsfield," antwoordde de kapitein, »en met uw
+goedvinden, laat de lijn kappen."
+
+Een groote boei werd stevig aan het boveneinde der lijn vastgebonden,
+en daar deze duizenden voeten lang was, bestond er geen gevaar van
+merkbaar afwijken.
+
+De kapitein, onderricht, dat alles kant en klaar was, liet den
+machinist bedanken voor zijn vaardigheid en gaf last om noordwest
+te sturen. De korvet wendde en stoomde met volle kracht naar de baai
+van San-Francisco. Het was zes glazen--drie uur in den morgen.
+
+De afstand tot San-Francisco was een kleinigheid voor een zoo vlug
+stoomschip als de Susquehanna. Zij kon dien in 36 uren afleggen,
+zoodat zij den 14den December, 's namiddags te 1 uur 27 minuten in
+de baai van de hoofdstad kon zijn.
+
+Hooggespannen was de nieuwsgierigheid, toen het prachtig oorlogsschip
+daar met volle vaart in zijn ontredderden toestand kwam aanstoomen:
+zonder boegspriet, met gebroken fokkemast en gehavend touwwerk. Een
+menigte menschen stroomde naar de kade om de ontscheping af te wachten.
+
+Zoodra de korvet geankerd was, begaven zich kapitein Blomsberry
+en luitenant Bronsfield in een sloep met 8 roeiers, die hen in een
+oogenblik aan wal brachten.
+
+Zij sprongen van boord.
+
+»Waar is het telegraafkantoor?" was hun eerste en eenige vraag;
+geen antwoord gaven zij op de ontelbare vragen die hun gedaan werden.
+
+De havenmeester bracht hen zelf aan het telegraafkantoor, te midden
+van een menigte nieuwsgierigen.
+
+Blomsberry en Bronsfield traden binnen, terwijl de menigte zich buiten
+de deur verdrong.
+
+Eenige minuten later werd een gelijkluidend telegram aan vier adressen
+afgezonden, namelijk: 1) aan den secretaris van het marine-departement
+te Washington; 2) aan den tweeden voorzitter der Gun-club te Baltimore;
+3) aan Maston, Long's piek, Rotsgebergte; 4) aan den onderdirecteur
+der sterrenwacht te Cambridge, in Massachusetts.
+
+Het telegram was van den volgenden inhoud:
+
+Op 27° 7' N. Br. en 41° 37' W. L., 13 December, te 1 u. 27 min. 's
+morgens, projectiel Columbiad in zee gevallen. Sein beschikkingen,
+Blomsberry, commandant der Susquehanna."
+
+Het duurde geen vijf minuten, of de geheele stad San-Francisco wist
+het nieuws. Vóór zes uur in den avond vernamen de verschillende Staten
+der Unie de groote gebeurtenis. En na middernacht was geheel Europa
+bekend met den uitslag der Amerikaansche proefneming.
+
+Wij zullen ons niet wagen aan het beschrijven van den indruk, dien
+deze onverwachte ontknooping allerwege maakte.
+
+Zoodra de secretaris van het marine-departement het telegram had
+ontvangen, telegrapheerde hij naar de Susquehanna, dat zij in de baai
+van San-Francisco wachten moest zonder haar vuren uit te dooven. Dag
+en nacht moest zij zich gereed houden om zee te kiezen.
+
+De sterrenwacht te Cambridge hield een buitengewone vergadering,
+in welke, met de kalmte die het kenmerk is van geleerde lichamen,
+de zaak uit wetenschappelijk oogpunt werd in behandeling genomen.
+
+Bij de Gun-club heerschte een groote beweging. Alle artilleristen waren
+bijeen. Juist las de tweede voorzitter Wilcome de tijding voor, bij
+welke Maston en Belfast berichtten, het projectiel in den reusachtigen
+kijker op Long's piek te hebben waargenomen. Deze mededeeling meldde
+tevens, dat het projectiel, onder den invloed van de aantrekking der
+Maan, de wachter van een wachter in het zonnestelsel was geworden.
+
+De lezer weet reeds wat er van de zaak was.
+
+In den boezem der Gun-club vormden zich twee partijen, toen het
+telegram van Blomsberry was ontvangen en daarmede dat van Maston
+lijnrecht tegengesproken. Aan de eene zijde stonden diegenen, die
+den val van het projectiel, en derhalve de terugkomst der reizigers,
+voor waar hielden. Een andere partij hield zich aan de waarnemingen van
+Long's piek, en verklaarde uit dien hoofde het telegram van Blomsberry
+voor een dwaling. In het oog der laatsten was het vermeende projectiel
+niets anders dan een vuurkogel, die in zijn val den steven der korvet
+had gehavend. Men kon tegen deze opvatting weinig zeggen, want de
+snelheid van het vallend voorwerp had een nauwkeurige waarneming
+zeer moeten bemoeielijken. De commandant en de officieren der
+Susquehanna hadden zich gewis te goeder trouw kunnen vergissen. Eén
+bijzonderheid sprak niettemin tot hun voordeel: dit namelijk, dat
+indien het projectiel op den aardbol gevallen was, het alleen op 27°
+noorderbreedte had kunnen neerkomen, en indien men den verloopen tijd
+benevens de aswenteling der aarde in rekening bracht--tusschen de 41°
+en 42° westerlengte.
+
+Hoe het zij, met eenparigheid van stemmen werd in de Gun-club besloten,
+dat de leden Blomsberry, Bilby en majoor Elphiston onverwijld naar
+San-Francisco zouden vertrekken, ten einde middelen te beramen om
+het projectiel uit de diepte des oceaans op te visschen.
+
+Deze ijverige mannen togen op reis zonder een oogenblik te verliezen;
+de spoorweg die weldra geheel midden-Amerika moet doorsnijden, bracht
+hen te St. Louis, waar vlugge diligences hen zouden opnemen.
+
+Bijna op hetzelfde oogenblik, waarop de secretaris van het departement
+der marine en de onderdirecteur der sterrenwacht te Cambridge het
+telegram uit San-Francisco ontvingen, beleefde Maston het vreeslijkst
+oogenblik van zijn geheele leven, waarin hij misschien nog zekerder
+zijn leven had ingeschoten dan bij het springen van zijn vermaard
+kanon, en waarbij hij zeer zeker nog meer naam zou gemaakt hebben.
+
+De lezer zal zich herinneren, dat de secretaris der Gun-club zich
+onmiddellijk na het afschieten der Columbiad naar zijn post in het
+Rotsgebergte, en bijna even snel als het projectiel had begeven. De
+geleerde directeur der sterrenwacht te Cambridge, mijnheer Belfast,
+vergezelde hem. Ter plaatse hunner bestemming aangekomen, hadden
+zij de noodige beschikkingen genomen en verlieten den mond van den
+reusachtigen telescoop niet.
+
+Reeds is verhaald, dat deze groote kijker een spiegeltelescoop was,
+waar men van boven inzag. Hij was boven een refractor gekozen,
+opdat men zoo weinig mogelijk licht zou verliezen en het voorwerp
+waarop men het richtte, de meestmogelijke helderheid behouden. Ten
+gevolge dier inrichting plaatsten zich Belfast en Maston boven aan
+het instrument. Zij kwamen er langs een wenteltrap, een meesterstuk
+van lichtheid. Er aldus inziend, namen zij waar hetgeen de spiegel
+op den bodem der reusachtige buis van 280 voet lengte terugkaatste.
+
+De twee waarnemers brachten dus al hun tijd door op den omgang aan
+den mond van den telescoop, grommende over het weder, dat de Maan aan
+hun gezicht onttrok en alle waarneming aan den hemel onmogelijk maakte.
+
+Men stelle zich dan voor, hoe groot hun vreugde was, toen, na eenige
+dagen wachtens, in den nacht van 5 December, het voertuig dat hun
+vrienden bevatte, zich aan hun blikken vertoonde! Op die vreugde
+volgde een smartelijke teleurstelling, toen zij in vertrouwen op
+onvolledige waarnemingen hun eerste telegram overal lieten verspreiden,
+dat het projectiel een wachter van de Maan was geworden en zich in
+een onveranderlijke baan om haar bewoog.
+
+Sedert dat oogenblik had het gevaarte zich niet meer aan hun oog
+vertoond; en dit was zeer natuurlijk, daar het zich toen bewoog boven
+de van ons afgekeerde zijde der Maan. Maar toen het weder op de voor
+ons zichtbare maanschijf moest te zien zijn, was er projectiel noch
+wat erop geleek te bespeuren! Men verbeelde zich het ongeduld van
+den opgewonden Maston en zijn geleerden metgezel, die niet minder
+ongeduldig was dan hij! Elk oogenblik van den nacht meenden zij het
+voertuig te zien, maar 't geleek er niet naar! En dit gaf tusschen hen
+aanleiding tot gedurige kibbelarijen. Belfast beweerde: het projectiel
+was er niet, Maston hield stijf en sterk staande, dat het hem als
+vlak voor de oogen stond.
+
+»'t Is het projectiel!" zie Maston nog eens.
+
+»Neen, zeg ik u," antwoordde Belfast. »Het is een sneeuwval die van
+een maanberg naar beneden rolt."
+
+»Welnu, morgen zullen wij het wel zien."
+
+»Wij zullen het nimmer meer zien; het is nu in de hemelruimte
+verdwenen."
+
+»Neen."
+
+»Ja."
+
+En in die oogenblikken, waarin de ja's en neen's ratelden als hagel,
+was de welbekende prikkelbaarheid van den secretaris der Gun-club
+een altijddurende kwelling voor Belfast.
+
+Zulk een leven zou weldra onhoudbaar geworden zijn, maar een onverwacht
+voorval maakte een einde aan dat eeuwigdurend overhoopliggen.
+
+In den nacht van 14 op 15 December waren de twee onvermoeide
+kampioenen bezig met het waarnemen der Maan. Maston schold naar
+gewoonte op den geleerden Belfast, die zijnerzijds ook geen troef
+verzaakte. De secretaris der Gun-club beweerde voor de duizendste
+maal, dat hij het projectiel zag, er zelfs bijvoegende, dat hij het
+gelaat van Michel Ardan voor een der kijkglaasjes had gezien. Hij
+bevestigde zijn verzekeringen met een reeks gebaren, die eenigszins
+verontrustend werden door het zwaaien met zijn haak.
+
+Op dit oogenblik verscheen de bediende van Belfast op den omgang;
+het was 10 uur in den avond--de bediende overhandigde een telegram
+aan zijn meester. 't Was van den commandant der Susquehanna.
+
+Belfast brak den omslag open en slaakte een kreet.
+
+Maston kuchte.
+
+»Het projectiel?"
+
+»Welnu?"
+
+»Is op de aarde gevallen."
+
+Een nieuwe kreet, ditmaal een akelig gehuil!
+
+Belfast keerde zich naar Maston. De ongelukkige had onvoorzichtig
+genoeg een weinig te veel over den rand van de telescoopbuis gehangen;
+hij had het evenwicht verloren en was er in gevallen! Een val van 280
+voet, om op een harden spiegel terecht te komen! Belfast zag hem na
+met angstige blikken.
+
+Maar, o geluk! Maston was met zijn haak aan een schoorijzer van de
+buis blijven hangen. Hij jammerde en gilde, maar hield zich toch vast.
+
+Belfast riep om hulp. Er daagden menschen op; zij haalden touwen, die
+men om Maston wist te slaan, en met groote moeite trok men eindelijk
+den onvoorzichtigen secretaris der Gun-club uit den telescoop.
+
+»'t Zou wat te zeggen zijn geweest," was zijn eerste woord, »als ik
+den spiegel eens had gebroken!"
+
+»Dan hadt gij hem kunnen betalen," antwoordde Belfast droogjes.
+
+»Waar is dat satansche projectiel gevallen?" vroeg Maston.
+
+»In de stille zee."
+
+»Laat ons gaan."
+
+Een kwartier later daalden de beide sterrenkundigen af langs de
+helling van het Rotsgebergte, twee dagen later waren zij tegelijk
+met hun vrienden uit de Gun-club te San-Francisco, na onderweg vijf
+paarden doodgereden te hebben.
+
+Elphiston, Blomsberry van de club en Bilsby hadden zich bij hun
+aankomst bij hen gevoegd.
+
+»Wat nu?" riepen zij uit.
+
+»Naar het projectiel visschen," antwoordde Maston, »en wel hoe eer
+zoo beter."
+
+
+
+
+
+
+ZEVENENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+DE REDDING.
+
+
+De plaats, waar het gevaarte in de diepte der zee nederzonk, was
+nauwkeurig genoeg bekend, maar 't ontbrak nog aan werktuigen en
+gereedschappen om het te bereiken en naar boven te brengen. Deze
+moesten eerst nog worden uitgevonden, vervolgens vervaardigd. De
+Amerikaansche ingenieurs konden met zulk een kleinigheid niet
+bemoeielijkt worden. Waren de dreggen eenmaal gereed en was er stoom
+opgemaakt, dan waren zij er zeker van, den puntkogel te zullen ophalen,
+in weerwil van zijn gewicht, waarvan hij trouwens in het water zooveel
+verloor als het gewicht bedroeg van het water dat hij verplaatste.
+
+Maar 't was niet genoeg het projectiel op te hijschen. Men moest ook
+aan de reizigers denken. Niemand twijfelde eraan, of zij zouden nog
+wel in leven zijn.
+
+»Ja," herhaalde Maston onophoudelijk met het grootste zelfvertrouwen,
+»die kerels zijn bij de hand; zij kunnen niet als weerloozen gevallen
+zijn. Zij zijn levend, springlevend, maar wij moeten ons reppen om
+hen nog levend te krijgen. Over levensmiddelen en water bekommer
+ik mij niet. Daar hebben zij voorraad genoeg van. Maar de lucht,
+de lucht! Die zullen zij tekortkomen. Daarom haastje, repje!"
+
+En men haastte en repte zich. Men maakte de Susquehanna gereed voor
+haar nieuwe bestemming. Haar krachtige machines werden ingericht om op
+de ophaalkettingen te werken, het aluminium-projectiel woog slechts een
+kleine 10,000 kilo, vrij wat minder dan de onderzeesche kabel, die in
+den Atlantischen oceaan werd gelegd onder dergelijke omstandigheden. De
+eenige moeielijkheid bestond dus daarin, dat men een projectiel van
+cylindervorm met kegelpunt moest ophalen, zonder dat men er aanvatsels
+of uitsteeksels aan had tot het vasthechten der kettingen.
+
+Met het oog daarop liet de ingenieur Murchison, die zich ijlings naar
+San-Francisco had begeven, sterke dreggen aanbrengen, die den vorm
+hadden van tanden, welke het projectiel, als zij het eenmaal hadden
+vastgegrepen, niet weder zouden loslaten. Ook liet hij duikertoestellen
+maken, waarmee men veilig tot op den bodem der zee kon afdalen. Hij
+bracht ook aan boord van de Susquehanna toestellen voor ineengeperste
+lucht, zeer schrander bedacht en gemaakt. Het waren inderdaad kamertjes
+met glasruiten; door het water in afzonderlijke ruimte in te laten,
+konden deze tot op groote diepten neerzinken. Deze toestellen waren
+te San-Francisco voorhanden; zij hadden er gediend bij het leggen
+van een onderzeeschen dijk. En dat was zeer gelukkig, want tijd om
+ze te maken zou er niet zijn geweest.
+
+Intusschen, in weerwil van de deugdelijkheid dier toestellen en in
+weerwil van de schranderheid dergenen die er zich van zouden bedienen,
+was de uitslag nog volstrekt zoo zeker niet, want het gold hier niets
+minder dan een zoo zwaar lichaam uit een diepte van 20,000 voet te
+voorschijn te halen! Voorts--wanneer zelfs het projectiel naar de
+oppervlakte der zee zou geheschen zijn, hoe zou het er met de drie
+reizigers uitzien? Hadden zij den schok weerstaan, dien 20,000 voet
+water misschien niet geheel hadden kunnen breken?
+
+Doch praten en bedenkingen baten niet--er moesten onverwijld spijkers
+met koppen worden geslagen. Maston zweepte de werklieden dag en nacht
+voort. Hij was gereed, 't zij om het duikerspak aan te trekken, 't
+zij om de luchttoestellen te beproeven, ten einde zich te vergewissen
+van den toestand waarin zijn vrienden zich bevonden.
+
+Wel zette men allen mogelijken spoed achter het vervaardigen der
+verschillende takels en andere toestellen; wel werd alles gedaan om de
+zaak in orde te krijgen; wel stelde de Regeering der Unie aanzienlijke
+geldsommen ter beschikking van de Gun-club--toch duurde het vijf lange
+dagen,--vijf eeuwen--eer de voorbereidende werkzaamheden voltooid
+waren. Gedurende dien tijd was de openbare meening tot het uiterste
+gespannen. Telegrammen vroegen uit alle wereldoorden hoe het er mee
+stond, en telegrammen seinden naar alle wereldoorden het antwoord. De
+redding van Barbicane, Nicholl en Michel Ardan werd nog meer de
+algemeene zaak der menschheid beschouwd als vroeger het gieten en
+afvuren van de Columbiad. Inzonderheid overal waar men ingeschreven
+had tot het dragen der kosten, liet men zich ijverig aan het lot der
+reizigers gelegen liggen.
+
+Eindelijk werd alles aan boord van de Susquehanna gebracht,
+hijschkettingen, luchthouders, dreggen, windassen--kortom
+alles. Maston, de ingenieur Murchison en de afgevaardigden der Gun-club
+betrokken hunne hutten. Men was gereed om te vertrekken.
+
+Den 21sten December 's avonds te 8 uur, stak de korvet in zee. Het
+was vrij koud, met fraai weder en een matig koeltje blies uit het
+noord-oosten. De geheele bevolking van San-Francisco verdrong zich
+op de kade, verbaasd, verstomd--zij bewaarde haar juichkreten voor
+de terugkomst.
+
+De stoom werd tot de hoogste drukking gebracht en de schroef der
+Susquehanna bracht de korvet met snelheid uit de baai.
+
+'t Is nutteloos uit te weiden over de gesprekken aan boord tusschen
+de officieren, matrozen en passagiers. Allen hadden slechts éen
+gedachte. Aller hart klopte voor dezelfde zaak. Wat zouden Barbicane
+en zijn vrienden doen, terwijl men hun te hulp snelde! Wat was er
+van hen geworden? Waren zij in staat eenige stoutmoedige proeven
+te nemen ten einde hunne vrijheid te heroveren? Niemand kon daarvan
+iets zeggen. Blijkbaar waren al hun hulpmiddelen uitgeput. Meer dan
+20,000 voet onder de oppervlakte van den oceaan lag hun kerker, en
+die metalen kerker spotte met alle mogelijke pogingen der gevangenen.
+
+Den 23sten December, te 8 uur 's morgens, moest de Susquehanna ter
+plaatse van het ongeluk zijn aangekomen. Men diende tot den middag
+te wachten om het bestek nauwkeurig te maken. De boei, aan de lijn
+vastgebonden, was niet in het gezicht.
+
+Op den middag schoot kapitein Blomsberry de zon, geholpen door
+zijn officieren en in tegenwoordigheid der afgevaardigden van de
+Gun-club. Het was een oogenblik van angstige spanning. Toen haar stand
+bepaald was, bleek dat de Susquehanna zich eenige minuten ten westen
+bevond van het punt, waar het projectiel in de diepte was verdwenen.
+
+De korvet moest dus den steven naar dat punt richten.
+
+De boei werd 47 minuten na twaalven gezien. Zij lag in volmaakte orde
+en kon weinig afgedreven zijn.
+
+»Eindelijk!" riep Maston uit.
+
+»Beginnen wij nu?" vroeg kapitein Blomsberry.
+
+»Zonder een seconde te verliezen," antwoordde Maston.
+
+Alle maatregelen werden genomen om de korvet zoo goed als onbeweeglijk
+te doen bijleggen.
+
+Alvorens het grijpen van het projectiel te beproeven, wilde de
+ingenieur Murchison eerst onderzoeken in welken stand het op den bodem
+lag der zee. De luchttoestellen, daartoe bestemd, werden gevuld. Ze
+te hanteeren is niet zonder gevaar, want op de diepte van 20,000 voet
+en bij zulke geweldige drukking staan zij bloot aan breken en dit is
+een van de verschrikkelijkste gevolgen.
+
+Maston, Blomsberry van de Gun-club en de ingenieur Murchison namen
+plaats in de duikerklok, van de luchttoestellen voorzien. De commandant
+bestuurde het werk, gereed om op het minste teeken zijn kettingen te
+vieren of aan te halen. De schroef was buiten werking gesteld en al
+de kracht der machines, overgebracht op den kaapstander, kon in een
+oogenblik de toestellen aan boord hijschen.
+
+Te 1 uur 25 minuten na den middag werden de duikers nedergelaten;
+zij verdwenen onder den waterspiegel.
+
+De belangstelling der officieren en matrozen verdeelde zich nu tusschen
+de gevangenen in het projectiel en de gevangenen in de duikerklok. De
+laatsten dachten niet aan zich zelven: zij keken met aandacht door
+de glaasjes naar het water dat zij doorkliefden.
+
+De daling ging snel. Te 2 ure 17 minuten had de duikerklok den bodem
+der Stille zee bereikt. Maar zij zagen niets dan een zandgrond, zonder
+dieren, zonder planten. Bij het licht hunner lampen, die voorzien
+waren van sterke spiegels, konden zij de duistere waterlagen tot op
+vrij verren afstand overzien, maar van het projectiel ontdekten zij
+niet het minste spoor.
+
+Het ongeduld dezer stoutmoedige duikers is niet te beschrijven. Daar
+hun toestel in electrische gemeenschap was met de korvet, gaven zij
+het afgesproken teeken, en de Susquehanna haalde hen eenige meters op,
+ten einde zich en daardoor ook hen wat te verplaatsen.
+
+Aldus doorzochten zij den geheelen omtrek onder water, maar werden
+telkens misleid door gezichtsbedrog dat hun door het hart sneed. Hier
+een rots, daar een heuveltje, hielden zij voor het projectiel, maar
+gedurig ontdekten zij hun dwaling en zij werden wanhopend.
+
+»Maar waar zijn zij toch? Waar zijn zij?" riep Maston.
+
+En de arme man riep met luider stem: »Nicholl! Barbicane! Michel
+Ardan!" alsof zijn ongelukkige vrienden hem hadden kunnen hooren
+of antwoorden!
+
+Hun zoeken werd voortgezet totdat de bedorven lucht in de klok de
+duikers noodzaakte het sein tot ophalen te geven.
+
+Men begon daarmede tegen 6 uur in den avond en eerst te middernacht
+waren zij boven.
+
+»Tot morgen!" zuchtte Maston, toen hij voet op de korvet zette.
+
+»Ja," zei Blomsberry.
+
+»En dan op een andere plek."
+
+»Ja."
+
+Maston twijfelde nog niet aan den uitslag, maar de anderen, niet
+langer zoo opgewekt als de eerste uren, begrepen al de moeielijkheid
+der onderneming. Hetgeen hun te San-Francisco gemakkelijk toescheen,
+bleek hier, in volle zee, zoo goed als onuitvoerbaar. De kansen van
+slagen namen zeer sterk af, en van een gelukkig toeval alleen was
+het vinden van het projectiel te verwachten.
+
+Den volgenden dag, 24 December, werd de onderneming hervat, in
+weerwil der teleurstelling van het vorig etmaal. De korvet verhaalde
+telkens na eenige minuten een weinig naar het westen, en de toestel,
+van versche lucht voorzien, nam dezelfde personen nogmaals op, om de
+diepten van den oceaan te doorzoeken.
+
+De geheele dag verliep hiermee vruchteloos. De bedding der zee was een
+woestijn. De volgende dag gaf even weinig; ook de 26ste December niet.
+
+Het was om wanhopig te worden. Men dacht aan niets dan aan
+de ongelukkigen die nu 26 dagen in het projectiel opgesloten
+zaten. Misschien werden zij in deze oogenblikken aangegrepen door
+de eerste aanvallen van verstikking, indien zij tot hiertoe waren
+ontsnapt aan de gevaren van hun val! De lucht was zeker uitgeput,
+en daarmede ongetwijfeld hun moed, hun geestkracht!
+
+»De lucht--dat kan zijn," zei Maston zeer beslist, »maar de
+geestkracht--nimmer!"
+
+Den 28sten December, na nog twee dagen zoekens, was alle hoop
+vervlogen.
+
+Het projectiel was immers een stofje in dezen onmetelijken oceaan! Men
+moest het opgeven.
+
+Toch wilde Maston van geen opbreken hooren. Hij verkoos de plaats
+niet te verlaten zonder althans het graf zijner vrienden te hebben
+gevonden. Maar de commandant Blomsberry kon het niet langer volhouden;
+in spijt van al de vertoogen, door den secretaris der Gun-club
+ingebracht, gaf hij last om te vertrekken.
+
+Den 29sten December, 's morgens te 9 uur, zette de Susquehanna koers
+naar de baai van San-Francisco.
+
+Het was 10 uur. De korvet stoomde met halve kracht, alsof zij noode
+de plaats verliet, toen de uitkijk in den mast naar omlaag riep:
+»een boei aan stuurboord!"
+
+De officieren wendden het oog in de aangewezen richting. Met hun
+kijkers zagen zij inderdaad een ton, zooals men ze in afgepeilde
+vaarwaters ziet liggen. Maar tot hun groote bevreemding ontwaarden
+zij er een vlag op. De boei stak een voet of vijf, zes boven het
+water uit en blonk in de stralen der zon, alsof zij met zilveren
+platen beslagen was.
+
+De commandant Blomsberry, Maston en de afgevaardigden der Gun-club
+waren op rolpaarden geklommen en gluurden naar het op de watervlakte
+dobberend voorwerp.
+
+Allen zagen in koortsachtige spanning uit. Niemand sprak een
+woord. Niemand durfde de gedachte uitspreken die allen door de
+ziel vloog.
+
+De korvet was tot op ruim twee kabellengten genaderd.
+
+Een siddering voer door aller leden.
+
+Het was de Amerikaansche vlag!
+
+Op dit oogenblik hoorden de schepelingen een vreeslijk
+gebrul. Het was Maston, die een gil uitstiet en voor dood op den
+grond stortte. Vergetende dat zijn rechterarm door een ijzeren haak
+vervangen was en dat een getah-pertja kapje zijn hersenen bedekte,
+had hij zich een geduchten slag toegebracht.
+
+Men snelde op hem toe en hief hem op. Tot zich zelven gebracht
+riep hij uit: »Stommelingen die wij zijn! Drie- en viermaal
+apen! Ellendelingen! Ezels!"
+
+»Maar wat is er dan toch?" riepen allen uit één mond.
+
+»Wat er is?"....
+
+»Maar spreek dan toch!"
+
+»Wat er is? Dat het projectiel nóg geen 10,000 kilo weegt."
+
+»En wat zou dat?"
+
+Dat het een watergewicht van 28 ton verplaatst en bijgevolg _dat het
+drijven moet_.
+
+Onbeschrijfbaar is de nadruk, dien de waardige man op het woord
+»drijven" legde. En het was ook zoo! Allen, ja allen hadden zij
+de waterweegkundige wet vergeten, dat het projectiel, na door de
+kracht van den val tot in de diepte van den oceaan gedoken te zijn,
+onfeilbaar weder naar de oppervlakte moest rijzen. En nu dreef het
+zachtjes op den oceaan....
+
+Sloepen werden gestreken; Maston en zijn vrienden sprongen er in. De
+spanning klom ten top. Aller harten klopten hoorbaar, terwijl de
+vletten naar het projectiel roeiden. Wat zou het bevatten? Levenden
+of dooden? Levenden, ja! Levenden, indien namelijk Barbicane en de
+anderen niet waren omgekomen nadat zij die vlag hadden geplant!
+
+De diepste stilte heerschte in de sloepen. Alle inzittenden hielden den
+adem in. Hun vochtige oogen zagen niets meer. Een der venstertjes was
+open. Eenige stukjes glas, die in de sponning waren blijven zitten,
+bewezen dat het stukgestooten was. Dat venstertje bevond zich vijf
+voet boven den waterspiegel.
+
+Een sloep naderde, die waarin Maston stond. Hij keek in de opening....
+
+Op datzelfde oogenblik hoorden zij een heldere stem, ze was van
+Michel Ardan, overluid juichende: »Gesloten, Barbicane, hier blank
+en daar blank!"
+
+Barbicane, Michel Ardan en Nicholl zaten domino te spelen.
+
+
+
+
+
+
+ACHTENVEERTIGSTE HOOFDSTUK.
+
+SLOT.
+
+
+Zeker herinneren zich de lezers dezer geschiedenis, hoe algemeen
+de belangstelling in de drie reizigers was bij hun vertrek. Had
+de aanvang der onderneming zooveel opspraak verwekt in de Oude en
+in de Nieuwe wereld, welke geestdrift, moest dan hun terugkomst
+niet teweegbrengen? Die millioenen toeschouwers, naar Florida
+heengestroomd, zouden immers niet onverschillig zijn aangaande de
+teruggekeerde waaghalzen? Zouden die scharen vreemdelingen, uit alle
+oorden samengevloeid naar de Amerikaansche stranden, het grondgebied
+der Unie verlaten zonder Barbicane, Nicholl en Michel Ardan te hebben
+teruggezien! Neen voorzeker! Zelfs moest de feestelijke stemming van
+het publiek op waardige wijze beantwoorden aan de grootschheid der
+onderneming. Menschelijke wezens, die den aardbol hadden verlaten en
+terugkeerden van hunne allerzonderlingste reis door de hemelruimte,
+konden niet op alledaagsche wijze ontvangen worden. Elk wenschte hen
+eerst te zien en dan te hooren.
+
+Deze wensch moest verwezenlijkt worden, wilde bijna de geheele
+bevolking der Vereenigde Staten voldaan zijn.
+
+Barbicane, Michel Ardan, Nicholl en de afgevaardigden der Gun-club
+vertrokken terstond naar Baltimore en werden er met onbeschrijfelijke
+geestdrift ontvangen. Het reisverhaal van den voorzitter Barbicane
+was ter uitgave gereed. De _New-York-Herald_ kocht dit handschrift
+voor een prijs die nog niet bekend is, maar buitengewoon hoog
+moet wezen. Trouwens, zoolang _De reis naar de Maan_ in dat blad
+stond, steeg het debiet tot 5 millioen exemplaren. Drie dagen na de
+terugkomst der reizigers op de Aarde was hun wedervaren tot in de
+kleinste bijzonderheden bekend. Niets ontbrak meer, dan het zien van
+de helden dezer bovenmenschelijke onderneming.
+
+Wat Barbicane en zijn vrienden bij hunne vaart rondom de Maan
+hadden kunnen waarnemen, strekte grootelijks tot verbetering der
+verschillende gevoelens aangaande den wachter onzer Aarde. Zij hadden
+_gezien_, en dat onder zeer bijzondere omstandigheden. Men wist nu
+welke onderstellingen moesten verworpen worden, welke aangenomen,
+zoo aangaande het voorkomen der Maan als ten opzichte van haren
+oorsprong en haar bewoonbaarheid. Haar verleden, haar toestand, haar
+toekomst--dat alles was in vele opzichten onthuld voor de wetenschap
+der aardbewoners. Kon men betwisten wat waarheidlievende mannen
+gezien hadden? Men neme alleen eens den Tycho, den zonderlingsten
+van alle maanbergen, dien zij tot op een afstand van minder dan 40
+kilometer genaderd waren. Wat kon men die mannen tegenspreken, die
+hunne blikken hadden geworpen in de diepten van den Platokrater? Wat
+viel er op aan te merken, wanneer die mannen berichtten, dat zij uit
+de nabijheid de geheimenissen hadden aanschouwd van die helft der Maan,
+op welke nog nooit het oog van eenigen aardbewoner gericht was geweest
+en waar ook nimmer de kijker van eenige sterrenwacht op de Aarde
+zal doordringen? Zij alleen hadden recht om een einde te maken aan
+die vermeende maanwetenschap, welke de Maan op hare wijze aaneenzet
+gelijk Cuvier de verstrooide beenderen van een voorwereldlijk dier,
+nu zeggende: de Maan was eene bewoonde en bewoonbare wereld reeds
+vóór de Aarde; dan bewerende: het is eene onbewoonbare wereld en zij
+is dan ook onbewoond.
+
+Ten einde de terugkomst van haar eerste lid en diens twee reisgenooten
+op de luisterrijkste wijze te vieren, verlangde de Gun-club hun een
+prachtig feestmaal aan te bieden, maar een feestmaal, hunne grootsche
+onderneming, en tevens het Amerikaansche volk waardig. Dat geheele
+volk, de gansche Unie moest in de gelegenheid zijn er rechtstreeks
+deel aan te nemen.
+
+Al de hoofdlijnen der spoorwegen in de Vereenigde Staten werden door
+hulpsporen aaneengetrokken. Verder werden aan al de stations in de
+zalen, alle met gelijke tapijten belegd en op gelijke wijze versierd,
+tafels aangericht, de eene volmaakt gelijk aan de andere, zoo wat
+betreft inrichting als spijzen en dranken. Op bepaalde tijdstippen,
+vooraf berekend en door electrische, gelijk gaande en gelijk slaande
+uurwerken aangewezen, konden gansche bevolkingen plaats nemen en aan
+den feestmaaltijd deelnemen.
+
+Vier dagen lang, 5-9 Januari, waren de vertrekuren, evenals zondags,
+op alle spoorwegen der Unie opgeheven, zoodat al de lijnen vrij bleven.
+
+Alleen een sneltrein-locomotief met een eerewaggon er aan gehaakt,
+had het recht gedurende die vier dagen over de spoorwegen der
+Vereenigde Staten te loopen. Op deze locomotief bevond zich, door
+bijzondere vergunning, de secretaris der Gun-club, Maston. De waggon
+zelf was bestemd voor den voorzitter Barbicane, kapitein Nicholl en
+Michel Ardan.
+
+Onder de daverende toejuichingen eener ontelbare volksmenigte verliet
+de trein het station Baltimore. Groot was de snelheid waarmee de
+locomotief en de eerewagen over den spoorweg vlogen, maar wat haalde
+dit bij de vaart, waarmee die moedige mannen zich in Florida buiten
+het bereik der Aarde hadden laten schieten!
+
+Aldus trokken zij van de eene stad naar de andere. Overal wachtte
+hen een onoverzienbare volksschare; overal hetzelfde gejuich. Aldus
+doorsnelden zij het oosten der Vereenigde Staten: Pennsylvanië,
+Connecticut, Massachusetts, Vermont, Maine en Nieuw-Brunswijk; het
+noorden en westen: New-York, Ohio, Michigan, Wisconsin; het zuiden:
+Illinois, Missouri, Arkansas, Texas, Louisiana; het zuid-oosten:
+Alabama, Florida. Het tooneel hunner opstijging verlatende, trokken
+zij door Georgië en de beide Carolina's naar Tennessee, Kentucky,
+Virginië en Indiana. Na Washington te hebben aangedaan, keerden
+zij terug naar Baltimore en vier dagen lang konden zij het er voor
+houden, dat de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, vereenigd aan
+een onmetelijk feestmaal, tegelijk ter eere van het koene drietal
+hun juichtonen aanhieven.
+
+De eerbetooning was hunner waardig; de oudheid zou hen tot den rang
+der halfgoden hebben verheven.
+
+En zal nu deze voorbeeldelooze tocht eenig nut hebben? Zal men het ooit
+tot onmiddellijke gemeenschap brengen met de Maan? Zal men, eenmaal
+zoo ver, immer van de eene planeet naar de andere reizen, van Jupiter
+naar Mercurius? En dan--later van de eene vaste ster naar de andere,
+van Sirius naar de Poolster? Zal eenmaal het middel gevonden worden
+om de zonnen te bezoeken, die aan den nachtelijken hemel schitteren?
+
+Niemand kan op deze vragen het antwoord geven. Maar niemand ook,
+wien het stoute vernuft van den Angelsaksischen stam bekend is, zal
+er zich over verwonderen, dat de Amerikanen hebben getracht partij
+te trekken van de door Barbicane genomen proef.
+
+Trouwens eenigen tijd na de terugkomst van het drietal, schonk
+het publiek zijn ondubbelzinnigen bijval aan de aankondiging der
+oprichting van een naamlooze Maatschappij, met een kapitaal van 100
+millioen dollar, verdeeld in 100,000 actiën van 1000 dollar, onder
+den naam: _Nationale Maatschappij tot Verkeer met den Sterrenhemel_,
+eerste voorzitter Barbicane, tweede voorzitter Nicholl, secretaris
+van administratie Maston, directeur der vervoermiddelen Michel Ardan.
+
+En overeenkomstig den Amerikaanschen aard, alles te voorzien, tot
+bankbreuk toe, zijn reeds bij voorbaat de heeren Harry Trollope tot
+rechtercommissaris en Francis Dayton tot syndic benoemd.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] 73 Meter.
+
+[2] Veel geschreeuw en weinig wol.
+
+[3] Zooals gij wilt.
+
+[4] Van een dollar, dus 10 van onze centen.
+
+[5] De dollar = f 2.50.
+
+[6] Misschien zal de lezer gaarne deze sommen in dezelfde geldswaarde
+willen overbrengen. Hij wete daartoe, dat volgens de in het
+oorspronkelijke ook in francs opgegeven waarden, de roebel berekend
+is op bijna 4 fr., de florijn op 2.4 fr., de rijksd. op omtrent 5
+1/2 fr., de thaler op 3,7 fr., de piaster op omtrent 0.3 fr., de
+gulden op 2.2 fr., de dukaat op 13 fr., de florijn op ruim 2 fr.,
+de Rom. kr. op 5.5 fr., de cruzade op 3,7 fr., de harde piaster op
+20 fr., de reaal op ruim 0,5 fr., dollar op ruim 5 fr.
+
+[7] Door »zeeën" verstaan wij in navolging der oudere maanbeschrijvers
+de uitgestrekte vlakten, welke naar veler meening in vroegere tijden
+met water zijn bedekt geweest.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Reis naar de Maan in 28 dagen en 12
+uren, by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN ***
+
+***** This file should be named 27309-8.txt or 27309-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/7/3/0/27309/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/27309-8.zip b/27309-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..0109a3f
--- /dev/null
+++ b/27309-8.zip
diff --git a/27309-h.zip b/27309-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..4af102c
--- /dev/null
+++ b/27309-h.zip
diff --git a/27309-h/27309-h.htm b/27309-h/27309-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..1e1b52d
--- /dev/null
+++ b/27309-h/27309-h.htm
@@ -0,0 +1,10354 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>De Reis naar de Maan in 28 Dagen en 12 Uren</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Title" content="De Reis naar de Maan in 28 Dagen en 12 Uren">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, pseudoh4
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3, .pseudoh3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4, pseudoh4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+span.hemistich /* invisible text to achieve visual effect of hemistich indentation. */
+{
+color: white;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref, a.pseudonoteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+
+.red
+{
+color: red;
+}
+
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.centertable
+{
+/* center the table */
+margin: 0px auto;
+}
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+
+.fraktur
+{
+font-family: 'Walbaum-Fraktur';
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+
+.poem
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+ul { list-style-type: disc; }
+ol { list-style-type: decimal; }
+ol.AL { list-style-type: lower-alpha; }
+ol.AU { list-style-type: upper-alpha; }
+ol.RU { list-style-type: upper-roman; }
+ol.RL { list-style-type: lower-roman; }
+.lsdisc { list-style-type: disc; }
+.lsoff { list-style-type: none; }
+
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+
+
+
+
+
+/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6, .pseudoh1, .pseudoh2, .pseudoh3, .pseudoh4
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, .pseudonoteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+
+sub, sup
+{
+line-height: 0;
+}
+
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+Project Gutenberg's Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren, by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Reis naar de Maan in 28 dagen en 12 uren
+
+Author: Jules Verne
+
+Translator: H. M. C. van Oosterzee
+
+Release Date: November 21, 2008 [EBook #27309]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">De Reis naar de Maan
+
+</p>
+<p class="aligncenter">In 28 Dagen en 12 Uren
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<h1 class="docTitle">Wonderreizen.</h1>
+<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne</span></h2>
+<h1 class="docTitle">De Reis naar de Maan</h1>
+<h2 class="docTitle">In 28 Dagen en 12 Uren</h2>
+<h2 class="byline">Naar de 18de Fransche uitgave door
+<br>
+<span class="docAuthor">H. M. C. van Oosterzee</span></h2>
+<h2 class="docImprint">Tiende druk</h2>
+
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="Embleem." width="314" height="319"></div>
+
+<br>
+<h2 class="docImprint">Amsterdam
+<br>
+Uitgevers-Maatschappy &#8220;Elsevier&#8221;
+<br>
+1916
+</h2>
+</div>
+</div>
+<div class="body"><span class="pagenum">[<a id="pb1" href="#pb1">1</a>]</span><div id="xd0e147" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Eerste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De Gun-club.</h2>
+<p>Amerika is een groot land, een land ook van groote dingen: groote steden, groote wildernissen, groote spoorwegen, groote mannen,
+groote rivieren, groote ondernemingen, groote plannen, groote vereenigingen, in dat groote land clubs genaamd.
+
+</p>
+<p>Onder die clubs behoort de Gun-club niet het laatst vermeld te worden. Zij ontstond tijdens den oorlog tusschen de Noordelijken
+en Zuidelijken. Dat was een tijd van uitvindingen in het vak van menschen dooden&#8212;ook in het groot. &#8217;t Was in dien tijd dat
+een zesendertigponder op driehonderd voet afstands dwars door zesendertig paarden en achtendertig man heen vloog, dat allen
+bleven liggen, man dood, paard dood. Maar dit was slechts kinderspel bij het stuk Rodman, dat nagenoeg drie uren gaans ver
+droeg en met een balletje van vijfhonderd kilo honderdvijftig paarden en driehonderd man kon ne&ecirc;rschieten. Ik zeg: kon; want
+de proef werd niet genomen, omdat, al spraken de paarden er niet tegen, de manschappen er niet voor te vinden waren. Maar
+&#8217;t geen volgt gebeurde in een der gevechten tegen de Zuidelijken: een Rodman zond in &eacute;&eacute;n schot twee honderd vijftien dier
+Zuidelijken naar de andere wereld.
+
+</p>
+<p>Indien het waar is, dat talrijke schermutselingen en gedurige gevechten de oorlogen vernielender maken, is het een waarachtige
+daad van menschlievendheid, middelen uit te denken om in het groot de gelederen te dunnen, want dan is de krijg zooveel te
+eer aan het einde van zijn renbaan. En uit dit oogpunt was het een edel denkbeeld van een oprichter der Gun-club, een vereeniging
+te <span class="pagenum">[<a id="pb2" href="#pb2">2</a>]</span>stichten tot uitbreiding en volmaking der kunst om de vernielendst mogelijke kogels of andere dergelijke voorwerpen op den
+grootstmogelijken afstand weg te schieten.
+
+</p>
+<p>De zaak vond bijval, en wel op echte Amerikaansche wijze. Als namelijk een burger der Vereenigde Staten een denkbeeld in de
+hersenen voelt opkomen, zoekt hij een medeburger die er mee instemt. Er zijn dus aanstonds een voorzitter en een secretaris.
+Komt er een derde bij, dan is ook de tweede voorzitter, zegge de vice-president, gevonden. Een vergadering wordt belegd, tal
+van leden sluiten zich aan, gewone, buitengewone, werkende, correspondeerende.... de club is in &#8217;t leven.
+
+</p>
+<p>Aldus ook de Gun-club. Drie maanden na haar oprichting telde zij 1833 werkende en 30&nbsp;565 correspondeerende leden.
+
+</p>
+<p>Tot het lidmaatschap werd vereischt, dat men een nieuwe soort van werpgeschut uitgedacht of minstens een bestaande soort verbeterd
+had; zoo geen kanon, dan toch een vuurwapen. De leden die aan revolvers knutselden, waren echter, schoon aan de letter van
+het reglement voldoende, niet machtig in tel.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie eigenlijk een groot man onder ons wil zijn,&#8221; zoo sprak eens een der kundigste leden van de club, &raquo;moet eenvoudig worden
+berekend naar den regel, dat zijn verdiensten evenredig zijn aan het kaliber van zijn stuk, en aan het vierkant van de afstanden
+op welke het schiet.&#8221; De man dacht aan de wet van Newton betreffende de algemeene zwaarte.
+
+</p>
+<p>Toen op een goeden dag de vrede tusschen Noord en Zuid geteekend was door personen die den oorlog overleefd hadden, taanden
+wel de practische inzichten der Gun-club, maar onverflauwd bleef de liefhebberij in plannen en berekeningen over werpgeschut
+en projectielen.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is toch beroerd,&#8221; zei op zekeren avond de dappere Tom Hunter, terwijl zijn uitgestoken houten beenen bijna vlam vatten
+in het kolenvuur, &raquo;niets te doen, niets te hopen! Waar is de tijd, toen het kanongebulder voor morgenwekker diende?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voorbij is die schoone tijd!&#8221; was de uitroep van den vroolijken Bilsby, die met zijn armen zou gezwaaid hebben, als hij ze
+nog gehad had. <span class="corr" id="xd0e174" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Dat was me een tijdje! Men verzon een nieuw mortier, en zoodra was het niet gegoten of &#8217;t was terstond ook afgeschoten. Maar
+nu? Wat schieten zij weg? Bommen?&#8212;Ja wel&#8212;katoenballen?
+
+</p>
+<p>&raquo;Gelijk heb je!&#8221; riep kolonel Blomsberry uit. &raquo;Toen was het leven, nu is het dood zijn, hier te Baltimore,&#8221;&#8212;want daar was
+de Gun-club gevestigd.
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan geen vooruitzicht,&#8221; voegde de stoutmoedige Maston er bij, terwijl hij met zijn ijzeren haakje aan zijn <span class="corr" id="xd0e181" title="Bron: getha-pertja">getah-pertja</span> schedel krabde. &raquo;Geen wolkje aan den hemel! En toch heb ik, ik <span class="pagenum">[<a id="pb3" href="#pb3">3</a>]</span>die tot u spreekt, juist dezen morgen een plan uitgedacht&#8212;nu! asjeblieft, een plan van een mortier, dat de tegenwoordige oorlogsregelen
+wegblaast.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p003.jpg" alt="&raquo;terwijl zijn houten beenen bijna vlam vatten.&#8221; (Bladz. 2.)" width="489" height="720"><p class="figureHead">&raquo;terwijl zijn houten beenen bijna vlam vatten.&#8221; (Bladz. <a href="#pb2" class="pageref">2</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb4" href="#pb4">4</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Waarachtig?&#8221; vroeg Tom Hunter, onwillekeurig denkende aan de laatste uitvinding van Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarachtig!&#8221; antwoordde deze. &raquo;Maar wat geeft het? Men kan er toch niets me&ecirc; uitvoeren, nu het menschdom van niets anders
+iets meer te duchten heeft, dan van een schrikbarende overbevolking.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar in Europa dan?&#8221; sprak kolonel Blomsberry, &raquo;daar vechten ze nog al eens voor de nationaliteit?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar denk je aan?&#8221; schreeuwde Bilsby uit; &raquo;uitvindingen doen voor vreemdelingen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Beter nog dan geheel niets,&#8221; was het antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; voegde Maston er bij, &raquo;maar dat is zelfs niet om er aan te denken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom, kom,&#8221; liet Tom Hunter zich hooren, terwijl hij met zijn knipmes in de leuning van zijn armstoel zat te snipperen. &raquo;De
+zaak leidt er toe, en ons rest niets dan tabak te planten of walvischtraan te koken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zeg je daar?&#8221; riep Maston uit. &raquo;Omdat nu niet meer tegen de Zuidelijken te vechten valt, zouden wij tot ledigheid gedoemd
+zijn? Men heeft toch waarlijk niet zoo ver naar een reden van oorlog te zoeken. Hebben onze Vereenigde Staten niet aan Engeland
+toebehoord?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; zei Tom Hunter, met zijn kruk op den grond stampende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu,&#8221; liet Maston zich hooren, &raquo;waarom zou Engeland niet op zijn beurt eens het eigendom worden van onze Vereenigde Staten!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat ware niet meer dan rechtvaardig,&#8221; merkte kolonel Blomsberry aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Stel het dan maar aan den President der Vereenigde Staten voor!&#8221; riep Maston uit, &raquo;en ge zult zien hoe hij u ontvangen zal.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker slecht,&#8221; mompelde <span class="corr" id="xd0e221" title="Bron: Bisby">Bilsby</span> tusschen de vier tanden die hij nog uit den oorlog had overgehouden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan behoeft hij bij de eerstvolgende verkiezing op mijn stem niet te rekenen!&#8221; schreeuwde Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Noch op de mijne,&#8221; voegden de overigen er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe het zij,&#8221; sprak Maston weder, &raquo;als men mij geen gelegenheid geeft om mijn nieuw mortier op waardige wijze te beproeven,
+neem ik mijn ontslag als lid der Gun-Club en ga mij levend begraven in de Arkansas.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan volgen wij u!&#8221; riepen allen tegelijk uit.
+
+</p>
+<p>Den anderen morgen ontvingen de leden het volgend briefje:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="alignright">Baltimore<span class="corr" id="xd0e237" title="Niet in bron">,</span> 3 October.
+
+
+</p>
+<p>De voorzitter der Gun-Club heeft de eer u kennis te geven, dat in de vergadering van 5 dezer een mededeeling van hoog belang
+<span class="pagenum">[<a id="pb5" href="#pb5">5</a>]</span>zal gedaan worden. Hij noodigt de leden dus dringend uit, die bijeenkomst met hunne tegenwoordigheid te willen vereeren.
+
+
+
+</p>
+<p>De voorzitter voornoemd,
+<br>Impey Barbicane.
+
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p005.jpg" alt="De voorzitter Barbicane. (Bladz. 5.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">De voorzitter Barbicane. (Bladz. <a href="#pb5" class="pageref">5</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb6" href="#pb6">6</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e258" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Tweede hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De mededeeling.</h2>
+<p>Den 5<sup>den</sup> October &#8217;s avonds 8 uur stroomde het naar de vergaderzaal der Gun-club, Union square, No. 21, te Baltimore. Al de daar ter
+stede woonachtige leden hadden gehoor gegeven aan de oproeping van hun voorzitter. Ook de elders gevestigden werden bij honderdtallen
+door de spoortreinen afgezet, en nog lang voor het uur van achten was er geen plaats meer te krijgen, zelfs voor geen goud.
+
+</p>
+<p>Wij zullen de vergaderzaal niet beschrijven met haar banken, gaskroon en wat verder tot zulk een lokaal behoort; alleen dit,
+dat op een voor allen zichtbare plaats, onder glas, de overblijfselen lagen van een stuk geschut, uitgevonden door den dapperen
+Maston, maar vaneengesprongen door de werking van het kruit.
+
+</p>
+<p>Aan het eene einde der zaal was de plaats van den voorzitter Barbicane. Daar stond een leuningstoel&#8212;maar wij laten den stoel
+den stoel, om iets van den man zelven te zeggen.
+
+</p>
+<p>Impey Barbicane was een veertiger, bedaard, zelfs koud, streng; een heldere kop, zoo nauwkeurig als het beste uurwerk, onwrikbaar
+van karakter. Schoon juist niet ridderlijk van geest, was hij een stout ondernemer, maar het praktische stond bij hem op den
+voorgrond; van top tot teen was hij een man uit Nieuw-Engeland, volbloed Noordelijke, onverzoenlijk vijand van de Zuidelijken,
+een echte zoon der Rondhoofden, zoo verderfelijk voor de Stuarts. In &eacute;&eacute;n woord: Barbicane was een Yankee uit &eacute;&eacute;n stuk.
+
+</p>
+<p>Goede, uitnemende zaken had hij gemaakt in den houthandel. Gedurende den oorlog bij de artillerie geplaatst, bleek hij vruchtbaar
+in uitvindingen. Door de stoutheid zijner denkbeelden bracht hij veel toe om dat wapen te verheffen; bij proefnemingen was
+hij onbetaalbaar.
+
+</p>
+<p>Hij was iemand van middelbare lengte, en&#8212;wat in de Gun-club een zeldzaamheid was<span class="corr" id="xd0e278" title="Bron: ">&#8212;</span>ongeschonden van lijf en leden. Zijn scherpgeteekende gelaatstrekken schenen met passer en liniaal getrokken te zijn; en indien
+het waar is, dat men, om iemand te kennen, hem op zijde moet zien, vertoonde Barbicane onbetwistbaar geestkracht, stoutmoedigheid
+en koelbloedigheid.
+
+</p>
+<p>V&oacute;&oacute;r het openen der vergadering zat hij onbeweeglijk in zijn armstoel, in zichzelven gekeerd, gedekt met een hoogen, zwart
+<span class="pagenum">[<a id="pb7" href="#pb7">7</a>]</span>zijden hoed, zooals die op Amerikaansche hoofden als vastgespijkerd zitten. Om hem heen was het gegons en getrappel; maar
+het ging hem niet aan&#8212;hij bleef onbeweeglijk.
+
+</p>
+<p>Toen het acht uur sloeg, stond Barbicane op, zoo afgemeten alsof hij een automaat was. Hij gaf een teeken van stilte en sprak
+aldus:
+
+</p>
+<p>&raquo;Vrienden! De vrede doemt de leden der Gun-club tot doffe werkeloosheid. Ik zeg het met luider stem: &raquo;welkom ware ons iedere
+oorlog, die ons de wapenen weer in de vuist gaf.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja! oorlog!&#8221; schreeuwde de hartstochtelijke Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Luistert! luistert!&#8221; klonk het aan alle zijden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar oorlog is niet te wachten,&#8221; ging de voorzitter voort; &raquo;derhalve moeten wij den steven elders heenwenden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Iedereen begreep, dat het er nu op aan zou komen. Diepe stilte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Sedert eenige maanden,&#8221; ging Barbicane voort, &raquo;heb ik mij afgevraagd, of wij, altijd blijvende op ons gemeenschappelijk grondgebied,
+niets zouden ondernemen, in overeenstemming met de hooge vlucht der negentiende eeuw, en hoe wij ons de ontwikkeling der geschutkennis
+konden ten nutte maken. Ik heb dus gezocht, gearbeid, berekend en ben tot de slotsom gekomen, dat wij moeten slagen in een
+onderneming onuitvoerlijk voor ieder ander land. Ik heb dat plan in het breede ontwikkeld en ga het u mededeelen; het is uwer
+waardig: het is de kroon op de geschiedenis der Gun-club; het zal de wereld in verbazing brengen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;In wat brengen?&#8221; vroeg een driftig artillerist.
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet in de rede vallen!&#8221; klonk het van verschillende zijden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik verzoek stilte!&#8221; vermaande de voorzitter.
+
+</p>
+<p>Terwijl hij zich den hoed nog vaster op het hoofd drukte vervolgde Barbicane bedaard:
+
+</p>
+<p>&raquo;Niemand is er onder u, geachte vrienden, of hij heeft de maan gezien, ten minste wel eens van haar hooren spreken. Het verwondere
+u niet, dat ik u ter dezer plaatse spreek over de verlichtster onzer nachten. Verstaat me, ondersteunt me met al uw macht.
+Misschien kunnen wij de Columbussen dezer onbekende wereld zijn. Ik zal u den weg naar die ontdekking wijzen, en de naam der
+maan zal staan naast de namen der zesendertig Staten van de Unie.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve de maan!&#8221; riep de Gun-club eenstemmig uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Men heeft,&#8221; hervatte Barbicane, &raquo;veel werk van de maan gemaakt; haar stofhoeveelheid, haar specifieke zwaarte, haar dichtheid,
+haar natuurlijke gesteldheid, haar bewegingen, haar afstand, haar plaats in het zonnestelsel&#8212;dat alles is nauwkeurig bepaald;
+er bestaan maankaarten, die in juistheid voor de beste landkaarten niet behoeven te wijken; de photographie heeft prachtige
+afbeeldingen van de maan gegeven. In &eacute;&eacute;n woord, men weet van de maan al wat de wiskundige wetenschappen, de sterrenkunde,
+de geologie, de <span class="pagenum">[<a id="pb8" href="#pb8">8</a>]</span>gezichtkunde er van kunnen leeren; maar tot dusver heeft men nog nooit een onmiddellijke gemeenschap met haar geopend.&#8221;
+
+</p>
+<p>Algemeene stilte&#8212;gespannen aandacht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vergunt mij, u in weinige woorden te herinneren hoe sommige levendige vernuften, op ingebeelde reizen, beweren te zijn doorgedrongen
+in de geheimen van den wachter der aarde. In de zeventiende eeuw beweerde zekere David Fabricius, met zijn eigen oogen de
+maanbewoners gezien te hebben. In het jaar 1649 gaf een Franschman, zekere Baudoin, een reis naar de maan in het licht, gedaan
+door Dominico Gonzales, Spaansch avonturier. Tezelfder tijd schreef zekere Fontenelle&#8212;de Franschen zijn zeer maanzuchtig&#8212;over
+de veelheid der werelden, een meesterstuk voor zijn tijd; maar de wetenschap schrijdt steeds voorwaarts en vernielt zelfs
+meesterstukken! Na het jaar 1833 verhaalde een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, dat sir John Herschel, toen hij
+naar de Kaap de Goede Hoop gezonden was tot het doen van sterrenkundige waarnemingen, door middel van een nieuw instrument
+de maan had aangehaald tot op een afstand van 80 yard<a class="noteref" id="xd0e319src" href="#xd0e319">1</a>. Hij had dan ook nauwkeurig de stroomen waargenomen in welke de rivierpaarden wonen, en groene bergen gezien met goud omzoomd,
+schapen met ivoren horens, witte ree&euml;n, maanbewoners met vliesvleugels zooals die der vleermuizen. Dit stuk, gevloeid uit
+de pen van een Amerikaan, met name <span class="corr" id="xd0e322" title="Bron: Loche">Locke</span>, maakte grooten opgang. Maar weldra bleek, dat het een wetenschappelijk bedrog was, en de Franschen waren de eersten die
+er om lachten.<span class="corr" id="xd0e325" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&raquo;Een Amerikaan uitlachen!&#8221; schreeuwde Maston; &raquo;als dat geen <i lang="la">casus belli</i> is....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bedaar toch, waarde vriend. De Franschen waren, toen zij lachten, eerst prachtig in den strik van onzen landgenoot geraakt.
+Om dit korte overzicht te besluiten, er was een Duitscher, Krankhausen, die verklaarde omstreeks denzelfden tijd, dat hij
+zeer duidelijk op de maan een aanleg had waargenomen, die onmogelijk iets anders dan een stad kon zijn, en wel een Oude en
+een Nieuwe stad. Er is voor eenigen tijd een verhaal uitgegeven betreffende zekere reis, die iemand in een ballon zou gedaan
+hebben. Die ballon was zeven en zeventig maal lichter dan waterstofgas; hij bereikte de maan na een reis van negentien dagen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar zoo al die reizen vruchten der verbeelding waren, de laatste had tot schrijver iemand, wiens naam in Amerika zeer gevestigd
+is, Edgar Po&euml;.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve Po&euml;!&#8221; klonk het door de zaal.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p009.jpg" alt="&raquo;Hij gaf een teeken van stilte.&#8221; (Bladz. 7.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Hij gaf een teeken van stilte.&#8221; (Bladz. <a href="#pb7" class="pageref">7</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik beschouw al het geschrevene als spelen met de pen,&#8221; ging Barbicane voort, &raquo;maar het heeft ook niet ontbroken aan ernstig
+gemeende <span class="pagenum">[<a id="pb9" href="#pb9">9</a>]</span>voorslagen om onmiddellijk met de maanbewoners te correspondeeren. &#8217;t Is eenige jaren geleden, dat een Duitsch wiskundige
+voorstelde, een commissie uit geleerden bestaande, naar de steppen van Siberi&euml; <span class="pagenum">[<a id="pb10" href="#pb10">10</a>]</span>te zenden. Daar moest men op groote schaal meetkundige figuren vervaardigen, verlicht door spiegels, b.v. van de stelling
+van Pythagoras, dat het vierkant op de hypothenuse van een rechthoekigen driehoek gelijk is aan de vierkanten op de beide
+rechthoekzijden samen. &raquo;Elk redelijk wezen,&#8221; meende de wiskundige, &raquo;moest de wetenschappelijke beteekenis van zoodanige figuur
+begrijpen. Indien er nu maanbewoners zijn, zullen zij met een soortgelijke figuur antwoorden, en als er nu eenmaal een aanknoopingspunt
+is, zal het niet moeilijk vallen, een alphabet te vinden, om zich door de maanbewoners te doen verstaan en wederkeerig door
+hen verstaan te worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aldus sprak de Duitsche meetkundige, maar zijn ontwerp kwam niet tot uitvoering, en tot dusver bestaat er geen gemeenschap
+tusschen de aarde en de maan. Maar ziehier een veld voor de schranderheid der Amerikanen. Het middel om ons met een hemellichaam
+in betrekking te stellen is eenvoudig, gemakkelijk, zeker, onfeilbaar, &#8217;t Is het onderwerp van mijn verhandeling.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ontelbare bravo&#8217;s en ontelbare uitroepingen: &raquo;stilte! luistert!&#8221; klonken door de zaal.
+
+</p>
+<p>Barbicane vervolgde op nog ernstiger toon: &raquo;Gij weet welke vorderingen de kennis van het werpgeschut in den laatsten oorlog
+gemaakt heeft. Het is u niet onbekend dat de kracht der stukken en die van het kruit onbegrensd zijn. Welnu! Ik heb mij de
+vraag voorgelegd of er geen stuk te maken zou zijn van voldoend weerstandbiedend vermogen en voorzien van een genoegzaam sterke
+lading, om een projectiel naar de maan te schieten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een kreet van verbazing ging op&#8212;een oogenblik van stilte volgde, evenals de kalmte die een onweder voorafgaat. Maar het onweder
+brak los, een donderbui van toejuichingen, die de zaal deden dreunen. De voorzitter wilde spreken; hij kon niet. Eerst na
+eenige minuten mocht hij doodbedaard aldus eindigen:
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat mij besluiten. Ik heb het vraagstuk van alle zijden bezien en mijn berekeningen hebben mij tot de onwrikbare overtuiging
+gebracht dat een projectiel met een aanvangssnelheid van 12,000 yards in de seconde, naar de maan gericht, haar onfeilbaar
+bereiken moet. Ik heb dus de eer u, mijn zeer geachte vrienden, het voorstel te doen om deze proef te nemen.&#8221;
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb11" href="#pb11">11</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e319src" id="xd0e319">1</a></span> 73 Meter.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="xd0e364" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Derde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het lot van het voorstel.</h2>
+<p>Onmogelijk is het, de uitwerking der laatste woorden van den geachten voorzitter te beschrijven. De eene kreet van toejuiching
+verdrong de andere, hoe langer zoo luider, hoe langer zoo onstuimiger. Aller monden schreeuwden, aller handen klapten, aller
+voeten stampten. Geen wonder: het waren allen oud-gedienden, en dezen kunnen evenveel leven maken als hun kanonnen.
+
+</p>
+<p>Barbicane bleef kalm. Hij scheen nog iets te willen zeggen, maar kon niet aan het woord komen, en niet lang duurde het of
+hij werd in zegepraal op de schouders zijner vrienden door een dicht gedrang langs de straten gedragen.
+
+</p>
+<p>Een Amerikaan verbaast zich over niets. Men heeft elkander dikwijls nagezegd: het woord &raquo;onmogelijk&#8221; staat in geen Fransch
+woordenboek&#8212;men vergiste zich in den naam van dat woordenboek. In Amerika is alles gemakkelijk, gaat alles van zelf, en werktuigkundige
+bezwaren&#8212;zij zijn dood eer zij geboren zijn. Tusschen Barbicane&#8217;s plan en de verwezenlijking zou een echte Yankee zelfs geen
+schijntje van bezwaar hebben durven vermoeden. &#8217;t Was er me&ecirc;: zoo gezegd, zoo gedaan.
+
+</p>
+<p>De zegetocht door de straat, onder het gejoel van Ieren, Duitschers, Franschen, Schotten&#8212;in &eacute;en woord van de bonte bevolking
+die Maryland heeft, werd voortgezet bij het licht van honderden fakkels, maar boven deze vertoonde zich de maan. En naar dit
+hemellichaam richtte zich menige blik; sommigen wierpen haar kushandjes toe, anderen gaven haar zoete woordjes, dezen beproefden
+op haar hun gezichtsvermogen, genen bedreigden haar met den vinger; binnen weinige uren was een instrumentenwinkel in Jone-Fall-straat
+ledig verkocht. De nachtvorstin werd met het gewapend oog beloerd, als ware zij een schoone dame uit den hoogen stand. De
+Amerikanen deden alsof Diana reeds een deel uitmaakte van de Vereenigde Staten. En toch gold het alleen de vraag om haar een
+projectiel toe te zenden&#8212;een zeer grove wijze van kennismaking, zelfs met een wachter; maar dat is zoo het gebruik bij beschaafde
+nati&euml;n.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Werd middernacht, maar het rumoer bedaarde niet; integendeel de geestdrift greep een groot gedeelte der bevolking van Baltimore
+aan; het gerucht liep als een vuurtje door de stad, en nu: het gold een nationale zaak! Dat ontvonkte allen die er van hoorden;
+jenever, brandewijn en bier deden het hunne om de lieden nog <span class="pagenum">[<a id="pb12" href="#pb12">12</a>]</span>wat meer op te winden, en het duurde tot twee uur in den nacht eer aan het leven eenigermate een einde kwam. Toen had ook
+de voorzitter Barbicane eindelijk zijn woning bereikt, geknepen, gesold, geplukt. En zijn toehoorders en bewonderaars zochten
+ook hunne legersteden op, of verspreidden zich langs de vier spoorlijnen&#8212;den Ohio-, den Susquehanna-, den Philadelphia- en
+den Washington-spoorweg&#8212;door de Staten der Unie.
+
+</p>
+<p>Meent echter niet, dat Baltimore de eenige stad was die overeind stond over het plan Barbicane. Reeds gedurende de zitting
+hadden de 30.000 correspondeerende leden der Gun-club, voor zoover zij niet aan de oproeping van hunnen voorzitter gehoor
+konden geven, zich onmiddellijk door de telegraaf doen seinen wat er aan de hand was. En zoo was het merkwaardig voorstel
+de treinen reeds vooruitgesneld met een snelheid van 248,447 mijlen in de seconde. Men kan dus met volle zekerheid zeggen,
+dat over het geheele grondgebied der Vereenigde Staten, tienmaal grooter dan Frankrijk, &eacute;en zelfde kreet op hetzelfde oogenblik
+werd aangeheven en dat 25 millioen harten tegelijk hoog klopten van nationale fierheid.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag namen dag-, week- en maandbladen de zaak onder handen. Zij bekeken haar van verschillende zijden, van de
+natuurkundige, de sterrenkundige, de weerkundige, de staatkundige, de staathuishoudkundige en van nog al meer kanten. Men
+vroeg of de maan een afgewerkte wereld was; of zij geen veranderingen meer onderging; of zij naar de aarde geleek toen deze
+nog geen dampkring had; hoe het gesteld was op de helft die steeds van de aarde is afgekeerd. Het afzenden van een projectiel
+naar de kuische nachtvorstin was nog het minste; maar ieder zag daarin het aanvangspunt van groote dingen, ieder hoopte, dat
+Amerika de laatste vragen aangaande die geheimzinnige maanschijf zou oplossen, ja sommigen waren niet buiten vrees, dat als
+de Unie de maan annexeerde, het evenwicht der Staten in Europa wel eens in ongelegenheden kon komen.
+
+</p>
+<p>Aan de verwezenlijking van het plan twijfelde de periodieke pers in geenen deele; onderscheiden vlugschriften deden er de
+voordeelen van uitkomen; de meeste wetenschappelijke genootschappen zonden aan de Gun-club niet alleen brieven van gelukwensching,
+maar ook aanbiedingen van hulp en geld.
+
+</p>
+<p>Impey Barbicane werd dus van dien dag af een der roemruchtigste burgers van de Vereenigde Staten, de Washington der wetenschap.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p013.jpg" alt="De zegetocht.... werd voortgezet. Bladz. 11." width="487" height="720"><p class="figureHead">De zegetocht.... werd voortgezet. Bladz. <a href="#pb11" class="pageref">11</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Eenige dagen na de bewuste zitting der Gun-club kondigde een Engelsche troep tooneelspelers de vertooning aan van Shakespeare&#8217;s
+<i lang="en">Much ado about nothing</i><a class="noteref" id="xd0e401src" href="#xd0e401">1</a>. Maar de bevolking van Baltimore zag in <span class="pagenum">[<a id="pb13" href="#pb13">13</a>]</span>dien titel een zoo beleedigende zinspeling op de plannen van Barbicane, dat zij de tent onder den voet haalde en den armen
+directeur dwong een ander stuk aan te kondigen. Deze, een schrandere kop, <span class="pagenum">[<a id="pb14" href="#pb14">14</a>]</span>voegde zich naar den zin van het publiek en liet <i lang="en">As you like it</i><a class="noteref" id="xd0e410src" href="#xd0e410">2</a>, mede van Shakespeare, aanplakken, waarme&ecirc; hij eenige weken lang uitnemende zaken maakte.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e401src" id="xd0e401">1</a></span> Veel geschreeuw en weinig wol.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e410src" id="xd0e410">2</a></span> Zooals gij wilt.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="xd0e413" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vierde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De sterrenwacht te Cambridge.</h2>
+<p>Barbicane liet zich door den wierook die hem werd toegezwaaid, niet afleiden van spijkers met koppen te slaan. De <span class="corr" id="xd0e420" title="Bron: Gun-blub">Gun-club</span> besloot de sterrenkunde te raadplegen; als deze wetenschap haar gevoelen had geuit, zou men zijn aandacht aan het werktuigkundige
+gedeelte der zaak wijden. Niets werd verzuimd om de verwezenlijking van het grootsche plan tot stand te brengen.
+
+</p>
+<p>Men wendde zich dus tot de sterrenwacht te Cambridge in den staat <span class="corr" id="xd0e425" title="Bron: Massachussets">Massachusetts</span>, een beroemde zetel der wetenschap, waar zich de prachtige kijker bevindt, waarmee Bond de nevelvlek in Andromeda verklaarde
+en Clarke den wachter van Sirius ontdekte.
+
+</p>
+<p>Het volgend antwoord werd den voorzitter Barbicane ter hand gesteld.
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p><i>De directeur der Sterrenwacht te Cambridge aan den voorzitter der Gun-club te Baltimore.</i>
+
+
+</p>
+<p>In antwoord op uwen ge&euml;erde van 6 dezer heeft het bestuur der sterrenwacht de eer te berichten:
+
+</p>
+<p>1&ordm;. Op de vraag: is het mogelijk een projectiel naar de maan te schieten?&#8212;Ja, indien men er een snelheid van 12,000 yard in
+de eerste seconde aan geven kan. De berekening toont, dat deze snelheid toereikend is. Naarmate men zich van den aardbol verwijdert,
+neemt de werking der zwaartekracht af in omgekeerde rede tot het vierkant van den afstand: dat is te zeggen: op driemaal grooter
+afstand werkt de zwaartekracht negenmaal minder. Bijgevolg zal het gewicht van het projectiel met snelheid afnemen; het zal
+geheel nul worden wanneer het punt bereikt is waar de aantrekkingskracht der maan volmaakt gelijk is aan die der aarde, te
+weten 47/52 van den geheelen maanafstand. Op dat oogenblik zal het projectiel in &#8217;t geheel niet meer naar de aarde worden
+getrokken, maar op de maan vallen ten gevolge van haar aantrekkingskracht. Theoretisch is dus de mogelijkheid der zaak volkomen
+bewezen: wat het welslagen <span class="pagenum">[<a id="pb15" href="#pb15">15</a>]</span>betreft, dit hangt geheel af van de kracht der uitwerping.
+
+</p>
+<p>2&ordm;. Op de vraag: hoe groot is de juiste afstand van de maan tot de aarde?&#8212;De maan beschrijft om de aarde geen cirkel, maar
+een elliptische baan, in een van welker brandpunten de aarde staat; vandaar dat de afstand nu grooter, dan kleiner is; het
+grootst&#8212;sterrenkundig gesproken&#8212;in haar apoge&uuml;m, het kleinst in haar perige&uuml;m. Het verschil is zoo groot, dat men het niet
+mag verwaarloozen. In haar apoge&uuml;m is de maan 398.560 kilometer, in haar perige&uuml;m 352,040 kilom. van de aarde verwijderd,
+hetwelk een verschil maakt van 46.520 kilom., meer dan 1/9 van het geheel. De perige&uuml;m-afstand moet dus ten grondslag der
+berekening gelegd worden.
+
+</p>
+<p>3&ordm;. Hoe lang zal de reis van het projectiel duren bij een toereikende aanvankelijke snelheid, en waarheen moet men het dus
+richten, ten einde de maan op een bepaald punt te bereiken?&#8212;Indien het projectiel de aanvankelijke snelheid van 12,000 yard
+in de seconde bleef behouden, zou het slechts nagenoeg negen uren onderweg zijn; maar daar deze snelheid aanhoudend afneemt,
+zal het projectiel volgens de berekening 300,000 seconden, zegge 83 uren en 5 minuten noodig hebben om het punt te bereiken
+waar de aantrekkingskracht der maan en die der aarde in evenwicht is; van dit punt zal het op de maan vallen in 50.000 seconden
+of 13 uur 53 min. 20 sec. Derhalve in &#8217;t geheel 96 u. 58 min. 20 sec.
+
+</p>
+<p>4&ordm;. Op welk oogenblik zal de maan zich in den gunstigen stand bevinden om door het projectiel bereikt te worden?&#8212;Uit het bovenstaande
+blijkt, dat men het maan-perige&uuml;m kiezen moet, en tevens het oogenblik waarop de maan in het zenith (toppunt, schedelpunt)
+staat, dat den stand met het bedrag der lengte van den straal der aarde vermindert, namelijk ruim 19,820 kilom. Maar ofschoon
+de maan in iederen omloop door haar perige&uuml;m gaat bevindt zij zich op dat oogenblik niet altijd in het zenith. Het samenvallen
+der beide omstandigheden moet dus worden afgewacht. Gelukkigerwijs nu is dit den 4<sup>den</sup> December van het volgende jaar het geval; de maan bevindt zich dan te middernacht in haar perige&uuml;m, d. i. op haren kortsten
+afstand van de aarde, en zij staat op hetzelfde oogenblik in het toppunt.
+
+</p>
+<p>5&ordm;. Op welk punt van den hemel moet men het stuk richten?&#8212;Volgens het voorafgaande moet het stuk juist loodrecht opwaarts
+gericht worden: bij deze richting is het projectiel het spoedigst aan de aantrekkingskracht der aarde onttrokken. Maar zal
+de maan door het toppunt eener plaats gaan, dan moet die plaats geen hooger breedte hebben dan de declinatie der maan, m.
+a. w. tusschen 0&deg; en 28&deg; Noorder- of Zuiderbreedte. Op ieder ander punt moet de richting noodwendig schuins zijn, hetgeen
+nadeelig zou wezen voor het slagen der proef.
+
+</p>
+<p>6&ordm;. Op welk punt zal de maan aan den hemel staan op het oogenblik, <span class="pagenum">[<a id="pb16" href="#pb16">16</a>]</span>dat het projectiel wordt afgeschoten?&#8212;Daar de maan dagelijks 13&deg;10&#8242;35&#8243; boogs in haar baan voortrukt, moet zij het vierdubbele
+daarvan van het toppunt verwijderd zijn, t.w. 52&deg;52&#8242;5&#8243;, overeenkomende met den tijd dien zij besteedt om voort te rukken van
+het punt, waar zij zich bevindt op het oogenblik van afschieten, tot dat, waarop het projectiel haar bereikt. Maar men moet
+ook in rekening brengen den invloed van de aswenteling der aarde op de richting van het projectiel; en daar het projectiel
+eerst de maan bereikt na het afleggen van 60 stralen der aarde, moet men deze 11&deg; voegen bij den reeds vermelden weg der maan,
+64&deg; in een rond getal. Derhalve moet de richting van het stuk op het oogenblik van afschieten een hoek van 64&deg; met de loodlijn
+hebben.
+
+</p>
+<p>Ziehier de opgegeven vragen beantwoord.
+
+</p>
+<p>Resumeere:
+
+</p>
+<p>1&ordm;. Het stuk moet geplaatst worden op een punt, minder dan 28&deg; N. of Z. Breedte hebbende.
+
+</p>
+<p>2&ordm;. Het moet gericht worden naar het toppunt der plaats.
+
+</p>
+<p>3&ordm;. Het projectiel moet een snelheid hebben van 12.000 yard in de eerste seconde.
+
+</p>
+<p>4&ordm;. Het moet worden afgeschoten den 1<sup>sten</sup> December des volgenden jaars, en wel te 11 u. 46 min. 40 sec.
+
+</p>
+<p>5&ordm;. Het projectiel zal de maan bereiken vier dagen na het afschieten, den 4<sup>den</sup> December te middernacht, als wanneer de maan in het toppunt staat.
+
+</p>
+<p>De leden der Gun-club moeten derhalve onverwijld de voorbereidende maatregelen nemen, teneinde op het opgegeven oogenblik
+gereed te zijn. Indien zij dit tijdstip laten voorbijgaan, zal de maan eerst na 18 jaren en 21 dagen op hetzelfde punt terugkeeren.
+
+</p>
+<p>Het bestuur der Sterrenwacht voornoemd stelt zich gaarne ter uwer beschikking voor de vraagstukken, de theoretische sterrenkunde
+betreffende en voegt zijn gelukwenschen bij die van geheel Amerika.
+
+
+</p>
+<p>den 7<sup>den</sup> October.
+
+
+</p>
+<p>Namens het bestuur, <br><span class="smallcaps">J. M. Belfast</span>, <br><i>Directeur der Sterrenwacht.</i></p>
+</div><p>
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e495" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vijfde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De maan.</h2>
+<p>Als door een tooverslag werd zij te Baltimore de heldin van den dag. Naar haar richtten zich aller oogen, gewapend en ongewapend;
+over haar spraken aller monden, bevoegd en onbevoegd. &#8217;t Was <span class="pagenum">[<a id="pb17" href="#pb17">17</a>]</span>alsof de maan pas was ontstaan en nooit te voren geschenen had; maar &#8217;t was ook alsof handel en nijverheid plotseling hadden
+moeten wijken voor de sterrenkunde.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p017.jpg" alt="De sterrenwacht te Cambridge. (Bladz. 14.)" width="491" height="720"><p class="figureHead">De sterrenwacht te Cambridge. (Bladz. <a href="#pb14" class="pageref">14</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb18" href="#pb18">18</a>]</span></p>
+<p>Geen wonder! De dagbladen hadden het rapport der beroemde sterrenwacht te Cambridge getrouwelijk opgenomen. De dagbladen namen
+bovendien de moeite om het publiek in te lichten aangaande allerlei bijzonderheden, betrekking hebbende op de maan en haren
+loop.
+
+</p>
+<p>&raquo;Alles wel,&#8221; sprak een heer met eerbiedwekkenden lichaamsomvang, &raquo;maar &#8217;t wil er bij mij niet in, dat men zou weten hoe ver
+de maan van ons vandaan is; men moet dat met stokken of een lijn meten, en zoolang men met geen projectiel op de maan is aangekomen,
+weet geen sterveling hoe lang de lijn van hier naar de maan zou moeten zijn, een lijn of een koord, om &#8217;t even.
+
+</p>
+<p>&raquo;En toch weet men dat nog zekerder dan hoe ver Baltimore van Washington ligt,&#8221; zei een klein mager manneke met een halfversleten
+rok en driekwart dito pantalon. &raquo;Men weet dat door de parallaxis.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is dat voor een ding?&#8221; vroegen onderscheidene stemmen. Het manneke bedacht zich een oogenblik en sloop behendig de zaal
+uit. &#8217;t Was iemand die partij wist te trekken van zijn kundigheden en het voor dwaas hield om weg te smijten wat men goed
+verkoopen kon. Hij had zoowat gebeunhaasd in de scheikunde, in de gymnastiek, in boekhouden, in vertalen, in wat niet al.
+
+</p>
+<p>Den anderen morgen las men in de voornaamste dagbladen en op bijna alle aanplakplaatsen door de geheele stad met kolossale
+letters, dat de heer James, professor in de sterrenkunde&#8212;waar, stond er niet bij&#8212;eenige voorlezingen zou houden over de maan,
+de eerste over haar <span class="smallcaps">parallaxis</span>. Dat woord werkte als een electrieke schok, de kosten waren matig, en het manneke sloeg zich een nieuw pak uit de maan-parallaxis.
+
+</p>
+<p>&raquo;Parallaxis,&#8221; onderwees hij, &raquo;is de hoek, onder welken men een voorwerp ziet als men het van twee punten beschouwt. Knijpt
+uw &eacute;en oog, het rechter eens dicht en kijk door het linker naar het een of ander punt, ieder naar zijn welgevallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb geen linker oog,&#8221; zei een lid der Gun-club.
+
+</p>
+<p>&raquo;Stilte, stilte!&#8221; werd geroepen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Onthoudt uw punt w&egrave;l,&#8221; ging de redenaar voort, &raquo;en sluit nu het linker, en ziet met het rechter of het punt waar gij den
+blik op richttet, niet een weinig meer links staat van een ander voorwerp er achter.&#8221;
+
+</p>
+<p>De spreker moest de zaak nog eens herhalen, maar verwierf toejuiching&#8212;de aandacht was er. En nu ging hij verder en betoogde,
+dat men door hoekmetingen den versten afstand der maan tot de aarde bepalen kan op 54,644 <span class="corr" id="xd0e536" title="Bron: geografische">geographische</span> mijlen, den kleinsten op 48,961, den gemiddelden op 51,803, alles met een zeer kleine onzekerheid.
+
+</p>
+<p>In een volgende bijeenkomst gaf hij een andere opheldering. <span class="pagenum">[<a id="pb19" href="#pb19">19</a>]</span>Hij had vernomen, dat iemand, in een dagblad gelezen hebbende dat de maan een omwenteling om haar as volbrengt in denzelfden
+tijd als een omloop om de aarde, en dat zij altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert, verklaard had dit onmogelijk te
+kunnen vereenigen, omdat, als de maan altijd dezelfde zijde naar de aarde toekeert, zij zijns bedunkens in &#8217;t geheel geen
+omwenteling om haar as had. &raquo;Vergunt mij,&#8221; sprak hij, &raquo;u te verzoeken, dat gij u verbeeldt aan een ronde tafel te staan; op
+het midden der tafel staat een schotel oesters. Gij gaat om de tafel heen, indiervoege, dat gij altijd het gelaat naar de
+oesters gewend hebt. Als gij nu om de geheele tafel zijt gegaan, altijd naar de oesters gekeerd, dan hebt gij immers bij dat
+maken van een toer om de tafel uw gelaat naar alle zijden van de kamer gewend?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed, goed! ja, ja!&#8221; klonk het van alle zijden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, de schotel oesters is de aarde, uw gelaat de maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>En zoo duidelijk wist het manneke het eene voor, het andere na uit te leggen. Dit maakte, dat zijn lezingen nog al lang bijval
+vonden: over de voorstellingen, die de ouden zich van de maan maakten, over de latere&#8212;te beginnen met de Egyptenaars, die
+haar onder den naam Isis, en de Phoenici&euml;rs die haar als Astarte vereerden, en zoo voortgaande tot Thales, die de stelling
+opperde, dat de maan door de zee verlicht werd; tot Hevelius, die er bergen op waarnam; tot Gruithuizen, die er vestingwerken
+op zag; tot Beer en M&auml;dler, die allernauwkeurigste maankaarten gaven en de hoogte der hoogste maanbergen op veel meer dan
+die van de hoogste bergen der aarden bepaalden. &raquo;Betrekkelijk zijn dus,&#8221; voegde hij er bij, &raquo;de maanbergen veel hooger dan
+de onze, want de maan is vijftigmaal kleiner dan de aarde, en nu moet gij u voorstellen twee pasteien, even groot maar de
+eene moet dienen voor acht volwassen uitgehongerde personen en de andere voor een weldoorvoeden kleinen jongen. Nu is immers
+de laatste pastei niet op haarzelve, maar betrekkelijk grooter dan de eerste.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p020.gif" alt="Loopbaan der maan om de aarde. (Bladz. 19)." width="590" height="659"><p class="figureHead">Loopbaan der maan om de aarde. (Bladz. <a href="#pb19" class="pageref">19</a>).
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Door zulke uitleggingen werd de sterrenkundige wetenschap aangaande de maan te Baltimore zeer bevorderd, terwijl de dagbladen
+door allerlei kwinkslagen de aandacht op den wachter onzer aarde gevestigd hielden. En wel zoo gevestigd hielden, dat de maan
+astronomisch, geologisch, politisch, moralisch, socialistisch en nog meer-istisch bekeken was, terwijl de Gun-club zich voorbereidde
+om de proef op al die sommen te leveren. &#8217;t Is niet noodig te zeggen, dat onder al die geleerdheid ook de Amerikanen&#8212;want
+de maandrift sloeg ook buiten Baltimore over&#8212;het voor betamelijk hielden ook kennis te dragen van het wezen en de oorzaak
+der zon- en <span class="corr" id="xd0e559" title="Bron: maan-eklipsen">maan-eclipsen</span>. Aan vermetelen, die durfden beweren dat de maan oorspronkelijk een komeet was geweest, werd het zwijgen opgelegd door de
+doodeenvoudige, maar alles afdoende opmerking <span class="pagenum">[<a id="pb20" href="#pb20">20</a>]</span>dat de kometen bijna geheel uit dampkring bestaan, terwijl de maan volstrekt geen dampkring heeft. Ook het geloof aan den
+invloed der maan op het weder moest hier en daar een veer laten; zoo <span class="pagenum">[<a id="pb21" href="#pb21">21</a>]</span>ook de vaste overtuiging, dat jongens moesten geboren worden bij wassende, meisjes bij afnemende maan.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p021.jpg" alt="De maan. Bladz. 19." width="585" height="597"><p class="figureHead">De maan. Bladz. <a href="#pb19" class="pageref">19</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb22" href="#pb22">22</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e575" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zesde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het projectiel.</h2>
+<p>De Sterrenwacht te Cambridge had in haar merkwaardig schrijven van 7 October de zaak van haar sterrenkundige zijde behandeld.
+De technische zou in ieder ander land op onoverkomelijke bezwaren gestuit zijn: in Amerika was het slechts kinderspel.
+
+</p>
+<p>Barbicane had als voorzitter der club onverwijld een commissie benoemd, die in drie zittingen het stuk, het projectiel en
+het kruit in overweging moest nemen. Drie leden, grondige kenners van het vak, maakten met den voorzitter de commissie uit:
+generaal Morgan, kolonel Elphiston en Maston. De laatste zou de functi&euml;n van secretaris en rapporteur op zich nemen; aan den
+voorzitter werd zoo noodig <span class="corr" id="xd0e584" title="Bron: en">een</span> beslissende stem toegekend.
+
+</p>
+<p>Reeds den 8<sup>sten</sup> October vergaderde de commissie ten huize van Barbicane, Republican-street 3. Na den inwendigen mensch behoorlijk te hebben
+versterkt, opende de voorzitter de beraadslaging met een lofrede op de wetenschap der ballistiek, dat wil zeggen: der beweging
+van voorwerpen, die uit eenig voorwerp, met behulp der kracht van zekere voorwerpen, in de vrije lucht worden afgeschoten.
+
+</p>
+<p>&raquo;De ballistiek! De ballistiek!&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Ware, dunkt mij, het best, de eerste zitting aan de lading te wijden,&#8221; meende de voorzitter.
+
+</p>
+<p>&raquo;De lading,&#8221; zei generaal Morgan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik vraag het woord!&#8221; riep Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het woord is aan u.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maston maakte daarvan gebruik door op te merken, dat men het projectiel moest beschouwen als een gezant, door de aarde naar
+de maan gezonden, en dat de gezant zelf de voorkeur wel diende te hebben boven het vervoermiddel dat den ambassadeur naar
+zijn ambassade overbracht.
+
+</p>
+<p>Deze opmerking gaf den doorslag: het projectiel werd aan de orde gesteld.
+
+</p>
+<p>Maston zou kort wezen&#8212;hij zeide het zelf&#8212;en de gewone, stoffelijke, moorddadige projectielen op hun plaats laten, om de beteekenis
+van het projectiel in hare hoogste vormen op te vatten: het projectiel was voor hem de meest sprekende uitdrukking van &#8217;s
+menschen macht; het was van een alomvattende beteekenis. &raquo;De Schepper,&#8221; <span class="pagenum">[<a id="pb23" href="#pb23">23</a>]</span>meende hij, &raquo;heeft de sterren en planeten voortgebracht, de mensch het projectiel, dien vertegenwoordiger van het krachtsbegrip,
+vertegenwoordigende de verschijnselen aan den sterrenhemel. Van den Schepper de snelheid der electriciteit, de snelheid van
+het licht, de snelheid der sterren, de snelheid der kometen, de snelheid der planeten, de snelheid harer wachters, de snelheid
+van het geluid, de snelheid van den wind! Maar van ons de snelheid der projectielen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Maston werd opgewonden. Maston werd dichterlijk, Maston werd welsprekend. &raquo;Wilt gij cijfers?&#8221; riep hij uit. &raquo;Neemt een eenvoudigen
+vierentwintig ponder; hij heeft, ja, 800.000 maal minder snelheid dan de electriciteit, 640.000 maal minder dan het licht,
+76 maal minder dan de aarde in hare beweging om de zon; maar zijn aanvankelijke snelheid overtreft toch die van het geluid;
+hij legt 400 meter in de seconde af en zou, zijn eerste snelheid behoudende, in 11 etmalen de maan, in 12 jaren de zon bereiken.
+Dat kan een eenvoudige kogel, het werk onzer handen! Leve het projectiel!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve het projectiel!&#8221; juichten de overigen hem na.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu ter zake,&#8221; verzocht de voorzitter. &raquo;&#8217;t Is de vraag, hoe aan een projectiel een snelheid van 12,000 yard in de seconde
+te geven. Zullen wij die hopen te bereiken, dan moeten wij eerst weten hoe ver men het reeds gebracht heeft. Generaal Morgan
+zal ons daaromtrent wel willen voorlichten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gemakkelijk,&#8221; antwoordde de generaal, &raquo;want ik ben in den oorlog lid geweest der commissie van onderzoek. Ik kan u dus zeggen,
+dat het kanon Dahlgreen, dat 5000 meter ver droeg, aan het projectiel een snelheid gaf van 500 yard in de seconde. Het Rodman-stuk,
+dat op het fort Hamilton bij New-York beproefd werd, schoot een projectiel van een halve ton gewicht met een snelheid van
+800 yard in de seconde af&#8212;een snelheid, nooit door de Armstrongs en Pallisers in Engeland bereikt. Gij weet wel, het stuk
+kreeg den naam Columbiad....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En is dat niet de grootste snelheid tot hiertoe bereikt?&#8221; vroeg Barbicane. De generaal sprak het niet tegen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Was mijn stuk maar niet gesprongen!&#8221; klaagde Maston, &raquo;dan zoudt ge wat anders gezien hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu ja,&#8221; merkte de voorzitter aan; &raquo;het is gesprongen. Wij hebben dus een snelheid van 800 yard per seconde, die moet dus
+vertwintigvoudigd worden. Hoe&#8212;daarover zullen wij in een volgende zitting handelen. Ik stel nu de vraag aan de orde, welke
+afmetingen het projectiel moet hebben. Zeer groot moet het zijn; vooreerst om de aandacht der maanbewoners&#8212;indien zij er zijn&#8212;te
+trekken; en ten tweede, vooral om het met het oog te kunnen volgen. Gij weet, dat de kijkers een zeer hoogen graad van volkomenheid
+bereikt hebben. Er bestaan kijkers met een 6000-malige <span class="pagenum">[<a id="pb24" href="#pb24">24</a>]</span>vergrooting, sterk genoeg om de maan te doen schijnen als op een afstand van 160 kilometer. Op dien afstand moeten voorwerpen
+van 60 voet afmeting duidelijk zichtbaar zijn. Dat men het met de kijkers nog niet verder heeft gebracht, vindt daarin zijn
+reden, dat met de verhooging van de vergrootingskracht de helderheid vermindert: de maan, die geen eigen licht heeft, maar
+als een spiegel het zonlicht terugkaatst, bezit te weinig lichtsterkte om meer vergrooting toe te laten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe nu?&#8221; vroeg de generaal. &raquo;Zult gij aan uw projectiel, een doorsnede van 60 voet geven?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan de lichtsterkte der maan verhoogen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Juist.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is sterk,&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is eenvoudig,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Indien ik de lucht verdun, de lucht namelijk door welke het licht der maan heendringt,
+heb ik immers de lichtsterkte verhoogd? Welnu, ik heb slechts mijn kijker op een hoogen berg op te stellen. Dat doen wij.
+Dat zal een vergrooting van de lichtsterkte geven tot het 48000voudige, zoodat de maan een afstand van slechts 20 kilometer
+schijnt te hebben en de voorwerpen slechts 9 voet doorsnede groot behoeven te zijn om zichtbaar te wezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus&#8212;ons projectiel een doorsnede van 9 voet!&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Juist.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar het gewicht?&#8221; merkte majoor Elphiston aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;O, wat dat betreft,&#8221; antwoordde de voorzitter, &raquo;dat is geen bezwaar. Om projectielen van onbegrijpelijke zwaarte te schieten
+heeft men het reeds in vroeger dagen ver gebracht. Bij de belegering van Constantinopel door Murad II, in 1453, schoot men
+steenen kogels van bijna 1000 kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het is sterk, zeer sterk,&#8221; zei de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Op Maltha stond in den tijd der Maltheser ridders een stuk geschut, dat projectielen van 1250 kilo afschoot.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is niet mogelijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane gaf op deze laatste aanmerking geen acht. Althans hij vervolgde: &raquo;alles samengenomen schijnt het, dat, indien al
+de stukken aan draagverte gewonnen hebben, de projectielen aan zwaarte hebben verloren. In het kort, wij hebben eenvoudig
+het gewicht der projectielen uit de tijden van Murad II en de Maltheser ridders te vertienvoudigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed en wel,&#8221; hernam de majoor, &raquo;maar van welk metaal wilt gij het projectiel maken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Eenvoudig van gegoten ijzer,&#8221; antwoordde generaal Morgan leuk weg.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb25" href="#pb25">25</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p025.jpg" alt="&raquo;opende de voorzitter de beraadslaging&#8221; (Bladz. 22)." width="489" height="720"><p class="figureHead">&raquo;opende de voorzitter de beraadslaging&#8221; (Bladz. <a href="#pb22" class="pageref">22</a>).
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8220;Dat&#8217;s te gemeen voor een gezantschap naar de maan,&#8221; vond Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;In allen gevalle,&#8221; liet majoor Elphiston zich hooren, &raquo;daar het <span class="pagenum">[<a id="pb26" href="#pb26">26</a>]</span>gewicht van het projectiel evenredig is aan zijn grootte, moet een van 9 voet doorsnede nog verbazend zwaar zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, als het massief, niet als het hol is,&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe? Wilt ge er dan een bom van maken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarme&ecirc; men berichten kan verzenden,&#8221; vulde Maston aan, <span class="corr" id="xd0e679" title="Niet in bron">&raquo;</span>en monsters van onze aardsche voortbrengselen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker een bom,&#8221; sprak Barbicane, &raquo;dat moet volstrekt. Een massieve kogel van 108 duim zou meer dan 100,000 kilo wegen, en
+dat is te veel; maar daar het projectiel toch sterk genoeg moet zijn, stel ik voor, 2500 kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe dik zijn dan de wanden?&#8221; vroeg de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zal volgens de gewone regeling op hoogstens een paar voet komen,&#8221; meende Morgan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Te veel,&#8221; hernam Barbicane; &raquo;onthoudt het wel: het is geen stuk om ergens door heen te schieten; het behoeft niet sterker
+te zijn dan noodig is om weerstand te bieden aan de kracht van het kruit. Het vraagstuk komt dus hierop neer: hoe dik moet
+een gegoten ijzeren bom zijn om niet meer te wegen dan 10,000 kilo? Onze handige rekenaar Maston zal ons dat wel in deze zitting
+zelve willen zeggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets gemakkelijker dan dat,&#8221; sprak de secretaris der commissie. En hij zette vlug eenige algebra&iuml;sche formules op het papier
+en na een wijle cijferens liet hij zich hooren: &raquo;Nauwelijks een paar duim.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is dat genoeg?&#8221; vroeg de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarachtig niet, op geen stukken na,&#8221; verzekerde de voorzitter.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een ander metaal nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aluminium.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aluminium!&#8221; schreeuwden de drie medeleden uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Aluminium,&#8221; herhaalde de voorzitter Barbicane. &raquo;Gij weet, dat een vermaard Fransch scheikundige, Henri Sainte-Claire Deville,
+in 1854 geslaagd is, aluminium tot een vaste massa te brengen. Dit metaal is zoo blank als zilver, zoo vast als ijzer, zoo
+taai als goud, zoo smeltbaar als koper en zoo licht als glas. Het laat zich gemakkelijk bewerken; het is zeer verspreid in
+de natuur, daar de meeste rotsen aluminium bevatten; het is driemaal lichter dan ijzer&#8212;ja, het schijnt opzettelijk geschapen
+om ons de stof voor ons projectiel te leveren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve het aluminium!&#8221; riep de secretaris uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar komt het niet te hoog in prijs?&#8221; vroeg de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu niet meer; vroeger was het veel duurder. Men heeft het tegenwoordig voor 18 dollar het kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is toch nog een handvol geld.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb27" href="#pb27">27</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Z&oacute;o erg niet. Het projectiel zou naar mijn berekeningen een gewicht hebben van 33,720 kilo; van aluminium nog geen 10,000
+kilo. Derhalve tegen 9 dollar nog geen 100,000 dollar. En aan geld zal het ons niet ontbreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Top, aluminium,&#8221; was het eindbesluit en de zitting der commissie werd gesloten.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e721" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zevende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het stuk.</h2>
+<p>Toen bekend werd, dat de commissie besloten had tot een projectiel van 10,000 kilo, waren bange lieden bevreesd voor de gevolgen
+van een schot dat zulk een gevaarte wegwierp. Maar het verslag der zitting antwoordde zegevierend op zulke kleingeestigheden.
+
+</p>
+<p>Den volgenden avond werd de hartsterking wat ruimer genomen&#8212;het kon op den aanvankelijk goeden uitslag staan! Daarna kwam
+men ter zake.
+
+</p>
+<p>&raquo;Thans,&#8221; aldus opende de voorzitter de zitting, &raquo;is het stuk zelf aan de orde. Dat het reusachtig groot moet zijn, spreekt
+van zelf, maar ons vernuft is ook niet verwerpelijk klein. Hoort mij dus, en spaart mij in uw aanmerkingen niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Na het gisteren behandelde,&#8221; ging hij voort, &raquo;doet het vraagstuk zich voor in dezen vorm: <span class="corr" id="xd0e734" title="Bron: &raquo;"></span>een snelheid van 12,000 yard in de eerste seconde te geven aan een bom van 108 duim doorsnede, zwaar 10,000 kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo is het juist,&#8221; merkte majoor Elphiston aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wanneer,&#8221; ging Barbicane voort, &raquo;een projectiel in de ruimte is afgeschoten, wat gebeurt dan? Er zijn drie krachten, die
+er, onafhankelijk van elkander, op werken: de tegenstand der middelstof, de aantrekking der aarde en de kracht van voortdrijving.
+De tegenstand der middelstof, der lucht, zal weinig beteekenen. De dampkring der aarde is slechts tien mijlen hoog. Met een
+snelheid van 12,000 yard in de eerste seconde heeft het projectiel in enkele seconden den dampkring doorkliefd&#8212;kort genoeg
+om met den tegenstand der lucht <span class="pagenum">[<a id="pb28" href="#pb28">28</a>]</span>geen rekening te houden. En nu de aantrekking der aarde, met andere woorden het eigen gewicht van de bom. Wij weten, dat dit
+gewicht vermindert in de vierkants-evenredigheid tot den afstand. De natuurkunde leert ons het volgende: wanneer een lichaam
+vrij naar de aarde valt, legt het 15 voet in de eerste seconde af, en indien dit lichaam verplaatst was naar een afstand,
+zoo groot als die tusschen de aarde en de maan, zou die valhoogte in de eerste, seconde slechts 173 millimeter zijn, dus zoo
+weinig als niets. Derhalve bestaat de oplossing van het vraagstuk in een trapswijze bestrijding van deze werking der zwaartekracht.
+Hoe dit doel te bereiken? Door het voortstuwingsvermogen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar zit het hem juist!&#8221; merkte de majoor aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij verkrijgen die kracht,&#8221; ging Barbicane voort, &raquo;door acht te geven op de lengte van het stuk en de hoeveelheid kruit.
+Daarom, eerst over de afmetingen van het stuk. Klaarblijkelijk kunnen wij het zoo vervaardigen, dat de weerstandbiedende kracht
+om zoo te zeggen oneindig is, want het is toch niet bestemd om er mede te manoeuvreeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Duidelijk,&#8221; zei de generaal.
+
+</p>
+<p>Barbicane merkte aan, dat de langste tot dusver bekende stukken een lengte hadden van 25 voet, waarop Maston met veel nadruk
+verklaarde, voor een kanon van een paar kilometer lengte te stemmen&#8212;een uitval, die bijna een meer dan levendige woordenwisseling
+scheen te zullen doen ontstaan, zoodat de voorzitter van zijn gezag moest gebruik maken. Hij gaf toe, dat men een stuk van
+buitengewone grootte moest hebben, dewijl de lengte een ophooping der gassen onder het projectiel zou veroorzaken; naar zijn
+gevoelen was het echter vruchteloos, zekere grenzen te overschrijden. Hij voegde er ten slotte nog de vraag bij, welke in
+dat geval de gebruikelijke regelen waren. &raquo;De lengte van een stuk,&#8221; zeide hij, &raquo;is gewoonlijk 20&#8211;25 maal de doorsnede van
+het projectiel, en beider gewicht staat tot elkander = 1.235 tot 240.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet genoeg!&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Toegegeven, mijn vriend, en inderdaad zou volgens deze evenredigheid een projectiel van 9 voet dikte en 15,000 kilo wegende,
+voor het stuk een lengte eischen van 225 voet en een gewicht van 3,600,000 kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bespottelijk!&#8221; vond Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo denk ik er ook over,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;en daarom denk ik deze lengte viervoudig te nemen en een stuk te vervaardigen
+van 900 voet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit voorstel, ofschoon door twee bestreden, werd, vooral door de nadrukkelijke aanbeveling van Maston, voor vast aangenomen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar hoe dik moeten nu de wanden zijn?&#8221; vroeg Elphiston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zes voet,&#8221; meende Barbicane.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb29" href="#pb29">29</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p029.jpg" alt="Het stuk kreeg den naam Columbiad. (Bladz. 23)." width="489" height="720"><p class="figureHead">Het stuk kreeg den naam Columbiad. (Bladz. <a href="#pb23" class="pageref">23</a>).
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Aan een affuit is voor zulk een blaaspijp niet te denken,&#8221; was het gevoelen van den majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat ware toch schoon!&#8221; zei Maston.
+<span class="pagenum">[<a id="pb30" href="#pb30">30</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Maar het kan niet,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Ik wensch dit stuk in den grond zelven te gieten, het te voorzien van sterke ijzeren
+banden en het vervolgens in een zwaar muurwerk in te metselen, zoodat het weerstand genoeg kan bieden. Als het stuk gegoten
+is moet de ziel zorgvuldig worden uitgeboord, zoodat geen gas verloren gaat en de gansche kracht van het kruit het projectiel
+uitdrijft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve het projectiel!&#8221; riep Maston luide:
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet te vlug,&#8221; vermaande Barbicane, met de hand werkende. &raquo;Wij moeten het eerst eens zijn over het stuk. Zal het een kanon
+zijn, of een mortier, of een houwitser? Het stuk moet alles tegelijk zijn: een kanon, omdat de kamer even wijd moet zijn als
+de ziel; een houwitser, omdat het een bom afschiet; een mortier, omdat het schuins staat. Gegroeft moet het niet zijn, dewijl
+het projectiel een zoo groote snelheid moet hebben. Maar wij zijn er nog niet. Wij moeten nu nog op het metaal terugkomen.
+Hoort! Ons stuk moet zeer sterk zijn, zeer hard, onsmeltbaar bij groote hitte; het moet niet kunnen springen en vrij wezen
+van oxydeeren door de werking der zuren. Dit alles zal best bereikt worden door te nemen 100 deelen rood koper, 12 deelen
+tin en 6 deelen geel koper. Maar&#8212;dit komt te hoog in prijs, zoodat wij ons tot gietijzer zullen moeten bepalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De andere leden vonden dat ook, vooral toen de voorzitter herinnerde, dat het gieten van ijzer tienmaal minder kostte dan
+van brons; gelijk ook ijzer gemakkelijker in den gietvorm loopt. Bovendien gaat de gieting sneller, hetgeen tevens tijd en
+geld uitspaart. Ook voegde hij er bij, dat aldus gegoten stukken in de belegering van Atlanta 1000 schoten van 20 tot 20 minuten
+hebben doorgestaan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zijn toch zeer broos,&#8221; was de aanmerking van Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, maar ook zeer sterk; springen zullen zij niet, ik sta er borg voor.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Men kan springen en toch geen smaad verdienen,&#8221; antwoordde Maston een weinig stekelig.
+
+</p>
+<p>Barbicane sloeg op deze aanmerking geen acht; hij verzocht den secretaris, een berekening te maken van het gewicht van een
+stuk, 900 voet lang, inwendig 9 voet in doorsnede wijd, met een wand van 6 voet dikte.
+
+</p>
+<p>Na eenigen tijd rekenens verklaarde hij, dat zoodanig stuk 68,040,000 kilo wegen zou.
+
+</p>
+<p>&raquo;En de kosten tegen 4 cent<a class="noteref" id="xd0e798src" href="#xd0e798">1</a> het kilo?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;2,510,701 dollar.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maston, de majoor en de generaal zagen Barbicane met ongerustheid aan.
+<span class="pagenum">[<a id="pb31" href="#pb31">31</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Weest gerust, mijne heeren, ik herhaal het, aan geld zal het ons niet ontbreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>De zitting werd gesloten.
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e798src" id="xd0e798">1</a></span> Van een dollar, dus 10 van onze centen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="xd0e810" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Achtste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het kruit.</h2>
+<p>Met angst verbeidde het publiek de beslissing aangaande dit derde punt. De grootte van het projectiel en de lengte van het
+stuk gegeven zijnde, hoeveel kruit werd dan vereischt om het af te schieten?
+
+</p>
+<p>Kruit&#8212;aangaande de geschiedenis van deze zelfstandigheid zegt een, sedert lang naar het gebied der legende verwezen verhaal,
+dat de monnik Schwarz het heeft uitgevonden, maar de uitvinding met zijn leven betaald. Doch het is zoo goed als bewezen,
+dat het kruit van het Grieksche vuur afstamt; hoe het echter zij, weinigen hebben een juist denkbeeld aangaande de kracht
+van het kruit.
+
+</p>
+<p>Een liter kruit weegt omtrent 900 grammen; ontbrandende levert het 400 liter gas; vrij wordende en onder den invloed eener
+hitte van 2400&deg;, neemt dit gas een ruimte in van 400 liter. Dus staat de omvang tot het kruit tot dien van het door zijn ontbranding
+ontwikkelde gas = 1 : 400. Hieruit kan men oordeelen over de geweldige uitbarsting als dit gas zich tot den 400maligen omvang
+uitzet.
+
+</p>
+<p>De leden der commissie waren hiermede volkomen bekend. Barbicane gaf het woord aan majoor Elphiston, die gedurende den oorlog
+directeur van het kruit geweest was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarde kameraden,<span class="corr" id="xd0e825" title="Niet in bron">&#8221;</span> sprak hij, &raquo;ik moet beginnen met de onwedersprekelijke cijfers, van welke wij moeten uitgaan. De 24 ponder, over welken onze
+secretaris eergisteren zoo welsprekend uitweidde, wordt met nog geen 8 kilo kruit geladen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Weet gij dat zeker?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, het Armstrong-kanon eischt 32 kilo, om een projectiel van 400 kilo, het Rodman-stuk 80 om een kogel van een halven ton
+6 mijlen ver te schieten. Op deze cijfers kan men aan. Er volgt uit, dat de vereischte hoeveelheid kruit niet toenemend in
+evenredigheid tot het gewicht van het projectiel. Wij hebben dan ook in den oorlog het gewicht kruit verminderd tot een tiende
+van dat van het <span class="pagenum">[<a id="pb32" href="#pb32">32</a>]</span>projectiel. En daarop kan men nog afdingen als men grof kruit gebruikt. Dat is wel niet goed voor de ziel van het stuk; maar
+het onze behoeft geen langdurige diensten te bewijzen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Rodman gebruikt voor zijn stuk een kruit zoo grof als kastanjes; het houtskool was van wilgenhout, eenvoudig verkoold in
+gietketels. Dat kruit voldeed in allen deele.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, dan is de zaak gezond,&#8221; merkte Maston aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder daarover iets te zeggen,&#8221; vroeg Barbicane, die er nog niet in gesproken had: &raquo;en nu, mijne vrienden, hoeveel kruit
+stelt gij voor?&#8221;
+
+</p>
+<p>De drie leden der Gun-club keken elkander een oogenblik aan.
+
+</p>
+<p>Maston sprak eerst: <span class="corr" id="xd0e844" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>100,000 kilo.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, 250,000,&#8221; zeide de majoor, wien Maston beantwoordde met den uitroep: &raquo;400,000.&#8221;
+
+</p>
+<p>Elphiston beschuldigde ditmaal zijn ambtgenoot niet van overdrijving. Het was niet tegen te spreken: een projectiel van 100,000
+kilo moest naar de maan geschoten worden met een snelheid van 12,000 yards in de eerste seconde.
+
+</p>
+<p>Er volgde een oogenblik van stilte, het eerst afgebroken door den voorzitter Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde kameraden,&#8221; sprak hij bedaard. &raquo;Ik ga uit van het beginsel, dat de weerstandbiedende kracht van ons onder de
+opgegeven voorwaarden vervaardigd stuk onbeperkt is. Daarom&#8212;misschien zal ons geacht medelid Maston er zich over verbazen&#8212;stel
+ik voor zijn 400,000 kilo te verdubbelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dus, 800,000?&#8221; vroeg Maston, van zijn stoel opspringende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar dan moet gij terugkomen op mijn stuk van 2 kilometer lengte. Een hoeveelheid kruit van 800,000 kilo neemt een ruimte
+in van nagenoeg 800 kubiek meter, en daar uw stuk slechts ongeveer 2000 kubiek meter ruimte heeft, is het bijna half vol;
+de ziel zal dus niet lang genoeg zijn om aan het ontploffende gas ruimte te geven ten einde het projectiel met genoegzame
+kracht uit te drijven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar was niets op te zeggen. Maston had gelijk.
+
+</p>
+<p>&raquo;En toch blijf ik bij de hoeveelheid kruit,&#8221; zei de voorzitter. &raquo;Bedenkt, 800,000 kilo kruit leveren 6 milliard liter gas.
+Hoort gij wel! Zes milliard.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar hoe dan?&#8221; vroeg de generaal.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is zeer eenvoudig: de hoeveelheid kruit te verminderen, maar dezelfde kracht te behouden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed, maar hoe?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal het u zeggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zijn medeleden verslonden hem als met de oogen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets is gemakkelijker dan dit kruit tot op een vierde van zijn omvang, <span class="pagenum">[<a id="pb33" href="#pb33">33</a>]</span>ineen te persen. Gij kent allen die merkwaardige, zelfstandigheid, welke de eerste beginselen van het plantenleven aanwijst,
+en die men cellenweefsel noemt.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p033.jpg" alt="&raquo;Dat het reusachtig groot moet zijn.&#8221; Bladz. 27." width="490" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Dat het reusachtig groot moet zijn.&#8221; Bladz. <a href="#pb27" class="pageref">27</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb34" href="#pb34">34</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ik begrijp u al, mijn waarde Barbicane!&#8221; riep de majoor uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Deze zelfstandigheid,&#8221; ging de voorzitter voort, &raquo;bevindt zich in den staat van volkomen zuiverheid in verschillende lichamen,
+vooral in het katoen, dat eigenlijk niets anders is dan haar van de katoenkorrels. Het katoen, blootgesteld aan rookend salpeterzuur,
+verandert in een onoplosbare, zeer ontbrandbare zelfstandigheid, die eene geweldige ontploffing geeft. Voor eenige jaren,
+in 1832, is deze zelfstandigheid door een Fransch scheikundige, met name Bracennot, ontdekt; hij noemde haar xylo&iuml;dine. In
+1838 onderzocht een ander Fransch geleerde, Pelouse, er de eigenschappen van, en eindelijk sloeg Sch&ouml;nbein, hoogleeraar in
+de scheikunde te Bazel, voor om het als schietmiddel te bezigen. Het is het....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Schietkatoen,&#8221; vulde Morgan aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Pyroxyle,&#8221; voegde Elphiston er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij kent er de eigenschappen van,&#8221; hernam Barbicane, &raquo;eigenschappen voor ons onwaardeerbaar. Het is gemakkelijk te bereiden,
+het weet van geen vocht, en dit is ons veel waard omdat wij eenige dagen lang over het stuk zullen moeten laden; het ontvlamt
+reeds op 166&deg; in plaats van 240, en het ontbrandt zoo snel, dat men het op kruit kan ontsteken, zonder dat dit tijd krijgt
+om vuur te vatten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uitnemend,&#8221; antwoordde de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar het is duurder.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is &#8217;t minste,&#8221; zei Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Eindelijk&#8212;het geeft aan de projectielen een snelheid, viermaal grooter dan kruit. En indien men 4/5 gewicht nitras potassae
+bij het schietkatoen doet, wordt de uitzettende kracht nog aanzienlijk vermeerderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou dat noodig zijn?&#8221; vroeg de majoor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik denk het niet,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;In plaats van 800,000 kilo kruit zullen wij slechts 200,000 kilo schietkatoen behoeven,
+en daar men gemakkelijk 250 kilo katoen in 27 kubiek voet ruimte bijeenpersen kan, zal deze zelfstandigheid ons stuk slechts
+ter hoogte van omtrent 60 meter vullen. Op die wijze zal het projectiel meer dan 700 voet te doorloopen hebben onder den invloed
+der kracht van 6 milliard liter gas, alvorens het stuk te verlaten om naar de nachtvorstin te rennen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maston was over deze berekening zoo verrukt, dat hij met de snelheid van een projectiel in de armen des voorzitters meende
+te vliegen, toen deze, hem afwerende, de zitting besloot met de woorden: &raquo;Zoo heeft dan de commissie de drie vraagstukken
+van projectiel, stuk en kruit opgelost. Het plan ligt gereed; het wacht slechts op uitvoering!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is &#8217;t anders niet?&#8221; vroeg Maston.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb35" href="#pb35">35</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e915" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Negende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">&Eacute;en tegen velen.</h2>
+<p>Het Amerikaansche publiek bleef een levendig belang stellen in de onderneming der Gun-club. Het volgde stap voor stap de beraadslagingen
+der commissie en al wat daarbij ter sprake kwam. De Columbiad&#8212;dien naam had de club bij voorbaat aan het stuk gegeven, dat
+dus een petekind van het Rodman-stuk was&#8212;de Columbiad was en bleef het onderwerp van alle gesprekken.
+
+</p>
+<p>Door &eacute;&eacute;n man werd de zuiver wetenschappelijke aantrekkelijkheid der zaak droevig gestoord. Die man was de eenige in de Vereenigde
+Staten, die zich tegen het ontwerp Gun-club verzette; maar hij deed dat ook met kracht, met hevigheid, met woede.
+
+</p>
+<p>Die man en Barbicane hadden elkander nooit ontmoet, dus nooit een woord gewisseld, nooit gekeven, nooit geduelleerd. En toch
+waren de voorzitter der Gun-club Barbicane te Baltimore, en de kapitein der artillerie Nicholl te Philadelphia vijanden, geslagen
+vijanden. Waarover?
+
+</p>
+<p>Iedereen weet, dat gedurende den oorlog tusschen de Noordelijken en Zuidelijken een merkwaardige wedstrijd ontstond tusschen
+het projectiel aan de eene, en de bekleeding der geblindeerde schepen aan de andere zijde: het projectiel wilde de pantsers
+doorboren, de pantsers wilden zich niet laten doorboren. Projectielen en pantsers waren onophoudelijk in de weer om elkander
+de loef af te steken; telkens werd het eene grooter en krachtiger, maar telkens ook het andere dikker en ondoordringbaarder.
+Beiden waren in lijnrechte tegenspraak met het zedelijk beginsel:
+
+</p>
+<div class="&#xA; poem&#xA; ">
+<p class="line" style=""><span>Wat gij niet wilt dat u geschiedt,
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span>Doe dat ook aan een ander niet.</span></p>
+</div>
+<p>Trouwens, tegen die zedeles vloekt de geheele oorlogskunst.
+
+</p>
+<p>Barbicane nu was een groot projectiel-gieter, Nicholl een volleerd pantsersmid. De een goot nacht en dag te Baltimore, de
+ander hamerde dag en nacht te Philadelphia.
+
+</p>
+<p>Zoodra Barbicane een nieuw projectiel had bedacht, kwam Nicholl met een nieuwe scheepshuid voor den dag. Dat gaf een wederzijdsche
+naijver, die tot personaliteiten oversloeg. Gelukkig ontmoetten zij elkander niet&#8212;dat ware onmogelijk zonder duel afgeloopen,
+en zoo zou het vaderland minstens &eacute;en zijner nuttige <span class="pagenum">[<a id="pb36" href="#pb36">36</a>]</span>burgers verloren hebben. Maar Baltimore en Philadelphia liggen nog al ver van elkaar.
+
+</p>
+<p>Tot dusver kon men moeilijk zeggen wie van beiden het onderspit gedolven had: de onophoudelijke verbeteringen van het projectiel
+vergden het uiterste van de pantseringen, en de uitdagende houding der ondoordringbare scheepshuiden dwong den projectilist
+zijn uiterste pogingen aan te wenden.
+
+</p>
+<p>Eindelijk scheen de schaal over te slaan ten gunste der pantsers. De projectielen van Barbicane bleven als spelden in de pantserplaten
+van Nicholl zitten. Maar daar kwam Barbicane te voorschijn met zijn projectielen van 300 kilo&#8212;zij brachten den kapitein tot
+zwijgen. Schoon met slechts matige snelheid geschoten, boorden zij door de beste platen heen, ja deden ze in stukken en brokken
+vaneensplijten.
+
+</p>
+<p>Maar daar vervaardigde Nicholl een nieuwe pantserplaat van gesmeed staal, een meesterstuk in zijn soort, dat met al de projectielen
+der wereld lachte. De kapitein liet zijn plaat naar Washington brengen en daagde den voorzitter der Gun-club uit haar te verbrijzelen.
+Maar Barbicane wilde het niet doen, nu de vrede geteekend was.
+
+</p>
+<p>Nicholl hield niet op, alle mogelijke projectielen, mogelijke en onmogelijke, massieve, holle, ronde, puntige, uit te dagen.
+Barbicane weigerde.
+
+</p>
+<p>Nicholl bood aan, zijne pantserplaat 200 yard van den vuurmond te plaatsen. Barbicane weigerde; nu, 100 dan&#8212;Barbicane weigerde.
+Nicholl bood aan op 50 yard achter de plaat te gaan staan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Al ging hij er v&oacute;&oacute;r staan,&#8221; was Barbicane&#8217;s antwoord. In &eacute;&eacute;n woord, geen aanbiedingen, geen smaadredenen, geen spotternijen
+van Nicholl&#8212;niets kon Barbicane bewegen &eacute;&eacute;n schot naar Nicholl&#8217;s pantserplaten te richten.
+
+</p>
+<p>Maar daar kwam de maan-expeditie. Nu klom de afgunst van Nicholl ten top. Zijn vijand werd toegejuicht over het stoutste projectiel
+denkbeeld, ooit in eenig brein opgekomen&#8212;Nicholl&#8217;s woede steeg tot wanhoop. Eerst betoogde hij, dat een snelheid van 12,000
+yard in de seconde een onmogelijkheid was; daarna, dat een zoo zwaar projectiel onmogelijk buiten den dampkring vliegen kon&#8212;geen
+acht mijlen zelfs! En Nicholl bewees, dat, al werd de opgegeven snelheid verkregen, en al was zij toereikend om het projectiel
+buiten den dampkring te slingeren, geen projectiel weerstand kon bieden aan de drukking van gas, ontwikkeld door het ontbranden
+van 800,000 kilo kruit, terwijl eindelijk zijn berekeningen tot bewijzen strekten, dat al kon een projectiel die drukking
+wederstaan, de groote hitte het projectiel onfeilbaar moest doen smelten en een regen gloeiend ijzer op de hoofden der onvoorzichtige
+toeschouwers zou vallen.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb37" href="#pb37">37</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p037.jpg" alt="Kapitein Nicholl. Bladz. 35." width="493" height="720"><p class="figureHead">Kapitein Nicholl. Bladz. <a href="#pb35" class="pageref">35</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hij voegde er bij, dat, gezwegen van het gansch nuttelooze der onderneming, de zaak zeer gevaarlijk was voor wie weet hoeveel
+menschenlevens. Als het projectiel de maan niet bereikte&#8212;en dat <span class="pagenum">[<a id="pb38" href="#pb38">38</a>]</span>was onmogelijk&#8212;moest het ergens op de aarde terugvallen. En hoe hoogst gevaarlijk was de val van zulk een lichaam, vermenigvuldigd
+met zijn snelheid. Zijns oordeels moest de Regeering, al waren de burgers nog zoo tuk op hun recht om het projectiel op hun
+grond te laten vallen, tusschenbeide treden, ten einde de algemeene veiligheid niet aan een gril van weinigen op te offeren.
+
+</p>
+<p>Barbicane antwoordde niets op al deze uitvallen. Zijn vijand, geen ander middel meer wetende, liet in de couranten de aanbieding
+plaatsen van weddenschappen. Hij verwedde als volgt;
+
+
+</p>
+<div class="table">
+<table>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">1&ordm;. Dat de Gun-club het benoodigde geld niet zou bijeen krijgen </td>
+<td valign="top" width="30%">1000 dollar.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">2&ordm;. Dat het gieten van een stuk van 900 voet lengte onmogelijk zou gelukken </td>
+<td valign="top" width="30%"><span class="corr" id="xd0e982" title="Bron: 200">2000</span> dollar.
+</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">3&ordm;. Dat het onmogelijk zou zijn, de Columbiad te laden, en het schietkatoen uit zich zelf door drukking van het projectiel
+zou ontploffen
+</td>
+<td valign="top" width="30%">3000 dollar.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">4&ordm;. Dat de Columbiad zou springen </td>
+<td valign="top" width="30%">4000 dollar.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">5&ordm;. Dat het projectiel zelfs geen 6 mijlen stijgen en eenige seconden na het afschieten op den grond zou vallen </td>
+<td valign="top" width="30%">5000 dollar.
+
+</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top" width="70%">Dus samen 15,000 dollar!</td>
+</tr>
+</table>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Den 19den October ontving hij een verzegeld omslagje, met merkwaardige kortheid alleen dit bevattende:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Baltimore 18 October.
+
+</p>
+<p>Aangenomen.
+
+</p>
+<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Barbicane.</p>
+</div><p>
+
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1023" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Tiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De inschrijvingen.</h2>
+<p>Kapitein Nicholl was niet de eenige die het Barbicane en de Gun-club moeilijk maakte. De vraag werd opgeworpen, welke Staat
+der Unie de eer zou genieten, het grootsche ontwerp uit te voeren. Aan geen ander plekje op aarde gunde de trots der Yankees
+die eer. Maar ongelukkig kwamen twee plekken in aanmerking: <span class="pagenum">[<a id="pb39" href="#pb39">39</a>]</span>een gedeelte van Texas en een gedeelte van Florida; alleen die lagen binnen den Breedtecirkel 28&deg;, door de sterrenwacht aanbevolen
+met de opmerking, dat men het best deed het projectiel loodrecht naar boven te schieten, daar de maan alleen op die plaatsen
+in het toppunt kon komen, welke minder N. of Z. Breedte hadden dan 28&deg;. De twist over dit punt liep tusschen de Texasisten
+en Floridalisten tot vechtens toe. Allerlei bewijsgronden of schijngronden werden bijgebracht. Ten laatste echter won Florida
+het pleit, en daarmede waren, nevens de astronomische en mechanische moeilijkheden, ook de topographische uit den weg geruimd.
+Nu was de financi&euml;ele kwestie aan de orde. Het vraagstuk dat zij stelde was zeer eenvoudig en duidelijk; hoe aan het voor
+de uitvoering van het plan benoodigde geld te komen? Geen persoon, geen Staat kon over zooveel millioenen beschikken.
+
+</p>
+<p>Daarom besloot de voorzitter Barbicane, de onderneming mocht dan Amerikaansch zijn zooveel zij wilde, er eene zaak der geheele
+beschaafde wereld van te maken en overal geldelijke medewerking in te roepen. Waar het den wachter des aardbols geldt, heeft
+de geheele aardbol recht en plicht om mede te doen. Daarom geschiedde dan ook de uitnoodiging zonder beperking, aan allen
+in het algemeen, en aan ieder in het bijzonder.
+
+</p>
+<p>Men twijfelde niet aan den goeden uitslag: het was geen leening maar verzoek om bijdragen. Belangloosheid stond op den voorgrond.
+
+</p>
+<p>De uitnoodiging werd over de geheele wereld verspreid, door de Vereenigde Staten, door geheel de Nieuwe en Oude wereld, op
+vastelanden en op eilanden. Ook de wetenschap liet er zich aan gelegen liggen. De sterrenwachten der Unie stelden zich in
+onmiddellijke betrekking tot die in vreemde landen, zoo in de verschillende Staten van Europa als in Azi&euml; en Zuid-Afrika.
+Sommigen zonden gelukwenschen aan de Gun-club; anderen namen een afwachtende houding aan.
+
+</p>
+<p>Greenwich werd een tweede Nicholl; gevolgd door de 22 andere sterrenwachten van Groot-Brittanni&euml;, verklaarde het zich tegen
+de zaak, haar uitvoerbaarheid loochenende; men legde het voorstel Barbicane eenvoudig ter zijde&#8212;Engelsche afgunst, niet anders.
+
+</p>
+<p>Overigens was de uitslag in de wetenschappelijke wereld schitterend; ook het groote publiek begroette de onderneming met levendigen
+bijval. Dat voorspelde veel goeds, want het groote publiek zou worden opgeroepen tot het inschrijven voor een aanzienlijk
+kapitaal.
+
+</p>
+<p>De voorzitter Barbicane had onder dagteekening van 8 October een oproeping, in ietwat gezwollen stijl, uitgevaardigd &raquo;aan
+alle welwillenden op de aarde.&#8221; Dit stuk, in alle talen overgezet, werd met goedkeuring ontvangen.
+
+</p>
+<p>De inschrijvingen werden geopend in de voornaamste steden der <span class="pagenum">[<a id="pb40" href="#pb40">40</a>]</span>Unie, ten einde ze over te maken aan de bank te Baltimore, Baltimore street N&ordm;. 9. Voorts bij de voornaamste bankiershuizen
+enz. in de verschillende Staten der Oude wereld als:
+
+</p>
+<p>Te Weenen bij Rothschild,
+
+</p>
+<p>Te Petersburg bij Stieglitz en Comp.
+
+</p>
+<p>Doch wij zullen al die huizen niet opnoemen en alleen iets van den uitslag zeggen, waarbij wij dan de kantoren van inschrijving
+tegelijk kunnen opgeven,
+
+</p>
+<p>Drie dagen na het verschijnen der oproeping waren in de verschillende steden der Unie 4 millioen dollar<a class="noteref" id="xd0e1056src" href="#xd0e1056">1</a> gestort. Met zulk eene kas kon de Gun-club haar voorbereidende maatregelen voortzetten.
+
+</p>
+<p>Eenige dagen later werd van alle zijden naar Amerika getelegrapheerd, dat in den vreemde met buitengewone geestdrift werd
+ingeschreven! slechts enkele landen maakten hierop een onderscheid.
+
+</p>
+<p>Rusland stortte voor zijn aandeel de belangrijke som van 368,733 roebels. Men kan zich daarover verbazen, maar bevreemden
+kan het niet, indien men in aanmerking neemt, dat in Rusland de sterrenkunde zeer bloeit en de voornaamste van de talrijke
+sterrenwachten in dat land 2 millioen roebels heeft gekost.
+
+</p>
+<p>Frankrijk begon met de zaak te bespotten. De maan moest het ontgelden in kwinkslagen, in tooneelstukjes en dergelijken. Maar
+gelijk de Franschen vroeger hadden betaald na het zingen, zoo betaalden zij nu na het spotten: zij schreven bij het Cr&eacute;dit
+mobilier in voor 1.253,930 franc. En voor dat geld mochten zij wel wat vroolijk zijn.
+
+</p>
+<p>Oostenrijk maakte het voor zijn geldelijke verwarringen nog zeer goed: een algemeene inschrijving bracht 216,000 florijnen
+op, die zeer welkom waren.
+
+</p>
+<p>Zweden en Noorwegen kwamen, te Stockholm bij Tottie en Arf&uuml;rradson, met 52,000 rijksdaalders&#8212;voor dat land waarlijk ruim.
+Maar het zou meer geweest zijn indien de inschrijving te Christiania tegelijk gekomen ware met die te Stockholm. Waarom dan
+ook, maar de Noorwegers houden er niet van hun geld naar Zweden te zenden.
+
+</p>
+<p>Pruisen, inschrijving bij Mendelssohn te Berlijn, toonde zijn hooge goedkeuring van het plan door 250.000 thaler te zenden.
+De verschillende sterrenwachten van dat land wedijverden in het toestaan van belangrijke bijdragen en moedigden den voorzitter
+Barbicane met kracht aan.
+
+</p>
+<p>Turkije hield zich goed, maar het was ook van nabij in de zaak betrokken: de maan regelt den Turkschen almanak en de vastenmaand
+Ramadan. Men kon dus al niet minder geven dan 1,372,640 <span class="pagenum">[<a id="pb41" href="#pb41">41</a>]</span>piasters, maar gaf die, door tusschenkomst der Bank, met een ijver, die aan een krachtigen aandrang der Porte deed denken.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p041.jpg" alt="&raquo;De inschrijvingen werden geopend. Bladz. 39." width="491" height="720"><p class="figureHead">&raquo;De inschrijvingen werden geopend. Bladz. <a href="#pb39" class="pageref">39</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Belgi&euml; onderscheidde zich onder de staten van den tweeden rang <span class="pagenum">[<a id="pb42" href="#pb42">42</a>]</span>door een geschenk van 513,000 Franc, omtrent 12 centimes per inwoner. Het kantoor Lambert te Brussel belastte zich met de
+inschrijvingen.
+
+</p>
+<p>Nederland en zijn koloni&euml;n lieten zich, bij de Nederlandsche Bank aan de onderneming gelegen liggen ten bedrage van 110,000
+gulden, met verzoek om 5 % korting voor de contante betaling.
+
+</p>
+<p>Denemarken, hoewel kleiner van omvang geworden, gaf toch door tusschenkomst van de Bank, 9000 dukaten, getuigende dat de Denen
+een hart hebben voor wetenschappelijke expediti&euml;n.
+
+</p>
+<p>Het Duitsch Verbond droeg 34,285 florijnen bij; men kon er niet meer van vragen en het zou ook niet meer gegeven hebben.
+
+</p>
+<p>Itali&euml;, hoewel niet vrij in zijn bewegingen, vond 200,000 livres in de zakken zijner kinderen, als men ze goed omkeerde. Zoo
+het Veneti&euml; gehad had, zou het beter gegaan zijn; maar het had Veneti&euml; nog niet. Het inschrijvingskantoor was Ardouin en Comp.
+te Turijn.
+
+</p>
+<p>De Kerkelijke Staat, inschrijving bij Tortonia en Comp. te Rome, meende niet minder te moeten zenden dan 7040 Romeinsche kronen,
+terwijl Portugal (Lecesne te Lissabon) zijn wetenschappelijken zin tot 30,000 cruzades opvoerde, en Mexico als penningske
+der weduwe 86 harde piasters ten kantore Martin Darana en Comp. offerde&#8212;nieuwe keizerrijken zijn altijd wat hard in de beurs.
+
+</p>
+<p>Voor Zwitserland zonden Dombard, Odier en Comp. 257 fr., maar men moet ook zeggen, dat Zwitserland geen dadelijk nut in deze
+Amerikaansche onderneming zag. Het vond niet dat het schieten van een projectiel naar de maan tot het aanknoopen van betrekkingen
+met de nachtvorstin zou leiden, en rekende het wat gewaagd zijn geld in een zoo gewaagde onderneming te steken. In den grond
+had Zwitserland gelijk.
+
+</p>
+<p>Spanje kon bij geen mogelijkheid meer dan 110 realen<a class="noteref" id="xd0e1101src" href="#xd0e1101">2</a> ten kantore Weisweller te Madrid bijeenbrengen. Het wendde voor, zijn spoorwegen te moeten voltooien. De waarheid is, dat
+de wetenschap daar te lande weinig in tel is. Het is nog wat achterlijk. En buitendien namen eenige Spanjaarden, en dat niet
+de minst ontwikkelden, de moeite niet om de massa van het projectiel juist te vergelijken met die der maan; zij meenden, dat
+het haar in haar baan zou storen en haar op de aarde doen nedervallen. En in dat geval was het <span class="pagenum">[<a id="pb43" href="#pb43">43</a>]</span>best er niet aan te doen, gelijk dan ook op eenige realen na het geval was.
+
+</p>
+<p>Eindelijk Engeland. Men wist dat dit land sterk tegen het voorstel Barbicane gekant was. De Engelschen hebben enkel gevoel
+voor de 36 millioen inwoners van Groot-Brittanni&euml;. Zij gaven te verstaan, dat de onderneming der Gun-club in strijd was met
+het beginsel van non-interventie en schreven nog voor geen dubbeltje in.
+
+</p>
+<p>Dit vernemende, haalde de Gun-club de schouders op, en nadat Zuid-Amerika, namelijk Peru, Chili, Brazili&euml;, de la Plata-provinci&euml;n
+en Columbia hun 300,000 dollar hadden overgemaakt, bleek voorhanden te zijn:
+
+</p>
+<div class="table">
+<table>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Uit de Vereenigde Staten </td>
+<td valign="top">4,000,000 dollar.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Uit verschillende landen </td>
+<td valign="top">1,446,675 dollar.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top"> </td>
+<td valign="top" class="&#xA; alignright&#xA; ">&#8212;&#8212;&#8212;</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top"> Samen </td>
+<td valign="top">5,446,675 dollar.</td>
+</tr>
+</table>
+</div><p>
+
+</p>
+<p>Voor de zaak was dit niet zoo overvloedig. Het gieten, het uitboren, het metselwerk, het vervoer der werklieden, hun onderkomen
+in een bijna onbewoond land, het bouwen van ovens en loodsen, het gereedschap der werkplaatsen, het projectiel, de onvoorziene
+uitgaven&#8212;dat alles zou bijna de geheele som wegnemen. In den Amerikaanschen oorlog zijn wel kanonnen van 1000 dollar gebruikt,
+en waarom zou dat van Barbicane, dat eenig zou zijn in zijn soort, niet 5000 maal zooveel kunnen kosten?
+
+</p>
+<p>Den 8<sup>sten</sup> October, werd een overeenkomst aangegaan met de gieterij der firma Goldspring, bij New-York, die in den oorlog aan Parrott
+zijn beste kanonnen geleverd had.
+
+</p>
+<p>Deze firma zou, gelijk tusschen de contracteerende partijen werd overeengekomen, het voor het gieten van de Columbiad benoodigde
+materi&euml;el naar Tampa-Town in Zuid-Florida vervoeren.
+
+</p>
+<p>De onderneming moest uiterlijk den 15<sup>den</sup> October des volgenden jaars voltooid zijn en het kanon in goeden staat opgeleverd, op verbeurte van 100 dollar daags tot
+op het oogenblik dat de maan zich andermaal in denzelfden stand zou bevinden, dat is 18 jaren en 11 dagen later.
+
+</p>
+<p>Het in dienst nemen van de werklieden, hun loon en de noodige onkosten kwam voor rekening der firma Goldspring.
+
+</p>
+<p>Deze overeenkomst werd in dubbel opgemaakt en onder goedkeuring van het daarin vervatte geteekend, ter eene zijde door I.
+Barbicane, als voorzitter der Gun-club, en J. Murchison als directeur der firma Goldspring, ter andere zijde.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb44" href="#pb44">44</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e1056src" id="xd0e1056">1</a></span> De dollar = &#402; 2.50.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e1101src" id="xd0e1101">2</a></span> Misschien zal de lezer gaarne deze sommen in dezelfde geldswaarde willen overbrengen. Hij wete daartoe, dat volgens de in
+het oorspronkelijke ook in francs opgegeven waarden, de roebel berekend is op bijna 4 fr., de florijn op 2.4 fr., de rijksd.
+op omtrent 5&frac12; fr., de thaler op 3,7 fr., de piaster op omtrent 0.3 fr., de gulden op 2.2 fr., de dukaat op 13 fr., de florijn
+op ruim 2 fr., de Rom. kr. op 5.5 fr., de cruzade op 3,7 fr., de harde piaster op 20 fr., de reaal op ruim 0,5 fr., dollar
+op ruim 5 fr.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="xd0e1155" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Elfde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het terrein.</h2>
+<p>Zoodra zich over het uitgestrekte grondgebied der Vereenigde Staten de mare verspreid had, dat Florida de hoogbegunstigde
+plek was, waar het monsterkanon zou gegoten worden, toog iedereen aan het bestudeeren der aardrijkskunde van dat schiereiland.
+Bartram&#8217;s <i lang="en">Travel in Florida, Natural history of East and West Florida</i> van Roman, <i lang="en">Territory of Florida</i> van William en andere werken over Florida werden als vet verkocht; de eene nieuwe druk moest na de andere het licht zien.
+
+</p>
+<p>Barbicane had meer te doen dan lezen: hij wilde het terrein zelf opnemen en de plaats aanwijzen, waar de Columbiad zou gegoten
+worden. Hij bezorgde zijn zaken, stelde een behoorlijke geldsom in handen van de sterrenwacht te Cambridge ten einde daarvoor
+een telescoop te laten maken, en ging met het huis Breadwill en Comp. te Albany een overeenkomst aan om het projectiel van
+aluminium te vervaardigen. Vervolgens ging hij op reis, vergezeld door den secretaris Maston, majoor Elphiston en den directeur
+der firma Goldspring.
+
+</p>
+<p>Zij kwamen gelukkig te New-Orleans, scheepten zich in aan boord van het stoomschip Tampico en landden twee dagen later, den
+22<sup>s</sup>ten October, te 7 uur des avonds, te Tampa-Town, dat, zooals iedere schooljongen, iedere knappe schooljongen namelijk, weet,
+in het noordwestelijk gedeelte van het schiereiland ligt en door de golf van Mexico bespoeld wordt.
+
+</p>
+<p>De inwoners dier stad, de verdiensten van den voorzitter der Gun-club waardeerende, hadden hem een luisterrijke ontvangst
+bereid; maar Barbicane onttrok zich aan alle eerbewijzen en liet door zijn secretaris onmiddellijk alles in orde brengen tot
+een uitstapje naar het uitgekozen terrein.
+
+</p>
+<p>Ik mag den lezer niet ophouden met een aardrijkskundige beschrijving van Florida; &#8217;t is alleen noodig te zeggen, dat dit terrein
+een allergunstigsten indruk op den voorzitter der Gun-club maakte uit hoofde van de glooiing des bodems.
+
+</p>
+<p>Hij deed Maston opmerken, dat een eerste vereischte was, een hoogen grond te hebben tot het gieten van de Columbiad.
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien om dichter bij de maan te zijn?&#8221; vroeg de secretaris der club.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb45" href="#pb45">45</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p045.jpg" alt="De gieterij der firma Goldspring. (Bladz. 43.)" width="492" height="720"><p class="figureHead">De gieterij der firma Goldspring. (Bladz. <a href="#pb43" class="pageref">43</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarachtig niet!&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Wat maakt een voet of wat? Neen! maar in een hooge streek zal het werk beter vlotten.
+Wij zullen geen last hebben van water, en dat is geen kleinigheid als men een gat van 900 voet diepte te graven heeft.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb46" href="#pb46">46</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Beter is het zeker,&#8221; meende de ingenieur Murchison, &raquo;maar wij hebben werktuigen genoeg om het water weg te werken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Toch moeten wij een honderd voet of wat boven den waterspiegel der zee zijn; in allen gevalle zou ik gaarne de eerste spade
+in den grond steken,&#8221; sprak Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik de laatste,&#8221; riep Maston levendig uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het zal best gaan,&#8221; merkte de ingenieur aan; &raquo;de firma Goldspring zal u geen boete voor overtijd werken behoeven te betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zou anders een aardig sommetje zijn, 100 dollar daags over 18 jaar en 11 dagen. Weet ge wel hoeveel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; zeide de ingenieur droogjes, &raquo;en &#8217;t is mij ook glad onverschillig.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het was een prachtige natuur, vruchtbaar bovenmate, maar Barbicane zag daar alleen dit van, dat die vruchtbaarheid hem zoo
+bijzonder niet aanstond, want deze was hem een kenteeken van vochtigen grond, en hij zocht allereerst naar droog terrein.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hier moeten wij zijn!&#8221; riep hij opeens uit.
+
+</p>
+<p>Waar waren zij?
+
+</p>
+<p>Dat vroeg de voorzitter ook, en wel aan een man van het sterke geleide dat zij&#8212;dit moet nog worden verhaald&#8212;veiligheidshalve
+te Tampa-Town hadden aangenomen, een vijftigtal ruiters, met karabijnen op zijde en revolvers in de holsters. Men kon wilden
+aantreffen!
+
+</p>
+<p>&raquo;Het heet daar Stone&#8217;s-Hill,&#8221; onderrichtte de ruiter.
+
+</p>
+<p>Barbicane steeg af. Zonder een woord te spreken, nam hij zijn instrumenten en begon ze te stellen.
+
+</p>
+<p>Juist op dat oogenblik ging de zon door het zuiden&#8212;het was middag. Barbicane schoot de zon, bekeek zijn barometer en maakte
+in zijn zakboekje met potlood een kleine berekening.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dit punt ligt,&#8221; zeide hij, &raquo;900 meter boven de zee, op 27&deg;7&#8242; Noorderbreedte en 5&deg;7&#8242; Westerlengte. Naar mij toeschijnt is
+het wegens droogte en hardheid van den grond volkomen geschikt voor onze zaak. Hier zullen wij dus onze magazijnen, onze werkplaatsen,
+onze ovens, de hutten onzer werklieden opslaan, en hier&#8221;&#8212;bij deze woorden stampte hij met den voet op den top van den heuvel,
+die Stone&#8217;s-Hill heet&#8212;&raquo;hier zal ons projectiel het luchtruim invliegen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dienzelfden avond keerden zij naar Tampa-Town terug. De ingenieur Murchison reisde met de Tampico naar New-Orleans terug.
+Hij moest een geheel leger werklieden aanwerven en het grootste gedeelte van het materi&euml;el aanvoeren. De leden der Gun-club
+bleven te Tampa-Town, teneinde de voorbereidende werkzaamheden aan te vangen met behulp van volk uit den omtrek.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb47" href="#pb47">47</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e1226" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Twaalfde hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Begin van het werk.</h2>
+<p>Weldra was een groote menigte werklieden, als het ware een landverhuizing, ter plaatse van hunne bestemming. In allerijl was
+een spoorweg van Tampa-Town naar Stone&#8217;s-Hill aangelegd&#8212;dat is in Amerika een kleinigheid&#8212;en reeds den 1<sup>sten</sup> November kon Barbicane, de ziel der geheele onderneming, Tampa-Town verlaten met een onoverzienbare bende. Even snel verrees
+op het terrein eene stad van als uit den grond verrezen hutten, waar een levendigheid, eene bedrijvigheid heerschte, alsof
+men zich in een der groote Amerikaansche steden bevond.
+
+</p>
+<p>Op den 4<sup>den</sup> November vereenigde Barbicane de opzieners en hoofden om zich en opende de eigenlijke werkzaamheden met de volgende toespraak:
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij kent allen, mijne vrienden, de reden, voor welke ik u in dit woeste gedeelte van Florida heb doen komen. Het geldt hier
+de vervaardiging van een kanon, metende 9 voet inwendige doorsnede, met wanden van 6 voet dikte en een steenen bemanteling
+van 9&frac12; voet. De kuil moet derhalve 60 voet wijd en 900 voet diep zijn. Dit groote werk moet in acht maanden voltooid wezen;
+gij hebt dus 2.543.400 kubiek voet grond uit te graven in 250 dagen; dat maakt in ronde cijfers 10.000 kubiek voet daags.
+Dat zou niets zijn voor 1000 werklieden, als men de armen vrij had, maar in een zeer nauwe ruimte zal het lastiger zijn. Toch
+moet het gebeuren; het zal ook gebeuren, en ik reken evenzeer op uwen moed als op uwe handigheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>Des morgens te 8 uur werd de eerste spade gestoken, en van dat oogenblik af waren houweel en schop geen oogenblik uit de handen
+der gravers. De werklieden wisselden elkaar viermaal daags af.
+
+</p>
+<p>Hoe reusachtig overigens het werk was, toch overschreed het de kracht der handen niet. Verre vandaar. Hoevele werken zijn
+niet voltooid, die grooter moeielijkheden opleverden en waarbij de natuur-zelve zich verzette! En, om niet te spreken van
+dergelijke ondernemingen, zal het genoeg zijn de Jozefs-putten te noemen die bij Ka&iuml;ro door sultan Saladin zijn gegraven,
+en dat in een tijd, toen de werktuigkunde nog niet in staat was den menschelijken <span class="pagenum">[<a id="pb48" href="#pb48">48</a>]</span>arbeid honderdvoudig te versterken&#8212;een werk, dat zelfs afdaalde tot den waterspiegel van den Nijl, op een diepte van 300 voet!
+En dan die andere put, te Coblentz gegraven door markgraaf Johan van Baden, 600 voet diep! Wat was hier te doen! Eenvoudig
+deze diepte te verdriedubbelen, maar op tienmaal meer wijdte, waardoor het uitgraven veel gemakkelijker werd. Er was dan ook
+geen opziener en geen werkman, die aan den goeden uitslag twijfelde.
+
+</p>
+<p>Een belangrijk besluit door den ingenieur Murchison in overleg met den voorzitter Barbicane genomen, leidde nog tot bespoediging
+van het werk. Een der artikelen van de overeenkomst hield in, dat de Columbiad zou omzet worden met banden van smeedijzer.
+Men achtte dit gansch onnoodig, daar het stuk sterk genoeg zou zijn zonder deze sluitringen, zoodat deze bepaling werd weggenomen.
+Dit bespaarde veel tijd; want men kon nu gebruik maken van een nieuw stelsel van uitgraving, daarin bestaande, dat het metselwerk
+van den kuil onmiddellijk met het graven voortgaat. Dientengevolge behoefde men de aarde niet meer van stutten te voorzien;
+het muurwerk strekte tot een stevigen dam en zakte door zijn eigen zwaarte naar gelang van het uitgraven dieper. Doch deze
+wijze van arbeiden kon eerst dan gevolgd worden, wanneer het houweel den vasten grond zou bereikt hebben.
+
+</p>
+<p>Den 4<sup>den</sup> November groeven 50 werklieden in het midden der vooraf afgepaalde ruimte, op het hoogste gedeelte van Stone&#8217;s-Hill, een
+rond gat van 60 voet wijdte.
+
+</p>
+<p>Men vond eerst een laag zwarte teelaarde, 9 duim dik, die zeer gemakkelijk door te steken was; daarna 2 voet fijn zand, dat
+zorgvuldig bewaard werd, als bruikbaar bij het maken van den binnenvorm. Vervolgens witachtig leem, veel gelijkende naar het
+mergel in Engeland, 4 voet dik.
+
+</p>
+<p>Na deze aardlagen stootte het houweel op een harde rotslaag, bestaande uit versteende schulpen, zeer droog, zeer vast. Zoover
+6&frac12; voet, gekomen, begon men met het metselwerk.
+
+</p>
+<p>Op den bodem van den gegraven kuil vervaardigde men een soort van schijf van eikenhout, stevig met ijzeren bouten bevestigd;
+deze schijf had in haar midden eene opening, even groot van doorsnede als de doorsnede van den buitenwand der Columbiad. Op
+deze schijf rustten de benedenste lagen van het metselwerk, waarbij men door best tras de steenen ijzervast aaneenverbond.
+Toen de werklieden van den omtrek naar binnen hadden gemetseld, stonden zij in een put van 21 v. doorsnede.
+
+</p>
+<p>Na dezen arbeid togen de gravers opnieuw aan het werk, om de rots onder de schijf weg te hakken, de schijf zelve onderschragende.
+Zoodra zij 2 voet gevorderd waren, werden de stutten achtereenvolgens weggenomen; de schijf zakte van lieverlede en tegelijk
+het metselwerk, <span class="pagenum">[<a id="pb49" href="#pb49">49</a>]</span>op welks bovenste laag onmiddellijk weder werd voortgewerkt, zorg dragende om luchtgaten open te laten, ten einde bij het
+gieten de gassen te laten ontsnappen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p049.jpg" alt="&raquo;ging de arbeid geregeld voort.&#8221; Bladz. 50." width="481" height="720"><p class="figureHead">&raquo;ging de arbeid geregeld voort.&#8221; Bladz. <a href="#pb50" class="pageref">50</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb50" href="#pb50">50</a>]</span></p>
+<p>Deze arbeid eischte bij de werklieden een zeer groote handigheid en onafgebroken oplettendheid; meer dan een werd bij het
+arbeiden onder de schijf gevaarlijk, enkelen zelfs doodelijk, gewond door vallende rotsblokken; maar de ijver verflauwde geen
+oogenblik en de arbeid ging dag en nacht door; daags onder een hitte, eenige maanden later van 40&deg; C, in die kale vlakte;
+bij nacht bij electriek licht, onder het getik der houweelen op den rotsgrond, het donderend geraas der vallende stukken,
+het gonzen der machines, terwijl onophoudelijke rook- en dampwolken mensch en dier in den geheelen omtrek schrik aanjoegen.
+
+</p>
+<p>Onder dat alles ging de arbeid geregeld voort; de stoomkranen haalden onophoudelijk het uitgegravene weg; onvoorziene hindernissen
+kwamen weinig voor, wel moeilijkheden, maar die men had voorzien, en men was er tegen gewapend.
+
+</p>
+<p>Na een maand was de kuil zoo diep geworden als voor dien tijd berekend was: 120 voet. In December het dubbele, in Januari
+het driedubbele. In Februari hadden de werklieden het te kwaad met een waterader, die dwars uit den grond sprong. Men moest
+sterke pompen en andere werktuigen bezigen, ten einde de bron te stoppen, gelijk men een lek aan boord van een vaartuig stopt.
+Eindelijk was men die lastige besproeiing meester. Doch nu zakte, tengevolge der losheid van den bodem, de schijf ongelijk
+en week uit, zoodat het muurwerk van 75 voet hoogte neerzakte, hetgeen aan onderscheiden werklieden het leven kostte en 3
+weken arbeid eischte eer het ongeval hersteld was. Maar dank zij der bekwaamheid van den ingenieur en der kracht der machines&#8212;alles
+kwam weder in orde en het werk ging ongehinderd voort, zoodat den 10<sup>den</sup> Juni, 20 dagen v&oacute;&oacute;r het door Barbicane berekende tijdstip, de kuil de diepte van 900 voet bereikt had en van een stevigen
+muurwand voorzien was. Op den bodem rustte het metselwerk op een massieven teerling van 30 voet dikte terwijl het boveneinde
+met den beganen grond gelijk kwam.
+
+</p>
+<p>De voorzitter Barbicane en de leden der Gun-club wenschten den ingenieur Murchison geluk met de voltooiing van dezen voorbereidenden
+arbeid, die, ja, aan eenige onvoorzichtigen en ongelukkigen het leven had gekost; maar dit is met elke groote onderneming
+van dien aard allicht het geval, en den voorzitter Barbicane komt de lof toe, tijdens acht maanden lang ongemoeid in het touw
+geweest te zijn en zoo voor het voortgaan van het werk als voor de gezondheid en het welzijn der werklieden uitstekende zorg
+te hebben gedragen.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb51" href="#pb51">51</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e1287" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Dertiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het gieten.</h2>
+<p>Acht maanden waren verloopen nadat de eerste spade op Stone&#8217;s-Hill in den grond gestoken was. Er was veel in dien tijd gedaan.
+
+</p>
+<p>Op 600 yard afstand van den kuil verhieven zich in het rond 1200 smeltovens, ieder 6 voet breed, op een onderlingen afstand
+van een voet of drie. De kring, door deze ovens gevormd, was omtrent 3600 meter lang. Al die ovens waren naar hetzelfde model
+gebouwd en hadden een hoogen vierkanten schoorsteen. Maston had er verbazend veel schik in; het herinnerde hem de monumenten
+te Washington; naar zijn oordeel was er nooit, zelfs niet in Griekenland, iets zoo schoons geweest.
+
+</p>
+<p>De lezer herinnert zich zeker, dat de commissie in haar derde zitting besloten had, de Columbiad van ijzer te gieten, als
+zijnde daartoe het allergeschiktste metaal.
+
+</p>
+<p>Maar indien het ijzer slechts &eacute;enmaal tot een massa gesmolten is, komen de allicht verschillende ijzersoorten niet volkomen
+goed dooreen en wordt het geen zuivere specie; daarom bewerkstelligt men bij voorkeur een tweede gieting, opdat de ijzermassa
+goed doorgemengd zij en alle vreemde bestanddeelen verwijderd worden.
+
+</p>
+<p>Daarom was ook het voor de Columbiad bestemde ijzer, eer het naar Tampa-Town werd afgezonden, in de hoogovens der firma Goldspring
+naar eisch in puddelovens met kool en cilicium onder sterke hitte behandeld; eerst daarna werd het naar Stone&#8217;s Hill vervoerd.
+Maar het gold hier bij de 70 millioen kilo, en het zou te duur uitkomen die met den spoortrein te verzenden; het ijzer zou
+daardoor tot den dubbelen prijs gestegen zijn. Het scheen dus verkieslijker, het in gegoten baren ijzer te New-York in schepen
+te laden. Daartoe had men niet minder noodig dan 68 bodems van 1000 ton&#8212;een vloot, die den 3<sup>den</sup> Mei de reede van New-York verliet en den 10<sup>d</sup>en voor Tampa-Town ankerde. Vandaar werd het ijzer over den Stone&#8217;s Hill-spoorweg vervoerd en was omstreeks half Mei ter plaatse
+zijner bestemming.
+
+</p>
+<p>Men begrijpt lichtelijk, dat het van 1200 ovens niet te veel gevergd was op denzelfden tijd deze 60.000 ton ijzer te smelten.
+Elke oven kon zeer ruim 50.000 kilo metaal bevatten, men had ze gebouwd naar het model van die, welke voor het gieten van
+het kanon <span class="pagenum">[<a id="pb52" href="#pb52">52</a>]</span>Rodman dienden. Zij waren in allen deele geschikt voor het doel en leverden de beste waarborgen voor het goed gelukken der
+gieting.
+
+</p>
+<p>Daags nadat het metsel- en het graafwerk voltooid waren, liet Barbicane aan den binnenvorm beginnen. In het midden van den
+kuil moest een cylinder komen van 900 voet hoogte en 9 voet dikte, juist de grootte van de ziel der Columbiad. Deze cylinder
+was vervaardigd uit een mengsel van leemaarde en zand, onder bijvoeging van hooi en stroo. De ruimte tusschen dezen vorm en
+het metselwerk moest worden gevuld door het gesmolten ijzer, ter dikte alzoo van 6 voet.
+
+</p>
+<p>Om dezen cylinder in evenwicht te houden, moest hij vastgezet worden met ijzeren ankers, van afstand tot afstand naar het
+muurwerk schietende; deze ankers zouden bij het gieten tusschen de gesmolten gietmassa geraken; maar dat hinderde niets.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat gietfeest zal een schoone plechtigheid zijn,&#8221; sprak Maston tot zijn vriend Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Voorzeker,&#8221; antwoordde deze, <span class="corr" id="xd0e1320" title="Niet in bron">&raquo;</span>maar geen publiek feest.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe?&#8221; vroeg Maston, &raquo;zult gij de hekken in de afpaling niet voor iedereen openzetten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal er wel op passen, Maston; het gieten van de Columbiad is een moeilijk, om niet te zeggen gevaarlijk werk; ik wil het
+liever met de deuren dicht doen. Als het projectiel wegvliegt, mag men feestvieren zooveel men wil, maar nu niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>De voorzitter had gelijk; het werk kon onvoorziene gevaren opleveren, het verhelpen waarvan een groote toevloed aanschouwers
+licht hinderen zou. Men moest vrij blijven in alle bewegingen. Niemand werd dus binnen de omheining toegelaten, met uitzondering
+van een commissie uit de leden der Gun-club, daartoe overgekomen. Zij bestond uit den vroolijken Bilsby, Tom Hunter, kolonel
+Blomsberry, majoor Elphiston, generaal Morgan en nog eenige anderen. Maston had zich belast met de taak om hen te geleiden
+en alles te laten zien: magazijnen, werkplaatsen, machines, ja al de 1200 ovens, den eenen na den anderen. Juist op den middag
+moest het gieten aanvangen; den vorigen dag was elke oven gevuld met 50.000 kilo ijzer aan baren; de noodige zorg voor den
+vrijen luchtstroom was gedragen. Sedert den morgen braakten de 1200 schoorsteenen hun vlam en rook; de grond trilde van doffe
+schuddingen.
+
+</p>
+<p>De hitte werd weldra ondraaglijk binnen den kring der ovens, waarvan het trekken een gerommel als van den donder deed hooren,
+dat gevoegd bij het fluiten van vele luchtkokers, die zuurstof naar de geweldige vuren joegen, een helsche harmonie vormde.
+
+</p>
+<p>Zou het gieten hoop op goeden uitslag geven, dan moest het met snelheid geschieden. Op het teeken van een kanonschot moest
+iedere oven zich openen en het vloeibaar metaal volkomen in den kuil uitstorten.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb53" href="#pb53">53</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p053.jpg" alt="&raquo;voor Tampa-Town&#8221; Bladz. 51." width="479" height="720"><p class="figureHead">&raquo;voor Tampa-Town&#8221; Bladz. <a href="#pb51" class="pageref">51</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toen alle beschikkingen genomen waren, verbeidden hoofden en werklieden het beslissend oogenblik met ongeduld, tevens niet
+zonder een zekere mate van ontroering. Er was niemand meer binnen de <span class="pagenum">[<a id="pb54" href="#pb54">54</a>]</span>omheining en iedere onderbaas-gieter was op zijn post bij de gietgaten.
+
+</p>
+<p>Barbicane en zijn ambtgenooten stonden op een nabij geplaatste tribune. V&oacute;&oacute;r hen stond een geladen kanon, gereed om los te
+branden op een teeken van den ingenieur.
+
+</p>
+<p>Eenige minuten voor het middaguur begonnen de eerste droppeltjes metaal uit te sijpelen; de ontvangbakken raakten langzamerhand
+gevuld, en toen het ijzer volkomen vloeibaar was, hield men het eenige oogenblikken in rust, teneinde het verwijderen van
+vreemde omstandigheden gemakkelijker te maken.
+
+</p>
+<p>Het sloeg twaalf uur. Een kanonschot liet zich hooren, en 1200 gietmonden gingen tegelijk open, en 1200 slangen van vuur kronkelden
+in gloeiende bochten naar den kuil. Aan den rand gekomen, stortten zij zich met een vreeselijk geraas 900 voet in de diepte.
+Het was een ontzettend, maar prachtig schouwspel. De grond beefde, terwijl de gloeiende vuurstroomen, onder het hemelwaarts
+krullen van dikke rookwolken, zich in den afgrond stortten met donderend geraas en de vochtdeelen uit den kuil in gloeiende
+dampen zich verhieven. Zij rolden en krulden en stegen tot 500 voet hoogte. Men zou uit de verte het trotsche schouwspel aanstarende,
+hebben gemeend, dat plotseling een vulkaan uit het midden van Florida was opgerezen; en toch was het daar noch vulkaan-uitbarsting,
+noch hoos, noch onweder, noch strijd der elementen, noch een der vreeslijke verschijnselen, zooals de natuur kan teweegbrengen.
+Neen! de mensch alleen heeft ze doen ontstaan, die roodachtige dampen, die reusachtige vlammen als van een vulkaan, die trillingen
+van den grond, welke aan een aardbeving deden denken, dat ontzettende gedruisch van orkanen en onweders; het was de hand des
+menschen, die een Niagara van gloeiend ijzer deed stroomen in een kuil, door dezelfde hand gegraven.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1352" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Veertiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De Columbiad.</h2>
+<p>Of de gieting gelukt was? Men kon het slechts gissen. Doch alles deed het beste denken, daar de vorm al het gesmolten metaal
+<span class="pagenum">[<a id="pb55" href="#pb55">55</a>]</span>had opgenomen. Hoe het zij, het zou nog lang onmogelijk blijven er iets zekers van te zeggen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p055.jpg" alt="&raquo;verhieven zich 1200 smeltovens.&#8221; Bladz. 51." width="481" height="720"><p class="figureHead">&raquo;verhieven zich 1200 smeltovens.&#8221; Bladz. <a href="#pb51" class="pageref">51</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>En inderdaad, majoor Rodman moest wel twee weken wachten <span class="pagenum">[<a id="pb56" href="#pb56">56</a>]</span>alvorens zijn kanon van 80,000 kilo bekoeld was. En hoe lang zou het dan wel duren eer men de Columbiad kon ontblooten? &#8217;t
+Was moeilijk te berekenen.
+
+</p>
+<p>Het bestuur der Gun-club werd gedurende dien tijd op een harde proef gesteld. Maar men kon er niets aan doen. Twee weken na
+het gieten steeg nog een dikke rook opwaarts en de grond brandde onder de voeten, tot wel 200 passen van Stone&#8217;s Hill.
+
+</p>
+<p>De dagen verliepen tot weken, maar er was geen middel om den geweldigen cylinder te bekoelen. Men kon er zelfs onmogelijk
+bij komen. Wachten was al wat er op zat.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar hebben we nu den 10<sup>den</sup> Augustus,&#8221; zei Maston op zekeren morgen. &raquo;Nog een kleine vier maanden, en het is December. De binnenvorm moet nog worden
+weggenomen, de ziel klaar gemaakt, het stuk geladen.... Wij komen niet klaar! Men kan er nog niet eens bij! Zal dat ding dan
+nimmer bekoelen? Dat zou toch wat te zeggen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8217;t Gelukte niet den ongeduldigen secretaris tot bedaren te krijgen. Barbicane zei niets, maar dit zwijgen toonde, dat hij
+inwendig het land had. Hij was in de macht van iemand tegen wien hij niets vermocht&#8212;den tijd; het valt hard zich machteloos
+te voelen.
+
+</p>
+<p>Toch duidde de dagelijksche waarneming een zekere verandering in den aard van den grond aan. Omstreeks half Augustus begonnen
+de dampen aanmerkelijk te verminderen. Eenige dagen later was het slechts de onbeduidende adem van het monster in zijn steenen
+kist. Langzamerhand bedaarden de aardschuddingen; de hitte werd minder; de stoutmoedigsten durfden naderbij komen....
+
+</p>
+<p>&raquo;Eindelijk!&#8221; kon de voorzitter uitroepen.
+
+</p>
+<p>Denzelfden dag werd het werk hervat. Men ging onmiddellijk over tot het uitnemen van den binnenvorm, teneinde de ziel van
+het stuk te ledigen; allerlei werktuigen werden ter hand genomen om het kanon uit te boren. Gemakkelijk ging dat niet, want
+leem en zand waren door de hitte zeer hard geworden, maar de machines deden haar plicht en de heete massa werd met zooveel
+zorg weggebracht, dat den 3<sup>den</sup> September van den geheelen vorm niets meer te zien of te vinden was.
+
+</p>
+<p>Daarop begon dadelijk het afdraaien en eenige weken later was de binnenwand der reusachtige buis volmaakt rond, terwijl de
+ziel van het stuk zoo glad was als een spiegel.
+
+</p>
+<p>Den 22<sup>sten</sup> September, nog geen jaar na het voorstel van Barbicane, stond het kanon tot laden gereed. Men behoefde naar niets meer te
+wachten dan naar de maan, maar men wist dat deze er wel op haar tijd zou zijn.
+
+</p>
+<p>Den 6<sup>den</sup> October schreef diensvolgens Barbicane in zijn boeken 2000 dollar ten laste van kapitein Nicholl, die er&#8212;zoo meent men&#8212;een
+ziekte van haalde. Doch hem restten nog drie weddenschappen, <span class="pagenum">[<a id="pb57" href="#pb57">57</a>]</span>van 3, 4, en 5000 dollar, en hoewel hij de eerste twee, samen ten bedrage van 3000 dollar kwijt was, stond zijn kans nog niet
+zoo kwaad. Toch werd hij wel wat bang.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p057.jpg" alt="&raquo;dat de stad moest worden uitgelegd.&#8221; Bladz. 58." width="484" height="720"><p class="figureHead">&raquo;dat de stad moest worden uitgelegd.&#8221; Bladz. <a href="#pb58" class="pageref">58</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb58" href="#pb58">58</a>]</span></p>
+<p>De blijdschap van Maston kende geen grenzen en &#8217;t scheelde niet veel of hij was in de Columbiad gevallen, toen hij een blik
+in den mond wilde werpen. Zonder den rechterarm van Blomsberry, dien de waardige kolonel gelukkig nog behouden had, zou de
+secretaris der Gun-club zijn dood in de diepte van het stuk gevonden hebben.
+
+</p>
+<p>Na 23 September werd het terrein voor het publiek geopend en de toevloed van nieuwsgierigen was verbazend. Reisgelegenheden
+bij menigte werden in dienst gesteld en zoovelen stroomden van alle zijden naar Tampa-Town, dat de stad aanmerkelijk moest
+worden uitgelegd, straten bebouwd, kerken gesticht, scholen gevestigd&#8212;want geheele scharen waren voornemens in Florida te
+blijven totdat het groote werk geheel zou zijn afgeloopen. De nieuwstad van Tampa-Town kreeg den naam Moon-city, Maanwijk.
+Nu bleek het, dat Texas niet ten onrechte gekampt had om de eer, dat het kanon er zou worden gegoten en afgevuurd. Dat de
+spoorweg tusschen Tampa-Town en Stone&#8217;s Hill onophoudelijk bereden werd, spreekt van zelf.
+
+</p>
+<p>Met dat al werd de nieuwsgierigheid der toegestroomde scharen, slechts ten deele bevredigd. Velen hadden gehoopt op het gieten,
+maar zij kregen niets dan rookwolken te zien. Dat was een groote teleurstelling; maar Barbicane had niemand bij dat werk willen
+toelaten. Dit gaf misnoegen, ontevredenheid, gepruttel: men schold op den voorzitter; men beschuldigde hem van aanmatiging:
+zijn handelwijze heette &raquo;weinig Amerikaansch.&#8221; Er ontstond bijna oproer rondom de afsluiting van Stone&#8217;s Hill. Barbicane was,
+gelijk men reeds weet, onwrikbaar op dit punt.
+
+</p>
+<p>Maar toen de Columbiad geheel gereed was, kon het publiek niet langer geweerd worden; het zou niet hebben aangegaan de hekken
+dicht te houden, onvoorzichtig zelfs het algemeen verlangen teleur te stellen. Barbicane opende dus de afsluiting voor ieder
+die er in wilde&#8212;toch besloot zijn practische geest, geld te slaan uit de algemeene nieuwsgierigheid.
+
+</p>
+<p>De Columbiad te zien was wel iets, maar de Amerikanen beschouwden het als toppunt van genot, in de diepte van den reusachtigen
+koker aftedalen. Geen nieuwsgierige of hij wilde zich vermeien aan dien tocht. Daarom waren toestellen boven den tromp geplaatst
+met een stoomkraan, ten einde die lieden te bevredigen, Het was een ware woede. Vrouwen, kinderen, grijsaards, alles achtte
+het plicht, tot de ingewanden van die geheimzinnige buis door te dringen. De prijs was 5 dollar per persoon, en ofschoon dit
+een hooge prijs was, leverde het in twee maanden aan de Gun-club niet minder dan 500,000 dollar op. &#8217;t Is overtollig te zeggen,
+dat de leden der Gun-club de eersten waren; dat was ook billijk. Deze plechtigheid had den 25<sup>sten</sup> September plaats. Een staatsie-bak daalde <span class="pagenum">[<a id="pb59" href="#pb59">59</a>]</span>af met Barbicane, Maston, majoor Elphiston, generaal Morgan, kolonel Blomsberry, den ingenieur Murchison en andere voorname
+leden der vermaarde club, tien in &#8217;t geheel. Op den bodem was het nog zeer warm. Men had het nog te benauwd. Maar welk een
+dag! Welk een verrukking! Een tafel voor tien personen was aangericht op den steenen voet die de Columbiad droeg; zij was
+<i lang="it">&agrave; giorno</i> verlicht door een electrieke vlam. Keur van gerechten, als uit den hemel nederdalende, verschenen achtervolgens voor de gasten,
+terwijl de beste Fransche wijnen stroomden bij dit feestmaal, 900 voet beneden den grond.
+
+</p>
+<p>Aan den feestdisch heerschte ongemeene vroolijkheid; er was een kruisvuur van toosten, men dronk op den aardbol, op zijn wachter,
+op de Gun-club, op de maan, op Selene, op Diana, op de nachtvorstin, op de blanke, op de kuische&#8212;op al wat de maan maar was
+en heette. Al die juichtonen, al die &raquo;Leve&#8217;s!&#8221; werden door de metalen wanden opwaarts gedragen, en de menigte, rondom Stone&#8217;s
+Hill geschaard, paarde haar kreten aan die der tien gasten.
+
+</p>
+<p>Maston was zichzelven niet meester; hij schreeuwde meer dan hij gesticuleerde, en wat hij meer deed, eten of drinken, is een
+punt dat moeilijk was uit te maken. In allen gevalle&#8212;hij zou zijn plaats voor geen keizerrijk hebben afgestaan, &raquo;neen, al
+was het kanon op dit oogenblik afgevuurd en had het hem aan stukken en brokken naar de hemelruimte geslingerd.&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1438" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vijftiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een telegram.</h2>
+<p>Het groote werk der Gun-club had, om zoo te zeggen, zijn beslag, en toch moesten nog twee maanden verloopen eer het projectiel
+naar de maan zou vliegen. Twee maanden&#8212;&#8217;t waren twee jaren voor het algemeen ongeduld? Tot dusver had men de kleinste bijzonderheden
+dagelijks medegedeeld in de dagbladen; men verslond ze met begeerlijke blikken, maar &#8217;t stond te vreezen, dat daaraan <span class="pagenum">[<a id="pb60" href="#pb60">60</a>]</span>een einde zou komen, en ieder duchtte, dat het oogenblik nabij was, waarin niets meer over de zaak te schrijven zou vallen.
+
+</p>
+<p>Maar dat was niets; er kwam iets nieuws, en wel wat allerminst te verwachten was, zoo buitengewoon, zoo ongeloofelijk, zoo
+onwaarschijnlijk als het maar kon; iets dat de gansche wereld in spanning bracht.
+
+</p>
+<p>Den 30<sup>sten</sup> September, te 3 uur 47 min., ontving de voorzitter der Gun-club een langs de Trans-Atlantische lijn overgeseind telegram.
+
+</p>
+<p>Barbicane verscheurde den omslag las den inhoud, en hoeveel zelfbeheersching hij ook bezat, toch verbleekten zijn lippen en
+werden zijne oogen vochtig bij het lezen der volgende woorden:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Frankrijk Parijs</span>.<br>
+30 September &#8217;sm, 4 u.
+
+</p>
+<p>Barbicane, Tampa, Florida. <br>Vereenigde Staten.
+
+
+</p>
+<p>Neem voor projectiel cylinder met kegelpunt. Ik ga mee. Kom met stoomschip Atlanta.
+
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="smallcaps">Michel Ardan</span>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Juist twintig woorden.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1476" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zestiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Michel Ardan.</h2>
+<p>Indien dit bericht eenvoudig in een brief met de post ware aangekomen, zou er niets van zijn uitgelekt. Maar nu was het door
+de handen gegaan van Fransche, Iersche, Newfoundlandsche, Amerikaansche telegraafbeambten. Barbicane kon dus een tijding,
+die als een bliksemstraal uitschoot, onmogelijk verborgen houden. De voorzitter zou dit wel hebben gewenscht, want wat beduidde
+het? Het telegram kwam van een Franschman&#8212;misschien mystificatie? Had het schijn van waarheid, dat iemand op de wereld zoo
+roekeloos <span class="pagenum">[<a id="pb61" href="#pb61">61</a>]</span>zou zijn om zelfs het denkbeeld van zulk eene reis in het hoofd te krijgen? En gesteld dat zoo iemand bestond, moest men hem
+dan niet eer in een gekkenhuis sluiten dan in een projectiel?
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb62" href="#pb62">62</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p061.jpg" alt="&raquo;er was een kruisvuur van toosten.&#8221; (Bladz. 59.)" width="496" height="720"><p class="figureHead">&raquo;er was een kruisvuur van toosten.&#8221; (Bladz. <a href="#pb59" class="pageref">59</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Kan niet!&#8212;Ongeloofbaar!&#8212;Spotternij!&#8212;Ongerijmd!&#8212;Belachelijk!&#8221; Al die uitroepingen en nog vele anderen moesten dienen om
+den indruk te kennen te geven, dien dit telegram maakte, zoodra het, eenmaal door de gedienstigheid van verbaasde telegrafisten
+&raquo;in vertrouwen&#8221; verhaald, zich als loopend vuurtje, inderdaad, &raquo;als een bliksemstraal<span class="corr" id="xd0e1496" title="Niet in bron">&#8221;</span> verspreid had.
+
+</p>
+<p>Maston alleen zei: &raquo;Een diepe gedachte!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo diep,&#8221; merkte de majoor aan, &raquo;dat men er zelfs niet aan denken kan haar voor den dag te halen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&#8221; vroeg de secretaris der Gun-club levendig en strijdvaardig. Maar hij vond geen partij.
+
+</p>
+<p>De naam van Michel Ardan lag vooral te Tampa-Town op aller lippen. Men vroeg elkander: &raquo;Wie is die man? Bestaat hij?&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen Barbicane het denkbeeld opperde om een projectiel naar de maan te zenden, vond ieder die onderneming natuurlijk, uitvoerbaar,
+een zuivere zaak van artillerie. Maar dat een redelijk wezen in dat projectiel plaats wilde nemen en die onwaarschijnlijke
+reis beproeven,&#8212;dat was een dwaze inval, juist wat de Franschen zoo gaarne aangaande de Amerikanen zeggen: &raquo;een humbug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoe meer men er over dacht en praatte, des te meer kwam men er toe den geheelen Ardan en het geheele bericht uit te lachen.
+Doch daar waren er ook, die de zaak anders inzagen. Noemde men het een dwaasheid&#8212;hoe menigmaal was het niet gebeurd, dat heden
+waarheid bleek wat gisteren dolheid heette! Waarom zou die reis te avond of morgen niet eens kunnen gedaan worden?
+
+</p>
+<p>Een andere vraag: Bestond die Michel Ardan inderdaad? Gewis, en zelfs was zijn naam in Amerika niet gansch onbekend. Michel
+Ardan, zoo heette een Europeaan, befaamd wegens zijn krasse ondernemingen. En dan nog: een telegram, de naam van het schip....
+neen! dat alles kon geen verzinsel zijn.
+
+</p>
+<p>Maar men wilde meer dan gissing en redeneering&#8212;men wilde zekerheid hebben. Dus, naar de woning van Barbicane; den voorzitter
+der onderneming!
+
+</p>
+<p>Deze had zich over het telegram volstrekt niet uitgelaten. Hij wilde afwachten. Maar nu was er een oploop onder zijn ramen.
+Niet waar? Op hem rustten al de plichten van een hooggeplaatst persoon, en dus ook die om zich den volke te vertoonen.
+
+</p>
+<p>Hij vertoonde zich. Een uit de menigte vroeg met ronde woorden: &raquo;Is de zich noemende Michel Ardan op reis naar Amerika, of
+niet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijne heeren,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;ik weet er niet meer van dan gij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij moet het weten,&#8221; klonk het ongeduldig.
+
+</p>
+<p>&raquo;De tijd zal het leeren,&#8221; sprak de voorzitter koeltjes.
+
+</p>
+<p>&raquo;De tijd heeft het recht niet om een geheel land in het onzekere te houden,&#8221; antwoordde de spreker uit den hoop. &raquo;Hebt <span class="pagenum">[<a id="pb63" href="#pb63">63</a>]</span>gij het plan van het projectiel veranderd naar het telegram?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog niet, mijne heeren; maar ge hebt gelijk, men moet weten waaraan zich te houden; de telegraaf, die deze geheele opschudding
+verwekt heeft, zal ons wel verder helpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar het telegraafkantoor!&#8221; riep de menigte.
+
+</p>
+<p>Barbicane ging derwaarts vooruit en eenige minuten later was een telegram afgezonden aan den deken der makelaars te Liverpool,
+met verzoek om antwoord op deze vragen: &raquo;Is er een schip Atlanta? Wanneer heeft het Europa verlaten? Heeft het een Franschman
+Michel Ardan aan boord?&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee uren later ontving Barbicane een antwoord, dat niet den minsten twijfel overliet:
+
+</p>
+<p>&raquo;Stoomschip Atlanta van Liverpool vertrokken 2 October naar Tampa-Town. Persoon met den naam Michel Ardan aan boord als passagier.&#8221;
+
+</p>
+<p>De oogen van den voorzitter schitterden. Men hoorde hem mompelen: &raquo;Toch waar! En over veertien dagen is hij hier. Maar &#8217;t
+is een gek, een waanzinnige. Ik zal nimmer toestaan....&#8221;
+
+</p>
+<p>En toch schreef hij dienzelfden avond aan het huis Breadwill en Comp. om met het projectiel alles te staken tot nader order.
+
+</p>
+<p>Den 20<sup>sten</sup> October, &#8217;s morgens te 9 uur, zag men op de lichttorens van het Bahama-kanaal een dikken rook aan den horizon. Twee uren
+later wisselde een stoomjacht herkenningsteekenen en werd de naam der Atlanta naar Tampa-Town geseind. Te 4 uur was het stoomschip
+voor Espirito-Santo; te 5 liep het langs de reede van Hillisboro met vollen stoom; te 6 ankerde het voor Tampa-Town. Nauwelijks
+had het anker gevat of een sloep lag aan de Atlanta; Barbicane sprong aan boord en riep overluid: &raquo;Michel Ardan!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Present!&#8221; antwoordde iemand die aan de verschansing stond.
+
+</p>
+<p>Met gekruiste armen, vragend oog en gesloten mond, keek Barbicane den passagier aan.
+
+</p>
+<p>Het was een man van 42 jaar, lang, maar een weinig voorovergebogen, zooals de kariatiden die balken op het hoofd dragen. Zijn
+hoofd, bedekt met zwaar, borstelig haar, teekende vastheid van geest. Zijn gelaat was breed; onder den haviksneus prijkte
+een knevel, die wel iets had van dien eener kat; de mond was fijnbesneden. Voorts teekende zijn geheele persoonlijkheid kracht
+en vastheid, &raquo;eer gesmeed dan gegoten,&#8221; om een zijner technische uitdrukkingen over te nemen.
+
+</p>
+<p>Wat Lavater in dat gelaat zou hebben gelezen, moeten wij in het midden laten. Een gewoon mensch zag Michel Ardan in den eersten
+opslag aan voor iemand die durfde, maar ook welwillend was. Wat hem vooral kenmerkte was iets onrustigs, iets beweeglijks,
+zoodat hij ook aan boord van de Atlanta nu hier stond, dan daar zat en nooit op zijn plaats bleef. In &eacute;en woord, Michel Ardan
+<span class="pagenum">[<a id="pb64" href="#pb64">64</a>]</span>was een dier zonderlingen, zooals de Schepper ze wel eens uit grilligheid voortbrengt, maar waarvan hij den gietvorm terstond
+verbrijzelt.
+
+</p>
+<p>Inderdaad, de inwendige persoonlijkheid van Michel Ardan leverde een ruim veld aan den menschenkenner. Die opmerkelijke man
+had een voortdurende neiging tot het overdrevene, lang voordat hij, om taalkundig te spreken, den overtreffende trap had bereikt;
+ieder voorwerp teekende zich op het netvlies van zijn oog in bepaalde vormen af. Vandaar een stapel reusachtige denkbeelden;
+hij zag alles in het groot, derhalve de moeilijkheden en de menschen.
+
+</p>
+<p>Overigens was hij een echte waterrot. Van aanleg een man der kunst, naar den geest iemand, die het niet met groote woorden
+afdeed, maar spijkers met koppen sloeg. In een twistgesprek liet hij zich noch aan logica, noch aan kunst van sluitredenen
+gelegen liggen; hij zou die nooit uitgevonden hebben, en toch was de slag steeds aan hem. Het was zijn lust, iedereen te overbluffen
+en met een sabelhouw zijn partij armen en beenen stuk te slaan.
+
+</p>
+<p>Tot zijn liefhebberij behoorde ook dat hij zich een &raquo;heerlijke weetniet&#8221; noemde, evenals Shakespeare. Voor al wat &raquo;wetenschap&#8221;
+heet koesterde hij diepe verachting; &raquo;die lui&#8221;, zeide hij, &raquo;doen niets dan punten aanteekenen, terwijl wij zitten te spelen.&#8221;
+In &#8217;t kort, hij was een Zigeuner uit het land van bergen en wonderen; avontuurlijk, maar geen avonturier; een koorddanser
+wien de meest halsbrekende toeren de liefste waren; een Pha&euml;ton die de kar der zon mende, een Icarus met waarlooze vleugels.
+Met opgeheven hoofd stortte hij zich in de dolste ondernemigen; hij schroomde niet zijn schepen achter zich te verbranden,
+en welke bokkesprongen hij ook maakte, altijd kwam hij, als de beste kat, op de pooten terecht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Onmogelijk,&#8221; was voor hem een onzinnig woord. Zonder aarzelen zette hij den kop tegen een muur. &raquo;Die waagt wint,&#8221; was zijn
+lijfspreuk.
+
+</p>
+<p>Om geld bekommerde Michel Ardan zich volstrekt niet; op dat punt was hij een Dana&iuml;den-vat. Op belang zag hij nimmer; beschaving
+was beneden hem. Hij zou in staat geweest zijn zich zelven voor slaaf te verkoopen en het geld te besteden tot losprijs van
+een neger.
+
+</p>
+<p>In Frankrijk, ja door geheel Europa was Michel Ardan bekend als de bonte hond. En kon het ook anders, waar hij de honderdtongige
+faam zoo in zijn dienst had? Hij leefde <span class="corr" id="xd0e1570" title="Bron: inmers">immers</span> in een glazen huis en maakte immers het geheele menschdom tot zijn vertrouwde? Maar hij bezat ook een rijke verzameling vijanden,
+en daaronder nog al eenigen die hij had gewond, geranseld, zonder genade doodgeslagen, terwijl hij zonder blikken of blozen
+<span class="pagenum">[<a id="pb65" href="#pb65">65</a>]</span>zich met zijn ellebogen ruim baan maakte door de menigte.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p065.jpg" alt="&raquo;die aan de verschansing stond.&#8221; Bladz. 63." width="493" height="720"><p class="figureHead">&raquo;die aan de verschansing stond.&#8221; Bladz. <a href="#pb63" class="pageref">63</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Toch was hij gansch niet onbemind, en als hij bij een zijner <i>salti mortali</i> den nek scheen te moeten breken, keek iedereen <span class="pagenum">[<a id="pb66" href="#pb66">66</a>]</span>zijn bewegingen met angst na. Men wist immers wat waaghals hij was! Als iemand hem wilde tegenhouden en hem een ongeluk voorspelde,
+luidde zijn gewoon antwoord: &raquo;men wordt slechts door zijn eigen vlooien&#8221;&#8212;eigenlijk noemde hij een ander diertje&#8212;&raquo;gebeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zulk een man was de passagier op de Atlanta, altijd opgewonden, altijd opborrelend als het water in een ketel boven &#8217;t vuur,
+altijd in spanning, niet over &#8217;t geen hij in Amerika kwam doen&#8212;daar dacht hij niet eens aan&#8212;maar tengevolge van zijn koortsachtig
+gestel. Indien er ooit twee menschen van tegenovergestelde natuur bijeen zijn geweest, dan waren het de Franschman Michel
+Ardan en de Yankee Barbicane; en toch kwamen zij daarin overeen, dat beiden ondernemend, volhardend, stoutmoedig waren, elk
+op zijne wijs.
+
+</p>
+<p>De voorzitter van de Gun-club kon zich niet lang verdiepen in het beschouwen van den man die hem naar den achtergrond kwam
+schuiven; want de menigte hief een levendig gejuich aan. Deze kreten van hoezee! en leve! werden zelfs zoo uitgelaten en de
+geestdrift uitte zich zoo op den man af, dat Michel Ardan, na een duizendtal handen te hebben gedrukt, op &#8217;t gevaar af van
+zijn tien vingers te verspelen, genoodzaakt was de wijk te nemen naar zijn hut.
+
+</p>
+<p>Barbicane volgde hem zonder een woord te spreken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt Barbicane?&#8221; vroeg hem Michel Ardan, zoodra zij alleen waren, en op een toon alsof hij hem twintig jaar gekend had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; antwoordde de voorzitter der Gun-club.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, goeden dag, Barbicane. Hoe maak je &#8217;t? Goed? Zooveel te beter!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt dus,&#8221; sprak Barbicane zonder eenige andere inleiding, &raquo;besloten om te gaan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bepaald.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Houdt niets u terug?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets. Hebt gij het projectiel laten maken volgens mijn telegram?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik wachtte op uw komst. Maar,&#8221; vroeg Barbicane andermaal, nu met aandrang, &raquo;hebt gij u wel bedacht?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bedacht! Heb ik tijd tot bedenken? Ik vind gelegenheid om een reisje naar de maan te doen, ik maak daar gebruik van&#8212;dat is
+alles. Ik vind niet dat daarover zooveel te bedenken valt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met verbazing staarde Barbicane den man aan, die over zijn reisplan zoo losjes sprak als over een watertochtje op de rivier.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar gij zult toch wel een reisplan hebben en middelen ter uitvoering?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Opperbest, mijn waarde Barbicane. Maar mag ik zoo vrij zijn u iets te doen opmerken. Ik verlang al mijn geschiedenis op een
+goeden dag aan heel de wereld te vertellen. Om nu herhalingen te voorkomen, moest gij intusschen uw vrienden, ook uw medeleden,
+de geheele stad, geheel Florida, geheel Amerika als gij wilt, bijeenroepen, <span class="pagenum">[<a id="pb67" href="#pb67">67</a>]</span>en morgen zal ik bereid zijn mijn middelen te ontvouwen en te antwoorden op tegenwerpingen, welke ook.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wees bedaard, ik zal ze gerust afwachten. Vindt ge dat goed?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mij wel,&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Daarop verliet de voorzitter de hut en deelde aan de volksmenigte het voorstel van den Franschman mede. Zijn woorden vonden
+levendige toejuiching.
+
+</p>
+<p>Zoo werd ineens alle moeilijkheid afgesneden. Den volgenden dag kon iedereen op zijn gemak den Europeeschen held beschouwen.
+Toch wilden eenigen van de grootste heethoofden de Atlanta niet verlaten: zij bleven den nacht over aan boord. Maston had
+zijn haak zoo vast in den rand van den koekoek geslagen, dat bijna een kaapstander noodig was om er hem uit te trekken.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een held! een held!&#8221; schreeuwde hij uit al zijn macht, &raquo;en wij zijn slechts oude wijven bij dien Europeaan!&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat de voorzitter de bezoekers had verzocht zich te verwijderen, keerde hij naar de hut van den passagier terug en bleef
+er totdat het aan boord kwartier voor twaalf had geslagen. Toen scheidden de beide groote mannen met een handdruk en Barbicane
+zocht zijn legerstede op.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1634" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zeventiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een volksvergadering.</h2>
+<p>Den volgenden morgen verscheen de dagvorstin later dan aan het ongeduld van het publiek lief was. Men vond haar lui voor een
+zon die zulk een feest moest beschijnen. Barbicane, beducht voor vragen die aan Michel Ardan onaangenaam konden zijn, had
+het getal toehoorders tot een klein getal begunstigden willen beperken, b.v. zijn medeleden. Maar men kon even goed de Niagara
+afdammen. Hij moest dus dat plan opgeven en zijn nieuwen vriend aan de openbaarheid prijs geven. De nieuwe zaal der beurs
+te Tampa-Town werd, hoe ruim ook, ontoereikend geoordeeld, want het liet zich aanzien, dat het een ontelbare menigte zijn
+zou.
+
+</p>
+<p>Men koos dus een vlakte buiten de stad, alwaar tegen de zon, <span class="pagenum">[<a id="pb68" href="#pb68">68</a>]</span>met behulp van de schepen in de havens en op de reede, zeilen werden uitgespannen bij wijze van een reusachtige tent, onder
+welke 300,000 personen plaats vonden. Een derde deel kon zien en hooren, een derde weinig zien en niets hooren; een derde
+zag niets en hoorde niets. En toch was dit laatste derde niet het achterlijkst in toejuichingen.
+
+</p>
+<p>Te 2 uur verscheen Michel Ardan, vergezeld van de voornaamste leden der Gun-club. Hij ging gearmd tusschen Barbicane en Maston.
+Hij klom op een verhevenheid, en zoodra de oorverdoovende toejuichingen eenigszins tot bedaren waren gekomen, wenkte hij met
+de hand, verzocht stilte en begon in vloeiend Engelsch aldus:
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijne heeren! Hoe warm het ook is, moet ik toch eenige oogenblikken vragen om u de noodige inlichtingen te geven aangaande
+de plannen, die gij wel met uwe aandacht wilt verwaardigen. Ik ben noch geleerde noch redenaar, en ik zou er ook niet aan
+gedacht hebben in het openbaar te spreken, maar mijn vriend Barbicane heeft er mij toe uitgenoodigd. Luistert dus met uwe
+600,000 ooren en verschoont het gebrekkige mijner voordracht.&#8221;
+
+</p>
+<p>Uitbundige toejuichingen!
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijne heeren! Ieder mag zijn goed- of afkeuring te kennen geven. Dat is dus afgesproken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vergeet echter niet, dat gij te doen hebt met een weetniet, wiens onwetendheid zoo ver gaat, dat hij zelfs onbekend is met
+de moeilijkheden. Hij is dus van oordeel, dat het zeer eenvoudig en gemakkelijk is, plaats te nemen in een projectiel om naar
+de maan te reizen. Die reis moet vroeg of laat gedaan worden, en dat volgens de wet van vooruitgang. De mensch is begonnen
+op handen en voeten te loopen, daarna op twee beenen, toen met een kar te rijden, vervolgens met een koets, daarop met een
+diligence en eindelijk met een spoortrein. Welnu, het projectiel is het rijtuig der toekomst, en om de waarheid te zeggen,
+de planeten zijn niets dan projectielen, eenvoudige kogels, geschoten, door de hand des Scheppers. Maar om weder van ons vervoermiddel
+te spreken. Sommigen uwer hebben kunnen gelooven, dat de voorgenomen snelheid overdreven is. Dat is niet zoo: al de sterren
+overtreffen het in dit opzicht: de aarde zelve wentelt zich driemaal sneller om de zon. Ziehier eenige voorbeelden. Ik zal
+mij met uw verlof in geographische mijlen uitdrukken, want uw Amerikaansche maten zijn mij niet zoo bekend, en ik zou niet
+gaarne met mijn berekening in de war komen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat die mijlen tusschen de vijf kwartier en anderhalf uur gaans lang zijn, weet gij. Nu, van die mijlen legt Mercurius in
+zijn baan om de zon ieder uur ruim 24,000 af, dat is zooveel als een voetganger, dag en nacht onafgebroken doorstappende,
+in 3 jaren en omtrent 8 maanden zou afleggen. Dat doet Mercurius in &eacute;&eacute;n enkel uur. <span class="pagenum">[<a id="pb69" href="#pb69">69</a>]</span>En is het dan om er zooveel beweging over te maken, en is het niet blijkbaar, dat dit alles na eenige jaren door nog grooter
+snelheden overtroffen zal worden, waarschijnlijk met behulp van het licht en de electriciteit?&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb70" href="#pb70">70</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p069.jpg" alt="&raquo;bij wijze van een reusachtige tent.&#8221; Bladz. 68." width="478" height="720"><p class="figureHead">&raquo;bij wijze van een reusachtige tent.&#8221; Bladz. <a href="#pb68" class="pageref">68</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Niemand sprak het tegen.
+
+</p>
+<p>&raquo;De tijd zal komen,&#8221; ging de spreker voort, &raquo;dat men reizen doet naar de maan, naar de planeten, naar de sterren, zooals men
+tegenwoordig van Liverpool naar New-York reist, gemakkelijk, snel en veilig. De tijd zal komen, dat de oceaan der ruimte even
+druk doorreisd wordt als de oceaan der Aarde, onze planeet. Afstand is slechts een betrekkelijk woord. Eenmaal wordt de afstand
+nul.&#8221;
+
+</p>
+<p>De vergadering was gunstig ten aanzien van den Franschen held gestemd, maar deze leer scheen haar wat kras. Dat scheen Michel
+Ardan te begrijpen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij schijnt niet overtuigd. Welnu, laat ons zien. Weet gij hoeveel tijd een sneltrein noodig zou hebben om de maan te bereiken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Driehonderd dagen, meer niet. Het is een afstand van nog geen 52,000 mijlen, maar wat maakt dat uit? Nog geen tienmaal de
+tocht om de aarde, en hoeveel reizigers en zeelieden hebben dien afstand al niet afgelegd! Bedenkt dus, dat ik slechts 97
+uren onderweg ben. Gij meent misschien, dat de Maan ver van de Aarde is en dat men zich wel tweemaal mag bedenken eer men
+de reis waagt? Maar wat zoudt gij dan wel zeggen van een reis naar Neptunus, die 600 millioen mijlen van de zon af is? Verbeeldt
+u een spoorweg van hier naar die planeet, en dat een plaatskaartje 1 Amerikaansche cent per kilometer kost,&#8212;uiterst goedkoop!&#8212;dan
+zou nog een kapitaaltje van 45,000 millioen dollar noodig zijn om de reis te betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze manier van betoogen viel zeer in den smaak. Dat scheen Michel Ardan te bemerken; hij werd er te welbespraakter door.
+
+</p>
+<p>&raquo;En wat is nog die afstand naar Neptunus bij dien der vaste sterren! Wij kunnen dien niet meer bij mijlen uitdrukken, maar
+ik zal u iets anders zeggen. Het licht legt in iedere seconde een afstand van ruim 41,000 mijlen of omtrent 55,000 uren gaans
+af. Het licht der zon komt dus in ruim 8 minuten tot ons. Welnu! datzelfde licht zou, om van ons tot de allernaaste vaste
+ster, de grootste in het sterrenbeeld Centaurus te komen, meer dan 3 jaren noodig hebben, Sirius 14, de Poolster 43 jaren.
+En deze zijn voor ons de naaste vaste sterren. Daar zijn er, van welke men met zekerheid weet, dat zij niet minder dan driehonderdmaal
+verder kunnen zijn, misschien duizendmaal. Daar kan men dus eerst van afstanden beginnen te spreken. Weet gij wat ik denk
+van de wereld, die begint op de zon en eindigt op Neptunus? Doodeenvoudig. Het zonnestelsel is een vast lichaam, een vaste
+zelfstandigheid, de planeten zijn enkel gescheiden door ruimtetjes, zooals de stofdeeltjes van het zwaarste metaal, zilver,
+ijzer of platina. Daarom heb ik recht te zeggen en herhaal het met de innigste overtuiging &raquo;afstand is een hol woord, afstand
+is een onding!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bravo! Hoezee!&#8221; klonk het uit 300.000 monden.
+<span class="pagenum">[<a id="pb71" href="#pb71">71</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Afstand is een onding!&#8221; schreeuwde Maston boven allen uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn vrienden!&#8221; ging Michel Ardan voort, &raquo;ik houd dit vraagstuk voor afgedaan. Als ik u allen niet overtuigd heb, ligt het
+aan de beschroomdheid mijner voordracht en de zwakheid van mijn betoog, niet aan het twijfelachtige der zaak. Hoe het zij,
+ik herhaal het: de afstand tusschen de Maan en de Aarde is in wezenlijkheid onbeduidend en niet waard dat een denkende geest
+er zich om bekommert. Ik geloof dus niet te veel te zeggen, als ik beweer, dat men mettertijd projectiel-treinen hebben zal
+voor een gemakkelijke reis naar de Maan. Daarop zijn geen botsingen, geen stooten, geen derailleering te vreezen, en men zal
+het doel bereiken, zonder vermoeienis, met snelheid, in een rechte lijn. Geen 20 jaren duurt het, of de helft der aardbewoners
+heeft een bezoek aan de maanbewoners gebracht?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoezee! Leve Michel Ardan!&#8221; riepen allen, ook de minst overtuigden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve Barbicane!&#8221; antwoordde de redenaar bescheiden.
+
+</p>
+<p>Deze uitroep werd met levendige toejuichingen begroet.
+
+</p>
+<p>Barbicane, zeer voldaan over den gang der vergadering, vreesde toch nog steeds, dat zoodra de theoretische beschouwingen van
+Michel Ardan in practische antwoorden zouden moeten overgaan, de vragers het wel eens lastig konden maken. Ten einde dit te
+voorkomen, vroeg hij zijn nieuwen vriend, of hij dacht, dat de Maan en de planeten bewoonbaar zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een moeilijke vraag,&#8221; heette het; &raquo;mijn waarde voorzitter, bedrieg ik mij echter niet, dan zijn mannen als Plutarchus, Swedenborg,
+Bernardin de St. Pierre, benevens vele anderen, van oordeel, dat uw vraag met ja moet beantwoord worden. Op het standpunt
+van natuurwetenschap zou ik mij aan hunne zijde scharen.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e1700" title="Niet in bron">&raquo;</span>Ik zou zeggen, dat hier op de aarde niets nutteloos bestaat en daarom denken, dat die andere werelden ook bewoonbaar zijn,
+of geweest zijn, of zullen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uitmuntend!&#8221; hoorde men door de naastbijstaanden uitroepen, terwijl Barbicane er bij voegde: &raquo;Goed geredeneerd. Ik verander
+dus mijn vraag; niet of de maan en de planeten bewoonbaar, maar of zij bewoond zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik voor mij ben daar zeker van,&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is toch ook,&#8221; merkte een ander aan, &raquo;nog al wat tegen te zeggen. Op vele der hemellichamen moeten het dan gansch andere
+wezens zijn. Om nu alleen van de planeten te spreken, op Neptunus, ja op Saturnus moet reeds alles stijf bevriezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het doet mij leed,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;mijn ge&euml;erden bestrijder niet persoonlijk te kennen, maar ik zal toch trachten
+hem te antwoorden. Zijn bedenking heeft waarde, maar ik geloof haar evenzeer te kunnen wederleggen als andere bewijsgronden
+<span class="pagenum">[<a id="pb72" href="#pb72">72</a>]</span>tegen de bewoonbaarheid der hemellichamen. Indien ik natuurkundige was, zou ik zeggen, dat zoo er minder warmstestof in werking
+is op de planeten nabij de zon, en meer op die welke ver van de zon zijn, dit eenvoudig verschijnsel voldoende is om het evenwicht
+te herstellen en de temperatuur op die planeten ook voor ons geschikt te maken. Indien ik dierkundige was, zou ik met vele
+beroemde geleerden zeggen, dat de natuur ons op deze Aarde voorbeelden oplevert van dieren, ook levende onder omstandigheden
+die men er ver van geschikt toe zou achten; dat visschen ademen in een middelstof, voor de andere dieren doodelijk; dat de
+amphibi&euml;n in het water en op het land beide leven op een oogenschijnlijk onverklaarbare wijze; dat sommige zeedieren er op
+een verbazende diepte rondkruipen, gedrukt door een zwaarte van water, die ons verpletteren zou, een drukking van 50 of 60
+dampkringen; dat sommige waterdiertjes, ongevoelig voor hitte of koude, evenzeer worden aangetroffen in kokende bronnen als
+in het ijs der poolzee&euml;n. In &eacute;&eacute;n woord, dat men aan de natuur een verscheidenheid in haar middelen moet toekennen, welke dikwijls
+onbegrijpelijk is, maar niettemin bestaat. Indien ik scheikundige was, zou ik aanvoeren, dat de meteoorsteenen, klaarblijkelijk
+buiten onzen aardbol gevormd, bij het scheikundig onderzoek koolstof hebben opgeleverd, een zelfstandigheid, die een organischen
+oorsprong bewijst, en dat zij dus, volgens de onderzoekingen van Reichenbach, mede tot het dierenrijk moeten gebracht worden.
+En eindelijk, indien ik godgeleerde was, zou ik zeggen, dat volgens den apostel Paulus de goddelijke openbaring zich niet
+bepaalt tot het menschdom, maar ook tot al de hemelsche werelden. Maar ik ben noch godgeleerde, noch scheikundige, noch dierkundige,
+noch natuurkundige. Bij mijn volslagen onkunde in de groote wetten, volgens welke het heelal bestuurd wordt, bepaal ik mij
+dus hierbij: of die werelden bewoond zijn weet ik niet, en omdat ik het niet weet, ga ik het zien!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kwam de bestrijder van Michel Ardan met andere bewijsgronden? Dat is onmogelijk te zeggen, want de oorverdoovende toejuichingen
+verhinderden alle gelegenheid tot spreken. Toen eindelijk de stilte genoegzaam hersteld was, voegde de redenaar er het volgende
+bij:
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p073.jpg" alt="&raquo;mettertijd projectieltreinen naar de maan.&#8221; Bladz. 71." width="484" height="720"><p class="figureHead">&raquo;mettertijd projectieltreinen naar de maan.&#8221; Bladz. <a href="#pb71" class="pageref">71</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb, mijn waarde Yankees, het onderwerp slechts even kunnen aanroeren en er zijn andere bewijzen in overvloed voor de
+bewoonbaarheid der werelden. Ik laat die liggen. Laat mij slechts &eacute;&eacute;n woord mogen zeggen. Hun die de bewoonbaarheid der planeten
+ontkennen, moet men antwoorden: gij kunt gelijk hebben, indien bewezen is, dat de Aarde de best mogelijke wereld is, maar
+dat is zij niet, wat Voltaire er ook van moge gezegd hebben. Zij heeft slechts &eacute;&eacute;n wachter, terwijl Jupiter, Saturnus, Uranus,
+en Neptunus er verscheidene hebben&#8212;een voorwaar niet verwerpelijk <span class="pagenum">[<a id="pb73" href="#pb73">73</a>]</span>voordeel. Maar wat vooral onze Aarde onaangenaam maakt, is de helling van haar as op haar loopbaan. Vandaar de ongelijkheid
+van dagen en nachten; vandaar de kwellende afwisseling der <span class="pagenum">[<a id="pb74" href="#pb74">74</a>]</span>jaargetijden. Op onzen ellendigen aardbol is het altijd te heet of te koud; men bevriest er in den winter en smelt er in den
+zomer; het is de planeet van verkoudheden en van bloedspuwingen, terwijl b. v. op Jupiter, wiens as zeer weinig helt, de bewoners,
+aangenomen dat zij er zijn, altijd een onveranderlijke temperatuur genieten; er is een gordel van lente, een gordel van zomer;
+een gordel van herfst en een gordel van winter&#8212;allen bestendig; iedere Jupiterbewoner kan het klimaat kiezen dat hem bevalt
+en er zich vestigen, dan is hij vrij van alle weersverandering. Gij zult ongetwijfeld deze voortreffelijkheid van Jupiter
+boven onze aarde toegeven, om nu niet te spreken van de jaren, die ieder een dozijn der onze duren. Bovendien is het in mijn
+oog niet twijfelachtig of de bewoners dier wereld zijn onder die gelukkige omstandigheden voortreffelijker wezens; de geleerden
+zijn er zeker geleerder, de kunstenaars bekwamer, de deugnieten draaglijker, de goeden beter.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e1730" title="Niet in bron">&raquo;</span>Helaas! wat ontbreekt onzen aardbol om dien toestand te bereiken? Een kleinigheid&#8212;niets dan dat de as der aarde wat rechter
+op haar loopbaan gezet wordt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu!&#8221; riep een zware stem; &raquo;laat ons dan met vereenigde krachten machines zien uit te denken om de as der aarde op te lichten!&#8221;
+
+</p>
+<p>Een donderend geweld maakten op dat oogenblik de uitbundige toejuichingen van een voorstel, dat uit niemands mond kon komen
+dan van Maston. Hadden die Amerikanen slechts het door Archimedes verlangde steunpunt gehad, wie weet of zij niet een kraan
+hadden vervaardigd om de as der aarde eenige graden te verplaatsen! Maar zij hadden dat steunpunt niet, en dientengevolge
+bepaalde het lot van het voorstel zich daartoe, dat er een allergeweldigst lawaai gemaakt en de vergadering voor een kwartier
+werd geschorst.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1737" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Achttiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Na de pauze.</h2>
+<p>De vergadering werd heropend met een motie van orde. Een der aanwezigen verzocht, dat men nu eens van de theoretische beschouwingen
+tot de practische zaken zou komen.
+
+</p>
+<p>Aller blikken richtten zich naar den man die deze woorden uitte, <span class="pagenum">[<a id="pb75" href="#pb75">75</a>]</span>en toen er niet spoedig genoeg naar zijn zin antwoord kwam, nogmaals zijn stem verhief: &raquo;Wij zijn hier om te spreken over
+de Maan, niet over de Aarde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hebt gelijk, mijnheer,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;wij zijn van ons onderwerp afgeraakt en zullen tot de maan terugkeeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; sprak de onbekende, &raquo;gij beweert, dat de Maan bewoond is. Maar dan moeten die luidjes leven zonder ademhalen,
+want er is geen aasje lucht op de Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie zegt dat, asjeblieft?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Deskundigen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Deskundigen!&#8221; sprak Michel Ardan met een ongeloovig lachje. &raquo;Deskundigen! In Frankrijk is een &raquo;deskundige,&#8221; die wiskundig
+heeft bewezen dat een vogel niet vliegen kan, en een ander &raquo;deskundige,&#8221; dat de visschen niet bestemd zijn om in water te
+leven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Daarover handelen wij nu niet, mijnheer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hebt het zeer gemunt, mijnheer, op een armen weetniet, die niets liever verlangt dan onderricht te worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom roert gij dan wetenschappelijke vraagstukken aan, als gij er geen kennis van hebt?&#8221; vroeg de onbekende vrij brutaal.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom? Omdat ik mij juist door mijn zwakheid sterk gevoel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uw zwakheid wordt dwaasheid,&#8221; merkte de onbekende zeer onbeleefd aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zooveel te beter!&#8221; riep de Franschman uit, &raquo;met mijn dwaasheid ga ik naar de maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane en zijn medeleden sloegen blikken van afkeuring en misnoegen, maar ook van heimelijken angst op den onbekende, die
+het schip der discussie naar de klippen van de gevaren en onmogelijkheden der onderneming scheen heen te sturen.
+
+</p>
+<p>&raquo;De Maan,&#8221; ging de vreemde voort, &raquo;heeft geen dampkring, en als zij er ooit een gehad heeft, moet die reeds sedert lang door
+de Aarde aan haar zijn onttrokken. Maar ik zal u liever feiten voorleggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leg mij zooveel voor als gij wilt,&#8221; zei Michel Ardan met een zeer Fransch-hoffelijke buiging.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij weet, dat wanneer de lichtstralen een middenstof, zooals de lucht doorloopen, zij van de rechte lijn afwijken, dat zij
+een zoogenaamde buiging of breking ondergaan. Welnu! Wanneer een ster door de Maan bedekt wordt, heeft men, als zij nabij
+de Maan gekomen was, nog nooit gezien, dat haar stralen eenige flectie ondergingen. De Maan vertoont dus geen spoor van dampkring.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zegt weinig, want de maanrand is niet volkomen scherp begrensd. Maar zeg mij liever, of gij al dan niet gelooft aan vulkanen
+op de Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uitgedoofde wel, werkzame niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die vulkanen moeten dan toch eens in werking zijn geweest.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker, maar daar zij-zelven de ter verbranding noodige zuurstof <span class="pagenum">[<a id="pb76" href="#pb76">76</a>]</span>konden leveren, bewijst het feit hunner uitbarsting niets voor het bestaan van een dampkring.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal u feiten leveren,&#8221; sprak Michel Arden bedaard. &raquo;In 1715 hebben de weerkundigen Louville en Halley, den 3<sup>den</sup> Mei van dat jaar een <span class="corr" id="xd0e1793" title="Bron: eklips">eclips</span> waarnemende, eenige vuurschitteringen van zonderlingen vorm gezien. Zij bewogen zich snel en werden door de genoemde waarnemers
+voor onweders gehouden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die waarneming betreft niets dan vuurbollen, zooals wij ze op de aarde ook wel eens zien. Zoo hebben andere geleerden er
+over geoordeeld en ik doe het ook.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En heeft,&#8221; vroeg Michel Ardan met onverstoorbaarbare kalmte &raquo;Herschel dan in 1787 geen menigte lichtpunten op de donkere
+zijde der Maan gezien?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker, maar Herschel heeft niet getracht dat verschijnsel te verklaren en er althans geen bewijs voor het bestaan van een
+dampkring der Maan uit afgeleid.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed geantwoord,&#8221; sprak Michel Ardan niet zonder bijtende scherts, &raquo;gij schijnt ver in de maankennis.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ver genoeg om te weten, dat Beer en M&auml;dler, sterrenkundigen die zeer hun werk van de Maan hebben gemaakt daaromtrent ook
+bepaald van hetzelfde gevoelen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan was niet uit het veld geslagen. &raquo;Laussedat, een bekwaam sterrenkundige, heeft in de <span class="corr" id="xd0e1808" title="Bron: eklips">eclips</span> van 18 Juli 1860 de horens der zon afgerond en scheef gezien. Dit verschijnsel kon onmogelijk een andere oorzaak hebben dan
+een maandampkring.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar is die waarneming bewezen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bewezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met uw verlof, boven de bergen dan toch niet,&#8221; meende de hardnekkige onbekende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan toch in de valleien, eenige honderden voeten lager.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Pas maar op dat ge dan komt waar gij wezen moet,&#8221; was de raad van den onbekende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dank u; er is allicht lucht genoeg voor &eacute;&eacute;n persoon, en ik zal wat zuinig ademhalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu wij het,&#8221; ging Michel Ardan voort, nadat de ongelooflijke toejuiching van zijn laatsten kwinkslag genoegzaam bedaard was,
+&raquo;nu wij het over, zij het dan een dampkringetje, eens zijn, moeten wij ook aannemen dat er water op de Maan is. Blij toe.
+Maar mag ik mijn geachten bestrijder nog iets doen op merken? Wij kennen slecht &eacute;ene zijde der maanschijf, en er moge dan
+op de naar ons toegekeerde zijde weinig lucht zijn, mogelijk is het aan den anderen kant anders. De Maan toch heeft door den
+invloed van de aantrekkingskracht der aarde den vorm van een ei aangenomen, dat wij op de punt zien. Vandaar dat, gelijk ook
+de berekening van Hansen uitwijst, haar zwaartepunt in de van ons afgekeerde zijde ligt. Vandaar <span class="pagenum">[<a id="pb77" href="#pb77">77</a>]</span>de meening, dat al de lucht en al het water, bijna terstond na de schepping der maan, naar die voor ons onzichtbare zijde
+moeten geweken zijn.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p077.jpg" alt="&raquo;Michel Ardan was niet uit het veld geslagen.&#8221; Bladz. 76." width="494" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Michel Ardan was niet uit het veld geslagen.&#8221; <span class="corr" id="xd0e1831" title="Bron: Blad.">Bladz.</span> <a href="#pb76" class="pageref">76</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb78" href="#pb78">78</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Praatjes voor de vaak!&#8221; riep de onbekende uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, geen praatjes, zuivere wetenschap, geput uit de wetten der beweging.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt een roekelooze gek!&#8221; liet de onbekende zich ontvallen, maar het scheelde weinig of men zou hem om dien uitval buiten
+de vergadering geworpen hebben.
+
+</p>
+<p>&raquo;Roekeloos?&#8221; vroeg Michel Ardan. &raquo;Ik ben zelfs zeer voorzichtig. Heb ik niet mijn vriend Barbicane om een projectiel verzocht,
+dat rechtuit schiet en niet als een kogel om en om rolt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ongelukkige, de schok zal u in het oogenblik van uw afreis te morsel slaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde heer, daar slaat gij juist den spijker op den kop en legt den vinger op de eenige kwetsbare plaats. Maar ik denk
+wel dat het schrander beleid der Amerikanen er in zal voorzien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar de hitte, die door de snelle beweging van het projectiel door de lucht zal ontstaan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De wanden zijn dik en ik zal in een oogenblik buiten den dampkring zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar de levensmiddelen en water<span class="corr" id="xd0e1857" title="Bron: .">?</span>&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb berekend voor een jaar te kunnen medenemen en mijn reis zal vier dagen duren!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En de lucht om onderweg in te ademen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Langs scheikundigen weg zal ik lucht maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar uw val op de Maan, gesteld dat ge er immer komt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De val zal slechts 1/6 der kracht van een val op de Aarde hebben, aangezien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Toch genoeg om u te verbrijzelen als glas.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wie zal mij beletten mijn val te breken door middel van vuurpijlen, goed vervaardigd en op hun tijd aangestoken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij willen nu eens aannemen, dat alles op zijn gelukkigst gaat en alle kansen in uw voordeel loopen; wij willen onderstellen
+dat gij heelhuids op de Maan aanlandt&#8212;hoe komt gij terug?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik kom niet terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit antwoord, verheven door zijn eenvoud, bracht de vergadering in een stomme verbazing. Maar die stilte was welsprekender
+dan de luidste bijvalsbetuigingen zouden geweest zijn. De onbekende maakte er gebruik van om nog een laatsten pijl af te schieten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ga voort, want inderdaad gij zijt een recht aangename profeet,&#8221; zei Michel Ardan met een vriendelijk lachje.
+
+</p>
+<p>&raquo;Al genoeg,&#8221; was het antwoord. &raquo;Ik weet niet waartoe verdere schermutselingen dienen zouden. Ga uw gang met uwe dollemans
+onderneming. Met u is er geen praten over.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geneer u anders niet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen! het is een ander die de verantwoordelijkheid uwer dwaasheid draagt.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb79" href="#pb79">79</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En wie dan, asjeblieft?&#8221; vroeg Michel Ardan op hoogen toon.
+
+</p>
+<p>&raquo;De weetniet, die deze even onmogelijke als bespottelijke onderneming op touw heeft gezet.&#8221;
+
+</p>
+<p>De steek was niet onder water. Barbicane had al van het oogenblik af dat de vreemde in het strijdperk verschenen was, alle
+moeite gedaan om zich in te houden. Nu hij zoo ongezouten bij den kraag werd gevat, stond hij op en trad op den onbekenden
+spreker toe, die hem uittartend afwachtte.
+
+</p>
+<p>Plotseling werd hij van dien man gescheiden. Opeens namen honderd armen de tribune op, en de voorzitter der <span class="corr" id="xd0e1897" title="Bron: Gunclub">Gun-club</span> benevens Michel Ardan werden in zegepraal rondgedragen, evenals bij de Ouden de held op een schild.
+
+</p>
+<p>Het schild woog <span class="corr" id="xd0e1902" title="Bron: nog al">nogal</span> zwaar, maar de dragers wisselden elkander onophoudelijk af, daar iedereen wedijverde om zijn schouders onder deze huldebetooging
+te zetten.
+
+</p>
+<p>De onbekende had echter van de verwarring geen gebruik gemaakt om weg te sluipen. Hij zou het ook in dat dichte gedrang niet
+hebben kunnen doen. Hoe het zij, met de armen over elkander geslagen hield hij den strakken blik op Barbicane gevestigd.
+
+</p>
+<p>Deze verloor hem niet uit het oog en de oogen der beide mannen schoten als bliksemstralen tegen elkander in.
+
+</p>
+<p>Inmiddels bewoog zich de tribune stadwaarts, op de schouders wiegelende als een boot op het water, te midden van ontelbare
+hoeden, als golven bewogen. Nu en dan stampte en slingerde het vaartuigje wel wat, doch de beide passagiers stonden stevig
+en zij bereikten gelukkig de haven van Tampa-Town.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan slaagde er gelukkig in, zich aan de laatste toejuichingen zijner vurige bewonderaars te onttrekken. Hij vluchtte
+in het hotel <i>Franklin</i>, sloop naar zijn kamer en dook onder de dekens, terwijl een eerewacht van 100.000 personen onder zijn ramen verzameld stond.
+
+</p>
+<p>Inmiddels had een kort, ernstig, beslissend tooneel plaats tusschen den geheimzinnigen kampvechter en den voorzitter der Gun-club.
+
+</p>
+<p>Zoodra Barbicane de handen vrij had, ging hij op zijn partij af.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom eens hier!&#8221; zeide hij kortaf.
+
+</p>
+<p>De ander volgde hem op de kade. Zij waren met hun beiden alleen. Met toornige blikken zagen zij elkander aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie zijt gij?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kapitein Nicholl.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik dacht het half. Tot dusver heeft het toeval u nooit op mijn weg gevoerd....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben er met opzet op gekomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hebt mij beleedigd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;In het openbaar.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij zult mij rekenschap geven van dien hoon.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb80" href="#pb80">80</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Op &#8217;t oogenblik.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, ik verlang dat alles tusschen u en mij blijft. Drie mijlen van Tampa is een bosch, het bosch Skerman. Kent gij het?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is het u goed er morgen te 5 ure van den eenen kant in te gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker, indien gij er op denzelfden tijd van den anderen kant in komt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij zult uw buks niet vergeten?&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo min als gij de uwe,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>Na dit koele gesprek gingen de kapitein en de voorzitter der Gun-club elk huns weegs. Barbicane kwam thuis, maar in plaats
+van eenige uren rust te nemen, toog hij aan het zoeken van middelen om den weerstoot van het projectiel te voorkomen en het
+door Michel Ardan opgeworpen vraagstuk optelossen.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e1955" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Negentiende hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">In het bosch.</h2>
+<p>Terwijl de voorzitter en de kapitein de zooeven verhaalde afspraak maakten, trachtte Michel Ardan tevergeefs van de vermoeienissen
+der volksvergadering uitterusten, trachtte, zeg ik, want rusten is op Amerikaansche bedden een moeilijke zaak: zij kunnen
+zich in hardheid met de beste marmeren tafels meten. Ardan sliep dan ook slecht, en terwijl hij zich om en om keerde tusschen
+de servetten, die lakens moesten verbeelden, nam hij zich voor, in zijn projectiel een gemakkelijker rustbed aan te brengen.
+
+</p>
+<p>Zijn overdenkingen daarover werden gestoord door een hevig kloppen op de kamerdeur en een schreeuwen: &raquo;open, in &#8217;s hemels
+naam doe open.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nog eer hij van bed was, stortte iemand de kamer meer binnen dan hij er in stapte. &#8217;t Was de secretaris der Gun-club, vriend
+Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gisteren avond,&#8221; stootte deze hijgende uit, &raquo;is onze voorzitter in &#8217;t openbaar beleedigd. Hij heeft zijn partij uitgedaagd,
+&#8217;t is niemand anders dan kapitein Nicholl. Dezen morgen vroeg vechten zij in het bosch Skerman, ik heb dat uit den mond van
+Barbicane zelf. Als hij valt, ligt onze gansche zaak in duigen. Zij moeten elkander <span class="pagenum">[<a id="pb81" href="#pb81">81</a>]</span>niet te lijf. Er is in de wereld maar &eacute;&eacute;n persoon die invloed genoeg op Barbicane heeft om dat duel te verhinderen, en die
+persoon is Michel Ardan.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p081.jpg" alt="&raquo;in zegepraal rondgedragen.&#8221; Bladz. 78." width="479" height="720"><p class="figureHead">&raquo;in zegepraal rondgedragen.&#8221; Bladz. <a href="#pb78" class="pageref">78</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb82" href="#pb82">82</a>]</span></p>
+<p>Intusschen had Michel Ardan zijn kleeren aangeschoten en eenige minuten later namen de beide vrienden den weg naar de voorsteden
+van Tampa-Town onder de voeten. Onderweg bracht Maston den Franschman op de hoogte der zaak, namelijk van den ouden grond
+der vijandschap tusschen Barbicane en den kapitein. Hij verhaalde hoe personen, met beiden bevriend, nog altijd een persoonlijke
+ontmoeting van beiden hadden weten te verhinderen, en dat Nicholl nu eindelijk de gelegenheid had te baat genomen om oude
+veeten op te rakelen.
+
+</p>
+<p>Niets is afschuwelijker dan de persoonlijke veeten in Amerika, gedurende welke de beide partijen elkander beloeren op hoeken
+en wegen en als wilde beesten elkander in het houtgewas aanvliegen. In zulke gevallen moet ieder van hen jaloersch zijn op
+die verwonderlijke hoedanigheden, van nature eigen aan de Indianen der prairi&euml;n, hun snelle bevatting, hun schrandere list,
+hun ruiken van de voetstappen hunner vijanden. Bij dat rondsnuffelen naar hunnen vijand gaan de Yankees er dikwijls op uit
+met hunne honden, en terwijl zij jager en wild tegelijk zijn, liggen ze uren lang op de wacht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk een duivelsch volk zijt gij!&#8221; riep Michel Ardan uit, toen Maston hem de geheele geschiedenis verhaalde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo zijn wij nu eenmaal,&#8221; antwoordde de secretaris, &raquo;maar wij moeten ons haasten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Doch hoe ook aanstappende, het bosch Skerman konden zij niet v&oacute;&oacute;r halfzes bereiken. Barbicane was aan zijn kant reeds een
+half uur geleden het bosch ingetreden.
+
+</p>
+<p>Zij zagen een bejaarden houthakker takkebossen binden. Maston ging naar hem toe en riep reeds uit de verte: &raquo;hebt gij iemand
+met een buks het bosch zien inkomen,.... mijnheer Barbicane, den voorzitter....
+
+</p>
+<p>De secretaris der Gun-club dacht in zijn eenvoud, dat zijn voorzitter als zoodanig aan de geheele wereld bekend moest zijn.
+Maar de houthakker scheen hem niet te begrijpen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een jager,&#8221; voegde Michel Ardan er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een jager? ja,&#8221; antwoordde de houthakker.
+
+</p>
+<p>&raquo;Is het lang geleden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bijna een uur.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Te laat!&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;En hebt gij geweerschoten gehoord?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen enkel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen enkel. De jager schijnt platzak thuis te zullen komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat nu?&#8221; zei Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het bosch ingaan, op gevaar af een schot te krijgen, dat niet voor ons bestemd is.&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb83" href="#pb83">83</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p083.jpg" alt="&#8217;t Was de secretaris der Gun-club. Bladz. 80." width="491" height="720"><p class="figureHead">&#8217;t Was de secretaris der Gun-club. Bladz. <a href="#pb80" class="pageref">80</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Ach!&#8221; klaagde Maston op droevigen toon. &raquo;Ik had liever tien kogels in het hoofd dan &eacute;en in dat van Barbicane.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vooruit dan!&#8221; sprak Michel Ardan.
+<span class="pagenum">[<a id="pb84" href="#pb84">84</a>]</span></p>
+<p>Zij gingen verder, een uur lang, maar vruchteloos. Zij riepen van tijd tot tijd: &raquo;Barbicane!&#8221; &raquo;Nicholl!&#8221; Maar tevergeefs.
+Nog een uur&#8212;even vruchteloos.
+
+</p>
+<p>Reeds begonnen zij den moed op te geven, toen Maston iemand meende te zien. Hij vergiste zich niet. &#8217;t Was kapitein Nicholl.
+Maar wat deed hij? Niets anders dan een vogeltje uit het net eener reusachtige vergiftige spin bevrijden!
+
+</p>
+<p>De kapitein hoorde geritsel. Hij keek op en riep: &raquo;Michel Ardan! Wat komt gij hier doen, mijnheer?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U de hand drukken, Nicholl, en u beletten Barbicane dood te schieten of door hem doodgeschoten te worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Barbicane,&#8221; riep de kapitein uit, &raquo;ik zoek hem sedert een paar uren, maar ik kan hem niet vinden. Waar zit hij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Barbicane,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &#8220;is een man die achting verdient, en wat gij ook met hem gehad moogt hebben, dat moet
+uit zijn. Ik gedoog niet, dat ge met hem duelleert.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal met hem duelleeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zult het wel laten. Gij hebt iets te doen dat vrij wat beter is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dat zou zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zeg ik alleen als Barbicane er bij is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zullen wij hem opzoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8217;t Geschiedde, en eindelijk vonden zij den voorzitter der Gun-club aan den voet van een boom zitten. Zoodra deze hen zag sprong
+hij op en riep uit: &raquo;Gevonden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het middel om den weerstoot van het projectiel onschadelijk te maken. Water, niets dan water&#8221;....
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijt gij daar ook, Maston!&#8221; riep hij, zijn secretaris ziende.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan stelde hem aan kapitein Nicholl voor.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik was het glad vergeten,&#8221; stotterde Barbicane, &raquo;maar ik ben tot uw dienst.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar komt niets van,&#8221; sprak Michel Ardan met nadruk. &raquo;Ik heb u iets voor te stellen. Vriend Barbicane gelooft dat zijn projectiel
+rechtuit naar de maan zal vliegen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder twijfel,&#8221; merkte de voorzitter aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;En vriend Nicholl is overtuigd, dat het naar den grond zal terugkomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder twijfel,&#8221; liet de kapitein zich hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mooi! Ik, Michel Ardan, matig mij niet aan, u tot elkander te brengen, maar wel bij elkander. Gij gaat met mij mede, dan
+weet gij waar wij blijven.&#8221;
+
+</p>
+<p>De beide kampioenen stonden versuft. Barbicane wachtte op het antwoord van den kapitein. Nicholl keek naar Barbicane&#8217;s lippen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is toch geen weerstoot te duchten,&#8221; sprak Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Top!&#8221; riep Barbicane.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb85" href="#pb85">85</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p085.jpg" alt="&raquo;Gij gaat met mij mede.&#8221; Bladz. 84." width="491" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Gij gaat met mij mede.&#8221; Bladz. <a href="#pb84" class="pageref">84</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Top!&#8221; herhaalde de kapitein onmiddellijk daarop.
+
+</p>
+<p>&raquo;In orde!&#8221; eindigde Michel Ardan. &raquo;Thans noodig ik de heeren tot een ontbijt.&#8221;
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb86" href="#pb86">86</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e2093" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Twintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een proefneming in het klein.</h2>
+<p>Nog dienzelfden dag vernam geheel Amerika het gebeurde tusschen kapitein Nicholl en den voorzitter Barbicane, met en benevens
+de zonderlinge ontknooping. Alles liep daarbij samen om de populariteit van Michel Ardan te doen stijgen; de rol door dezen
+ridderlijken Europeaan gespeeld, zijn onverwacht voorstel om den knoop door te hakken, de gelijktijdige toestemming der beide
+kampioenen, de overwinning behaald op het maangebied door Frankrijk en de Vereenigde Staten. Men weet hoe de Yankees zich
+afsloven voor enkele personen. In een land, waar overheidspersonen zich spannen voor het rijtuig eener danseres om het in
+zegepraal voort te trekken&#8212;in zulk een land alleen kan een stoutmoedige knaap opgang maken. Dat men zijn paarden niet afspande,
+was waarschijnlijk omdat hij er geen had, maar overigens regende het bijvalsbetuigingen. Men gunde hem geen oogenblik rust;
+de eene deputatie voor, de andere commissie na had hij te ontvangen, en zijn maag kreeg het kwaad tegenover de vele maaltijden
+die hem werden aangeboden. Zelfs had zich onder de arme drommels die niets te verliezen hadden een vereeniging gevormd onder
+den naam van seleniten, maanmannen, die hun hof aan den gevierden man meenden te maken met te beweren, dat zij de maantaal,
+het selenitisch verstonden en het hem wilden leeren.
+
+</p>
+<p>Overigens werd ondersteld dat hij reeds alles aangaande de maan wist. Zoo vroeg men hem ook wat hij dacht van haren invloed
+op ziekten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gelooven,&#8221; zeide hij, &raquo;doe ik er niet aan, maar er zijn toch zonderlinge feiten. In 1693 heerschte een epidemie, en den 21<sup>sten</sup> Januari, gedurende een eclips, stierven buitengewoon veel menschen. Baco viel bij elke maaneclips in zwijm, en dat duurde
+zoolang als de eclips. Koning Karel VI verloor gedurende het jaar 1399 tot zesmalen het verstand, telkens met Nieuwe of Volle
+maan.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e2108" title="Niet in bron">&raquo;</span>Er zijn geneesheeren, die de verschijnselen der vallende ziekte afhankelijk achten van den stand der maan. Mead spreekt van
+een kind, dat bij Volle maan stuipen kreeg. Er zijn ontelbare waarnemingen van dezen aard aangaande bezwijmingen, kwaadaardige
+koortsen, en het slaapwandelen, ten blijke dat de maan een geheimzinnigen <span class="pagenum">[<a id="pb87" href="#pb87">87</a>]</span>invloed heeft op de ziekten der menschen. Hoe weet ik niet, maar de zaak schijnt buiten twijfel.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan in &eacute;&eacute;n woord was de held van den dag. Vooral ook bij de vrouwen. Voor een &raquo;goed huwelijk&#8221; kon hij aan elken vinger
+er een krijgen, ook met het vooruitzicht hem naar de maan te vergezellen. Maar hij had geen plan, zeide hij, d&aacute;&aacute;r de rol van
+Adam met een dochter Eva&#8217;s te spelen. &raquo;Ik ben te bang voor slangen,&#8221; voegde hij er bij.
+
+</p>
+<p>Secretaris Maston had in die dagen een aanvechting om de vierde man in het projectiel te zijn. Maar Michel Ardan beduidde
+hem, dat hij niet compleet genoeg was om er fatsoenlijk te verschijnen. Wat zouden de maanbewoners wel van de aardbewoners
+denken, als zij een zoo verminkt exemplaar onder de oogen kregen?
+
+</p>
+<p>Maston merkte op, dat Michel Ardan, Barbicane en kapitein Nicholl toch ook incompleet zouden zijn, als zij er aan stukken
+en brokken aankwamen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is waar,&#8221; werd hem geantwoord, maar wij zullen er wel en goed geconditionneerd aanlanden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Den 18<sup>den</sup> October werd een proefreis in het klein gedaan, die zonder eenige stoornis afliep. Barbicane wilde volstrekt het zijne hebben
+van den invloed, dien de we&ecirc;rstoot op het oogenblik van het afschieten van een projectiel uitoefende. Hij liet daarom een
+mortier van 32 duim (0,75 meter) uit het arsenaal te Pensacola komen. Men stelde het op aan het strand der reede van <span class="corr" id="xd0e2126" title="Bron: Hillisbora">Hillisboro</span>, ten einde de bom in zee te doen vallen. Een hol projectiel werd voor die proef met de meeste zorg ingericht. Maston watertandde
+om mee te gaan, maar hij kon niet in de bom.
+
+</p>
+<p>Maar wel konden er een groote kat en een klein eekhoorntje in. Het mortier werd geladen met 300 kilo kruit. De bom er op.
+Vuur!
+
+</p>
+<p>Oogenblikkelijk werd een boot afgezonden, om ter plaatse waar de bom nederkwam een duiker af te laten. Deze vond de bom, bond
+een touw aan haar ooren en zoo werd ze aan land gebracht.
+
+</p>
+<p>De sluiting werd geopend en de kat sprong er uit, maar van het eekhoorntje was geen spoor te vinden. Na vele gissingen en
+redeneeringen kwam men ten laatste tot de gevolgtrekking, dat de kat het beestje denkelijk zou hebben verorberd.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan vond daarin een steun voor zijn beweren, dat het goed was voor mondbehoeften te zorgen; Barbicane was van oordeel,
+dat het gevaar van een we&ecirc;rstoot denkbeeldig was.
+
+</p>
+<p>Een paar dagen later ontving Michel Ardan een boodschap van den President der Unie, waarbij hem het eereburgerschap der Vereenigde
+Staten van Amerika werd aangeboden.
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb88" href="#pb88">88</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e2140" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Eenentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Men maakt zich gereed.</h2>
+<p>Zoodra de Columbiad zelve kant en klaar was, wierp zich de belangstelling van het publiek op het projectiel. Barbicane hechtte
+niet machtig veel aan de gedaante die het hebben zou, want het doorvloog den dampkring toch in weinige seconden en zweefde
+dan in de ledige hemelruimte. Aanvankelijk dus was de kogelvorm gekozen, ten einde het projectiel naar welgevallen zou kunnen
+rollen en buitelen. Maar nu er menschen in moesten, werd de vorm gewijzigd. Daarom werden dan ook nieuwe orders gezonden aan
+het huis Breadwill en Comp., met last tot onverwijlde uitvoering. Het projectiel werd dan ook naar het gewijzigde plan den
+2<sup>den</sup> November gegoten en terstond met den Oosterspoortrein naar Stone&#8217;s Hill gezonden.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was een prachtig stuk metaal, een meesterstuk van Amerikaansche gietkunst. Het was reeds verbazend, dat een zoo geweldige
+hoeveelheid aluminium voor &eacute;&eacute;n voorwerp gebruikt was. Het projectiel schitterde in de stralen der zon. Naar de gedaante geleek
+het wel een dier torens, die de ridders der middeleeuwen als reusachtige peperbossen op de hoeken hunner kasteelen plaatsten;
+slechts werpgeschut en weerhaan ontbraken er aan.
+
+</p>
+<p>Barbicane was hoog met het projectiel ingenomen, maar Michel Ardan had wel wat meer kunst er aan ten koste gelegd willen zien.
+Het was, vond hij, uitwendig te glad, te kaal; lofwerk en dergelijke zou, meende hij, gunstiger indruk op de maanbewoners
+maken. Maar het was nu eenmaal niet anders, en Barbicane meende ook, dat het vrij wat meer aankwam op de maatregelen tegen
+den we&ecirc;rstoot. Hij vertrouwde dit vraagstuk in het Bosch Skerman opgelost te hebben. Ziehier hoe.
+
+</p>
+<p>Het projectiel moest ter hoogte van 3 voet gevuld worden met een laag water, bestemd tot het dragen van een houten schijf,
+als een zuiger sluitende in het projectiel. Op dezen vloer moesten de reizigers zich plaatsen. Het water was door vlakliggende
+afschutsels verdeeld, die op het oogenblik van het afgaan van het stuk achtereenvolgens verbroken moesten worden. Aldus zou
+elk watervlak, door afvoerbuizen naar het bovengedeelte van het projectiel geleid, den dienst doen eener springveer, en de
+schijf, voorzien van zeer <span class="pagenum">[<a id="pb89" href="#pb89">89</a>]</span>sterke proppen, zou niet kunnen stooten dan na het achtervolgend verbrijzelen der verschillende afschutsels. Zeker zouden
+de reizigers nog wel een hevigen weerstoot voelen wanneer het water geheel <span class="pagenum">[<a id="pb90" href="#pb90">90</a>]</span>was weggeloopen, maar de eerste schok zou toch aanmerkelijk gebroken zijn door een zoo krachtig werkende veer.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p089.jpg" alt="&#8217;t Was een prachtig stuk metaal. Bladz. 88." width="489" height="720"><p class="figureHead">&#8217;t Was een prachtig stuk metaal. Bladz. <a href="#pb88" class="pageref">88</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is waar, 3 voet water moest over een oppervlakte van 54 vierk. voet bijna 6000 kilo wegen; maar de gassen in de Columbiad
+zouden, volgens Barbicane, dit gewicht gemakkelijk overwinnen, bovendien moest de schok al het water in minder dan een seconde
+wegspuiten en het projectiel zou dan terstond zijn normaalgewicht hebben.
+
+</p>
+<p>Dit denkbeeld van den voorzitter der Gun-club werd door de ingenieurs van het huis Breadwill en Comp. uitstekend ten uitvoer
+gebracht; wanneer het water eenmaal zijn dienst had bewezen en weggespoten was, konden de reizigers gemakkelijk den onnoodig
+geworden toestel wegwerpen.
+
+</p>
+<p>Het projectiel was 9 voet doorsnede buitenwerks op 12 voet hoogte. Ten einde het bepaalde gewicht niet te overschrijden, had
+men de dikte der wanden een weinig verminderd en het benedengedeelte versterkt, daar dit al de kracht der ontploffingen moest
+weerstaan.
+
+</p>
+<p>De ingang van het gevaarte was bovenaan. Men kon dien hermetisch sluiten door middel van een plaat van aluminium, van binnen
+door sterke schroeven vastgezet. De reizigers konden dus naar welgevallen hun gevangenis openen, zoodra zij op de maan zouden
+zijn aangeland.
+
+</p>
+<p>Om licht in het projectiel te hebben en te kunnen uitzien, waren in den wand vier dikke glazen lenzen vastgezet, twee op zijde,
+een boven en een beneden. De reizigers konden dus onderweg &#8217;t oog wenden naar de Aarde die zij verlieten, naar de Maan, het
+doel van den tocht, naar den sterrenhemel om hen heen. Tegen de schokken bij het afgaan waren die lichtvenstertjes voorzien
+van stevige platen, die men van den binnenkant kon losschroeven.
+
+</p>
+<p>Ook de inwendige inrichting van het projectiel getuigde van de vindingrijkheid der ingenieurs.
+
+</p>
+<p>Er waren stevig vastgezette bewaarplaatsen van water en levensmiddelen. Vuur en licht konden zij zich verschaffen door middel
+van gas, bewaard in een gashouder, onder drukking van verscheiden atmosfeeren. Men behoefde slechts een kraan te openen en
+men had voor zes dagen gas. Ruimte hadden zij genoeg; slechts ontoereikend voor den kunstzin van Michel Ardan, die wel een
+museum van kunstvoorwerpen zou hebben willen meenemen.
+
+</p>
+<p>Een zeer gewichtig punt was de versche lucht. In de binnenruimte van het projectiel was deze niet toereikend voor ademhaling
+van drie menschen gedurende vier dagen. Barbicane zelf, zijn twee reisgenooten en twee honden, die men dacht mede te nemen,
+hadden in een etmaal 2400 liter zuurstof noodig. De lucht in het kamertje&#8212;want zoo mocht men het wel noemen&#8212;moest dus kunnen
+<span class="pagenum">[<a id="pb91" href="#pb91">91</a>]</span>ververscht worden. Hoe? Volgens een eenvoudig middel, dat van Russet en Regnault.
+
+</p>
+<p>Men weet, dat de gewone dampkringslucht bevat 21 deelen zuurstof en 79 deelen stikstof. De ademhaling bestaat daarin, dat
+men die vermengde lucht in-, maar alleen de stikstof uitademt. Niet evenwel al de zuurstof wordt door de longen opgenomen,
+alleen 5%, waarvoor koolstof in plaats komt, ontstaan door een chemische verbranding der ingeademde zuurstof. In een besloten
+ruimte wordt dus in een bepaalden tijd al de zuurstof van lieverlede omgezet in koolstof, en deze is doodelijk.
+
+</p>
+<p>De vraag is dus: 1) de zuurstof aan te vullen, 2) de koolstof te verwijderen. Dit geschiedt het gemakkelijkst door zoogenoemd
+chloraat-potasch (<i lang="la">Chlorat. potass.</i>) en brand-potasch (<i lang="la">Potass. caust.</i>) Het eerste heeft de eigenschap van zuurstof vrij te maken; het tweede om in den vorm van dubbel potasch koolzuur (<i lang="la">bicarbonas potassae</i>) de koolstof op te slorpen. Door dus deze beide middelen vereenigd te bezigen brengt men te weeg, dat de lucht geschikt blijft
+voor inademing. De proeven daarmede waren door Russet en Regnault genomen, men wist wel niet proefondervindelijk of de theorie
+door de practijk werd bevestigd, maar&#8212;de wetenschap geeft het aan.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan bood zich aan tot de proefneming, maar Maston Stond er op, dat <i>hij</i> daarmede zou worden begunstigd. &raquo;Daar ik nu toch niet kan meegaan,&#8221; verklaarde hij, &raquo;mag ik toch wel een dag of acht in het
+projectiel doorbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het zou niet heusch zijn geweest, dit den verdienstelijken secretaris te weigeren. &#8217;t Gebeurde dan ook. Voorzien van de beide
+genoemde bestanddeelen en van levensmiddelen voor acht dagen, drukte hij den 12den November zijn vrienden de hand, verbood
+uitdrukkelijk zijn gevangenis v&oacute;&oacute;r den 20sten te openen en werd hermetisch in het projectiel opgesloten.
+
+</p>
+<p>Hoe het hem in dien tijd ging, kon niemand weten, de wanden waren te dik om iets van hem te hooren. Maar den <span class="corr" id="xd0e2208" title="Bron: 20">20<sup>sten</sup></span> November, met klokslag van 6 uur &#8217;s avonds, werd de aluminiumplaat weggenomen&#8212;een juichtoon ging er uit op&#8212;Maston stak het
+hoofd uit het venster, vervolgens armen en buik, hij was waarlijk dikker geworden.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb92" href="#pb92">92</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e2214" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Twee-en-twintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De telescoop van het Rotsgebergte.</h2>
+<p>Reeds ten vorige jare, den <span class="corr" id="xd0e2221" title="Bron: 20sten">20<sup>sten</sup></span> October, na het sluiten der inschrijvingslijsten, had de voorzitter der Gun-club de sterrenwacht te Cambridge in staat gesteld
+tot het vervaardigen van een kijker, sterk genoeg om er een voorwerp van 9 voet doorsnede op de maan mede te kunnen waarnemen.
+
+</p>
+<p>Maar wat zou het zijn, een kijker of een telescoop?
+
+</p>
+<p>Tusschen beide voorwerpen is een groot verschil. Een kijker is de buis die aan de eene zijde een bol geslepen glas heeft,
+het objectief, en aan de andere, naar het oog, een kleiner glas, het oculair.
+
+</p>
+<p>De lichtstralen vallen van het voorwerp der waarneming in het objectief, worden er gebroken en vertoonen in het brandpunt,
+in de buis, een omgekeerd beeld, dat door het oculair, als vergrootglas werkende, wordt waargenomen.
+
+</p>
+<p>De telescoop is anders ingericht. Aan de naar het voorwerp gekeerde zijde is hij open. De van het <span class="corr" id="xd0e2234" title="Bron: voorwerpkomende">voorwerp komende</span> lichtstralen vallen op een hollen spiegel in de buis. Zij worden weerkaatst naar een kleineren spiegel, in welken zij door
+het oculair kunnen worden waargenomen. Bij den Gregoriaanschen telescoop heeft een der groote spiegels een opening in het
+midden waardoor het oculair gemeenschap heeft met den kleinen spiegel; bij den Newtoniaanschen bevindt zich het kijkertje
+met het oculair op zijde nabij den kleinen spiegel, en in de allergrootste telescopen, zooals de reusachtige van Herschel
+en lord Rosse, plaatst zich de waarnemer op een stellage aan den mond van den telescoop, waar hij in de buis kan zien.
+
+</p>
+<p>De eerstbeschreven kijkers zijn dus refractors (die door de straalbreking werken) de eigenlijke telescopen reflectors (die
+door terugkaatsing der lichtstralen werken). Beiden zijn, als men groote werktuigen verlangt, zeer moeilijk te vervaardigen.
+De moeilijkheid ligt daarin, dat de objectieven, hetzij lensglazen of spiegels, uiterst moeilijk gegoten en geslepen kunnen
+worden. Groote telescopen, hetzij dan refractors of spiegeltelescopen, zijn zeer kostbaar, zooals b.v. het groote instrument
+op den Pulkowa in Rusland met een doorsnede van 38 centim., dat op de sterrenwacht te Cambridge in Amerika met een van 48
+centim., en vooral dat te Bircastle op last van lord Rosse vervaardigd, met een doorsnede van 193 <span class="corr" id="xd0e2239" title="Bron: cent.">centim.</span>; <span class="pagenum">[<a id="pb93" href="#pb93">93</a>]</span>de buis heeft een lengte van 48 v. en is geplaatst tusschen zwaar muurwerk met toestellen tot verschuiving van het instrument,
+dat 10.000 kilo weegt.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p093.jpg" alt="&raquo;Hij was waarlijk dikker geworden!&#8221; Bladz. 91." width="488" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Hij was waarlijk dikker geworden!&#8221; Bladz. <a href="#pb91" class="pageref">91</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb94" href="#pb94">94</a>]</span></p>
+<p>Maar bij al deze reusachtige afmetingen is de vergrooting toch niet meer dan een 6000-malige, en deze laat slechts die voorwerpen
+waarnemen, welke 60 voet doorsnede hebben, kleinere zouden bijzonder kenbaar moeten zijn.
+
+</p>
+<p>Om een projectiel van 9 voet hoogte en 15 voet dikte op de maan kenbaar te maken, zou een 48,000<span class="corr" id="xd0e2257" title="Bron: ">-</span>malige vergrooting vereischt worden, en &#8217;t was de vraag hoe die te bereiken. Op geld kwam het niet aan. Het gold alleen het
+overwinnen van technische moeilijkheden.
+
+</p>
+<p>De eerste vraag was een kijker of een spiegeltelescoop? Een kijker had veel voor. Bij gelijkheid van doorsnede leveren zij
+aanzienlijker vergrootingen, daar de lichtstralen minder verliezen bij hun doorgang in de glaslens dan bij de opslorping door
+den spiegel. Maar de dikte eener glaslens heeft haar grenzen, zijn deze eenmaal overschreden, dan laat zij geen lichtstralen
+meer door. Bovendien duurt het soms jaren eer zulk een groote lens geheel geslepen is.
+
+</p>
+<p>Hoewel dus een kijker de voorwerpen meer verlicht vertoont, en dit is voor maan-waarnemingen onwaardeerbaar, daar zij enkel
+een teruggekaatst licht bezit, ging men toch over tot den telescoop, die sterker vergrootingen toelaat. Doch daar vele lichtstralen
+worden opgeslorpt door den dampkring, besloot de Gun-club het instrument op een der hoogste bergen van de Unie op te stellen,
+ten einde zooveel te minder luchtlagen in het nadeel te hebben.
+
+</p>
+<p>Daar nu voor een aanzienlijke vergrooting een groote spiegel vereischt wordt, moest men zelfs den telescoop van Lord Rosse
+ver overtreffen, en van zulke groote spiegels is het gieten uiterst bezwarend.
+
+</p>
+<p>Gelukkig had eenige jaren vroeger de geleerde Leon Foucault uitgevonden, de metalen spiegels door glazen te vervangen, die
+met een zilveren plaatje als met een dunne huid bedekt worden. Men heeft dus slechts een glazen schijf van de verlangde grootte
+te gieten en die vervolgens met een laag zilver te bedekken.
+
+</p>
+<p>Bovendien volgde men voor het waarnemen de handelwijze, door Herschel bij zijn 40-voetigen telescoop gevolgd en hierboven
+al vermeld. De waarnemer staat aan den mond van den telescoop en ziet van daar, gewapend met het vergrootende glas, het oculair,
+in de buis neder. De kleine spiegel is dus onnoodig: men heeft slechts &eacute;&eacute;n terugkaatsing in plaats van twee, en derhalve veel
+minder lichtverzwakking.
+
+</p>
+<p>Nadat tot een en ander was besloten ving de arbeid aan. Volgens de berekeningen van de sterrenwacht te Cambridge moest de
+buis van den telescoop een lengte hebben van 280 voet, de spiegel een middellijn van 16 voet. Hoe reusachtig zulk een instrument
+ook zijn mocht, kon het toch niet halen bij dat, door den <span class="pagenum">[<a id="pb95" href="#pb95">95</a>]</span>sterrenkundige Hook voor eenige jaren voorgesteld en dat 10,000 voet&#8212;3 kilometer&#8212;lang zou zijn geweest.
+
+</p>
+<p>En waar nu den telescoop geplaatst?
+
+</p>
+<p>Op een hoogen berg, maar die zijn er niet veel in de Vereenigde Staten. Men heeft er slechts twee bergketenen die den naam
+verdienen; een aan beide zijden van den <span class="corr" id="xd0e2278" title="Bron: Missisippi">Mississippi</span>, dien de Amerikanen den koning der rivieren zouden noemen, zoo zij niet zulk een diepen afkeer hadden van het koningschap.
+Aan de oostzijde van dien reuzenstroom heeft men het <span class="corr" id="xd0e2281" title="Bron: Apachische">Appalachische</span> gebergte, westelijk het rotsgebergte, een keten van onmetelijke lengte, die bij de straat van Magelhaen aanvangt, zich door
+geheel Amerika slingert en eerst in de nabijheid der noordpool eindigt. Daar men den telescoop evenals de Columbiad binnen
+de grenzen der Vereenigde Staten wenschte te houden, moest men zich wel bij het Rotsgebergte bepalen en koos men de Long&#8217;s
+piek in den staat Missouri.
+
+</p>
+<p>Geen pen is in staat de moeilijkheden te beschrijven, waarmede de Amerikaansche ingenieurs te worstelen hadden, maar geen
+ook om hun moed en schranderheid te roemen. Zij moesten geweldige steenen naar boven werken, en zware stukken smeedijzer vervoeren,
+de reusachtige buis stutten, en wat al meer! Dat alles&#8212;de spiegel alleen woog bijna 15,000 kilo&#8212;moest meer dan 10,000 voet
+hoog worden gebracht boven de grenzen van de eeuwige sneeuw, nadat men eerst lager dan het gebergte, ijzige vlakten en ondoordringbare
+bosschen had ontmoet, en dat in een woeste, onherbergzame streek, waar niets voorhanden was en elke voetstap op bezwaren stuitte.
+
+</p>
+<p>Al deze moeilijkheden werden nochtans overwonnen en in de laatste dagen van September schitterden de hemellichamen in de buis
+van 280 voet lengte, die in weerwil van haar verbazingwekkende zwaarte met de grootste gemakkelijkheid werd heen en weer bewogen
+door <span class="corr" id="xd0e2288" title="Niet in bron">een </span>mechanisme, even schrander bedacht als juist vervaardigd.
+
+</p>
+<p>Het gevaarte had meer dan 400,000 dollar gekost. De eerste maal dat het naar de maan werd gericht, waren de waarnemers onbegrijpelijk
+zonderling te moede. Wat zou men vinden in die wereld, die zich voor hun blikken ontsloot? Volken, maandieren, steden, meren
+en oceanen? Neen, niets dan wat de wetenschap reeds kende van de vulkanische woestijnen, die de naar ons toegekeerde maanschijf
+bevat.
+
+</p>
+<p>Daar stond de vervaarlijke telescoop, maar hij stond er niet nutteloos, ook eer de Gun-club er zich van bediende. Groote diensten
+bewees het instrument aan de sterrenkunde. De diepten van den sterrenhemel werden er mede doorvorscht tot aan de uiterste
+grenzen, en de schijnbare middellijn van een groote menigte sterren <span class="pagenum">[<a id="pb96" href="#pb96">96</a>]</span>kon nauwkeurig worden uitgemeten. Clarke ontbond het kreeftvormig nevelvlekje in den Stier, hetgeen met den telescoop van
+lord Rosse nimmer gelukt was.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2297" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Drie&euml;ntwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Laatste bestellingen.</h2>
+<p>Men schreef 22 November. Tien dagen later moest de Columbiad worden afgeschoten. Nog &eacute;en werk schoot er over, maar een moeilijk,
+gevaarlijk werk, dat ontelbare voorzorgen eischte en waarvan mislukking de derde weddenschap van kapitein Nicholl was. De
+Columbiad moest met 200,000 kilo schietkatoen geladen worden. Nicholl dacht, en misschien niet zonder grond, dat een zoo geweldige
+hoeveelheid van die licht ontvlambare stof niet kon worden verwerkt zonder ongelukken, en in ieder geval de drukking van het
+projectiel een ontploffing zou moeten veroorzaken.
+
+</p>
+<p>Het gevaar werd nog vergroot door de zorgeloosheid der Amerikanen, die gedurende den oorlog hun bommen stonden te laden met
+een brandende sigaar in den mond. Maar de geestkracht van Barbicane voorkwam dergelijke roekeloosheden, waarmee anders Michel
+Ardan doodeenvoudig zou zijn voorgegaan.
+
+</p>
+<p>Uit voorzichtigheid liet Barbicane de geheele lading niet in den omtrek van Stone&#8217;s Hill opslaan. Hij liet ze bij pakken komen
+in zorgvuldig gesloten kisten. Het schietkatoen was verdeeld in pakken van 250 kilo, zoodat er 800 groote kardoezen waren,
+door de bekwaamste vuurwerkmakers van Pensacola vervaardigd. Elke kist bevatte er 10; de eene kist werd na de andere over
+den Tampa-Town-spoorweg verzonden; door dezen maatregel waren nooit meer dan 2500 kilo schietkatoen tegelijk op het terrein.
+Elke kist werd terstond na aankomst gelost door werklieden met bloote voeten en elke kardoes voorzichtig naar den mond van
+de Columbiad vervoerd, waar men haar door middel van kranen, door menschenkracht bewogen, naar den bodem der buis afliet.
+Alle stoommachines waren verwijderd en een uur in den omtrek alle vuren uitgedoofd. Men had reeds moeite genoeg het schietkatoen
+te beveiligen <span class="pagenum">[<a id="pb97" href="#pb97">97</a>]</span>tegen de zonnewarmte, zelfs in November. Ook arbeidde men bij voorkeur des nachts, bij een kunstlicht vervaardigd met de toestellen
+van Ruhmkorff. In de Columbiad werden de kardoezen zeer <span class="pagenum">[<a id="pb98" href="#pb98">98</a>]</span>regelmatig gerangschikt, terwijl er een metaaldraad door liep, die de electrische vonk overal tegelijk moest verspreiden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p097.jpg" alt="&raquo;Daar stond de vervaarlijke telescoop.&#8221; (Bladz. 95.)" width="492" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Daar stond de vervaarlijke telescoop.&#8221; (Bladz. <a href="#pb95" class="pageref">95</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Door middel eener electrische batterij moest de lading worden ontstoken. Al de draden, omwonden met een niet-geleidende zelfstandigheid,
+vereenigden zich op &eacute;&eacute;n punt en liepen voorts wel een uur ver naar een sterke batterij van Bunsen, bij welke men slechts met
+den duim op een knop had te drukken om den stroom onmiddellijk te herstellen en de 200.000 kilo schietkatoen te doen ontploffen,
+&#8217;t Spreekt van zelf, dat de batterij eerst op het laatste oogenblik moest in werking komen.
+
+</p>
+<p>Den 28<sup>sten</sup> November waren de 800 kardoezen op den bodem der Columbiad geplaatst, maar niet zonder duizend zorgen en kwellingen van Barbicane,
+die niet wist hoe hij de volksmenigte op een afstand zou houden, en dat terwijl men toch niet naliet met pijpen en sigaren
+te komen staan kijken naar het verwerken der kardoezen.
+
+</p>
+<p>Eindelijk had het stuk zijn lading binnen. Er schoot niets meer over dan het projectiel in den reusachtigen koker te laten
+zakken en op de dikke laag schietkatoen te plaatsen.
+
+</p>
+<p>Maar vooraf moest het noodige in het verblijf der reizigers worden geplaatst. Als Michel Ardan zijn zin had kunnen krijgen,
+zou hij er een onafzienbare menigte nuttelooze vodden in hebben geladen.
+
+</p>
+<p>Maar Barbicane was wijzer en alleen wat noodig en nuttig was mocht worden meegenomen, &#8217;t Is niet noodig alles optenoemen;
+barometers, thermometers, kijkers, maankaarten, zagen, houweelen en andere gereedschappen, 3 buksen en 3 karabijnen, kruit
+en lood in de ruimte; want Michel Ardan was van oordeel dat men niet weten kon met wie men in aanraking zou komen, &#8217;t zij
+menschen of beesten!
+
+</p>
+<p>Michel Ardan had een zeker aantal dieren willen medenemen, niet juist een paar van ieder, want hij vond niet noodig, tijgers,
+slangen, krokodillen en dergelijke monsters op de maan over te planten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat niet,&#8221; sprak hij tot Barbicane, &raquo;maar &#8217;t zou toch wel goed zijn, eenige huisdieren, rundvee, ezels en paarden mede te
+nemen. Wie weet, hoeveel dienst wij er van hebben zouden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hebt gelijk, mijn waarde,&#8221; antwoordde de voorzitter der Gun-club, &raquo;maar ons projectiel is geen arke Noachs. Het is er
+niet groot genoeg voor en ook niet voor bestemd. Wij blijven dus binnen de grenzen van het mogelijke.&#8221;
+
+</p>
+<p>Eindelijk werd besloten, dat men zich zou bepalen tot twee honden, een vervaarlijk grooten en sterken Newfoundlander, benevens
+een teef, als uitmuntende jachthonden. Voorts eenige doozen met de nuttigste zaden, bij welke Michel Ardan eenige zakken <span class="pagenum">[<a id="pb99" href="#pb99">99</a>]</span>aarde had willen voegen, om er in te zaaien. Van het medenemen van een dozijn zorgvuldig ingepakte heesters was hij niet af
+te brengen geweest.
+
+</p>
+<p>Wat de levensmiddelen aangaat, dat sprak van zelf! Men moest er op bedacht zijn, dat men een dor en <span class="corr" id="xd0e2345" title="Bron: onvruchbaar">onvruchtbaar</span> gedeelte der maan kon aantreffen. Barbicane nam proviand mede voor een jaar. Doch vleesch en groenten waren door middel van
+sterke waterpersen tot den kleinstmogelijken omvang saamgeperst; er was niet veel verscheidenheid van gerechten, maar op zulk
+een tocht kwam ook geen kieskeurigheid te pas. Van brandewijn had men een paar honderd liter, water voor twee maanden, en
+dit was zeer ruim, want niemand twijfelde na de laatste ondernemingen der sterrenkundigen, of er is wel water op de maan.
+Zelfs ook levensmiddelen dacht men er te zullen aantreffen. Michel Ardan hield er zich van verzekerd. Had hij er aan getwijfeld,
+hij zou niet besloten hebben te vertrekken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Bovendien,&#8221; zei hij eens tot zijn reismakkers, &raquo;we zullen niet geheel van onze vrienden op de Aarde afgesloten zijn en zij
+zullen wel zorgen ons niet te vergeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker niet,&#8221; verzekerde Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe meent gij dat?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Doodeenvoudig,&#8221; antwoordde Ardan, &raquo;zal de Columbiad daar niet altijd blijven? Welnu, telkenmale als de maan er een gunstigen
+stand toe heeft, dat is te zeggen, &eacute;&eacute;ns in het jaar, kan men ons immers bommen met levensmiddelen toezenden, die wij dus op
+een vasten dag kunnen afwachten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bravo!&#8221; juichte Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daarentegen zullen wij ook wel een middel vinden om u van ons te doen hooren,&#8221; merkte Michel Ardan aan.
+
+</p>
+<p>De laatste benoodigdheden werden ingeladen en Michel Ardan rangschikte alles met voorbeeldigen ijver. Het water werd in de
+holten geladen, het gas in den houder. De beide potasch-soorten in een hoeveelheid dat zij het twee maanden konden uithouden.
+
+</p>
+<p>Het projectiel werd naar den top van Stone&#8217;s Hill gebracht. Sterke kranen hielden het hangende boven het stuk.
+
+</p>
+<p>Een ontzettend oogenblik! Als &eacute;en ketting brak, stortte het gevaarte op het schietkatoen en een vreeslijke ontploffing zou
+volgen.
+
+</p>
+<p>Dat gebeurde gelukkig niet. Eenige uren later was het projectiel onmerkbaar zacht op het katoenen kussen gezakt.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verloren!&#8221; zei kapitein Nicholl, terwijl hij den voorzitter Barbicane 3000 dollar overhandigde.
+
+</p>
+<p>Barbicane wilde dat geld niet uit de handen van een reisgenoot ontvangen, maar Nicholl stond er op, aan al zijn verplichtingen
+te voldoen, alvorens hij de aarde verliet.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb100" href="#pb100">100</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e2373" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vierentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Vuur!!!</h2>
+<p>De 1<sup>ste</sup> December was aangebroken. Een gewichtige dag, want ging het stuk dien avond niet af, en wel te 10 u. 46 min. 40 sec, dan
+zouden ruim 18 jaren verloopen eer de maan denzelfden stand had, tegelijk in haar naaste punt en in het toppunt.
+
+</p>
+<p>Het was heerlijk weder, en schoon de winter voor de deur stond, verlichtte de heldere zon de Aarde, die eerlang zou worden
+verlaten door drie harer bewoners.
+
+</p>
+<p>Reeds in den vroegen morgen bedekte een onafzienbare menigte den geheelen omtrek. Ieder kwartier bracht de spoortrein andere
+nieuwsgierigen; ja men meent, dat op dien merkwaardigen dag 9 millioen toeschouwers den grond van Florida betraden.
+
+</p>
+<p>Reeds sedert een maand waren zij bij duizenden toegestroomd; zij kampeerden rondom Stone&#8217;s Hill en legden er de grondslagen
+van een stad, later Ardan Town genaamd. Allerlei nati&euml;n waren er vertegenwoordigd, allerlei talen werden er gesproken, allerlei
+kleederdrachten gezien. &#8217;t Waren mannen, vrouwen en kinderen, rijken en armen, in juweelen en lompen, millionnairs en bedelaars.
+Van alles werd er gegeten en gedronken; menigeen was blijde de maag te kunnen vullen met wat maar eenigszins eetbaar was.
+Aan kieskeurigheid viel niet te denken.
+
+</p>
+<p>Het was avond geworden, het sloeg zeven uur. De maan rees statig boven de kimmen. Zij was er prompt op haar tijd. Millioenen
+jubelkreten begroetten haar.
+
+</p>
+<p>Daar verschenen de drie koene reizigers. Een nieuw gejubel, zoodat hooren en zien verging. Als door een electrischen stroom
+ontstoken, hieven de ontelbare scharen tegelijk het Amerikaansche volkslied aan.
+
+</p>
+<p>Een commissie uit de Gun-club, benevens commissi&euml;n uit de Europeesche sterrenwachten begeleidden deze helden van den dag.
+Barbicane gaf bedaard en koel zijn laatste bevelen. Nicholl stapte met afgemeten tred, de lippen gesloten, de handen op den
+rug gekruist. Michel Ardan in reiskleederen, met lederen laarspijpen, een reistaschje op zijde, een sigaar in den mond, maakte
+zich met de ellebogen door de volksmenigte baan.
+
+</p>
+<p>Het werd tien uur. Het oogenblik van instappen was daar. Eenige minuten waren noodig om in het stuk af te dalen, de sluitplaat
+vast te schroeven, de stellingen weg te nemen.
+
+</p>
+<p>Barbicane had zijn chronometers op 1/10 seconde gelijk gezet met dien van den ingenieur Murchison, die de electrische vonk
+zou <span class="pagenum">[<a id="pb101" href="#pb101">101</a>]</span>ontsteken, zoodat de reizigers het juiste oogenblik konden nagaan waarop zij in de lucht zou worden geschoten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p101.jpg" alt="Michel Ardan rangschikte alles. Bladz. 99." width="488" height="715"><p class="figureHead">Michel Ardan rangschikte alles. Bladz. <a href="#pb99" class="pageref">99</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het oogenblik des afscheids was daar. Het was een treffend tooneel. <span class="pagenum">[<a id="pb102" href="#pb102">102</a>]</span>Zelfs Michel Ardan was, in weerwil zijner koortsachtige vroolijkheid diep ontroerd. Maston pinkte van onder zijn uitgedroogde
+oogleden een oude traan weg, zeker voor deze gelegenheid bewaard. Ze viel op het hoofd van zijn waarden voorzitter.
+
+</p>
+<p>&raquo;Als ik eens me&ecirc;ging, het is nog tijd!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;<span class="corr" id="xd0e2417" title="Bron: Onmogellijk">Onmogelijk</span>, mijn oude Maston!&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>Eenige minuten later waren de drie mannen binnen het projectiel. Zij hadden de sluitplaat aangeschroefd, en de mond van de
+Columbiad wendde zich vrij en onbelemmerd naar den hemel.
+
+</p>
+<p>Nicholl, Barbicane en Michel Ardan waren voor goed in hun metalen gevangenis ingekerkerd.
+
+</p>
+<p>Wie schildert de ontzettende ontroering, die toen door de verzamelde scharen voer?
+
+</p>
+<p>De maan gleed statig aan den donkeren hemel. Zij stond in het sterrenbeeld de Tweelingen en was gevorderd tot halverwege den
+horizon en het zenith. Zij werd begluurd, gelijk het wild door den jager, eer hij losbrandt.
+
+</p>
+<p>Een sombere stilte woog als lood op dit geheele tooneel. Men durfde nauwelijks ademhalen. Alle blikken zochten den mond van
+de Columbiad.
+
+</p>
+<p>Murchison had geen oog van zijn chronometer af. Nog 40 seconden&#8212;elke seconde duurde een eeuw.
+
+</p>
+<p>Na 23 seconden verhieven zich kreten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vijfendertig, zesendertig, zevenendertig, achtendertig, negenendertig, veertig! Vuur!!!<span class="corr" id="xd0e2436" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>Murchison drukte op den knop, de vonk vloog door de lading.
+
+</p>
+<p>Een vreeselijke slag, donderde in de atmosfeer&#8212;geen menschelijke taal is in staat het uit te drukken. Een allerverschrikkelijkste
+vuurgloed deed den grond sidderen, als braakte een vulkaan zijn vlammen uit. De aarde werd opgeheven; slechts aan weinigen
+gelukte het, in dat oogenblik van schrik het projectiel glorierijk tusschen vlammen en damp opwaarts te zien snellen.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2443" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vijfentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Teleurstelling.</h2>
+<p>In het oogenblik toen de vlam van het ontplofte schietkatoen als een onmetelijke pluim ten hemel steeg, werd in geheel Florida
+voor een onberekenbaar kort oogenblik de nacht in helderen dag veranderd. Zelfs in den Atlantischen oceaan werd het lichtverschijnsel
+<span class="pagenum">[<a id="pb103" href="#pb103">103</a>]</span>waargenomen en in meer dan &eacute;en scheepsjournaal aangeteekend.
+
+</p>
+<p>Het afgaan van de Columbiad werd vergezeld door een wezenlijke aardbeving. Florida schudde tot in zijn ingewanden. Het gas
+van het schietkatoen, door de hitte uitgezet, verdrong met onvergelijkbaar geweld de luchtlagen, en deze kunstmatige orkaan,
+honderdmaal sneller dan de natuurlijke, vloog als een hoos door het luchtruim.
+
+</p>
+<p>Niemand bleef op zijn beenen: mannen, vrouwen, kinderen werden neergeworpen als koren door den storm. Velen werden gewond;
+Maston, die de onvoorzichtigheid had gehad te dicht bij te komen, werd opgenomen en verscheiden meters achteruit geworpen;
+hij draaide als een kogel boven de hoofden zijner medeburgers. Ruim 300.000 personen werden op een oogenblik doof.
+
+</p>
+<p>De luchtpersing wierp tenten en loodsen omver, ontwortelde boomen, ja vernielde te Tampa-Town een honderdtal huizen, benevens
+de St. Maria-kerk en de nieuwgebouwde beurs. Onderscheidene schepen werden tegen elkander geslagen; van een tiental aan de
+havenkade vastgemeerde werden de kettingen als katoendraden doorgebroken.
+
+</p>
+<p>Tot zelfs buiten de grenzen der Vereenigde Staten liet de schok zich voelen. Diep in den Atlantischen oceaan werd hij door
+westenwinden merkbaar. Een onverwacht noodweer teisterde het eskader van den admiraal Fitz-Roy; onderscheidene schepen werden
+er door aangegrepen, zonder tijd te hebben zich te bergen; zij sloegen om, onder anderen de <i>Childe Harold</i> van Liverpool, welk ongeluk aanleiding gaf tot zeer ernstige vertoogen van de zijde van Engeland.
+
+</p>
+<p>Zelfs zegt men&#8212;maar hiervoor is geen andere waarborg dan het verhaal van eenige inlanders&#8212;dat aan de westkust van Afrika een
+half uur na het schot een dof geluid als van onder de zee zou gehoord zijn.
+
+</p>
+<p>Doch wij keeren naar Florida terug. Na het eerste oogenblik van ontsteltenis verhief zich uit aller mond, ook te midden van
+het klagen en kermen der gekwetsten, de juichtoon: &raquo;Leve Ardan! Leve Barbicane! Leve Nicholl!&#8221; Ontelbaren staken den neus
+in de lucht en zetten kijker of lorgnet voor het oog, om het projectiel na te staren. Maar vruchteloos. Men kon er niets van
+zien en vergenoegde zich met de telegrammen van Long&#8217;s piek af te wachten. De directeur der sterrenwacht te Cambridge was
+op zijn post in het Rotsgebergte, en aan dien bekwamen en ervaren sterrenkundige waren de waarnemingen toevertrouwd.
+
+</p>
+<p>Maar het publiek werd zwaar beproefd door iets dat niet voorzien, en toch gemakkelijk te begrijpen was.
+
+</p>
+<p>Het weder, tot dusver zoo schoon, veranderde plotseling; de lucht werd geheel en al bewolkt. Het kon ook wel niet anders na
+<span class="pagenum">[<a id="pb104" href="#pb104">104</a>]</span>de geweldige verplaatsing der luchtlagen tengevolge van het ontploffen van 200,000 kilo schietkatoen. Heeft men, tengevolge
+van de luchtpersing, na zware veld- of zeeslagen meermalen het weder zien veranderen, dan was na een zoo verschrikkelijken
+schok wel niets anders te verwachten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag&#8212;een ondoordringbaar dikke nevel tusschen den hemel en de aarde; en ongelukkigerwijze hing dit gordijn ook
+boven het Rotsgebergte. Uit allerlei oorden regende het klachten. Maar de natuur stoorde er zich niet aan; nu&#8212;hadden de menschen
+den dampkring in de war gebracht, dan moesten zij het nu zelven bezuren.
+
+</p>
+<p>Dien geheelen eersten dag trachtte iedereen door het grauwe wolkenkleed heen te boren, maar vruchteloos! En al was de lucht
+helder geworden, dan nog zou het projectiel niet te zien zijn geweest, want tengevolge van de aswenteling der aarde stond
+het boven de hoofden der tegenvoeters.
+
+</p>
+<p>Het werd nacht, maar de maan vertoonde zich even weinig aan den hemel als de zon het overdag had gedaan, zoodat alle waarneming
+onmogelijk was. Hetzelfde was, blijkens telegram, ook op Long&#8217;s piek het geval.
+
+</p>
+<p>Indien intusschen de proef geslaagd was, moesten de reizigers, op 1 December &#8217;s avonds te 10 u. 46 min. 40 sec. weggeschoten,
+den 4<sup>den</sup> te middernacht op de maan landen. Tot dat tijdstip moest men geduld oefenen, terwijl het ook zeer moeielijk zou zijn een
+betrekkelijk zoo klein voorwerp waar te nemen, zoolang het onderweg was.
+
+</p>
+<p>Den 4<sup>den</sup> December kon de kans bestaan des avonds van 8 tot 12 uur het projectiel te volgen, daar het zich toen als een zwart vlekje
+op de heldere maanschijf moest vertoonen. Maar de lucht bleef onverbiddelijk bewolkt, zoodat het publiek in woede geraakte
+en de maan allerlei scheldwoorden toesnauwde.
+
+</p>
+<p>Maston was wanhopig; hij besloot naar Long&#8217;s piek te reizen om zelf te zien. Hij twijfelde niet of zijn vrienden hadden het
+doel hunner reis bereikt. Trouwens men had niet gehoord dat het projectiel ergens op aarde was neergekomen, en Maston dacht
+er niet eens aan, dat het gemakkelijk in den oceaan kon gevallen zijn, die toch den aardbol voor &frac34; bedekt.
+
+</p>
+<p>Den 5<sup>den</sup>, hetzelfde weder. De groote telescopen der Oude wereld, die van Herschel, Rosse, Foucault, waren op de maan gericht, daar
+het weder in Europa allergunstigst was. Maar de werktuigen waren te zwak voor eenige afdoende waarneming.
+
+</p>
+<p>Den 6<sup>den</sup>, hetzelfde weder. Sint Nicolaas bracht wel lekkers voor de kinderen, maar geen helder weer voor de groote menschen. Men begon
+te vragen of niets aan het weder zou kunnen gedaan worden.
+
+</p>
+<p>Den 7<sup>den</sup> eenige hoop, maar &#8217;t duurde niet lang: toen de avond viel, dikke, dikke, dikke lucht.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p105.jpg" alt="&raquo;Vuur!!!&#8221; Bladz. 102." width="484" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Vuur!!!&#8221; Bladz. <a href="#pb102" class="pageref">102</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8217;t Werd erg. Den 11<sup>den</sup> &#8217;s morgens 9 u. 11 min. was het Laatste <span class="pagenum">[<a id="pb105" href="#pb105">105</a>]</span>kwartier. Dan werd de stand der maan van dien aard, dat geen helder weder meer helpen zou. Zij zou hoe langer zoo meer afnemen
+en ten laatste Nieuw worden; zij zou tegelijk met de zon <span class="pagenum">[<a id="pb106" href="#pb106">106</a>]</span>op- en ondergaan, maar de stralen van deze moesten beletten, iets van de maanschijf te zien. Er zat dus niets anders op dan
+te wachten tot 3 Januari, 44 min. na den middag, om bij Volle maan de waarnemingen te hervatten.
+
+</p>
+<p>De dagbladen maakten er zich zoo goed mogelijk af en vermaanden het publiek tot engelengeduld.
+
+</p>
+<p>Den 8<sup>sten</sup>, geen verandering in den toestand.
+
+</p>
+<p>Den 9<sup>den</sup> geen verandering. Algemeen gemor.
+
+</p>
+<p>Den 10<sup>den</sup> geen verandering, dan alleen in het hoofd van den secretaris Maston, daar de brave man op het punt scheen het verstand te
+verliezen, dat hij onder zijn kunstschedel van getah-pertja nog altijd had behouden.
+
+</p>
+<p>Den 11<sup>den</sup> zwaar onweder, gevolgd door heldere lucht in den avond. Er kwam....
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2545" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zesentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een nieuwe ster.</h2>
+<p>In den nacht vloog, met de snelheid van een bliksemstraal, door middel van al de telegraafdraden der Aarde, het navolgend
+bericht van de sterrenwacht op het Rotsgebergte.
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Long&#8217;s Piek 12 December.</span>
+
+
+</p>
+<p><i>Aan de Sterrenwacht te Cambridge</i>.
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Het projectiel, afgeschoten door de Columbiad op Stone&#8217;s Hill, is den 12<sup>den</sup> December, &#8217;s avonds te 8 uur 47 min. gezien bij het laatste kwartier der maan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het projectiel heeft de maan niet bereikt; het is er nabij gekomen, nabij genoeg om onder de aantrekkingskracht der maan
+te geraken.
+
+</p>
+<p>&raquo;De rechtlijnige beweging is veranderd in een kringvormige, <span class="pagenum">[<a id="pb107" href="#pb107">107</a>]</span>zoodat het projectiel een elliptische baan om de Maan beschrijft en een wachter is geworden van den wachter der Aarde.
+
+</p>
+<p>&raquo;De elementen van dit nieuwe hemellichaam kunnen nog niet worden opgegeven. Men kent noch zijn snelheid in de loopbaan, noch
+die van de aswenteling. De afstand van de oppervlakte der Maan kan voorloopig op 4,500 mijlen worden geschat.
+
+</p>
+<p>&raquo;Twee onderstellingen kunnen zich voordoen en een verandering in den staat van zaken veroorzaken:
+
+</p>
+<p>&raquo;&ograve;f, de aantrekking der Maan zal de omwentelingssnelheid overwinnen, zoodat het projectiel toch op de Maan nederkomt.
+
+</p>
+<p>&raquo;&ograve;f, het projectiel zal tot aan het einde der eeuwen rondom de Maan blijven zweven.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e2581" title="Niet in bron">&raquo;</span>De waarnemingen zullen dit eenmaal uitwijzen, maar tot hiertoe heeft de onderneming der Gun-club niets uitgewerkt dan ons
+zonnestelsel met een nieuw hemellichaam ter verrijken.
+
+
+</p>
+<p><span class="smallcaps">J. Belfast</span>.&#8221;
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Tal van vragen vloeiden voort uit dit onverwacht bericht; tal van geheimen werden aan de wetenschap ter ontraadseling voorgelegd.
+Zoo zou dan, dank zij den moed en de zelfopoffering van drie mannen, deze onderneming: een projectiel naar de maan af te schieten,&#8212;en
+hoe weinig beteekende dat!&#8212;tot onberekenbare gevolgen leiden. De reizigers, in den nieuwen wachter opgesloten, mochten dan
+hun doel niet bereikt hebben,&#8212;zij draaiden om de nachtvorstin, zoodat deze haar verborgenheden voor &#8217;t eerst aan aardbewoners
+zou onthullen. De namen van Nicholl, Barbicane en Michel Ardan zouden dus voor altijd beroemd worden in de jaarboeken der
+sterrenkunde; want terwijl deze waaghalzen den kring der menschelijke kundigheden hadden willen verwijden, waren zij zelven
+in een kring van sterrenkundige beweging verplaatst.
+
+</p>
+<p>Hoe het zij, het bericht van den directeur Belfast bracht door de geheele beschaafde wereld een indruk teweeg van verbazing
+en schrik. Zou men die moedige mannen te hulp kunnen komen? Neen voorzeker, want zij hadden zich begeven buiten de grenzen,
+aan wezens der Aarde gesteld. Luchtverversching hadden zij voor twee maanden, levensmiddelen voor een jaar. Maar dan?... De
+ongevoeligste harten klopten angstig bij deze vraag.
+
+</p>
+<p>E&eacute;n man was er, die de zaak niet als hopeloos beschouwde&#8212;de secretaris Maston.
+
+</p>
+<p>Hij verloor hen niet uit het oog. Hij verliet den kijker der Gun-club niet. Zoodra de Maan boven de kimmen kwam, was hij op
+zijn post, onophoudelijk turende naar de zilveren schijf, op of nabij welke hij het voorwerp hoopte te zien, dat zijn drie
+vrienden bevatte, en tot ieder, die het hooren wilde, uitte hij de hoop, dat <span class="pagenum">[<a id="pb108" href="#pb108">108</a>]</span>de tijd eerlang zou aanbreken, waarop hij en zij elkander tijding konden toezenden. &raquo;Wetenschap en Kunst staat hun,&#8221; zei hij,
+&raquo;ten dienste, en daarmede kan men doen wat men wil. Gij zult eens zien hoe zij er zich uitredden.&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2599" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zevenentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Goede reis.</h2>
+<p>Met klokslag van tienen waren Barbicane, Michel Ardan en Nicholl in het projectiel gegaan; te 10 u. 46 min. 40 sec. zou de
+Columbiad worden afgeschoten; zij hadden bijgevolg 46 min. 40 sec. op het schietkatoenen kussen door te brengen. Van de buitenwereld
+waren zij afgesloten zoodra Nicholl de aluminium-plaat die op de opening paste, had vastgeschroefd. Het was stikdonker in
+hun verblijf.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu moeten wij doen alsof wij thuis zijn,&#8221; meende Michel Ardan. &raquo;Laat dat maar aan mij over, ik weet wel hoe. Eerst wat licht!
+Voor den drommel, het gas is niet voor de mollen uitgevonden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij streek een lucifer tegen de zool zijner laars en bracht het vlammetje tegen den gasbek, gemeenschap hebbende met koolwaterstof,
+dat onder hooge drukking in dier voege was opgesloten, dat voor 144 uren, zes etmalen, vuur en licht voorhanden was.
+
+</p>
+<p>Bij het gaslicht kon men zien hoe keurig het vertrekje er uitzag, de wand met zijde bekleed, met divans in het rond, alles
+net gerangschikt: wapenen, instrumenten, gereedschappen. Al het mogelijke was gedaan om de vermetele onderneming te doen slagen.
+Michel Ardan betuigde zeer tevreden te zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een gevangenis,&#8221; zei hij, &raquo;maar een reizende, en als ik den neus buiten het raam kon steken, zou ik er wel voor honderd
+jaar huur aan willen hebben. Ge lacht, Barbicane? Waar denkt ge aan? Dat dit kamertje uw graf wel zou kunnen zijn? Is het
+er niet mooi genoeg voor?&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl Michel Ardan aldus babbelde, hadden de anderen ook nog het een en ander te doen.
+
+</p>
+<p>De chronometer van Nicholl wees tien uur twintig, toen de reizigers goed en wel binnen waren.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb109" href="#pb109">109</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p109.jpg" alt="Uitwerking van het schot. Bladz. 103." width="479" height="720"><p class="figureHead">Uitwerking van het schot. Bladz. <a href="#pb103" class="pageref">103</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog 27 min. blijven wij op de Aarde,&#8221; zei Barbicane, den chronometer raadplegend.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog 26 minuten 40 seconden,&#8221; antwoordde Nicholl.
+<span class="pagenum">[<a id="pb110" href="#pb110">110</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Nu ja! maar wij hebben meer te doen dan over seconden te praten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn wij dan niet klaar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker, maar wij moeten nog eenige voorzorgen nemen tegen den eersten schok.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij hebben immers watervlakken met schutsels die aan stukken springen, om den schok te breken?
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik hoop er het beste van,&#8221; mompelde Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hopen!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Hopen? De grappenmaker is er niet eens zeker van!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog twintig,&#8221; merkte Nicholl aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zouden wij niet op ons hoofd gaan staan, zooals de clown in een paardenspel?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Barbicane meende, dat het beter was op zijde te gaan liggen. &raquo;In allen geval geloof ik, dat het vrij om &#8217;t even zal zijn,
+want wij zijn hier toch ingesloten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dertien minuten dertig seconden,&#8221; zei de kapitein.
+
+</p>
+<p>Drie welgevulde matrassen behoorden tot den inventaris van het projectiel. Nicholl en Barbicane legden ze midden op de schijf,
+die den beweegbaren vloer uitmaakte. De reizigers zouden er zich op uitstrekken als het tijd van vertrekken was.
+
+</p>
+<p>Ardan speelde inmiddels met de honden, aan wie hij de beteekenisvolle namen Diana en Wachter had gegeven.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e2657" title="Niet in bron">&raquo;</span>Het is 10 uur 37 minuten 6 seconden,&#8221; sprak Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, kapitein, dan hebt gij binnen een kwartier nog 9000 dollars aan den voorzitter te betalen; 4000 omdat de Columbiad
+niet springt; 5000 omdat het projectiel hooger dan 6 mijlen zal stijgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik bezit de dollars,&#8221; zei Nicholl, op zijn zak kloppende, &raquo;en doe niets liever dan betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zie, Nicholl, dat gij een man van orde zijt; ik heb dat nooit kunnen wezen; maar als ge mij niet kwalijk neemt, gij hebt
+daar weddenschappen aangegaan die u niet veel voordeel aanbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom dat?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel, als gij de nu eerstvolgende wint, moet de Columbiad gesprongen zijn en het projectiel ook, maar dan is Barbicane er
+niet meer om u zijn verlies te betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn inzet is gedeponeerd bij de Bank te Baltimore,&#8221; zei Barbicane koeltjes, &raquo;en als Nicholl er niet meer is, kunnen zijn
+erfgenamen het geld opstrijken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt mannen van zaken,&#8221; viel Michel Ardan in; &raquo;ik bewonder u te meer naar ik u minder begrijpen kan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Tien uur twee en veertig,&#8221; zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog vijf minuutjes,&#8221; liet Michel Ardan zich hooren, &raquo;en wij zijn opgesloten in een aluminiumdoos, op den bodem van een kanon
+<span class="pagenum">[<a id="pb111" href="#pb111">111</a>]</span>van 900 voet! en onder die doos zijn opgestapeld 200,000 kilogram schietkatoen, zooveel kracht als 800,000 kilogram kruit.
+En vriend Murchison staat met zijn chronometer in de hand, zijn duim op den knop, gereed om ons de hemelruimte in te zenden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Al genoeg, al genoeg!&#8221; zei Barbicane ernstig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tien uur zesenveertig!&#8221; mompelde de kapitein.
+
+</p>
+<p>Nog 40 seconden! Barbicane draaide het gas uit. Doodstil&#8212;men hoorde alleen het tikken van den chronometer....
+
+</p>
+<p>Een hevige schok, ook maar &eacute;en&#8212;het projectiel was door 6 milliard liter gas, ontwikkeld door de ontploffing van het schietkatoen,
+de lucht ingeslingerd.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2688" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Achtentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het eerste halfuur.</h2>
+<p>Wat was er gebeurd? Welke uitwerking had die geweldige knal gehad? Was de schranderheid der vervaardigers van het projectiel
+beloond? Waren die vier proppen, de waterkussens, de afgedeelde hokjes voldoende geweest om den schok te breken? Dat was de
+vraag, ook voor de duizenden toeschouwers. Zij vergaten het doel der reis, om alleen aan het lot der reizigers te denken.
+Hadden zij eens een kijkje in het projectiel kunnen nemen!...
+
+</p>
+<p>Zij zouden niets gezien hebben, want het was er stikdonker. Maar de aluminium wanden hadden zich uitmuntend gehouden. Geen
+scheurtje, geen bultje!
+
+</p>
+<p>Van binnen lag de boel alleen wat overhoop, doch dit beteekende niets. Dat zou zich wel schikken. De personen intusschen lagen
+voor dood op den grond.
+
+</p>
+<p>Voor dood? of waarlijk dood? Gelukkig het eerste: eenige minuten later bewoog zich een arm, een hoofd: Michel Ardan lag op
+zijn knie&euml;n.
+
+</p>
+<p>&raquo;Michel Ardan is compleet. Maar de anderen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij wilde zich oprichten; maar kon niet staan. Zijn hoofd suizebolde, <span class="pagenum">[<a id="pb112" href="#pb112">112</a>]</span>zijn aangezet bloed maakte hem blind, hij was volkomen als iemand die dronken is.
+
+</p>
+<p>&raquo;Precies alsof ik een paar flesschen champagne naar binnen heb geslagen!&#8221; mompelde hij. &raquo;Nicholl! Barbicane!<span class="corr" id="xd0e2709" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>Geen antwoord. Nog eens geroepen. Vruchteloos.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verduiveld! &#8217;t Is alsof zij uit een vijfde verdieping op hun hoofd zijn gevallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Langzamerhand kwam hij bij. Toen hij zoo ver was dat hij staan kon, nam hij een lucifer en stak den gasbek aan. De gastoestel
+had gelukkig niets geleden. Ware dit het geval geweest en gas ontsnapt, dan zou Michel Ardan, zoo hij het althans niet geroken
+had, met het aansteken van een lucifer een ontploffing hebben veroorzaakt, die het projectiel anders aanpakte dan de 200,000
+kilogram schietkatoen.
+
+</p>
+<p>Toen het licht brandde, zag Michel Ardan zijn reisgenooten voor dood liggen, Nicholl bovenop Barbicane.
+
+</p>
+<p>Hij schudde Nicholl eens goed heen en weer, die, zoodra hij de oogen opsloeg, hem met zijn gewone koelbloedigheid de hand
+drukte.
+
+</p>
+<p>&raquo;En Barbicane?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Elk zijn beurt,&#8221; antwoordde Michel Ardan bedaard. &raquo;Ik ben met u begonnen omdat gij bovenop laagt. Nu is het Barbicane&#8217;s beurt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met hun beiden legden zij den voorzitter der Gun-club op den divan. Barbicane had het meest van hun drie&euml;n geleden&#8212;men zag
+bloed. Maar &#8217;t bleek, dat dit slechts uit een lichte wond aan den schouder kwam. Toch had hij eenigen tijd noodig om bij te
+komen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nicholl, zijn wij onderweg?&#8221; was het eerste dat hij vroeg.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja&#8212;zijn wij op reis?&#8221; herhaalde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Of liggen wij nog stillekens op den Floridaschen grond?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Of op den bodem der golf van Mexico?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Och kom!&#8221; riep Barbicane uit.
+
+</p>
+<p>Zij konden er niets van zeggen; of het projectiel stil lag of in beweging was, konden zij alleen weten door gemeenschap met
+de buitenwereld. Het was gissen, meer niet.
+
+</p>
+<p>Zij luisterden&#8212;diepe stilte. Maar daar viel Barbicane&#8217;s oog op den thermometer. Nu voelde hij ook een groote hitte; 45&deg; C.
+teekende het instrument.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu zie ik het, wij snellen voort; deze hitte kan door niets veroorzaakt zijn dan door wrijving tegen de luchtlagen, &#8217;t Zal
+spoedig beteren, als wij buiten den dampkring der aarde zijn; zoo heet als nu, zoo koud zal het dan wezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat?&#8221; vroeg Michel Ardan. &raquo;zouden wij zoo spoedig buiten de grenzen van den dampkring der Aarde zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder twijfel. Luister. Het is 10 uur 55 min. Wij zijn omtrent <span class="pagenum">[<a id="pb113" href="#pb113">113</a>]</span>10 minuten in de vaart. Als onze aanvankelijke snelheid niet was gebroken door de wrijving, zouden wij in 6 seconden buiten
+den dampkring geweest zijn.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p113.jpg" alt="De directeur was op zijn post in het Rotsgebergte. Bladz. 103." width="491" height="720"><p class="figureHead">De directeur was op zijn post in het Rotsgebergte. Bladz. <a href="#pb103" class="pageref">103</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb114" href="#pb114">114</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En hoeveel rekent gij dan wel voor die wrijving?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een derde. Indien wij een aanvankelijke snelheid van 11,000 meter in de seconde hebben gehad, zal zij bij ons verlaten van
+den dampkring tot 7332 meter zijn ingekrompen. In allen gevalle zijn wij reeds buiten den dampkring en....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En&#8212;dan is vriend Nicholl zijn beide laatste weddenschappen ook kwijt: 4000 dollar, omdat de Columbiad niet is gesprongen,
+en 5000 omdat het projectiel hooger is gestegen dan 6 mijlen. Ook op, Nicholl!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Eerst zeker zijn en dan betalen, &#8217;t Is zeer goed mogelijk, dat Barbicane gelijk heeft en ik mijn 9000 dollar heb verloren.
+Maar er is nog &eacute;&eacute;n geval mogelijk, en als dat zoo was, is de weddenschap te niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk geval?&#8221; vroeg Barbicane levendig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat door de een of andere oorzaak het stuk niet afgeschoten is en wij nog goed en wel op den bodem van de Columbiad zitten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zou wat moois zijn!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Hebben wij dan het schot niet gehad? Niet voor dood gelegen? En Barbicane&#8217;s
+schouder dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Draaf niet zoo door,&#8221; merkte Nicholl aan; &raquo;hebt gij het schot gehoord?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij, Barbicane?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ook niet. Hoe mag dat komen? Daar begrijp ik niets van. Het projectiel is in de vaart, dus zou men het schot hebben moeten
+hooren afgaan. Maar kom, wij willen eens onderzoeken hoe het er me&ecirc; zit.&#8221;
+
+</p>
+<p>De sluitklep van een der lichtglazen werd losgeschroefd; van een tweede, van een derde. Nu konden zij naar alle richtingen
+zien, voorwaarts, achterwaarts, zijwaarts.
+
+</p>
+<p>Barbicane en zijn tochtgenooten legden een oog aan de glazen&#8212;stikdonker!
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zijn in de hemelruimte!&#8221; riep de voorzitter der Gun-club uit. &raquo;Ziet maar eens de sterren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bravo!&#8221; riepen de beide anderen.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was zoo: de dikke duisternis onder hen bewees, dat zij de aarde hadden verlaten, anders hadden zij het maanlicht op den
+grond moeten zien schijnen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verloren,&#8221; zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik wensch u geluk,&#8221; antwoordde Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ziehier 9000 dollar,&#8221; zei de kapitein, de bankbiljetten uit zijn zak halend.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wilt gij een re&ccedil;u?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Asjeblieft,&#8221; sprak Nicholl, &raquo;dat is ordelijker.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane nam bedaard een blad uit zijn zakboekje; met potlood <span class="pagenum">[<a id="pb115" href="#pb115">115</a>]</span>schreef en onderteekende hij de kwitantie en gaf haar aan den kapitein. Deze legde haar zorgvuldig in zijne brieventasch.
+
+</p>
+<p>Het kijken door de lensglazen werd hervat. Aan alle zijden schitterden de sterren als fijne punten op een pikzwarten grond.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar zit toch de Maan?&#8221; vroeg Ardan.
+
+</p>
+<p>Barbicane merkte aan, dat men haar aan de drie zijden niet zien kon en dus de vierde lens moest opengeschroefd worden. Het
+geschiedde.
+
+</p>
+<p>Maar wat zagen ze nu? Een zeer groote schijf, welker omvang zich niet liet bepalen. Naar de zijde der Aarde was zij hel verlicht.
+Men zou gezegd hebben, dat een kleine maan het licht der groote terugkaatste. Het voorwerp had een groote snelheid en scheen
+een kring om de Aarde te beschrijven, die de baan van het projectiel sneed, terwijl het tevens een omwenteling om zijn as
+beschreef.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is dat voor een ding?&#8221; vroeg Michel Ardan; &raquo;een ander projectiel?&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane gaf geen antwoord. De verschijning van dat hemellichaam verraste en beangstigde hem. Een botsing was mogelijk, en
+deze kon de treurigste gevolgen hebben, &#8217;t zij het projectiel zijwaarts van zijn baan werd getrokken, &#8217;t zij het onder de
+macht der aantrekking van dat hemellichaam geraakte.
+
+</p>
+<p>De voorzitter was nog bezig over het een en ander na te denken, toen ten gevolge van een gezichtsbedrog het projectiel op
+de lichtende schijf scheen te vallen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Alle duivels!&#8221; schreeuwde Michel Ardan, &raquo;de beide treinen zullen op elkander botsen.
+
+</p>
+<p>Instinctmatig waren de reizigers achteruit geweken. Zij waren hevig beangst; maar dat duurde niet lang, nauwelijks eenige
+seconden. Het hemellichaam schoot op eenige honderden meters voorbij het projectiel en verdween, niet zoozeer door de snelheid
+van zijn loop, als omdat het zich van de Maan af bewoog en dus door haar niet meer werd beschenen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Goede reis!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Het heelal is waarachtig toch groot genoeg, dat er een arm schilderhuisje als het onze
+wel vrij doorheen kan zwieren! Moest zoo&#8217;n verwaand ding ons hier met een stoot komen bedreigen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet wat het is,&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Drommels, gij weet alles.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is,&#8221; legde de voorzitter uit, &raquo;een eenvoudige vuurbol, maar een groote, door de aantrekkingskracht der Aarde tot haar
+wachter gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is &#8217;t mogelijk!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Heeft dan de Aarde twee manen, zooals de planeet Neptunus?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker, mijn vriend, hoewel zij den naam heeft van er slechts &eacute;en <span class="pagenum">[<a id="pb116" href="#pb116">116</a>]</span>te bezitten. Maar deze tweede maan is zoo klein en haar loop is zoo snel, dat de aardbewoners haar niet kunnen zien. Haar
+bestaan is door een Fransch sterrenkundige, Petit, uit de berekening harer elementen afgeleid. Volgens zijn waarnemingen moet
+die bol zijn omloop om de aarde volbrengen in 3 uur 20 minuten, wat een verbazende snelheid onderstelt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn alle sterrenkundigen het eens aangaande het bestaan van dien tweeden wachter der Aarde?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;maar indien zij als wij, hem hadden waargenomen, zouden zij er niet aan twijfelen. Als ik mij
+niet vergis, zal het ontmoeten van dat maantje ons een middel aan de hand geven om te bepalen w&aacute;&aacute;r wij in de wijde wereld
+zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe dat?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat men weet hoever die wachter van de Aarde verwijderd is: 8140 kilometers.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat kan wel,&#8221; meende Nicholl, op zijn chronometer ziende, &raquo;het is 11 uur, en wij hebben Florida 13 minuten geleden verlaten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Pas 13 minuten?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; antwoordde Nicholl, &raquo;en indien wij onze eerste snelheid van 11 kilometer hadden behouden, zouden wij reeds 143 kilometer
+ver zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is nu alles goed en wel, mijne vrienden,&#8221; sprak de voorzitter, &raquo;maar &eacute;en ding is nog niet opgehelderd: waarom wij den
+knal van het afgaan van het schot niet gehoord hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar niemand het kon zeggen, kwijnde het gesprek, zoodat de reizigers al den tijd hadden zich door een hunner glazen te verdiepen
+in het beschouwen van den onvergelijkelijk helderen glans der Maan, die als een platina spiegel boven hun hoofden schitterde,
+met al haar bergen, vlakten en dalen. De Aarde, die onder hun voeten wegweek, hadden zij reeds geheel vergeten. Kapitein Nicholl
+was de eerste die er hen aan deed denken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; vond Michel Ardan, &raquo;wij moeten haar niet ondankbaar vergeten. Ik moet nog een kijkje van haar nemen eer zij verdwijnt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane verwijderde de boven beschreven schijf en ontschroefde het deksel van het glas in den bodem van het projectiel,
+zoodat zij door een lens van 15 centimeter dikte het gezicht naar buiten hadden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar staat de Aarde,&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat ding? Die zilverkleurige afgeknipte nagel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wacht maar. Over een dag of vier is het Volle maan en bijgevolg Nieuwe aarde. Zij zal dan eenige dagen in dikke duisternis
+gehuld zijn.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p117.jpg" alt="en stak den gasbek aan. Bladz. 112." width="501" height="720"><p class="figureHead">en stak den gasbek aan. Bladz. <a href="#pb112" class="pageref">112</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>En zoo was het ook. De Aarde scheen een groote sikkel, blauwachtig van kleur door de weerkaatsing van den dampkring. Een lichte
+stip hier en daar in het donker gedeelte der schijf toonde <span class="pagenum">[<a id="pb117" href="#pb117">117</a>]</span>hooge bergen; somwijlen werden die bergtoppen bedekt door dichte nevels, hetgeen met de maanbergen nimmer het geval is. Het
+donker gedeelte der aardschijf had een aschgrauw licht, maar minder <span class="pagenum">[<a id="pb118" href="#pb118">118</a>]</span>duidelijk dan zooals wij de Maan zien. De reden daarvan is gemakkelijk te begrijpen. Het aschgrauwe licht op de Maan is een
+weerkaatsing van het op haar vallende en naar de Aarde terugkaatsende licht der nachtvorstin. En daar nu de Aarde ten gevolge
+van haar meerdere groote omtrent 13 maal meer licht afgeeft dan de Maan, volgt daaruit dat het licht, hetwelk de Maan aan
+de Aarde toezendt, ook zooveel zwakker zijn moet.
+
+</p>
+<p>Opeens schoot een hoop vallende sterren hen voorbij. Honderden vuurbollen lieten vurige staarten achter. Van de Aarde gezien,
+is in dien tijd des jaars het aantal vallende sterren ook soms zeer aanzienlijk en men heeft er naar berekening tot 24,000
+in een uur waargenomen. Michel Ardan echter verklaarde het verschijnsel anders. Naar zijn gevoelen staken de aardbewoners
+ter eere van drie hunner broeders een allerprachtigst vuurwerk af.
+
+</p>
+<p>De drie gebroeders kregen vaak en besloten zich ter ruste te leggen. Nauwelijks echter hadden zij den slaap gevat, of Barbicane
+maakte de anderen wakker met een luiden schreeuw; &raquo;Ik heb het gevonden! Ik heb het gevonden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat?&#8221; riep Michel Ardan, het hoofd opheffende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe het komt dat wij het stuk niet hebben hooren afgaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dat is?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat ons projectiel grooter snelheid had dan het geluid.&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e2891" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Negenentwintigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een kijkje in het projectiel.</h2>
+<p>Na deze doodeenvoudige verklaring te hebben vernomen, waren de drie vrienden in een diepen slaap gevallen. En waar zouden
+zij ook rustiger hebben kunnen sluimeren? Op aarde is het overal minder kalm, in de huizen der steden, in de hutten op het
+land; hier de koude, ginds de warmte; hier de menschen, daar het gedierte&#8212;van alles dat uit den slaap houdt. Zelfs in een
+ballon, ver van de onrust der Aarde, wordt men gekweld door het geplaag der verschillende luchtlagen. Maar zij, goed verzorgd
+in hun projectiel, <span class="pagenum">[<a id="pb119" href="#pb119">119</a>]</span>zweefden te midden eener diepe stilte in de onbegrensde hemelruimte&#8212;waar kon men beter zijn?
+
+</p>
+<p>De vrienden zouden dan ook misschien wel&#8212;wie weet hoe lang&#8212;geslapen hebben, indien zij niet door een ongewoon gedruisch waren
+gewekt geworden, toen het, in den morgen van 2 December 7 uur was, acht uren na hun vertrek.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is dat?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;De honden,&#8221; zei Michel Ardan, zich de oogen uitwrijvende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zullen honger hebben,&#8221; meende Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Drommels,&#8221; merkte Michel Ardan aan, &raquo;wij hebben de arme dieren vergeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij zochten en vonden eindelijk den eenen hond onder een divan gekropen. Verschrikt en versuft door den schok, had hij zich
+in dien hoek verscholen, totdat de honger en de stem van zijn meester hem te voorschijn deed komen.
+
+</p>
+<p>Het was de beminnelijke Diana, die bevende uit haar schuilhoek kwam kruipen. Michel Ardan lokte het dier tot zich met de zoetste
+woordjes.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom Diaantje, kom mijn beestje! Kom Evaatje! Wie weet of je niet bestemd zijt de stammoeder te worden van een maanhondengeslacht.
+Kom hier bij den baas!&#8221;
+
+</p>
+<p>De hond kroop naar Michel Ardan toe en jankte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed en wel!&#8221; sprak Barbicane, &raquo;ik zie Eva wel, maar waar is Adam?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Adam,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;zal zoo heel ver niet zijn. We zullen hem roepen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom Wachter... Wachter, Wachter! Pst!&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar Wachter liet zich niet zien. Diana bleef voortjanken. Bij onderzoek bleek, dat de hond niet gekwetst was; Michel Ardan
+gaf het dier een lekker kluifje.
+
+</p>
+<p>Wachter was nergens te vinden. Zij zochten en zochten in hoeken en gaten; eindelijk vonden zij hem in een verscholen hoek,
+ergens boven in het projectiel. Het beest bevond zich kennelijk in een treurigen toestand.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Ziet er niet naar uit, er maanhonden van te maken!&#8221; schertste Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Voorzichtig namen zij den hond op. Zijn kop was tegen de zoldering geslagen en die slag scheen zoo goed als doodelijk te zijn
+geweest. Doch de vrienden beproefden hem op een kussen te leggen, waar het arme dier een diepen zucht slaakte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen je goed verzorgen,&#8221; zei Michel Ardan. &raquo;Wij zijn verantwoordelijk voor je leven. Ik was liever een arm kwijt dan
+dat mijn arme Wachter een poot moest missen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit zeggende gaf hij den hond een kom water; het dier dronk gretig.
+<span class="pagenum">[<a id="pb120" href="#pb120">120</a>]</span></p>
+<p>Daarop vestigden onze reizigers hun oogen op de aarde en de Maan. De aarde was een schijf met aschgrauw licht, aan de eene
+zijde een lichtende sikkel; de maan daarentegen was bijna geheel verlicht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Sakkerloot!&#8221; riep Michel Ardan, &raquo;het spijt me geweldig, dat wij niet vertrokken zijn bij Volle aarde, dat wil zeggen, toen
+onze aardbol tegenover de zon stond.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat wij dan het licht anders zouden hebben zien vallen op onze vaste landen en onze zee&euml;n. En dan zouden we ook de beide
+polen gezien hebben, tot welke het menschelijk oog nooit is doorgedrongen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;maar als de Aarde Vol was geweest, zou de maan Nieuw geweest zijn en dus onzichtbaar.
+En dan is het toch beter dat het punt waarheen wij gaan verlicht is, dan dat van waar wij zijn vertrokken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hebt gelijk, Barbicane,&#8221; antwoordde kapitein Nicholl, &raquo;en bovendien&#8212;wanneer wij de maan bereikt hebben, zullen wij in
+de lange maannachten tijd in overvloed hebben om uit te zien naar dien wereldbol, waarop onze gelijken dooreen krioelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Onze gelijken!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Onze gelijken&#8212;dat zijn zij nu niet meer dan de maanbewoners. Wij bewonen een wereld
+op ons eigen handje, het projectiel, en wij zijn met ons drie&euml;n! Ik ben zoo goed als Barbicane en Barbicane is zoo goed als
+Nicholl. Wij hebben met het geheele heelal niets meer te maken en zijn de eenige bewoners van dit poppenwereldje, totdat wij
+maanbewoners zullen worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;In omtrent 24 uren,&#8221; merkte de kapitein aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat wil zeggen?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat wil zeggen, dat het half negen is,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu,&#8221; zei Michel Ardan, &raquo;ik kan onmogelijk zelfs een schijn van reden vinden om niet oogenblikkelijk te ontbijten.&#8221;
+
+</p>
+<p>En inderdaad, de bewoners van het nieuwe hemellichaampje konden er niet leven zonder eten, en hun maag ondervond op dat oogenblik
+de onweerstaanbare macht van den honger. Michel Ardan verklaarde zich als Franschman voor opperhofmeester, naar welke bediening
+niemand zich als mededinger opwierp. Het gas gaf hitte genoeg om de spijzen gereed te maken en de koffer met mondbehoeften
+leverde het benoodigde voor den eersten maaltijd.
+
+</p>
+<p>Zij begonnen met uitmuntende soep, vervaardigd van Liebigkoekjes met beste Julienne. De Liebigjes waren gemaakt van het beste
+rundvee uit den Pampas. Zij waren, benevens de Julienne-groenten, begoten met kokend water, waartoe de gasbek zijn diensten
+had geleend. Op die soep volgde onberispelijke biefstuk, zoo malsch als ooit in de beste restauratie is opgedischt. Schoon
+die biefstuk onder <span class="pagenum">[<a id="pb121" href="#pb121">121</a>]</span>de waterpers was geweest om gecondenseerd te worden, beweerde Michel Ardan met zijn levendige verbeelding, dat het bloed er
+nog uitliep.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p121.jpg" alt="Met hun beiden legden zij den voorzitter op den divan. Bladz. 112." width="503" height="720"><p class="figureHead">Met hun beiden legden zij den voorzitter op den divan. Bladz. <a href="#pb112" class="pageref">112</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb122" href="#pb122">122</a>]</span></p>
+<p>De groenten uit de bussen waren volgens zijn bewering nog verscher dan zoo van de groenvrouw, terwijl een kop thee met een
+dun boterhammetje op Amerikaansche wijs den maaltijd besloot. En dat de thee bijzonder geurig was, is niet te verwonderen;
+de keizer van Rusland had eenige kistjes van zijn eigen karavanenthee ter beschikking van de reizigers gesteld.
+
+</p>
+<p>Eindelijk ontkurkte Michel Ardan een fijne flesch Bourgogne, &raquo;toevallig&#8221; in een hoekje gevonden. De drie vrienden dronken
+haar ledig op het welzijn van de Aarde en haren wachter.
+
+</p>
+<p>En als rekende de zon het niet genoeg het hare te hebben gedaan door de druiven voor die flesch langs de heuvelen van Bourgondi&euml;
+te hebben gestoofd met haar stralen, bracht zij nog iets bij tot opluistering van dezen maaltijd. Het projectiel trad op dat
+oogenblik uit den schaduwkegel achter den aardbol, zoodat de stralen der zon onmiddellijk op den bodem van de aluminium woning
+vielen met den hoek, dien de baan der Maan maakt met die der Aarde.
+
+</p>
+<p>&raquo;De zon!&#8221; riep Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; antwoordde Barbicane doodbedaard, &raquo;ik verwachtte haar.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar,&#8221; merkte Michel Ardan op, &raquo;de schaduwkegel, dien de Aarde aan haar van de zon afgekeerde zijde achter zich werpt, strekt
+zich toch uit voorbij de Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ver zelfs, indien men de straalbreking van den dampkring der Aarde niet in rekening brengt,&#8221; onderrichtte Barbicane. &raquo;Maar
+wanneer de maan in die schaduw gedompeld is, heeft het verschijnsel plaats, dat de drie hemellichamen: zon, aarde en maan,
+in een rechte lijn staan. De punten waar de baan der Maan die der Aarde snijdt, heeten knoopen. Wanneer nu de maan in of zeer
+nabij een van haar knoopen staat, tijdens zij nieuw of Vol is, heeft er voor de aarde een eclips plaats, en wel een zon-eclips,
+indien de maan Nieuw is of tusschen de zon en de aarde staat; een maan-eclips indien de aarde tusschen de zon en de maan staat
+en de maan alzoo, gelijk men het noemt, Vol is. Indien wij tijdens een maaneclips vertrokken waren, zou onze geheele reis
+in de schaduw gebeurd zijn, en dat ware treurig.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat, hoewel wij in de ledige hemelruimte zweven, ons projectiel, zich badende in de stralen der Zon, van haar licht en
+warmte ontvangt. Wij sparen daarmede gas uit, en dat is ons veel waard.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inderdaad&#8212;onder den invloed dezer stralen, niet verborgen of getemperd door eenigen dampkring, werd het projectiel zoo verwarmd
+en verlicht alsof het ineens van den winter in den zomer kwam. De maan van boven, de zon van onder&#8212;licht en warmte genoeg.
+<span class="pagenum">[<a id="pb123" href="#pb123">123</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Het gaat hier goed,&#8221; merkte Nicholl aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;k Geloof het wel!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Als wij maar een weinigje Aardsche aarde op ons aluminium planeetje konden uitstrooien,
+wed ik dat wij in 24 uren doperwten kweekten. Ik ben maar voor &eacute;&eacute;n ding bang: dat de wanden zullen gaan smelten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wees niet bezorgd, mijn waarde vriend,&#8221; stelde Barbicane hem gerust, &raquo;het projectiel heeft wel een andere hitte doorgestaan
+toen het door de lagen van den dampkring der Aarde schoot. Het zou mij zelfs niet verwonderen indien het zich aan de oogen
+der bewoners van Florida voordeed als een gloeiende bol.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar dan zal Maston denken, dat wij gebraden worden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Verwondert mij genoeg, dat dit al niet lang gebeurd is,&#8221; meende Barbicane. &raquo;Het is een gevaar, dat wij verzuimd hebben
+te voorzien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik was er wel bang voor,&#8221; antwoordde Nicholl droogjes.
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij hebt ons daar niets van gezegd, mijnheer de kapitein!&#8221; riep Michel Ardan uit.
+
+</p>
+<p>Onder dit gesprek bracht Barbicane alles in het vertrekje zoo in orde alsof hij het nimmer dacht te verlaten. Men herinnert
+zich dat het op den bodem een oppervlakte had van 54 vierkante voeten. Daar het 12 voet binnenwerks hoog was, had men geen
+last van de instrumenten en andere voorwerpen. Alles had zijn plaats en was uit den weg. Ook het glas in den bodem was sterk
+genoeg om een zwaar voorwerp te dragen. Barbicane en zijn vrienden stonden er dan ook gerust op; maar de zon scheen er onmiddellijk
+op en dat gaf zonderlinge luchtverschijnselen.
+
+</p>
+<p>Zij begonnen met het nazien van den waterhouder en de kist met levensmiddelen. Deze hadden niets geleden, zoo goed was alles
+verzorgd tegen den schok. Levensmiddelen waren er in overvloed: voor een jaar met hun drie&euml;n. Barbicane had zich willen voorbereiden
+op het geval, dat het projectiel eens op een volkomen onvruchtbaar gedeelte der maan zou terechtkomen. Groot behoefde evenwel,
+naar &#8217;t scheen, de vrees daarvoor niet te zijn, want volgens de laatste waarnemingen heeft de maan een wel lagen, maar dikken
+dampkring, ten minste in de dalen, zoodat daar beken en bronnen niet konden ontbreken. En daar nu ook voor twee maanden water
+en brandewijn &raquo;aan boord&#8221; was, behoefden de reizigers vooreerst niet beducht te zijn dat zij aan het noodige gebrek zouden
+krijgen.
+
+</p>
+<p>Maar nu nog de luchtverversching. Doch ook daaromtrent alle zekerheid. De toestel van Reiset en Regnaut tot het voortbrengen
+van zuurstof was voorzien van potasch-chloraat voor twee maanden. Noodwendig werd een zekere hoeveelheid gas verbruikt, want
+het moest de voortbrengende zelfstandigheid boven de 40&deg; houden. Maar ook daarvan was voorraad genoeg. De toestel eischte
+slechts eenig <span class="pagenum">[<a id="pb124" href="#pb124">124</a>]</span>toezicht, maar werkte overigens van zelf. Op die temperatuur gaf het potasch-chloraat, overgaande in chlorium van potasch,
+al zijn zuurstof af. En wat gaven 9 kilo potasch-chloraat? De 3&frac12; kilo zuurstof, die dagelijks voor de bewoners van het projectiel
+noodig waren.
+
+</p>
+<p>Maar &#8217;t was niet genoeg de verbruikte zuurstof te vernieuwen, het koolzuur, door de uitademing ontstaan, moest ook onschadelijk
+gemaakt worden. Sedert een twaalftal uren nu was de lucht in het vertrekje tot dien trap met dit doodelijk gas bezwangerd,
+dat het zich reeds aan Diana&#8217;s ademhaling deed bemerken. Trouwens het koolzuur zakte&#8212;een verschijnsel dat ook in de befaamde
+Hondsgrot wordt waargenomen&#8212;naar den bodem: een gevolg van zijn zwaarte. De arme Diana, die zooveel lager bij den grond ademde,
+moest er dus eer last van hebben dan de mannen met hun opgerichte hoofden. Maar kapitein Nicholl haastte zich in deze ongelegenheid
+te voorzien. Hij plaatste op den bodem van het projectiel onderscheidene brand-potasch-houders, die hij eenigen tijd in werking
+bracht; deze zelfstandigheid, zeer gretig het koolzuur opnemende, zuiverde alzoo de lucht volkomen.
+
+</p>
+<p>Thans was de beurt aan de instrumenten. De thermometers en barometers waren ongedeerd gebleven, behalve &eacute;&eacute;n thermometertje
+waarvan de buis gebroken was. Een uitmuntende ronde barometer werd aan den wand opgehangen. Natuurlijk kon hij niets teekenen
+dan de luchtdrukking in het projectiel. Maar hij teekende ook de hoeveelheid aanwezigen waterdamp. Op dat oogenblik wankelde
+de naald tusschen 765 en 760 millim.&#8212;&raquo;Schoon weder.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane had ook eenige kompassen medegenomen; zij waren insgelijks volkomen in orde. Men begrijpt, dat onder de bestaande
+omstandigheden de naald werkeloos was. Trouwens, op den afstand dien het projectiel van de Aarde had, kon de magnetische pool
+geen merkbare werking uitoefenen op het kompas. Maar als deze kompassen eenmaal op de Maan waren overgebracht, zouden zij
+misschien merkwaardige verschijnselen vertoonen. In allen gevalle was het belangrijk na te gaan of de wachter der Aarde insgelijks
+aan den invloed van het magnetisme onderworpen was.
+
+</p>
+<p>Een hoogtemeter tot het bepalen van de hoogte der maanbergen; een sextant om de zon schieten; een theodoliet voor hoekmetingen;
+kijkers, die vooral bij het naderen der maan veel dienst zouden bewijzen&#8212;al die instrumenten werden met zorg nagezien en goed
+gevonden, in weerwil van den stoot bij het afschieten van de Columbiad.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p125.jpg" alt="De Aarde scheen een groote sikkel. (Bladz. 116.)" width="493" height="720"><p class="figureHead">De Aarde scheen een groote sikkel. (Bladz. <a href="#pb116" class="pageref">116</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wat gereedschappen, houweelen en dergelijken betreft, Nicholl had er bijzonder veel werk van gemaakt; de zakjes met verschillende
+zaden, benevens de heesters die Michel Ardan in de maangronden dacht te planten, dat alles was op zijn plaats boven in het
+projectiel, waar de weelderige Franschman een soort van zolder had <span class="pagenum">[<a id="pb125" href="#pb125">125</a>]</span>ingericht, dien hij met allerlei voorwerpen had opgevuld. Wat het zoo al was kon men niet nagaan, en hij zelf liet er zich
+niet over uit. Van tijd tot tijd klom hij langs krammen in den wand geslagen <span class="pagenum">[<a id="pb126" href="#pb126">126</a>]</span>naar dat wijkplaatsje, om er te schikken en in eenige geheimzinnige doosjes te snuffelen, waarbij hij zoo valsch mogelijk
+een Fransch liedje zong.
+
+</p>
+<p>Barbicane zag met welgevallen dat zijn vuurpijlen en andere vuurwerken niet beschadigd waren. Zij waren zwaar geladen en moesten
+den val breken van het projectiel, wanneer het, nadat de aantrekking der Aarde door die van de Maan zou vervangen zijn, op
+de laatste zou gaan vallen. Ondertusschen zou die val zes maal minder snelheid hebben dan die naar de oppervlakte der Aarde,
+daar de Maan zooveel minder stofhoeveelheid bezit.
+
+</p>
+<p>Alles samengenomen, was er dus alle reden tot tevredenheid. Zij konden dan ook op hun gemak naar buiten gluren.
+
+</p>
+<p>Geen verandering. Naar alle zijden sterren, en weder sterren, en niets dan sterren; alleen aan &eacute;&eacute;n kant de zon, aan den mond
+van een vurigen oven gelijk, zich zonder lichtkrans scherp afteekenend op den zwarten achtergrond des hemels. Aan den anderen
+kant de Maan, onbeweeglijk stil staande te spiegelen te midden van talrijke sterren. Voorts een vrij groote ronde vlek met
+een zilverachtige franje omzet; het was de Aarde. Hier en daar waren nevelachtige vlokken door de ruimte verspreid, en van
+het toppunt naar het voetpunt liep een onmetelijke ring, uit sterren als stofgoud bestaande, de melkweg, waarin de zon slechts
+een sterretje van de vierde grootte is.
+
+</p>
+<p>Onze vrienden konden zich aan dit onbeschrijfelijk schoon schouwspel niet verzadigen. Welk een rijke stof tot opmerkingen!
+Welke onbekende gewaarwordingen wekte het in hun geest? Barbicane wilde zijn reisverhaal onder deze indrukken aanvangen; hij
+teekende van uur tot uur alles op wat hem &#8217;t meest waardig scheen. Het ging alles met groote letters en in een stijl, die
+min of meer den koopman verried.
+
+</p>
+<p>Inmiddels maakte Nicholl zijn berekeningen en cijferde met onbegrijpelijke vlugheid. Michel Ardan koutte, nu met Barbicane,
+die hem bijna niet antwoordde; dan met Nicholl, die hem niet verstond; op een anderen tijd met Diana, die hem niet begreep;
+eindelijk met zichzelven, die er zich bij verveelde. Maar hij was en bleef de levendige, praatzieke Franschman.
+
+</p>
+<p>De dag, of liever&#8212;want de uitdrukking is niet nauwkeurig&#8212;een twaalftal uren, naar de Aarde gerekend, eindigde met een fijnen
+avondmaaltijd. De reizigers lieten zich dien wel smaken en eindigden met in slaap te vallen en zich in de hemelruimte met
+steeds afnemende snelheid te laten voortdrijven.
+
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb127" href="#pb127">127</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e3052" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Dertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een berekening en een begrafenis.</h2>
+<p>Nog niet lang was het ontbijt weggeruimd, of onze drie vrienden geraakten ongevoelig, naar &#8217;t scheen, onder den indruk der
+ledige hemelruimte om hen heen. Ook zij gevoelden iets ledigs. In een enge ruimte besloten en niets te doen hebbende, waren
+Barbicane en Nicholl ineens in een gansch andere wereld verplaatst dan die bedrijvigheid, waaraan de voorzitter der Gun-club
+in de laatste maanden zoo gewoon geworden was en die te zeer in het gestel van den kapitein lag om haar ineens te verloochenen.
+Ook had het iets onbegrijpelijk vervelends, dat zij geen de minste beweging bemerkten. Het was zonder de geringste afwisseling:
+de maan boven, de zon onder hen. Het eenige waaraan dan nog een weinig verandering te zien was, bestond in het grooter worden
+der maanschijf&#8212;een gevolg en een blijk tevens van hun beweging in de richting naar de Maan.
+
+</p>
+<p>Maar bij Michel Ardan kwam er nog iets bij. Hij twijfelde wel niet aan den goeden uitslag der onderneming, maar zijn levendigheid
+als Franschman begon hem toch met vragen te kwellen, waarvan den volgenden dag, 3 December, de uitroep een blijk was: &raquo;Wat
+is het toch ellendig, dat ik zulk een sukkelaar in de wiskunde ben!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat ik nu onmogelijk raden kan hoe de geleerden der sterrenwacht te Cambridge hebben kunnen berekenen met welke snelheid
+het projectiel uit de Columbiad moest vliegen om op de Maan terecht te komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is toch zeer eenvoudig,&#8221; antwoordde Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kunt gij het mij dan zeggen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeggen&#8212;ja; maar of ge het begrijpen zoudt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben ik dan zoo dom?&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat niet, maar, ziet ge, daartoe behoort algebra.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is dat voor een ding?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is geen ding, maar een wetenschap, die zulke dingen leert berekenen. Dit geschiedt door de integraal-rekening.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb de eer niet, die dame te kennen,&#8221; zei Michel Ardan met een buiging. &raquo;Wees zoo goed mij aan haar te presenteeren.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb128" href="#pb128">128</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De integraal-rekening,&#8221; antwoordde Barbicane zeer ernstig, &raquo;is het tegendeel van de differentiaal-rekening.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer verplicht.&#8221; Bij dit woord boog Michel Ardan nogmaals.
+
+</p>
+<p>&raquo;Door die berekening zoekt men eindige grootheden, tusschen welke het verschil bekend is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane nam een stuk papier en potlood. &raquo;Stel,&#8221; zoo begon hij, &raquo;den afstand tusschen het middelpunt der Aarde en dat der
+Maan = <i>d</i>, den straal der aarde = <i>r</i>, de massa der aarde = <i>m</i>, de massa der maan = <i>m</i>, de snelheid verkregen door een lichaam dat na &eacute;ene seconde vallens op de aarde valt = <i>g</i>, de kracht....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik dank u zeer, mijn beste vriend, maar mijn geheugen kan al die &raquo;gelijken&#8221; niet onthouden. Mijn hoofd staat er van in brand.
+Mag ik u verzoeken ter zake zelve te komen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zijn juist bezig. Rekent gij het uit, kapitein?&#8221; vroeg Barbicane, Nicholl druk aan het cijferen ziende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; zei deze kortaf.
+
+</p>
+<p>Na een poos drukte hij het potlood tegen zijn voorhoofd en zei langzaam, als tot zich zelven: &raquo;ja, zoo kom ik uit. Drie maal
+5 is 15, driemaal 8 = 24.... De snelheid, die dus ons projectiel moest hebben om buiten het overwicht van de zwaartekracht
+der aarde te geraken en bijgevolg de maan te kunnen bereiken is....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Elf duizend yard in de eerste seconde,&#8221; viel Barbicane in.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met uw verlof 11001,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Onmogelijk!&#8221; riep Barbicane met een gebaar van afgrijzen uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat scheelt er aan?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat er aan scheelt? Op vermindering van de eigenlijke snelheid door den tegenstand der lucht en de daardoor veroorzaakte
+wrijving is niet gerekend; de eigenlijke snelheid moet zijn 16575 meter,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;En de sterrenwacht te Cambridge verklaarde dat een aanvankelijke snelheid van 11000 meter in de seconde toereikend was! Wij
+zijn met die snelheid vertrokken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu? Die snelheid zal ontoereikend zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is wel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan komen wij er niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Te drommels!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zelfs niet halfweg, en bovendien, vallen wij dan op de Aarde terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>De vrienden stonden als door den bliksem getroffen? Wie had zulk een misrekening verwacht? Barbicane wilde het niet gelooven:
+Nicholl herhaalde zijn becijferingen. De formule was juist, de berekening kwam uit. Hij zag alles nog eens na. Michel Ardan
+verklaarde kort en goed, dat hij twintig pistolen gaf om op de <span class="pagenum">[<a id="pb129" href="#pb129">129</a>]</span>sterrenwacht te Cambridge neder te komen en den heelen toren met al de cijferaars te verpletteren.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p129.jpg" alt="&raquo;De zon!&#8221; riep Michel Ardan uit. Bladz. 122." width="502" height="720"><p class="figureHead">&raquo;De zon!&#8221; riep Michel Ardan uit. Bladz. <a href="#pb122" class="pageref">122</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Nicholl merkte op, dat er nog geen reden was tot moedeloosheid.
+<span class="pagenum">[<a id="pb130" href="#pb130">130</a>]</span></p>
+<p>Hij was van oordeel, dat, daar zij nu 32 uren onderweg waren, de grootste helft moest zijn afgelegd, zoodat alle vrees voor
+terugvallen noodeloos was. Barbicane mat met zijn werktuigen den hoek onder welken zich de Aarde vertoonde, en leidde daaruit
+af, dat zij reeds ruim 50.000 mijlen hadden afgelegd; zij waren dus het punt voorbij, waar het projectiel had moeten ophouden
+voort te schieten.
+
+</p>
+<p>De anderen stemden daarmede in, en allen begrepen nu te kunnen gaan ontbijten, hetgeen geschiedde.
+
+</p>
+<p>Nadat zij zich, dank zij de uitmuntende wijze waarop Michel Ardan het hofmeesterschap waarnam, het voorgezette goed hadden
+laten smaken, zouden ook de honden hun deel krijgen. Maar&#8212;treurige ontdekking? Wachter was dood.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat nu?&#8221; vroeg Barbicane. &raquo;Wij kunnen het lijk hier niet houden, en hoe komen wij er af?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Er zit niets anders op,&#8221; meende Nicholl, &raquo;dan het scharnier van een der kijkglazen even open te doen en den dooden hond in
+de hemelruimte weg te werpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen wel moeten,&#8221; merkte Barbicane aan, &raquo;maar&#8212;zeer voorzichtig?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Om twee redenen. Vooreerst, dat wij met onze lucht in het projectiel zuinig moeten zijn en daarom niets mag ontsnappen. En
+ten tweede, omdat de koude van buiten geen tijd mag hebben om binnen ons vertrekje te sluipen, want dan bevriezen wij in een
+oogenblik.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou het dan daarbuiten zoo koud zijn?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vroeger,&#8221; zei Barbicane, &raquo;meende men dat de temperatuur der hemelruimte zeer laag was. Bij thermometerhoogte berekend, kwam
+men tot millioenen graden beneden nul. Fourier, een landgenoot van onzen vriend Michel Ardan, heeft de wetenschap van dit
+uiterste teruggebracht. Volgens hem staat de temperatuur der hemelruimte niet beneden de 60&deg;, en dit is omtrent zooals in
+de poolstreken, op Melville-eiland of het fort Reliance, waar de honderddeelige thermometer ook omtrent 56&deg; onder nul staat.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is dus de vraag of Fourier zich niet vergist heeft. Bedrieg ik mij niet, dan heeft een andere Franschman, Pouillet de
+temperatuur der ruimte bepaald op 160&deg; onder nul. Wij zullen zien wat er van is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu niet,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;want de zonnestralen vallen rechtstreeks op onzen thermometer en zouden dien veeleer doen
+rijzen. Maar als wij op de maan zijn, hebben wij gedurende den daar heerschenden veertiendaagschen nacht overvloedig gelegenheid
+om te onderzoeken, want de wachter onzer aarde zweeft in de ledige hemelruimte. Ofschoon ledig, ondergaat die ruimte toch
+<span class="pagenum">[<a id="pb131" href="#pb131">131</a>]</span>trillingen, blijkens het licht, en deze moeten een snelheid hebben van millioenen meters in de seconde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zijn cijfers die gij kunt noemen, maar van welke een eenvoudig mensch niets begrijpt. Zoo is het ook met de planeten.
+Als gij mij vertelt, dat Uranus 66 maal grooter is dan de Aarde, Jupiter 3100 maal, de Zon anderhalf millioen maal, dan zijn
+dat holle woorden. Maak het liever aanschouwelijk, zeg: de zon is een bol van 2 voet doorsnede, dan is Jupiter een oranjeappel,
+Uranus een kers, de aarde een erwt, enz. dan verstaat men u.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dezen uitval van Michel Ardan tegen de geleerden met hunne millioenen en billioenen en trillioenen, werd Wachter begraven;
+hetwelk eenvoudig hierin bestond, dat men hem in de hemelruimte wierp, gelijk de zeelieden een lijk over boord zetten.
+
+</p>
+<p>Dit deed men volgens den raad van Barbicane met alle mogelijke voorzichtigheid, want er mocht geen aasje lucht te loor gaan.
+Alles geschiedde dan ook, dank zij mede de kracht der veren en de goede werking der scharnieren, zoo vlug, dat men er niet
+het minste letsel van had. Barbicane nam daaruit aanleiding om voor te stellen, dat men zich op diezelfde wijze van alle overtolligheden
+zou ontdoen.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3184" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Eenendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Wachter is wachter geworden.</h2>
+<p>Den 4<sup>den</sup> December bleek aan den chronometer, dat het op Stone&#8217;s Hill 5 uur in den morgen was toen de vrienden ontwaakten, na 54 uren
+reis. Naar den tijd gerekend, waren zij slechts 5 uren 20 minuten over de helft van hun verblijf in het projectiel; maar naar
+den afstand was bijna 7/10 der reis afgelegd&#8212;een gevolg van het regelmatig afnemen hunner snelheid.
+
+</p>
+<p>Toen zij door het benedenste glas naar de Aarde keken, scheen hun deze niet meer dan een duistere vlek, te midden der zonnestralen.
+Van sikkel of aschgrauw licht was niets meer te bespeuren. Den volgenden middernacht was de aarde Nieuw, de maan Vol. Boven
+hen scheen deze meer en meer te naderen, als om hen te bestemder ure te ontvangen. Overigens niets dan de zwarte <span class="pagenum">[<a id="pb132" href="#pb132">132</a>]</span>achtergrond der ruimte, bezaaid met sterren, die zich langzaam schenen te bewegen. Van betrekkelijke grootte waren zij niet
+merkbaar veranderd. Zon en sterren hadden hetzelfde voorkomen als van de aarde gezien. De Maan was aanmerkelijk grooter; maar
+de kijkers van onze reizigers waren niet krachtig genoeg om gelegenheid te geven tot bruikbare waarnemingen of iets aangaande
+haar oppervlakte te doen kennen.
+
+</p>
+<p>Aan gesprek ontbrak het hun niet. De maan was het voorname onderwerp van hun gekout. Ieder zei er het zijne van; Barbicane
+en Nicholl altijd in ernst. Michel Ardan altijd luchtig en kluchtig. Het projectiel, de richting, de snelheid, de ongevallen
+die zouden kunnen plaats hebben, de voorzorgen te nemen bij het nederdalen op de Maan&#8212;dat alles leverde onuitputtelijke stof.
+
+</p>
+<p>Een voorbeeld. Michel Ardan wilde weten wat er op loopen zou, indien het projectiel eens plotseling in zijn vaart was gestuit,
+terwijl het zijn eerste snelheid nog had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar ik begrijp niet waardoor het projectiel zou hebben kunnen gestuit worden,&#8221; zei Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is maar een onderstelling,&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een onmogelijke,&#8221; meende Barbicane, &raquo;namelijk indien de snelheid zelf niet weggevallen ware. Maar die snelheid moest langzamerhand
+afnemen en zou niet plotseling gestuit zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aangenomen dat het projectiel tegen een of ander lichaam in de hemelruimte stuitte.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Den grooten vuurbol dien wij ontmoet hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nicholl meende, dat in dit geval het projectiel in duizend stukken zou gesprongen zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zouden levend verbrand zijn,&#8221; voegde Barbicane er ernstig bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verbrand,&#8221; sprak Michel Ardan, &raquo;&#8217;t is jammer; dat zou mooi zijn geweest om te zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij zoudt het gezien hebben,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Men weet nu, dat warmte niets anders is dan een wijziging van beweging.
+Wanneer men water verhit, dat wil zeggen: wanneer men warmtestof bij water voegt, beteekent dit, dat men beweging geeft aan
+de stofdeeltjes waaruit het water bestaat.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer fraai!&#8221; merkte Michel Ardan aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet alleen fraai, maar ook juist, mijn vriend, want dit verklaart alle warmteverschijnselen. De warmte is niets dan een
+beweging der stofdeeltjes, een eenvoudige slingering dier deeltjes. Wanneer men in een plank een gat boort, wordt de boor
+verhit: waardoor? Door beweging. Waarom smeert men de assen van rij- en voertuigen? Om te beletten dat zij te zeer verhit
+worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als ik het dan wel begrijp,&#8221; sprak Michel Ardan met gemaakten ernst, &raquo;hoe komt het dan dat ik moet stilhouden, wanneer ik
+lang <span class="pagenum">[<a id="pb133" href="#pb133">133</a>]</span>geloopen heb en dat het zweet mij van het voorhoofd druipt? Eenvoudig omdat mijn beweging in warmte is veranderd.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p133.jpg" alt="Mijn kop staat er van in brand. Bladz. 128." width="502" height="720"><p class="figureHead">Mijn kop staat er van in brand. Bladz. <a href="#pb128" class="pageref">128</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Barbicane liet zich door dezen kwinkslag niet van zijn stuk <span class="pagenum">[<a id="pb134" href="#pb134">134</a>]</span>brengen. Hij ging voort: &raquo;In geval van een botsing zou ons projectiel, bij de verandering van beweging in warmte, door dien
+hevigen schok dermate zijn verhit geworden, dat het geheel gesmolten, ja verdampt ware.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar,&#8221; voegde Nicholl er bij, &raquo;wat zou dan wel gebeuren indien de aarde eens plotseling in haren omloop om de zon werd gestuit?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo verhit,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;dat alles in damp zou opgaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan was van oordeel, dat deze wijze van een einde aan de wereld te maken al zeer eenvoudig was.
+
+</p>
+<p>&raquo;En als de aarde op de zon viel?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Volgens de berekeningen,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;zou die val een hitte ontwikkelen als van 1600 kolenbollen zoo groot als
+de aarde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een aardig buitenkansje aan warmte voor de zon,&#8221; verklaarde Michel Ardan, en ook voor Uranus en Neptunus, want daar moeten
+de lui wel sterven van koude.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Derhalve,&#8221; merkte Barbicane op, &raquo;geeft elke hevige beweging een verhooging van hitte. En dit leidt tot de onderstelling dat
+de hitte der zon wordt onderhouden door zwermen vuurbollen, die onophoudelijk op de zon vallen. Men heeft zelfs berekend....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Pas op,&#8221; liet Michel Ardan zich hooren, &raquo;daar komen de cijfers.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane liet zich door dezen uitval niet uit den zadel lichten, maar ging voort: &raquo;Men heeft zelfs berekend, dat de schok
+door elken vuurbol op de zon veroorzaakt, een hitte moet voortbrengen, zooals een 4000 maal grootere hoeveelheid steenkolen
+geven zou.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe groot is de hitte der zon?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ze is gelijk aan die, welke zou worden ontwikkeld door een laag gloeiende kolen om de zon ter dikte van 27 kilometer.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En die hitte?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die hitte zou ieder uur 2900 millioen kubiek myriameter water doen koken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En toch verbrandt die hitte ons niet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, dewijl de dampkring der aarde 2/5 van de hitte der zon opslorpt. Overigens bedraagt de hoeveelheid zonnehitte die door
+de aarde wordt opgevangen, slechts een twee milliardste gedeelte der geheele uitstraling.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zie wel,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;dat alles in den haak is; de dampkring is een nuttige uitvinding, want zij geeft ons
+niet alleen gelegenheid om te ademen, maar belet ook dat wij aan de kook raken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Jammer maar,&#8221; voegde Nicholl er bij, &raquo;dat het op de Maan zoo niet zijn zal.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb135" href="#pb135">135</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Kom, kom,&#8221; zei Michel Ardan, &raquo;als er bewoners zijn, halen zij adem. Als zij er zijn, zullen zij wel voor drie man meer zuurstof
+te missen hebben, al was het in de diepten waar deze door de zwaarte zal zijn opeengehoopt. Welnu, wij zullen dan niet over
+de bergen klauteren; dat is alles!&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan stond op en bekeek de schitterende maanschijf.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verduiveld!&#8221; riep hij uit. &raquo;Wat moet het daar heet zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En reken dan nog eens er bij,&#8221; liet Nicholl volgen, &raquo;dat de dag daar 360 uren duurt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Daartegenover staat,&#8221; sprak Barbicane, &raquo;een nacht van gelijken duur, en daar de warmte door terugkaatsing wordt teruggegeven,
+moet de temperatuur gelijkstaan met die der hemelruimte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een aardig landje!&#8221; sprak Michel Ardan. &raquo;Maar dat maakt niets uit! Ik wenschte maar dat ik er was. &#8217;t Zal grappig zijn de
+Aarde tot wachter te hebben en als zij opgestaan is te kunnen zeggen: daar heb je Amerika, en daar Europa! En haar dan na
+te oogen als zij verdwijnt in de stralen der zon! Maar zeg eens, Barbicane, zien de maanbewoners ook eclipsen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; was het antwoord, &raquo;zon-eclipsen wanneer de middelpunten van zon, aarde en maan zoo in een rechte lijn staan, dat de
+Aarde zich in het midden bevindt. Maar het zijn slechts ringvormige eclipsen, in welke de Aarde bij wijze van een vuurscherm
+v&oacute;&oacute;r de zon geplaatst is, en slechts een klein gedeelte van de zonneschijf bedekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom geen totale eclips?&#8221; vroeg Nicholl. &raquo;Strekt de schaduwkegel der Aarde zich dan niet uit voorbij de Maan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gewis, indien men de straalbuiging, veroorzaakt door den dampkring der aarde, buiten rekening laat. Neen, indien men die
+straalbuiging in aanmerking neemt. Stellen wij de horizontale parallaxis = <i>p</i>, de schijnbare halve middellijn = <i>m</i>....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Al genoeg van dat &raquo;stellen&#8221; en &raquo;gelijk!&#8221;<span class="corr" id="xd0e3303" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&raquo;In gewone menschentaal dan! schoon de middelbare afstand tusschen de maan en de aarde 60 stralen der aarde bedraagt, is de
+lengte van den schaduwkegel tengevolge der straalbreking beneden de 42 stralen. Daaruit volgt dus, dat tijdens een eclips
+de maan zich bevindt buiten den zuiveren schaduwkegel, en dat de zon haar tot zelfs de stralen van haar middelpunt toezend.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom,&#8221; vroeg Michel Ardan niet zonder ruwheid in zijn toon, &raquo;is er dan eclips, als er geen zijn moet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Alleen dewijl deze zonnestralen verzwakt zijn door de straalbreking, terwijl de dampkring der Aarde, door welken zij heen
+gaan er het grootste getal van uitdooft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat gaat goed op,&#8221; vond Michel Ardan; <span class="corr" id="xd0e3314" title="Niet in bron">&raquo;</span>overigens zullen wij het wel zien als wij er zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeg eens, Barbicane, gelooft gij dat de maan een oude komeet <span class="pagenum">[<a id="pb136" href="#pb136">136</a>]</span>is!&#8221; Bij deze vraag voegde Nicholl nog de opmerking dat volgens getuigenis der Ouden de Arkadi&euml;rs beweerden, dat hunne voorouders
+de aarde hadden bewoond eer de maan haar wachter was geworden. Daarvan uitgaande, hebben sommige geleerden de Maan gehouden
+voor een voormalige komeet, welker loopbaan eenmaal zoo nabij de Aarde zal komen, dat de aantrekking van deze haar doet nedervallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets daarvan,&#8221; antwoordde Barbicane: &raquo;dit blijkt hieruit, dat de maan geen spoor heeft overgehouden van dat nevelomkleedsel
+waarin de kometen altijd gehuld zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar zou,&#8221; vroeg Nicholl weder, &raquo;de maan, eer zij wachter der aarde geworden is, in het punt harer zonsnabijheid niet dicht
+genoeg voorbij de zon hebben kunnen vliegen om daar door uitdamping haar geheel nevelkleed achter te laten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zou kunnen, vriend Nicholl, maar waarschijnlijk is het niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom niet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat .... ik weet het niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met dat: ik weet het niet! zou men honderden boekdeelen kunnen vullen,&#8221; merkte Michel Ardan aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe laat is het?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Drie uur,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat vliegt de tijd toch om,&#8221; merkte Michel Ardan op, &raquo;in het gesprek met zulke geleerden als gij zijt! Waarachtig, ik leer
+veel!&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze woorden sprong Michel Ardan bijna tegen de zoldering van het projectiel, zooals hij zeide om beter de maan te kunnen
+zien. De anderen zwegen een oogenblik.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan keek door een der zijraampjes en uitte een kreet van verbazing.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is er?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>De voorzitter der Gun-club naderde het glas ook en zag een soort van platten zak, die op eenige meters afstand nabij het projectiel
+zweefde. Dit voorwerp scheen even onbeweeglijk als het projectiel, zoodat het zich op gelijke wijze als dit bewoog.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is dat voor een ding?&#8221; herhaalde Michel Ardan. &raquo;Is het een lichaampje dat in de hemelruimte zweeft, maar nu door de aantrekking
+van ons projectiel genoodzaakt wordt bij ons te blijven en mede naar de maan te trekken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mij verbaast het,&#8221; <span class="corr" id="xd0e3351" title="Bron: antwoorde">antwoordde</span> Nicholl, &raquo;dat de specifieke zwaarte van dat voorwerp het met ons gelijk doet blijven, hoewel die zeer zeker geringer is dan
+die van ons projectiel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nicholl,&#8221; zei Barbicane na een oogenblik peinzens, &raquo;wat het voor een ding is, weet ik niet; maar wel weet ik waarom het naast
+ons projectiel blijft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dat is?&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb137" href="#pb137">137</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p137.jpg" alt="&raquo;op de sterrenwacht te Cambridge neder te komen.&#8221; (Bladz. 129.)" width="502" height="720"><p class="figureHead">&raquo;op de sterrenwacht te Cambridge neder te komen.&#8221; (Bladz. <a href="#pb129" class="pageref">129</a>.)
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Dewijl wij in de ledige hemelruimte zweven, mijn waarde kapitein, en in dat ledige de lichamen vallen of zich bewegen&#8212;wat
+hetzelfde is&#8212;met een gelijke snelheid, onafhankelijk van <span class="pagenum">[<a id="pb138" href="#pb138">138</a>]</span>gewicht of gedaante. Het is de lucht, die, door haren tegenstand, het verschil in gewicht veroorzaakt. Wanneer gij in het
+luchtledige&#8212;door een luchtpomp&#8212;voorwerpen laat vallen, zult gij ze met dezelfde snelheid zien vallen, veertjes en stukjes
+lood. Dezelfde oorzaak heeft hier hetzelfde gevolg.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zal&#8221;, voegde Nicholl er bij, &raquo;al wat wij buiten het projectiel werpen, ons op onze reis naar de maan blijven vergezellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ezels die wij zijn!&#8221; riep Michel Ardan uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waartoe die vleiende benaming?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat wij ons projectiel hadden moeten vullen met nuttige voorwerpen, boeken, instrumenten, gereedschappen en wat dies meer
+zij. Wij hadden dan alles overboord kunnen zetten, want alles zou ons toch hebben blijven vergezellen. Maar daar valt mij
+iets in. Waarom zouden wij geen uitstapje naar buiten kunnen doen? Wat zou het prettig wezen zoo in den wereldether te hangen,
+gelukkiger dan de vogel, die altijd met zijn vleugels moet slaan om niet op den grond te vallen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Fraai bedacht!&#8221; zei Barbicane, &raquo;maar hoe maakt gij het met de ademhaling?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ach! die beroerde lucht bederft alles!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar als er lucht was, Michel, zou uw dichtheid kleiner zijn dan die van het projectiel, en gij zoudt diensvolgens achterblijven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij moeten dus binnen blijven?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet anders.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik geloof te zien wat dat ding is,&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Het is geen hemellichaam, geen stukje van een planeet, maar....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu maar....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is niets anders dan onze ongelukkige hond!&#8221;
+
+</p>
+<p>Inderdaad: dat misvormde, onherkenbare, ineengedrukte voorwerp was het stoffelijk overschot van Wachter!
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3397" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Twee&euml;ndertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Zijn zij dronken?</h2>
+<p>Er had derhalve een verschijnsel plaats, dat, hoe zonderling ook schijnende, echter een zeer natuurlijke oorzaak had: dat
+ieder voorwerp, buiten het projectiel geworpen, denzelfden weg bleef houden alsof het er in gebleven ware. Dat was een onderwerp
+van <span class="pagenum">[<a id="pb139" href="#pb139">139</a>]</span>levendig gesprek voor den geheelen avond. De reizigers geraakten bovendien reeds in grooter spanning naarmate zij meer naderden
+aan het doel hunner reis. Zij verwachtten onvoorziene verschijnselen, onbekende voorwerpen, maar verwonderen zou hen in hunne
+tegenwoordige stemming niets. Hun opgewekte verbeelding streefde het projectiel voorbij, welks snelheid aanmerkelijk verminderde
+zonder dat zij het bemerkten. Maar de maan werd telkens grooter in hun oog; &#8217;t was als behoefden zij de hand maar uit te steken
+om haar te grijpen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag, 5 December, waren alle drie reeds &#8217;s morgens te 5 uur bij de hand. Het moest, indien de berekeningen niet
+faalden, de laatste dag van hun tocht zijn. Dien avond, juist te middernacht, dus binnen 18 uren, juist op het oogenblik van
+Volle Maan, zouden zij die schitterende schijf bereiken. Middernacht&#8212;en het doel zou bereikt wezen van de buitengewoonste
+reis, in oude en nieuwe tijden gedaan. Zij begroetten de maanschijf met levendig gejuich.
+
+</p>
+<p>Statig zette de Maan haar loop aan het uitspansel voort. Nog eenige graden, en zij zou het punt bereiken, waar het projectiel
+haar ontmoeten zou. Barbicane had berekend, dat zij zouden nederkomen op het noordelijk halfrond, juist waar de bergen schaarsch,
+maar de vlakten uitgestrekt zijn. Die omstandigheid was zeer gunstig, indien, gelijk zij dachten, de maanlucht alleen in de
+laagten opeengehoopt was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Overigens,&#8221; merkte Michel Ardan aan, &raquo;is een vlakte geschikter om neder te dalen dan een berg. Een maanbewoner zou het niet
+treffen, indien hij de Aarde bereikte op den Montblanc of het Himalaya-gebergte.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bovendien,&#8221; meende kapitein Nicholl, &raquo;zal het projectiel in de vlakte beter stil blijven liggen. Aan een helling nederkomende,
+zou het gevaarte misschien naar beneden rollen als een sneeuwklomp, en daar wij geen eekhoorntjes zijn, kwamen wij er niet
+heelhuids af.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inderdaad, de uitslag der stoute onderneming scheen niet twijfelachtig. Er was echter &eacute;&eacute;n zaak, omtrent welke Barbicane niet
+recht op zijn gemak was; maar hij zweeg, om zijn vrienden niet te verontrusten.
+
+</p>
+<p>De richting die het projectiel nam, naar het noorder halfrond der maan, bewees dat het een weinig van zijn baan was afgeweken.
+Wiskundig berekend moest men juist op het middelpunt der maanschijf aanlanden. Gebeurde dit niet, dan had er afwijking plaats.
+Waaruit was die ontstaan? Barbicane kon dat niet bepalen: hij hoopte alleen, dat de afwijking niet grooter zou zijn dan om
+hen op haar noordelijke helft te brengen. Hij verzweeg dus zijn bekommering en nam gedurig den stand der maan waar, ten einde
+<span class="pagenum">[<a id="pb140" href="#pb140">140</a>]</span>de hoegrootheid der afwijking te bepalen. Immers, het zou verschrikkelijk zijn, indien het projectiel voorbij de maan vloog,
+om in de eindelooze hemelruimte te zweven.
+
+</p>
+<p>De maan vertoonde reeds niet meer een platte schijf, maar duidelijk kon men haar bolle oppervlakte bespeuren. Indien de zon
+schuins op haar geschenen had, zouden de schaduwen der bergen duidelijk zichtbaar zijn geweest en de kraters der ringgebergten
+zich gemakkelijk hebben laten onderscheiden. Maar hoogten en laagten waren alleen aan de weerkaatsing van het licht kenbaar.
+Ter nauwernood zagen zij zelfs die donkere plekken, in welke de aardbewoners van oudsher overeenkomst hebben gezien met een
+menschelijk gelaat. En wat zij zagen, zij aanschouwden het met den begeerigen blik van verlangen, en toch tevens met een heimelijke
+vrees; waarvoor? dat wisten zij zelven niet.
+
+</p>
+<p>Het projectiel had bijna geen gewicht meer. Het nam onophoudelijk af in zwaarte, en het moest eindelijk, als zij op het punt
+gekomen waren, waar de aantrekking der aarde op die der maan elkander juist opwegen, alle gewicht verliezen.
+
+</p>
+<p>Hoe vervuld echter hun hoofden ook waren van de dingen die komen zouden, toch begreep Michel Ardan, dat ook de maag haar rechten
+had, en voor deze wenschte hij te zorgen door &#8217;t gereed maken van een goed ontbijt. Het werd met smaak genuttigd en de reizigers
+versmaadden er een goed glas niet bij. Michel Ardan maakte de opmerking, dat op de maan, dank zij de hitte der zon, voorzeker
+de edelste wijnen moeten gewonnen worden&#8212;altoos indien er wijnbergen waren. Ten einde te kunnen vergelijken, had hij genoegzamen
+voorraad van de beste merken medegenomen.
+
+</p>
+<p>De toestel van Reiset en Regnaut voorzag uitmuntend in de behoefte aan versche lucht. Maar hij moest ook in orde gehouden
+worden. Daarom onderzocht Michel Ardan elken morgen buizen en kranen, de hitte van het gas volgens den pyrometer regelende.
+Alles ging goed en de reizigers volgden het voorbeeld van Maston, die in het projectiel een eerbiedwaardigen buik had gekregen.
+&#8217;t Was als zaten zij, gelijk jonge hanen, in het mesthok.
+
+</p>
+<p>Nog altijd bleef het overblijfsel van Wachter onbeweeglijk in de ruimte naast het projectiel hangen, evenals de afgekloven
+beentjes en alle afval dien Michel Ardan buitengeworpen had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verbeeld u eens,&#8221; zeide hij, &raquo;dat een onzer bezweken ware, dan zou zijn lijk daar ook zweven als beschuldiger van onze wel
+wat roekelooze onderneming!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zou jammer geweest zijn,&#8221; meende Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat ik jammer vind,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;is dat ik geen wandeling buiten ons kamertje doen kan. Wat zou het prettig
+zijn, zoo los en vrij in de hemelruimte rond te zweven en zich te baden in de zuivere zonnestralen! Als Barbicane er maar
+aan had <span class="pagenum">[<a id="pb141" href="#pb141">141</a>]</span>gedacht, een drijftoestel en een luchtpomp mede te nemen, zou ik mij wel buiten gewaagd hebben.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p141.jpg" alt="werd Wachter begraven. Bladz. 131." width="499" height="720"><p class="figureHead">werd Wachter begraven. Bladz. <a href="#pb131" class="pageref">131</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Barbicane gaf hem te kennen, dat hij er weinig aan zou gehad <span class="pagenum">[<a id="pb142" href="#pb142">142</a>]</span>hebben, want dat hij wegens de lucht in zijn lichaam onfeilbaar als een bom uiteengesprongen zou zijn. &raquo;Zoolang wij ons in
+de ledige hemelruimte bevinden, is er aan tochtjes buiten ons projectiel niet te denken,&#8221; voegde hij er bij.<span class="corr" id="xd0e3450" title="Bron: &#8221;"></span>
+
+</p>
+<p>Michel Ardan geloofde ook wel, dat het moeielijk was, maar het woord &raquo;onmogelijk&#8221; wilde er bij hem nooit uit.
+
+</p>
+<p>Zij kwamen van het eene op het andere. De denkbeelden groeiden hun in het hoofd, gelijk in de lente de knoppen aan de takken.
+Zoo had Nicholl den inval te vragen: &raquo;Op de maan te komen, dat schijnt nu goed en wel te zullen gaan; maar hoe komen wij er
+van af?&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar wisten de anderen geen weg me&ecirc;. &#8217;t Was alsof niemand hunner daaraan tot dusver een oogenblik had gedacht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Om de waarheid te zeggen,&#8221; sprak Michel Ardan, &raquo;ik vind het wel wat voorbarig, te vragen hoe men uit een land weg komt, eer
+men er in is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zeg het niet om achteruit te krabbelen,&#8221; antwoordde Nicholl, &raquo;maar ik herhaal mijn vraag: hoe komen wij er van af?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet het niet,&#8221; sprak Barbicane doodbedaard.
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik,&#8221; voegde Michel Ardan er bij, &raquo;als ik geweten had hoe terug te gaan, zou ik niet vertrokken zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een fraai antwoord!&#8221; riep Nicholl uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben het met Michel Ardan eens,&#8221; merkte Barbicane aan, &raquo;en voeg er bij, dat de vraag voor het oogenblik van geen belang
+is. Later, als wij meenen te moeten terugkeeren, zullen wij de vraag aan de orde stellen. Al is er geen Columbiad op de maan,
+ons projectiel hebben wij toch bij ons.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is wat moois! Een kogel zonder geschut.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het laatste kunnen wij altijd maken,&#8221; meende Barbicane. &raquo;Kruit&#8212;men kan het maken. De maan zal toch wel niet ontbloot zijn
+van metalen, van salpeter, van houtskool en zwavel. Bovendien hebben wij slechts de aantrekkingskracht der maan te overwinnen&#8212;slechts
+8000 mijlen snelheid, om op de aarde terug te vallen door de eenvoudige wet van zwaarte.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is wel geweest,&#8221; sprak Michel Ardan zeer opgewonden. &raquo;Geen gepraat meer over terugreis! Er is reeds te lang over gebabbeld.
+Maar nu eens over gemeenschap met onze oude broeders, de aardbewoners; dat zal zooveel bezwaar niet in hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe wilt ge dat dan doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Door middel van kogels, uit de vulkanen der maan geschoten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed bedacht, Michel,&#8221; antwoordde Barbicane op een toon van vaste overtuiging. &raquo;Laplace heeft berekend, dat een kracht, vijfmaal
+grooter dan die onzer kanonnen, groot genoeg is om een kogel uit de maan te schieten. En elke vulkaan heeft die kracht ruim
+en breed.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb143" href="#pb143">143</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Leven de vulkanen!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Niets gemakkelijker dan zulke kogels, en zij kosten niets! En wat zullen wij
+de posterijen uitlachen! Maar&#8212;daar valt mij iets in.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een heerlijk denkbeeld! Waarom hebben wij geen metaaldraad aan ons projectiel gebonden? Dan zouden wij telegrammen met de
+Aarde hebben kunnen wisselen<span class="corr" id="xd0e3489" title="Bron: ,">.</span>&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een mooi ding!&#8221; zei Nicholl. &raquo;Rekent gij het gewicht van een draad van meer dan 50,000 geographische mijlen als niets?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als niets? Dan moest de lading van de Columbiad verdriedubbeld zijn, desnoods verviervoudigd, vervijfvoudigd!&#8221; schreeuwde
+Michel Ardan, want zijn stem verhief zich meer en meer.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is maar een kleinigheid tegen uw plan,&#8221; merkte Barbicane aan: &raquo;ten gevolge van de aswenteling der Aarde zou uw draad zich
+om haar hebben gewonden als een touw om een kaapstander, en de draad zou ons ten laatste naar den grond teruggetrokken hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de negenendertig sterren der Unie!&#8221; riep Michel Ardan uit<span class="corr" id="xd0e3500" title="Niet in bron">,</span> &raquo;wat heb ik toch vandaag domme denkbeelden! &#8217;t Is alsof ik Maston ben! Maar wat ik denk is dit: als wij niet op de Aarde
+terugkomen, zal Maston ons wel komen opzoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker zal hij komen,&#8221; zei Barbicane met zijn gewonen ernst, &raquo;want hij is een waardig en moedig vriend. En wat is er niet
+voor? Zit de Columbiad nog niet altijd in de Floridaschen grond? Hebben zij geen katoen en zwavelzuur om schietkatoen te maken?
+Zal de maan niet op haar tijd weder door het toppunt van Stone&#8217;s Hill gaan? Over 18 jaar en 11 dagen staat zij immers weder
+op dezelfde plaats?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Komen zullen zij!&#8221; juichte Michel Ardan; &raquo;Maston en Elphiston en Blomsberry en al de leden van de Gun-club, en wij zullen
+hen goed onthalen ook! En mettertijd komen er geregelde projectieltreinen tusschen de Maan en de Aarde! Leve Maston!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zeer waarschijnlijk is het, dat, indien Maston dien uitroep al niet hoorde, toch zijn ooren moesten tuiten. Wat zou hij dan
+doen?<span class="corr" id="xd0e3509" title="Bron: &#8221;"></span> Ongetwijfeld in het Rotsgebergte op Longs-piek staan uitkijken naar het voor hem onzichtbaar projectiel, dat in de hemelruimte
+zweefde? Dacht hij aan zijn waarde vrienden, die waarde vrienden dachten ook aan hem, en onder den invloed eener buitengewone
+opgewondenheid wijdden zij hem hunne beste wenschen.
+
+</p>
+<p>Maar vanwaar die met ieder oogenblik toenemende opgewondenheid bij de reizigers? Hun matigheid was boven alle bedenking. Moest
+die buitengewone prikkeling van het hersengestel worden toegeschreven aan de buitengewone omstandigheden in welke zij zich
+bevonden, aan hun naderen tot de nachtvorstin, het doel hunner reis en hunner wenschen of aan een geheimen invloed der <span class="pagenum">[<a id="pb144" href="#pb144">144</a>]</span>Maan, die op hun zenuwgestel werkte? Hun gelaat werd zoo rood alsof zij een gloeienden oven hadden aangeblazen; hun ademhaling
+was versneld en hun longen bliezen als een smidsblaasbalg: hun oogen schitterden met een zonderling vuur; hun stem gaf vreemde
+geluiden: hun woorden schoten als uit de kurk van een champagneflesch, door het koolzuur uitgedreven; hun gebaren werden woest;
+voor zoover zij namelijk ruimte hadden om te gesticuleeren. En wat het zonderlingste was, zij zelven bemerkten niets van de
+hevige spanning waarin zij zich bevonden.
+
+</p>
+<p>&raquo;En nu,&#8221; zei Nicholl barsch, &raquo;nu ik niet weet, of wij van de Maan zullen terugkeeren, wil ik weten wat wij er gaan doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat wij er gaan doen?&#8221; antwoordde Barbicane op den grond stampende, &raquo;dat weet ik niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij weet dat niet?&#8221; riep Michel Ardan met een soort van gehuil dat door het geheele projectiel drong.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, ik heb er zelfs geen vermoeden van,&#8221; antwoordde Barbicane den vrager nahuilende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan weet ik het wel!&#8221; stamelde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Spreek op!&#8221; stotterde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal spreken wanneer ik wil,&#8221; snauwde Michel Ardan hem toe.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij moet het willen!&#8221; schreeuwde Barbicane met fonkelend oog en dreigende vuist. &raquo;Gij hebt ons in deze gevaarlijke reis gesleept,
+en wij willen weten waarom.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja!&#8221; voegde er de kapitein bij, &raquo;nu ik niet weet waarheen ik ga, wil ik weten waarom ik ga.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221; schreeuwde Michel Ardan, hoog opspringende, &raquo;waarom? Om bezit van de Maan te nemen in naam der Vereenigde Staten!
+Om een veertigsten Staat aan de negenendertig toe te voegen! Om de Maan te ontvangen, te bevolken, en er de voortbrengselen
+van kunst, nijverheid en wetenschap over te brengen! Om de maanbewoners te beschaven, als zij ten minste niet beschaafder
+zijn dan wij, en om een republiek van hen te maken, als zij er ten minste nog geen hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En als er nu eens geen maanbewoners zijn,&#8221; merkte Nicholl aan, op wien de zonderlinge overspanning uitwerkte, dat zij een
+Jantje Contrarie van hem maakte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie zegt dat er geen maanbewoners zijn!&#8221; vroeg Michel Ardan op dreigenden toon.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik!&#8221; krijschte Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kapitein,&#8221; bracht Michel Ardan met dubbelslaande tong uit, &raquo;herhaal die beleediging niet, of ik verworg u.&#8221;
+
+</p>
+<p>De twee kampioenen stonden op het punt elkander te lijf te gaan. Barbicane kwam tusschenbeiden. Hij zeide, hen scheidende:
+
+</p>
+<p>&raquo;Stil ongelukkigen, als er geen maanbewoners zijn, behoeft ook over hen niet getwist te worden.&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb145" href="#pb145">145</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p145.jpg" alt="was het lijk van Wachter. (Bladz. 138)." width="502" height="720"><p class="figureHead">was het lijk van Wachter. (Bladz. <a href="#pb138" class="pageref">138</a>).
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;De maan is ons!&#8221; riep Nicholl uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij met ons drie&euml;n stichten er de republiek.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben het Congres!&#8221; snoefde Michel Ardan.
+<span class="pagenum">[<a id="pb146" href="#pb146">146</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En ik de Senaat!&#8221; schreeuwde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;En Barbicane president!&#8221; gilde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen president door de natie benoemd,&#8221; merkte Barbicane aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, dan een president benoemd door het Congres!&#8221; brulde Michel Ardan, &raquo;en ik, het Congres, benoem u met eenparige stem.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Leve president Barbicane!&#8221; was de kreet van Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hip, hip, hip, hoera!&#8221; herhaalde de echo van Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Daarop krijschten de president en de Senaat op afschuwelijke wijze het volkslied <i>Yankee Doodle</i>, terwijl het Congres even afschuwelijk de <i>Marseillaise</i> deed hooren.
+
+</p>
+<p>Vervolgens begon een springen en stampen, dat misschien een dans moest verbeelden, maar sterke familietrekken vertoonde met
+volslagen dronkenschap. Diana jankte er bij op akelige wijs, terwijl een haan en een kip uit de hanebalken van het projectiel
+kwamen fladderen en hun gekakel voegden bij de rauwe kreten, die de reizigers uitstieten.
+
+</p>
+<p>Eindelijk vielen zij, als verteerd door een inwendig vuur, wezenloos op den grond.
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3587" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Drie&euml;ndertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Zij wegen niets meer.</h2>
+<p>Wat was er gebeurd? Vanwaar die zonderlinge opgewondenheid, waarvan de gevolgen zoo treurig hadden kunnen zijn? Een eenvoudige
+onbezonnenheid van Michel Ardan, die gelukkig door Nicholl <span class="corr" id="xd0e3594" title="Bron: noch">nog</span> tijdig kon verholpen worden.
+
+</p>
+<p>Na een flauwte van eenige minuten kwam de kapitein het eerst tot zichzelf.
+
+</p>
+<p>Hoewel hij pas twee uren geleden ontbeten had, gevoelde hij een verschrikkelijken honger, als ware hij eenige dagen lang zonder
+voedsel geweest. Alles was bij hem in de hoogste spanning geraakt, maag en hersenen.
+
+</p>
+<p>Hij rees op en vroeg Michel Ardan om nog wat eten. Michel antwoordde niet. Nicholl wilde daarop thee zetten, en om vuur te
+hebben stak hij een lucifer aan.
+
+</p>
+<p>Met verbazing zag hij de zwavel met een buitengewonen, verblindenden <span class="pagenum">[<a id="pb147" href="#pb147">147</a>]</span>glans schitteren. De gasbek dien hij aanstak, gaf een vlam als electrisch licht.
+
+</p>
+<p>Daar kwam iets op in het brein van Nicholl. Dat sterke licht, die zonderlinge uitwerkselen op hem en de beide anderen&#8212;hij
+begreep alles.
+
+</p>
+<p>&raquo;De zuurstof!&#8221; riep hij uit.
+
+</p>
+<p>Hij bekeek den luchttoestel; terstond bemerkte hij, dat de kraan een fellen stroom zuurstof liet ontsnappen. De luchtsoort,
+onbemerkbaar voor gezicht, smaak en reuk, onontbeerlijk voor het leven, maar gevaarlijk in onvermengden toestand, was door
+een achteloosheid van Michel Ardan losgelaten&#8212;hij had verzuimd de kraan toe te draaien.
+
+</p>
+<p>Nicholl sloot haar oogenblikkelijk af en voorkwam nog tijdig den anders onvermijdelijken dood van hem en zijn vrienden.
+
+</p>
+<p>Een uur later was de ademhaling van lieverlede tot haar gewonen toestand teruggekeerd; de bezwijmden kwamen bij, maar zij
+konden den roes niet, als dien van een stevig glas, uitslapen.
+
+</p>
+<p>Toen Michel Ardan bekend werd met de schuld die hij aan het voorgevallene had, geraakte hij in &#8217;t geheel niet van zijn stuk.
+Deze onverwachte roes brak de eentonigheid der reis. Terwijl hij werkte, waren vrij wat dwaasheden onder zijn invloed uitgekraamd,
+maar even spoedig vergeten als gesproken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Bovendien,&#8221; voegde de vroolijke Franschman er bij, &raquo;ik heb geen spijt, dat ik eens van die koppige lucht geproefd heb. Weet
+gij, vrienden, als er eens een zwaar werk te verrichten was, en men had dan zuurstofkamertjes, waar de vermoeide werklieden
+eenige uren konden gaan opleven! Denkt u eens vereenigingen, waar de lucht verzadigd is van deze bezielende vloeistof; tooneelen,
+waar de bestuurders haar op groote schaal nahouden,&#8212;welk een vuur! welk een geestdrift! En als men er dan eens een geheel
+volk volop van geven kon, wat zou alles vlotten! Van een uitgeputte natie zou men misschien een krachtig volk maken. Ik ken
+ten minste in ons verouderd Europa meer dan &eacute;&eacute;n staat, die van het openstaan der zuurstofkraan bekomen zou!&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan sprak met zooveel vuur, dat de kraan nog wel te veel scheen open te staan. Maar Barbicane deed met &eacute;&eacute;n woord
+zijn geestdrift bekoelen. &raquo;Alles goed en wel, mijn vriend,&#8221; sprak de voorzitter der Gun-club, &raquo;maar waar komen die haan en
+die kippen vandaan, die medegedaan hebben?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die haan&#8212;die kippen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat zij er waren, leed geen twijfel, want zij liepen nog te kakelen en te scharrelen.
+
+</p>
+<p>&raquo;De stommelingen!&#8221; riep Michel Ardan; &raquo;de zuurstof heeft hun den kop op hol gebracht.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb148" href="#pb148">148</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Maar wat moet gij met die beesten uitvoeren?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat anders dan op de Maan acclimateeren!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom ze weggestopt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een eenvoudige grap, maar die verongelukt is. Ik wilde ze op de Maan loslaten, zonder er u een woord van te zeggen. Ik dacht:
+wat zal hij opzien als hij Aardsche kippen op de Maan vindt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uil die ge zijt! Gij hebt waarlijk geen zuurstof noodig om u op te winden! Gij zijt altijd wat wij geweest zijn onder den
+invloed van &#8217;t openstaan der kraan!&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan slikte de pil en met hun drie&euml;n togen zij aan het opredderen van hun kamertje. De haan en zijn kippen werden
+weder in hun hok opgesloten. Maar dat leverde een nieuw, opmerkelijk verschijnsel.
+
+</p>
+<p>Sedert hun vertrek van de Aarde was hun eigen gewicht, dat van het projectiel en der medegenomen voorwerpen voortdurend verminderd.
+Al konden zij deze afneming niet voor het projectiel bepalen, toch moest eenmaal het oogenblik komen dat het merkbaar werd
+voor henzelven en voor het medegenomene.
+
+</p>
+<p>Het spreekt van zelf, dat een weegschaal die afneming niet zou hebben aangewezen, want het gewicht in de andere schaal zou
+evenzeer aan zwaarte hebben verloren als het gewogen voorwerp zelf; maar een weegwerktuig met een veer b. v., welker spanning
+onafhankelijk is van de aantrekking, zou het juiste bedrag der zwaartevermindering hebben doen kennen.
+
+</p>
+<p>Men weet, dat de aantrekking, met andere woorden de zwaarte, evenredig is aan de stofhoeveelheid en in omgekeerde rede staat
+tot het vierkant van den afstand. Hieruit volgt, dat, indien de Aarde het eenige hemellichaam ware, het projectiel volgens
+de wet van Newton in zwaarte zou verminderd zijn, naarmate het zich verder van de Aarde verwijderde, maar zonder ooit die
+zwaarte geheel te verliezen, daar de aantrekking der Aarde op geen afstand immer geheel zou zijn vernietigd.
+
+</p>
+<p>Maar in de bestaande omstandigheden moest er een oogenblik komen, waarop het projectiel volstrekt niet meer onderworpen zou
+zijn aan de wet der zwaarte, ongerekend de andere hemellichamen, welker aantrekkingskracht men kon aanmerken als niet bestaande.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p149.jpg" alt="&raquo;Zijn zij dronken.&#8221; Blz. 146." width="498" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Zijn zij dronken.&#8221; Blz. <a href="#pb146" class="pageref">146</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De baan van het projectiel liep tusschen de Aarde en de Maan. Naarmate het zich van de aarde verwijderde, verminderde de aantrekking
+in evenredigheid van het vierkant van den afstand (d.i. op 6 maal grooteren afstand werd het 36maal minder door de aarde aangetrokken,
+op 10maal grooteren afstand 100maal minder enz.,): maar de aantrekking der Maan nam in dezelfde evenredigheid toe. Het projectiel
+moest dus eenmaal een punt bereiken, waar beide aantrekkingen <span class="pagenum">[<a id="pb149" href="#pb149">149</a>]</span>tegen elkander opwogen, het punt waar dus het projectiel geen gewicht hoegenaamd had. Indien de stofhoeveelheid der Aarde
+even groot ware als die der Maan, zou dat punt juist even ver van <span class="pagenum">[<a id="pb150" href="#pb150">150</a>]</span>beiden gelegen hebben. Maar daar de stofhoeveelheid van de Maan een bekend gedeelte van die der Aarde bedraagt, was gemakkelijk
+te berekenen, dat dit punt op 17/52 van den afstand tusschen de Aarde en haren wachter ligt, of: gemiddeld 465 geographische
+mijlen van de Maan, 31,338 van de Aarde.
+
+</p>
+<p>Op dat punt moest een lichaam dat geen beginsel van snelheid of verplaatsing in zich zelve had, noodwendig eeuwig en onbeweeglijk
+blijven hangen, daar het door de Aarde en door de Maan met gelijke kracht werd aangetrokken en niets het naar een van die
+beiden deed neigen.
+
+</p>
+<p>Indien de snelheid van het projectiel buiten rekening bleef, moest het dat punt bereiken met een snelheid = 0, daar het allen
+maatstaf van zwaarte miste, en zoo ook alles wat het bevatte.
+
+</p>
+<p>Wat moest dan gebeuren? Drie gevallen deden zich voor.
+
+</p>
+<p>1. Het projectiel kon nog eenige snelheid hebben behouden, genoeg om voorbij het nulpunt te schieten, in welk geval het op
+de Maan zou vallen tengevolge van het overwicht harer aantrekking boven die der Aarde.
+
+</p>
+<p>2. Indien het projectiel geen genoegzame snelheid had om het nulpunt (aldus noemen wij het punt 47/52 van de Aarde en 5/52
+van de Maan) te bereiken, zou het naar de Aarde terugvallen ten gevolge van de meerdere aantrekkingskracht der Aarde boven
+die der Maan.
+
+</p>
+<p>3. Het projectiel kon een snelheid hebben juist groot genoeg om het nulpunt te bereiken, maar ontoereikend om het voorbij
+te streven; in dat geval zou het er altijd blijven hangen, even sterk door de Aarde als door de Maan aangetrokken, zooals
+de legende van Mohammeds doodkist verhaalt.
+
+</p>
+<p>Barbicane legde dit alles aan zijne tochtgenooten uit. Het wekte ten hoogste hun aandacht. Maar hoe zouden zij te weten komen
+of het projectiel dat gewichtig punt bereikt had?
+
+</p>
+<p>Alleen daardoor, dat noch zij, nog eenig voorwerp in het projectiel eenigermate zouden onderworpen blijken te zijn aan de
+wet der zwaarte.
+
+</p>
+<p>Tot dusver hadden zij wel bemerkt, dat de werking dier wet van lieverlede afnam, maar zij hadden toch nog niet bespeurd dat
+zij geheel had opgehouden. Maar dien dag, tegen 11 uur in den voormiddag, had Nicholl een glas losgelaten, en zie, het viel
+niet, maar bleef in de lucht hangen.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is grappig,&#8221; was al wat Michel Ardan er over te zeggen had.
+
+</p>
+<p>En terstond lieten verschillende voorwerpen, wapenen, flesschen enz. los van de plaats waar zij stonden. De hond bleef ook
+in de lucht hangen zonder het te bemerken.
+<span class="pagenum">[<a id="pb151" href="#pb151">151</a>]</span></p>
+<p>Zij zelven bespeurden dat zij geen het minste gewicht meer hadden. Hunne voeten hielden geen grond meer. Zij waren als dronken
+lieden die zich niet op de been kunnen houden.
+
+</p>
+<p>Stom van verbazing wisten zij er niets van te zeggen.
+
+</p>
+<p>Barbicane was de eerste die het woord nam.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zijn er nog niet,&#8221; merkte hij aan; &raquo;als wij het nulpunt bereikt hebben, zal de aantrekking der Maan ons naar haar toe
+trekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zullen wij met de voeten op de zoldering van het projectiel staan,&#8221; meende Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;daar het zwaartepunt van het projectiel naar den bodem ligt, zal het zich langzaam zoo omwenden,
+dat het achteruit naar de Maan schiet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan wordt al ons boeltje onderstboven gegooid?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Toch niet,&#8221; sprak Nicholl; &raquo;het zal geheel en al onmerkbaar gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan vatte een flesch met drie glazen, die behoorlijk in de lucht bleven hangen. Zij dronken om het gewichtige nulpunt
+te salueeren.
+
+</p>
+<p>Zoo duurde het omtrent een uur. De reizigers voelden, dat zij weder langzamerhand naar beneden werden getrokken, en Barbicane
+meende optemerken, dat de punt van het projectiel niet meer juist naar de Maan gericht was. De aantrekking der Maan had dus
+overwicht boven die der Aarde. Het vallen naar de Maan nam een aanvang, schoon nog onmerkbaar; het kon trouwens slechts &#8531;
+millimeter in de eerste seconde zijn. Maar naarmate hun afstand van de Maan verminderde, moest de snelheid van den val toenemen.
+Zooveel wisten zij nu: het doel was bereikt, stond ten minste bereikt te worden. Nicholl en Michel Ardan deelden hierover
+in Barbicane&#8217;s vreugde.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan vierde terstond weder den vrijen teugel aan zijn verbeelding en schetste met hooge ingenomenheid het aangename,
+gemakkelijke en onkostbare van den toestand der aardbewoners, indien zij niet of ten minste slechts uiterst weinig onderworpen
+waren aan de wet der algemeene zwaarte.
+
+</p>
+<p>Barbicane oordeelde deze spelingen van het vernuft ernstiger wederlegging waardig, dan zij verdienden. Hij deed zijn vriend
+opmerken dat dan ook niets vast zou staan, dat de wateren van den oceaan door niets zouden gebreideld wezen en de lucht zelve
+in de hemelruimte zou vervliegen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar gij zult in zoover uw zin hebben,&#8221; voegde hij er bij, &raquo;dat als wij de Maan bereiken, gij op een wereldbol zult zijn,
+waar de zwaarte veel geringer is dan op de aarde&#8212;slechts 1/6.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En zullen wij dat bemerken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer zeker, daar 200 kilo slechts 30 kilo op de Maan wegen.
+<span class="pagenum">[<a id="pb152" href="#pb152">152</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En zal onze spierkracht ook zooveel geringer zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;In geenen deele. In plaats van een meter hoog te springen, zult gij het 18 voet doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En als alles dan naar evenredigheid is,&#8221; sprak Nicholl, &raquo;moeten de maanbewoners toch maar een voet lang zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus wij Gullivers en zij Lilliputters!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als gij zoo redeneert,&#8221; merkte Barbicane aan, &raquo;zouden wij op de groote planeten, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus, daarentegen
+Lilliputtertjes wezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En op de Zon?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Indien men als waarheid mag aannemen hetgeen uit alle waarnemingen en berekeningen volgt, dat de dichtheid der zon viermalen
+geringer is dan die der aarde, is haar stofhoeveelheid 259,551 maal meer dan die der laatste en de aantrekking 27 maal grooter.
+Als dus alle evenredigheden zouden gelden, moeten de zonbewoners een paar honderd voet lang zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zou men een goed artillerie-park moeten hebben om zich tegen die kerels te verdedigen,&#8221; meende Nicholl.
+
+</p>
+<p>Barbicane deed hem opmerken, dat onze kogels niet veel op de zon zouden uitrichten, daar zij eenige meters ver reeds op den
+grond zouden vallen. &raquo;De aantrekking,&#8221; merkte hij op, &raquo;is er zoo aanzienlijk, dat een voorwerp, op de aarde 70 kilo wegende,
+1890 kilo op de zon zou halen. Uw hoed 10 kilo; kortom, als gij er kwaamt te vallen, zoudt gij niet kunnen opstaan, dewijl
+gij er ruim 2000 kilo wegen zoudt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voor &#8217;t oogenblik,&#8221; voegde Michel Ardan er bij, &raquo;zullen we ons maar bij de Maan bepalen; daar zijn wij heele heeren, terwijl
+wij later de zon eens kunnen bezoeken, waar wij een kaapstander noodig zullen hebben om ons glas naar den mond te brengen.&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3740" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vierendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een weinig uit het spoor.</h2>
+<p>Barbicane was volkomen gerust, zoo al niet over den uitslag der onderneming, dan toch over de vaart van het projectiel. Het
+was <span class="pagenum">[<a id="pb153" href="#pb153">153</a>]</span>klaarblijkelijk het beschreven nulpunt voorbijgevlogen. Derhalve zou het op dat punt niet onbeweeglijk blijven hangen. Er
+bleef slechts &eacute;&eacute;n der geopperde gevallen als mogelijk over, dat het projectiel <span class="pagenum">[<a id="pb154" href="#pb154">154</a>]</span>zijn doel bereikte door de werking van de aantrekkingskracht der Maan.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p153.jpg" alt="&raquo;De zuurstof!&#8221; riep hij uit. Bladz. 147." width="502" height="720"><p class="figureHead"><span class="corr" id="xd0e3754" title="Niet in bron">&raquo;</span>De zuurstof!&#8221; riep hij uit. Bladz. <a href="#pb147" class="pageref">147</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dat zou een val zijn van 8296 mijlen, op een hemellichaam, dat wel is waar slechts 1/6 der aantrekkingskracht van de Aarde
+had; maar toch een geweldige val, tegen welken onverwijld alle mogelijke maatregelen moesten genomen worden.
+
+</p>
+<p>Deze maatregelen waren twee&euml;rlei: een om den schok te voorkomen op het oogenblik dat het projectiel de oppervlakte der Maan
+zou bereiken, de andere om dat nederkomen te vertragen, met andere woorden den val te breken.
+
+</p>
+<p>Voor het eerste was het jammer, dat Barbicane niet meer in het bezit was der hulpmiddelen, welke bij het afschieten zoo uitmuntend
+hadden gewerkt, namelijk het water en de breekbare vakjes. Die vakjes bestonden nog wel onder hun bodem, maar hun ontbrak
+water om ze te vullen, ten minste hij durfde er den watervoorraad niet voor aanspreken, daar het niet zeker was of zij op
+de Maan, waar zij nederkwamen, wel water zouden aantreffen. Ook zou hun watervoorraad op verre na niet toereikend zijn geweest.
+De waterlaag, op welke de bodemschijf gelegen had, was 3 voet dik op 54 vierkante voeten. Het was dus een watermassa geweest
+van 6 kubiek meter, wegende 5750 kilo. En hunne waterbakken bezaten daarvan nog geen vijfde. Dit hulpmiddel verviel dus.
+
+</p>
+<p>Gelukkig had Barbicane, niet tevreden met het water, de bodemschijf ook voorzien van sterke krulveeren ten einde den schok
+te breken, zooals wij reeds verhaald hebben. Deze veeren waren er nog altijd; zij moesten dus alleen op haar plaats worden
+gestoken, en dit ging gemakkelijk, want behalve dat zij zeer handelbaar waren, was hun gewicht nauwelijks merkbaar.
+
+</p>
+<p>Dit gelukte uitnemend. Het was een zaak van schroeven en moeren. Aan gereedschap geen gebrek. Weldra lag de bodemschijf weder
+op haar stalen veeren, zooals een tafel op haar pooten staat. Het eenig onaangename voor de reizigers was, dat zij nu niet
+meer door het glas in den bodem konden zien, bijgevolg de Maan niet waarnemen, ingeval zij er loodrecht op nedervielen. Maar
+dat was niet anders. Door de zijglazen kon men de uitgestrekte maanlanden even zoo bezien als een luchtreiziger uit zijn schuitje
+die der Aarde.
+
+</p>
+<p>Een uur hadden zij werk om de bovenschijf aldus in orde te maken en &#8217;t was middag eer zij daarme&ecirc; gereed waren. Barbicane
+deed nieuwe waarnemingen om de helling van het projectiel te weten, maar het had zich nog niet genoeg omgewend voor een val&#8212;het
+scheen een kromme lijn te beschrijven, die evenwijdig met de maanoppervlakte liep.
+
+</p>
+<p>Deze stand was verontrustend.
+<span class="pagenum">[<a id="pb155" href="#pb155">155</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Zullen wij er komen?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen doen alsof wij er moesten komen,&#8221; was Barbicane&#8217;s antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt onruststokers,&#8221; viel Michel Ardan in; &raquo;wij zullen er komen en wel spoediger dan ons lief is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze uitval deed Barbicane besluiten, alles nog eens goed na te zien.
+
+</p>
+<p>De lezer zal zich herinneren, dat kapitein Nicholl, toen hij zich in de volksvergadering bij Tampa-Town zoo vinnig tegenover
+Barbicane uitliet, beweerd had dat het projectiel als glas zou springen, waarop Michel Ardan antwoordde dat men door middel
+van goed<span class="corr" id="xd0e3786" title="Bron: ,"></span> geplaatste vuurpijlen de kracht van den val zou breken. Deze bewering was gegrond op de overtuiging, dat afgeschoten vuurpijlen,
+een terugwerking op het punt vanwaar zij komen uitoefenende, de kracht der beweging naar dat punt in dezelfde richting noodwendig
+moeten breken. &#8217;t Is waar, die vuurpijlen moesten in het luchtledige afgaan, maar het ontbrak hun niet aan zuurstof, waarvan
+zij zichzelven voorzagen. Zoo branden ook de vulkanen op de Maan, hoewel er geen dampkring is.
+
+</p>
+<p>Barbicane had zich voorzien van vuurpijlen, die in kleine stalen kanonstukjes konden worden gestoken; deze stukjes konden
+in den bodem van het projectiel zoo worden vastgeschroefd, dat zij van binnen met den bodem gelijk kwamen, maar er van buiten
+een halve voet uit staken. Hij had er twintig. Zij konden zoo worden aangestoken, dat de gansche kracht naar buiten werkte.
+Met het in orde brengen van die toestellen verliep een uur of drie.
+
+</p>
+<p>Intusschen naderde het projectiel de Maan al meer en meer. Het ondervond haar invloed blijkbaar in hooge mate maar zijn eigene
+snelheid dreef het ook in kromme lijn. Uit dien dubbelen invloed ontstond een lijn, die wellicht een tangens zou worden. Maar
+het was zeker, dat het projectiel niet anders dan in een schuinsche richting op de Maan zou vallen; anders toch moest de bodem
+van het projectiel naar dat hemellichaam gekeerd zijn.
+
+</p>
+<p>Barbicane&#8217;s ongerustheid verdubbelde, toen hij bemerkte, dat hun verblijf niet onbepaald gehoorzaamde aan de aantrekking der
+Maan. Wat er op werkte wist hij niet. Hij, de wetenschappelijke man, meende het laatste woord gesproken te hebben met zijn
+drie alleen mogelijke gevallen; terugvallen op de Aarde, terecht komen op de Maan, blijven hangen op het nulpunt. Nu deed
+zich een vierde geval voor: een wachter te worden van de Maan.
+
+</p>
+<p>Andere lieden zouden in dit geval gevraagd hebben; wat zal er met ons gebeuren? Zij niet: zij vroegen naar de oorzaak van
+het gebeurde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zijn dus gederailleerd, zei Michel Ardan. &raquo;Maar hoe komt dat?&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb156" href="#pb156">156</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ik vrees,&#8221; antwoordde Nicholl, &raquo;dat de Columbiad, in spijt van al de genomen voorzorgen niet juist genoeg gepointeerd was.
+Een vergissing, al is zij nog zoo klein, moest voldoende zijn om ons buiten de aantrekking der Maan te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou men dan het stuk niet goed gericht hebben?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik denk niet,&#8221; oordeelde Barbicane. &raquo;Het stuk stond volmaakt overeind. Toen dus de maan in het toppunt van Stone&#8217;s Hill kwam,
+moesten wij haar bereiken. Er moet een andere oorzaak in het spel zijn, maar ik weet ze niet te vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zouden wij niet te laat komen?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Te laat?&#8221; was Barbicane&#8217;s wedervraag.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; antwoordde Nicholl. &raquo;Het rapport van de sterrenwacht te Cambridge zegt dat het projectiel juist 97 uren 13 minuten 20
+seconden moet onderweg zijn. Dat wil zeggen: komt het vroeger aan de maanbaan, dan is de maan er nog niet; komt het later,
+dan is zij dat punt reeds voorbij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Juist,&#8221; vond Barbicane. &raquo;Maar wij zijn vertrokken den 1<sup>sten</sup> December &#8217;s avonds te 10 ure 46 minuten 44 seconden, en moeten dus den 5<sup>den</sup> te middernacht ter plaatse van onze bestemming komen juist op het oogenblik van Volle maan. Wij hebben nu den 5<sup>den</sup> December. Het is halfvier in den namiddag en wij hebben nog acht en een half uur om ons aan het einde van den tocht te brengen.
+Waarom zouden wij de Maan dan niet bereiken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou het niet door overmaat van snelheid komen?&#8221; vroeg Nicholl, daarbij opmerkende, dat naar hun reeds gebleken was de aanvankelijke
+snelheid grooter scheen geweest te zijn dan berekend was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen! duizendmaal neen!&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Indien de richting van het projectiel<span class="corr" id="xd0e3826" title="Bron: ,"></span> maar goed was, zou overmaat van snelheid ons niet verhinderd hebben op de Maan te komen. Neen! wij zijn van den weg af geraakt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waardoor?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet het niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan meende er ook zijn gevoelen over te mogen zeggen. &raquo;Wij zijn van den weg af&#8212;dat is de zaak. Waarheen wij gaan
+raakt mij niet. Dat zullen wij wel zien. Wij zwemmen in de hemelruimte en zullen ten laatste wel onder de macht van het een
+of ander middelpunt van aanraking komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane had volstrekt geen vrede met zooveel onverschilligheid aangaande het punt, dat hem boven alles ter harte ging. &#8217;t
+Kostte wat het wilde, hij moest en zou weten waardoor zijn projectiel een verkeerde richting had genomen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p157.jpg" alt="de groote kijker van lord Rosse. Bladz. 159." width="504" height="720"><p class="figureHead">de groote kijker van lord Rosse. Bladz. <a href="#pb159" class="pageref">159</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het gevaarte ging intusschen voort, zijwaarts van de Maan af te wijken, en daarmede ook de uitgeworpen voorwerpen. Barbicane
+<span class="pagenum">[<a id="pb157" href="#pb157">157</a>]</span>kon zelfs aan kenbare punten op de Maan, daartoe nabij genoeg, bemerken dat hunne snelheid dezelfde bleef&#8212;een nieuw blijk,
+dat hun richting geen vallen naar de Maan was. De hun bij het <span class="pagenum">[<a id="pb158" href="#pb158">158</a>]</span>afschieten medegedeelde snelheid had nog het overwicht over de aantrekking der Maan; maar de baan van het projectiel bracht
+hen ongetwijfeld nader bij de maanschijf, en zij mochten hopen, dat indien de afstand die hen van haar scheidde, nog meer
+afnam, de aantrekkingskracht der Maan het overwicht zou verkrijgen en hun vallen op haar oppervlakte veroorzaken.
+
+</p>
+<p>Daar de drie vrienden niets anders te doen hadden, zetten zij hunne waarnemingen voort. Doch van de voorwerpen op de maansoppervlakte
+konden zij nog weinig gewaar worden, daar de zon er te steil op scheen.
+
+</p>
+<p>Tot acht uur in den avond keken zij door de zijglazen. De Maan scheen hun toen zoo groot, dat zij de eene helft van het uitspansel
+bedekte. Het projectiel baadde zich in een zee van licht&#8212;aan de eene zijde de zon, aan de andere de maan. Barbicane achtte
+den afstand tusschen hen en de oppervlakte der Maan op omtrent 3000 meter, hun snelheid op 200 meter in de seconde. De bodem
+van het projectiel werd door de zwaartekracht der Maan naar hare oppervlakte getrokken, maar de middelpuntvliedende kracht
+werkte op een wijze, die scheen te voorspellen, dat het een kromme lijn,&#8212;welke was nog niet te zeggen&#8212;om de Maan zou beschrijven.
+
+</p>
+<p>Barbicane zocht nog altijd naar de oplossing van het gewichtig vraagstuk.
+
+</p>
+<p>Het eene uur verliep na het andere, maar zonder iets op te leveren. Het projectiel naderde blijkbaar de Maan, maar het was
+even blijkbaar, dat het haar niet zou bereiken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik begeer naar &eacute;&eacute;n ding,&#8221; zeide Michel Ardan, &raquo;dat wij dicht genoeg bij de Maan komen om haar geheimenissen te doorgronden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die vervloekte mispas, die ons deed afwijken!&#8221; riep Nicholl uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeg liever,&#8221; vulde Barbicane aan, &raquo;die vervloekte vuurkogel dien wij tegenkwamen. Die is de eenige oorzaak. Wij zijn er wel
+een heel eind vandaan gebleven, maar zijn aantrekking heeft ons van het rechte spoor doen wijken, al was zij nog zoo klein!&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3864" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vijfendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Zij nemen de maan waar.</h2>
+<p>Barbicane had blijkbaar de eenige aanneemlijke reden van de afwijking gevonden. Hoe klein ook, had zij toch de baan van het
+<span class="pagenum">[<a id="pb159" href="#pb159">159</a>]</span>projectiel gewijzigd. Het was erg. Het stoute waagstuk mislukte door een toevallige omstandigheid, en als er niets bijzonders
+gebeurde, behoefde men op geen bereiken der Maan te hopen. Zou men haar dicht genoeg naderen om eenige tot nog toe duistere
+vragen aangaande hare natuur te beantwoorden? Dat was de eenige vraag, die voor &#8217;t oogenblik de reizigers bezig hield. Aan
+hun verder lot wilden zij niet eens denken. En toch&#8212;wat moest er van hen worden, indien hun lucht zou gaan ontbreken, zooals
+spoedig te verwachten was? Nog eenige dagen en zij zouden wezenloos in dat projectiel door de hemelruimte zweven. Maar eenige
+dagen waren zoovele eeuwen voor de onversaagden, die al hun tijd wijdden aan het waarnemen dier Maan, die zij wanhoopten te
+bereiken.
+
+</p>
+<p>Naar hunne schatting scheidde hen nog een kleine 1000 meter van de Maan, maar de omstandigheden brachten mede, dat zij zich
+verder van haar verwijderd konden rekenen dan waarnemers op de Aarde, gewapend met hunne sterke kijkers.
+
+</p>
+<p>Men weet, dat de groote kijker van lord Rosse te Parson-Town 6500 maal vergroot en de Maan tot een schijnbaren afstand van
+nog geen 8 kilometer aanhaalt. Het voortreffelijk instrument op Long&#8217;s Piek, dat 48,000 maal vergrootte, trok de Maan tot
+een afstand van slechts ruim een kilometer, zoodat men er voorwerpen van 10 meter doorsnede met voldoende duidelijkheid op
+zien kon.
+
+</p>
+<p>Op dien afstand waren geene bijzonderheden met het ongewapend oog duidelijk te onderkennen. Het oog overzag de omtrekken der
+laagten, die men ten onrechte &raquo;zee&euml;n&#8221; noemt, maar zonder er de natuur van te kunnen onderscheiden. De glooi&iuml;ngen der bergen
+verdwenen in de schitterende weerkaatsing der zonnestralen. &#8217;t Was een blik als op den blinkenden spiegel van een ketel gesmolten
+zilver, dien het oog niet kon verdragen.
+
+</p>
+<p>Intusschen stond de Maan nog niet volkomen vlak tegenover de zon; zij had den vorm van een reusachtig ei, met de punt naar
+de aarde gekeerd. De Maan, zeker vloeibaar of kneedbaar in den eersten tijd van haar ontstaan, moest destijds een volkomen
+kogel geweest zijn; maar daar zij weldra onder den invloed van de aantrekking der Aarde geraakte, werd zij daardoor langwerpig
+uitgerekt. Toen zij een baan om de Aarde erlangde, verloor zij haar oorspronkelijke gedaante; haar zwaartepunt verplaatste
+zich, en hieruit nu leiden sommige geleerden af dat lucht en water hebben moeten afvloeien naar de zijde der Maan, welke van
+de Aarde is afgekeerd.
+
+</p>
+<p>Doch onze reizigers konden slechts eenige oogenblikken deze afwijking der Maan van haren kogelvorm zien. De afstand tusschen
+haar en het projectiel verminderde met groote snelheid; die van het projectiel was wel veel geringer dan in de eerste oogenblikken,
+maar toch 8 of 9 maal grooter dan die der spoortreinen. De <span class="pagenum">[<a id="pb160" href="#pb160">160</a>]</span>schuinsche richting gaf aan Michel Ardan eenige hoop om tegen het een of ander punt der Maan te stooten. Het wilde er bij
+hem maar niet in, dat hij er geen voet zetten zou, en dit zei hij gedurig. Maar Barbicane, die den waren staat van zaken beter
+doorzag, hield niet op hem met onverbiddelijke juistheid te betoogen, dat hij daarop niet behoefde te rekenen, daar de middelpuntzoekende
+kracht hen wel naar de Maan trok, maar de middelpuntvliedende kracht hen beletten zou op de Maan neder te komen.
+
+</p>
+<p>Het gedeelte der maansoppervlakte waarheen zich het projectiel bewoog, was het noordelijk halfrond, op de maankaarten de benedenhelft;
+want de kaarten zijn doorgaans vervaardigd naar de gedaante der Maan in astronomische kijkers, die gelijk men weet de voorwerpen
+omkeeren. Dit is ook het geval met de groote maankaart van Beer en M&auml;dler, die door Barbicane was medegenomen. Dat noordelijk
+halfrond bestaat uit uitgestrekte vlakten, hier en daar met afzonderlijk staande bergen.
+
+</p>
+<p>Te middernacht was het volle Maan. Juist op dat oogenblik hadden de reizigers moeten aanlanden, indien de vermaledijde vuurkogel
+hen niet van de goede richting <span class="corr" id="xd0e3889" title="Bron: hadden">had</span> afgetrokken. De Maan beantwoordde dus volkomen aan de berekeningen der sterrenwacht te Cambridge. Zij bevond zich juist in
+haar perige&uuml;m en in het toppunt van 28&deg; noorderbreedte. Indien een waarnemer op den bodem der Columbiad op dat oogenblik opwaarts
+keek, zou hij juist boven den mond van het stuk de volle maanschijf hebben zien staan.
+
+</p>
+<p>Het is overbodig te zeggen, dat in dien nacht van 5 op 6 December geen van de drie een oog sloot. Al hun gedachten vereenigden
+zich in die &eacute;&eacute;ne: <span class="letterspaced">zien!</span> Zij waren immers de vertegenwoordigers der Aarde, de verleden en tegenwoordige menschheid! &#8217;t Was immers door hun oogen dat
+die menschheid den blik liet weiden over gindsche maanstreken. Was dat geen ontroerend denkbeeld?
+
+</p>
+<p>Hunne waarnemingen, met het gewapend oog gedaan, werden met de kaarten vergeleken.
+
+</p>
+<p>De eerste waarnemer der Maan was Galile&iuml;. Zijn gebrekkige kijker vergrootte slechts 30-maal. Toch was hij de eerste, die bergen
+zag in die vlekken, welke op de Maan gezaaid zijn &raquo;gelijk de oogen in den staart eener pauw.&#8221; Zelfs mat hij van sommigen de
+hoogte, hij bepaalde die op ruim 1/20 van den straal der Maan, 8,800 meter. Galile&iuml; vervaardigde echter geen maankaarten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p161.jpg" alt="bergen, ringgebergten en rillen. Bladz. 164." width="494" height="720"><p class="figureHead">bergen, ringgebergten en rillen.<span class="corr" id="xd0e3905" title="Bron: &#8221;"></span> Bladz. <a href="#pb164" class="pageref">164</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Eenige jaren later leefde te Dantzig een sterrenkundige, met name Aevelius, die door waarnemingen, welke alleen bij het eerste
+en laatste kwartier nauwkeurig konden zijn, die door Galile&iuml; bepaalde hoogte tot 1/26 van den straal der Maan terug bracht.
+Deze geleerde gaf de eerste maankaarten. De heldere, ronde, vlekken zijn <span class="pagenum">[<a id="pb161" href="#pb161">161</a>]</span>ringbergen, de donkere daarentegen uitgestrekte zee&euml;n, in werkelijkheid eenvoudige vlakten. Aan die bergen en vermeende zee&euml;n
+gaf hij namen, aan de Aarde ontleend. Hij noemde een der vlakke <span class="pagenum">[<a id="pb162" href="#pb162">162</a>]</span>uitgestrektheden Arabi&euml; en een berg aldaar Sina&iuml;; zoo ook een Etna in Sicili&euml;, de Alpen, de Apennijnen, de Karpathen, de Middellandsche
+zee, het meer Moeris, de Zwarte Zee, de Kaspische zee&#8212;namen, die zeer misplaatst zijn, daar er geen de minste gelijkheid bestaat
+met de gelijknamige zee&euml;n enz. op de Aarde. Het is niet iedereen gegeven, in de breede lichte vlek, welke zuidelijk aan uitgestrekte
+vlakten paalt en in een punt uitloopt, het Indische schiereiland, de Golf van Bengalen en Cochinchina te zien. Deze namen
+zijn dan ook niet in gebruik gebleven. Een ander sterrenkundige, die dieper blik geslagen had in de ijdelheid van &#8217;s menschen
+hart stelde een nieuw stelsel van benamingen voor, dat gretig werd aangenomen&#8212;het beloofde aan velen een plaats op de maankaart.
+
+</p>
+<p>Die sterrenkundige was pater Riccioli, een tijdgenoot van Hevelius. Hij vervaardigde een maankaart, grof en vol fouten. Maar
+hij gaf aan de maanbergen de namen van groote mannen uit de oudheid en van geleerden uit zijn tijd. Dit is sedert in gebruik
+gebleven.
+
+</p>
+<p>Een derde maankaart werd in de zeventiende eeuw vervaardigd door Dominico Cassini; zij is beter uitgevoerd dan die van Riccioli,
+maar onnauwkeurig in de verhoudingen.
+
+</p>
+<p>Lahire, vermaard als wiskundige en als teekenaar, teekende een maankaart, die echter nooit in plaat is gebracht.
+
+</p>
+<p>Na hem begon in de vorige eeuw Tobias Mayer, een Duitsch sterrenkundige, een zeer fraaie maankaart uit te geven: maar deze
+met veel zorg en na strenge metingen uitgevoerde arbeid is wegens zijn dood onvoltooid gebleven.
+
+</p>
+<p>Na hem kwamen Schr&ouml;ter en Lili&euml;nthal, met talrijke afbeeldingen van gedeelten der Maan, en Lohrmonn, te Dresden, die een maankaart
+in 25 gedeelten is begonnen te geven, doch van welke slechts 4 in plaat zijn gebracht.
+
+</p>
+<p>In 1830 verscheen de beroemde maankaart van Beer en M&auml;dler, vervaardigd in orthographische projectie. Zij geeft een zeer nauwkeurige
+voorstelling van de naar ons toegekeerde zijde der Maan; bergen en vlakten zijn echter slechts nabij het middelpunt juist
+daar meer naar de randen de voorwerpen zijn afgebeeld gelijk men ze ziet, derhalve in schuinsche richting. Deze maankaart,
+85 centimeter hoog en in 4 gedeelten uitgegeven, is een meesterstuk van afbeeldingen der Maan.
+
+</p>
+<p>Voorts heeft men ook nog de opgewekte maanafbeeldingen van Julius Schmidt, de platen van Secchi, de prachtige Engelsche van
+Warren de la Rue, en eindelijk een in orthographische projectie van Lecouturier en Chapuis, 1860, keurig net van teekening
+en uitvoering.
+
+</p>
+<p>Deze zijn de voornaamste maankaarten. Barbicane bezat er twee; die van Beer en M&auml;dler, en die van Lecouturier en Chapuis.
+Zij <span class="pagenum">[<a id="pb163" href="#pb163">163</a>]</span>moesten dienen om hem bij zijn waarnemingen behulpzaam te zijn.
+
+</p>
+<p>Zijn kijkers waren uitmuntend en bepaald voor deze reis vervaardigd. Zij vergrootten de voorwerpen 100 maal.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e3937" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zesendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Voortzetting der reis.</h2>
+<p>&raquo;Hebt gij ooit de Maan gezien?&#8221; vroeg eens een leermeester schertsend aan een zijner leerlingen.
+
+</p>
+<p>De gevatte leerling antwoordde, &raquo;neen mijnheer, maar ik heb wel eens van haar hooren spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>In zekeren zin zou het snedig antwoord van dien leerling door de meeste aardbewoners kunnen gegeven worden. Terwijl op de
+Aarde en op de planeet Mars de groote vastelanden op het noordelijk halfrond liggen, is dit bij de maan op het zuidelijke
+&#8217;t geval. Die vaste landen zijn niet zoo scherp en regelmatig begrensd als met Zuid-Amerika, Afrika en het Indisch schiereiland
+het geval is. De hoekige, bochtige, grillige lijnen vertoonen tal van schiereilanden, kapen, golven en baaien, zooals de Oostzee
+vertoont. Indien op de maan ook scheepvaart heeft plaats gehad, moest zij zeer moeielijk en gevaarlijk zijn en de varenslieden
+en aardrijkskundigen op dat hemellichaam waren zeer te beklagen: de eersten indien zij op zulke gevaarlijke kusten verzeilden,
+de laatsten indien zij ze moesten afteekenen of beschrijven.
+
+</p>
+<p>Op de maanschijf is het naar de zuidpool veel vlakker dan naar de noordpool. Op de noordelijke helft der Maan vindt men slechts
+een kleine strook lands, en de overige vastelanden gescheiden door uitgestrekte zee&euml;n<a class="noteref" id="xd0e3950src" href="#xd0e3950">1</a>. Naar het zuiden bestaat bijna het geheele halfrond in vast land. Het is dus mogelijk, dat de maanbewoners hunne vlag reeds
+hebben geplant op een hunner polen, terwijl op den aardbol een Ross, een Franklin, een Kane, een Dumon d&#8217;Urville en een Lambert
+dat punt nog niet hebben kunnen bereiken.
+<span class="pagenum">[<a id="pb164" href="#pb164">164</a>]</span></p>
+<p>Eilanden vindt men op de oppervlakte der Maan in menigte. Bijna allen zijn langwerpig of geheel rond; zij vormen een uitgestrekte
+groep, die doet denken aan den archipel tusschen Griekenland en Klein-Azi&euml;, het tooneel der meeste verhalen uit de Grieksch-Romeinsche
+mythologie. Onwillekeurig plaatst men zich de namen Taxos, Tenedos, Milo, Karpathos voor den geest en zoekt met het oog het
+schip Argo der belegeraars van Troje of het vaartuig waarin Ulysses zijn tochten aanving.
+
+</p>
+<p>Deze gedachten rezen althans op bij Michel Ardan. &#8217;t Was een Grieksche Archipel dien hij op de maankaart aanschouwde. In de
+oogen zijner meer proza&iuml;sche reisgenooten deden deze kusten veeleer denken aan Nieuw-Brunswijk en Nieuw-Schotland, en daar
+waar de Franschman de helden vond der aloude fabelleer, zochten de Amerikanen naar geschikte punten tot het vestigen van kantoren
+en factorijen ten behoeve van den handel met de <span class="corr" id="xd0e3958" title="Bron: maanbebewoners">maanbewoners</span>.
+
+</p>
+<p>Nog een paar woorden over het voorkomen van de vastelanden der Maan. Men onderscheidt er zeer gemakkelijk bergketenen, afzonderlijke
+bergen, ringgebergten en rillen. Hiermede is de geheele ons bekende maanoppervlakte aangeduid. Het is een bol vol hoogten
+en diepten, scheuren, kloven en bulten, een onmetelijk Zwitserland, een tweede Noorwegen, waar alles omgewoeld is door vulkanische
+werkingen. De geheele maanoppervlakte, ten minste de naar ons toegekeerde zijde, moet in den tijd der wording van dat hemellichaam
+blootgestaan hebben aan allerlei uitbarstingen, openscheuringen der korst, inzakkingen van den bodem en opheffingen der vlakten.
+Volgens de opmerkingen van sommige sterrenkundigen is haar oppervlakte, schoon ouder dan die der Aarde, jeugdiger gebleven.
+Men vindt daar geen wateren, die de oorspronkelijke oneffenheden van den bodem van lieverlede afschuiven en &eacute;&eacute;n vlakte doen
+ontstaan; geen lucht, die haren invloed uitoefent op het voorkomen der landstreek. De werking van het vuur wordt er niet belemmerd
+of gewijzigd door die van het water; zij bestaat er dus nog in haar oorspronkelijke zuiverheid. Het is er de Aarde, zooals
+zij was eer stroomen en vloeden haar hadden omkorst met vlakke lagen.
+
+</p>
+<p>Wanneer het oog heeft geweid over die uitgestrekte vastelanden, rust het op zee&euml;n die nog uitgestrekter zijn. Hare gedaante,
+ligging en voorkomen herinneren niet slechts aan de oceanen der aarde, maar ook de uitgestrekte plaats die zij beslaan. En
+toch zijn het geen vloeibare spiegels, maar vaste oppervlakten, welker ware natuur de reizigers eerlang hoopten te leeren
+kennen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p165.jpg" alt="werd de arbeid aangevangen. Bladz. 167." width="504" height="720"><p class="figureHead">werd de arbeid aangevangen. Bladz. <a href="#pb167" class="pageref">167</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De latere sterrenkundigen hebben aan die zoogenaamde zee&euml;n de grillige namen ontnomen die zij plachten te dragen. De zoogenoemde
+&raquo;Nevelenzee&#8221; (<i lang="la">mare nebularum</i>) is een uitgestrekte vlakte, bezaaid <span class="pagenum">[<a id="pb165" href="#pb165">165</a>]</span>met eenige ringbergen; zij beslaat een groot gedeelte van het zuiderhalfrond. De &raquo;Stormen-oceaan&#8221; (<i lang="la">oceanus procellarum</i>) is de uitgestrektste der geheele naar ons toegekeerde maanzijde: zij ligt <span class="pagenum">[<a id="pb166" href="#pb166">166</a>]</span>op het noorderhalfrond en binnen haar grenzen verheffen zich de schitterende bergen, naar Keppler en Aristarchus genoemd.
+
+</p>
+<p>Meer noordelijk van de &raquo;Nevelenzee&#8221; door hooge bergketenen gescheiden, trekt zich de &raquo;Regenzee&#8221; (<i lang="la">mare imbrium</i>) uit; zij is bijna rond van gedaante. Niet ver van haar ziet men de kleinere &raquo;Vochtenzee&#8221; (<i lang="la">mare humorum</i>). De zee&euml;n liggen op dat halfrond der Maan, hetwelk Michel Ardan het &raquo;mannelijke&#8221; geliefde te noemen.
+
+</p>
+<p>Het door hem als &raquo;vrouwelijk&#8221; aangeduide heeft talrijker, maar kleinere &raquo;zee&euml;n&#8221;. Naar het noorden de &raquo;Koude zee&#8221; (<i lang="la">mare frigoris</i>); voorts de &raquo;Helderheidszee&#8221; (<i lang="la">mare serenitatis</i>); de &raquo;Buitenzee&#8221; (<i lang="la">mare crisium</i>); de &raquo;Stille zee&#8221; (<i lang="la">mare tranquillitatis</i>); de &raquo;Nectarzee&#8221; (<i lang="la">mare nectaris</i>); de &raquo;Vruchtbaarheidszee&#8221; (<i lang="la">mare foecunditatus</i>); en eindelijk nog een &raquo;zee<span class="corr" id="xd0e4013" title="Niet in bron">&#8221;</span> naar Humbold genoemd (<i lang="la">mare Humboldianum</i>); en een naar hare ligging den naam &raquo;zuidelijke&#8221; dragende (<i lang="la">mare australe</i>). Midden op de Maan eindelijk heeft men de &raquo;Midden-golf&#8221; (<i lang="la">sinus medii</i>), die op den evenaar der Maan, als een ruiter op zijn paard, schrijlings gezeten is.
+
+</p>
+<p>Aldus zagen Nicholl en Barbicane de oppervlakte der Maan; Michel Ardan zag haar met de oogen zijner verbeelding gansch anders.
+Zij gaven zich de moeite om al die kenbare plaatsen der Maan zoo na mogelijk te meten en dan te berekenen hoeveel er overschoot
+voor bergen, ringgebergten, rillen, en wat dies meer zij; aan Michel Ardan was dit alles volmaakt onverschillig. Zelfs had
+hij er nauwelijks ooren naar, toen zijn vrienden hem verhaalden, dat het naar ons toegekeerde halfrond der maan 13&frac12; maal kleiner
+is dan een halfrond der Aarde, en dat men er toch reeds meer dan 50,000 kraters op heeft geteld. Het is dus een gebobbelde,
+puimsteenachtige oppervlakte, weinig in overeenstemming met de dichterlijke benamingen van schoone Diana, blonde Phoebe, beminnelijke
+Isis, liefelijke Astarte, haar door Michel Ardan gegeven.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a class="noteref" href="#xd0e3950src" id="xd0e3950">1</a></span> Door &raquo;zee&euml;n&#8221; verstaan wij in navolging der oudere maanbeschrijvers de uitgestrekte vlakten, welke naar veler meening in vroegere
+tijden met water zijn bedekt geweest.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="xd0e4027" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zevenendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Nog eenige bijzonderheden.</h2>
+<p>Wij hebben reeds verhaald, dat het projectiel zijn richting nam naar het noorderhalfrond der Maan. De reizigers waren een
+heel <span class="pagenum">[<a id="pb167" href="#pb167">167</a>]</span>eind verwijderd van het punt waar zij hadden moeten aanlanden, indien zij geen stoornis in de juiste richting hadden ondervonden.
+
+</p>
+<p>Het was &#8217;s nachts te half &eacute;&eacute;n. Barbicane schatte toen hun afstand van de maan op 1400 kilometer&#8212;een afstand, die afnemen moest
+naarmate zij de noordpool meer naderden. Het projectiel zweefde op dat oogenblik niet boven den evenaar, maar ongeveer 10
+graden noordelijker, en op die breedte konden zij de Maan onder de gunstigste omstandigheden beschouwen.
+
+</p>
+<p>Door het gebruiken van kijkers konden zij dien afstand van 1400 kilometers tot 14 minderen. De telescoop van het Rotsgebergte
+haalde de Maan nog meer aan, maar de dampkring der Aarde verzwakte de werking van den kijker aanmerkelijk. Barbicane ontdekte
+dan ook, door het glas turend, een en andere bijzonderheid die voor waarneming op de Aarde zoo goed als onbereikbaar bleef.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&#8221; zeide de voorzitter der <span class="corr" id="xd0e4042" title="Bron: Gun-blub">Gun-club</span> deftig, &raquo;ik weet niet waarheen wij gaan ook niet of wij wel immer onzen aardbol zullen wederzien. Maar laat ons handelen
+alsof hetgeen wij verrichten eenmaal ten dienste van onze natuurgenooten moet strekken. Wij moeten ons vrij houden van alle
+vooraf opgevatte meeningen. Wij zijn sterrenkundigen. Dit projectiel is een vertrekje van de sterrenwacht te Cambridge, in
+de hemelruimte zwevende. Wij moeten onze waarnemingen doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na deze toespraak werd de arbeid aangevangen met zoo groote nauwkeurigheid, dat zij een getrouwe afbeelding erlangden van
+die gedeelten der Maan, welke achtereenvolgens onder hun bereik kwamen.
+
+</p>
+<p>Op het oogenblik toen het projectiel boven den parallel van 10&deg; N zweefde, scheen het juist in de richting van 20&deg; O. L. te
+zijn.
+
+</p>
+<p>Wij hebben een niet onbelangrijke opmerking te maken aangaande de maankaart, van welke zij zich bij hunne waarnemingen <span class="corr" id="xd0e4051" title="Bron: bediende">bedienden</span>. Daar, gelijk reeds is opgemerkt, de afbeeldingen der Maan haar in den regel zoo voorstellen als zij door sterrenkundige
+kijkers gezien wordt, d. i. <span class="corr" id="xd0e4054" title="Bron: onderstboven">ondersteboven</span>, met het noorden naar beneden en het zuiden naar boven, zou men meenen, dat diensvolgens ook het oosten links en het westen
+rechts moest zijn. En toch is dit niet zoo. Indien de maankaart wordt omgekeerd, zoodat zij de Maan vertoont gelijk men haar
+met het bloote oog ziet, zou het oosten links en het westen rechts zijn, het omgekeerde van landkaarten. De reden daarvan
+is deze. De waarnemers op het noorderhalfrond, b. v. in Europa, zien de Maan te hunnen opzichte in een zuidelijke richting.
+Wanneer zij waarnemen, keeren zij den rug naar het noorden, terwijl zij integendeel bij het bezien van een gewone landkaart
+ondersteld worden het noorden v&oacute;&oacute;r zich te hebben. En daar zij nu, de Maan beschouwende, het noorden achter zich hebben, ligt
+ook het oosten links van hen, het westen <span class="pagenum">[<a id="pb168" href="#pb168">168</a>]</span>rechts. Voor de waarnemers op het zuiderhalfrond, b. v. Patagoni&euml; zou het westelijk gedeelte der Maan juist aan hunne rechter-
+en haar oostelijk gedeelte aan hun linkerzijde liggen; en dit dewijl het zuiden achter hen is.
+
+</p>
+<p>Dit is de reden van de schijnbare omkeering dier twee hoofdpunten: het zuiden en het westen. Men moet dit in het oog houden
+om de waarnemingen van den voorzitter der Gun-club te kunnen volgen.
+
+</p>
+<p>Met behulp der maankaart van Beer en M&auml;dler konden de reizigers zonder feil dat gedeelte der maanschijf waarnemen, dat in
+het veld van hun kijker kwam.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zien wij op dit oogenblik?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het noordelijk gedeelte van de Nevelenzee,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;Wij zijn er te ver af om nauwkeurig waar te nemen hoe
+het er uitziet. Zijn het dorre zandvlakten, zooals de oudere sterrenkundigen beweerden? Of onmetelijke bosschen, volgens Warren
+de la Rue, die van oordeel is, dat de Maan een zeer lagen, maar tevens zeer dichten dampkring heeft? Dat zullen wij later
+wel ontdekken. Wij moeten niets aannemen zonder reden om zulks te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De &raquo;Nevelenzee&#8221; is vrij onjuist op deze kaarten aangeteekend.
+
+</p>
+<p>Men onderstelt, dat die uitgestrekte vlakte is bezaaid met lavablokken, uitgeworpen door de vulkanen aan haar rechterzijde,
+Ptoleme&uuml;s, Purbach, Arzachel. Maar het projectiel naderde de Maan kennelijk, en weldra lieten zich de bergtoppen onderkennen,
+die de vlakte aan haar noordzijde omzoomen. Voor hen uit verhief zich een schitterende overschoone berg; zijn top scheen omgeven
+met een krans van zonnestralen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is?&#8221;.... vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;De Copernicus,&#8221; antwoordde Barbicane.
+
+</p>
+<p>Deze berg ligt op 9&deg; N. Br. en 20&deg; O. L. en verheft zich 3438 meter boven den algemeenen spiegel der Maan. Men kan hem van
+de Aarde gemakkelijk zien en de sterrenkundigen kunnen hem zonder moeite nauwkeurig waarnemen, vooral tusschen Laatste kwartier
+en Nieuwe maan, dewijl alsdan de schaduw zich lang van oost naar west uitstrekt en men dus de hoogte van den berg gemakkelijk
+kan meten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p169.jpg" alt="zeer reusachtige ossen moeten hebben. Bladz. 176." width="497" height="720"><p class="figureHead">zeer reusachtige ossen moeten hebben. Bladz. <a href="#pb176" class="pageref">176</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Met uitzondering van den Tycho op het zuiderhalfrond maakt de Copernicus het belangrijkste gedeelte der maanschijf uit. Hij
+staat alleen, gelijk een reusachtige vuurtoren, op dat gedeelte der Nevelenzee, dat grenst aan den Stormen-oceaan en verspreidt
+dus zijn schitterende stralen over de beide vlakten. Het was voor de reizigers een onvergelijkelijk schoon schouwspel. In
+den vollen glans der Volle maan schitterden de prachtigste lichtstrepen, ver naar het noorden tot de Regenzee. Te &eacute;&eacute;n uur
+zweefde het projectiel als een reusachtige luchtballon boven dezen schitterenden berg. <span class="pagenum">[<a id="pb169" href="#pb169">169</a>]</span>Barbicane kon den berg nauwkeurig waarnemen. De Copernicus behoort onder de grootste ringbergen der Maan. Evenals de Keppler
+en de Aristarchus in de Onwederzee vertoont hij zich somtijds <span class="pagenum">[<a id="pb170" href="#pb170">170</a>]</span>als een schitterend punt te midden van het aschgrauwe licht, zoodat men hem dikwijls voor een nog brandenden vulkaan gehouden
+heeft. Doch het is slechts een uitgedoofde, evenals al de overige op deze zijde der Maan; zijn ringwal heeft een middellijn
+van ruim 9000 meter. Met het gewapend oog ontdekten zij de overblijfselen van lagen, veroorzaakt door achtervolgende uitbarstingen,
+terwijl de omtrek bezaaid scheen met vulkanische brokken, van welke sommigen nog binnen den omvang van den krater lagen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er zijn,&#8221; zeide Barbicane, &raquo;onderscheidene soorten van bergringen op de oppervlakten der Maan, en het is gemakkelijk te zien,
+dat de Copernicus behoort tot die, van welke om zoo te zeggen naar alle zijden stralen uitgaan. Indien wij naderbij waren,
+zouden wij de kegels zien, die zich binnen den ring verheffen en in vroeger tijd zoovele vuurbrakende kraters waren. Zonderling
+en genoegzaam zonder uitzondering is het verschijnsel, dat de dalen, door de ringgebergten ingesloten, allen dieper zijn dan
+de omliggende vlakten, terwijl bij de kraters op onze Aarde het tegendeel plaats heeft. Hieruit volgt, dat de algemeene kromming
+van den bodem dier bekkens die van een bol is, kleiner dan de Maan zelf.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe komt dat?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>Barbicane verklaarde, dat men dit niet weet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk een prachtig gezicht!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Ik kan mij niet voorstellen, dat er een schooner zijn kan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zult gij dan wel zeggen,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;indien onze tocht naar het zuiderhalfrond heenleidt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, dan zal ik zeggen, dat het nog schooner is,&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik stond het projectiel juist boven den Copernicus. Hij vertoonde een bijna volkomen ring, met zilver gloeiende
+wallen. Men kon zelfs een dubbelen ringvorm onderscheiden. Rondom den berg strekte zich een reusachtige vlakte uit, van een
+woest voorkomen, met hoogten van een grijsachtige kleur. Op den bodem van de ringvlakte schitterden een oogenblik twee of
+drie uitbarsting-kegels, als prachtige edelgesteenten, in zilver gevat.
+
+</p>
+<p>Naar het noorden was de bergring afgebroken door eene laagte, alsof daar een opening geweest was om toegang te geven tot de
+ringvlakte.
+
+</p>
+<p>Terwijl zij boven dit gedeelte der maanoppervlakte zweefden, kon Barbicane een groot aantal min belangrijke bergen aanteekenen,
+waaronder een kleinen ringberg, Gay-Lussac genoemd, die 23 kilometer wijd is. Zuidwaarts vertoonde zich alles zeer vlak, zonder
+eenige verhevenheid. Naar het noorden daarentegen, tot waar de stormenzee begon, had alles het voorkomen van eene zee, geteisterd
+door een orkaan, maar plotseling gestild. Naar alle zijden liepen verlichte rillen uit, die zich vereenigden op den top van
+<span class="pagenum">[<a id="pb171" href="#pb171">171</a>]</span>den Copernicus. Sommigen hadden een breedte van 30 kilometer; hun lengte was niet te bepalen.
+
+</p>
+<p>De reizigers bespraken den oorsprong dier zonderlinge rillen, maar zij wisten er even weinig van te maken als de waarnemers
+op Aarde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar waarom,&#8221; vroeg Nicholl, &raquo;zouden die strepen niet eenvoudig bergruggen kunnen zijn, die het zonlicht sterker weerkaatsen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;in dat geval zouden bij bepaalde standen der Maan deze rillen een schaduw van zich werpen.
+En dat doen zij niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inderdaad, deze voorwerpen vertoonen zich niet dan bij Volle Maan, wanneer de zon vlak op haar schijnt, terwijl zij bij schuinschen
+stand ten aanzien der zon geheel <span class="corr" id="xd0e4119" title="Bron: onzichbaar">onzichtbaar</span> zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wat heeft, men uitgedacht om die lichtende strepen te verklaren?&#8221; vroeg Michel Ardan; &raquo;want ik kan niet gelooven, dat
+de wetenschap er geen verklaring van zou beproefd hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; was Barbicane&#8217;s antwoord: &raquo;Herschel heeft daaromtrent een meening voorgedragen, maar hij durfde haar voor niet meer
+dan gissing houden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Om &#8217;t even: wat dacht hij er van?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij dacht, dat deze strepen gestolde lavastroomen moesten zijn, die het zonlicht weerkaatsen als het er recht op valt. &#8217;t
+Kan zijn dat het zoo is, maar zeker is het niet. Overigens zullen wij de oorzaak van die weerkaatsing der zon beter kunnen
+nagaan wanneer wij den Thycho weer naderen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Weet gij, mijn vrienden, waar die vlakte op gelijkt, van de hoogte waarop wij ons bevinden?&#8221; vroeg Michel.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; <span class="corr" id="xd0e4134" title="Bron: antwoorde">antwoordde</span> Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Op een knibbelspelletje; er ontbreekt niets aan dan een haakje om de stukken een voor een te halen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen spotternij!&#8221; gelastte Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu dan,&#8221; hernam Michel Ardan, &raquo;een beenderenveld, waar de overblijfselen verstrooid liggen van ontelbare verdwenen geslachten.
+Vindt gij die vergelijking treffender?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De een is al niet beter dan de andere,&#8221; meende Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verduiveld, gij zijt een lastig heer!&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde vriend,&#8221; sprak Barbicane ernstig, &raquo;het is de vraag nog niet waar het op gelijkt, zoolang wij nog niet weten wat
+het is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mooi geantwoord!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Zoo leert men hoe met geleerden te spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inmiddels zweefde het projectiel met een bijkans eenparige snelheid boven de maanschijf. &#8217;t Spreekt van zelf, dat de reizigers
+er geen oogenblik aan dachten rust te nemen. Elke minuut hadden zij een ander gezicht. Tegen half twee in den morgen zagen
+zij de toppen van een anderen berg. Barbicane raadpleegde <span class="pagenum">[<a id="pb172" href="#pb172">172</a>]</span>zijn kaart, waaruit hem bleek, dat het de Eratosthenes was.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was een ringberg van 4500 meter hoogte, een van die ringgebergten welke op de Maan zoo talrijk zijn. En bij deze gelegenheid
+verhaalde Barbicane aan zijn vrienden de zonderlinge meening van Keppler aangaande den oorsprong dier ringgebergten. Volgens
+dezen beroemden sterrenkundige zijn zij door de handen van maanbewoners gegraven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met welk doel?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer natuurlijk,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;De maanbewoners hebben die verbazende werken ondernomen en die reusachtige uitgravingen
+gedaan, ten einde wijkplaatsen te hebben tegen de stralen der zon, die veertien dagen achtereen op hen vallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De maanbewoners zijn nog zoo dom niet,&#8221; meende Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een zonderling denkbeeld,&#8221; vond Nicholl. &raquo;Maar waarschijnlijk kende Keppler de ware afmetingen dier ringgebergten niet,
+want het zou een werk van onmetelijken omvang geweest zijn, te zwaar voor de maanbewoners.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom, indien de zwaarte op de Maan zesmaal geringer is dan op de Aarde?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar indien de maanbewoners nu ook zesmaal kleiner zijn?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;En indien er eens in &#8217;t geheel geen maanbewoners zijn,&#8221; voegde Barbicane er bij.
+
+</p>
+<p>En dat woord maakte aan de geheele woordenwisseling een einde.
+
+</p>
+<p>Weldra verdween de Eratosthenes onder den gezichteinder zonder dat het projectiel er nabij genoeg was gekomen voor een nauwkeurige
+waarneming. Deze berg scheidt de Karpathen van de Apennijnen, de belangrijkste bergketen der Maan, loopende ten oosten van
+de Regenzee. De hoogste spits verheft zich 5500 meter boven de gemiddelde vlakte.
+
+</p>
+<p>Vraagt iemand hoe men de hoogte der maanbergen kan meten, dan is het antwoord, dat daarvoor zelfs meer dan &eacute;en methode is.
+De lengte der schaduw, die een aan de zon blootgesteld voorwerp achter zich werpt, hangt af van de hoogte der zon. Op den
+middag is de schaduw het kortst, als de zon nabij de kimmen is het langst. Daar men nu juist de hoogte der zon voor ieder
+punt der gedeeltelijk verlichte Maan weet, kan men, de lengte van den zwarten schaduwkegel metende, daaruit de hoogte van
+een berg afleiden. Ook kan men het oogenblik waarnemen, waarop de zon den top van een nog in het donkere liggenden berg begint
+te verlichten. Men meet den afstand van dat punt tot den verlichtingsrand en leidt daaruit, dewijl men wederom de hoogte der
+zon door berekening weet, de hoogte van dien bergtop af.
+
+</p>
+<p>Deze metingen en berekeningen hebben een zoo groote juistheid, dat de hoogte van een menigte maanbergen met veel grooter <span class="pagenum">[<a id="pb173" href="#pb173">173</a>]</span>nauwkeurigheid bekend is dan die van de vele bergtoppen op onze Aarde zelve.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p173.jpg" alt="&raquo;&#8217;t is de schuld van de Maan.&#8221; Bladz. 179." width="499" height="720"><p class="figureHead">&raquo;&#8217;t is de schuld van de Maan.&#8221; Bladz. <a href="#pb179" class="pageref">179</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De reizigers konden de toppen van het Apennijnsche gebergte <span class="pagenum">[<a id="pb174" href="#pb174">174</a>]</span>slechts even waarnemen; het strekt zich uit van 10&deg; W. L. tot 15&deg; O. L. Beter zagen zij het Karpathische gebergte, dat zich
+van 18&deg; tot 30<span class="corr" id="xd0e4193" title="Niet in bron">&deg;</span> O. L. uitstrekt.
+
+</p>
+<p>E&eacute;n onderstelling kwam hun zeer aannemelijk voor. Het geheele voorkomen van het <span class="corr" id="xd0e4198" title="Bron: Karpatische">Karpathische</span> gebergte gaf den indruk alsof het vroeger verbazend groote ringgebergten bevatte, vaneengescheurd door een uitgestrekte overstorting,
+door welke de Regenzee ontstaan is. Dat Karpathische gebergte zou dan zijn hetgeen de ringgebergten Purbach, Arzachel en Ptoleme&uuml;s
+wezen zouden, indien een overstrooming hunne wallen aan de linkerzijde deed instorten, zoodat zij &eacute;&eacute;n doorloopende keten werden.
+De toppen zijn gemiddeld 3200 meter hoog&#8212;ongeveer zooals de Pyrene&euml;n. De zuidelijke hellingen dalen snel af naar de uitgestrekte
+Regenzee.
+
+</p>
+<p>Tegen 2 uur in den morgen bevond Barbicane zich boven de 20&deg;, niet ver van een berg, die Pythias heet en 1559 meter hoog is.
+Het projectiel was op dat oogenblik slechts 1200 kilometer van de Maan verwijderd.
+
+</p>
+<p>De Buienzee (<i lang="la">mare imbrium</i>) breidde zich onder de oogen der reizigers uit als een onmetelijke vlakte, van welke men de bijzonderheden niet kon waarnemen.
+In de nabijheid, links, verhief zich de berg Lambert, wiens hoogte geschat wordt op 1813 meter; terwijl verder naar de grenzen
+de Stormenzee, op 23&deg; N. B. en 29&deg; O. L. de berg Euler schitterde. Deze berg slechts 1815 meter boven de oppervlakte der Maan
+uitstekende, is het onderwerp geweest van zeer nauwkeurige waarnemingen, door den Duitschen sterrenkundige Schr&ouml;ter te Lili&euml;nthal
+gedaan. Deze geleerde legde zich bij het zoeken naar den oorsprong der maanbergen de vraag voor, of de stoffelijke inhoud
+van een ringberg altijd gelijk stond met dien van den krater. Hij bevond, dat dit in het algemeen het geval was, en besloot
+er uit, dat &eacute;en enkele uitbarsting van vulkanische stoffen genoegzaam is geweest om de wallen te doen ontstaan, terwijl meerdere
+uitbarstingen de verhouding zouden hebben gewijzigd. Doch de Euler maakte op dien algemeenen regel een uitzondering; Schr&ouml;ter
+moest aannemen, dat onderscheidene uitbarstingen moeten hebben plaats gehad, daar de krater tweemaal zooveel stoffelijken
+inhoud heeft als de wallen.
+
+</p>
+<p>Al die onderstellingen mag men vergeven aan waarnemers, die de Maan van de Aarde bespieden.
+
+</p>
+<p>Maar Barbicane wilde er zich niet mede tevreden stellen, en daar hij bespeurde, dat het projectiel met eenparige snelheid
+de maanschijf naderde, wanhoopte hij niet haar grond te betreden, voor &#8217;t minst haar zoo nabij te komen, dat hij de geheimen
+van de vorming der Maan zou kunnen onthullen.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb175" href="#pb175">175</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e4213" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Achtendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Raadselachtige voorwerpen.</h2>
+<p>Te half drie uur in den morgen stond het projectiel boven 30&deg; en op een afstand van 1000 kilometer van de Maan. Het bleef
+onmogelijk schijnen, dat de reizigers een of ander punt der maanoppervlakte zouden bereiken. De snelheid, betrekkelijk matig,
+was juist daardoor den voorzitter Barbicane onbegrijpelijk. Op dien kleinen afstand toch moest zij zeer groot zijn, om op
+te wegen tegen de aantrekkingskracht der maan. Doch zij konden zich daarmede niet ophouden; de Maan gaf hun genoeg te zien.
+
+</p>
+<p>De geleerden zijn het niet eens over de oorzaak van het verschijnsel, dat de opgaven der kleuren van onderscheiden gedeelten
+der maanoppervlakte niet eenstemmig zijn. Schmidt, daarin gevolgd door Beer en M&auml;dler, meende te mogen vaststellen, dat donkergrijs,
+hier en daar vermengd met groen en bruin, de voorname kleur is van die vlakten, aan welke men vroeger den naam van zee&euml;n gaf.
+Barbicane vestigde ook op dit onderwerp zijn aandacht; het bleek hem, dat de genoemde sterrenkundigen gelijk hebben tegenover
+anderen, die alleen de grijze kleur op de Maan meenen gezien te hebben. Zelfs zag hij het groen als hoofdkleur in de Helderheids-
+en in de Vochtigheidszee. Ook vertoonde zich voor het oog van Barbicane de blauwe kleur aan kraters niet, die zooals vele
+andere ringbergen, nog een berg in den binnenkrater hebben. Hieruit bleek dus, dat deze blauwachtige staalkleur niet, zooals
+sommige sterrenkundigen beweren, voortkomt uit de glazen der verrekijkers of de gesteldheid van onzen dampkring. Barbicane
+toch zag de Maan door de ledige ruimte heen en met het bloote oog.
+
+</p>
+<p>Of echter de onmiskenbaar bestaande kleurschakeeringen uit plantengroei ontstonden, daaromtrent durfde hij vooralsnog niets
+zekers zeggen. Even onzeker bleef hem het roodachtige, zeer duidelijk door hem gezien op een vlakte, naar Lichtenberg genoemd,
+nabij de Hercynische bergen, die zich aan den rand der Maan bevinden.
+
+</p>
+<p>Niet gelukkiger was hij ten aanzien van een andere bijzonderheid. Michel Ardan zag lange witte strepen, helder verlicht door
+de zon. &#8217;t Was een reeks voren, zeer verschillende van de stralen, die men vroeger van den Copernicus zag uitgaan. Zij liepen
+evenwijdig naast elkander.
+<span class="pagenum">[<a id="pb176" href="#pb176">176</a>]</span></p>
+<p>Michel Ardan meende er met zijn gewone levendigheid terstond beploegde akkers in te herkennen; hij was van oordeel, dat de
+maanbewoners wel zeer reusachtige ossen moeten hebben om zulke voren te ploegen.
+
+</p>
+<p>Barbicane onderrichtte hem nader aangaande deze raadselachtige voorwerpen op de Maan. Het zijn groeven&#8212;men telt er omtrent
+100&#8212;maar de meesten kunnen slechts met zeer fijne werktuigen waargenomen worden. Het best laten zij zich vergelijken bij reusachtige
+rijtuigsporen, maar sporen van 1000 tot 1500 meter breedte. Zij zijn overal even breed en ofschoon enkelen een zeer zachte
+bocht maken, loopen zij nimmer in kronkelingen, maar meestal volkomen recht. Beddingen van uitgedroogde rivieren kunnen het
+niet zijn, want zij loopen niet zelden onveranderd over hooge gebergten heen. Sommige liggen naast elkander, anderen doorsnijden
+de een de ander overdwars. De lengte is zeer uiteenloopend; er zijn er van eenige kilometers, anderen ook van vele mijlen.
+Onderscheiden sterrenkundigen van den lateren tijd&#8212;aan de vroegere waarnemers, Hevelius, Cassini, Lahire, Herschel, schijnen
+zij onbekend te zijn gebleven&#8212;hebben er hunne aandacht aan gewijd, vooral Schr&ouml;ter, Pastorff, Gruithuizen, Beer en M&auml;dler.
+Het is echter nog niet gelukt er een aannemelijke verklaring van te geven. Zelfs schijnt het nog niet volkomen uitgemaakt,
+dat het groeven zijn, daar sommige kenteekenen eer aan dijkvormige verhevenheden zouden doen denken.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan hield vol, dat het hoe dan ook, bewijzen van plantengroei zouden zijn, al waren het rijen boomen, die zichtbaar
+of onzichtbaar konden wezen, naargelang zij in verschillende jaargetijden al of niet bladerloos zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat kan niet,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;want op de Maan zijn geen seizoenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo is het ook. De as der Maan heeft een zoo onbeduidende helling op het vlak harer loopbaan, dat op iedere breedte de zon
+er altijd even hoog staat. Boven de streken onder en nabij den evenaar staat de zon bijna onveranderlijk in het toppunt; zij
+staat daarentegen steeds aan den gezichteinder in de nabijheid der polen. Derhalve heeft elke maangordel onafgebroken, &ograve;f
+lente, &ograve;f zomer, &ograve;f herfst, &ograve;f winter.
+
+</p>
+<p>Het projectiel stond nu boven de streek van 40&deg; breedte, nauwelijks 800 kilometer van de Maan verwijderd. Onder hen verhief
+zich de berg Helicon, 505 meter hoog; links van hen stonden de lagere hoogten, die onder den naam van Iris-golf een gedeelte
+der Regenzee uitmaken.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p177.jpg" alt="De lange nacht dien zij waren ingetreden. Blz. 180." width="501" height="720"><p class="figureHead">De lange nacht dien zij waren ingetreden. Blz. <a href="#pb180" class="pageref">180</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Om de Maan met volkomen juistheid te kunnen waarnemen, zou de dampkring der Aarde 170 maal ijler moeten zijn dan nu. Maar
+in de ledige hemelruimte bevond zich geen middelstof hoegenaamd tusschen de Maan en onze reizigers. Bovendien bevonden zij
+zich <span class="pagenum">[<a id="pb177" href="#pb177">177</a>]</span>op geringer afstand van haar oppervlakte, dan die, tot welken zij door de telescopen van Lord Rosse en het Rotsgebergte werd
+aangehaald. Zij waren dus beter dan iemand anders in de gelegenheid <span class="pagenum">[<a id="pb178" href="#pb178">178</a>]</span>om te onderzoeken wat er ware van de bewoonbaarheid der Maan. Doch Barbicane kon het zoo ver niet brengen. Hij zag niets dan
+doodsche vlakten en kale gebergten; van werk van levende wezens geen spoor. Geen zweem ook van beweging, geen bewijs van plantengroei.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus zouden er geen maanbewoners zijn?&#8221; vroeg Michel Ardan teleurgesteld.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is nog niet bewezen,&#8221; gaf Barbicane ten antwoord. &raquo;Een mensch is zelfs voor het scherpste gezicht niet verder zichtbaar
+dan op 7 kilometer. Er zouden derhalve maanbewoners kunnen zijn, die wel ons projectiel zien, maar zelven aan ons oog ontsnappen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Tegen 4 uur in den morgen, op de hoogte van 50&deg; breedte, waren zij de Maan tot op 600 kilometer genaderd. Links zagen zij
+een reeks bergen, door het volle zonlicht beschenen. Rechts een donkere diepte, als een reusachtige uitholling van den grond.
+Het was de zoogenoemde Zwarte zee, de Plato, een diepte, die men van de Aarde het best kan waarnemen tusschen Laatste kwartier
+en Nieuwe maan, als wanneer de schaduwen van west naar oost loopen.
+
+</p>
+<p>Een dergelijke donkere kleur is zeldzaam op de maanoppervlakte. Men heeft haar nog alleen waargenomen in den krater van den
+ringberg Endymion, oostelijk van de Koude Zee, op het noordelijk halfrond, en op den bodem van den Grimaldi onder den evenaar
+nabij den oostelijken rand der Maan.
+
+</p>
+<p>De Plato is een ringberg op 51&deg; noorderbreedte en 4&deg; O. L. der Maan. De krater&#8212;zoo noemt men doorgaans de ringvlakte binnen
+den ringberg&#8212;is 92 kilometer lang, 61 breed. Barbicane betreurde het dat hij er niet vlak boven kwam; hij zou dan in een geweldige,
+misschien geheimzinnige diepte hebben neergezien. Maar aan de richting van het projectiel was niets te doen.
+
+</p>
+<p>Een uur later waren zij voorbij de noordelijke grens der Regenzee. Van de bergen La Condamine en Fontenelle hadden zij den
+eenen links, den anderen rechts. Die geheele streek was zeer bergachtig. Zij waren zoo nabij, dat de kijkers de Maan aanhaalden
+alsof zij niet verder van hen was dan de top van den Mont-Blanc van den waterspiegel der zee. Overal zagen zij bergtoppen
+en bergringen. Op 70&deg; breedte vertoonde zich de Philola&uuml;s, 3700 meter hoog, met een langwerpig ronden krater van omtrent 7000
+meter lengte, nog geen 2000 breed.
+
+</p>
+<p>De oppervlakte der Maan had, van dat punt gezien, een allergrilligst voorkomen. Alles even scherp, even hoekig, gelijk er
+ook, dewijl de Maan geen dampkring en dus ook geen schemering heeft, geen zachte overgang is van het licht naar het donker,
+maar een onmiddellijk afsnijdende lijn, zonder de minste schemering. Daaruit moet volgen, dat de maanbewoners, aangenomen
+dat zij bestaan, <span class="pagenum">[<a id="pb179" href="#pb179">179</a>]</span>de schitterende zon en de fonkelende sterren zien staan aan een pikzwart uitspansel. Datzelfde zagen trouwens Barbicane en
+zijn tochtgenooten.
+
+</p>
+<p>Te 5 uur waren zij de Maan zooveel genaderd dat zij er slechts 50 kilometer van verwijderd waren en het scheen alsof zij haar
+konden grijpen. Michel Ardan wilde in goeden ernst een hunner vensters openen en naar beneden springen. Een groote dwaasheid,
+want&#8212;gezwegen van de doodelijke hoogte van den sprong, indien het projectiel niet op de Maan nederkwam, zou hij er evenmin
+komen.
+
+</p>
+<p>Een uur later zagen zij de pool. Toen vertoonde de maanschijf aan de blikken der reizigers niets dan &eacute;en sterk verlichte helft,
+terwijl de andere in de duisternis verdween. Zachtkens zweefde het projectiel boven de scheidingslijn tusschen het licht en
+het donker en werd het plotseling in een diepen nacht gedompeld.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e4273" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Negenendertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Een lange nacht.</h2>
+<p>De overgang was zoo plotseling geweest, als ware de Maan in &eacute;en punt des tijds vernietigd.
+
+</p>
+<p>&raquo;De Maan is naar de Maan!&#8221; riep Michel Ardan uit.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was ook zoo. En zij zelven zaten in het stikdonker. Hoe zuinig ook op het gas, toch moest Barbicane verzoeken licht aan
+te steken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die satansche zon!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Zij onttrekt ons haar licht, dat zij ons toch gemakkelijk gunnen kon.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is de schuld niet van de zon, maar van de Maan, die ons eenvoudig het zonlicht onderschept,&#8221; sprak Nicholl.
+
+</p>
+<p>Barbicane scheidde hen door aantemerken, dat noch de zon noch de Maan er schuld aan hadden, maar het projectiel, dat in plaats
+van behoorlijk in zijn baan te blijven, zuidwaarts was uitgeweken. &raquo;En om billijk te zijn,&#8221; voegde hij er bij, &raquo;moeten wij
+de schuld geven aan dien verwenschten vuurkogel, die ons van onzen weg heeft afgetrokken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed en wel,&#8221; antwoordde Michel Ardan, &raquo;en daarom, wij hebben lang genoeg waargenomen, laat ons nu iets gebruiken.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb180" href="#pb180">180</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dat is iets anders,&#8221; zei Nicholl droogjes.
+
+</p>
+<p>De anderen brachten er niets tegen in. De voorsteller had in een oogenblik den maaltijd gereed. Maar men at om te eten; er
+was geen animo, &#8217;t Was zoo leegdonker; &#8217;t was alsof zij alleen in het heelal waren!
+
+</p>
+<p>De lange nacht dien zij waren ingetreden, maakte het onderwerp uit van hun gesprek. Barbicane legde hun uit, dat de nacht
+een paar weken zou duren.
+
+</p>
+<p>&raquo;De van ons afgekeerde zijde der Maan,&#8221; zei hij, &raquo;ziet nimmer de Aarde; bijgevolg wordt ook op haar het aardlicht niet teruggekaatst,
+wanneer het voor de Aarde Nieuwe maan en derhalve voor de naar haar toegekeerde zijde der Maan Volle aarde is. De van de Aarde
+afgekeerde maanhelft heeft dus geen andere verlichting dan die de zon geeft. Dat licht wordt haar onttrokken zoolang de zon
+even zoo voor hen is ondergegaan als zij het &#8217;s avonds voor ons doet. Maar de Aarde wentelt zich in 24 uren om haar as; derhalve
+is ieder punt van haar oppervlakte na eenige uren donkerheid opnieuw door de zon verlicht. De Maan echter wentelt zich om
+haar as in dienzelfden tijd als om de Aarde, namelijk in omtrent vier weken. Derhalve moet ieder punt der van de Aarde afgekeerde
+zijde van de Maan ook even zoo lang onafgebroken nacht hebben, zonder dat die nacht, gelijk voor de naar de Aarde gekeerde
+maanhelft, door het <span class="corr" id="xd0e4301" title="Bron: aardelicht">aardlicht</span> wordt verhelderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar,&#8221; ging hij voort, &raquo;de naar de Aarde toegekeerde zijde der Maan heeft nog meer voorrechten. Wij noemen onder anderen
+het waarnemen der zon-eclipsen, welke alleen plaats hebben voor deze helft der maan, daar alsdan de Aarde tusschen de Maan,
+en de zon staat. Zij kunnen twee uren duren en zijn voor de Aarde maan-eclipsen, voor de Maan zon-eclipsen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ongelukkige andere maanhelft!&#8221; riep Nicholl uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ten deele,&#8221; zei Barbicane. &raquo;Door verschillende oorzaken, waarvan de voornaamste bestaat in de zoogenaamde liberatie der Maan,
+krijgt van tijd tot tijd nog &frac12; van die andere maanhelft nu en dan de Aarde te zien. Te weten: de Maan wentelt met eenparige
+snelheid om haar as, terwijl haar beweging om de Aarde, als niet in een cirkel, maar in een ellips plaats hebbende, nu sneller,
+dan langzamer is. Voorts ook als de Maan haar zuidelijksten stand heeft, kan men voorbij haar noordpool nog eenigszins de
+Aarde zien, en omgekeerd aan haar zuidpool bij haar noordelijksten stand.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat raakt niet,&#8221; vond Michel Ardan, &raquo;als wij maanbewoners worden, gaan wij op die helft wonen, welke naar de Aarde toegekeerd
+is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ten minste,&#8221; sprak Nicholl, &raquo;indien er niet enkel op de tegenovergestelde zijde lucht te vinden is, gelijk sommige sterrenkundigen
+meenen.&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb181" href="#pb181">181</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p181.jpg" alt="Zie, onze adem bevriest tot sneeuw. Bladz. 182." width="501" height="720"><p class="figureHead">Zie, onze adem bevriest tot sneeuw. Bladz. <a href="#pb182" class="pageref">182</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Barbicane vond het onverklaarbaar, dat het projectiel, slechts 50 kilometer van de Maan verwijderd, niet op haar oppervlakte
+gevallen was. Indien het een zeer groote snelheid had, liet zich dit <span class="pagenum">[<a id="pb182" href="#pb182">182</a>]</span>verklaren<span class="corr" id="xd0e4327" title="Niet in bron">.</span> Maar bij een zoo matige snelheid was het onbegrijpelijk dat de aantrekking der Maan er niet meer op gewerkt had. Was het
+projectiel dan nog aan een andere werking onderworpen? Was er nog een ander hemellichaam dat het in de hemelruimte deed zweven?
+Dat het de Maan niet zou bereiken, was zonneklaar. Waarheen zou het zich dan begeven? Hoe zou men dat kunnen berekenen? Barbicane
+stond er voor stil.
+
+</p>
+<p>Misschien was er een ander hemellichaam in de nabijheid, maar zij bemerkten er niets van. Niets werden zij ook gewaar van
+die helft der Maan welke de Aarde nimmer te zien krijgt. Men meent algemeen, dat de beide helften elkander gelijk moeten wezen.
+Het kleine gedeelte dat wij er van te zien kunnen krijgen, spreekt zulks niet tegen. Maar indien de lucht eens derwaarts ware
+geweken? En met de lucht ook water, plantengroei, dierenwereld? Zijn er dieren, menschen? Welk een wijd veld voor gissingen!
+Maar ook, welk een teleurstelling voor ons drietal, dat er zoo dicht bij was en er toch niets van zou te zien krijgen!
+
+</p>
+<p>Tot vergoeding hadden zij het prachtig gezicht op den sterrenhemel, waar ontelbare sterren&#8212;niet fonkelden, want dat schitteren
+is een gevolg van de werking der lucht, wier lagen, ongelijk van dichtheid en verwarming, de sterren als in een trillende
+beweging doen schijnen. Zij verspreiden een stil licht, geheel in overeenstemming met de grafstilte rondom de reizigers.
+
+</p>
+<p>Langen tijd staarden zij in stomme verbazing op dat indrukwekkend schouwspel. De Maan scheen een groote, stikdonkere opening
+in de oneindige ruimte. Maar zij werden uit hun bespiegelingen gewekt door een alleronaangenaamst gevoel, dat van een felle
+koude, die de lenzen hunner lichtraampjes aan de binnenzijde met een ijskorst overdekte. Zonnestralen verwarmden het projectiel
+niet meer en de uitstraling onttrok er aanhoudend warmte aan. De vochtdeelen zetten zich aan de glazen, en weldra werd alle
+waarneming onmogelijk.
+
+</p>
+<p>Nicholl keek op den thermometer; deze teekende 17&deg; C. onder O. En Barbicane, hoe zuinig anders op hun gas, moest het nu ook
+tot verwarming aanspreken. &#8217;t Was in het projectiel niet langer uit te houden, &#8217;t Scheen dat zij met hun drie&euml;n bij levenden
+lijve moesten bevriezen.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan vond, dat dit nog eenige verscheidenheid opleverde, maar moest toch bekennen: &raquo;&#8217;t Is onuitstaanbaar. Zie, onze
+adem bevriest tot sneeuw!&#8221;
+
+</p>
+<p>Nicholl wilde weten hoe het met den graad van koude buiten het projectiel zou gesteld zijn. Barbicane zeide hem: &raquo;juist zooals
+in de geheele hemelruimte. Maar wij zullen het onderzoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoe?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met een thermometer dien ik bij mij heb; hij heet een minimum-thermometer <span class="pagenum">[<a id="pb183" href="#pb183">183</a>]</span>en is ingericht om zeer lage graden van temperatuur aan te wijzen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Michel Ardan wilde dien thermometer eenvoudig naar buiten werpen, meenende dat hij wel evenals de doode hond nabij het projectiel
+zou blijven zweven. Men kon dan den thermometer binnenhalen als men het verkoos.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met de hand?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom niet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat uw hand in een oogenblik doodgevroren zou zijn. Ook kunnen wij op een los zwevenden thermometer niet zien. Wij zullen
+hem dus voorzichtig uitlaten en aan een koordje hangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar in weerwil van dat voorzichtige liet zich, hoewel het glas slechts een seconde open was, een vreeselijke koude gevoelen,
+en nog eens, toen de thermometer haastig werd ingehaald.
+
+</p>
+<p>Hij teekende 140&deg; onder 0!
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e4360" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Veertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">In welke kromme lijn?</h2>
+<p>Misschien verbaast het den lezer, dat Barbicane en zijn reisgenooten zich zoo weinig bekommerden over &#8217;t geen in dien aluminium-kerker
+van hen worden zou. In plaats van daarover te denken of te spreken, deden zij op hun gemak waarnemingen; zij deden&#8212;letterlijk&#8212;alsof
+zij thuis waren. Zegt men misschien: zij hadden wel wat meer te doen dan aan hun toekomst te denken,&#8212;de waarheid is, dat zij
+in een toestand verkeerden van volslagen afhankelijkheid. Aan de bewegingen van hun projectiel konden zij het allerminst iets
+doen. Een zeeman <span class="corr" id="xd0e4367" title="Bron: wend">wendt</span> den steven van zijn vaartuig waarheen hij wil; een luchtvaarder kan zijn ballon doen rijzen of dalen. En zij konden ....
+niets. Zij dreven op Gods genade.
+
+</p>
+<p>Waar waren zij op dien dag, een St. Nicolaasdag, &#8217;s morgens te 8 uur. Zeer zeker nabij de Maan. Maar hoe ver er vandaan? Dat
+wisten zij niet. Was die afstand in die laatste twee uren vermeerderd of verminderd? Geen kenteeken zeide het hun.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan opperde de meening, dat het projectiel ten gevolge <span class="pagenum">[<a id="pb184" href="#pb184">184</a>]</span>van de aantrekking der Maan zou eindigen met evenzoo op de Maan te vallen als nu en dan een luchtsteen op de Aarde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat gebeurt van de duizend luchtsteenen nog niet met &eacute;&eacute;n,&#8221; zei Barbicane. &raquo;Verweg de meeste snellen als vallende sterren
+door de hemelruimte, zonder in eenige aanraking met de Aarde te komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wat zal dan van onzen aluminium-kerker worden?&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane dacht een oogenblik na en zei toen: &raquo;ik weet maar twee mogelijkheden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En die zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het projectiel heeft keus tusschen twee wiskundige lijnen; welke van die twee het volgen zal, hangt af van de snelheid, en
+die kan ik op dit oogenblik niet bepalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nicholl vulde die woorden aan met te zeggen: &raquo;zeker een parabool of een hyperbool?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zijn geleerde woorden, daar houd ik van,&#8221; zei Michel Ardan, &raquo;En wat voor een ding is dan een parabool?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat indien men een rechten kegel doorsnijdt evenwijdig aan een der zijden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus de kromme lijn, die een bom beschrijft als zij uit het mortier geschoten is,&#8221; merkte Nicholl aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Precies!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En de hyperbool?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;De hyperbool is ook een kromme lijn van den tweeden rang; zij ontstaat indien men zich twee kegels voorstelt, met de punten
+rechtstandig op elkander staande en de snede alsdan door de beide kegels gaat. Gelijk de parabool twee beenen heeft die zich
+in het oneindige van elkander verwijderen, zoo heeft de hyperbool er vier.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat je zegt!&#8221; zei Michel Ardan met de grootstmogelijke bedaardheid, alsof het iets zeer gewichtigs was. &raquo;Ik vind de hyperbool
+mooier want daar begrijp ik nog minder van dan van de parabool.&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane en Nicholl gaven weinig acht op deze stekelige aanmerkingen; zij verdiepten zich slechts in de vraag: in welke kromme
+lijn zal zich het projectiel bewegen? Parabool of hyperbool? Michel Ardan begreep niets van hun geleerdheid <i>a</i> + <i>b</i> = <i>x</i>.
+
+</p>
+<p>&raquo;De vraag is alleen,&#8221; vond hij, &raquo;waarheen zal een van die heeren bolen ons brengen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is &#8217;t hem juist,&#8221; antwoordde kapitein Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beide kromme lijnen hebben, gelijk onze voorzitter reeds terecht heeft aangemerkt, beenen die in het oneindige uiteenloopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan is &#8217;t met de lange beenen tot in het oneindige mij onverschillig,&#8221; liet Michel Ardan zich koeltjes ontvallen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Praten is niets,&#8221; voegde hij er bij. &raquo;Dit is echter zeker dat het openen van gemeenschap met de Maan voor onze Aarde nog
+<span class="pagenum">[<a id="pb185" href="#pb185">185</a>]</span>zoo heel gemakkelijk niet is. Zouden de bewoners der andere planeten niet meer van hunne wachters weten dan wij aardbewoners
+van onze Maan?&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p185.jpg" alt="Zij achtten zich verloren. Blz. 187." width="500" height="720"><p class="figureHead">Zij achtten zich verloren. Blz. <a href="#pb187" class="pageref">187</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb186" href="#pb186">186</a>]</span></p>
+<p>Wat Barbicane of Nicholl daarop hebben geantwoord, is ons niet bekend; maar men zou Michel Ardan het volgende hebben kunnen
+zeggen.
+
+</p>
+<p>Het zou ten deele voor die planeetbewoners veel gemakkelijker zijn wegens de meerdere nabijheid dier wachters bij hun hoofdplaneet.
+Indien daarom Jupiter, Saturnus, Uranus door redelijke wezens bewoond worden, kunnen zij enkelen hunner wachters gemakkelijker
+waarnemen. De vier manen van Jupiter staan: de eerste 58,294, de tweede 92,827, de derde 148,078, de vierde 266,450 geographische
+mijlen van haar hoofdplaneet, namelijk van haar middelpunt af. Trekt men nu daarvan de halve middellijn dier planeet af, dan
+ziet men, dat de eerste wachter een weinig dichter bij Jupiter staat dan de Maan bij de Aarde. Van de acht wachters van Saturnus
+verkeeren niet minder dan drie in hetzelfde geval: Mimas 20,022, Enceladus 26,151, Thetis 43,077 geographische mijlen. Van
+de wachters van Uranus staat alleen de eerste, Ari&euml;l, 49,980 mijlen van de hoofdplaneet. Maar daar de wachters welke men heeft
+kunnen waarnemen, evenals onze Maan altijd dezelfde zijde naar hun hoofdplaneet schijnen te keeren, en dit dus een wet voor
+alle bijplaneten schijnt te wezen, zijn de sterrenkundigen op Jupiter, Saturnus en Uranus te dezen niet verder dan die op
+den Aardbol.
+
+</p>
+<p>Wij keeren tot onze reizigers terug. Tegen 4 uur in den morgen ontdekte Barbicane, dat de richting van het projectiel veranderd
+was. Die verandering bestond hierin, dat de bodem van het projectiel zich naar de Maan had gewend ten gevolge van de aantrekking
+der Maan, die op het zwaarste gedeelte van het projectiel het sterkst werkte.
+
+</p>
+<p>Zou het dan op de Maan vallen? Neen. En de waarneming van een overigens onverklaarbaar verkenningspunt toonde aan Barbicane
+dat zij de Maan niet naderden, maar dat zij een kromme lijn om haar bleven beschrijven.
+
+</p>
+<p>Dit verkenningspunt was een licht, door Nicholl het eerst aan den gezichteinder gezien. Een ster kon het niet zijn. Het was
+roodachtig van kleur en werd hoe langer hoe grooter, zoodat het projectiel er zich heen moest bewegen.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een vulkaan in werking!&#8221; riep Nicholl uit.
+
+</p>
+<p>Barbicane legde zijn nachtkijker aan en bevestigde Nicholl&#8217;s vermoeden. &raquo;Inderdaad, het is een vulkaan-uitbarsting!&#8221; zei hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan moet er ook lucht op de Maan zijn, want zonder lucht geen vuur,&#8221; oordeelde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e4451" title="Niet in bron">&raquo;</span>Dat is nog zoo zeker niet,&#8221; antwoordde Barbicane. &raquo;De vulkaan kan zijn vlammen wel uitwerpen ten gevolge eener ontbinding
+van zelfstandigheden die wij niet kennen. &#8217;t Zou dus voorbarig zijn, uit het braken van een vulkaan te besluiten, dat de Maan
+een dampkring heeft.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb187" href="#pb187">187</a>]</span></p>
+<p>De vuurberg moest omstreeks 45&deg; Z. breedte, op het voor de Aarde onzichtbaar gedeelte der Maan gelegen zijn. Maar het projectiel
+bewoog zich in een zoodanige richting, dat het na een half uur den vulkaan uit het gezicht verloor. In zeker opzicht was dit
+teleurstellend, maar in een ander ook geruststellend, want het geval zou de veiligheid onzer vrienden wel eens ernstig hebben
+kunnen bedreigen.
+
+</p>
+<p>Een weinig later zagen zij weder een vuurbol. Voor de Aardbewoners hebben die luchtverschijnselen meest altijd een licht,
+veel geringer dan dat der Maan, maar in de ledige hemelruimte gaven zij een schitterend licht. Dit was ook &#8217;t geval met den
+vuurkogel dien zij nu langzaam zagen naderen. Barbicane schatte zijn middellijn op 2000 meter. En dat voorwerp naderde hem
+met een snelheid van omtrent 2 kilometer in de seconde. Recht op hen afkomende, scheen hij het projectiel binnen weinige minuten
+te zullen bereiken. Schrikbarend snel nam de grootte ervan toe.
+
+</p>
+<p>Men verbeelde zich zoo mogelijk de gewaarwordingen der reizigers. Hoe koelbloedig en onversaagd zij ook waren, toch stolde
+hun het bloed in de aderen. Kwam de bol op hen; of naderde zij hen? Om het even; zij schenen op het punt te zijn van in een
+gloeienden afgrond geworpen te worden.
+
+</p>
+<p>Zij achtten zich verloren!
+
+</p>
+<p>Twee minuten later zagen zij den vuurbol op de vreeselijkste wijze uiteenspatten. Maar zij hoorden niets, want in de ledige
+ruimte kon zich het geluid niet voortplanten, daar het geluid niets is dan een verplaatsing van luchtlagen.
+
+</p>
+<p>Ontzettend, schouwspel! Het was als een geweldige uitbarsting van een vulkaan of een onmetelijke brand. Duizenden vonken en
+vuurbrokken van allerlei kleuren vlogen in het rond en van den reusachtigen vuurbol bleef niets over dan splinters, als sterretjes
+rondzwevende in de onmetelijke ruimte. Zij verspreidden zich ginds en herwaarts, en weldra was van het schrikwekkend vuurwerk
+niets meer te zien. De sterren blonken als gloeiende stipjes op den koolzwarten achtergrond van het uitspansel.
+
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb188" href="#pb188">188</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e4468" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Eenenveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Het Zuiderhalfrond.</h2>
+<p>Het projectiel was ontsnapt aan een gevaar, even dreigend als onverwacht. Wie zou aan zulk een botsen tegen een vuurbol gedacht
+hebben? Deze rondzwervende voorwerpen konden voor onze vrienden allergevaarlijkst zijn. Het waren klippen in den oceaan der
+ruimte gezaaid, die zij niet konden ontzeilen. Maar beklagen deden zij zich over de uitgestane angsten niet, want het plotselinge
+licht had gedurende eenige seconden de anders onzichtbare maanschijf zichtbaar gemaakt. Met snellen blik hadden zij landen,
+zee&euml;n en bosschen gezien. Was dan die Maanhelft bedekt door een levenswekkenden dampkring?
+
+</p>
+<p>Het was half vier uur in den namiddag. Het projectiel beschreef nog altijd een kromme lijn om de Maan. Was die baan gewijzigd
+door den vaneengesprongen vuurkogel? Men kon het vreezen. In allen gevalle moest het projectiel een baan hebben volgens de
+wetten der werktuigkunde. Barbicane helde meer over om haar voor een parabool dan een hyperbool te houden. Maar in dat geval
+moest het projectiel zeer snel buiten de schaduwkegel der Maan geraakt zijn. Die schaduwkegel is zeer smal, daar de Maan zooveel
+kleiner is dan de zon. Toch zweefde het projectiel nog in die schaduw. Met welke snelheid&#8212;was niet bekend, maar gering kon
+die niet zijn, en toch nog altijd in die schaduw! Barbicane pijnigde zich vruchteloos om dat raadsel op te lossen.
+
+</p>
+<p>Aan rust dachten geen van drie&euml;n. Aan eten evenmin, want hoewel Michel Ardan te vijf uur brood en vleesch voorzette, werd
+slechts vliegend een stukje genuttigd, want niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Hun adem moest het glas ontdooid
+houden. Doch hun uitkijken was niet vruchteloos, want na een half uurtje zagen zij op de donkere maanschijf heldere lichtstippen
+die Barbicane aanstonds verklaarde als bergtoppen, reeds door de zon verlicht, terwijl de dalen nog in diepen nacht bedolven
+lagen.
+
+</p>
+<p>De zon was dus voor dat gedeelte der Maan in aantocht. Zij verlichtte de bergtoppen aan den zuidelijken rand der Maan. Barbicane
+leidde er uit af, dat zij met snelheid de zuidpool naderden.
+
+</p>
+<p>&raquo;En eerst de noordpool gehad,&#8221; merkte Michel Ardan op &raquo;dan hebben wij een toertje geheel rondom de Maan gedaan!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Juist, mijn vriend.&#8221;
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb189" href="#pb189">189</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p189.jpg" alt="niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Bladz. 188." width="497" height="720"><p class="figureHead">niemand wilde zijn raampje een oogenblik verlaten. Bladz. <a href="#pb188" class="pageref">188</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Daaruit volgt dan immers, <span class="corr" id="xd0e4496" title="Bron: &raquo;"></span>dat wij voor geen parabolen of hyperbolen, voor geen kromme lijnen met lange beenen te vreezen hebben?&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb190" href="#pb190">190</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Daarvoor niet, maar onze baan is eene gesloten kromme lijn, een ellips. Waarschijnlijk zullen wij nu in een geregelde elliptische
+baan voor altijd om de Maan gaan loopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zijn wij naar de Maan,&#8221; schertste de Franschman, &raquo;maar op een andere manier dan wij hadden gehoopt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wat moest onder die omstandigheden van hen worden? Het projectiel mocht den rang van Maan der Maan krijgen, zij-zelven zouden
+al spoedig omkomen, en dan zou de bij-maan even onbewoond zijn als de Maan zelf scheen te wezen. Misschien zouden zij het
+lang genoeg houden om nog eens voor &#8217;t laatst de Volle Aarde te zien, zich badende in de stralen der zon. Misschien nog een
+laatsten blik toezenden aan dien aardbol, welken zij niet meer zouden bereiken. De stralen der vriendelijke zon nog eens te
+genieten&#8212;dat zou het laatste zijn wat hun restte!
+
+</p>
+<p>Van lieverlede begon Barbicane de halfverlichte bergen te herkennen. Het waren de D&ouml;rfel en de Leibnitz, die zich nabij de
+zuidpool der Maan verhieven. Het projectiel naderde die pool met eenparige snelheid.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e4507" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Twee&euml;nveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De Tycho.</h2>
+<p>Te 6 uur in den avond stond het projectiel boven de Maans-zuidpool ter hoogte van minstens 60 kilometer. Op gelijken afstand
+waren zij over de noordpool gegaan! Tegelijk kwamen zij in het zonlicht, dat met een levendig gejuich door hen werd begroet.
+
+</p>
+<p>De D&ouml;rfel en de Leibnitz vertoonden die witte, blinkende vlakten, welke door den sterrenkundige Secchi worden vergeleken bij
+uitgespreide tafellakens. Nicholl verklaarde ze kort en goed voor sneeuwvelden en vond er een nieuw bewijs in voor zijn beweren,
+dat er lucht en water op de Maan aanwezig zijn. Doch overigens geen spoor van leven, alles even doodsch, eenzaam en dor.
+
+</p>
+<p>Barbicane kwam door zijn herhaalde waarnemingen tot de zekerheid, dat aan de randen der maanschijf andere krachten moeten
+gewerkt hebben dan in haar midden. Het schijnt dat daar de korst <span class="pagenum">[<a id="pb191" href="#pb191">191</a>]</span>toen zij nog niet tot vasten toestand was gekomen, ook onder den invloed van de aantrekking der aarde gestold is. Aan de zoomen
+daarentegen stond, om zoo te zeggen, de aantrekking der Aarde rechtstandig op die der Maan, zoodat althans d&aacute;ar de bewering
+van Arago scheen te worden bewaarheid, &raquo;dat geen aantrekking van buiten gewerkt heeft op de vorming harer oppervlakte.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ofschoon dus alle spoor van tegenwoordig leven onbetwistbaar ontbrak, meende toch Michel Ardan een verwarden hoop klompen
+te hebben gezien, op welke hij de aandacht van Barbicane vestigde. Die stapels, als van steenen, hadden den vorm eener uitgestrekte
+vesting, die een der lange lichtstrepen bestreek, door sommigen vroeger voor de beddingen van uitgedroogde rivieren gehouden.
+Niet ver vandaar rees de ringberg Short, 5646 meter hoog. Michel Ardan verzekerde stoutweg, dat het een vesting was. Op kleinen
+afstand ontwaarde hij de ontmantelde wallen eener stad; hier, het nog ongeschonden gewelf eener poort; daar, twee of drie
+pilaren, liggende naast hun voetstukken; verder, een reeks bogen, die een waterleiding hadden moeten stutten; elders, de <span class="corr" id="xd0e4522" title="Bron: ingestortte">ingestorte</span> pijlers eener reusachtige brug. Hij zag dat alles zeer duidelijk&#8212;maar met wat veel verbeelding in oog en kijker, zoodat op
+de nauwkeurigheid der waarnemingen nog al wat viel af te dingen.
+
+</p>
+<p>Doch het duurde niet lang of al deze heerlijkheden waren weder verdwenen. Ook scheen de afstand tusschen de Maan en het projectiel
+toe te nemen, tengevolge waarvan de voorwerpen veel onduidelijker werden. Niettemin hadden zij toch het geluk den Clavius
+te zien.
+
+</p>
+<p>Deze ringberg, een der merkwaardigste van de geheele maanschijf, wordt geschat op 7091 meter hoogte. Zij zagen hem op een
+afstand van 4000 kilometer.
+
+</p>
+<p>&raquo;De vulkanen der Aarde,&#8221; zei Barbicane, &raquo;zijn slechts molshoopen in vergelijking met die der Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>De oude kraters, door de oudste uitbarstingen van den Vesuvius en den Etna ontstaan, hebben nauwelijks eene doorsnede van
+6000 meter. En wat is dit bij die van den Clavius, 227 kilometer? Die krater is wel de grootste dien wij op de Maan kennen,
+maar daar zijn er toch meer van 300, 150 en 100 kilometer.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn,&#8221; riep Michel Ardan uit, &raquo;toen die geweldige kraters, onder het ratelen van
+hevige donderslagen, rivieren van lava, hagelbuien van steenen en wolken van damp uitbraakten! En hoever is het nu van die
+grootsche tafereelen! Die Maan d&aacute;ar is niets dan het mager geraamte van een schitterend vuurwerk, waarvan de papierproppen
+in het rond verstrooid liggen. Vanwaar toch die omkeering?&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane hoorde hem niet eens, zoo was hij verdiept in het begluren der wellen van den Clavius, wiens reusachtige krater
+door <span class="pagenum">[<a id="pb192" href="#pb192">192</a>]</span>wel honderd kleinere omringd was&#8212;een onoverzienbaar groote schuimspaan, gelijk Michel Ardan het noemde. Doch alles dood en
+dor, geen teeken van leven.
+
+</p>
+<p>Zoo snelden bergen en krater en bulten en holten onder hun oogen voorbij, totdat hun blikken eindelijk rustten op den Tycho,
+den prachtigsten van alle maanbergen.
+
+</p>
+<p>Niemand, die ooit een kijker naar de Volle Maan gericht heeft, of hij heeft op haar zuiderhalfrond dat schitterend punt opgemerkt.
+Michel Ardan putte zijn geheelen voorraad van beelden en vergelijkingen uit om het te roemen. In zijn oog was de Tycho een
+gloeiend brandpunt van licht en gloed, een krater, niets dan vuurstralen brakende, de naaf van een schitterend rad, een onmetelijk
+oog dat vlammen schoot, een glorie om het hoofd van Pluto.
+
+</p>
+<p>Men heeft geen kijker noodig om dat prachtig lichtpunt van de Aarde te zien, dat is: op een afstand van bijna 70,000 uren
+gaans. En wat moet het dan voor onze reizigers geweest zijn op een afstand van slechts 500 kilometer, en bovendien niet belemmerd
+door den dampkring! Hun oogen konden dan ook het gezicht van dien vuurgloed niet verdragen en Barbicane en zijn vrienden waren
+genoodzaakt hun kijkers te wapenen met de verdonkerende glazen, welke men gebruikt bij het waarnemen der zon. Stom van verbazing
+en geestdriftig staarden zij het prachtig schouwspel aan. Al hun gewaarwordingen vereenigden zich op dat &eacute;ene punt, gelijk
+het leven in het hart.
+
+</p>
+<p>De Tycho behoort tot die bergen, van welke lichtstrepen uitgaan, evenals de Aristarchus en de Copernicus. Maar hij is van
+alle de geregeldste en levert een krachtig bewijs, dat het tegenwoordig voorkomen der maanoppervlakte door vulkanische werkingen
+is ontstaan. De middellijn van zijn krater meet 87 kilometer. Die krater is niet volkomen rond, maar een weinig langwerpig
+en wordt omgeven door een menigte ringvormige wallen ter hoogte van 5000 meter. Het is als een kring Mont-blancs, van welke
+schitterend licht uitgaat.
+
+</p>
+<p>Het opmerkelijke, alleen aan dezen berg eigen, is, dat zijn krater vol bulten is, die zelfs de photographie nog niet in staat
+was af te beelden. Bij Volle Maan vertoont zich de Tycho het prachtigst. Men ziet dan geen schaduw; het is &eacute;en aaneenschakeling
+van kraters, holten, heuvels, kammen, alsof alles in &eacute;en punt des tijds verstijfd is door natuurwerkingen, van welker kracht
+wij ons geen voorstelling kunnen maken.
+
+</p>
+<p>Hun afstand van de Maan was op dat oogenblik niet zoo groot of zij konden den Tycho in de voornaamste bijzonderheden zien.
+Zelfs boven de vlakten in het rond staken een menigte afzonderlijke bergtoppen uit. Een stad, midden in dien krater gebouwd,
+zou <span class="corr" id="xd0e4551" title="Bron: onverwinbaar">onoverwinbaar</span> sterk zijn geweest.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb193" href="#pb193">193</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p193.jpg" alt="Hij zag dat alles zeer duidelijk. Bladz. 191." width="498" height="720"><p class="figureHead">Hij zag dat alles zeer duidelijk. Bladz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dit denkbeeld kwam ook op bij Michel Ardan, die zich niet kon weerhouden van uit te roepen: Wat een grootsche stad zou men
+binnen dezen ring van bergen kunnen stichten! Een stille, vreedzame <span class="pagenum">[<a id="pb194" href="#pb194">194</a>]</span>wijkplaats, ver van al de ellenden van ons kortstondig bestaan! Hoe begeerlijk ware dat plekje voor menschenhaters, voor allen
+die een walg hebben van de samenleving!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En voor ons te klein!&#8221; was Barbicane&#8217;s opinie.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e4569" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Drie&euml;nveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Maanbewoners?</h2>
+<p>Intusschen was het projectiel voorbij den Tycho gedreven. Barbicane en zijn twee vrienden volgden met de grootstmogelijke
+nauwkeurigheid de schitterende lichtstrepen, die van den vermaarden berg naar alle zijden uitgaan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat waren ze? Welke werking had die strepen veroorzaakt?<span class="corr" id="xd0e4578" title="Niet in bron">&#8221;</span> Barbicane vroeg dit terecht.
+
+</p>
+<p>Het schenen groeven te wezen, met opstaande randen; sommigen hadden een breedte van 20, anderen van 50 kilometer. Deze blinkende
+kanalen liepen hier en daar tot honderden mijlen ver; zoodat ze, vooral naar het oosten, noord-oosten en noorden, de helft
+van het zuiderhalfrond bedekten. Die voorwerpen zijn zeer raadselachtig. Herschel hield ze voor lava, door de kraters opgeworpen
+en door de koude verstijfd, maar deze meening heeft weinig bijval gevonden; andere sterrenkundigen voor reeksen van zwerfblokken,
+aldus gestrooid tijdens het ontstaan van den Tycho.
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom zou dat niet zoo zijn?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat het dan onverklaarbaar is, dat die lichtstrepen rechtlijnig zijn. Bovendien kunnen wij ons niet voorstellen, dat vulkanen
+daartoe kracht genoeg zouden hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik vind zooveel moeielijkheid niet in de verklaring van het verschijnsel,&#8221; merkte Michel Ardan aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zijn niets dan scheuren,&#8221; meende de Franschman, &raquo;zooals in een glasruit ontstaan als men er met de hand een steentje door
+werpt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En welke hand zou dat steentje geworpen hebben?&#8221; vroeg Barbicane.
+<span class="pagenum">[<a id="pb195" href="#pb195">195</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De hand laten wij daar, maar het steentje kan wel een komeet geweest zijn, of misschien ook een uitbarsting uit het inwendige
+der Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus zooveel als een eruptie!&#8221;
+
+</p>
+<p>Inmiddels was de invloed der zonnewarmte op het projectiel aanmerkelijk toegenomen. Kort geleden hadden de reizigers het fel
+koud, nu werden zij flauw van de hitte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij worden zoo zoetjes aan er op voorbereid om met die snelle afwisseling van hitte en koude maanbewoners te worden,&#8221; sprak
+Michel Ardan zich het gelaat afvegend.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar hebben wij de maanbewoners weer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu ja, maar &#8217;t is toch wel de moeite waard daarover te spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan doen zich,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;twee vragen op: is de Maan bewoonbaar, en is zij bewoond geweest?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus eerst&#8212;is zij bewoonbaar?&#8221; zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet het niet,&#8221; verklaarde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik zeg: neen!&#8221; sprak Barbicane met nadruk. &raquo;De Maan is meer dan waarschijnlijk niet bewoonbaar, ten minste in haar tegenwoordigen
+toestand, met geen of zoo weinig als geen lucht, met haar uitgedroogde zee&euml;n, haar watergebrek, haar scherpe afwisseling van
+hitte en koude, haar nachten en dagen van 354 uren. Onder die omstandigheden kan er, dunkt me, geen dierlijk leven bestaan
+en geen behoefte van eenig levend wezen, zooals <i>wij</i> het begrijpen, vervuld worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar die wezens zouden anders gevormd kunnen zijn dan wij,&#8221; meende Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is moeilijker te beslissen,&#8221; oordeelde Barbicane. &raquo;Toch zal ik het beproeven, maar moet beginnen met mijn vriend Nicholl
+te vragen, of hij niet gelooft, dat <span class="letterspaced">beweging</span> een noodwendig uitvloeisel van leven is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; antwoordde Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu. Wij hebben de oppervlakte der Maan waargenomen op een afstand van 500 kilometer en toch hebben wij op de geheele Maan
+het allergeringste spoor van eenige beweging niet gezien. Het bestaan van redelijke wezens zou toch wel door het een of ander
+gebleken zijn. Maar wat hebben wij gezien? Overal verschijnselen der doode stof, nergens een levende schepping. Indien er
+dus dierlijk leven is, moet het zich verscholen houden in afgronden en spelonken, onbereikbaar voor onzen blik. En dat kan
+ik niet denken, want men zou er dan toch wel ergens eenig spoor van bemerkt hebben. Maar&#8212;nergens! Er schiet dus niets over,
+dan aan te nemen dat er levende wezens zijn zonder eenige beweging.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met andere woorden: levende wezens zonder leven,&#8221; zei Michel Ardan.
+<span class="pagenum">[<a id="pb196" href="#pb196">196</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Juist,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;en dit is te dwaas om van te spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Derhalve,&#8221; hernam <span class="corr" id="xd0e4637" title="Bron: Michell">Michel</span> Ardan ernstig, &raquo;de commissie uit de Gun-club, gezien de jongste waarnemingen der Maan, besluit met eenparigheid van stemmen,
+dat deze tegenwoordig onbewoonbaar is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En nu de tweede vraag,&#8221; sprak Nicholl. &raquo;Ik vraag aan de geachte commissie: indien de Maan tegenwoordig onbewoonbaar is, was
+zij dan vroeger bewoond?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Burger Barbicane heeft het woord,&#8221; zei Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn vrienden,&#8221; begon deze, &raquo;ik heb deze onze reis niet afgewacht om een bepaalde meening te hebben over een vroegere bewoonbaarheid
+van een wachter onzer Aarde. Onze persoonlijke waarnemingen hebben mij in die meening versterkt. Ik ben volkomen overtuigd,
+dat de Maan eenmaal bewoond is geweest door menschen als wij zijn, dat zij een dierenwereld gehad heeft, gelijk aan de aardsche;
+maar tevens, dat dit alles voor altijd verdwenen is. Ik zeg daarmede niet, dat de Maan anders is dan de Aarde; wel echter,
+dat zij sneller verouderd is. De werkingen der stof zijn op en in haar heviger geweest dan met onze Aarde het geval is. Dit
+blijkt uit haren tegenwoordigen opgereten, verstijfden, doodschen toestand. Oorspronkelijk waren de Aarde en de Maan, beiden
+groote gaskogels, overgegaan, eerst in vloeistoffen, later in vaste zelfstandigheden. Onze Aarde bevond zich zeker nog in
+den gasvormigen of vloeibaren toestand, toen de Maan reeds in vaste stof was veranderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat laat zich wel hooren,&#8221; merkte Nicholl aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Destijds,&#8221; ging Barbicane voort, &raquo;had de Maan een dampkring; haar wateren konden onder de drukking van dien dampkring niet
+in damp vervliegen. Onder den invloed van lucht, water, licht, zonnewarmte, was de grond bedekt met plantengroei, terwijl
+ook dierlijk leven zich openbaarde. Immers, de natuur doet niets nutteloos en een zoo uitnemend bewoonbare wereld moet noodzakelijk
+bewoond geweest zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Er zijn toch omstandigheden, met het geheele wezen der Maan ten nauwste verbonden, die er naar mijn oordeel de ontwikkeling
+eener planten- en dierenwereld hebben moeten beletten, b. v. de dagen en nachten van 354 uren,&#8221; merkte Nicholl aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;En aan onze polen duren zij wel een half jaar,&#8221; viel Michel Ardan in.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat bewijst weinig, want onze polen zijn niet bewoond.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p197.jpg" alt="&raquo;Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn!&#8221; Bladz. 191." width="502" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Welk een prachtig gezicht moet het geweest zijn!&#8221; Bladz. <a href="#pb191" class="pageref">191</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Barbicane deed hen opmerken, dat, al maken die lange dagen en nachten in den tegenwoordigen toestand der Maan haar nu onbewoonbaar,
+dit vroeger toch het geval niet geweest is. De dampkring omsloot de Maan met een vochtigen mantel. De dampen <span class="pagenum">[<a id="pb197" href="#pb197">197</a>]</span>stegen er in op in den vorm van nevels. Dit natuurlijk scherm temperde de gloeiende zonnehitte en belette &#8217;s nachts de warmte-uitstraling.
+Licht en warmte konden zich in de lucht verspreiden. <span class="pagenum">[<a id="pb198" href="#pb198">198</a>]</span>Aldus ontstond een evenwicht, dat thans niet meer bestaat, daar de maansdampkring zoo goed als geheel verdwenen is. Bovendien
+geloof ik niet, dat destijds die dagen en nachten zoo lang geduurd hebben, omdat waarschijnlijk alstoen de tijd van de aswenteling
+der Maan nog niet gelijk was aan die van haren omloop om de Aarde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom zijn zij dan nu gelijk?&#8221; vroeg Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ten gevolge van de aantrekking der Aarde.<span class="corr" id="xd0e4674" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e4678" title="Niet in bron">&raquo;</span>En wie zegt ons, dat die aantrekking krachtig genoeg was om de bewegingen der Maan te wijzigen toen de Aarde nog in vloeibaren
+toestand verkeerde?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als gij aan de &raquo;wie zegt ons?&#8221; komt, dan vraag ik ook: wie zegt ons, dat de Maan altijd de wachter der Aarde is geweest?&#8221;
+zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;En wie zegt ons, dat de Maan niet veel vroeger bestaan heeft dan de Aarde?&#8221; bracht Michel Ardan in het midden.
+
+</p>
+<p>Zij staken met volle zeilen de zee van onderstellingen en mogelijkheden in. Maar Barbicane riep hen tot orde. Toch kon hij
+Michel Ardan niet beletten te vragen: &raquo;zou dan het menschdom van de Maan verdwenen zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;na ongetwijfeld millioenen eeuwen bestaan te hebben. Van lieverlede zal de lucht dunner zijn
+geworden en daarmede de Maan onbewoonbaarder, gelijk onze Aarde dat ook door het toenemen der koude zal worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Door het toenemen der koude?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder twijfel. De maanoppervlakte is kouder geworden naarmate de inwendige vuren zijn uitgedoofd en de warmtestof zich heeft
+samengetrokken. Langzamerhand hebben de gevolgen daarvan zich vertoond: het verdwijnen van dierlijke wezens en van alle plantenleven.
+Door de aantrekking der Aarde werd de lucht al dunner en dunner; eindelijk verdween zij geheel. Toen werd de Maan onbewoonbaar
+en bijgevolg onbewoond, een doode wereld zooals wij haar nu zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En gij zegt, dat dit met de Aarde ook zal gebeuren?
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarschijnlijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wanneer?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wanneer de koude haar oppervlakte onbewoonbaar heeft gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En heeft men daarvan den tijd berekend?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat hooren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Volgens de waarschijnlijkste berekeningen zal de gemiddelde temperatuur der Aarde tot het vriespunt genaderd zijn na 400,000
+jaren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is een molensteen van het hart!&#8221; riep Michel Ardan uit. &raquo;Zooals gij begont te dreigen, dacht ik, dat wij nauwelijks 50,000
+jaar meer te leven hadden.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb199" href="#pb199">199</a>]</span></p>
+<p>De beide anderen lachten hartelijk om dezen uitval. Maar door de levendigheid van hun gesprek hadden zij niet bemerkt, dat
+het projectiel, na zijn gewone baan te hebben behouden tot boven den evenaar der Maan, zich opeens met snelle vaart van haar
+was gaan verwijderen.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e4714" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vierenveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De vuurpijlen.</h2>
+<p>Het was niet tegen te spreken&#8212;elke seconde vergrootte den afstand tusschen hen en het hemellichaam, dat zij niet hadden mogen
+betreden, maar slechts van verre waarnemen. Ook de stand van het projectiel was veranderd: het wendde nu de punt naar de Maan,
+den bodem naar de Aarde.
+
+</p>
+<p>Deze verandering wekte Barbicane&#8217;s verbazing. Indien het projectiel zich om de Maan moest bewegen in een elliptische baan,
+moest immers het zwaarste gedeelte naar de Maan gericht blijven, zooals met de Maan ten opzichte van de Aarde het geval is?
+
+</p>
+<p>Bij nauwkeurige waarneming van de baan, die het projectiel thans beschreef, moest blijken, dat zij gelijk was aan die der
+uitreis. Het projectiel beschreef dus een zeer verlengde ellips, die zich waarschijnlijk uitstrekte tot het boven beschreven
+nulpunt, waar de aantrekking der Aarde en die der Maan tegen elkander juist opwegen.
+
+</p>
+<p>Tot die overtuiging kwam Barbicane ook door zijn waarnemingen; zijn vrienden waren van hetzelfde gevoelen.
+
+</p>
+<p>&raquo;En als wij dat punt hebben bereikt, wat zal er dan van ons worden?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Barbicane verklaarde het niet te weten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wat denkt gij er van?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Van twee&euml;n &eacute;&eacute;n: &ograve;f, de snelheid zal ontoereikend zijn, en dan blijven wij ten eeuwigen dage op dat nulpunt hangen; &ograve;f, de
+snelheid zal groot genoeg zijn, en dan moeten wij maar verder onze elliptische baan om de Maan gaan beschrijven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zit er niets anders op?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets in het minste.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb200" href="#pb200">200</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Kunnen wij er niets aan doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets. Werk eens tegen het onmogelijke.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat? Onmogelijk, en dat voor een Franschman en twee Amerikanen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Op dezen uitval van Michel Ardan antwoordde Barbicane bedaard: &raquo;En wat zoudt gij dan wel willen doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kunnen wij geen baas zijn over de beweging die ons drijft?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe wilt gij dat?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel,&#8221; sprak Michel Ardan, &raquo;haar wijzigen, haar dwingen om ons te brengen waar wij zijn willen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is mijn zaak niet. Maar als de artilleristen geen meester zijn over hun stukken, zijn zij geen artilleristen meer. Indien
+het projectiel den kanonnier bevelen geeft, moet men den kanonnier op het stuk laden. Dat zijn nu de geleerde mannen, die
+geen raad weten, na mij eerst te hebben verleid...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Verleid!&#8221; riepen Barbicane en Nicholl uit; &raquo;verleid? Wat meen je daarme&ecirc;?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zwijgt maar,&#8221; hernam Michel Ardan. &raquo;Ik beklaag er mij niet over, want ik doe een prettig reisje. Maar mij dunkt toch, dat
+wij al het mogelijke doen moesten om ergens neer te komen, al is het dan op de Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets liever dan dat,&#8221; sprak Barbicane, &raquo;maar &#8217;t ontbreekt ons aan middelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kunnen wij dan de richting van het projectiel niet wijzigen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of onze vaart verminderen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ook niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ballast uitwerpen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij hebben geen ballast, en het uitwerpen zou onze vaart verminderen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Versnellen, meent gij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen van beiden,&#8221; verbeterde Barbicane, &raquo;want bedenk, wij bevinden ons in de ledige hemelruimte.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan rest ons slechts &eacute;en zaak,&#8221; hernam Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;En die is?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ontbijten,&#8221; zei deze.
+
+</p>
+<p>Zoo gezegd, zoo gedaan&#8212;en een fijne flesch ontkurkt.
+
+</p>
+<p>Daarna hervatten zij hun waarnemingen. De uitgeworpen voorwerpen bleven op onveranderden afstand van het projectiel zweven.
+Van de Aarde was op dat oogenblik niets te zien. De Maan daarentegen schitterde in vollen glans te midden van ontelbare sterren.
+De voorwerpen op haar oppervlakte begonnen door den afstand onduidelijker te worden; de Tycho prijkte als een zon op de prachtige
+schijf.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb201" href="#pb201">201</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p201.jpg" alt="nu werden zij flauw van de hitte. Bladz. 195." width="503" height="720"><p class="figureHead">nu werden zij flauw van de hitte. Bladz. <a href="#pb195" class="pageref">195</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Barbicane kon door geen hulpmiddel de snelheid hunner bewegingen bepalen; maar volgens wiskundige wetten moest ze gelijkmatig
+afnemen.
+<span class="pagenum">[<a id="pb202" href="#pb202">202</a>]</span></p>
+<p>En inderdaad, aangenomen dat het projectiel een baan om de Maan ging beschrijven, dan moest die baan noodwendig een elliptische
+zijn. De wetenschap wijst dit uit. Geen enkel lichaam, dat zich wentelt rondom een middelpunt van aantrekking, maakt daarop
+uitzondering. Al de loopbanen, die in de hemelruimte worden beschreven, zijn ellipsen: die der wachters om hun hoofdplaneten,
+die der planeten om de zon, die van de zon om Halcyon, indien ten minste de sterrenkunde gelijk heeft in haar meening, dat
+die ster in het Zevengesternte het middelpunt is rondom hetwelk zich onze zon en met haar een ontelbaar sterrenheir beweegt.
+En waarom zou dan het projectiel der Gun-club een <span class="corr" id="xd0e4804" title="Bron: uizondering">uitzondering</span> maken op dien algemeenen regel?
+
+</p>
+<p>In de <span class="corr" id="xd0e4809" title="Bron: elleptische">elliptische</span> loopbaan staat het aantrekkend lichaam altijd in een der brandpunten. Het hemellichaam dat omloopt, &#8217;t zij dan een wachter
+om een hoofdplaneet, &#8217;t zij een planeet om een zon, bevindt zich niet altijd op denzelfden afstand van het middelpunt der
+aantrekking, in het eerste geval de hoofdplaneet, in het laatste de zon. Wanneer de Aarde haar naasten stand ten opzichte
+der zon heeft, heet dit dat zij in haar perihelium is; daarentegen in haar <span class="corr" id="xd0e4812" title="Bron: aphelim">aphelium</span>, wanneer zij het verst van de zon staat. De Maan heet in haar naasten stand ten opzichte van de Aarde in haar perige&uuml;m, in
+haar apoge&uuml;m het verst van ons te staan. Indien men dus deze sterrenkundige uitdrukkingen zou willen overbrengen op de standen
+van het projectiel, indien het zich in een elliptische loopbaan om de Maan beweegt, ware dit het verst van de Maan in zijn
+aposelenium, in zijn naasten stand bij haar in zijn periselenium.
+
+</p>
+<p>In den laatsten stand moest het projectiel zijn grootste, in den eersten zijn kleinste snelheid hebben. Nu bewoog het zich
+op dat oogenblik klaarblijkelijk naar zijn aposelenium, zoodat Barbicane volle recht had te oordeelen, dat hun snelheid afnemende
+was, om, wanneer dat aposelenium eenmaal zou bereikt zijn, met toenemende snelheid naar het naaste punt bij de Maan, het periselenium,
+terug te keeren. En indien nu het aposelenium-punt samenviel met het meermalen door ons genoemde nulpunt&#8212;waar de aantrekking
+van de Aarde tegen die der Maan juist opweegt&#8212;zou de snelheid van het projectiel afdalen tot nul.
+
+</p>
+<p>Barbicane onderzocht de gevolgen dier verschillende standen en dacht er over na, op welke wijze er partij van zou te trekken
+zijn, toen zijn gedachten werden afgeleid door een luiden kreet van Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Men moet toch zeggen, dat wij uilskuikens zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Tegenspreken zal ik dit niet,&#8221; antwoordde hem Barbicane, &raquo;maar waarom?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat wij een zeer eenvoudig middel hebben om de snelheid, met welke wij ons van de Maan verwijderen, te verminderen, en
+wij maken er geen gebruik van.&#8221;
+<span class="pagenum">[<a id="pb203" href="#pb203">203</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En wat is dat middel dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niets anders dan gebruik te maken van de terugstootende kracht die wij in onze vuurpijlen bezitten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;W&egrave;l aangemerkt,&#8221; zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is waar, wij hebben van die kracht nog geen gebruik gemaakt, maar wij zullen het doen,&#8221; merkte Barbicane aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wanneer?&#8221; vroeg Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Als het er de tijd toe zal zijn. Vergeet niet, mijne vrienden, dat in den tegenwoordigen stand van het projectiel onze vuurpijlen
+ons wel eens van de Maan zouden kunnen verwijderen in plaats van haar te naderen. Ons projectiel toch heeft op dit oogenblik
+nog een schuinschen stand ten opzichte der maanschijf. En de bedoeling is immers op de Maan voet aan wal te zetten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer zeker,&#8221; antwoordde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Geduld dan. Door een werking, die ik niet weet te verklaren, maar die niettemin bestaat, heeft ons projectiel neiging om
+zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten. Zeer waarschijnlijk zal op het nulpunt de top des kegels lijnrecht naar de
+Maan gekeerd zijn. Wij hebben eenigen grond om te hopen, dat onze snelheid dan nul zal wezen. Dan is het oogenblik daar om
+te handelen, en misschien kunnen wij door de kracht onzer vuurpijlen een rechtstreekschen val naar de oppervlakte der maanschijf
+teweegbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bravo!&#8221; riep Michel Ardan uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij hebben dat niet gedaan, en ook niet kunnen doen, toen wij de eerste maal op dat punt der gelijke aantrekking van Maan
+en Aarde waren, omdat toen het projectiel nog een te groote snelheid had.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed geredeneerd,&#8221; sprak Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij moeten dus geduld oefenen,&#8221; hernam Barbicane. &raquo;Wij zullen onzerzijds alles doen wat in ons vermogen is, <span class="corr" id="xd0e4850" title="Bron: en en">en</span> dan durf ik wel hopen, dat wij na zoovele teleurstellingen toch ons oogmerk zullen bereiken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze verklaring lokte bij Michel Ardan een menigte luide toejuichingen uit. En geen van hen drie&euml;n dacht er op dat oogenblik
+aan, dat zij nog zooeven met algemeene stemmen tot het besluit waren gekomen: Neen! De Maan is niet bewoond! Neen! de Maan
+is waarschijnlijk niet bewoonbaar! En toch&#8212;zij gingen al het mogelijke beproeven om haar te bereiken!
+
+</p>
+<p>E&eacute;n vraag moest nog worden beantwoord: op welk oogenblik zij dat belangrijk punt van gelijke aantrekking zouden bereikt hebben.
+D&aacute;&aacute;rmee zouden zij hun laatste kaart uitspelen.
+
+</p>
+<p>Ten einde dat oogenblik op eenige seconden na te berekenen, behoefde Barbicane slechts zijn aanteekeningen te raadplegen en
+zijn verschillende hoogtemetingen op de onderscheiden maansbreedten na te gaan. Want de tijd tusschen het doorloopen van den
+afstand van <span class="pagenum">[<a id="pb204" href="#pb204">204</a>]</span>het nulpunt tot de zuidpool moest gelijk zijn aan dien tusschen de noordpool en het nulpunt. De uren waren nauwkeurig aangeteekend,
+zoodat de berekening niet moeielijk was.
+
+</p>
+<p>Barbicane vond, dat zij dit punt zouden bereiken in den nacht tusschen 7 en 8 December, te 1 uur. Op dit oogenblik was het
+3 uur in den morgen van 7 December. Indien de beweging van het projectiel dus geen storing ondervond, moesten zij het bewuste
+punt na verloop van 22 uren bereiken.
+
+</p>
+<p>De vuurwerken waren oorspronkelijk bestemd geweest om den val van het projectiel op de Maan te breken, en nu gingen onze waaghalzen
+ze gebruiken om dien val te bevorderen. Hoe het zij, zij waren gereed, en alleen het geschikte oogenblik moest worden afgewacht
+om ze te ontsteken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar wij nu toch niets te doen hebben,&#8221; zei Nicholl, &raquo;doe ik een voorstel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dat is?&#8221; vroeg Barbicane.
+
+</p>
+<p>&raquo;Te gaan slapen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Heb je van zijn leven!&#8221; riep Michel Ardan uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;In veertig uren hebben wij geen oog geloken,&#8221; sprak Nicholl. &raquo;Eenige uren slapens zullen ons goed doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen denken aan!&#8221; schreeuwde Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Even goede vrienden,&#8221; hernam Nicholl, &raquo;elk zijn meug, maar ik ga naar mijn mandje.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij strekte zich uit op een divan en &#8217;t duurde niet lang of Nicholl sliep dat hij snorkte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die Nicholl is toch zoo dom niet,&#8221; sprak Barbicane een weinig later, &raquo;ik ga zijn voorbeeld volgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>En eenige minuten daarna accompagneerde zijn snorken in den bastoon den baryton-snork van Nicholl.
+
+</p>
+<p>Niet lang was Michel Ardan alleen, of hij mompelde in zichzelf: &raquo;die lui zijn nog zoo gek niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>En tegelijk strekte hij zijn lange beenen uit, legde zijn lange armen onder het hoofd en sliep insgelijks in.
+
+</p>
+<p>Maar hun slaap kon noch langdurig, noch gerust zijn. Er ging te veel om in den geest van die drie mannen, en eenige uren later,
+tegen 7 uur in den morgen, waren alle drie gelijktijdig op de been.
+
+</p>
+<p>Het projectiel verwijderde zich nog altijd van de Maan; van lieverlede keerde het haar steeds meer zijn punt toe. Op zich
+zelf was dit verschijnsel nog wel onverklaarbaar, maar het kwam gelukkig juist in de plannen van Barbicane van pas.
+
+</p>
+<p>Nog 17 uren, en het oogenblik van handelen zou gekomen zijn.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p205.jpg" alt="&raquo;neiging om zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten.&#8221; Bladz. 203." width="501" height="720"><p class="figureHead">&raquo;neiging om zijn bodem naar de zijde der Aarde te richten.&#8221; Bladz. <a href="#pb203" class="pageref">203</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Die dag duurde hun een eeuw. Hoe stoutmoedig de drie mannen ook waren, toch klopte hun het hart bij de gedachte aan het naderen
+van het beslissend oogenblik, waarin blijken zou, of zij toch nog op de Maan zouden terecht komen, dan wel of zij tot <span class="pagenum">[<a id="pb205" href="#pb205">205</a>]</span>een voortdurend rondzweven in een onveranderlijke loopbaan om de Maan zouden veroordeeld zijn. Zij telden dan ook de uren,
+die nimmer schenen te zullen eindigen; Barbicane en Nicholl verdiept <span class="pagenum">[<a id="pb206" href="#pb206">206</a>]</span>in hunne berekeningen, Michel Ardan heen en weder stappende, zooveel de enge ruimte dit toeliet, terwijl hij van tijd tot
+tijd een ongeduldigen blik wierp op de Maan.
+
+</p>
+<p>Nu en dan vlogen gedachten aan de Aarde met snelheid door hun hoofd. Zij zagen in verbeelding hunne vrienden uit de Gun-club
+terug, vooral Maston, met wien zij het meest bevriend waren. Op dat oogenblik zou de ijverige secretaris der club ongetwijfeld
+op zijn post op het Rotsgebergte wezen. Indien hij het projectiel op den spiegel van zijn reusachtigen telescoop ontwaarde,
+wat zou hij dan wel denken? Eerst had hij het projectiel achter de zuidpool der Maan zien verdwijnen, en nu kwam het weder
+te voorschijn van achter de noordpool! Was het dan de wachter van een wachter geworden? Had hij, Maston, dat nieuwe hemellichaam
+in het leven geroepen? En was dit nu de ontknooping van de grootsche onderneming?....
+
+</p>
+<p>Intusschen verliep de dag zonder dat er iets bijzonders voorviel. Het werd middernacht, middernacht namelijk op hun chronometers,
+want dat daar in de hemelruimte van dag of nacht geen sprake is, behoeven wij niet te herhalen.
+
+</p>
+<p>De 8<sup>ste</sup> December dan was daar. Nog een uur, en het bewuste nulpunt was bereikt. Hoe zou het dan met de snelheid van het projectiel
+gesteld zijn? Zij wisten het niet te berekenen, zelfs niet te gissen. Maar in een opzicht kon de berekening van Barbicane
+niet falen: te 1 uur moest en zou het nulpunt bereikt zijn en alle snelheid van het projectiel hebben opgehouden.
+
+</p>
+<p>Doch er was nog een verschijnsel, waardoor met volkomen zekerheid werd aangewezen, dat zij het punt hadden bereikt waar de
+aantrekking der Aarde volmaakt even sterk was als die der Maan, Dat gold niet alleen het projectiel, maar ook hen zelven en
+al wat om hen was&#8212;niets zou meer eenige zwaarte hebben. Dit zonderling verschijnsel, waarover Barbicane en zijn vrienden den
+vorigen keer zoo verbaasd hadden gestaan, moest dan weder plaats grijpen. En dat was het ware oogenblik om te handelen.
+
+</p>
+<p>De kegelpunt van het projectiel was merkbaar naar de maanschijf gedraaid. Het voorwerp had nu een stand, waarop een drukking
+in de opwaartsche richting het naar de Maan moest drijven. En indien de eigen snelheid van het projectiel nu daar ter plaatse
+geheel had opgehouden, zou een schok in de richting naar de Maan, hoe gering dan ook, toereikend wezen om het naar dat hemellichaam
+heen te doen schieten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog 53 minuten,&#8221; zei Nicholl.
+
+</p>
+<p>&raquo;Alles klaar!&#8221; antwoordde Michel Ardan, een wasje nabij den gasbek houdende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Opgepast!&#8221; riep Barbicane met het horloge in de hand.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik had de werking der zwaartekracht geheel opgehouden. <span class="pagenum">[<a id="pb207" href="#pb207">207</a>]</span>De reizigers gevoelden het aan hen zelven. Zij waren wel zeer nabij het nulpunt, zoo zij er al niet waren....
+
+</p>
+<p>&raquo;E&eacute;n uur!&#8221; zeide Barbicane.
+
+</p>
+<p>Michel Ardan bracht het aangestoken wasje bij een toestel, die onmiddellijk gemeenschap had met de vuurpijlen. Daar er geen
+lucht was en dus geen leiding van het geluid, hoorden zij niets van de uitbarsting. Maar door het raampje zag Michel Ardan
+een lichtstreep, die echter aanstonds uitdoofde.
+
+</p>
+<p>Het projectiel onderging een schok, die zich zeer duidelijk liet bemerken.
+
+</p>
+<p>Met strakke blikken, zonder een woord te spreken, nauwelijks adem halende, zaten de drie vrienden&#8212;men zou in de grafstilte
+hun hart kunnen hooren kloppen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vallen we?&#8221; vroeg eindelijk Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; antwoordde Nicholl, &raquo;want het projectiel heeft zich omgewend en zijn bodem naar de Maan gekeerd.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op dat oogenblik trad Barbicane van het raampje weg, keerde zich naar zijn vrienden en sprak doodsbleek met samengetrokken
+lippen: &raquo;Wij vallen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar de Maan?&#8221; riep Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar de Aarde,&#8221; antwoordde Barbicane somber.
+
+</p>
+<p>&raquo;Alle duivels!&#8221; schreeuwde Michel Ardan uit; maar met wijsgeerige bedaardheid voegde hij er bij: &raquo;In vredesnaam! Toen wij
+in het projectiel kropen, betwijfelden wij of het wel gemakkelijk zijn zou er uit te komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het was zoo&#8212;een vreeselijke val begon. De snelheid, die het projectiel nog had overgehouden, had het voorbij het nulpunt doen
+schieten. De uitbarsting der vuurwerken had het kunnen remmen. De snelheid, welke op de uitreis het projectiel voorbij het
+nulpunt had doen schieten, deed dat ook op den terugweg. Naar de wetten van beweging moest het gevaarte denzelfden weg terugloopen
+als het had afgelegd. Een vreeselijke val! Van een hoogte van 60,000 uren gaans! En daar was niets aan te doen; het projectiel
+moest onfeilbaar met dezelfde snelheid de Aarde bereiken waarop het uit het stuk geschoten was: 16,000 meter in de laatste
+seconde!
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zijn verloren!&#8221; zei Nicholl koel.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu,&#8221; antwoordde Barbicane, &raquo;als wij sterven, kan men van onze reis van alles verzinnen. Wij kunnen er niets aan doen.
+Aan ons ligt het niet. De wereld moet dan maar met den dichter zeggen:
+
+</p>
+<div class="&#xA; poem&#xA; ">
+<p class="line" style=""><span>Rekent d&#8217;uitkomst niet, maar telt het doel alleen.</span></p>
+</div>
+<p>Nicholl en Michel Ardan bedekten hun gelaat met de handen.
+
+</p>
+<p>&raquo;In Gods naam!&#8221; sprak Barbicane, de armen op de borst gekruist.
+
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb208" href="#pb208">208</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="xd0e4966" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Vijfenveertigste <span class="corr" id="xd0e4969" title="Bron: hoofdsuk">hoofdstuk</span>.
+</h2>
+<h2 class="normal">Aan boord van de Susquehanna.</h2>
+<p>&raquo;Welnu, luitenant, hoe staat het met de peiling?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik geloof, mijnheer, dat de zaak ten einde loopt,&#8221; antwoordde luitenant Bronsfield. &raquo;Maar wie had verwacht zulk een diepte
+zoo nabij den wal te vinden, slechts honderd mijlen van de Amerikaansche kust?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is diep, Bronsfield,&#8221; zei kapitein Blomsberry. &raquo;Hier ter plaatse moet een diepte zijn, zeker uitgehold door den Humboldt-stroom,
+die van de kust van Amerika tot aan straat Magelhaen loopt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die groote diepten,&#8221; merkte de luitenant aan, &raquo;zijn niet gunstig voor het leggen van telegraafkabels. Beter is een vlakke
+bodem, zooals tusschen Valencia en Newfoundland de Atlantische kabel heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar hebt gij gelijk in, Bronsfield. Maar zeg eens, als &#8217;t u blieft, waar zijn wij op dit oogenblik?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; antwoordde de luitenant, &raquo;wij hebben zooeven 21,500 voet gepeild en nog geen grond, want dan zou de bol wel van
+zelf naar boven gekomen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die toestel van Brook is toch een vernuftig uitgedacht ding!&#8221; zei kapitein Blomsberry. &raquo;Men kan er zeer nauwkeurig mee peilen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Grond!&#8221; riep op dat oogenblik een der stuurlieden met de peiling belast.
+
+</p>
+<p>&raquo;Als ik u vragen mag&#8212;welke diepte hebben we?&#8221; hernam de kapitein.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij hebben 21,762 voet,&#8221; antwoordde de luitenant, het cijfer in zijn zakboekje opschrijvende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed,&#8221; sprak de kapitein, &raquo;ik zal het op de kaart aanteekenen. Laat nu de lijn inhalen. Dat duurt een heelen tijd. Intusschen
+zullen de machinisten stoom opmaken, dan kunnen wij weg, als gij klaar zijt. Het is vier glazen, en zoo gij er niet tegen
+hebt, luitenant, ga ik naar kooi.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Slaap lekker, mijnheer!&#8221; antwoordde Bronsfield, beleefd buigende.
+
+</p>
+<p>De kapitein der Susquehanna, een flink zeeman, zoo goed als een, maar wat overbeleefd jegens zijn bemanning, ging naar zijn
+hut, nam een grogje van onberispelijke samenstelling en legde zich in zijn kooi, niet zonder zijn jongen geprezen te hebben
+over het opmaken van zijn kooigoed. Weldra lag hij in diepen slaap.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb209" href="#pb209">209</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p209.jpg" alt="&raquo;Mij dunkt, ik zie hen.&#8221; Bladz. 211." width="496" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Mij dunkt, ik zie hen.&#8221; Bladz. <a href="#pb211" class="pageref">211</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het was dus 10 uur. De 11<sup>de</sup> December scheen met een <span class="corr" id="xd0e5014" title="Bron: prachttigen">prachtigen</span> nacht te zullen eindigen.
+
+</p>
+<p>De Susquehanna, een oorlogskorvet der Vereenigde Staten, met <span class="pagenum">[<a id="pb210" href="#pb210">210</a>]</span>een stoommachine van 500 paardekracht, was belast met peilingen in den Grooten oceaan, ongeveer 100 mijlen van de Amerikaansche
+kust, onder keerkringsbreedte.
+
+</p>
+<p>De wind was langzamerhand gaan liggen. Geen koel zuchtje blies over het water. De wimpel der korvet hing onbeweeglijk slap
+als een natte doek.
+
+</p>
+<p>Kapitein Jonathan Blomsberry was een volle neef van den ons reeds bekenden kolonel, het ijverig lid der Gun-club, echtgenoot
+eener jonkvrouw Horschbidden, de tante van den kapitein en dochter van een groot koopman te Kentucky. Hij had geen gunstiger
+tijd kunnen kiezen om nauwkeurige peilingen te doen. Zijn korvet had zelfs niets ondervonden van het ongunstig weder, dat
+op het Rotsgebergte het waarnemen van het uitgeschoten projectiel had belet. Alles ging naar zijn zin en hij was er als goed
+Christen den Hemel dankbaar voor.
+
+</p>
+<p>De peilingen der Susquehanna hadden ten doel onderzoek te doen naar den gunstigsten zeebodem tot het leggen van een telegraafkabel
+tusschen de Hawa&iuml;-eilanden en de Amerikaansche kust.
+
+</p>
+<p>Het was een uitgebreid plan, uitgegaan van een aanzienlijke Maatschappij, welker directeur, de schrandere Cyrus Field, beweerde
+dat hij alle eilanden der Stille zee met een uitgestrekt net telegraafdraden zou verbinden&#8212;een onderneming, de geestkracht
+van Amerika waardig.
+
+</p>
+<p>Aan de korvet Susquehanna waren de eerste peilingen toevertrouwd. In den nacht van 11 op 12 December bevond zij zich juist
+op 27&deg; 7&#8242; N. Br. en 41&deg; 37&#8242; W. L. van Washington.
+
+</p>
+<p>Nadat kapitein Blomsberry naar kooi was gegaan, vertoefde luitenant Bronsfield met nog eenige andere officieren aan dek. De
+Volle Maan stond in heldere pracht aan den hemel. Maar al wapenden die zeeofficieren hunne oogen nog zoo goed, toch zagen
+zij geen spoor van het projectiel dat rondom de nachtvorstin zweefde. Wel zochten zij er naar; wel richtten zij hun kijkers
+naar de Maan; maar vergeefs.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zijn nu 10 dagen weg; wat mag wel van hen geworden zijn?&#8221; sprak luitenant Bronsfield.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zijn er toch gekomen,&#8221; antwoordde een jonge adelborst, &raquo;en zeker doen zij wat ieder vreemdeling in elk vreemd land doet
+als hij er komt&#8212;eens wandelen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat gij dat zegt, zal het wel waar zijn,&#8221; merkte luitenant Bronsfield aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zij er gekomen zijn, lijdt wel geen twijfel,&#8221; meende een ander officier. &raquo;Het projectiel heeft de Maan moeten bereiken
+juist toen zij vol was, dat is den 5<sup>den</sup> te middernacht. Wij hebben nu den 11<sup>den</sup>, dat zijn 6 dagen. In 6 etmalen, met voortdurend daglicht, heeft men tijd genoeg om het zich lekker te maken. Mij <span class="pagenum">[<a id="pb211" href="#pb211">211</a>]</span>dunkt, ik zie hen, onze kloeke landgenooten, gekampeerd op den bodem eener vallei, aan den oever van een liefelijke maanbeek,
+nabij het door de vulkanische rotsblokken half stuk geslagen projectiel. Kapitein Nicholl begint zijn opmetingen, de voorzitter
+Barbicane is bezig met zijn reisverhaal in het net te schrijven en Michel Ardan parfumeert de eenzame maanvlakte met zijn
+potjes en fleschjes.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker is het zoo; zeker, daar is geen twijfel aan!&#8221; riep de adelborst uit, zich van pret de handen wrijvende bij deze fraaie
+beschrijving.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik wil het graag gelooven,&#8221; antwoordde luitenant Bronsfield, die in het geheel niet in deze verrukking deelde. &raquo;&#8217;t Is maar
+ongelukkig, dat wij nimmer tijding uit de Maan zullen krijgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met uw verlof, luitenant,&#8221; vroeg de adelborst, &raquo;maar kan de voorzitter Barbicane niet schrijven?&#8221;
+
+</p>
+<p>Een algemeene uitbarsting van lachen was het eenig antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen brieven,&#8221; ging de opgewonden jonkman voort. &raquo;De postbeambten hebben er niets mee noodig.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De telegraafbeambten dan wel?&#8221; vroeg een der officieren spottend.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die ook niet,&#8221; zei de adelborst, die het niet wilde opgeven. &raquo;Maar het is zeer gemakkelijk, een gemeenschap met de Aarde
+te openen door middel van teekens.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe dat dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Door middel van den telescoop van Longs piek. Gij weet hoe sterk hij de Maan aanhaalt, en gij weet ook, dat men er voorwerpen
+van 9 voet doorsnede op de Maan door zien kan. Welnu, laten onze maanmannen een reusachtig alphabet nemen! Zij moeten woorden
+schrijven van honderd meter, en op die wijze kunnen zij ons tijdingen toezenden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een algemeen gejuich beantwoordde dezen voorslag van den adelborst, wien het waarlijk niet aan een levendige verbeelding ontbrak.
+Zelfs luitenant Bronsfield vond het denkbeeld niet onuitvoerlijk. Hij gaf toe, dat men ook een onmiddellijke gemeenschap met
+de Maan zou kunnen openen door middel van blinkende straalbundels, teruggekaatst door parabolische spiegels; deze stralen
+zouden, meende hij, even zichtbaar zijn op de oppervlakte van Venus of Mars, als de planeet Neptunus van de Aarde, namelijk
+met een sterken kijker. Hij eindigde met de mogelijkheid te opperen, dat lichtpunten, reeds meermalen op de naastbijstaande
+planeten waargenomen, zeer wel proeven zouden kunnen zijn, d&aacute;ar genomen om gemeenschap met de Aarde te openen. Maar hij deed
+opmerken, dat al kon men op die wijze tijdingen van de Maan ontvangen, men er daarom nog geen heen kon zenden, tenzij de maanbewoners
+instrumenten tot hun beschikking hebben, geschikt om op hun beurt zulke waarnemingen in de verte te doen.
+<span class="pagenum">[<a id="pb212" href="#pb212">212</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dat is zoo klaar als de dag,&#8221; zei een der officieren; &raquo;maar wat wij vooral wilden weten, is hetgeen onze drie landgenooten
+betreft, wat er van hen is geworden, wat zij er zien, wat zij er uitvoeren. Bovendien, indien de proef gelukt is, waaraan
+ik niet twijfel, zal men die herhalen. De Columbiad zit nog altijd vast in den grond van Florida. Het ligt dus alleen aan
+het projectiel en kruit, en telkenmale als de maan door het toppunt gaat, kan men haar een nieuwe lading bezoekers toezenden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dit is wel zeker,&#8221; zei luitenant Bronsfield er op, &raquo;dat Maston de allereerste zijn zal om van die reisgelegenheid gebruik
+te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als hij mij mee wil hebben,&#8221; riep de adelborst, &raquo;ben ik tot zijn dienst.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Och! aan liefhebbers zal het niet ontbreken,&#8221; antwoordde Bronsfield, &raquo;en als men hen laat begaan, zal het niet lang duren
+of de helft der aardbewoners is naar de Maan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit gesprek der zeeofficieren aan boord van de Susquehanna duurde tot ongeveer &eacute;en uur na middernacht. Het is niet te zeggen,
+welke verwonderlijke invallen, welke reusachtige plannen, welke gedrochtelijke beschouwingen al door deze stoutmoedige gasten
+werden uitgekraamd. Na de proefneming van Barbicane scheen voor de Amerikanen niets onmogelijk. Zij spraken er zelfs van,
+niet een commissie van geleerden, maar een geheele kolonie naar de Maan te zenden, benevens een leger met infanterie, artillerie
+en cavalerie, ten einde de maanwereld te veroveren.
+
+</p>
+<p>Te &eacute;en uur, twee glazen in de hondewacht, was het inhalen der lijn nog niet gedaan. Er schoten nog 10,000 voet over, en dit
+eischte een arbeid van nog verscheiden uren. Ingevolge de orders van den commandant waren de vuren aan en was stoom opgemaakt.
+De Susquehanna was gereed om oogenblikkelijk te vertrekken.
+
+</p>
+<p>Op dat oogenblik, 17 minuten over &eacute;enen, stond luitenant Bronsfield gereed om naar zijn hut te gaan, toen zijn aandacht werd
+getrokken door een onverwacht gesis in de verte.
+
+</p>
+<p>Zijn kameraden en hij zelf dachten eerst, dat dit geluid veroorzaakt werd door ontsnappen van stoom, maar bij nader opmerken
+werden zij gewaar, dat het heel ver uit de lucht kwam.
+
+</p>
+<p>Zij hadden den tijd niet er over te praten, want het gesis werd geweldig sterk, en zij zagen voor hun oogen een ontzettenden
+vuurbol, in gloed, door de snelheid zijner vlucht en door zijn wrijving tegen de luchtlagen.
+
+</p>
+<p>Deze vurige klomp werd voor hun oogen al grooter en grooter; eindelijk stortte het gevaarte met een donderend geraas op den
+boegspriet der korvet; het tuig aan den boeg werd verbrijzeld en het onbekende voorwerp viel met een allervreeslijkst geplomp
+in zee. Eenige voeten meer achterwaarts, en de Susquehanna ware met man en muis vergaan!
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb213" href="#pb213">213</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p213.jpg" alt="stortte het gevaarte op den boegspriet. Bladz. 212." width="502" height="720"><p class="figureHead">stortte het gevaarte op den boegspriet. Bladz. <a href="#pb212" class="pageref">212</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik kwam kapitein Blomsberry half gekleed te voorschijn, hij vloog naar de voorplecht, waar zijn officieren stonden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met uw verlof, mijne heeren! wat is hier gebeurd?&#8221; vroeg hij.
+<span class="pagenum">[<a id="pb214" href="#pb214">214</a>]</span></p>
+<p>De adelborst nam voor allen het woord en riep: &raquo;Commandant, zij zijn het; zij zijn teruggekomen!&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e5106" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zesenveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Maston ten tooneele.</h2>
+<p>Er was een groote beweging aan boord van de Susquehanna. Officieren en matrozen vergaten het vreeslijk gevaar dat zij hadden
+geloopen, verbrijzeld en naar den zeebodem medegesleurd te worden. Zij dachten alleen aan het einde der hachelijke reis. Zoo
+kostte dan de stoutmoedige onderneming van ouden en lateren tijd het leven aan de waaghalzen die haar hadden beproefd.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zijn het; zij zijn terug!&#8221; had de jonge adelborst uitgeroepen, en allen hadden hem begrepen. Doch aangaande het lot der
+reizigers in het projectiel waren de gevoelens verdeeld.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zijn dood,&#8221; meende de een.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij leven,&#8221; zei de ander. &raquo;Het water is diep, daardoor is hun val geheel gebroken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar zij hebben geen lucht gehad,&#8221; merkte een derde aan; &raquo;zij hebben moeten stikken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Verbrand!&#8221; liet zich een ander hooren. &raquo;Het projectiel was niets dan een gloeiende klomp, toen het zoo door de lucht schoot.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat doet er niet toe,&#8221; was de algemeene stem; <span class="corr" id="xd0e5125" title="Niet in bron">&raquo;</span>dood of levend, wij moeten hen zien op te halen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inmiddels had kapitein Blomsberry zijn officieren om zich verzameld en &raquo;onder hun goedkeuring&#8221; hield hij scheepsraad. Er moest
+oogenblikkelijk gehandeld worden. Het noodigste was, het projectiel op te visschen&#8212;iets, dat wel zeer moeielijk, maar toch
+niet geheel onmogelijk was. Maar de korvet miste de noodige werktuigen, zoodat men besloot, naar de naaste haven te stoomen
+en daar de Gun-club kennis te geven van het neerkomen van het projectiel.
+
+</p>
+<p>Dit besluit werd met eenparigheid van stemmen genomen; het kwam alleen aan op de keuze der haven. De naastbijgelegen kust
+bezat geene op die 27&deg; breedte. Het dichtste waren zij nog bij <span class="pagenum">[<a id="pb215" href="#pb215">215</a>]</span>Monterey, maar daar was geen telegraafkantoor, en de electrische draad alleen kon het groote nieuws snel genoeg verspreiden.
+
+</p>
+<p>Eenige graden hooger opende zich de baai van San-Francisco. De hoofdstad van het goudland zou gemakkelijker hulpmiddelen bieden
+tot gemeenschap met het hart der Unie. In minder dan twee dagen kon de Susquehanna, met kracht doorstoomende, die haven van
+Californi&euml; bereiken. Dus&#8212;onverwijld onder stoom!
+
+</p>
+<p>De vuren werden opgestookt. Er hingen nog wel een paar duizend vadem lijn overboord, maar wat het zwaarst was moest het zwaarst
+wegen. De commandant beval, altijd &raquo;met goedvinden zijner officieren,&#8221; de lijn te kappen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen,&#8221; zei hij, &raquo;aan haar boveneinde een boei vastbinden, ten einde de plaats waar het projectiel in zee is gevallen,
+juist te weten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bovendien,&#8221; zei luitenant Bronsfield, &raquo;wij hebben een nauwkeurig bestek, 21&deg; 7&#8242; N. Br. en <span class="corr" id="xd0e5142" title="Bron: 410">41&deg;</span> 37&#8242; W. L.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer wel, mijnheer Bronsfield,&#8221; antwoordde de kapitein, &raquo;en met uw goedvinden, laat de lijn kappen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een groote boei werd stevig aan het boveneinde der lijn vastgebonden, en daar deze duizenden voeten lang was, bestond er geen
+gevaar van merkbaar afwijken.
+
+</p>
+<p>De kapitein, onderricht, dat alles kant en klaar was, liet den machinist bedanken voor zijn vaardigheid en gaf last om noordwest
+te sturen. De korvet wendde en stoomde met volle kracht naar de baai van San-Francisco. Het was zes glazen&#8212;drie uur in den
+morgen.
+
+</p>
+<p>De afstand tot San-Francisco was een kleinigheid voor een zoo vlug stoomschip als de Susquehanna. Zij kon dien in 36 uren
+afleggen, zoodat zij den 14<sup>den</sup> December, &#8217;s namiddags te 1 uur 27 minuten in de baai van de hoofdstad kon zijn.
+
+</p>
+<p>Hooggespannen was de nieuwsgierigheid, toen het prachtig oorlogsschip daar met volle vaart in zijn ontredderden toestand kwam
+aanstoomen: zonder boegspriet, met gebroken fokkemast en gehavend touwwerk. Een menigte menschen stroomde naar de kade om
+de ontscheping af te wachten.
+
+</p>
+<p>Zoodra de korvet geankerd was, begaven zich kapitein Blomsberry en luitenant Bronsfield in een sloep met 8 roeiers, die hen
+in een oogenblik aan wal brachten.
+
+</p>
+<p>Zij sprongen van boord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar is het telegraafkantoor?&#8221; was hun eerste en eenige vraag; geen antwoord gaven zij op de ontelbare vragen die hun gedaan
+werden.
+
+</p>
+<p>De havenmeester bracht hen zelf aan het telegraafkantoor, te midden van een menigte nieuwsgierigen.
+
+</p>
+<p>Blomsberry en Bronsfield traden binnen, terwijl de menigte zich buiten de deur verdrong.
+<span class="pagenum">[<a id="pb216" href="#pb216">216</a>]</span></p>
+<p>Eenige minuten later werd een gelijkluidend telegram aan vier adressen afgezonden, namelijk: 1) aan den secretaris van het
+marine-departement te Washington; 2) aan den tweeden voorzitter der Gun-club te Baltimore; 3) aan Maston, Long&#8217;s piek, Rotsgebergte;
+4) aan den onderdirecteur der sterrenwacht te Cambridge, in <span class="corr" id="xd0e5171" title="Bron: Massachusets">Massachusetts</span>.
+
+</p>
+<p>Het telegram was van den volgenden inhoud:
+
+</p>
+<p>Op 27&deg; 7&#8242; N. Br. en 41&deg; 37&#8242; W. L., 13 December, te 1 u. 27 min. &#8217;s morgens, projectiel Columbiad in zee gevallen. Sein beschikkingen,
+Blomsberry, commandant der Susquehanna.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het duurde geen vijf minuten, of de geheele stad San-Francisco wist het nieuws. V&oacute;&oacute;r zes uur in den avond vernamen de verschillende
+Staten der Unie de groote gebeurtenis. En na middernacht was geheel Europa bekend met den uitslag der Amerikaansche proefneming.
+
+</p>
+<p>Wij zullen ons niet wagen aan het beschrijven van den indruk, dien deze onverwachte ontknooping allerwege maakte.
+
+</p>
+<p>Zoodra de secretaris van het marine-departement het telegram had ontvangen, telegrapheerde hij naar de Susquehanna, dat zij
+in de baai van San-Francisco wachten moest zonder haar vuren uit te dooven. Dag en nacht moest zij zich gereed houden om zee
+te kiezen.
+
+</p>
+<p>De sterrenwacht te Cambridge hield een buitengewone vergadering, in welke, met de kalmte die het kenmerk is van geleerde lichamen,
+de zaak uit wetenschappelijk oogpunt werd in behandeling genomen.
+
+</p>
+<p>Bij de Gun-club heerschte een groote beweging. Alle artilleristen waren bijeen. Juist las de tweede voorzitter Wilcome de
+tijding voor, bij welke Maston en Belfast berichtten, het projectiel in den reusachtigen kijker op Long&#8217;s piek te hebben waargenomen.
+Deze mededeeling meldde tevens, dat het projectiel, onder den invloed van de aantrekking der Maan, de wachter van een wachter
+in het zonnestelsel was geworden.
+
+</p>
+<p>De lezer weet reeds wat er van de zaak was.
+
+</p>
+<p>In den boezem der Gun-club vormden zich twee partijen, toen het telegram van Blomsberry was ontvangen en daarmede dat van
+Maston lijnrecht tegengesproken. Aan de eene zijde stonden diegenen, die den val van het projectiel, en derhalve de terugkomst
+der reizigers, voor waar hielden. Een andere partij hield zich aan de waarnemingen van Long&#8217;s piek, en verklaarde uit dien
+hoofde het telegram van Blomsberry voor een dwaling. In het oog der laatsten was het vermeende projectiel niets anders dan
+een vuurkogel, die in zijn val den steven der korvet had gehavend. Men kon tegen deze opvatting weinig zeggen, want de snelheid
+van het vallend voorwerp had een nauwkeurige waarneming zeer moeten bemoeielijken. De commandant en de officieren der Susquehanna
+hadden zich gewis te goeder trouw kunnen vergissen. E&eacute;n bijzonderheid sprak niettemin <span class="pagenum">[<a id="pb217" href="#pb217">217</a>]</span>tot hun voordeel: dit namelijk, dat indien het projectiel op den aardbol gevallen was, het alleen op 27&deg; <span class="corr" id="xd0e5194" title="Bron: nooderbreedte">noorderbreedte</span> had kunnen neerkomen, en indien men den verloopen tijd benevens <span class="pagenum">[<a id="pb218" href="#pb218">218</a>]</span>de aswenteling der aarde in rekening bracht&#8212;tusschen de 41&deg; en 42&deg; westerlengte.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p217.jpg" alt="hij had het evenwicht verloren. Bladz. 220." width="500" height="720"><p class="figureHead">hij had het evenwicht verloren. <span class="corr" id="xd0e5203" title="Bron: Blad.">Bladz.</span> <a href="#pb220" class="pageref">220</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hoe het zij, met eenparigheid van stemmen werd in de Gun-club besloten, dat de leden Blomsberry, Bilby en majoor Elphiston
+onverwijld naar San-Francisco zouden vertrekken, ten einde middelen te beramen om het projectiel uit de diepte des oceaans
+op te visschen.
+
+</p>
+<p>Deze ijverige mannen togen op reis zonder een oogenblik te verliezen; de spoorweg die weldra geheel midden-Amerika moet doorsnijden,
+bracht hen te St. Louis, waar vlugge diligences hen zouden opnemen.
+
+</p>
+<p>Bijna op hetzelfde oogenblik, waarop de secretaris van het departement der marine en de onderdirecteur der sterrenwacht te
+Cambridge het telegram uit San-Francisco ontvingen, beleefde Maston het vreeslijkst oogenblik van zijn geheele leven, waarin
+hij misschien nog zekerder zijn leven had ingeschoten dan bij het springen van zijn vermaard kanon, en waarbij hij zeer zeker
+nog meer naam zou gemaakt hebben.
+
+</p>
+<p>De lezer zal zich herinneren, dat de secretaris der Gun-club zich onmiddellijk na het afschieten der Columbiad naar zijn post
+in het Rotsgebergte, en bijna even snel als het projectiel had begeven. De geleerde directeur der sterrenwacht te Cambridge,
+mijnheer Belfast, vergezelde hem. Ter plaatse hunner bestemming aangekomen, hadden zij de noodige beschikkingen genomen en
+verlieten den mond van den reusachtigen telescoop niet.
+
+</p>
+<p>Reeds is verhaald, dat deze groote kijker een spiegeltelescoop was, waar men van boven inzag. Hij was boven een refractor
+gekozen, opdat men zoo weinig mogelijk licht zou verliezen en het voorwerp waarop men het richtte, de meestmogelijke helderheid
+behouden. Ten gevolge dier inrichting plaatsten zich Belfast en Maston boven aan het instrument. Zij kwamen er langs een wenteltrap,
+een meesterstuk van lichtheid. Er aldus inziend, namen zij waar hetgeen de spiegel op den bodem der reusachtige buis van 280
+voet lengte terugkaatste.
+
+</p>
+<p>De twee waarnemers brachten dus al hun tijd door op den omgang aan den mond van den telescoop, grommende over het weder, dat
+de Maan aan hun gezicht onttrok en alle waarneming aan den hemel onmogelijk maakte.
+
+</p>
+<p>Men stelle zich dan voor, hoe groot hun vreugde was, toen, na eenige dagen wachtens, in den nacht van 5 December, het voertuig
+dat hun vrienden bevatte, zich aan hun blikken vertoonde! Op die vreugde volgde een smartelijke teleurstelling, toen zij in
+vertrouwen op onvolledige waarnemingen hun eerste telegram overal lieten verspreiden, dat het projectiel een wachter van de
+Maan was geworden en zich in een onveranderlijke baan om haar bewoog.
+<span class="pagenum">[<a id="pb219" href="#pb219">219</a>]</span></p>
+<p>Sedert dat oogenblik had het gevaarte zich niet meer aan hun oog vertoond; en dit was zeer natuurlijk, daar het zich toen
+bewoog boven de van ons afgekeerde zijde der Maan. Maar toen het weder op de voor ons zichtbare maanschijf moest te zien zijn,
+was er projectiel noch wat erop geleek te bespeuren! Men verbeelde zich het ongeduld van den opgewonden Maston en zijn geleerden
+metgezel, die niet minder ongeduldig was dan hij! Elk oogenblik van den nacht meenden zij het voertuig te zien, maar &#8217;t geleek
+er niet naar! En dit gaf tusschen hen aanleiding tot gedurige kibbelarijen. Belfast beweerde: het projectiel was er niet,
+Maston hield stijf en sterk staande, dat het hem als vlak voor de oogen stond.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is het projectiel!&#8221; zie Maston nog eens.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, zeg ik u,&#8221; antwoordde Belfast. &raquo;Het is een sneeuwval die van een maanberg naar beneden rolt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, morgen zullen wij het wel zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen het nimmer meer zien; het is nu in de hemelruimte verdwenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>En in die oogenblikken, waarin de ja&#8217;s en neen&#8217;s ratelden als hagel, was de welbekende prikkelbaarheid van den secretaris
+der Gun-club een altijddurende kwelling voor Belfast.
+
+</p>
+<p>Zulk een leven zou weldra onhoudbaar geworden zijn, maar een onverwacht voorval maakte een einde aan dat eeuwigdurend overhoopliggen.
+
+</p>
+<p>In den nacht van 14 op 15 December waren de twee onvermoeide kampioenen bezig met het waarnemen der Maan. Maston schold naar
+gewoonte op den geleerden Belfast, die zijnerzijds ook geen troef verzaakte. De secretaris der Gun-club beweerde voor de duizendste
+maal, dat hij het projectiel zag, er zelfs bijvoegende, dat hij het gelaat van Michel Ardan voor een der kijkglaasjes had
+gezien. Hij bevestigde zijn verzekeringen met een reeks gebaren, die eenigszins verontrustend werden door het zwaaien met
+zijn haak.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik verscheen de bediende van Belfast op den omgang; het was 10 uur in den avond&#8212;de bediende overhandigde een
+telegram aan zijn meester. &#8217;t Was van den commandant der Susquehanna.
+
+</p>
+<p>Belfast brak den omslag open en slaakte een kreet.
+
+</p>
+<p>Maston kuchte.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het projectiel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is op de aarde gevallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een nieuwe kreet, ditmaal een akelig gehuil!
+
+</p>
+<p>Belfast keerde zich naar Maston. De ongelukkige had onvoorzichtig genoeg een weinig te veel over den rand van de telescoopbuis
+<span class="pagenum">[<a id="pb220" href="#pb220">220</a>]</span>gehangen; hij had het evenwicht verloren en was er in gevallen! Een val van 280 voet, om op een harden spiegel terecht te
+komen! Belfast zag hem na met angstige blikken.
+
+</p>
+<p>Maar, o geluk! Maston was met zijn haak aan een schoorijzer van de buis blijven hangen. Hij jammerde en gilde, maar hield
+zich toch vast.
+
+</p>
+<p>Belfast riep om hulp. Er daagden menschen op; zij haalden touwen, die men om Maston wist te slaan, en met groote moeite trok
+men eindelijk den onvoorzichtigen secretaris der Gun-club uit den telescoop.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zou wat te zeggen zijn geweest,&#8221; was zijn eerste woord, &raquo;als ik den spiegel eens had gebroken!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan hadt gij hem kunnen betalen,&#8221; antwoordde Belfast droogjes.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar is dat satansche projectiel gevallen?&#8221; vroeg Maston.
+
+</p>
+<p>&raquo;In de stille zee.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een kwartier later daalden de beide sterrenkundigen af langs de helling van het Rotsgebergte, twee dagen later waren zij tegelijk
+met hun vrienden uit de Gun-club te San-Francisco, na onderweg vijf paarden doodgereden te hebben.
+
+</p>
+<p>Elphiston, Blomsberry van de club en Bilsby hadden zich bij hun aankomst bij hen gevoegd.
+
+</p>
+<p><span class="corr" id="xd0e5282" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Wat nu?&#8221; riepen zij uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar het projectiel visschen,&#8221; antwoordde Maston, &raquo;en wel hoe eer zoo beter.&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e5287" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Zevenenveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">De redding.</h2>
+<p>De plaats, waar het gevaarte in de diepte der zee nederzonk, was nauwkeurig genoeg bekend, maar &#8217;t ontbrak nog aan werktuigen
+en gereedschappen om het te bereiken en naar boven te brengen. Deze moesten eerst nog worden uitgevonden, vervolgens vervaardigd.
+De Amerikaansche ingenieurs konden met zulk een kleinigheid niet bemoeielijkt worden. Waren de dreggen eenmaal gereed en was
+er stoom opgemaakt, dan waren zij er zeker van, den <span class="pagenum">[<a id="pb221" href="#pb221">221</a>]</span>puntkogel te zullen ophalen, in weerwil van zijn gewicht, waarvan hij trouwens in het water zooveel verloor als het gewicht
+bedroeg van het water dat hij verplaatste.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p221.jpg" alt="die voorzien waren van sterke spiegels. Bladz. 224." width="500" height="720"><p class="figureHead">die voorzien waren van sterke spiegels. Bladz. <a href="#pb224" class="pageref">224</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb222" href="#pb222">222</a>]</span></p>
+<p>Maar &#8217;t was niet genoeg het projectiel op te hijschen. Men moest ook aan de reizigers denken. Niemand twijfelde eraan, of
+zij zouden nog wel in leven zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; herhaalde Maston onophoudelijk met het grootste zelfvertrouwen, &raquo;die kerels zijn bij de hand; zij kunnen niet als weerloozen
+gevallen zijn. Zij zijn levend, springlevend, maar wij moeten ons reppen om hen nog levend te krijgen. Over levensmiddelen
+en water bekommer ik mij niet. Daar hebben zij voorraad genoeg van. Maar de lucht, de lucht! Die zullen zij tekortkomen. Daarom
+haastje, repje!&#8221;
+
+</p>
+<p>En men haastte en repte zich. Men maakte de Susquehanna gereed voor haar nieuwe bestemming. Haar krachtige machines werden
+ingericht om op de ophaalkettingen te werken, het aluminium-projectiel woog slechts een kleine 10,000 kilo, vrij wat minder
+dan de onderzeesche kabel, die in den Atlantischen oceaan werd gelegd onder dergelijke omstandigheden. De eenige moeielijkheid
+bestond dus daarin, dat men een projectiel van cylindervorm met kegelpunt moest ophalen, zonder dat men er aanvatsels of uitsteeksels
+aan had tot het vasthechten der kettingen.
+
+</p>
+<p>Met het oog daarop liet de ingenieur Murchison, die zich ijlings naar San-Francisco had begeven, sterke dreggen aanbrengen,
+die den vorm hadden van tanden, welke het projectiel, als zij het eenmaal hadden vastgegrepen, niet weder zouden loslaten.
+Ook liet hij duikertoestellen maken, waarmee men veilig tot op den bodem der zee kon afdalen. Hij bracht ook aan boord van
+de Susquehanna toestellen voor ineengeperste lucht, zeer schrander bedacht en gemaakt. Het waren inderdaad kamertjes met glasruiten;
+door het water in afzonderlijke ruimte in te laten, konden deze tot op groote diepten neerzinken. Deze toestellen waren te
+San-Francisco voorhanden; zij hadden er gediend bij het leggen van een onderzeeschen dijk. En dat was zeer gelukkig, want
+tijd om ze te maken zou er niet zijn geweest.
+
+</p>
+<p>Intusschen, in weerwil van de deugdelijkheid dier toestellen en in weerwil van de schranderheid dergenen die er zich van zouden
+bedienen, was de uitslag nog volstrekt zoo zeker niet, want het gold hier niets minder dan een zoo zwaar lichaam uit een diepte
+van 20,000 voet te voorschijn te halen! Voorts&#8212;wanneer zelfs het projectiel naar de oppervlakte der zee zou geheschen zijn,
+hoe zou het er met de drie reizigers uitzien? Hadden zij den schok weerstaan, dien 20,000 voet water misschien niet geheel
+hadden kunnen breken?
+
+</p>
+<p>Doch praten en bedenkingen baten niet&#8212;er moesten onverwijld spijkers met koppen worden geslagen. Maston zweepte de werklieden
+dag en nacht voort. Hij was gereed, &#8217;t zij om het duikerspak aan te trekken, &#8217;t zij om de luchttoestellen te beproeven, <span class="pagenum">[<a id="pb223" href="#pb223">223</a>]</span>ten einde zich te vergewissen van den toestand waarin zijn vrienden zich bevonden.
+
+</p>
+<p>Wel zette men allen mogelijken spoed achter het vervaardigen der verschillende takels en andere toestellen; wel werd alles
+gedaan om de zaak in orde te krijgen; wel stelde de Regeering der Unie aanzienlijke geldsommen ter beschikking van de Gun-club&#8212;toch
+duurde het vijf lange dagen,&#8212;vijf eeuwen&#8212;eer de voorbereidende werkzaamheden voltooid waren. Gedurende dien tijd was de openbare
+meening tot het uiterste gespannen. Telegrammen vroegen uit alle wereldoorden hoe het er mee stond, en telegrammen seinden
+naar alle wereldoorden het antwoord. De redding van Barbicane, Nicholl en Michel Ardan werd nog meer <span class="corr" id="xd0e5321" title="Bron: dan "></span>de algemeene zaak der menschheid beschouwd als vroeger het gieten en afvuren van de Columbiad. Inzonderheid overal waar men
+ingeschreven had tot het dragen der kosten, liet men zich ijverig aan het lot der reizigers gelegen liggen.
+
+</p>
+<p>Eindelijk werd alles aan boord van de Susquehanna gebracht, hijschkettingen, luchthouders, dreggen, windassen&#8212;kortom alles.
+Maston, de ingenieur Murchison en de afgevaardigden der Gun-club betrokken hunne hutten. Men was gereed om te vertrekken.
+
+</p>
+<p>Den 21<sup>sten</sup> December &#8217;s avonds te 8 uur, stak de korvet in zee. Het was vrij koud, met fraai weder en een matig koeltje blies uit het
+noord-oosten. De geheele bevolking van San-Francisco verdrong zich op de kade, verbaasd, verstomd&#8212;zij bewaarde haar juichkreten
+voor de terugkomst.
+
+</p>
+<p>De stoom werd tot de hoogste drukking gebracht en de schroef der Susquehanna bracht de korvet met snelheid uit de baai.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is nutteloos uit te weiden over de gesprekken aan boord tusschen de officieren, matrozen en passagiers. Allen hadden slechts
+&eacute;en gedachte. Aller hart klopte voor dezelfde zaak. Wat zouden Barbicane en zijn vrienden doen, terwijl men hun te hulp snelde!
+Wat was er van hen geworden? Waren zij in staat eenige stoutmoedige proeven te nemen ten einde hunne vrijheid te heroveren?
+Niemand kon daarvan iets zeggen. Blijkbaar waren al hun hulpmiddelen uitgeput. Meer dan 20,000 voet onder de oppervlakte van
+den oceaan lag hun kerker, en die metalen kerker spotte met alle mogelijke pogingen der gevangenen.
+
+</p>
+<p>Den 23<sup>s</sup>ten December, te 8 uur &#8217;s morgens, moest de Susquehanna ter plaatse van het ongeluk zijn aangekomen. Men diende tot den middag
+te wachten om het bestek nauwkeurig te maken. De boei, aan de lijn vastgebonden, was niet in het gezicht.
+
+</p>
+<p>Op den middag schoot kapitein Blomsberry de zon, geholpen door zijn officieren en in tegenwoordigheid der afgevaardigden van
+de Gun-club. Het was een oogenblik van angstige spanning. Toen haar stand bepaald was, bleek dat de Susquehanna zich eenige
+<span class="pagenum">[<a id="pb224" href="#pb224">224</a>]</span>minuten ten westen bevond van het punt, waar het projectiel in de diepte was verdwenen.
+
+</p>
+<p>De korvet moest dus den steven naar dat punt richten.
+
+</p>
+<p>De boei werd 47 minuten na twaalven gezien. Zij lag in volmaakte orde en kon weinig afgedreven zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Eindelijk!&#8221; riep Maston uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beginnen wij nu?&#8221; vroeg kapitein Blomsberry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder een seconde te verliezen,&#8221; antwoordde Maston.
+
+</p>
+<p>Alle maatregelen werden genomen om de korvet zoo goed als onbeweeglijk te doen bijleggen.
+
+</p>
+<p>Alvorens het grijpen van het projectiel te beproeven, wilde de ingenieur Murchison eerst onderzoeken in welken stand het op
+den bodem lag der zee. De luchttoestellen, daartoe bestemd, werden gevuld. Ze te hanteeren is niet zonder gevaar, want op
+de diepte van 20,000 voet en bij zulke geweldige drukking staan zij bloot aan breken en dit is een van de verschrikkelijkste
+gevolgen.
+
+</p>
+<p>Maston, Blomsberry van de Gun-club en de ingenieur Murchison namen plaats in de duikerklok, van de luchttoestellen voorzien.
+De commandant bestuurde het werk, gereed om op het minste teeken zijn kettingen te vieren of aan te halen. De schroef was
+buiten werking gesteld en al de kracht der machines, overgebracht op den kaapstander, kon in een oogenblik de toestellen aan
+boord hijschen.
+
+</p>
+<p>Te 1 uur 25 minuten na den middag werden de duikers nedergelaten; zij verdwenen onder den waterspiegel.
+
+</p>
+<p>De belangstelling der officieren en matrozen verdeelde zich nu tusschen de gevangenen in het projectiel en de gevangenen in
+de duikerklok. De laatsten dachten niet aan zich zelven: zij keken met aandacht door de glaasjes naar het water dat zij doorkliefden.
+
+</p>
+<p>De daling ging snel. Te 2 ure 17 minuten had de duikerklok den bodem der Stille zee bereikt. Maar zij zagen niets dan een
+zandgrond, zonder dieren, zonder planten. Bij het licht hunner lampen, die voorzien waren van sterke spiegels, konden zij
+de duistere waterlagen tot op vrij verren afstand overzien, maar van het projectiel ontdekten zij niet het minste spoor.
+
+</p>
+<p>Het ongeduld dezer stoutmoedige duikers is niet te beschrijven. Daar hun toestel in electrische gemeenschap was met de korvet,
+gaven zij het afgesproken teeken, en de Susquehanna haalde hen eenige meters op, ten einde zich en daardoor ook hen wat te
+verplaatsen.
+
+</p>
+<p>Aldus doorzochten zij den geheelen omtrek onder water, maar werden telkens misleid door gezichtsbedrog dat hun door het hart
+sneed. Hier een rots, daar een heuveltje, hielden zij voor het projectiel, maar gedurig ontdekten zij hun dwaling en zij werden
+wanhopend.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar waar zijn zij toch? Waar zijn zij?&#8221; riep Maston.
+
+<span class="pagenum">[<a id="pb225" href="#pb225">225</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p225.jpg" alt="Een sloep naderde. Bladz. 228." width="500" height="720"><p class="figureHead">Een sloep naderde. Bladz. <a href="#pb228" class="pageref">228</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>En de arme man riep met luider stem: &raquo;Nicholl! Barbicane! Michel Ardan!&#8221; alsof zijn ongelukkige vrienden hem hadden kunnen
+hooren of antwoorden!
+<span class="pagenum">[<a id="pb226" href="#pb226">226</a>]</span></p>
+<p>Hun zoeken werd voortgezet totdat de bedorven lucht in de klok de duikers noodzaakte het sein tot ophalen te geven.
+
+</p>
+<p>Men begon daarmede tegen 6 uur in den avond en eerst te middernacht waren zij boven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tot morgen!&#8221; zuchtte Maston, toen hij voet op de korvet zette.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja,&#8221; zei Blomsberry.
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan op een andere plek.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maston twijfelde nog niet aan den uitslag, maar de anderen, niet langer zoo opgewekt als de eerste uren, begrepen al de moeielijkheid
+der onderneming. Hetgeen hun te San-Francisco gemakkelijk toescheen, bleek hier, in volle zee, zoo goed als onuitvoerbaar.
+De kansen van slagen namen zeer sterk af, en van een gelukkig toeval alleen was het vinden van het projectiel te verwachten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag, 24 December, werd de onderneming hervat, in weerwil der teleurstelling van het vorig etmaal. De korvet
+verhaalde telkens na eenige minuten een weinig naar het westen, en de toestel, van versche lucht voorzien, nam dezelfde personen
+nogmaals op, om de diepten van den oceaan te doorzoeken.
+
+</p>
+<p>De geheele dag verliep hiermee vruchteloos. De bedding der zee was een woestijn. De volgende dag gaf even weinig; ook de 26<sup>ste</sup> December niet.
+
+</p>
+<p>Het was om wanhopig te worden. Men dacht aan niets dan aan de ongelukkigen die nu 26 dagen in het projectiel opgesloten zaten.
+Misschien werden zij in deze oogenblikken aangegrepen door de eerste aanvallen van verstikking, indien zij tot hiertoe waren
+ontsnapt aan de gevaren van hun val! De lucht was zeker uitgeput, en daarmede ongetwijfeld hun moed, hun geestkracht!
+
+</p>
+<p>&raquo;De lucht&#8212;dat kan zijn,&#8221; zei Maston zeer beslist, &raquo;maar de geestkracht&#8212;nimmer!&#8221;
+
+</p>
+<p>Den 28<sup>sten</sup> December, na nog twee dagen zoekens, was alle hoop vervlogen.
+
+</p>
+<p>Het projectiel was immers een stofje in dezen onmetelijken oceaan! Men moest het opgeven.
+
+</p>
+<p>Toch wilde Maston van geen opbreken hooren. Hij verkoos de plaats niet te verlaten zonder althans het graf zijner vrienden
+te hebben gevonden. Maar de commandant Blomsberry kon het niet langer volhouden; in spijt van al de vertoogen, door den secretaris
+der Gun-club ingebracht, gaf hij last om te vertrekken.
+
+</p>
+<p>Den 29<sup>sten</sup> December, &#8217;s morgens te 9 uur, zette de Susquehanna koers naar de baai van San-Francisco.
+
+</p>
+<p>Het was 10 uur. De korvet stoomde met halve kracht, alsof zij noode de plaats verliet, toen de uitkijk in den mast naar omlaag
+riep: &raquo;een boei aan stuurboord!&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p227.jpg" alt="Een sneltrein-locomotief en een eerewagen. Bladz. 230." width="503" height="720"><p class="figureHead">Een sneltrein-locomotief en een eerewagen. Bladz. <a href="#pb230" class="pageref">230</a>.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De officieren wendden het oog in de aangewezen richting. Met <span class="pagenum">[<a id="pb227" href="#pb227">227</a>]</span>hun kijkers zagen zij inderdaad een ton, zooals men ze in afgepeilde vaarwaters ziet liggen. Maar tot hun groote bevreemding
+ontwaarden zij er een vlag op. De boei stak een voet of vijf, zes <span class="pagenum">[<a id="pb228" href="#pb228">228</a>]</span>boven het water uit en blonk in de stralen der zon, alsof zij met zilveren platen beslagen was.
+
+</p>
+<p>De commandant Blomsberry, Maston en de afgevaardigden der Gun-club waren op rolpaarden geklommen en gluurden naar het op de
+watervlakte dobberend voorwerp.
+
+</p>
+<p>Allen zagen in koortsachtige spanning uit. Niemand sprak een woord. Niemand durfde de gedachte uitspreken die allen door de
+ziel vloog.
+
+</p>
+<p>De korvet was tot op ruim twee kabellengten genaderd.
+
+</p>
+<p>Een siddering voer door aller leden.
+
+</p>
+<p>Het was de Amerikaansche vlag!
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik hoorden de schepelingen een vreeslijk gebrul. Het was Maston, die een gil uitstiet en voor dood op den grond
+stortte. Vergetende dat zijn rechterarm door een ijzeren haak vervangen was en dat een <span class="corr" id="xd0e5450" title="Bron: geta-pertja">getah-pertja</span> kapje zijn hersenen bedekte, had hij zich een geduchten slag toegebracht.
+
+</p>
+<p>Men snelde op hem toe en hief hem op. Tot zich zelven gebracht riep hij uit: &raquo;Stommelingen die wij zijn! Drie- en viermaal
+apen! Ellendelingen! Ezels!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wat is er dan toch?&#8221; riepen allen uit &eacute;&eacute;n mond.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat er is?&#8221;....
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar spreek dan toch!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat er is? Dat het projectiel n&oacute;g geen 10,000 kilo weegt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wat zou dat?&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat het een watergewicht van 28 ton verplaatst en bijgevolg <span class="letterspaced">dat het drijven moet</span>.
+
+</p>
+<p>Onbeschrijfbaar is de nadruk, dien de waardige man op het woord &raquo;drijven&#8221; legde. En het was ook zoo! Allen, ja allen hadden
+zij de waterweegkundige wet vergeten, dat het projectiel, na door de kracht van den val tot in de diepte van den oceaan gedoken
+te zijn, onfeilbaar weder naar de oppervlakte moest rijzen. En nu dreef het zachtjes op den oceaan....
+
+</p>
+<p>Sloepen werden gestreken; Maston en zijn vrienden sprongen er in. De spanning klom ten top. Aller harten klopten hoorbaar,
+terwijl de vletten naar het projectiel roeiden. Wat zou het bevatten? Levenden of dooden? Levenden, ja! Levenden, indien namelijk
+Barbicane en de anderen niet waren omgekomen nadat zij die vlag hadden geplant!
+
+</p>
+<p>De diepste stilte heerschte in de sloepen. Alle inzittenden hielden den adem in. Hun vochtige oogen zagen niets meer. Een
+der venstertjes was open. Eenige stukjes glas, die in de sponning waren blijven zitten, bewezen dat het stukgestooten was.
+Dat venstertje bevond zich vijf voet boven den waterspiegel.
+
+</p>
+<p>Een sloep naderde, die waarin Maston stond. Hij keek in de opening....
+
+</p>
+<p>Op datzelfde oogenblik hoorden zij een heldere stem, ze was van <span class="pagenum">[<a id="pb229" href="#pb229">229</a>]</span>Michel Ardan, overluid juichende: &raquo;Gesloten, Barbicane, hier blank en daar blank!&#8221;
+
+</p>
+<p>Barbicane, Michel Ardan en Nicholl zaten domino te spelen.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="xd0e5484" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Achtenveertigste hoofdstuk.</h2>
+<h2 class="normal">Slot.</h2>
+<p>Zeker herinneren zich de lezers dezer geschiedenis, hoe algemeen de belangstelling in de drie reizigers was bij hun vertrek.
+Had de aanvang der onderneming zooveel opspraak verwekt in de Oude en in de Nieuwe wereld, welke geestdrift, moest dan hun
+terugkomst niet teweegbrengen? Die millioenen toeschouwers, naar Florida heengestroomd, zouden immers niet onverschillig zijn
+aangaande de teruggekeerde waaghalzen? Zouden die scharen vreemdelingen, uit alle oorden samengevloeid naar de Amerikaansche
+stranden, het grondgebied der Unie verlaten zonder Barbicane, Nicholl en Michel Ardan te hebben teruggezien! Neen voorzeker!
+Zelfs moest de feestelijke stemming van het publiek op waardige wijze beantwoorden aan de grootschheid der onderneming. Menschelijke
+wezens, die den aardbol hadden verlaten en terugkeerden van hunne allerzonderlingste reis door de hemelruimte, konden niet
+op alledaagsche wijze ontvangen worden. Elk wenschte hen eerst te zien en dan te hooren.
+
+</p>
+<p>Deze wensch moest verwezenlijkt worden, wilde bijna de geheele bevolking der Vereenigde Staten voldaan zijn.
+
+</p>
+<p>Barbicane, Michel Ardan, Nicholl en de afgevaardigden der Gun-club vertrokken terstond naar Baltimore en werden er met onbeschrijfelijke
+geestdrift ontvangen. Het reisverhaal van den voorzitter Barbicane was ter uitgave gereed. De <i lang="en">New-York-Herald</i> kocht dit handschrift voor een prijs die nog niet bekend is, maar buitengewoon hoog moet wezen. Trouwens, zoolang <i>De reis naar de Maan</i> in dat blad stond, steeg het debiet tot 5 millioen exemplaren. Drie dagen na de terugkomst der reizigers op de Aarde was
+hun wedervaren tot in de kleinste bijzonderheden bekend. Niets ontbrak meer, dan het zien van de helden dezer bovenmenschelijke
+onderneming.
+
+</p>
+<p>Wat Barbicane en zijn vrienden bij hunne vaart rondom de <span class="pagenum">[<a id="pb230" href="#pb230">230</a>]</span>Maan hadden kunnen waarnemen, strekte grootelijks tot verbetering der verschillende gevoelens aangaande den wachter onzer
+Aarde. Zij hadden <span class="letterspaced">gezien</span>, en dat onder zeer bijzondere omstandigheden. Men wist nu welke onderstellingen moesten verworpen worden, welke aangenomen,
+zoo aangaande het voorkomen der Maan als ten opzichte van haren oorsprong en haar bewoonbaarheid. Haar verleden, haar toestand,
+haar toekomst&#8212;dat alles was in vele opzichten onthuld voor de wetenschap der aardbewoners. Kon men betwisten wat waarheidlievende
+mannen gezien hadden? Men neme alleen eens den Tycho, den zonderlingsten van alle maanbergen, dien zij tot op een afstand
+van minder dan 40 kilometer genaderd waren. Wat kon men die mannen tegenspreken, die hunne blikken hadden geworpen in de diepten
+van den Platokrater? Wat viel er op aan te merken, wanneer die mannen berichtten, dat zij uit de nabijheid de geheimenissen
+hadden aanschouwd van die helft der Maan, op welke nog nooit het oog van eenigen aardbewoner gericht was geweest en waar ook
+nimmer de kijker van eenige sterrenwacht op de Aarde zal doordringen? Zij alleen hadden recht om een einde te maken aan die
+vermeende maanwetenschap, welke de Maan op hare wijze aaneenzet gelijk Cuvier de verstrooide beenderen van een voorwereldlijk
+dier, nu zeggende: de Maan was eene bewoonde en <span class="corr" id="xd0e5508" title="Bron: onbewoonbare">bewoonbare</span> wereld reeds v&oacute;&oacute;r de Aarde; dan bewerende: het is eene onbewoonbare wereld en zij is dan ook onbewoond.
+
+</p>
+<p>Ten einde de terugkomst van haar eerste lid en diens twee reisgenooten op de luisterrijkste wijze te vieren, verlangde de
+Gun-club hun een prachtig feestmaal aan te bieden, maar een feestmaal, hunne grootsche onderneming, en tevens het Amerikaansche
+volk waardig. Dat geheele volk, de gansche Unie moest in de gelegenheid zijn er rechtstreeks deel aan te nemen.
+
+</p>
+<p>Al de hoofdlijnen der spoorwegen in de Vereenigde Staten werden door hulpsporen aaneengetrokken. Verder werden aan al de stations
+in de zalen, alle met gelijke tapijten belegd en op gelijke wijze versierd, tafels aangericht, de eene volmaakt gelijk aan
+de andere, zoo wat betreft inrichting als spijzen en dranken. Op bepaalde tijdstippen, vooraf berekend en door electrische,
+gelijk gaande en gelijk slaande uurwerken aangewezen, konden gansche bevolkingen plaats nemen en aan den feestmaaltijd deelnemen.
+
+</p>
+<p>Vier dagen lang, 5&#8211;9 Januari, waren de vertrekuren, evenals zondags, op alle spoorwegen der Unie opgeheven, zoodat al de lijnen
+vrij bleven.
+
+</p>
+<p>Alleen een sneltrein-locomotief met een eerewaggon er aan gehaakt, had het recht gedurende die vier dagen over de spoorwegen
+der Vereenigde Staten te loopen. Op deze locomotief bevond zich, door bijzondere vergunning, de secretaris der Gun-club, <span class="pagenum">[<a id="pb231" href="#pb231">231</a>]</span>Maston. De waggon <span class="corr" id="xd0e5521" title="Bron: zelfs">zelf</span> was bestemd voor den voorzitter Barbicane, kapitein Nicholl en Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>Onder de daverende toejuichingen eener ontelbare volksmenigte verliet de trein het station Baltimore. Groot was de snelheid
+waarmee de locomotief en de eerewagen over den spoorweg vlogen, maar wat haalde dit bij de vaart, waarmee die moedige mannen
+zich in Florida buiten het bereik der Aarde hadden laten schieten!
+
+</p>
+<p>Aldus trokken zij van de eene stad naar de andere. Overal wachtte hen een onoverzienbare volksschare; overal hetzelfde gejuich.
+Aldus doorsnelden zij het oosten der Vereenigde Staten: Pennsylvani&euml;, Connecticut, <span class="corr" id="xd0e5528" title="Bron: Massachussets">Massachusetts</span>, Vermont, Maine en Nieuw-Brunswijk; het noorden en westen: New-York, Ohio, Michigan, Wisconsin; het zuiden: Illinois, Missouri,
+Arkansas, Texas, Louisiana; het zuid-oosten: Alabama, Florida. Het tooneel hunner opstijging verlatende, trokken zij door
+Georgi&euml; en de beide Carolina&#8217;s naar Tennessee, Kentucky, Virgini&euml; en Indiana. Na Washington te hebben aangedaan, keerden zij
+terug naar Baltimore en vier dagen lang konden zij het er voor houden, dat de Vereenigde Staten van Noord-Amerika, vereenigd
+aan een onmetelijk feestmaal, tegelijk ter eere van het koene drietal hun juichtonen aanhieven.
+
+</p>
+<p>De eerbetooning was hunner waardig; de oudheid zou hen tot den rang der halfgoden hebben verheven.
+
+</p>
+<p>En zal nu deze voorbeeldelooze tocht eenig nut hebben? Zal men het ooit tot onmiddellijke gemeenschap brengen met de Maan?
+Zal men, eenmaal zoo ver, immer van de eene planeet naar de andere reizen, van Jupiter naar Mercurius? En dan&#8212;later van de
+eene vaste ster naar de andere, van Sirius naar de Poolster? Zal eenmaal het middel gevonden worden om de zonnen te bezoeken,
+die aan den nachtelijken hemel schitteren?
+
+</p>
+<p>Niemand kan op deze vragen het antwoord geven. Maar niemand ook, wien het stoute vernuft van den Angelsaksischen stam bekend
+is, zal er zich over verwonderen, dat de Amerikanen hebben getracht partij te trekken van de door Barbicane genomen proef.
+
+</p>
+<p>Trouwens eenigen tijd na de terugkomst van het drietal, schonk het publiek zijn ondubbelzinnigen bijval aan de aankondiging
+der oprichting van een naamlooze Maatschappij, met een kapitaal van 100 millioen dollar, verdeeld in 100,000 acti&euml;n van 1000
+dollar, onder den naam: <i>Nationale Maatschappij tot Verkeer met den Sterrenhemel</i>, eerste voorzitter Barbicane, tweede voorzitter Nicholl, secretaris van administratie Maston, directeur der vervoermiddelen
+Michel Ardan.
+
+</p>
+<p>En overeenkomstig den Amerikaanschen aard, alles te voorzien, tot bankbreuk toe, zijn reeds bij voorbaat de heeren Harry Trollope
+tot rechtercommissaris en Francis Dayton tot syndic benoemd.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="back">
+<div class="div1" id="toc">
+<h2 class="normal">Inhoudsopgave</h2>
+<ul>
+<li><a href="#xd0e147">De Gun-club.</a></li>
+<li><a href="#xd0e258">De mededeeling.</a></li>
+<li><a href="#xd0e364">Het lot van het voorstel.</a></li>
+<li><a href="#xd0e413">De sterrenwacht te Cambridge.</a></li>
+<li><a href="#xd0e495">De maan.</a></li>
+<li><a href="#xd0e575">Het projectiel.</a></li>
+<li><a href="#xd0e721">Het stuk.</a></li>
+<li><a href="#xd0e810">Het kruit.</a></li>
+<li><a href="#xd0e915">&Eacute;en tegen velen.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1023">De inschrijvingen.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1155">Het terrein.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1226">Begin van het werk.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1287">Het gieten.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1352">De Columbiad.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1438">Een telegram.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1476">Michel Ardan.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1634">Een volksvergadering.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1737">Na de pauze.</a></li>
+<li><a href="#xd0e1955">In het bosch.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2093">Een proefneming in het klein.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2140">Men maakt zich gereed.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2214">De telescoop van het Rotsgebergte.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2297">Laatste bestellingen.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2373">Vuur!!!</a></li>
+<li><a href="#xd0e2443">Teleurstelling.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2545">Een nieuwe ster.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2599">Goede reis.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2688">Het eerste halfuur.</a></li>
+<li><a href="#xd0e2891">Een kijkje in het projectiel.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3052">Een berekening en een begrafenis.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3184">Wachter is wachter geworden.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3397">Zijn zij dronken?</a></li>
+<li><a href="#xd0e3587">Zij wegen niets meer.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3740">Een weinig uit het spoor.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3864">Zij nemen de maan waar.</a></li>
+<li><a href="#xd0e3937">Voortzetting der reis.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4027">Nog eenige bijzonderheden.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4213">Raadselachtige voorwerpen.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4273">Een lange nacht.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4360">In welke kromme lijn?</a></li>
+<li><a href="#xd0e4468">Het Zuiderhalfrond.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4507">De Tycho.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4569">Maanbewoners?</a></li>
+<li><a href="#xd0e4714">De vuurpijlen.</a></li>
+<li><a href="#xd0e4966">Aan boord van de Susquehanna.</a></li>
+<li><a href="#xd0e5106">Maston ten tooneele.</a></li>
+<li><a href="#xd0e5287">De redding.</a></li>
+<li><a href="#xd0e5484">Slot.</a></li>
+<li><a href="#xd0e5547">JULES VERNE&#8217;S GE&Iuml;LLUSTREERDE WONDERREIZEN.</a></li>
+</ul>
+</div><div id="xd0e5547" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#toc">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="normal">JULES VERNE&#8217;S GE&Iuml;LLUSTREERDE WONDERREIZEN.</h2>
+<p>Prijs per deel: <b>90</b> cts. ingen., &#402;<b>1.25</b> geb.
+
+
+</p>
+<ol class="lsoff">
+<li> 1 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11318">DE REIS OM DE WERELD IN 80 DAGEN</a>.
+</li>
+<li> 2 DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN.</li>
+<li> 3 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika.</li>
+<li> 4 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australi&euml;.</li>
+<li> 5 DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Zuidzee.</li>
+<li> 6 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11205">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. Oostelijk Halfrond.
+</li>
+<li> 7 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/11393">20.000 MIJLEN ONDER ZEE</a>. Westelijk Halfrond.
+</li>
+<li> 8 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/19086">VIJF WEKEN IN EEN LUCHTBALLON</a>. Ontdekkingsreis in de
+Binnenlanden van Afrika.
+</li>
+<li> 9 HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Luchtschipbreukelingen.</li>
+<li>10 HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Verlatene.</li>
+<li>11 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/10349">NAAR HET MIDDELPUNT DER AARDE</a>.
+</li>
+<li>12 MICHAEL STROGOFF, DE KOERIER VAN DEN CZAAR.</li>
+<li>13 HET ZWARTE GOUD.</li>
+<li>14 HECTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners.</li>
+<li>15 HECTOR SERVADAC. De Terugtocht naar de Aarde.</li>
+<li>16 AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN.
+Gevolgd door &raquo;De Blokkadebrekers.&#8221;
+</li>
+<li>17 EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. De Walvischjagers.</li>
+<li>18 EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In Slavernij.</li>
+<li>19 DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR.</li>
+<li>20 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/24773">WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES</a>.
+</li>
+<li>21 ELDORADO EN HET MONSTERKANON VAN STAALSTAD.
+Gevolgd door &raquo;Meester Zacharias&#8221;.
+</li>
+<li>22 HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. De Pelterijhandel.</li>
+<li>23 HET LAND DER BUITENSTE DUISTERNIS. Het drijvende Eiland.</li>
+<li>24 HET STOOMHUIS. De IJzeren Reus.</li>
+<li>25 HET STOOMHUIS. De Waanzinnige der Nerbudda.</li>
+<li>26 REIZEN EN LOTGEVALLEN VAN KAPITEIN HATTERAS. De
+Engelschen aan de Noordpool.
+</li>
+<li>27 REIZEN EN LOTGEVALLEN VAN KAPITEIN HATTERAS. De
+IJswoestijn.
+</li>
+<li>28 EENE VLOTREIS. 800 Mijlen op de Amazone.</li>
+<li>29 EENE VLOTREIS. Het Raadselschrift.</li>
+<li>30 EEN LEERSCHOOL VOOR ROBINSONS.</li>
+<li>31 DE WONDERSTRAAL.</li>
+<li>32 KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Een Hollander in de Klem.</li>
+<li>33 KERABAN DE STIJFHOOFDIGE. Schipbreuk en Redding.</li>
+<li>34 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/17580">DE ZUIDSTER</a>. Het Land der Diamanten.
+</li>
+<li>35 DE ARCHIPEL IN VUUR EN VLAM.</li>
+<li>36 DE VONDELING VAN HET FREGAT CYNTHIA.</li>
+<li>37 MATHIAS SANDORF. Een verijdelde Samenzwering.</li>
+<li>38 MATHIAS SANDORF. De Middellandsche Zee.</li>
+<li>39 MATHIAS SANDORF. Een Model-Volkplanting.</li>
+<li>40 HET LOTERIJBRIEFJE.</li>
+<li>41 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/19091">ROBUR DE VEROVERAAR</a>.
+</li>
+<li>42 DE STRIJD TUSSCHEN NOORD EN ZUID. Overrompeling eener
+Plantage.
+</li>
+<li>43 DE STRIJD TUSSCHEN NOORD EN ZUID. De zwarte Kreek
+van Texas.
+</li>
+<li>44 1792. OP WEG NAAR FRANKRIJK.</li>
+<li>45 TWEE JAAR VACANTIE. De mislukte Pleiziertocht.</li>
+<li>46 TWEE JAAR VACANTIE. Een Knapenkolonie.</li>
+<li>47 DE FAMILIE ZONDER NAAM. Het Verraad van Simon Morgaz.</li>
+<li>48 DE FAMILIE ZONDER NAAM. De Opstand van 1837.</li>
+<li>49 EEN SCHOT IN DE LUCHT.</li>
+<li>50 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/26143">CESAR CASCABEL</a>. De schoone Zwerfster.
+</li>
+<li>51 <a href="https://www.gutenberg.org/etext/26395">CESAR CASCABEL</a>. Over het IJs en door de Steppen.
+</li>
+</ol><p>
+
+
+
+
+</p>
+<p class="aligncenter">Boek- en Kunstdrukkerij P. A. Geurts, Nijmegen.
+
+
+
+</p>
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="https://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="https://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<p>Dit is de Nederlandse vertaling van <i lang="fr">De la Terre &agrave; la Lune</i>, beschikbaar in PG als etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/799">799</a>. Hiervan zijn verschillende Engelse vertalingen gemaakt. <i lang="en">From the Earth to the Moon; and, Round the Moon</i>, etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/83">83</a>, en <i lang="en">The Moon-Voyage</i>, etext <a href="https://www.gutenberg.org/etext/12901">12901</a>.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ol class="lsoff">
+<li>2008-10-22 Begonnen.
+
+</li>
+</ol>
+<h3>Externe Referenties</h3>
+<p>Dit Project Gutenberg eBoek bevat externe referenties. Het kan zijn dat deze links voor u niet werken.</p>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Bladzijde</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e174">2</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e181">2</a></td>
+<td width="40%">getha-pertja</td>
+<td width="40%">getah-pertja</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e221">4</a></td>
+<td width="40%">Bisby</td>
+<td width="40%">Bilsby</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e237">4</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e278">6</a></td>
+<td width="40%"> </td>
+<td width="40%">&#8212;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e322">8</a></td>
+<td width="40%">Loche</td>
+<td width="40%">Locke</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e325">8</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e420">14</a></td>
+<td width="40%">Gun-blub</td>
+<td width="40%">Gun-club</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e425">14</a></td>
+<td width="40%">Massachussets</td>
+<td width="40%">Massachusetts</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e536">18</a></td>
+<td width="40%">geografische</td>
+<td width="40%">geographische</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e559">19</a></td>
+<td width="40%">maan-eklipsen</td>
+<td width="40%">maan-eclipsen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e584">22</a></td>
+<td width="40%">en</td>
+<td width="40%">een</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e679">26</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e734">27</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e825">31</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e844">32</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e982">38</a></td>
+<td width="40%">200</td>
+<td width="40%">2000</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1320">52</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1496">62</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1570">64</a></td>
+<td width="40%">inmers</td>
+<td width="40%">immers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1700">71</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1730">74</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1793">76</a></td>
+<td width="40%">eklips</td>
+<td width="40%">eclips</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1808">76</a></td>
+<td width="40%">eklips</td>
+<td width="40%">eclips</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1831">77</a></td>
+<td width="40%">Blad.</td>
+<td width="40%">Bladz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1857">78</a></td>
+<td width="40%">.</td>
+<td width="40%">?</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1897">79</a></td>
+<td width="40%">Gunclub</td>
+<td width="40%">Gun-club</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e1902">79</a></td>
+<td width="40%">nog al</td>
+<td width="40%">nogal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2108">86</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2126">87</a></td>
+<td width="40%">Hillisbora</td>
+<td width="40%">Hillisboro</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2208">91</a></td>
+<td width="40%">20</td>
+<td width="40%">20sten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2221">92</a></td>
+<td width="40%">20sten</td>
+<td width="40%">20sten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2234">92</a></td>
+<td width="40%">voorwerpkomende</td>
+<td width="40%">voorwerp komende</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2239">92</a></td>
+<td width="40%">cent.</td>
+<td width="40%">centim.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2257">94</a></td>
+<td width="40%"> </td>
+<td width="40%">-</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2278">95</a></td>
+<td width="40%">Missisippi</td>
+<td width="40%">Mississippi</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2281">95</a></td>
+<td width="40%">Apachische</td>
+<td width="40%">Appalachische</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2288">95</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">een </td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2345">99</a></td>
+<td width="40%">onvruchbaar</td>
+<td width="40%">onvruchtbaar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2417">102</a></td>
+<td width="40%">Onmogellijk</td>
+<td width="40%">Onmogelijk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2436">102</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2581">107</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2657">110</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e2709">112</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3303">135</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3314">135</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3351">136</a></td>
+<td width="40%">antwoorde</td>
+<td width="40%">antwoordde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3450">142</a></td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3489">143</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3500">143</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3509">143</a></td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3594">146</a></td>
+<td width="40%">noch</td>
+<td width="40%">nog</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3754">154</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3786">155</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3826">156</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3889">160</a></td>
+<td width="40%">hadden</td>
+<td width="40%">had</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3905">160</a></td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e3958">164</a></td>
+<td width="40%">maanbebewoners</td>
+<td width="40%">maanbewoners</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4013">166</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4042">167</a></td>
+<td width="40%">Gun-blub</td>
+<td width="40%">Gun-club</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4051">167</a></td>
+<td width="40%">bediende</td>
+<td width="40%">bedienden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4054">167</a></td>
+<td width="40%">onderstboven</td>
+<td width="40%">ondersteboven</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4119">171</a></td>
+<td width="40%">onzichbaar</td>
+<td width="40%">onzichtbaar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4134">171</a></td>
+<td width="40%">antwoorde</td>
+<td width="40%">antwoordde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4193">174</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&deg;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4198">174</a></td>
+<td width="40%">Karpatische</td>
+<td width="40%">Karpathische</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4301">180</a></td>
+<td width="40%">aardelicht</td>
+<td width="40%">aardlicht</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4327">182</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4367">183</a></td>
+<td width="40%">wend</td>
+<td width="40%">wendt</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4451">186</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4496">189</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4522">191</a></td>
+<td width="40%">ingestortte</td>
+<td width="40%">ingestorte</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4551">192</a></td>
+<td width="40%">onverwinbaar</td>
+<td width="40%">onoverwinbaar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4578">194</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4637">196</a></td>
+<td width="40%">Michell</td>
+<td width="40%">Michel</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4674">198</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4678">198</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4804">202</a></td>
+<td width="40%">uizondering</td>
+<td width="40%">uitzondering</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4809">202</a></td>
+<td width="40%">elleptische</td>
+<td width="40%">elliptische</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4812">202</a></td>
+<td width="40%">aphelim</td>
+<td width="40%">aphelium</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4850">203</a></td>
+<td width="40%">en en</td>
+<td width="40%">en</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e4969">208</a></td>
+<td width="40%">hoofdsuk</td>
+<td width="40%">hoofdstuk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5014">209</a></td>
+<td width="40%">prachttigen</td>
+<td width="40%">prachtigen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5125">214</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5142">215</a></td>
+<td width="40%">410</td>
+<td width="40%">41&deg;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5171">216</a></td>
+<td width="40%">Massachusets</td>
+<td width="40%">Massachusetts</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5194">217</a></td>
+<td width="40%">nooderbreedte</td>
+<td width="40%">noorderbreedte</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5203">218</a></td>
+<td width="40%">Blad.</td>
+<td width="40%">Bladz.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5282">220</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5321">223</a></td>
+<td width="40%">dan </td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5450">228</a></td>
+<td width="40%">geta-pertja</td>
+<td width="40%">getah-pertja</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5508">230</a></td>
+<td width="40%">onbewoonbare</td>
+<td width="40%">bewoonbare</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5521">231</a></td>
+<td width="40%">zelfs</td>
+<td width="40%">zelf</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a class="pageref" href="#xd0e5528">231</a></td>
+<td width="40%">Massachussets</td>
+<td width="40%">Massachusetts</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Reis naar de Maan in 28 dagen en 12
+uren, by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN ***
+
+***** This file should be named 27309-h.htm or 27309-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        https://www.gutenberg.org/2/7/3/0/27309/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at https://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+https://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at https://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at https://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit https://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including including checks, online payments and credit card
+donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     https://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/27309-h/images/p000.jpg b/27309-h/images/p000.jpg
new file mode 100644
index 0000000..664e13d
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p000.jpg
diff --git a/27309-h/images/p003.jpg b/27309-h/images/p003.jpg
new file mode 100644
index 0000000..87be99b
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p003.jpg
diff --git a/27309-h/images/p005.jpg b/27309-h/images/p005.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f701d29
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p005.jpg
diff --git a/27309-h/images/p009.jpg b/27309-h/images/p009.jpg
new file mode 100644
index 0000000..71bcc02
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p009.jpg
diff --git a/27309-h/images/p013.jpg b/27309-h/images/p013.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9192d12
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p013.jpg
diff --git a/27309-h/images/p017.jpg b/27309-h/images/p017.jpg
new file mode 100644
index 0000000..12ea593
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p017.jpg
diff --git a/27309-h/images/p020.gif b/27309-h/images/p020.gif
new file mode 100644
index 0000000..4e8bc07
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p020.gif
diff --git a/27309-h/images/p021.jpg b/27309-h/images/p021.jpg
new file mode 100644
index 0000000..facab0b
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p021.jpg
diff --git a/27309-h/images/p025.jpg b/27309-h/images/p025.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b3afb52
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p025.jpg
diff --git a/27309-h/images/p029.jpg b/27309-h/images/p029.jpg
new file mode 100644
index 0000000..12a3427
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p029.jpg
diff --git a/27309-h/images/p033.jpg b/27309-h/images/p033.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fd441af
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p033.jpg
diff --git a/27309-h/images/p037.jpg b/27309-h/images/p037.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f698a1a
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p037.jpg
diff --git a/27309-h/images/p041.jpg b/27309-h/images/p041.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cd9712d
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p041.jpg
diff --git a/27309-h/images/p045.jpg b/27309-h/images/p045.jpg
new file mode 100644
index 0000000..69bd285
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p045.jpg
diff --git a/27309-h/images/p049.jpg b/27309-h/images/p049.jpg
new file mode 100644
index 0000000..49e7124
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p049.jpg
diff --git a/27309-h/images/p053.jpg b/27309-h/images/p053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..15b6cdd
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p053.jpg
diff --git a/27309-h/images/p055.jpg b/27309-h/images/p055.jpg
new file mode 100644
index 0000000..45b756c
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p055.jpg
diff --git a/27309-h/images/p057.jpg b/27309-h/images/p057.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9098676
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p057.jpg
diff --git a/27309-h/images/p061.jpg b/27309-h/images/p061.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9bd7b2c
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p061.jpg
diff --git a/27309-h/images/p065.jpg b/27309-h/images/p065.jpg
new file mode 100644
index 0000000..eaa1a1d
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p065.jpg
diff --git a/27309-h/images/p069.jpg b/27309-h/images/p069.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a95c016
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p069.jpg
diff --git a/27309-h/images/p073.jpg b/27309-h/images/p073.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7977c08
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p073.jpg
diff --git a/27309-h/images/p077.jpg b/27309-h/images/p077.jpg
new file mode 100644
index 0000000..68726db
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p077.jpg
diff --git a/27309-h/images/p081.jpg b/27309-h/images/p081.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b909635
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p081.jpg
diff --git a/27309-h/images/p083.jpg b/27309-h/images/p083.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2dbf5a3
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p083.jpg
diff --git a/27309-h/images/p085.jpg b/27309-h/images/p085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8ffd604
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p085.jpg
diff --git a/27309-h/images/p089.jpg b/27309-h/images/p089.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ad95c80
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p089.jpg
diff --git a/27309-h/images/p093.jpg b/27309-h/images/p093.jpg
new file mode 100644
index 0000000..db6dc17
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p093.jpg
diff --git a/27309-h/images/p097.jpg b/27309-h/images/p097.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c4d6d98
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p097.jpg
diff --git a/27309-h/images/p101.jpg b/27309-h/images/p101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..feade12
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p101.jpg
diff --git a/27309-h/images/p105.jpg b/27309-h/images/p105.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f99a873
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p105.jpg
diff --git a/27309-h/images/p109.jpg b/27309-h/images/p109.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e728793
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p109.jpg
diff --git a/27309-h/images/p113.jpg b/27309-h/images/p113.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d98ce9f
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p113.jpg
diff --git a/27309-h/images/p117.jpg b/27309-h/images/p117.jpg
new file mode 100644
index 0000000..26a98c4
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p117.jpg
diff --git a/27309-h/images/p121.jpg b/27309-h/images/p121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..134327f
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p121.jpg
diff --git a/27309-h/images/p125.jpg b/27309-h/images/p125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6219b62
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p125.jpg
diff --git a/27309-h/images/p129.jpg b/27309-h/images/p129.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d3d8ae2
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p129.jpg
diff --git a/27309-h/images/p133.jpg b/27309-h/images/p133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cab66f5
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p133.jpg
diff --git a/27309-h/images/p137.jpg b/27309-h/images/p137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..88336ed
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p137.jpg
diff --git a/27309-h/images/p141.jpg b/27309-h/images/p141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..dc64077
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p141.jpg
diff --git a/27309-h/images/p145.jpg b/27309-h/images/p145.jpg
new file mode 100644
index 0000000..45c8730
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p145.jpg
diff --git a/27309-h/images/p149.jpg b/27309-h/images/p149.jpg
new file mode 100644
index 0000000..916dbc9
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p149.jpg
diff --git a/27309-h/images/p153.jpg b/27309-h/images/p153.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fcd4bdf
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p153.jpg
diff --git a/27309-h/images/p157.jpg b/27309-h/images/p157.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ca2e4ac
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p157.jpg
diff --git a/27309-h/images/p161.jpg b/27309-h/images/p161.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f17895a
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p161.jpg
diff --git a/27309-h/images/p165.jpg b/27309-h/images/p165.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cb2b815
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p165.jpg
diff --git a/27309-h/images/p169.jpg b/27309-h/images/p169.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4a21564
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p169.jpg
diff --git a/27309-h/images/p173.jpg b/27309-h/images/p173.jpg
new file mode 100644
index 0000000..51e45be
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p173.jpg
diff --git a/27309-h/images/p177.jpg b/27309-h/images/p177.jpg
new file mode 100644
index 0000000..702b1ec
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p177.jpg
diff --git a/27309-h/images/p181.jpg b/27309-h/images/p181.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d7fc1d2
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p181.jpg
diff --git a/27309-h/images/p185.jpg b/27309-h/images/p185.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4414b94
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p185.jpg
diff --git a/27309-h/images/p189.jpg b/27309-h/images/p189.jpg
new file mode 100644
index 0000000..62077e7
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p189.jpg
diff --git a/27309-h/images/p193.jpg b/27309-h/images/p193.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9c1640d
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p193.jpg
diff --git a/27309-h/images/p197.jpg b/27309-h/images/p197.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3bdd2f5
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p197.jpg
diff --git a/27309-h/images/p201.jpg b/27309-h/images/p201.jpg
new file mode 100644
index 0000000..eff563f
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p201.jpg
diff --git a/27309-h/images/p205.jpg b/27309-h/images/p205.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6ec7f54
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p205.jpg
diff --git a/27309-h/images/p209.jpg b/27309-h/images/p209.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2c71989
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p209.jpg
diff --git a/27309-h/images/p213.jpg b/27309-h/images/p213.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0f14c8c
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p213.jpg
diff --git a/27309-h/images/p217.jpg b/27309-h/images/p217.jpg
new file mode 100644
index 0000000..99096d1
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p217.jpg
diff --git a/27309-h/images/p221.jpg b/27309-h/images/p221.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ffd48fa
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p221.jpg
diff --git a/27309-h/images/p225.jpg b/27309-h/images/p225.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9b6e759
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p225.jpg
diff --git a/27309-h/images/p227.jpg b/27309-h/images/p227.jpg
new file mode 100644
index 0000000..67214d2
--- /dev/null
+++ b/27309-h/images/p227.jpg
diff --git a/27309-page-images/f0001.png b/27309-page-images/f0001.png
new file mode 100644
index 0000000..a7dd6b1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/f0001.png
diff --git a/27309-page-images/f0002.png b/27309-page-images/f0002.png
new file mode 100644
index 0000000..39f575e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/f0002.png
diff --git a/27309-page-images/f0003.png b/27309-page-images/f0003.png
new file mode 100644
index 0000000..ae01e28
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/f0003.png
diff --git a/27309-page-images/f0004.png b/27309-page-images/f0004.png
new file mode 100644
index 0000000..99ed051
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/f0004.png
diff --git a/27309-page-images/p0001.png b/27309-page-images/p0001.png
new file mode 100644
index 0000000..365bb35
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0001.png
diff --git a/27309-page-images/p0002.png b/27309-page-images/p0002.png
new file mode 100644
index 0000000..ba953a4
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0002.png
diff --git a/27309-page-images/p0003.png b/27309-page-images/p0003.png
new file mode 100644
index 0000000..b8e488b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0003.png
diff --git a/27309-page-images/p0004.png b/27309-page-images/p0004.png
new file mode 100644
index 0000000..d421067
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0004.png
diff --git a/27309-page-images/p0005.png b/27309-page-images/p0005.png
new file mode 100644
index 0000000..1c935ec
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0005.png
diff --git a/27309-page-images/p0006.png b/27309-page-images/p0006.png
new file mode 100644
index 0000000..cf1e30f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0006.png
diff --git a/27309-page-images/p0007.png b/27309-page-images/p0007.png
new file mode 100644
index 0000000..32daf40
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0007.png
diff --git a/27309-page-images/p0008.png b/27309-page-images/p0008.png
new file mode 100644
index 0000000..4d3422c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0008.png
diff --git a/27309-page-images/p0009.png b/27309-page-images/p0009.png
new file mode 100644
index 0000000..ca4b354
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0009.png
diff --git a/27309-page-images/p0010.png b/27309-page-images/p0010.png
new file mode 100644
index 0000000..769010f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0010.png
diff --git a/27309-page-images/p0011.png b/27309-page-images/p0011.png
new file mode 100644
index 0000000..19bc9a0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0011.png
diff --git a/27309-page-images/p0012.png b/27309-page-images/p0012.png
new file mode 100644
index 0000000..b9c1dd0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0012.png
diff --git a/27309-page-images/p0013.png b/27309-page-images/p0013.png
new file mode 100644
index 0000000..6629910
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0013.png
diff --git a/27309-page-images/p0014.png b/27309-page-images/p0014.png
new file mode 100644
index 0000000..05c03c8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0014.png
diff --git a/27309-page-images/p0015.png b/27309-page-images/p0015.png
new file mode 100644
index 0000000..b95ce6d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0015.png
diff --git a/27309-page-images/p0016.png b/27309-page-images/p0016.png
new file mode 100644
index 0000000..244c6a7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0016.png
diff --git a/27309-page-images/p0017.png b/27309-page-images/p0017.png
new file mode 100644
index 0000000..0abe626
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0017.png
diff --git a/27309-page-images/p0018.png b/27309-page-images/p0018.png
new file mode 100644
index 0000000..dd804c6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0018.png
diff --git a/27309-page-images/p0019.png b/27309-page-images/p0019.png
new file mode 100644
index 0000000..cea942f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0019.png
diff --git a/27309-page-images/p0020.png b/27309-page-images/p0020.png
new file mode 100644
index 0000000..25a3f42
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0020.png
diff --git a/27309-page-images/p0021.png b/27309-page-images/p0021.png
new file mode 100644
index 0000000..5006ad8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0021.png
diff --git a/27309-page-images/p0022.png b/27309-page-images/p0022.png
new file mode 100644
index 0000000..84fcd66
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0022.png
diff --git a/27309-page-images/p0023.png b/27309-page-images/p0023.png
new file mode 100644
index 0000000..b0371a5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0023.png
diff --git a/27309-page-images/p0024.png b/27309-page-images/p0024.png
new file mode 100644
index 0000000..ecd3db7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0024.png
diff --git a/27309-page-images/p0025.png b/27309-page-images/p0025.png
new file mode 100644
index 0000000..06dfd93
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0025.png
diff --git a/27309-page-images/p0026.png b/27309-page-images/p0026.png
new file mode 100644
index 0000000..72e9281
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0026.png
diff --git a/27309-page-images/p0027.png b/27309-page-images/p0027.png
new file mode 100644
index 0000000..665e4f7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0027.png
diff --git a/27309-page-images/p0028.png b/27309-page-images/p0028.png
new file mode 100644
index 0000000..a851347
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0028.png
diff --git a/27309-page-images/p0029.png b/27309-page-images/p0029.png
new file mode 100644
index 0000000..9851fae
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0029.png
diff --git a/27309-page-images/p0030.png b/27309-page-images/p0030.png
new file mode 100644
index 0000000..6969bc7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0030.png
diff --git a/27309-page-images/p0031.png b/27309-page-images/p0031.png
new file mode 100644
index 0000000..1c9fc35
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0031.png
diff --git a/27309-page-images/p0032.png b/27309-page-images/p0032.png
new file mode 100644
index 0000000..d6754d1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0032.png
diff --git a/27309-page-images/p0033.png b/27309-page-images/p0033.png
new file mode 100644
index 0000000..77bb18b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0033.png
diff --git a/27309-page-images/p0034.png b/27309-page-images/p0034.png
new file mode 100644
index 0000000..2d86a42
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0034.png
diff --git a/27309-page-images/p0035.png b/27309-page-images/p0035.png
new file mode 100644
index 0000000..38d15f3
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0035.png
diff --git a/27309-page-images/p0036.png b/27309-page-images/p0036.png
new file mode 100644
index 0000000..aa7b92e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0036.png
diff --git a/27309-page-images/p0037.png b/27309-page-images/p0037.png
new file mode 100644
index 0000000..0b51422
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0037.png
diff --git a/27309-page-images/p0038.png b/27309-page-images/p0038.png
new file mode 100644
index 0000000..1b5d33a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0038.png
diff --git a/27309-page-images/p0039.png b/27309-page-images/p0039.png
new file mode 100644
index 0000000..6eb00fd
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0039.png
diff --git a/27309-page-images/p0040.png b/27309-page-images/p0040.png
new file mode 100644
index 0000000..e897b1a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0040.png
diff --git a/27309-page-images/p0041.png b/27309-page-images/p0041.png
new file mode 100644
index 0000000..4bdac23
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0041.png
diff --git a/27309-page-images/p0042.png b/27309-page-images/p0042.png
new file mode 100644
index 0000000..6bb68bb
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0042.png
diff --git a/27309-page-images/p0043.png b/27309-page-images/p0043.png
new file mode 100644
index 0000000..0e8db99
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0043.png
diff --git a/27309-page-images/p0044.png b/27309-page-images/p0044.png
new file mode 100644
index 0000000..39aa792
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0044.png
diff --git a/27309-page-images/p0045.png b/27309-page-images/p0045.png
new file mode 100644
index 0000000..9168239
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0045.png
diff --git a/27309-page-images/p0046.png b/27309-page-images/p0046.png
new file mode 100644
index 0000000..ba58178
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0046.png
diff --git a/27309-page-images/p0047.png b/27309-page-images/p0047.png
new file mode 100644
index 0000000..affc89f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0047.png
diff --git a/27309-page-images/p0048.png b/27309-page-images/p0048.png
new file mode 100644
index 0000000..bd6cb42
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0048.png
diff --git a/27309-page-images/p0049.png b/27309-page-images/p0049.png
new file mode 100644
index 0000000..d15359b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0049.png
diff --git a/27309-page-images/p0050.png b/27309-page-images/p0050.png
new file mode 100644
index 0000000..05e6675
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0050.png
diff --git a/27309-page-images/p0051.png b/27309-page-images/p0051.png
new file mode 100644
index 0000000..9ee6dfd
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0051.png
diff --git a/27309-page-images/p0052.png b/27309-page-images/p0052.png
new file mode 100644
index 0000000..78094ed
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0052.png
diff --git a/27309-page-images/p0053.png b/27309-page-images/p0053.png
new file mode 100644
index 0000000..e66562d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0053.png
diff --git a/27309-page-images/p0054.png b/27309-page-images/p0054.png
new file mode 100644
index 0000000..f795d35
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0054.png
diff --git a/27309-page-images/p0055.png b/27309-page-images/p0055.png
new file mode 100644
index 0000000..784db2e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0055.png
diff --git a/27309-page-images/p0056.png b/27309-page-images/p0056.png
new file mode 100644
index 0000000..07a7a00
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0056.png
diff --git a/27309-page-images/p0057.png b/27309-page-images/p0057.png
new file mode 100644
index 0000000..e740692
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0057.png
diff --git a/27309-page-images/p0058.png b/27309-page-images/p0058.png
new file mode 100644
index 0000000..956c883
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0058.png
diff --git a/27309-page-images/p0059.png b/27309-page-images/p0059.png
new file mode 100644
index 0000000..a47e235
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0059.png
diff --git a/27309-page-images/p0060.png b/27309-page-images/p0060.png
new file mode 100644
index 0000000..f056a8c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0060.png
diff --git a/27309-page-images/p0061.png b/27309-page-images/p0061.png
new file mode 100644
index 0000000..7374dba
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0061.png
diff --git a/27309-page-images/p0062.png b/27309-page-images/p0062.png
new file mode 100644
index 0000000..2a42bef
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0062.png
diff --git a/27309-page-images/p0063.png b/27309-page-images/p0063.png
new file mode 100644
index 0000000..b8deb13
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0063.png
diff --git a/27309-page-images/p0064.png b/27309-page-images/p0064.png
new file mode 100644
index 0000000..3a8fca7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0064.png
diff --git a/27309-page-images/p0065.png b/27309-page-images/p0065.png
new file mode 100644
index 0000000..45f554b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0065.png
diff --git a/27309-page-images/p0066.png b/27309-page-images/p0066.png
new file mode 100644
index 0000000..22fbb78
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0066.png
diff --git a/27309-page-images/p0067.png b/27309-page-images/p0067.png
new file mode 100644
index 0000000..8c9f43f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0067.png
diff --git a/27309-page-images/p0068.png b/27309-page-images/p0068.png
new file mode 100644
index 0000000..32ccd2a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0068.png
diff --git a/27309-page-images/p0069.png b/27309-page-images/p0069.png
new file mode 100644
index 0000000..e74e4a7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0069.png
diff --git a/27309-page-images/p0070.png b/27309-page-images/p0070.png
new file mode 100644
index 0000000..967cda4
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0070.png
diff --git a/27309-page-images/p0071.png b/27309-page-images/p0071.png
new file mode 100644
index 0000000..7c05f83
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0071.png
diff --git a/27309-page-images/p0072.png b/27309-page-images/p0072.png
new file mode 100644
index 0000000..99eca7d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0072.png
diff --git a/27309-page-images/p0073.png b/27309-page-images/p0073.png
new file mode 100644
index 0000000..4a5fb1d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0073.png
diff --git a/27309-page-images/p0074.png b/27309-page-images/p0074.png
new file mode 100644
index 0000000..9600e55
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0074.png
diff --git a/27309-page-images/p0075.png b/27309-page-images/p0075.png
new file mode 100644
index 0000000..e4c2645
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0075.png
diff --git a/27309-page-images/p0076.png b/27309-page-images/p0076.png
new file mode 100644
index 0000000..5abda8c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0076.png
diff --git a/27309-page-images/p0077.png b/27309-page-images/p0077.png
new file mode 100644
index 0000000..4681ebf
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0077.png
diff --git a/27309-page-images/p0078.png b/27309-page-images/p0078.png
new file mode 100644
index 0000000..0b56210
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0078.png
diff --git a/27309-page-images/p0079.png b/27309-page-images/p0079.png
new file mode 100644
index 0000000..11d87f1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0079.png
diff --git a/27309-page-images/p0080.png b/27309-page-images/p0080.png
new file mode 100644
index 0000000..df8df26
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0080.png
diff --git a/27309-page-images/p0081.png b/27309-page-images/p0081.png
new file mode 100644
index 0000000..92f626e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0081.png
diff --git a/27309-page-images/p0082.png b/27309-page-images/p0082.png
new file mode 100644
index 0000000..e98d975
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0082.png
diff --git a/27309-page-images/p0083.png b/27309-page-images/p0083.png
new file mode 100644
index 0000000..916d4a6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0083.png
diff --git a/27309-page-images/p0084.png b/27309-page-images/p0084.png
new file mode 100644
index 0000000..4271ec1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0084.png
diff --git a/27309-page-images/p0085.png b/27309-page-images/p0085.png
new file mode 100644
index 0000000..7fdda8f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0085.png
diff --git a/27309-page-images/p0086.png b/27309-page-images/p0086.png
new file mode 100644
index 0000000..85ca3dd
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0086.png
diff --git a/27309-page-images/p0087.png b/27309-page-images/p0087.png
new file mode 100644
index 0000000..69757b0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0087.png
diff --git a/27309-page-images/p0088.png b/27309-page-images/p0088.png
new file mode 100644
index 0000000..df8c972
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0088.png
diff --git a/27309-page-images/p0089.png b/27309-page-images/p0089.png
new file mode 100644
index 0000000..bc820dd
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0089.png
diff --git a/27309-page-images/p0090.png b/27309-page-images/p0090.png
new file mode 100644
index 0000000..646b65a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0090.png
diff --git a/27309-page-images/p0091.png b/27309-page-images/p0091.png
new file mode 100644
index 0000000..f394374
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0091.png
diff --git a/27309-page-images/p0092.png b/27309-page-images/p0092.png
new file mode 100644
index 0000000..2c69bc6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0092.png
diff --git a/27309-page-images/p0093.png b/27309-page-images/p0093.png
new file mode 100644
index 0000000..05760e3
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0093.png
diff --git a/27309-page-images/p0094.png b/27309-page-images/p0094.png
new file mode 100644
index 0000000..bf740e3
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0094.png
diff --git a/27309-page-images/p0095.png b/27309-page-images/p0095.png
new file mode 100644
index 0000000..dab7207
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0095.png
diff --git a/27309-page-images/p0096.png b/27309-page-images/p0096.png
new file mode 100644
index 0000000..01360ab
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0096.png
diff --git a/27309-page-images/p0097.png b/27309-page-images/p0097.png
new file mode 100644
index 0000000..300a2d5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0097.png
diff --git a/27309-page-images/p0098.png b/27309-page-images/p0098.png
new file mode 100644
index 0000000..9f67b87
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0098.png
diff --git a/27309-page-images/p0099.png b/27309-page-images/p0099.png
new file mode 100644
index 0000000..068c0d6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0099.png
diff --git a/27309-page-images/p0100.png b/27309-page-images/p0100.png
new file mode 100644
index 0000000..1c59696
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0100.png
diff --git a/27309-page-images/p0101.png b/27309-page-images/p0101.png
new file mode 100644
index 0000000..9016c82
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0101.png
diff --git a/27309-page-images/p0102.png b/27309-page-images/p0102.png
new file mode 100644
index 0000000..de5e7d0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0102.png
diff --git a/27309-page-images/p0103.png b/27309-page-images/p0103.png
new file mode 100644
index 0000000..08e9ff0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0103.png
diff --git a/27309-page-images/p0104.png b/27309-page-images/p0104.png
new file mode 100644
index 0000000..882b6fc
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0104.png
diff --git a/27309-page-images/p0105.png b/27309-page-images/p0105.png
new file mode 100644
index 0000000..7ccaee6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0105.png
diff --git a/27309-page-images/p0106.png b/27309-page-images/p0106.png
new file mode 100644
index 0000000..52eb974
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0106.png
diff --git a/27309-page-images/p0107.png b/27309-page-images/p0107.png
new file mode 100644
index 0000000..2de692a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0107.png
diff --git a/27309-page-images/p0108.png b/27309-page-images/p0108.png
new file mode 100644
index 0000000..48747d4
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0108.png
diff --git a/27309-page-images/p0109.png b/27309-page-images/p0109.png
new file mode 100644
index 0000000..657cb84
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0109.png
diff --git a/27309-page-images/p0110.png b/27309-page-images/p0110.png
new file mode 100644
index 0000000..a66c899
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0110.png
diff --git a/27309-page-images/p0111.png b/27309-page-images/p0111.png
new file mode 100644
index 0000000..0c597b2
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0111.png
diff --git a/27309-page-images/p0112.png b/27309-page-images/p0112.png
new file mode 100644
index 0000000..83da822
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0112.png
diff --git a/27309-page-images/p0113.png b/27309-page-images/p0113.png
new file mode 100644
index 0000000..da3c7f2
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0113.png
diff --git a/27309-page-images/p0114.png b/27309-page-images/p0114.png
new file mode 100644
index 0000000..4b2abfc
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0114.png
diff --git a/27309-page-images/p0115.png b/27309-page-images/p0115.png
new file mode 100644
index 0000000..5f9b06b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0115.png
diff --git a/27309-page-images/p0116.png b/27309-page-images/p0116.png
new file mode 100644
index 0000000..ea9c8fa
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0116.png
diff --git a/27309-page-images/p0117.png b/27309-page-images/p0117.png
new file mode 100644
index 0000000..5c27ef9
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0117.png
diff --git a/27309-page-images/p0118.png b/27309-page-images/p0118.png
new file mode 100644
index 0000000..003c44a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0118.png
diff --git a/27309-page-images/p0119.png b/27309-page-images/p0119.png
new file mode 100644
index 0000000..d980857
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0119.png
diff --git a/27309-page-images/p0120.png b/27309-page-images/p0120.png
new file mode 100644
index 0000000..9a41793
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0120.png
diff --git a/27309-page-images/p0121.png b/27309-page-images/p0121.png
new file mode 100644
index 0000000..ddf0c05
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0121.png
diff --git a/27309-page-images/p0122.png b/27309-page-images/p0122.png
new file mode 100644
index 0000000..01b317f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0122.png
diff --git a/27309-page-images/p0123.png b/27309-page-images/p0123.png
new file mode 100644
index 0000000..8a6b927
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0123.png
diff --git a/27309-page-images/p0124.png b/27309-page-images/p0124.png
new file mode 100644
index 0000000..e14f861
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0124.png
diff --git a/27309-page-images/p0125.png b/27309-page-images/p0125.png
new file mode 100644
index 0000000..88b418d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0125.png
diff --git a/27309-page-images/p0126.png b/27309-page-images/p0126.png
new file mode 100644
index 0000000..ed6b418
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0126.png
diff --git a/27309-page-images/p0127.png b/27309-page-images/p0127.png
new file mode 100644
index 0000000..bb2a30a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0127.png
diff --git a/27309-page-images/p0128.png b/27309-page-images/p0128.png
new file mode 100644
index 0000000..ee4779a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0128.png
diff --git a/27309-page-images/p0129.png b/27309-page-images/p0129.png
new file mode 100644
index 0000000..5e710a1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0129.png
diff --git a/27309-page-images/p0130.png b/27309-page-images/p0130.png
new file mode 100644
index 0000000..cc5941c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0130.png
diff --git a/27309-page-images/p0131.png b/27309-page-images/p0131.png
new file mode 100644
index 0000000..ca1345b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0131.png
diff --git a/27309-page-images/p0132.png b/27309-page-images/p0132.png
new file mode 100644
index 0000000..41e7469
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0132.png
diff --git a/27309-page-images/p0133.png b/27309-page-images/p0133.png
new file mode 100644
index 0000000..50d32df
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0133.png
diff --git a/27309-page-images/p0134.png b/27309-page-images/p0134.png
new file mode 100644
index 0000000..80a81f5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0134.png
diff --git a/27309-page-images/p0135.png b/27309-page-images/p0135.png
new file mode 100644
index 0000000..dd29f0c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0135.png
diff --git a/27309-page-images/p0136.png b/27309-page-images/p0136.png
new file mode 100644
index 0000000..dad8303
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0136.png
diff --git a/27309-page-images/p0137.png b/27309-page-images/p0137.png
new file mode 100644
index 0000000..9773956
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0137.png
diff --git a/27309-page-images/p0138.png b/27309-page-images/p0138.png
new file mode 100644
index 0000000..aa38a2b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0138.png
diff --git a/27309-page-images/p0139.png b/27309-page-images/p0139.png
new file mode 100644
index 0000000..807fef4
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0139.png
diff --git a/27309-page-images/p0140.png b/27309-page-images/p0140.png
new file mode 100644
index 0000000..db46d88
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0140.png
diff --git a/27309-page-images/p0141.png b/27309-page-images/p0141.png
new file mode 100644
index 0000000..9475760
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0141.png
diff --git a/27309-page-images/p0142.png b/27309-page-images/p0142.png
new file mode 100644
index 0000000..013909e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0142.png
diff --git a/27309-page-images/p0143.png b/27309-page-images/p0143.png
new file mode 100644
index 0000000..776c6d7
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0143.png
diff --git a/27309-page-images/p0144.png b/27309-page-images/p0144.png
new file mode 100644
index 0000000..d1105a0
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0144.png
diff --git a/27309-page-images/p0145.png b/27309-page-images/p0145.png
new file mode 100644
index 0000000..369ec16
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0145.png
diff --git a/27309-page-images/p0146.png b/27309-page-images/p0146.png
new file mode 100644
index 0000000..67e0ae5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0146.png
diff --git a/27309-page-images/p0147.png b/27309-page-images/p0147.png
new file mode 100644
index 0000000..aea117e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0147.png
diff --git a/27309-page-images/p0148.png b/27309-page-images/p0148.png
new file mode 100644
index 0000000..8d37854
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0148.png
diff --git a/27309-page-images/p0149.png b/27309-page-images/p0149.png
new file mode 100644
index 0000000..27169b8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0149.png
diff --git a/27309-page-images/p0150.png b/27309-page-images/p0150.png
new file mode 100644
index 0000000..2c6c012
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0150.png
diff --git a/27309-page-images/p0151.png b/27309-page-images/p0151.png
new file mode 100644
index 0000000..996907f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0151.png
diff --git a/27309-page-images/p0152.png b/27309-page-images/p0152.png
new file mode 100644
index 0000000..9d55f3a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0152.png
diff --git a/27309-page-images/p0153.png b/27309-page-images/p0153.png
new file mode 100644
index 0000000..b9cb94e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0153.png
diff --git a/27309-page-images/p0154.png b/27309-page-images/p0154.png
new file mode 100644
index 0000000..db2054c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0154.png
diff --git a/27309-page-images/p0155.png b/27309-page-images/p0155.png
new file mode 100644
index 0000000..14709f5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0155.png
diff --git a/27309-page-images/p0156.png b/27309-page-images/p0156.png
new file mode 100644
index 0000000..65713a5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0156.png
diff --git a/27309-page-images/p0157.png b/27309-page-images/p0157.png
new file mode 100644
index 0000000..27f08f9
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0157.png
diff --git a/27309-page-images/p0158.png b/27309-page-images/p0158.png
new file mode 100644
index 0000000..93b7156
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0158.png
diff --git a/27309-page-images/p0159.png b/27309-page-images/p0159.png
new file mode 100644
index 0000000..9b79e02
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0159.png
diff --git a/27309-page-images/p0160.png b/27309-page-images/p0160.png
new file mode 100644
index 0000000..b437484
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0160.png
diff --git a/27309-page-images/p0161.png b/27309-page-images/p0161.png
new file mode 100644
index 0000000..d87340e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0161.png
diff --git a/27309-page-images/p0162.png b/27309-page-images/p0162.png
new file mode 100644
index 0000000..6a48591
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0162.png
diff --git a/27309-page-images/p0163.png b/27309-page-images/p0163.png
new file mode 100644
index 0000000..90bc2a5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0163.png
diff --git a/27309-page-images/p0164.png b/27309-page-images/p0164.png
new file mode 100644
index 0000000..fad4796
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0164.png
diff --git a/27309-page-images/p0165.png b/27309-page-images/p0165.png
new file mode 100644
index 0000000..6fb5054
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0165.png
diff --git a/27309-page-images/p0166.png b/27309-page-images/p0166.png
new file mode 100644
index 0000000..95f2ee8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0166.png
diff --git a/27309-page-images/p0167.png b/27309-page-images/p0167.png
new file mode 100644
index 0000000..d318831
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0167.png
diff --git a/27309-page-images/p0168.png b/27309-page-images/p0168.png
new file mode 100644
index 0000000..8b635b9
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0168.png
diff --git a/27309-page-images/p0169.png b/27309-page-images/p0169.png
new file mode 100644
index 0000000..4e9e6ba
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0169.png
diff --git a/27309-page-images/p0170.png b/27309-page-images/p0170.png
new file mode 100644
index 0000000..de16c02
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0170.png
diff --git a/27309-page-images/p0171.png b/27309-page-images/p0171.png
new file mode 100644
index 0000000..bc77b09
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0171.png
diff --git a/27309-page-images/p0172.png b/27309-page-images/p0172.png
new file mode 100644
index 0000000..8c1be2f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0172.png
diff --git a/27309-page-images/p0173.png b/27309-page-images/p0173.png
new file mode 100644
index 0000000..60a86df
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0173.png
diff --git a/27309-page-images/p0174.png b/27309-page-images/p0174.png
new file mode 100644
index 0000000..f238695
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0174.png
diff --git a/27309-page-images/p0175.png b/27309-page-images/p0175.png
new file mode 100644
index 0000000..5b911e2
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0175.png
diff --git a/27309-page-images/p0176.png b/27309-page-images/p0176.png
new file mode 100644
index 0000000..82cb9ac
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0176.png
diff --git a/27309-page-images/p0177.png b/27309-page-images/p0177.png
new file mode 100644
index 0000000..4d22366
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0177.png
diff --git a/27309-page-images/p0178.png b/27309-page-images/p0178.png
new file mode 100644
index 0000000..d9d8291
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0178.png
diff --git a/27309-page-images/p0179.png b/27309-page-images/p0179.png
new file mode 100644
index 0000000..b01d333
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0179.png
diff --git a/27309-page-images/p0180.png b/27309-page-images/p0180.png
new file mode 100644
index 0000000..108c190
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0180.png
diff --git a/27309-page-images/p0181.png b/27309-page-images/p0181.png
new file mode 100644
index 0000000..39f7250
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0181.png
diff --git a/27309-page-images/p0182.png b/27309-page-images/p0182.png
new file mode 100644
index 0000000..9c2854f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0182.png
diff --git a/27309-page-images/p0183.png b/27309-page-images/p0183.png
new file mode 100644
index 0000000..e626458
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0183.png
diff --git a/27309-page-images/p0184.png b/27309-page-images/p0184.png
new file mode 100644
index 0000000..d9b1947
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0184.png
diff --git a/27309-page-images/p0185.png b/27309-page-images/p0185.png
new file mode 100644
index 0000000..2e914d8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0185.png
diff --git a/27309-page-images/p0186.png b/27309-page-images/p0186.png
new file mode 100644
index 0000000..3fa1cb4
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0186.png
diff --git a/27309-page-images/p0187.png b/27309-page-images/p0187.png
new file mode 100644
index 0000000..96f8c94
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0187.png
diff --git a/27309-page-images/p0188.png b/27309-page-images/p0188.png
new file mode 100644
index 0000000..e4f06b5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0188.png
diff --git a/27309-page-images/p0189.png b/27309-page-images/p0189.png
new file mode 100644
index 0000000..2e97d97
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0189.png
diff --git a/27309-page-images/p0190.png b/27309-page-images/p0190.png
new file mode 100644
index 0000000..eddea41
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0190.png
diff --git a/27309-page-images/p0191.png b/27309-page-images/p0191.png
new file mode 100644
index 0000000..25e5e74
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0191.png
diff --git a/27309-page-images/p0192.png b/27309-page-images/p0192.png
new file mode 100644
index 0000000..65c9fee
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0192.png
diff --git a/27309-page-images/p0193.png b/27309-page-images/p0193.png
new file mode 100644
index 0000000..c0f0522
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0193.png
diff --git a/27309-page-images/p0194.png b/27309-page-images/p0194.png
new file mode 100644
index 0000000..6abe15e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0194.png
diff --git a/27309-page-images/p0195.png b/27309-page-images/p0195.png
new file mode 100644
index 0000000..380e1ec
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0195.png
diff --git a/27309-page-images/p0196.png b/27309-page-images/p0196.png
new file mode 100644
index 0000000..0974663
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0196.png
diff --git a/27309-page-images/p0197.png b/27309-page-images/p0197.png
new file mode 100644
index 0000000..5dcf1d1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0197.png
diff --git a/27309-page-images/p0198.png b/27309-page-images/p0198.png
new file mode 100644
index 0000000..8db84f6
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0198.png
diff --git a/27309-page-images/p0199.png b/27309-page-images/p0199.png
new file mode 100644
index 0000000..a5fb249
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0199.png
diff --git a/27309-page-images/p0200.png b/27309-page-images/p0200.png
new file mode 100644
index 0000000..81cce7b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0200.png
diff --git a/27309-page-images/p0201.png b/27309-page-images/p0201.png
new file mode 100644
index 0000000..a2079e1
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0201.png
diff --git a/27309-page-images/p0202.png b/27309-page-images/p0202.png
new file mode 100644
index 0000000..26d590d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0202.png
diff --git a/27309-page-images/p0203.png b/27309-page-images/p0203.png
new file mode 100644
index 0000000..6d1e130
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0203.png
diff --git a/27309-page-images/p0204.png b/27309-page-images/p0204.png
new file mode 100644
index 0000000..b70d9ea
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0204.png
diff --git a/27309-page-images/p0205.png b/27309-page-images/p0205.png
new file mode 100644
index 0000000..517961d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0205.png
diff --git a/27309-page-images/p0206.png b/27309-page-images/p0206.png
new file mode 100644
index 0000000..8f6c09d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0206.png
diff --git a/27309-page-images/p0207.png b/27309-page-images/p0207.png
new file mode 100644
index 0000000..5b74b7b
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0207.png
diff --git a/27309-page-images/p0208.png b/27309-page-images/p0208.png
new file mode 100644
index 0000000..3676b65
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0208.png
diff --git a/27309-page-images/p0209.png b/27309-page-images/p0209.png
new file mode 100644
index 0000000..69ab918
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0209.png
diff --git a/27309-page-images/p0210.png b/27309-page-images/p0210.png
new file mode 100644
index 0000000..0c20fac
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0210.png
diff --git a/27309-page-images/p0211.png b/27309-page-images/p0211.png
new file mode 100644
index 0000000..92c6856
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0211.png
diff --git a/27309-page-images/p0212.png b/27309-page-images/p0212.png
new file mode 100644
index 0000000..5dcf475
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0212.png
diff --git a/27309-page-images/p0213.png b/27309-page-images/p0213.png
new file mode 100644
index 0000000..bc245c5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0213.png
diff --git a/27309-page-images/p0214.png b/27309-page-images/p0214.png
new file mode 100644
index 0000000..1cdb141
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0214.png
diff --git a/27309-page-images/p0215.png b/27309-page-images/p0215.png
new file mode 100644
index 0000000..b2c3822
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0215.png
diff --git a/27309-page-images/p0216.png b/27309-page-images/p0216.png
new file mode 100644
index 0000000..9605772
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0216.png
diff --git a/27309-page-images/p0217.png b/27309-page-images/p0217.png
new file mode 100644
index 0000000..536fe1a
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0217.png
diff --git a/27309-page-images/p0218.png b/27309-page-images/p0218.png
new file mode 100644
index 0000000..52f5953
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0218.png
diff --git a/27309-page-images/p0219.png b/27309-page-images/p0219.png
new file mode 100644
index 0000000..9111a2e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0219.png
diff --git a/27309-page-images/p0220.png b/27309-page-images/p0220.png
new file mode 100644
index 0000000..f6b8cc9
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0220.png
diff --git a/27309-page-images/p0221.png b/27309-page-images/p0221.png
new file mode 100644
index 0000000..2de266d
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0221.png
diff --git a/27309-page-images/p0222.png b/27309-page-images/p0222.png
new file mode 100644
index 0000000..4cc43da
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0222.png
diff --git a/27309-page-images/p0223.png b/27309-page-images/p0223.png
new file mode 100644
index 0000000..de5374c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0223.png
diff --git a/27309-page-images/p0224.png b/27309-page-images/p0224.png
new file mode 100644
index 0000000..13a948c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0224.png
diff --git a/27309-page-images/p0225.png b/27309-page-images/p0225.png
new file mode 100644
index 0000000..d9cb8b2
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0225.png
diff --git a/27309-page-images/p0226.png b/27309-page-images/p0226.png
new file mode 100644
index 0000000..5d13f5c
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0226.png
diff --git a/27309-page-images/p0227.png b/27309-page-images/p0227.png
new file mode 100644
index 0000000..3b208c5
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0227.png
diff --git a/27309-page-images/p0228.png b/27309-page-images/p0228.png
new file mode 100644
index 0000000..19512fa
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0228.png
diff --git a/27309-page-images/p0229.png b/27309-page-images/p0229.png
new file mode 100644
index 0000000..142fbf8
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0229.png
diff --git a/27309-page-images/p0230.png b/27309-page-images/p0230.png
new file mode 100644
index 0000000..245476e
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0230.png
diff --git a/27309-page-images/p0231.png b/27309-page-images/p0231.png
new file mode 100644
index 0000000..959ea5f
--- /dev/null
+++ b/27309-page-images/p0231.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..2cb8252
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #27309 (https://www.gutenberg.org/ebooks/27309)