initial commit of ebook 25539HEADmain

11 files changed, 9612 insertions, 0 deletions

diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/25539-0.txt b/25539-0.txt
new file mode 100644
index 0000000..85f93fb
--- /dev/null
+++ b/25539-0.txt
@@ -0,0 +1,2671 @@
+The Project Gutenberg EBook of Vojaĝo interne de mia ĉambro by Xavier de
+Maistre
+
+
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no
+restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under
+the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or
+online at http://www.gutenberg.org/license
+
+
+
+Title: Vojaĝo interne de mia ĉambro
+
+Author: Xavier de Maistre
+
+Release Date: May 12, 2008 [Ebook #25539]
+
+Language: Esperanto
+
+Character set encoding: UTF-8
+
+
+***START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO***
+
+
+
+
+
+Vojaĝo interne de mia ĉambro
+
+
+by Xavier de Maistre
+
+
+
+
+Edition 1, (May 12, 2008)
+
+
+
+
+
+         [Ilustraĵo: Kolekto Esperanta: Aprobita de D-o Zamenhof]
+
+
+
+
+
+                      LIBREJO HACHETTE KAJ Ko, PARIS
+
+                              --------------
+
+                     Tutmonda Jarlibro Esperantista
+                                  1906
+                              ENHAVANTA LA
+                     _Adresaron de D__ro__ ZAMENHOF_
+
+Tiu ĉi jarlibro eldoniĝas ĉiujare dum Aprilo. Ĝi entenas: pli ol 30.000
+adresojn de Esperantistoj de l’ tuta mondo, plenan sciigon pri la
+propagandaj Societoj, pri la libroj, la gazetoj, la ĉiuspecaj eldonaĵoj en
+Esperanto.
+
+┌───────────────────┬──────────┐
+│Unu volumo, in-16, │ Fr. 3,50 │
+│broŝurita          │          │
+└───────────────────┴──────────┘
+
+                      -----------------------------
+
+                                LA REVUO
+                  _Internacia monata literatura gazeto_
+               _Redaktata kun la konstanta kunlaborado de_
+                        _D__ro__ L. L. ZAMENHOF_
+                           Aŭtoro de la lingvo
+             kaj de eminentaj Esperantistoj de ĉiuj landoj.
+
+Ĝi estas pure literatura kaj enhavas: novelojn, poeziojn, komediojn,
+dramojn, seriozajn studojn pri historio, geografio, statistiko;
+popolmorojn k. c., kronikon kaj bibliografion.
+
+           48 paĝoj, gda in-8o, da plej bona teksto ĉiumonate!
+           La 1a numero aperis la _1__an__ de Septembro 1906_.
+
+                               JARA ABONO
+                        Francujo            Fr. 6
+                        Ceteraj landoj      Fr. 7
+                         UNU NUMERO: 50 centimoj
+
+_Oni abonas ankaŭ ĉe ĉiuj firmoj montritaj sur la apuda paĝo._ Ĉiu jaro de
+                 La Revuo komenciĝas la 1an de Septembro.
+
+                      -----------------------------
+
+                                BILDAROJ
+                _Teksto en Esperanto--25 malsamaj numeroj_
+
+Tiuj bildaroj kvankam skribitaj por infanoj, taŭgas perfekte por la novaj
+adeptoj. Per ili la profesoroj povas rapide kutimigi la lernantojn paroli
+esperante. Ili utilas ankaŭ por la propagando.
+
+                             _Prezo_, Serio
+                             da _25 numeroj_
+
+┌──────────────────────────────────┬──────────┐
+│Francujo kaj kolonioj             │ Fr. 1,50 │
+├──────────────────────────────────┼──────────┤
+│              --              per │     1,60 │
+│poŝto simpla                      │          │
+├──────────────────────────────────┼──────────┤
+│Aliaj landoj                      │     2  » │
+├──────────────────────────────────┼──────────┤
+│       --       per poŝto         │     2,54 │
+│rekomendita                       │          │
+├──────────────────────────────────┼──────────┤
+│Specialaj prezoj por la grupoj.   │          │
+└──────────────────────────────────┴──────────┘
+
+                              --------------
+
+             326-07.--Coulommiers. Imp. PAUL BRODARD.--P4-07.
+
+
+
+
+
+                            XAVIER DE MAISTRE
+
+                                 -------
+
+                                 Vojaĝo
+                          interne de mia ĉambro
+
+                              TRADUKITA DE
+                                SAM. MEYER
+
+                                 -------
+
+                               TRIA ELDONO
+
+                                 -------
+
+                                  PARIS
+                        LIBRAIRIE HACHETTE ET Cie
+                     79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79
+
+                                   ---
+
+                                  1907
+
+
+
+
+
+
+                                 VOJAĜO
+                          INTERNE DE MIA ĈAMBRO
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO UNUA.
+
+Kiel glore estas malfermi novan vojon kaj subite aperi en la mondon
+scienculan tenante en la mano libron de eltrovoj, kiel en la spaco
+ekbrilegas neatendita kometo!
+
+Ne, mi ne plu konservos mian libron «in petto» (en mi mem); jen ĝi estas,
+sinjoroj, legu. Mi entreprenis kaj plenumis kvardek-du-tagan vojaĝon
+interne de mia ĉambro. La interesaj observoj faritaj kaj la senĉesa
+plezuro sentita dum la vojiro donis al mi la deziron publikigi ĝin; la
+certeco esti utila decidigis min al tio. Mia koro sentas neesprimeblan
+kontentiĝon, kiam mi pensas pri la nekalkulebla nombro da malfeliĉuloj, al
+kiuj mi liveras rimedon certan kontraŭ la enuo kaj kvietigilon por la
+doloroj, kiujn ili suferas. La plezuro, kiun oni trovas vojaĝante en sia
+ĉambro, estas ŝirmata kontraŭ la malkvieta ĵaluzo de la homoj; ĝi estas
+sendependa de la riĉeco.
+
+Ĉu estas ja homo tiel mizera, tiel forlasita, ke li ne havas rifuĝejon,
+kie li povas izoli sin kaj kaŝi sin antaŭ la tuta mondo? En tio ĉi
+konsistas ĉiuj preparoj por la vojaĝo.
+
+Mi estas certa, ke ĉiu homo saĝa alprenos mian sistemon, kiaj ajn estas
+liaj karaktero kaj temperamento; ĉu li estas avara aŭ malavara, riĉa aŭ
+malriĉa, juna aŭ maljuna, naskiĝinta en la tropika terzono aŭ proksime de
+la poluso, li povos vojaĝi kiel mi; per unu vorto, en la grandega familio
+de homoj sin movantaj kiel formikoj sur la supraĵo de la tero, ne estas
+unu (mi parolas pri la homoj loĝantaj en ĉambro), ne estas unu, kiu,
+leginte mian libron, povos rifuzi sian aprobon al la nova vojaĝmaniero,
+kiun mi enkondukas en la mondon.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO II
+
+Mi povus komenci la laŭdon de mia vojaĝo, dirante, ke ĝi nenion elspezigis
+al mi; ĉi-tio meritas la atenton. Jen ĝi estas tuj aprobata, aplaŭdata de
+la malriĉetaj personoj; ankoraŭ pli certan sukceson ĝi havos ĉe alia klaso
+de homoj, pro tiu sama kaŭzo, ke ĝi nenion kostas--Ĉe kiuj do? He! ĉu vi
+demandas pri tio? ĉe la riĉuloj! Cetere kiel utila por la malsanuloj estos
+tiu vojaĝmaniero! Ili ne bezonos timi la malkonstantecon de la aero kaj de
+la sezonoj.--Koncerne la timulojn, ili estos ŝirmataj kontraŭ la rabistoj:
+ili renkontos nek profundaĵojn, nek truegojn. Miloj da personoj, kiuj
+antaŭ mi ne kuraĝis, aliaj, kiuj ne povis, aliaj, fine, kiuj ne ekpensis
+vojaĝi, tuj decidos fari tion laŭ mia ekzemplo. Ĉu eĉ la plej apatia
+persono ŝanceliĝus por ekvojiri kun mi al plezuro elspezigonta al ĝi nek
+monon, nek penon?--Kuraĝe do! ni ekiru!--Sekvu min, vi ĉiuj, kiujn trompo
+de amatino, senfideleco de amiko, detenas en via loĝejo, malproksime de la
+malgrandanimeco kaj perfideco de la homoj. Min sekvu ĉiuj malfeliĉuloj,
+malsanuloj kaj malkontentuloj de la universo!--Leviĝu amase ĉiuj
+maldiligentuloj!--Kaj vi, kiuj en via animo agitas malgajajn projektojn de
+aliformiĝo, aŭ de izoliĝo, pro ia malfidelaĵo; vi, kiuj en buduaro
+forlasas je ĉiam la mondon, amindaj unuvesperaj ermitoj, venu ankaŭ: kredu
+al mi, forlasu tiujn ideojn malgajajn; vi perdas momenton por la plezuro
+kaj ne gajnas momenton por la saĝeco; bonvolu akompani min en mia vojaĝo;
+ni irados per malgrandaj tagvojoj ridante en la vojiro, kiel vojaĝantoj,
+kiuj vidis Romon kaj Parizon; neniu kontraŭaĵo povos nin haltigi kaj gaje
+obeante nian fantazion, ni sekvos ĝin ĉien, kien plaĉos al ĝi konduki nin.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO III
+
+Estas en la mondo tiom da personoj sciemaj!--Mi estas certa, ke oni
+dezirus ekscii, kial mia vojaĝo interne de mia ĉambro daŭris kvardek du
+tagojn anstataŭ kvardek tri aŭ ian alian tempon; sed kiel mi sciigus tion
+al la leganto, ne sciante mem ĝin?
+
+Ĉio, kion mi povas certigi, estas ke, se la verko estas, laŭ ies opinio,
+tro longa, ne estis eble al mi fari ĝin malpli longa; lasante aparte ĉiun
+aŭtoran malmodestecon, mi estus kontentiĝinta kun unu ĉapitro. Mi havis,
+estas vere, en mia ĉambro ĉiun eblan plezuron kaj agrablon; sed, ho ve! mi
+ne estis libera por eliri el ĝi laŭ mia volo; mi eĉ pensas, ke, sen la
+pero de kelkaj personoj potencaj, kiuj interesis sin por mi (ne estingiĝis
+mia dankeco al ili), mi estus havinta tempon sufiĉan por verki
+«in-folio»’on, tiel favoraj al mi estis la protektantoj, kiuj igis min
+vojaĝi en mia ĉambro.
+
+Tamen, prudenta leganto, rimarku, kiel malpravaj estis tiuj homoj, kaj
+komprenu bone, se vi povos, la logikecon de tio, kion mi tuj elmontros al
+vi.
+
+Ĉu estas io pli natura kaj pli justa, ol tranĉi al si reciproke la gorĝon,
+se iu neatente marŝis sur ies piedon, aŭ se iu, en momento de kolero, eble
+kaŭzita de ies senprudenteco, ellasas parolon pikantan, aŭ fine se iu
+havis la malfeliĉon plaĉi al ies amatino!
+
+Oni iras sur la herbejon, kaj tie, kiel Nikolo faris kun la burĝo nobela,
+oni penas ataki «kvarte» dum la kontraŭulo sin defendas «terce»; kaj por
+ke la venĝo estu certa kaj plena, oni prezentas al li nudan bruston kaj
+oni riskas esti mortigita de la malamiko por venĝi sin al li.--Oni vidas
+ke nenio pli logika estas; troviĝas tamen personoj, kiuj malaprobas tiun
+laŭdindan kutimon!
+
+Sed io tiel logika, kiel la cetero, estas tio ĉi: tiuj samaj personoj
+malaprobantaj tion kaj volantaj, ke oni rilatu al ĝi, kiel al grava kulpo,
+rilatus mem ankoraŭ pli severe al tiu, kiu malkonsentus kulpiĝi tiel. Pli
+ol unu malfeliĉulo, konformiĝinte al ilia konsilo, perdis sian bonfamon
+kaj sian oficon; tiel ke, kiam oni havas la malfeliĉon ekhavi honoran
+disputon, oni ne malprava estus, demandante la sorton por scii, ĉu oni
+devas fini ĝin laŭ la leĝoj aŭ laŭ la kutimo, kaj ĉar la leĝoj kaj la
+kutimo malsame ordenas, la juĝistoj ankaŭ povus konsiliĝi per ludkuboj pri
+sia decido.--Kaj kredeble ankaŭ tiaspecan decidon oni devas serĉi, por
+klarigi, kial kaj kiel mia vojaĝo daŭris ĝuste kvardek du tagojn.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO IV
+
+Mia ĉambro kuŝas sur la kvina grado de larĝo laŭ la mezuroj de Patro
+Beccaria; ĝia direkto estas de l’oriento al la okcidento; ĝi formas
+kvadraton longan, kies ĉirkaŭo havas tridek ses futojn, pasante tre
+proksime de la muro. Mia vojaĝo tamen estos pli granda, ĉar mi trairos ĝin
+ofte laŭlonge kaj laŭlarĝe, aŭ ankaŭ diagonale, ne sekvante regulon, nek
+metodon. Mi eĉ faros zigzagojn kaj mi desegnos ĉiujn eblajn liniojn
+geometriajn, se la okazo postulos tion. Mi ne amas la homojn, kiuj tiel
+certe estas mastroj de siaj paŝoj kaj ideoj, kaj diras: «Hodiaŭ mi faros
+tri vizitojn, mi skribos kvar leterojn, mi finos tiun komencitan verkon».
+Mia animo tiel malfermita estas al ĉiuspecaj ideoj, emoj kaj sentoj, ĝi
+akceptas tiel avide ĉion, kio prezentiĝas!...--Kaj kial ĝi rifuzus la
+ĝuojn disĵetitajn sur la malfacila vojo de la vivo? Ili troviĝas tiel
+malofte; ili estas tiel malmultaj, ke oni devus esti malsaĝa por ne halti
+kaj eĉ deturni sin de la vojo kaj rikolti ĉiujn atingeblajn. Nenia estas
+pli alloga laŭ mia opinio, ol la sekvado de siaj ideoj laŭ iliaj
+postsignoj, kiel la ĉasisto persekutas la ĉasaĵon, ne penante sekvi
+difinitan direkton. Tial, kiam mi vojaĝas en mia ĉambro, mi malofte sekvas
+linion rektan; mi iras de mia tablo al pentraĵo lokita en angulo, de tie
+mi oblikve iras al la pordo; sed, kvankam mia intenco ĉe la ekiro estis ja
+iri tien, se mi sur la vojo renkontas mian seĝegon, mi nenian ceremonion
+faras kaj tuj sidiĝas en ĝi.--Bonega meblo estas seĝego; precipe utilega
+ĝi estas por ĉiu homo meditema. En la longaj vesperoj vintraj estas
+kelkfoje agrable kaj ĉiam prudente etendi sin mole sur ĝi, malproksime de
+la grandaraj kaj grandbruaj kunvenoj.--Bona fajro, libroj, plumoj, kiomaj
+rimedoj kontraŭ la enuo! Kaj kiel plezure estas ankaŭ forlasi siajn
+plumojn kaj vigligi sian fajron, fordonante sin al ia dolĉa medito aŭ
+aranĝante kelkajn rimaĵojn por gajigi siajn amikojn! La horoj tiam glitas
+preter vi kaj falas silente en la eternon, ne rimarkigante vin pri sia
+malĝojiga pasado.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO V
+
+Post mia seĝego, irante al la nordo, oni ekvidas mian liton, kiu staras en
+la fino de mia ĉambro kaj prezentas la plej agrablan vidaĵon. Ĝi estas
+lokita plej konvene; la unuaj sunradioj ludas en miaj litkurtenoj.--Mi
+vidas ilin en la belaj tagoj someraj irantajn antaŭen laŭlonge la blanka
+muro, laŭ tio, ke la suno supreniras; la ulmoj starantaj antaŭ mia
+fenestro dividas ilin laŭ mil manieroj kaj svingas ilin sur mia lito
+rozkolora kaj blanka, kiu rebriligante ilin, ellasas ĉiuflanken ĉarman
+nuancon. Mi aŭdas la konfuzan pepadon de la hirundoj, kiuj ekokupis la
+tegmenton de la domo kaj de la aliaj birdoj, kiuj loĝas en la ulmoj; tiam
+mil gajaj ideoj okupas mian animon, kaj en la tuta universo neniu havas
+vekiĝon tiel agrablan, tiel pacan, kiel mi.
+
+Mi konfesas, ke mi amas ĝui tiujn dolĉajn momentojn kaj ke mi ĉiam
+plilongigas, kiel eble plej multe, la plezuron mediti en la dolĉa varmeco
+de la lito.--Ĉu estas loko, kiu pli bone faciligas la revadon, kiu vekas
+pli amajn pensojn, ol la meblo, en kiu mi kelkfoje forgesas min mem?
+Modesta leganto, ne timiĝu;--sed ĉu mi ne povas paroli pri la feliĉo de
+amanto, kiu unuafoje premas inter siaj brakoj virtan edzinon? nedirebla
+plezuro, kiun mia malbona sorto kondamnas min neniam ĝui! Ĉu ne en lito,
+patrino ebria pro feliĉo je la nasko de filo forgesas siajn dolorojn? Tie
+la plezuroj fantaziaj, fruktoj de imago kaj espero, venas malkvietigi
+nin.--Fine en tiu agrablega meblo ni forgesas dum duono de nia vivo la
+ĉagrenojn de la alia duono. Sed kia amaso da pensoj agrablaj kaj malgajaj
+sin premas samtempe en mia cerbo! miriga miksaĵo de situacioj teruraj kaj
+ĉarmegaj!
+
+Lito vidis nin naskiĝantajn kaj vidos nin mortantajn, ĝi estas la ŝanĝema
+teatro, kie la homaro ludas laŭvice interesajn dramojn, ridigajn komediojn
+kaj terurajn tragediojn.--Ĝi estas lulilo ornamita per floroj;--ĝi estas
+la trono de l’amo;--ĝi estas tombo.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO VI
+
+Tiu ĉi ĉapitro estas nepre nur por la metafizikuloj. Ĝi tuj ĵetos plej
+helan lumon sur la naturon homan: ĝi estas prismo, per kiu oni povos
+analizi kaj dismeti la kapablojn homajn, disigante la povon bestan de la
+puraj radioj de inteligenteco.
+
+Neeble estus por mi klarigi, kiel kaj kial mi bruligis miajn fingrojn je
+la unuaj paŝoj faritaj en la komenco de mia vojaĝo, se mi ne klarigus
+detalege al la leganto mian sistemon de l’animo kaj la besto. Tiu ĉi
+eltrovo metafizika influas cetere tiel forte sur miajn ideojn kaj agojn,
+ke tre malfacile estus kompreni tiun libron, se mi ne donus la ŝlosilon
+jam en la komenco.
+
+Per diversaj observoj mi eltrovis, ke la homo estas kunfarita el animo kaj
+besto. Tiuj du estaĵoj estas tute malsamaj, sed tiel enmetitaj unu en la
+alian, aŭ unu sur la alian, ke la animo bezonas havi kelkan superecon
+rilate al la besto, por ke ĝi faru tiun distingon.
+
+Mi eksciis de maljuna profesoro (tio estas el miaj plej malnovaj
+rememoroj), ke Platono nomis la materion «la aliulo». Tio estas bone; sed
+mi prefere donus tiun nomon al la besto, kiu estas kunigita kun nia animo.
+Vere tiu ĉi substanco estas la _aliulo_, kiu incitetas nin tiel strange.
+Oni sentas ja konfuze, ke la homo estas duobla; tial oni diras, ke ĝi
+estas farita el animo kaj korpo, kaj oni kulpigas tiun korpon je mi ne
+scias kiomaj aferoj; tio ĉi certe tre malĝuste, ĉar ĝi estas tiel
+nekapabla senti kiel pensi. La beston oni devas kulpigi, tiun estaĵon
+senteman, plene distingeblan de la animo, veran _individuon_, kiu havas
+sian ekziston apartan, siajn gustojn, inklinojn, volon, kaj kiu superas la
+aliajn bestojn nur tial, ke ĝi estas pli bone edukita kaj posedas pli
+perfektajn organojn.
+
+Gesinjoroj, estu fieraj pro via inteligenteco tiom, kiom al vi plaĉos; sed
+malfidu forte al la _aliulo_, precipe kiam vi estas kune.
+
+Mi faris mi ne scias kiomajn eksperimentojn pri la kunestado de tiuj du
+estaĵoj diversnaturaj. Ekzemple mi klare konstatis, ke la animo povas
+obeigi al si la beston, kaj ke laŭ maloportuna reciprokeco, tiu ĉi tre
+ofte devigas la animon agi kontraŭ sia volo. Laŭ la regulo unu havas la
+leĝigan, kaj la alia la regan potencon; sed tiuj du potencoj ofte
+kontraŭbatalas reciproke.--La granda arto de genia homo estas tio: scii
+bone eduki sian beston, por ke ĝi povu iri sola, dum la animo, liberigita
+de tiu teda kunestado, povos suprenflugi ĝis la ĉielo.
+
+Sed estas bezone klarigi tion per ekzemplo.
+
+Kiam vi legas libron, Sinjoro, kaj kiam pli agrabla ideo subite eniras
+vian imagon, tiam via animo tuj alligas sin al ĝi kaj forgesas la libron,
+dum viaj okuloj meĥanike sekvas la vortojn kaj liniojn; vi finas la paĝon
+ne komprenante ĝin kaj vi poste ne memoras tion, kion vi legis.--Tio
+rezultas ĉar via animo, ordoninte al sia kunulo legi, forgesis averti ĝin
+pri la mallonga forestado, kiun ĝi mem tuj faros; tial la _aliulo_
+daŭrigis la legadon, kiun via animo jam ne aŭskultis.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO VII
+
+Ĉu tio ĉi ne ŝajnas al vi facile komprenebla? Jen alia ekzemplo:
+
+Unu tagon de la pasinta somero, mi marŝis al la Kortego. Mi estis
+pentrinta dum la tuta mateno, kaj mia animo, ĝuante la meditadon pri la
+pentrado, lasis al la besto la zorgon konduki min al la reĝa palaco.
+
+Kia altega arto estas la pentrado! mia animo pensis; ho! feliĉa tiu, kiun
+kortuŝis la vidiĝo de la naturo; tiu, kiu ne estas devigata fari
+pentraĵojn por vivi, kiu ankaŭ ne pentras nur por pasigi la tempon, sed
+kiu, frapita de la majesteco de bela fizionomio kaj de la admirindaj ludoj
+lumaj aperantaj milkolore sur la homa vizaĝo, klopodas en siaj verkoj
+proksimiĝi al la belegaj efektoj de la naturo! Ho, feliĉa ankaŭ la
+pentristo, kiun la amo al la pejzaĝo forkondukas al izolaj promenoj, kiu
+sur la pentra tolo scias esprimi la malĝojan senton inspiratan de malhela
+arbaro aŭ de dezerta kamparo!
+
+Liaj verkoj imitas kaj figuras la naturon; li kreas novajn marojn kaj
+malhelajn kavernojn nekonatajn de la suno; ĉe lia ordono, verdaj arbaretoj
+eliras el la nenio; la bluo de la ĉielo rebrilas en liaj pentraĵoj; li
+konas la arton malkvietigi la marojn kaj muĝigi la ventegojn. Alifoje li
+prezentas antaŭ la okulo de ravata rigardanto ĉarmajn kamparojn de antikva
+Sicilo; oni vidas teruritajn nimfojn forkurantaj tra la kanoj antaŭ la
+persekuto de Satiro; sanktejoj laŭ majesta arĥitekturo starigas siajn
+fierajn frontonojn super la sankta arbaro ĉirkaŭanta ilin; la fantazio
+eraras en la silentajn vojojn de tiu ideala lando; dubebluaj
+malproksimaĵoj konfuziĝas kun la ĉielo, kaj la tuta lando rebrilanta en la
+akvoj de kvieta rivero prezentas vidaĵon, kiun nenia lingvo povas
+priskribi.
+
+Dum mia animo tiel pripensadis, la _aliulo_ daŭrige marŝis, kaj Dio scias
+kien ĝi iris!--Anstataŭ ol iri al la Kortego, kiel estis al ĝi ordonite,
+ĝi tiel dekliniĝis maldekstren, ke en la momento kiam mia animo ĝin
+rekaptis, ĝi staris jam antaŭ la pordo de S-no de Hautcastel, je duona
+mejlo de la reĝa palaco.
+
+Mi lasas la leganton imagi tion, kio estus okazinta, se ĝi tute sola
+enirus la domon de tiel bela sinjorino.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO VIII
+
+Se estas agrable kaj utile havi animon tiel sendependan de la materio, ke
+oni igas ĝin vojaĝi sola kiam oni trovas tion ĝustatempa, tiu ĉi kapablo
+havas ankaŭ siajn maloportunaĵojn. Al ĝi ekzemple mi ŝuldas la brulvundon,
+pri kiu mi parolis en antaŭa ĉapitro.
+
+Mi kutime lasas al mia besto la zorgon prepari mian matenmanĝon; estas ĝi,
+kiu rostas kaj distranĉas mian panon. Bonege ĝi preparas la kafon kaj eĉ
+trinkas ĝin tre ofte sen la enmiksiĝo de mia animo, escepte kiam tiu ĉi
+sin amuzas rigardi ĝin laborantan; sed tio okazas malofte kaj estas
+malfacile farebla, ĉar kiam oni faras kelkan agon meĥanikan, facile estas
+pensi pri tute alia afero; sed treege malfacile estas rigardi sin agantan,
+se oni povas tiel diri.--Aŭ, por klarigi tion laŭ mia sistemo, ekzameni
+per sia animo la iradon de sia besto, vidi ĝin laborantan, kaj ne
+partopreni mem en tio.--Jen estas la plej miriga ĵonglaĵo metafizika, kiun
+homo povas plenumi.
+
+Mi kuŝigis mian prenilon sur la fajrajn karbojn por rosti mian panon, kaj
+iom poste, dum mia animo promenis, jen flamigita ŝtipo ruliĝis sur la
+antaŭfajrejon; mia malinteligenta besto metis la manon sur la prenilon kaj
+brulvundis miajn fingrojn.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO IX
+
+Mi esperas, ke mi sufiĉe detale elmetis miajn ideojn en la antaŭaj
+ĉapitroj, por igi la leganton pensi kaj por faciligi al li eltrovojn en
+tiu ĉi belega minejo; li certe estos kontenta je si, se li iam sukcesos
+vojaĝigi sian animon tute solan; cetere la plezuroj, kiujn tiu kapablo
+liveros al li, kompensos la konfuzaĵojn, eble rezultontajn de tio.
+
+Ĉu estas ĝojo pli agrabla ol tiamaniere plivastigi la ekziston, okupi
+samtempe la teron kaj la ĉielon, kaj, por tiel diri, duobligi sian
+estadon?--Ĉu la eterna kaj neniam satigita deziro de la homo ne estas tio
+ĉi: pligrandigi sian potencon kaj kapablon, celi tien, kie ĝi ne estas,
+rememori la estintecon kaj vivi en la estonteco? Ĝi volas komandi armeojn,
+prezidi akademiojn; ĝi volas esti amegata de la belulinoj; kaj se ĝi
+posedas ĉion tion ĉi, ĝi tiam sopiras al la kamparo kaj trankvilo kaj
+envias la dometon paŝtistan; ĝiaj projektoj, ĝiaj esperoj senĉese
+malprosperas pro la realaj malfeliĉoj kunigitaj kun la homa naturo; ĝi ne
+povas trovi la feliĉon. Vojaĝo kun mi dum dekkvin minutoj montros al ĝi la
+vojon tien.
+
+He! kial ĝi ne lasas al _la aliulo_ tiujn mizerajn zorgojn, tiun gloramon,
+kiuj turmentas ĝin? Venu, kompatindulo! Faru klopodon por disrompi vian
+malliberejon, kaj de la alta ĉielo, kien mi tuj kondukos vin, de l’mezo de
+la ĉielaj sferoj kaj de la olimpo, observu vian beston, ellasitan en la
+mondon, kurantan sole sur la vojo al la riĉeco kaj honoroj; vidu kiel
+serioze ĝi marŝas meze de la homoj; la amaso flankeniras respekte, kaj,
+kredu al mi, neniu rimarkos, ke ĝi estas sola; ĉu ĝi havas animon aŭ ne,
+ĉu ĝi pensas aŭ ne, estas la plej malgranda zorgo de la popolamaso, tra
+kiu ĝi promenas. Mil virinoj sentimentalaj furioze amos ĝin, ne tion
+rimarkante; ĝi eĉ povos sin levi, sen la helpo de sia animo, ĝis la plej
+alta prospero kaj la plej granda riĉeco.--Fine, mi neniel mirus, se, kiam
+ni revenos de la paradizo, via animo, reenirante hejmen, sin trovus en la
+besto de altranga sinjoro.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO X
+
+Oni ne pensu ke, anstataŭ ol plenumi mian promeson, donante priskribon de
+mia vojaĝo interne de mia ĉambro, mi ĉirkaŭvagas, por tiri min el
+embaraso; oni tre erarus, ĉar mia vojaĝo daŭras efektive, kaj dum mia
+animo, volviĝinte sur si mem, sekvis en la antaŭa ĉapitro la tordajn
+turniĝojn de metafiziko, mi sidis en mia seĝego, sur kiu mi kvazaŭ
+kuŝiĝis, tiel ke ĝiaj du antaŭaj piedoj estis levitaj je du coloj super la
+tero; kaj balancante min dekstren kaj maldekstren kaj tiel antaŭenirante,
+mi iom post iom alvenis tre proksime de la muro.--Tiamaniere mi vojaĝas,
+kiam nenio urĝas.--Tie mia mano meĥanike prenis la portreton de S-no de
+Hautcastel kaj _la aliulo_ sin amuzis deviŝante la polvon, kiu ĝin
+kovris.--Tiu ĉi okupo kaŭzis al ĝi plezuron trankvilan, kaj tiu plezuro
+estis ankaŭ sentata de mia animo, kvankam tiu ĉi vagis en la vastaj
+regionoj ĉielaj; ĉar estas utile rimarki, ke kiam la spirito vojaĝas
+tiamaniere en la ĉielo, ĝi tamen estas ligita al la sentoj per mi ne scias
+kia sekreta ligilo; tiel ke, ne malhelpante siajn okupojn, ĝi povas
+partopreni en la pacaj ĝuoj de _la aliulo_; sed se tiu ĉi deziro
+plifortiĝas iom, aŭ se ia neatendita vidaĵo ĝin frapas, la animo tuj
+reprenas fulmorapide sian lokon.
+
+Tio ĉi okazis dum mi purigis la portreton.
+
+Laŭ tio, ke la ĉifono deviŝis la polvon kaj iom post iom aperigis buklojn
+da blondaj haroj, kaj la girlandon de rozoj kronantan ilin, mia animo, de
+la sunlando, kien ĝi estis transmigrinta, sentis malfortan ektremeton
+plezuran, kaj simpatie partoprenis en la ĝuo de mia koro. Tiu ĉi ĝuo
+fariĝis malpli konfuza kaj pli forta, kiam la viŝilo per unu fojo
+malkovris la brilan frunton de tiu ĉarma vizaĝo; mia animo preskaŭ
+forlasis la ĉielon por ĝui la vidaĵon. Sed eĉ se ĝi troviĝus en la Elizeaj
+Kampoj, eĉ se ĝi apudestus ĉe koncerto de keruboj, ĝi certe ne restus tie
+dum duono da sekundo, kiam ĝia kunulo, ĉiam pli interesiĝante je sia
+laboro, subite ekkaptis sorbigitan spongon, kiun oni prezentis al ĝi, kaj
+pasigis ĝin subite sur la brovoj kaj sur la okuloj--sur la nazo--sur la
+vangoj, sur tiu buŝo;--Ha, Dio! kiel forte batas mia koro; sur la mentono,
+sur la brusto: en momento tio fariĝis; la tuta vizaĝo ŝajnis reviviĝi kaj
+eliri el la nenio.--Mia animo rapidegis de la ĉielo kiel falanta stelo; ĝi
+trovis _la aliulon_ en ĉarmega ravo, kiun ĝi ankoraŭ pligrandigis
+partoprenante en ĝi.
+
+Tiu stranga kaj neatendita situacio malaperigis por mi tempon kaj
+spacon.--Dum momento mi vivis en la estinteco kaj, kontraŭ la ordo natura,
+mi plijuniĝis.--Jes, jen ŝi estas, tiu amegata virino; tio estas ŝi mem;
+mi vidas ŝin ridetanta, ŝi tuj parolos por diri, ke ŝi min amas.--Kia
+rigardo! Venu, por ke mi premu vin sur mian bruston, animo de mia vivo,
+mia dua ekzisto! Venu partopreni en miaj ebrieco kaj feliĉo!--Tiu momento
+estis mallonga sed rava; la malvarma racio baldaŭ reprenis sian potencon
+kaj en la daŭro de palpebrumo mi malplijuniĝis je tuta jaro;--mia koro
+fariĝis malvarma, malvarmega, kaj mi trovis min je la nivelo de la amaso
+de indiferentuloj, kiuj kovras la teron.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO XI
+
+Oni ne devas antaŭiri la faktojn: la rapidemo komuniki al la leganto mian
+sistemon pri l’animo kaj la besto igis min forlasi la priskribon de mia
+lito, pli frue ol mi tion devis; kiam mi estos fininta ĝin, mi daŭrigos
+mian vojaĝon de la loko, kie mi ĝin interrompis en la antaŭa ĉapitro.--Mi
+nur petas vin memori, ke ni lasis _la duonon de mi mem_ tenanta la
+portreton de S-no de Hautcastel, proksime de la muro, je kvar futoj de mia
+skribtablo. Mi forgesis, parolante pri mia lito, konsili al ĉiu homo, kiu
+tion povos, ke li havu liton rozkoloran kaj blankan; estas certe, ke la
+koloroj influas sur nin tiel, ke ili nin gajigas aŭ malgajigas, laŭ la
+nuancoj.--La roza kaj la blanka koloroj estas ambaŭ dediĉitaj al la
+plezuro kaj feliĉo.--La naturo, donante ilin al la rozo, donis al ĝi la
+kronon de la imperio Flora; kaj kiam la ĉielo volas anonci al la mondo
+belan tagon, ĝi koloras la nubojn laŭ tiu ĉarma nuanco, je la leviĝo de la
+suno.
+
+Unu tagon, ni pene supreniris sur kruta vojeto: la aminda Rozalio marŝis
+antaŭe; ŝia facilmoveco donis al ŝi flugilojn; ni ne povis sekvi
+ŝin.--Subite, alveninte sur altaĵeto, ŝi haltis por pli bone spiradi kaj
+turnis sin al ni, ridetante je nia malrapideco.--Neniam eble la du
+koloroj, kiujn mi laŭdas, triumfis tiel.--Ŝiaj vangoj fajrigitaj, ŝiaj
+lipoj kiel koralo, ŝiaj brilaj dentoj, ŝia alabastra kolo, antaŭ
+postscenejo de verdaĵoj, frapis ĉiujn okulojn. Ni devis halti por
+rigardadi ŝin; mi nenion diras pri ŝiaj bluaj okuloj nek pri la rigardo,
+kiun ŝi direktis al ni, ĉar mi tiele elirus el mia temo, kaj ĉar mi cetere
+pensas pri tio tiel malofte, kiel eble. Sufiĉas, ke mi donis la plej belan
+ekzemplon imageblan pri la supereco de tiuj du koloroj super ĉiuj aliaj,
+kaj pri ilia influo sur la feliĉon de la homoj.
+
+Mi hodiaŭ ne iros pli antaŭen. Pri kia afero mi povus paroli, kiu ne estus
+sengusta? Kia ideo ne estas malheligita de tiu ideo?--Mi eĉ ne scias, kiam
+mi kuraĝos labori denove.--Se mi daŭrigos mian verkon kaj se la leganto
+deziras vidi ĝian finon, li turnu sin al la anĝelo disdonanta la pensojn,
+por peti, ke li ne enmiksu plu la vidaĵon de tiu altaĵeto kun la amaso da
+pensoj sen interligo, kiujn li ĉiuminute ĵetas al mi.
+
+Sen tiu antaŭzorgo, mia vojaĝo ne efektiviĝos.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XII
+
+                 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
+                 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
+                 . . . . . . . la altaĵeto . . . . . . .
+                 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
+                 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XIII
+
+La penoj estas vanaj; mi devas prokrasti la aferon kaj estadi tie ĉi
+kontraŭvole; tio estas milita haltado.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XIV
+
+Mi jam diris, ke tre plaĉas al mi mediti en la dolĉa varmeteco de mia
+lito, kaj ke ĝia agrabla koloro multe kunhelpas al la plezuro, kiun mi
+trovas en ĝi.
+
+Por havigi al mi tiun plezuron, mia servisto ricevis la ordonon eniri en
+mian ĉambron je duono da horo antaŭ la momento, en kiu mi decidis leviĝi.
+Mi aŭdas lin marŝanta malpeze kaj tuŝetanta ĝentilete la objektojn en mia
+ĉambro, kaj tiu bruo kaŭzas al mi la plezuron senti min dormetanta,
+plezuron delikatan kaj nesciatan de multaj homoj.
+
+Oni sufiĉe maldormas, por scii ke oni ne tute vekiĝis, kaj por konfuze
+kalkuli, ke la horo de la aferoj kaj zorgoj estas ankoraŭ en la sabla
+horloĝo de la tempo. Iom post iom tiu homo fariĝas pli brua; tiel
+malfacile estas sin deteni! Aliflanke, li scias, ke la horo fatala
+proksimiĝas.--Li rigardas mian poŝhorloĝon kaj tintigas la pendaĵetojn por
+min averti; sed mi ŝajnigas min ne aŭdanta; kaj por plilongigi ankoraŭ
+tiun ĉarman horon, ne estas ĉikano, kiun mi ne faras al tiu malfeliĉulo.
+Mi havas cent ordonojn por doni al li antaŭe kaj tiel pasigi la tempon. Li
+bone scias, ke tiuj ordonoj, donitaj sufiĉe malbonhumore, estas nur
+pretekstoj por resti en la lito ne vidigante, ke mi ĝin deziras. Ŝajnas ke
+li ne rimarkas tion, kaj mi vere estas danka al li pro tio.
+
+Fine, kiam mi eluzis ĉiujn miajn rimedojn, li antaŭvenas ĝis la mezo de la
+ĉambro kaj staras tie, kun la brakoj krucigitaj, perfekte senmove.
+
+Oni konfesos, ke ne estas eble malaprobi min pli sprite kaj pli delikate;
+tial mi neniam kontraŭstaras al tiu silenta invito; mi etendas la brakojn
+por montri al li, ke mi komprenis, kaj mi sidiĝas.
+
+Se la leganto pripensos pri la konduto de mia servisto, li povos
+konvinkiĝi ke, en kelkaj aferoj delikataj kiel tiu ĉi, la simplanimeco kaj
+saĝo senfine pli valoras ol la plej lerta spriteco. Mi kuraĝas certigi, ke
+la plej prilaborita parolado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel
+rapide decidigus min eliri el mia lito, kiel la muta riproĉo de Sro
+Joannetti; perfekte honesta homo estas Sro Joannetti, kaj samtempe la plej
+konvena homo por vojaĝisto kiel mi. Li estas kutiminta je la oftaj
+migradoj de mia animo kaj neniam ridas pri la senraciaĵoj de _la aliulo_;
+li eĉ direktas tiun ĉi kelkfoje, kiam ĝi estas sola, tiel ke oni povus
+tiam diri, ĝi estas direktata de du animoj. Kiam ekzemple ĝi vestas sin,
+li per gesto ĝin avertas, ke ĝi tuj metos siajn ŝtrumpojn returnite, aŭ
+sian frakon antaŭ sian veŝton.--Mia animo ofte sin amuzis vidante la
+malfeliĉan Joannetti kuranta post la malsaĝulo ĝis la fortifikaĵoj, por
+averti ĝin, ke ĝi forgesis sian ĉapelon--alian fojon, sian naztukon.
+
+Unu tagon (ĉu mi tion konfesos?) sen tiu fidela servisto, kiu ĝin atingis
+malsupre de la ŝtuparo, la senpripensulo alvojirus al la Kortego sen
+glavo, tiel fiere kiel ceremonimastro portanta la majestan bastoneton.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO XV
+
+«Jen, Joannetti, mi diris, rependigu tiun portreton.»--Li estis helpinta
+min por purigi ĝin, kaj ne pli divenis ĉion, kio produktis la ĉapitron de
+la portreto, ol tion, kio okazas en la luno. Estis li, kiu propramove
+prezentis al mi la spongon sorbigitan kaj kiu, per tiu ago ŝajne negrava,
+igis mian animon trairi cent milionojn da mejloj dum unu minuto. Anstataŭ
+ol remeti ĝin en ĝian lokon, li tenis ĝin por viŝi ĝin
+siavice.--Malfacilaĵo, problemo por solvi donis al li mienon scivolan,
+kiun mi rimarkis.--«Diru, mi demandis, kion vi trovas kritikinda en tiu
+portreto?--Ho! nenion, sinjoro.--Sed kion?»--Li starigis ĝin sur unu el la
+bretoj de mia skribtablo; kaj, malproksimiĝinte je kelkaj paŝoj, li diris:
+«Mi dezirus, ke mia sinjoro klarigu al mi, kial tiu portreto rigardas min
+ĉiam, en kiu ajn loko de la ĉambro mi staras. Matene kiam mi aranĝas la
+liton, ĝia vizaĝo sin turnas al mi, kaj se mi iras al la fenestro, ĝi
+ankoraŭ rigardas min kaj sekvas min per la okuloj dum mi marŝas.--Tiel,
+Joannetti, ke se la ĉambro estus plena je homoj, tiu bela sinjorino
+rigardus ĉiuflanken kaj ĉiujn samtempe?--Jes, sinjoro.--Ŝi ridetus al la
+irantoj kaj venantoj tiel, kiel al mi?»--Joannetti nenion respondis. Mi
+kuŝigis min sur mia seĝego kaj, mallevante la kapon, mi fordonis min al la
+plej seriozaj meditoj.--Kia radio de lumo! Malfeliĉa amanto! Dum vi
+enuadas malproksime de via amatino, ĉe kiu vi eble jam estas anstataŭita;
+dum vi fervore turnas viajn okulojn sur ŝian portreton, kaj dum vi imagas
+(almenaŭ pri la portreto), ke vi sola estas rigardata, la perfida figuro,
+tiel malfidela, kiel la originalo, direktas siajn rigardojn al ĉio, kio
+ĝin ĉirkaŭas, kaj ridetas al ĉiuj.
+
+Jen estas simileco morala inter kelkaj portretoj kaj iliaj modeloj, kiun
+nenia filozofo, nenia pentristo, nenia observemulo ankoraŭ eltrovis.
+
+Mi faras eltrovojn post eltrovoj.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XVI
+
+Joannetti daŭrige staris en la sama sintenado, atendante la pripetitan
+klarigon. Mi elmetis la kapon el la faldoj de mia vojaĝa surtuto, kien mi
+estis interniginta ĝin por mediti senĝene kaj por rekvietiĝi post la
+malgajaj pripensoj ĵus havitaj: «Ĉu vi ne vidas, Joannetti, mi diris post
+momenta silentado kaj turnante mian seĝegon al lia flanko, ĉu vi ne vidas,
+ke ĉar pentraĵo estas plataĵo, la lumradioj, kiuj deiras de ĉia loko de
+tiu plataĵo...». Joannetti, je tiu klarigo, tiel malfermis la okulojn, ke
+li vidigis la tutajn pupilojn; li plie havis la buŝon duone malfermita;
+tiuj du movoj, en homa figuro, signas, laŭ la diro de la grandfama Le
+Brun, la plej altan gradon de la miro. Estis sendube mia besto, kiu
+entreprenis tian disertacion; mia animo scias ja, ke Joannetti certe ne
+scias, kio estas lumradioj; la plilarĝiĝo de liaj palpebroj rekonsciigis
+min, kaj mi remetis mian kapon en la kolumon de mia vojaĝa vesto kaj tiel
+profunde internigis ĝin tien, ke mi sukcesis kaŝi ĝin preskaŭ tutan.
+
+Mi decidis tagmanĝi en tiu loko; la mateno jam preskaŭ konsumiĝis; unu
+paŝo plu en mia ĉambro prokrastigus mian tagmanĝon ĝis la nokto. Mi
+glitigis min ĝis la randaĵo de mia seĝego; metante ambaŭ piedojn sur la
+kamenon, mi pacience atendis la manĝon.--Ĉarma teniĝo estas tiu ĉi; estus,
+mi pensas, tre malfacile trovi alian tiel profitan kaj tiel oportunan por
+la haltadoj neeviteblaj dum longa vojaĝo.
+
+Rozino, mia fidela hundino, neniam forgesas veni tiam kaj tireti la
+baskojn de mia vojaĝa vesto, por ke mi prenu ŝin sur min; ŝi tie trovas
+liton tute aranĝitan kaj tre oportunan en la pinto de l’angulo, kiun faras
+la du partoj de mia korpo: la konsonanto V perfekte figuras mian
+situacion. Rozino eksaltas sur min, se mi ne prenas ŝin sufiĉe rapide, laŭ
+ŝia deziro. Mi trovas ŝin ofte tie, ne sciante kiel ŝi venis. Miaj manoj
+propramove sin metas laŭ la maniero plej favora por ŝia bonstato, ĉu tial,
+ke ekzistas simpatio inter tiu aminda besto kaj la mia, ĉu ĉar la hazardo
+decidas pri tio;--sed mi ne kredas al la hazardo, al tiu sistemo
+netaŭga--al tiu vorto sensignifa.--Mi prefere kredus al la magnetismo.--Mi
+prefere kredus al la Martinismo. Ne, neniam mi kredos al ĝi.
+
+Estas tia realeco en la rilatoj inter tiuj du bestoj, ke, kiam mi metas
+ambaŭ piedojn sur la kamenon pro simpla senatento, kiam la horo de la
+tagmanĝo estas ankoraŭ malproksima kaj kiam mi neniel pensas fari la
+haltadon, tamen Rozino, vidante tiun movon, konigas per malgranda movo de
+vosto la plezuron sentatan; la konveneco detenas ŝin en ŝia loko; kaj _la
+aliulo_, kiu tion ekvidas, estas danka al ŝi pro tio; kvankam ili ne povas
+rezoni pri la kaŭzo produktanta tion, fariĝas inter ili muta interparolo,
+agrabla interŝanĝo de sentoj, kiu certe ne povus esti alskribita al la
+hazardo.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XVII
+
+Oni ne riproĉu al mi, ke mi skribas tro detale; tio estas la maniero de la
+vojaĝantoj. Kiam oni ekrajdas por supreniri sur la Blankan Monton, kiam
+oni iras por viziti la truegon, en kiu pereis Empedoklo, oni neniam
+forgesas priskribi precize la malplej gravajn detalojn: la nombro de la
+personoj, la nombro de la muloj, la boneco de la provizoj, la bonega
+apetito de la vojaĝantoj, fine ĉio, eĉ la faletoj de la rajdbestoj, zorge
+enskribiĝas en la raporto por la instruo de la nevojaĝanta homaro. Laŭ tiu
+principo mi decidis paroli pri mia kara Rozino, aminda besto, kiun mi amas
+per vera amo, kaj dediĉi al ŝi tutan ĉapitron. Dum la ses monatoj, kiujn
+ni vivis kune, ne estis en niaj interrilatoj la plej malgranda malvarmiĝo;
+aŭ, se ekestis kelkaj disputetoj inter ŝi kaj mi, mi vereme konfesas, ke
+la pli granda malpraveco estis miaflanke, kaj ke Rozino ĉiam faris la
+unuajn paŝojn al la repaciĝo.
+
+En la vespero, kiam ŝi estas riproĉita, ŝi foriras malgaje kaj ne
+murmurante; je la morgaŭa tago, frumatene, ŝi estas apud mia lito kun
+respekta sintenado; kaj je la plej malgranda moveto de sia mastro, je lia
+unua signo de vekiĝo, jen ŝi sciigas pri sia ĉeestado per la rapidegaj
+batoj de sia vosto sur mian noktotablon.
+
+Kaj kiel mi rifuzus mian amon al tiu karesema estaĵo, kiu neniam ĉesis min
+ami, de la tempo, kiam ni komencis vivi kune? Mia memoro ne sufiĉus por
+skribi la nomaron de la personoj, kiuj sin interesis por mi kaj poste
+forgesis min. Mi havis kelkajn amikojn, kelkajn amatinojn, aron da
+kunuloj, ankoraŭ pli multajn konatojn;--kaj nun, mi jam estas nenio por
+ĉiuj tiuj; ili forgesis eĉ mian nomon.
+
+Kiom da certigoj, kiom da proponoj de servo! Ilia riĉeco estis mia. Mi
+povis fidi al ilia eterna kaj senkondiĉa amikeco!
+
+Mia kara Rozino, kiu ne proponis al mi siajn servojn, faras al mi la plej
+grandan servon fareblan al homo: ŝi min amis iam, kaj amas min ankoraŭ
+nun. Tial mi ne timas diri tion: mi amas ŝin per parto de la sama sento,
+kiun mi havas al miaj amikoj.
+
+Oni pri tio diru, kion oni volos.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XVIII
+
+Ni lasis Joannetti’on en la sintenado kaŭzita de la miro, senmove antaŭ
+mi, atendante la finon de la belega klarigo, kiun mi komencis.
+
+Kiam li vidis min enmetanta subite la kapon en mian noktan surtuton kaj
+tiel finanta mian klarigon, li ne dubis unu momenton, ke mi haltis pro
+manko de bonaj argumentoj, kaj ke li sekve venkis min per la malfacila
+problemo proponita al mi.
+
+Malgraŭ la supereco, kiun li tiel akiris super mi, li ne eksentis la plej
+malgrandan fierecon, kaj ne penis profiti sian venkon. Post momenta
+silentado li prenis la portreton, remetis ĝin sur ĝian lokon kaj foriris
+senbrue, marŝante per la pinto de la piedoj. Li bone komprenis, ke lia
+apudesto estas kvazaŭa humiligo por mi, kaj lia delikateco inspiris al li
+la penson eliri, ne rimarkigante min pri tio.--Lia konduto en tiu okazo
+interesis min forte, kaj enlokis lin pli profunden en mian koron. Li
+sendube trovos lokon ankaŭ en la koro de la leganto; kaj se iu tiel
+malsentema estas, ke li rifuzos ĝin al li post la lego de la venonta
+ĉapitro, la ĉielo certe donis al li marmoran koron.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XIX
+
+«Per Dio! mi diris al li unu tagon, jam la trian fojon mi ordonas, ke vi
+aĉetu broson por mi! Kia kapo! Kia besto!»--Li nenian vorton respondis;
+nenion li estis respondinta en la antaŭa tago, post simila riproĉo. «Li
+estas tiel akuratema!» mi pensis; mi neniel komprenis tion.--«Iru preni
+ĉifonon por purigi miajn ŝuojn», mi diris kolere. Dum li iris, mi pentis,
+ke mi tiel malafable parolis al li. Mia kolero tute foriĝis, kiam mi vidis
+kun kia zorgo li penadis deviŝi la polvon de miaj ŝuoj, ne tuŝante miajn
+ŝtrumpojn; mi apogis mian manon sur li, kiel signo de paciĝo.--«Kiel! mi
+diris al mi mem, estas do homoj, kiuj pro mono purigas la ŝuojn de
+aliuloj?» Tiu vorto _mono_ estis lumradio, kiu eklumis al mi. Mi subite
+rememoriĝis, ke jam de longe mi nenian monon donis al mia
+servisto.--«Joannetti, mi diris, retirante mian piedon, ĉu vi havas
+monon?» Duona rideto de praviĝo aperis sur liaj lipoj, je tiu
+demando.--«Ne, sinjoro, de ok tagoj mi ne havas unu centimon; mi elspezis
+por viaj malgrandaj aĉetaĵoj ĉion, kion mi posedis.--Kaj la broson?
+Sendube pro tio?»--Li denove ridetis.--Li povus diri al sia mastro: «Ne,
+mi ne estas senenhava kapo, besto, kiel vi kruele nomis vian fidelan
+serviston. Pagu al mi 24 frankojn, 10 soldojn kaj 4 denarojn, kiujn vi
+ŝuldas al mi, kaj mi aĉetos broson por vi.»--Li lasis sin insulti prefere
+ol riski, ke lia mastro hontu pro sia kolero. La ĉielo lin benu!
+Filozofoj, Kristanoj! ĉu vi tion legis?
+
+«Jen, Joannetti, mi diris, kuru por aĉeti la broson.--Sed, sinjoro, ĉu vi
+volas resti tiel, kun unu ŝuo blanka kaj la alia nigra?--Iru, mi diras,
+por aĉeti la broson; lasu, lasu tiun polvon sur mia ŝuo».
+
+Li eliris; mi prenis la ĉifonon, kaj mi plezurege purigis mian ŝuon
+maldekstran, sur kiun mi faligis pentan larmon.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO XX
+
+La muroj de mia ĉambro estas provizitaj je gravuraĵoj kaj pentraĵoj, kiuj
+ĝin mirige beligas. Mi tutkore dezirus ekzamenigi ilin al la leganto,
+unujn post aliaj por lin amuzi kaj distri en la vojo, kiun ni devos sekvi
+por iri al mia skribtablo; sed tiel neeble estas rakonti ĝuste pentraĵon,
+kiel fari, laŭ priskribo, portreton similan. Kiel kortuŝita li estus,
+rigardante ekzemple la unuan gravuraĵon, kiu prezentiĝas antaŭ la
+okuloj!--Li vidus la malfeliĉan «Ĉarloto» viŝanta malrapide kaj per
+tremanta mano la pistolojn de Alberto. Nigraj antaŭsentoj kaj ĉiuj
+turmentiĝoj de senespera kaj nekonsolebla amo estas signitaj sur ŝia
+fizionomio; dum la senekscita Alberto, ĉirkaŭita de sakoj da procesaĵoj
+kaj ĉiuspecaj malnovaj paperoj, sin turnas malvarme por deziri al sia
+amiko bonan vojaĝon. Kiom da fojoj mi estis tentata disrompi la vitron,
+kiu kovras tiun gravuraĵon, por detiri tiun Alberton de lia tablo, por lin
+disŝiri, por lin piedfrapadi! Sed ĉiam restos tro multaj Albertoj en tiu
+ĉi mondo. Kiu sentema homo ne havas sian, kun kiu li estas devigita
+kunvivi, kaj kontraŭ kiu la konfidoj de l’animo, la dolĉaj kormovoj, kaj
+la eksaltoj de la fantazio disrompiĝas kiel la ondoj kontraŭ ŝtonegoj?
+Feliĉa tiu, kiu trovas amikon, kies koro kaj animo taŭgas por li; amiko,
+kiu unuiĝas kun li per konformeco de gustoj, sentoj kaj sciaĵoj; amiko ne
+turmentata de gloramo aŭ profitamo, kaj preferanta la ombraĵon de arbo al
+la lukso de kortego!--Feliĉa tiu, kiu posedas amikon!
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXI
+
+Mi havis unu; la morto lin forprenis de mi; ĝi kaptis lin en la komenco de
+lia vojo, en la momento, kiam lia amikeco fariĝis necesega bezono por mia
+koro.--Ni subtenis unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj; ni havis
+unu pipon por ambaŭ; ni trinkis el la sama pokalo; ni kuŝis sub la sama
+tendo; kaj en la malĝojaj cirkonstancoj nunaj, la loko, kie ni vivadis
+kune, estis por ni nova patrujo. Mi vidis lin elmetita antaŭ ĉiuj danĝeroj
+de milito, kaj de milito ruiniga. La morto ŝajnis ŝpari nin unu pro la
+alia; milfoje ĝi eluzis siajn sagojn ĉirkaŭ li, ne lin atingante; sed tio
+estis por fari lian perdon pli sentebla por mi. La bruego de la armoj, la
+entuziasmo, kiu kaptas la animon je la ekvido de la danĝero, eble estus
+malhelpintaj liajn kriojn veni ĝis mia koro.--Lia morto estus utila al lia
+lando kaj malutila al liaj malamikoj--mi bedaŭrus lin malpli forte.--Sed
+perdi lin meze en la ĝojo de vintra loĝado! Vidi lin mortanta inter miaj
+brakoj en la momento, kiam li ŝajnis esti sanega, kiam nia amikeco ankoraŭ
+plifortiĝis en la ripozo kaj trankvileco! Ha! neniam mi konsoliĝos! Tamen
+lia memoro jam ne vivas, krom en mia koro; ĝi ne ekzistas plu ĉe tiuj,
+kiuj vivis ĉirkaŭ li kaj lin anstataŭis; tiu ideo faras pli dolora por mi
+la penson de la perdo de li. Same la naturo, indiferenta al la sorto de la
+estaĵoj, denove vestas sin per sia brila robo printempa, kaj ornamiĝas laŭ
+sia tuta beleco proksime de la tombejo, kie li ripozas. La arboj kovriĝas
+per folioj kaj intermiksas siajn branĉojn, la birdoj kantas en la foliaro,
+la muŝoj zumas inter la floroj; ĉio elmontras ĝojon kaj vivemon, en la
+loĝejo de la morto; kaj vespere, kiam la luno brilas en la ĉielo kaj mi
+meditas proksime de tiu malĝoja loko, mi aŭdas la grilon gaje daŭriganta
+sian nelaciĝan kanton, kaŝite sub la herbo, kiu kovras la silentan tombon
+de mia amiko. La malrapida neniiĝo de la estaĵoj kaj ĉiuj malfeliĉoj de la
+homaro valoras same kiel nenio en la granda ĉio.--La morto de sentema homo
+mortanta meze de siaj senkonsolaj amikoj, kaj tiu de papilio mortigita de
+la malvarma aero en florkaliko, estas du similaj momentoj en la irado de
+la naturo. La homo estas nur fantomo, ombro, vaporaĵo disiĝanta en la
+aeron.
+
+Sed la matena lumo ekblankigas la ĉielon: la nigraj ideoj, kiuj min
+malkvietigis, disiĝas kun la nokto, kaj la espero renaskiĝas en mia
+koro.--Ne, tiu, kiu tiel lumegigas la orienton, ne briligis ĝin antaŭ miaj
+okuloj por baldaŭ ĵeti min en la nigran nenion; tiu, kiu etendis tiun
+nemezureblan horizonton, kiu konstruis tiujn grandegajn altaĵojn, kies
+glaciaj suproj estas orataj de la suno, estas la sama, kiu ordonis, ke mia
+koro batu kaj ke mia spirito pensu.
+
+Ne, mia amiko ne eniris en la nenion; kiu ajn estas la barilo disiganta
+nin, mi revidos lin.--Ne sur silogismo mi fondas mian esperon.--La flugo
+de insekto trairanta la aeron sufiĉas por konvinki min; kaj ofte la vidaĵo
+de la kamparo, la bonodoro de l’aero, kaj mi ne scias kia ĉarmo ĉirkaŭ mi,
+tiel altigas miajn pensojn, ke nevenkebla pruvo de senmorteco perforte
+eniras mian animon kaj okupas ĝin tutan.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXII
+
+Jam de longe la ĵus skribita ĉapitro prezentadis sin al mia plumo, kaj mi
+ĉiam estis forpuŝinta ĝin. Mi estis promesinta al mi vidigi en tiu ĉi
+libro nur la gajan flankon de mia animo; sed tiu projekto forkuris de mi,
+kiel tiomaj aliaj! mi esperas, ke la sentema leganto pardonos, se mi
+kaŭzis al li kelkajn larmojn; kaj se iu opinias, ke mi vere povus ne meti
+tiun malĝojan ĉapitron, li mem povas elŝiri ĝin el sia ekzemplero, aŭ eĉ
+ĵeti la libron en la fajron.
+
+Sufiĉas al mi, se vi trovas ĝin laŭ via koro, mia kara Jenny, vi la plej
+bona kaj la plej amata el la virinoj, vi la plej bona kaj la plej amata el
+la fratinoj; al vi mi dediĉas mian verkon; se vi ĝin aprobos, ĝin aprobos
+ĉiuj koroj sentemaj kaj delikataj; kaj se vi pardonos la malsaĝaĵojn,
+kiujn mi kelkfoje ellasas kontraŭvole, mi maltimas ĉiujn kritikantojn en
+la universo.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXIII
+
+Nur unu vorton mi diros pri la sekvanta gravuraĵo: ĝi estas la familio de
+la malfeliĉa Ugoleno mortanta pro malsato. Ĉirkaŭ li, unu el liaj filoj
+kuŝas senmove apud liaj piedoj; la aliaj prezentas al li siajn
+senfortigitajn brakojn kaj petas pri pano, dum la malfeliĉa patro, apogata
+al kolono de la malliberejo, kun senmova vizaĝo, kun okuloj fiksaj kaj
+sovaĝaj, en la terura kvieteco kaŭzita de la plej alta grado de la
+malespero--mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de ĉiuj siaj
+infanoj, kaj suferas ĉion, kion la homo povas suferi.
+
+Brava kavaliro d’Assas, jen vi mortas sub cent bajonetoj, per ekpeno
+kuraĝa, kun heroeco, kiun oni jam ne konas nuntempe!
+
+Kaj vi, malfeliĉa nigrulino ploranta sub la palmoj! vi, kiun barbaro,
+kredeble ne Angla, perfidis kaj forlasis;--kion mi diras? vi, kiun li
+kruele vendis kiel malnoblan sklavinon, malgraŭ via amo kaj via servado,
+malgraŭ la frukto de sia amo, kiun vi portas en via ventro,--mi ne pasos
+preter via portreto, ne donante al vi la saluton merititan de via sentemo
+kaj de viaj malfeliĉoj!
+
+Ni haltu momenton antaŭ tiu alia pentraĵo: tio estas juna ŝafistino, kiu
+tute sola paŝtas sian brutaron sur supro Alpa; ŝi sidas sur maljuna trunko
+de abio renversita kaj blankigita de la vintroj; ŝiaj piedoj estas
+kovritaj de larĝaj folioj de tufo de kakalio, kies floro siringviola sin
+etendas super ŝia kapo. Lavendo, timiano, anemono, centaŭreo, ĉiuspecaj
+floroj, kiujn oni malfacile kulturas en niaj ĝardenoj kaj varmejoj kaj
+kiuj naskiĝas sur la Alpoj en la plena beleco primitiva, faras brilan
+tapiŝon, sur kiu vagas ŝiaj ŝafoj.--Aminda ŝafistino! diru al mi, kie
+troviĝas la feliĉa terpeco, sur kiu vi loĝas? El kia malproksima ŝafejo vi
+eliris hodiaŭ matene je la apero de la matenruĝo?--Ĉu mi ne povus iri tien
+kaj vivi kun vi? Sed, ho ve! la dolĉa kvieteco, kiun vi ĝuas, baldaŭ
+malaperos. La demono de la milito, ne kontenta kun la detruo de urboj, tuj
+portos malkvietecon kaj teruron ĝis via dezerta rifuĝejo. Jam venas la
+soldatoj; mi vidas ilin rampantaj de monto al monto, kaj proksimiĝantaj al
+la nuboj.--La bruo de la pafilego aŭdiĝas en la alta loĝejo de la
+tondro.--Forkuru, ŝafistino, rapidigu vian brutaron, kaŝu vin en la plej
+malproksimaj kaj dezertaj kavernoj; jam ne estas ia ripozo sur tiu malĝoja
+tero!
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXIV
+
+Mi ne scias, kiel tio ĉi okazas; de kelka tempo miaj ĉapitroj ĉiam finiĝas
+laŭ funebra tono. Vane, komencante ilin, mi turnas miajn okulojn sur
+kelkan agrablan objekton; vane mi ekveturas dum kvieta vetero, mi baldaŭ
+suferas ventegon, kiu deklinigas min.--Por fini tiun malkvietecon, kiu ne
+lasas min mastra de miaj ideoj kaj por trankviligi la batojn de mia koro
+agitita de tiomaj vidaĵoj kortuŝantaj, mi nenian alian rimedon vidas krom
+disertacio.--Jes, mi volas meti tiun pecon da glacio sur mian koron.
+
+Kaj tiu disertacio estos pri pentrarto; ĉar neeble al mi estas disertacii
+pri ia alia temo. Mi ne povas malsupreniri tute de la altaĵo, kiun mi ĵus
+atingis; cetere tio ĉi estas mia emego.
+
+Mi preterirante dezirus diri kelkajn vortojn pri la demando de supereco
+inter la ĉarma pentrarto kaj la muzikarto; jes, ion mi volas meti en la
+pesilon, kvankam tio estos nur sablero, atomo.
+
+Oni diras por la pentristo, ke li lasas ion post si; liaj pentraĵoj
+postvivas lin kaj eternigas lian memoron.
+
+Oni respondas, ke ankaŭ la muzikverkistoj lasas operojn kaj koncertojn;
+sed la muziko estas regata de la modo; ne tiel la pentrado. La muzikaĵoj,
+kiuj kortuŝis niajn prapatrojn estas ridindaj por la nuntempaj
+muzikamantoj, kaj oni metas ilin en la ŝercajn operojn por ridigi la
+pranepojn de tiuj, kiujn ili plorigis iam.
+
+La pentraĵoj de Rafaelo ĉarmos nian idaron, kiel ili ravis niajn
+prapatrojn.
+
+Jen estas mia sablero.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXV
+
+Sed per kio min interesas, diris iam al mi S-no de Hautcastel, ke la
+muziko de Cherubini aŭ de Cimarosa malsimilas tiun de iliaj
+antaŭuloj?--Kion signifas, ke la malnova muziko ridigas min, se nur la
+nova kortuŝas min agrablege?--Ĉu estas do necese por mia feliĉo, ke miaj
+plezuroj similu tiujn de mia praavino? Kial vi parolas al mi pri
+pentrarto? pri arto komprenata nur de tre malgrandanombra klaso da
+personoj, dum la muziko ravas ĉion, kio spiras?
+
+Mi ne bone scias en tiu ĉi momento, kion oni povus respondi je tiu
+observo, kiun mi ne antaŭvidis komencante tiun ĉi ĉapitron.
+
+Se mi estus antaŭvidinta ĝin, mi eble ne entreprenus tiun disertacion. Kaj
+oni ne imagu, ke tio ĉi estas artifiko de muzikisto.--Mi ne estas tia, mi
+tion ĵuras,--ne, mi ne estas muzikisto; tion povas atesti la ĉielo kaj
+ĉiuj, kiuj aŭdis min ludanta je violono.
+
+Sed supozite, ke la merito de ambaŭ artoj estus egala, oni ne devus
+trorapide konkludi pro la merito de l’arto al la merito de l’artisto.--Oni
+vidas infanojn ludantaj je fortepiano kiel majstroj; oni neniam vidis
+lertan pentriston dekdujaran.
+
+Krom gusto kaj sento, la pentrarto postulas kapon pensantan, kiun ne
+bezonas la muzikistoj. Oni ĉiutage vidas senkapajn kaj senkorajn homojn,
+kiuj el violono, el harpo tiras ĉarmajn sonojn. Oni povas dresi la homan
+beston, por ke ĝi ludu je fortepiano, kaj se ĝi estas dresita de lerta
+instruisto, la animo povas vojaĝi senĝene, dum la fingroj meĥanike
+produktas sonojn, pri kiuj ĝi sin ne okupas,--Kontraŭe oni ne povus pentri
+la plej simplan aferon, se la animo ne uzus por tio ĉiujn siajn kapablojn.
+
+Se tamen iu imagus distingi la kompozicion, de la muzikludo, mi konfesas,
+ke li embarasus min iom. Ho, ve! se ĉiuj disertaciemuloj estus sinceraj,
+ili ĉiuj finus tiel. Komencante la ekzamenon de demando, oni ordinare
+parolas per dogma tono, ĉar oni estas sekrete decidinta, kiel mi estis
+reale decidinta por la pentrarto malgraŭ mia hipokrita senpartieco; sed la
+disputado naskas kontraŭparolon, kaj ĉio finiĝas en dubo.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXVI
+
+Nun kiam mi estas pli trankvila, mi tuj penos paroli kviete pri la du
+portretoj, kiuj sekvas la pentraĵon de la _Alpa Ŝafistino_.
+
+Rafaelo! nur de vi povis esti pentrita via portreto. Kiu alia kuraĝus
+entrepreni ĝin? Via vizaĝo nekaŝema, sentema, sprita, montras vian
+karakteron kaj genion.
+
+Por plaĉi al via animo, mi lokis apud vi la portreton de via amatino, kiun
+ĉiuj homoj de ĉiuj centjaroj eterne riproĉos pro la belegaj verkoj, je
+kiuj via antaŭtempa morto senigis la artojn.
+
+Kiam mi ekzamenas la portreton de Rafaelo, mi sentas min prenita de kvazaŭ
+religia respekto al tiu eminenta homo, kiu en la printempo de sia vivo jam
+superis ĉiujn antikvulojn, kaj kies pentraĵoj kaŭzas la admiron kaj
+malesperon de la nuntempaj artistoj.--Mia animo, admirante lin, sentas
+ekindignon kontraŭ tiu Italino, kiu preferis sian amon al sia amanto kaj
+kiu estingis en sia brusto tiun ĉielan lumilon, tiun dian genion.
+
+Malfeliĉulino! Ĉu vi do ne sciis, ke Rafaelo estis anoncinta pentraĵon pli
+belan ol tiu de la Alifiguriĝo? Ĉu vi nesciis, ke vi inter viaj brakoj
+premis la favoriton de la naturo, la patron de l’entuziasmo, altegan
+geniulon, dion?
+
+Dum mia animo faras tiujn observojn, ĝia kunulo. turnante atentan rigardon
+sur la ĉarman vizaĝon de tiu pereiga belulino, sentas sin preta pardoni al
+ŝi la morton de Rafaelo.
+
+Vane mia animo riproĉas ĝin pro ĝia supermezura malsevereco, ĝi ne estas
+aŭskultata. En tiaj okazoj fariĝas inter tiuj du moŝtoj stranga dialogo,
+kiu ĉiam finiĝas per la venko de la _malbona principo_, kaj kies
+specimenon mi donos en alia ĉapitro.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXVII
+
+La gravuraĵoj kaj la pentraĵoj, pri kiuj mi ĵus parolis, paliĝas kaj
+malaperas je la unua ekrigardo al la sekvanta pentraĵo; la senmortaj
+verkoj de Rafaelo, de La Koreĵo kaj de ĉiuj Italaj pentristoj ne elportus
+la komparon.
+
+Tial mi ĉiam konservas ĝin por la lasta peco, por la rezervaĵo, kiam mi
+havigas al kelkaj sciamuloj la plezuron vojaĝi kun mi, kaj mi povas
+certigi, ke de l’tempo, kiam mi komencis montri tiun belegan pentraĵon al
+la kompetentuloj kaj al la malkleruloj, al la eminentuloj, al la
+metiistoj, al la virinoj kaj al la infanoj, eĉ al la bestoj, mi ĉiam vidis
+ĉiujn rigardantojn vidigantaj, ĉiu laŭ sia maniero, signojn de plezuro kaj
+miro, tiel fidele la naturo estas tie prezentata.
+
+Kaj kiun pentraĵon, Sinjoroj, oni povus montri al vi, kiun vidaĵon,
+Sinjorinoj, oni povus meti antaŭ viajn okulojn, pli certan esti aprobita
+de vi, ol la fidela figuro de vi mem? La priparolita pentraĵo estas
+spegulo, kaj neniu ĝis nun ekpensis kritiki ĝin; por ĉiuj, kiuj ĝin
+rigardas, ĝi estas perfekta kaj neriproĉebla pentraĵo.
+
+Oni certe konfesos, ke ĝi devas esti rigardata, kiel unu el la mirindaĵoj
+de la regiono, kie mi promenadas.
+
+Mi silentos pri la plezuro sentata de la fizikisto meditanta pri la
+strangaj fenomenoj de la lumo, kiu reprezentas ĉiujn objektojn de la
+naturo sur tiu polurita supraĵo. La spegulo inspiras al la hejmsida
+vojaĝanto mil interesajn pripensojn, mil observojn, kiuj igas ĝin utila
+kaj grandvalora objekto.
+
+Vi, kiun Amo tenis aŭ tenas sub sia potenco, sciiĝu, ke antaŭ spegulo ĝi
+akrigas siajn sagojn kaj preparas siajn kruelaĵojn; tie ĝi ripetas siajn
+manovrojn, lernas siajn movojn, pretigas sin por la milito, kiun ĝi volas
+komenci; tie ĝi ekzerciĝas al dolĉaj rigardoj, al grimacetoj, al lertaj
+koleretoj, kiel aktoro sin ekzercas antaŭ si mem, antaŭ ol vidigi sin al
+la publiko. Ĉiam senpartia kaj vera, spegulo resendas al la okuloj de la
+rigardanto la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco, ne
+kalumniante nek flatante. Sola el ĉiuj konsilantoj de altrangulo, ĝi ĉiam
+diras al ili la veron.
+
+Tiu eco dezirigis al mi la eltrovon de spegulo morala, kie ĉiuj homoj povu
+vidi sin kun siaj virtoj kaj malvirtoj. Mi eĉ pensis proponi ĉe ia
+akademio premion por tia eltrovo; sed serioza pripensado elmontris al mi
+la senutilecon de tio.
+
+Tiel malofte malbelulo rekonas sin kaj disrompas la spegulon! Vane la
+speguloj multobliĝas ĉirkaŭ ni kaj resendas kun geometria ĝusteco la lumon
+kaj la veron! en la momento, kiam la radioj tuj penetros en nian okulon
+kaj montros nin tiajn, kiaj ni estas, la memestimo englitigas sian
+trompantan prismon inter ni kaj nia imago, kaj prezentas al ni nian
+diaĵon.
+
+Kaj el ĉiuj prismoj, kiuj ekzistis de la unua kreita de la senmorta
+Newton, neniu posedis tiel fortan rebrilpovon, neniu produktas tiel
+agrablajn kaj helajn kolorojn, kiel la prismo de la memestimo.
+
+Nu, ĉar la ordinaraj speguloj vane vidigas la veron, kaj ĉar ĉiu estas
+kontenta je sia vizaĝo; ĉar ili ne povas konigi al la homoj iliajn korpajn
+difektojn, por kio utilus mia morala spegulo? Malmultaj turnus al ĝi siajn
+okulojn, kaj neniu rekonus sin en ĝi,--escepte la filozofoj--eĉ pri ĉi-tio
+mi dubas iom.
+
+Akceptante la spegulon tian, kia ĝi estas, mi esperas, ke neniu mallaŭdos
+min tial, ke mi ĝin ŝatas pli alte, ol ĉiujn pentraĵojn de la Itala skolo.
+La sinjorinoj, kies gusto ne povas esti malĝusta kaj kies opinio devas
+decidi ĉion, ĝenerale turnas sian unuan rigardon al tiu pentraĵo, kiam ili
+eniras en ĉambron.
+
+Milfoje mi vidis sinjorinojn kaj eĉ sinjoretojn forgesantaj en balo siajn
+amantojn aŭ amatinojn, la dancadon kaj ĉiujn plezurojn de la festo, por
+rigardadi kun videbla prefero tiun ĉarman pentraĵon, kaj eĉ honori ĝin per
+ekrigardeto meze de la plej vivaj dancoj.
+
+Kiu do povus konkurenci kun ĝi pri la rango, kiun mi donas al ĝi inter la
+ĉefverkoj de la arto de Apelo?
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXVIII
+
+Mi fine alvenis tute proksime de mia skribtablo; jam mi povus eĉ tuŝi ĝian
+angulon plej proksiman, etendante la brakon, kiam mi preskaŭ perdis la
+frukton de ĉiuj miaj laboroj kaj eĉ la vivon.--Estus pli bone, se mi
+silentus pri la malfeliĉo okazinta al mi, por ne senkuraĝigi la
+vojaĝantojn; sed tiel malfacile estas renversiĝi, en la vojaĝseĝo, kiun mi
+uzas, ke oni devige konfesos, ke por suferi tian danĝeron, oni devas esti
+malfeliĉega--tiel malfeliĉa kiel mi. Mi trovis min kuŝanta sur la planko,
+tute renversite, kaj tio ĉi tiel rapide, tiel neatendite, ke mi preskaŭ
+dubus pri mia malfeliĉaĵo, se tintado en la kapo kaj forta doloro en la
+maldekstra ŝultro ne pruvus al mi tro klare la realecon de ĝi.
+
+Ankaŭ tio estis malbona ŝerco de mia duono.--Timigite de la voĉo de
+mizerulo neatendite petanta almozon ĉe la pordo, kaj de la bojo de Rozino,
+ĝi subite turnis mian seĝegon, antaŭ ol mia animo povis averti ĝin, ke
+malantaŭe mankis briko; la puŝo estis tiel forta, ke mia vojaĝseĝo tute
+senekvilibriĝis kaj renversiĝis sur min.
+
+Mi konfesas, ke tiu ĉi estas unu el la okazoj, en kiuj mi havis plej
+fortan kaŭzon por plendi je mia animo; ĉar anstataŭ ol bedaŭri la foreston
+ĵus faritan kaj riproĉi sian kunulon pri ĝia trorapidemo, ĝi tiel perdis
+la moderecon, ke ĝi plej beste ekkoleris kaj ofendis per paroloj tiun
+mizeran senkulpulon.--«Mallaboremulo! iru labori.» ĝi diris (malbonega
+alparolaĵo eltrovita de avara kaj kruela riĉularo). «Sinjoro, li tiam
+diris por plidolĉigi min, mi estas el Chambéry...--Des pli malbone por
+vi.--Mi estas Ĵako; min vi vidis en la kamparo; mi kondukadis la ŝafojn al
+la herbejoj...--Kion vi venas tien ĉi por fari?» Mia animo komencis penti
+pri la malĝentileco de miaj unuaj paroloj.--Mi eĉ kredas, ke ĝi pentis pri
+ili, iom antaŭ ol elparoli ilin. Ofte tiel, ne atendite trovante dum la
+kuro foson aŭ ŝlimejon, oni vidas ĝin, sed jam ne havas la tempon eviti
+ĝin.
+
+Rozino plenigis mian reprudentiĝon kaj penton; ĝi estis rekoninta Ĵakon,
+kiu ofte dividis kun ŝi sian panon, kaj ŝi montris al li per siaj karesoj
+sian memoron kaj dankecon.
+
+Dum tiu tempo, Joannetti, kolektinte la restaĵojn de mia manĝo, difinitajn
+por lia propra manĝo, ne ŝanceliĝante donis ilin al Ĵako.
+
+Kompatinda Joannetti!
+
+Tiel, dum mia vojaĝo, mi ricevas de mia servanto kaj de mia hundino
+instruon pri filozofio kaj humaneco.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXIX
+
+Antaŭ ol daŭrigi, mi volas forigi dubon eble enirintan en la penson de la
+legantoj.
+
+Por nenio en la mondo mi volus, ke oni suspektu min, ke mi entreprenis
+tiun ĉi vojaĝon nur tial, ke mi ne sciis kion fari, kaj, por tiel diri,
+devigite de la cirkonstancoj; mi certigas tie ĉi kaj mi ĵuras je tio, kio
+estas al mi plej kara, ke mi intencis entrepreni ĝin jam longe antaŭ la
+fariĝo, per kiu mi perdis la liberecon dum kvardek du tagoj.
+
+Tiu ĉi devigita izoleco estis nur okazo por ekvojiri pli frue.
+
+Mi scias, ke la propravola protesto, kiun mi ĵus faris, ŝajnos suspektinda
+al kelkaj personoj;--sed mi ankaŭ scias, ke la suspektemuloj ne legos tiun
+ĉi libron;--ili havas sufiĉe da okupoj hejme kaj ĉe siaj amikoj; multajn
+aliajn zorgojn ili havas;--kaj la bonuloj kredos al mi.
+
+Mi konfesas tamen, ke mi estus preferinta okupi min per tiu ĉi vojaĝo en
+alia tempo, kaj ke mi elektus por plenumi ĝin la grandan Faston, prefere
+ol la Karnavalon; sed filozofiaj pripensoj senditaj al mi de la ĉielo
+helpis al mi forte por elporti la seniĝon de la plezuroj, kiujn Torino
+prezentas amase en tiuj ĉi momentoj de bruo kaj agito.--Tre certe estas,
+mi diris al mi, ke la muroj de mia ĉambro ne estas tiel belege ornamitaj,
+kiel la muroj de bala salono; la silentado de mia kamero ne tiel valoras,
+kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco; sed inter la eminentaj
+personoj, kiuj troviĝas en tiuj festoj, estas certe multaj pli
+malkontentaj ol mi.
+
+Kaj kial mi pensus nur pri tiuj, kiuj estas en situacio pli agrabla, dum
+la mondo estas plena je homoj malpli feliĉaj ol mi mem?--Anstataŭ ol
+transporti min per la fantazio en tiun belegan Kazinon, kie tiomaj
+belulinoj estas mallumigitaj de la juna Eŭgenio, por trovi min feliĉa mi
+nur bezonas halti momenton en la stratoj, kiuj kondukas tien.--Aro da
+malfeliĉuloj, kuŝantaj duone nudaj sub la pordegoj de tiuj ĉi riĉegaj
+loĝejoj, ŝajnas tuj pereontaj pro malvarmo kaj mizero.--Kia vidaĵo! Mi
+dezirus, ke tiu ĉi paĝo de mia libro estu legata de la tuta mondo; mi
+dezirus, oni sciu, ke en tiu ĉi urbo, kie ĉio vidigas la riĉecegon dum la
+plej malvarmaj noktoj de la vintro, amaso da mizeruloj dormas senŝirme,
+kun la kapo apogita sur limŝtono aŭ sojlo de palaco.
+
+Tie ĉi estas grupo da infanoj, premiĝantaj unu kontraŭ la aliaj por ne
+morti pro malvarmo.--Tie estas virino tremanta kaj sen voĉo por
+plendi.--La preterirantoj iras kaj venas ne tuŝataj de vidaĵo, al kiu ili
+jam kutimis.--La bruo de kaleŝoj, la voĉo de malsobreco, la ĉarmaj sonoj
+de muziko, enmiksiĝas kelkfoje je la krioj de tiuj kompatinduloj kaj
+kunfaras teruran senagordaĵon.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXX
+
+Tiu, kiu rapidus juĝi urbon laŭ la antaŭa ĉapitro, trompiĝus multe. Mi
+parolis pri la tieaj mizeruloj, pri iliaj malĝojaj krioj kaj pri la
+indiferenteco de kelkaj personoj kontraŭ ili; sed mi nenion diris pri la
+aro da bonfaruloj, kiuj dormas, dum la ceteraj sin amuzas, kiuj leviĝas je
+la unua ekbrileto de la tago kaj iras helpi al la malfeliĉuloj sen
+atestantoj kaj sen fanfaronado.--Ne, mi ne silentos pri tio!--mi volas ĝin
+skribi sur la posta flanko de la paĝo, «kiun la tuta universo devas legi».
+
+Tiel dividinte sian riĉecon kun siaj gefratoj kaj verŝinte balzamon en
+tiujn korojn ĉifitajn de la doloro, ili iras en la preĝejojn, dum la
+lacigitaj malvirtuloj dormas sur lanuga kusenego; ili proponas al Dio
+siajn preĝojn kaj dankas al li por liaj bonfaroj. Ankoraŭ interbatalas en
+la sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskiĝanta tago, kaj ili jam
+genufleksas antaŭ la altaroj;--tiam la Eternulo, kvankam kolerigita de la
+malboneco kaj avareco de la homoj, detenas sian fulmon pretan por frapi.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXXI
+
+Mi volis ion diri pri tiuj malfeliĉuloj en mia vojaĝo, ĉar la penso pri
+ilia mizero ofte distris min dum la vojiro. Kelkfoje, tuŝite de la
+diferenco inter ilia situacio kaj la mia, mi subite haltigis mian kaleŝon,
+kaj mia ĉambro ŝajnis al mi mirinde plibeligita. Kia senutila lukso! Ses
+seĝoj, du tabloj, skribtablo, spegulo; kia vanta parado! Precipe mia lito,
+mia lito blanka kaj rozkolora, kaj miaj du matracoj, ŝajnis vetbatali
+kontraŭ la belegeco kaj la konfortemo de la Aziaj monarkoj.--Tiuj ĉi
+pripensoj igis sensignifaj por mi la plezurojn al mi nepermesitajn. De
+pripenso al pripenso, mia atako de filozofio fariĝis tia, ke mi povus vidi
+balon en najbara ĉambro, mi povus aŭdi muzikon de violonoj kaj klarnetoj,
+ne ekmoviĝante de mia loko;--mi povus aŭdi per ambaŭ oreloj la belsonan
+voĉon de Markesini, tiun voĉon, kiu tiel ofte ekscitegis min--jes, ĝin mi
+povus aŭdi ne ŝanceliĝante; pli ol tio, mi povus rigardi sen ia ekscito la
+plej belan virinon de Torino, Eŭgenion mem, ornamitan de la kapo ĝis la
+piedoj per la manoj de fraŭlino Rapous(1).--Tio ĉi tamen estas ne tiel
+certa.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXII
+
+Sed permesu, Sinjoroj, ke mi demandu: Ĉu vi amuziĝas tiel, kiel antaŭe, en
+balo aŭ teatro?--Koncerne min, mi konfesas tion, de kelka tempo ĉiuj
+grandanombraj kunvenoj kaŭzas al mi kvazaŭan teruron.--Mi tie estas
+vizitata de funebra sonĝo.--Vane mi penas forpeli ĝin, ĝi ĉiam revenas,
+kiel la sonĝo de Atalio.--Eble ĉar la animo, superakvita hodiaŭ de pensoj
+mallumaj kaj de kortuŝantaj vidaĵoj, trovas ĉie kaŭzojn por malĝojo--kiel
+difektita stomako ŝanĝas en venenojn la plej sanigajn manĝaĵojn.--Estu
+kiel estas, jen mia sonĝo:--Kiam mi staras en unu el tiuj festoj, meze de
+tiu aro da homoj afablaj kaj karesaj, kiuj dancas, kantas, ploras antaŭ la
+tragedioj, kiuj montras nur ĝojon, sincerecon kaj bonkoron, mi pensas:--Se
+en tiun ĉi bonmanieran societon subite enirus blanka urso, filozofo,
+tigro, aŭ ia ajn tiaspeca besto, kiu suprenirante sur la orkestran stablon
+krius per fortega voĉo:
+
+«Kompatindaj homoj! Aŭskultu la veron parolanta per mia buŝo: Vi estas
+subpremitaj, sklavigitaj, vi estas malfeliĉaj, vi enuas;--eliru el tiu
+dormado!»
+
+«Vi muzikistoj, komencu, disrompante tiujn muzikilojn sur viajn kapojn;
+ĉiu sin armu per ponardo; de nun ne pensu pri amuzoj kaj festoj; supreniru
+al la loĝioj kaj buĉu ĉiujn; la virinoj ankaŭ trempu siajn timemajn manojn
+en la sangon!»
+
+«Eliru, vi estas liberaj; fortiru vian reĝon de lia trono kaj vian Dion el
+lia sanktejo!»
+
+--Nu! Tion, kion la tigro diris, kiom da tiuj _ĉarmaj_ homoj ĝin plenumos?
+Kiom da ili eble pensis pri tio, antaŭ ol ĝi eniris! Kiu scias?--Ĉu oni ne
+dancis en Parizo antaŭ kvin jaroj(2)?
+
+«Joannetti, ŝlosu la pordojn kaj fenestrojn.--Mi ne volas plu vidi la
+lumon; neniu homo eniru mian ĉambron;--metu glavon proksime de mia
+mano;--eliru vi mem, kaj ne aperu plu antaŭ mi!»
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXIII
+
+«Ne, ne, restu, Joannetti; restu, malfeliĉa junulo: kaj vi ankaŭ Rozino
+mia, kiu divenas miajn ĉagrenojn kaj kvietigas ilin per viaj karesoj;
+venu, Rozino mia, venu.--V konsonanto kaj ripozejo.»
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXIV
+
+La falo de mia vojaĝseĝo utilis al la leganto, farante mian vojaĝon malpli
+longa je almenaŭ dekduo da ĉapitroj, ĉar releviĝinte mi trovis min antaŭ
+kaj tre proksime de mia skribtablo, kaj mi plu ne havis tempon por
+pripensadi pri la grandnombro da desegnaĵoj kaj pentraĵoj, kiujn mi estis
+ankoraŭ vizitonta, kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la pentrarto.
+
+Lasinte do dekstre la portretojn de Rafaelo kaj lia amatino, Kavaliron
+d’Assas, kaj la Ŝafistinon Alpan, kaj irante maldekstren al la fenestro,
+oni ekvidas mian skribtablon: ĝi estas la unua kaj plej videbla objekto,
+kiu prezentas sin antaŭ la okuloj de la vojaĝanto, sekvante la vojon ĵus
+diritan.
+
+Ĝi estas superkovrita de kelkaj bretoj, kiuj servas kiel biblioteko; la
+tuto estas kronita per busto pleniganta la piramidon, kaj tiu ĉi objekto
+estas la plej grava ornamaĵo de la regiono.
+
+Tirinte la unuan tirkeston dekstran, oni trovas skribilaron, ĉiuspecan
+paperon, pretigitajn plumojn, sigelvakson.--Ĉio tio ĉi donus al la plej
+maldiligenta homo la deziron skribi.--Mia kara Jenny, mi estas certa, ke,
+se vi okaze malfermus tiun tirkeston, vi respondus la leteron, kiun mi
+skribis al vi en la antaŭa jaro.--En la kontraŭa tirkesto kuŝas konfuze
+kunmetitaj la materialoj por la kortuŝa rakonto pri la malliberulino de
+Pignerol, kiun vi baldaŭ legos, karaj amikoj(3).
+
+Inter tiuj du tirkestoj estas profundaĵo, kien mi ĵetas la leterojn, laŭ
+tio kiel mi ricevas ilin; oni trovas tie ĉiujn leterojn ricevitajn de dek
+jaroj. La plej malnovaj estas ordigitaj laŭ la datoj en kelkaj pakoj; la
+novaj estas intermiksitaj; kelkaj restas de la tempo de mia plej frua
+juneco.
+
+Kia plezuro revidi en tiuj ĉi leteroj la interesajn situaciojn de niaj
+unuaj jaroj, translokiĝi denove en tiujn feliĉajn tempojn neniam
+revenontajn!
+
+Ha! kiel plena estas mia koro! Kiel malgaje ĝi ĝuas, dum miaj okuloj
+tralegas la liniojn skribitajn de persono, kiu jam ne vivas! Jen lia
+skribaĵo, lia koro kondukis lian manon, al mi li skribis tiun leteron, kaj
+nenio pli ol tiu letero restas al mi pri li!
+
+Kiam mi enmetas la manon en tiun loketon, mi malfacile foriras antaŭ la
+fino de la tago. Tiamaniere vojaĝanto trairas rapide kelkajn provincojn de
+Italujo, farante rapidege supraĵajn observojn, kaj haltadas en Romo dum
+tutaj monatoj.--Tiu ĉi estas la plej riĉa parto de la minejo, kiun mi
+ekspluatas. Kia aliiĝo en miaj ideoj kaj sentoj! kia diferenco en miaj
+amikoj! Kiam mi ekzamenas ilin tiam kaj hodiaŭ, mi vidas ilin mortige
+agititaj de projektoj, kiuj nun ne interesas plu ilin. Okazintaĵo ŝajnis
+al ni granda malfeliĉo; sed mankas la fino de la letero, kaj tute
+forgesita estas la okazintaĵo; mi ne povas scii, pri kio oni parolis.--Mil
+antaŭjuĝoj sieĝis nin; la mondo kaj la homoj estis tute nekonataj de ni!
+sed kia varmeco en niaj rilatoj! kia intima amikeco! kia senlima
+konfideco!
+
+Ni estis feliĉaj per niaj eraroj.--Kaj nun?--Ha, ne tiel estas nun! Ni
+devis legi, kiel la ceteraj, en la homa koro;--kaj la vero, falante apud
+ni kiel bombo, detruis je ĉiam la sorĉan palacon de iluzio.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XXXV
+
+Facile mi povus skribi ĉapitron pri jena sekiĝinta rozo, se mi tion volus,
+kaj se la objekto estus inda je tio: ĝi estas floro de la antaŭjara
+karnavalo. Mi mem deŝiris ĝin en la varmejoj de Valentin, kaj en la
+vespero, unu horon antaŭ la balo, plena je espero kaj kun ĝoja kormovo, mi
+iris proponi ĝin al S-no de Hautcastel. Ŝi prenis ĝin, metis ĝin sur sian
+tualettablon, neniel rigardinte ĝin nek min.--Sed kiel ŝi povus atenti al
+mi? Ŝi estis okupata je la rigardado de ŝi mem. Starante antaŭ granda
+spegulo, kun la haroj jam aranĝitaj, ŝi donis la lastan tuŝeton al sia
+ornamiĝo; ŝi tiel forte priokupiĝis, ŝia atento estis tiel plene prenita
+de la ĉiuspecaj rubandoj, gazoj kaj plumfasketoj amasigitaj antaŭ ŝi, ke
+mi ne ricevis eĉ rigardon aŭ signon.--Mi submetiĝis; mi humile tenis
+pinglojn tute pretajn, aranĝitajn en mia mano; sed ĉar ŝia pinglujo estis
+pli proksime, ŝi prenis ilin el sia pinglujo,--kaj se mi alproksimigis la
+manon, ŝi prenis ilin el mia mano--senprefere; kaj por ilin trovi, ŝi
+palpetis, ne deturnante siajn okulojn de la spegulo, el timo, ke ŝi sin ne
+vidos plu.
+
+Iom da tempo mi tenis post ŝi duan spegulon, por ke ŝi pli bone juĝu pri
+sia ornamo; kaj ŝia vizaĝo, rebrilante de spegulo al spegulo, vidigis al
+mi serion da koketulinoj, el kiuj neniu atentis min. Fine, ĉu mi tion
+konfesos? mia rozo kaj mi prezentis tre malbrilan vidaĵon.
+
+Mi fine perdis la paciencon, kaj ne povante jam kontraŭstari al la
+kolereto, kiu min ekscitis, mi remetis en ĝian lokon la spegulon, kiun mi
+tenis, kaj mi eliris ĉagrene, ne adiaŭdirinte.
+
+«Ĉu vi foriras? ŝi diris, turnante sin flanken, por vidi profile sian
+talion. Mi nenion respondis; sed mi aŭskultis kelkan tempon post la pordo,
+por scii la impreson faritan de mia rapida eliro.--Ĉu vi ne vidas, ŝi
+diris al sia ĉambristino post momenta silento, ĉu vi ne vidas, ke tiu ĉi
+korsaĵo estas multe tro larĝa por mia talio, precipe malsupre, kaj ke oni
+bezonas fari faldon per pingloj?»
+
+Kiel kaj kial tiu velkinta rozo troviĝas sur breto de mia skribtablo, tion
+mi certe ne diros, ĉar mi anoncis, ke sekiĝinta rozo ne valoras ĉapitron.
+
+Rimarku, Sinjorinoj, ke mi nenian observon faras pri la aventuro pri la
+sekiĝinta rozo. Mi ne diras, ke S-no de Hautcastel estis prava aŭ malprava
+atentante sian ornamiĝon prefere ol min, aŭ ke mi havis la rajton esti
+akceptita aliamaniere.
+
+Kun ankoraŭ pli granda zorgo mi evitas eltiri el tio ĝeneralajn konkludojn
+pri la realeco, la forto kaj la daŭro de la amo de sinjorinoj al ŝiaj
+amikoj.--Mi nur ĵetos tiun ĉi ĉapitron (ĉar ĝi estas ja ĉapitro) en la
+mondon kun la cetero de la vojaĝo, ne adresante ĝin al iu kaj rekomendante
+ĝin al neniu.
+
+Mi almetos nur konsilon por vi, Sinjoroj: vi bone komprenu, ke en bala
+tago via amatino ne estas via.
+
+En la momento, kiam la ornamiĝo komencas, la amanto fariĝas nur edzo, kaj
+la sola balo estas la amanto.
+
+Ĉiuj scias ja, kion gajnas edzo, kiu volas amatiĝi perforte; submetiĝu do
+pacience kaj ridante.
+
+Kaj ne eraru, sinjoro; se oni plezure vidas vin en la balo, tio ĉi ne
+estas kiel amanton, ĉar vi estas nur edzo; sed nur tial, ke vi estas parto
+el la balo, kaj sekve ero de ŝia nova almilitaĵo; vi estas partumo de
+amanto; aŭ eble tial, ke vi dancas bone kaj ke vi tiel briligos ŝin; fine
+la kaŭzo plej flata por vi en la bona akcepto, kiun vi ricevos, estas, ke
+ŝi esperas ĵaluzigi siajn koleginojn montrante, kiel amanton, viron tiel
+meritan, kiel vi estas; se ne estus pro tio, ŝi eĉ ne rigardus vin.
+
+Tio ĉi do estu komprenita; vi devos submetiĝi kaj atendi ĝis via rolo de
+edzo estos finita.--Mi konas pli ol unu, kiu volus esti kvita tiel
+malkare.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXVI
+
+Mi promesis dialogon inter mia animo kaj _la aliulo_; sed kelkaj ĉapitroj
+forkuras de mi, aŭ plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvazaŭ kontraŭ
+mia volo kaj deklinigas miajn projektojn: inter tiuj estas la ĉapitro de
+mia biblioteko, kiun mi faros kiel eble plej mallonga.--La kvardek du
+tagoj baldaŭ finiĝos kaj samlonga tempo ne sufiĉus por plenigi la
+priskribon de la riĉa lando, kie mi tiel agrable vojaĝas.
+
+Mia biblioteko do konsistas el romanoj, se mi tion devas konfesi,--jes,
+romanoj kaj kelkaj elektitaj verslibroj.
+
+Kvazaŭ miaj ĉagrenoj ne sufiĉus al mi, mi ankoraŭ volonte partoprenas en
+la ĉagrenoj de mil fantaziaj personoj, kaj tiujn ĉi mi sentas tiel forte,
+kiel miajn proprajn; kiom da larmoj mi verŝis pri tiu malfeliĉa Klariso
+kaj pri la amanto de Ĉarloto!
+
+Sed, se mi tiel serĉas neverajn dolorojn, mi kontraŭe trovas en tiu
+fantazia mondo: virton, bonecon, neprofitemon, ankoraŭ ne trovitajn
+kunigite en la reala mondo, kie mi vivas.--Mi trovas tie virinon tian,
+kian mi deziras, ne malbonhumoran, ne malseriozan, ne malvereman; mi
+nenion diros pri ŝia beleco; oni fidu al mia fantazio: mi faras ŝin tiel
+bela, ke nenion oni povas kritiki en ŝi. Poste, ferminte la libron, kiu
+jam ne respondas al miaj ideoj, mi prenas ŝin per la mano, kaj ni kune
+trairas landon milfoje pli ĉarman, ol la Edeno. Kia pentristo povus
+reprezenti la sorĉan landon, kie mi lokis la diaĵon de mia koro? kaj kia
+poeto povos iam priskribi la fortajn kaj diversajn sentojn, kiujn mi ĝuas
+en tiuj sorĉaj regionoj?
+
+Kiel ofte mi malbenis tiun Kleveland-on, kiu ĉiuminute eniras novajn
+malfeliĉojn, kiujn li povus eviti!--Mi ne povas toleri tiun libron kaj
+tiun sekvon da malfeliĉegoj; sed se mi pro distreco malfermas ĝin, mi
+nepre devas engluti ĝin ĝis la fino.
+
+Kiel mi lasus tiun malfeliĉan homon ĉe la Abakisoj? Kio fariĝus el li ĉe
+tiuj sovaĝuloj? Ankoraŭ malpli mi kuraĝus forlasi lin en la ekskurso, kiun
+li faras por eliri el kaptiteco.
+
+Fine, mi tiel kore partoprenas en liaj ĉagrenoj, mi tiel forte interesas
+min por lia kompatinda familio, ke la neatendita apero de la kruelaj
+Ruintonoj starigas miajn kapharojn; malvarma ŝvito ekkovras min, dum mi
+legas tiun ĉapitron kaj mia timego estas tiel forta, tiel reala, kvazaŭ mi
+mem estus tuj rostota kaj manĝota.
+
+Kiam mi sufiĉe ploris kaj amindumis, mi serĉas kelkan poeton, kaj mi
+denove foriras al alia mondo.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXVII
+
+De la militiro de la Argonaŭtoj ĝis la kunveno de la Eminentuloj, de la
+fundo de la infero ĝis la lasta fiksa stelo trans la Lakta Vojo, ĝis la
+fino de la universo, ĝis la pordoj de la ĥaoso, jen estas la vasta kampo,
+kie mi trankvile promenas laŭlonge kaj laŭlarge kaj laŭ mia bonvolo; ĉar
+nek la tempo, nek la spaco mankas al mi. Tien mi transportas mian
+ekzistadon, sekvante Homeron, Miltonon, Virgilion, Osianon kaj ceterajn.
+Ĉiuj fariĝoj okazintaj inter tiuj du epokoj, ĉiuj landoj, ĉiuj mondoj,
+ĉiuj estaĵoj ekzistintaj inter tiuj du templimoj, ĉio tio ĉi estas mia,
+apartenas al mi tiel certe, tiel leĝe, kiel la ŝipoj enirantaj la Pireon
+apartenis al unu Atenano.
+
+Mi precipe amas la poetojn, kiuj transportas min en la plej malnovan
+antikvecon: la morto de la ambicia Agamemnono, la koleroj de Oresto kaj la
+tuta historio tragedia de la familio Atrea, persekutata de la ĉielo,
+kaŭzas al mi teruron, kiun la nuntempaj fariĝoj neniel povus naski en mi.
+
+Jen estas la fatala urno, kiu enhavas la cindrojn de Oresto. Kiu ne
+ektremus, vidante ĝin? Elektrino! Malfeliĉa fratino, kvietiĝu: Oresto mem
+alportas la urnon kaj la cindroj estas tiuj de liaj malamikoj!
+
+Oni jam ne trovas nun bordojn, kiel la bordoj de la Zanto kaj la
+Skamandro;--oni jam ne vidas ebenaĵojn, kiel tiuj de Hesperio kaj Arkadio.
+Kie estas nun la insuloj Lemnoso kaj Kreto? Kie estas la grandfama
+labirinto? Kie la ŝtonego, kiun la forlasita Ariadno surverŝis per siaj
+larmoj?--Oni nun vidas nenian Tezeon, nenian Herkuleson; la nuntempaj
+homoj kaj eĉ herooj estas pigmeoj.
+
+Kiam mi poste volas doni al mi scenon de entuziasmo kaj ĝui la tutan
+forton de mia fantazio, mi kuraĝe ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de
+la altega blindulo de Albiono en la momento, kiam li eksaltas al la ĉielo
+kaj proksimiĝas al la Eternulo.--Kia muzo povis subteni lin en tia alteco,
+kien neniu homo antaŭ li kuraĝis turni siajn rigardojn?--De la blindiga
+vestiblo ĉiela, kiun la avara Mamono rigardis per enviaj okuloj, mi kun
+terura sento pasas al la vastaj kavernoj de la loĝejo Satana;--mi ĉeestas
+ĉe la infera konsiliĝo, mi enmiksiĝas kun la amaso de la ribelaj spiritoj,
+kaj mi aŭskultas iliajn paroladojn.
+
+Sed tie ĉi mi devas konfesi malvirteton, pri kiu mi ofte riproĉis min.
+
+Mi ne povas ne interesiĝi je tiu kompatinda Satano, (mi parolas pri la
+Satano de Miltono), post kiam li estas elĵetita de la ĉielo. Kvankam mi
+malaprobas la obstinecon de la ribelulo, mi konfesas, ke la forteco, kiun
+li vidigas en la troega malfeliĉo, kaj lia granda kuraĝo, devigas min
+kontraŭvole admiri lin.--Kvankam mi scias la malfeliĉojn devenintajn de
+lia pereiga entrepreno, kiam li perforte malfermis la pordegon de la
+infero, por veni malkvietigi la edzan vivadon de niaj unuaj gepatroj, mi
+malgraŭ ĉio ne povas deziri, eĉ momenton, ke li dum la vojiro pereu en la
+konfuzo de la ĥaoso. Mi eĉ kredas, ke mi volonte helpus al li, se ne
+detenus min la honto. Mi sekvas ĉiujn liajn movojn, kaj mi sentas tiom da
+plezuro, vojaĝante kun li, kvazaŭ mi estus en deca societo. Vane mi diras
+al mi, ke li estas ja diablo, ke li estas pereiganto de la homaro, ke li
+estas vera demokrato, ne kiel tiuj de Atenoj, sed kiel tiuj de Parizo, ĉio
+tio ĉi ne korektas min de mia antaŭjuĝo.
+
+Kia grandega projekto! kaj kia maltimo en la plenumo de ĝi!
+
+Kiam la vastaj kaj trioblaj pordoj de la infero subite malfermiĝis laŭ la
+tuta larĝeco antaŭ li, kaj kiam la profunda foso de la nenio kaj nokto
+aperis en sia tuta teruro antaŭ liaj piedoj--li per maltima okulo rigardis
+la malluman imperion ĥaosan; kaj, sen ŝanceliĝo, malvolvante siajn larĝajn
+flugilojn, kiuj povus kovri tutan armeon, li ekĵetis sin en la
+senfundaĵon.
+
+Tion ne farus la plej sentima kuraĝulo.--Kaj tio estas, laŭ mia opinio,
+unu el la plej fortaj elpensaĵoj, kiel ankaŭ unu el la plej belaj vojaĝoj
+iam faritaj,--krom la vojaĝo interne de mia ĉambro.
+
+
+
+
+
+                             ĈAPITRO XXXVIII
+
+Mi neniam finus, se mi volus priskribi la milonan parton el la strangaj
+okazintaĵoj, kiujn mi renkontas, vojaĝante apud mia biblioteko; la vojaĝoj
+de Cook kaj la observoj de liaj kunvojaĝantoj, doktoroj Banks kaj
+Solander, estas nenio, kompare kun miaj aventuroj en tiu ĉi sola
+distrikto; tial mi kredas, ke mi la tutan vivon pasigus tie en kvazaŭa
+raveco, se ne estus la busto, pri kiu mi jam parolis, sur kiu ĉiam fine
+sin fiksas miaj rigardoj kaj miaj pensoj, kia ajn estas la stato de mia
+animo; kaj kiam ĝi sin fordonas al la senkuraĝiĝo, sufiĉas, ke mi rigardu
+tiun buston, por ke ĝi revenu al sia normala stato: tio estas la agordilo,
+per kiu mi konsentigas la ŝanĝeman kaj senagordan kunaĵon de sentoj kaj
+perceptoj, el kiuj mia vivo estas farita.
+
+Kiel simila ĝi estas!--Jen estas la trajtoj, kiujn la naturo donis al la
+plej virta el la homoj. Ha! se la skulptisto povus vidigi lian bonegan
+animon, lian genion kaj lian karakteron!--Sed kion mi entreprenis? Ĉu tie
+ĉi mi devas laŭdi lin? Ĉu al la ĉeestantaj homoj mi tiel parolas? Per kio
+tio ĉi interesas ilin?
+
+Mi volas nur genufleksi antaŭ via amata figuraĵo, ho plej bona el la
+patroj: Ve! tiu figuraĵo estas ĉio, kio restas al mi pri vi kaj mia
+patrujo: vi forlasis la teron, en la momento, kiam la krimo estis okuponta
+ĝin; kaj ĝi nun subpremas min per tiaj malfeliĉoj, ke eĉ via familio estas
+nun devigita rigardi vian morton, kiel feliĉon. Kiom da ĉagrenoj suferigus
+al vi pli longa vivado! Ho patro! Ĉu la sorto de via grandanombra familio
+estas konata de vi en la loĝejo de la feliĉo? Ĉu vi scias, ke viaj infanoj
+estas ekzilitaj el tiu patrujo, kiun vi tiel fervore kaj honeste servis
+dum sesdek jaroj? Ĉu vi scias, ke al ili estas malpermesite viziti vian
+tombon?--Sed la tiraneco ne povis forpreni de ili la plej valoran parton
+el via heredaĵo, la memoron pri viaj virtoj kaj la forton de viaj
+ekzemploj; meze en la krima torento, kiu fortiris ilian patrujon kaj ilian
+posedaĵon al la senfundaĵo, ili restis neŝanĝeble kunigitaj sur la linio
+desegnita de vi por ili; kaj kiam ili denove povos genufleksi sur via
+respektata cindro, ĝi ankoraŭ rekonos ilin.
+
+
+
+
+
+                              ĈAPITRO XXXIX
+
+Promesinte dialogon, mi plenumas mian promeson.--Tio estis dum la mateno,
+je la komenca tagiĝo; la sunradioj oris samtempe la supron de l’monto Viso
+kaj tiujn de la plej altaj montoj de la insulo, kiu kuŝas je niaj
+antipodoj; kaj ŝi jam maldormis, ĉu antaŭtempe vekita de noktaj sonĝoj,
+kiuj ofte ŝin agitas, tiel lacige kiel senutile, ĉu simple vekita de la
+tuj finiĝonta karnavalo, ĉar tiu tempo de plezuro kaj malsaĝo influas sur
+la homan maŝinon tiel, kiel la fazoj de la luno kaj la interkombiniĝo de
+kelkaj planedoj.--Fine _ŝi_ maldormis kaj tre maldormis, kiam mia animo
+mem liberigis sin el la ligiloj de la dormo.
+
+De longe tiu ĉi konfuze partoprenis en la sentoj de _la aliulo_; sed ĝi
+estis ankoraŭ enligita sub la krepaĵo nokta kaj dorma; kaj ĉi tiu krepaĵo
+ŝajnis al ĝi kiel gazo, linaĵo, Hinda tolo.--Mia kompatinda animo estis do
+kvazaŭ vindita en ĉiu tiu ĉi embarasaĵo, kaj la dio de la dormo, por
+deteni ĝin pli forte en sia imperio, aldonis al tiuj ligiloj senordajn
+blondajn harligojn, bantojn de rubandoj, perlajn ĉirkaŭkolojn; estis
+kortuŝante vidi ĝin baraktanta en tiuj retoj.
+
+La agiteco de la pli nobla parto el mi mem komunikis sin al la alia, kaj
+tiu ĉi siavice forte influis sur mian animon.--Mi tuta estis alveninta al
+stato malfacile priskribebla, kiam fine mia animo, ĉu pro saĝeco, ĉu
+okaze, eltrovis la manieron liberigi sin el la gazoj, kiuj sufokis ĝin. Mi
+ne scias, ĉu ĝi renkontis malfermaĵon, aŭ ĉu ĝi simple ekpensis relevi
+ilin, kio estis pli natura; certe estas, ke ĝi eltrovis la elirejon de la
+labirinto. La senordaj harligoj estis ankoraŭ tie, sed ili jam ne estis
+_malhelpo_; pli bone _rimedo_ ili estis. Tiun rimedon ekkaptis mia animo,
+kiel dronanta homo ekkaptas la bordajn herbojn; sed la perla ĉirkaŭkolo
+rompiĝis pro la premo, kaj la perloj elfadenigitaj ruliĝis sur la sofon,
+kaj de tie sur la pargeton de S-no de Hautcastel; ĉar mia animo, per
+strangeco malfacile klarigebla, imagis sin ĉe tiu sinjorino; dika bukedo
+da violoj falis teren kaj mia animo, tiam vekiĝinte, revenis hejmen,
+alkondukante kun si racion kaj realecon.
+
+Kiel oni povas pensi, ĝi forte malaprobis ĉion faritan dum sia forestado,
+kaj tie ĉi komencas la dialogo, kiu estas la objekto de tiu ĉi ĉapitro.
+
+Mia animo neniam estis tiel malĝentile akceptita. La riproĉoj, kiujn ĝi
+opiniis ĝustatempe fari en tiu ĉi danĝera momento, plenigis la malpacon de
+la domo; fariĝis ribelo, vera ribelego.
+
+«Kiel do! diris mia animo, tiele dum mia forestado, anstataŭ ol rebonigi
+viajn fortojn per trankvila dormado kaj fariĝi pli taŭga por plenumi miajn
+ordonojn, vi _senhonte_ (tiu ĉi vorto estis iom troa) donis vin al
+pasiaĵoj, kiujn ne sankciis mia volo?»
+
+Ne kutimigite je tiu aroganta tono, _la aliulo_ kolere respondis:
+
+«Konvenas ja, _Sinjorino_ (por forigi de la disputo ĉiun ideon de
+familiareco), konvenas ja, ke vi prenas ŝajnon decan kaj virtan! Ha! ĉu ne
+la dekliniĝoj de via imago, ĉu ne viaj malsaĝegaj ideoj naskis ĉion, kio
+en mi malplaĉas al vi? Kial vi ne estis tie ĉi?--Kial vi havus la rajton
+ĝui sen mi, en la oftaj vojaĝoj, kiujn vi faras sola?--Ĉu mi iam
+malaprobis viajn vizitojn en la Olimpon aŭ en la Kampojn Elizeajn?--viajn
+interparoladojn kun la spiritoj, viajn gravegajn pripensadojn (iom da
+moko, kiel oni vidas), viajn kastelojn en la aero, viajn altegajn
+sistemojn? Kaj, kiam vi tiel senĝene forlasas min, mi ne havus la rajton
+ĝui la bonfarojn donacitajn de la naturo kaj la plezurojn proponitajn al
+mi?»
+
+Mia animo, surprizite de tioma viveco kaj elokventeco, ne sciis, kion ĝi
+devis respondi.--Por eliri el embaraso, ĝi decidis surkovri per vualo de
+indulgo la riproĉojn ĵus faritajn; kaj por ne ŝajni faranta la unuajn
+paŝojn al la repaciĝo, ĝi ankaŭ uzis ceremonian tonon.--_Sinjorino_, ĝi
+diris siavice kun afekta koreco... (se la leganto trovis tiun vorton
+neĝustloka, kiam ĝi estis adresita al mia animo, kion li diras nun, se li
+nur volas rememori la objekton de la disputo?--Mia animo ne rimarkis la
+ridindecon de tia dirmaniero, tiel la inteligenteco estas mallumigita de
+la pasio)!--_Sinjorino_, ĝi diris do, mi certigas vin, ke nenio tiel
+plaĉus al mi, kiel vidi vin ĝuanta ĉiujn plezurojn ĝueblajn por via
+naturo, kvankam mi ne partoprenus en ili, se nur tiuj plezuroj ne estus
+malutilaj al vi, se ili ne forigus la harmonion, kiu... Tie ĉi mia animo
+estis subite interrompita:--«Ne, ne, min ne trompas via ŝajna
+bonvolo;--nia devigita kunestado en tiu ĉi ĉambro, kie ni vojaĝas; la
+ricevita vundo, kiu apenaŭ ne pereigis min kaj kiu doloras ankoraŭ al mi,
+ĉu ĉio tio ĉi ne estas kaŭzita de via malsaĝega fierego kaj de viaj
+barbaraj antaŭjuĝoj? Mia bonestado kaj mia ekzisto mem valoras kiel nenio,
+kiam viaj pasioj kondukas vin,--kaj vi certigas, ke vi interesas vin por
+mi, kaj ke viaj riproĉoj estas kaŭzitaj de via amikeco?»
+
+Mia animo komprenis ja, ke ĝi ne ludis la pli belan rolon en tiu ĉi afero;
+ĝi cetere komencis vidi, ke la ekscito de la disputo forigis la kaŭzon de
+ĝi, kaj ĝi profitis la okazon por deklinigi la interparolon: «Preparu la
+kafon», ĝi diris al Joannetti ĵus eniranta la ĉambron.--La bruo de la
+tasoj altiris la tutan atenton de _la ribelulo_, kiu tuj forgesis la
+ceteron. Tiamaniere, montrante al infanoj ludileton, oni igas ilin forgesi
+la malsanigajn fruktojn, kiujn ili petis piedfrapante.
+
+Mi iom post iom endormiĝis dum la akvo varmiĝis.--Mi ĝuis tiun ĉarman
+plezuron, pri kiu mi jam parolis al la legantoj: senti sin dormanta. La
+agrabla bruo farita de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la
+kamenstableto sonadis en mian cerbon kaj vibrigis ĉiujn miajn sentemajn
+fibrojn, kiel la ekmovo de harpa kordo sonorigas la oktavojn.--Fine mi
+vidis kvazaŭan ombron antaŭ mi; mi malfermis la okulojn, tio estis
+Joannetti;--Ha, kia bonodoro! kia agrabla surprizo! kafo, kremo, piramido
+de rostita pano!--Bona leganto, matenmanĝu kun mi.
+
+
+
+
+
+                                ĈAPITRO XL
+
+Kian grandan trezoron da ĝuoj la bona naturo liveris al la homoj, kies
+koro scias ĝui! Kia diverseco en tiuj ĝuoj! Kiu povos denombri iliajn
+nekalkuleblajn nuancojn laŭ la diversaj personoj kaj laŭ la diversaj aĝoj
+de la vivo? La neklara memoro pri la ĝuoj de mia juneco ektremigas min
+ankoraŭ. Ĉu mi provos rakonti la ĝuojn de junulo, kies koro komencas bruli
+per la fajroj de senteco? En tiu feliĉa aĝo, kiam oni nescias eĉ la nomon
+de profitemo, ambicio, malamo kaj de ĉiuj hontindaj pasioj, kiuj
+malaltigas kaj turmentas la homaron; en tiu aĝo, bedaŭrinde tro
+mallongedaŭra, la suno brilas per heleco, kiun oni ne retrovos plu dum la
+resto de la vivo. La aero estas pli pura;--la fontoj estas pli klaraj kaj
+pli malvarmetaj:--la naturo prezentas vidaĵojn, la arbaretoj prezentas
+vojetojn ne plu retroveblajn en la matura aĝo. Dio! kiajn bonodorojn
+ellasas tiuj floroj! kiel bongustaj estas tiuj fruktoj! kiel belkolore
+brilas la matenruĝo!--Ĉiuj virinoj estas amindaj kaj fidelaj; ĉiuj viroj,
+bonaj, grandanimaj kaj sentemaj; ĉie troviĝas koreco, verdiremo kaj
+neprofitemo. Estas en la naturo nur floroj, virtoj kaj plezuroj.
+
+Ĉu la konfuzo de amo, la espero al feliĉo ne plenigas nian koron je
+sentaĵoj tiel vivaj kiel diversaj?
+
+La vidado de la naturo, la rigardado de ĝi entute kaj detale, malfermas
+antaŭ la racio vastegan minejon de ĝuoj. Baldaŭ la fantazio, flugante
+super tiu oceano da plezuroj, pligrandigas ilian nombron kaj forton; la
+diversaj sentaĵoj unuiĝas kaj kombiniĝas por formi novajn; la revo pri
+gloro enmiksiĝas kun la korbatoj de amo; la bonfareco iras flanke de la
+memestimo, kiu tenas ĝin per la mano; la melankolio venas kelkfoje ĵeti
+sur nin sian solenan krepaĵon, kaj faras plezurojn el niaj larmoj.--Fine
+la perceptoj de la spirito, la sentaĵoj de la koro, eĉ la memoroj de la
+sentoj, estas por la homo nesekigeblaj fontoj de plezuro kaj feliĉo.--Oni
+ne miru do, se la bruo farita de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo
+kontraŭ la kamenstableto kaj la neatendita vidiĝo de taso da kremo faris
+sur min impreson tiel vivan kaj tiel agrablan.
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XLI
+
+Mi tuj prenis mian vojaĝan veston, rigardinte ĝin per kontenta okulo, kaj
+tiam mi decidis fari ĉapitron _ad hoc_ por konigi ĝin al la leganto. Ĉar
+la formo kaj utilo de tiuj vestoj estas ĝenerale konataj, mi precipe
+parolos pri ilia influo sur la spiriton de la vojaĝantoj.--Mia vojaĝa
+vesto por la vintro estas farita el la plej varma kaj plej mola ŝtofo,
+kiun mi povis trovi; ĝi envolvas min de la kapo ĝis la piedoj; kaj kiam mi
+sidas en mia seĝego, kun la manoj en la poŝoj kaj mia kapo enmetita en la
+kolumon de la vesto, mi similas la statuon de Viŝnu, sen piedoj kaj sen
+manoj, kiun oni vidas en la Hindaj pagodoj.
+
+Se oni volos, oni nomu antaŭjuĝo la influon, kiun mi alskribas al la
+vojaĝaj vestoj sur la vojaĝantojn; pri tio mi povas diri, ke ŝajnus al mi
+tiel ridinde antaŭeniri per unu paŝo en mia vojaĝo interne de mia ĉambro,
+vestita per mia uniformo kaj kun glavo ĉe la flanko, kiel iri en societon
+en ĉambra surtuto.--Kiam mi vidas min tiel vestita laŭ ĉiuj postuloj de la
+«Pragmatika Regularo», mi ne sole estus nekapabla daŭrigi mian vojaĝon,
+sed kredeble mi eĉ ne povus legi tion, kion mi ĝis nun skribis pri ĝi, kaj
+ankoraŭ malpli kompreni ĝin.
+
+Sed ĉu tio mirigas vin? Ĉu oni ne ĉiutage vidas personojn opiniantaj sin
+malsanaj, ĉar ilia barbo estas de longe nerazita, aŭ ĉar iu ektrovas, ke
+ili havas malsanulan mienon, kaj diras tion al ili? La vestoj tiel influas
+sur la spiritojn de la homoj, ke estas malsanuloj, kiuj sentas sin
+plibone, kiam ili vidas sin kun nova vesto kaj pudrita peruko; kelkaj
+tiamaniere trompas la publikon kaj sin mem per konstanta ornamo; ili unu
+tagon mortas bone kombitaj, kaj ilia morto mirigas ĉiujn.
+
+Oni kelkfoje forgesis antaŭsciigi al grafo de... ke li devos
+deĵori:--korporalo iris veki lin frumatene, en la tago mem, kiam li estis
+deĵoronta, kaj lin informis pri tiu malĝoja afero; sed la ideo leviĝi tuj,
+meti siajn gamaŝojn kaj tiele eliri, ne pensinte pri tio en la antaŭa
+vespero, malkvietigis lin tiel, ke li preferis anonci, ke li estas
+malsana, kaj ne eliri el sia domo. Li do vestis sin per nokta surtuto kaj
+forsendis la perukiston; tio ĉi donis al li mienon palan, malsanan, kiu
+maltrankviligis lian edzinon kaj la tutan familion.--Li mem trovis sin
+reale iom nesana en tiu tago.
+
+Li diris tion al ĉiuj, iom por kredigi ĝin, iom ankaŭ ĉar li mem kredis
+ĝin. Iom post iom efikis la influo de la nokta surtuto: la buljonoj, kiujn
+li vole nevole ensorbis, naŭzis al li; ne tiom estis necesa, por ke li
+kuŝiĝu en liton.
+
+En la vespero doktoro Ranson(4) trovis lian pulson malregula, kaj ordonis
+sangeltiron en la sekvanta tago. Se la deĵorado estus daŭrinta unu monaton
+plie, la malsanulo certe pereus.
+
+Kiu povus dubi pri la influo de vojaĝaj vestoj sur la vojaĝantojn,
+sciante, ke la kompatinda grafo de... preskaŭ vojaĝis en la alian mondon,
+tial ke li, en tiu ĉi mondo, malĝustatempe vestis sin per nokta surtuto?
+
+
+
+
+
+                               ĈAPITRO XLII
+
+Mi sidis apud mia fajro, post la tagmanĝo, envolvite en mia vojaĝa vesto;
+bonvole submetite al ĝia tuta influo; mi atendis la horon de la ekveturo,
+kiam la vaporoj de digestado, suprenirante al mia cerbo, tiel mallumigis
+la trairejon, tra kiuj venas al ĝi la ideoj naskitaj de la sentoj, ke ĉiu
+komuniko estis obstrukcita: kaj kiel miaj sentoj jam ne sendis iajn ideojn
+al mia cerbo, tiel ankaŭ tiu ĉi siavice jam ne povis sendi la elektran
+fluaĵon, kiu vivigas ilin, kaj per kiu la sagaca doktoro Valli revivigas
+mortintajn ranojn.
+
+Oni facile komprenos, leginte tiun ĉi antaŭparolon, kial mia kapo kliniĝis
+sur mian bruston, kaj kiel la muskoloj de la dika kaj montra fingroj de
+mia dekstra mano, jam ne ekscitite de tiu fluaĵo, malfirmiĝis tiel, ke
+volumo el la verkoj de markizo Caraccioli, kiun mi tenis per tiuj du
+fingroj, elglitis, nesciate de mi, kaj falis en la fajron.
+
+Mi ĵus estis havinta kelkajn vizitojn, kaj la temo de mia interparolado
+kun la elirintaj personoj estis la morto de la glora kuracisto Cigna ĵus
+mortinta kaj bedaŭrata de ĉiuj: li estis klera, laborema, bona fizikisto
+kaj grandfama botanikisto.--La merito de tiu lerta homo okupis mian
+penson; kaj tamen, mi pensis, se mi povus elvoki la animojn de ĉiuj, kiujn
+li eble sendis en la alian mondon, kiu scias, ĉu lia gloro ne estus iom
+difektita?
+
+Mi iom post iom venis al disertacio pri la kuracarto kaj ĝiaj progresoj de
+la tempo de Hipokrato.--Mi demandis min, ĉu la personoj de la antikveco
+mortintaj en sia lito, kiel Perikleso, Platono, la glora Aspazio kaj
+Hipokrato mem,... ĉu ili mortis kiel ordinaraj homoj pro febro putra,
+bruluma aŭ verma; ĉu oni flegis ilin per sangeltiroj kaj troaj kuraciloj.
+
+Mi ne povus diri, kial mi pensis pri tiuj ĉi kvar personoj prefere ol pri
+aliaj.--Kiu povas klarigi sonĝon?--Mi nur povas diri, ke ĝi estis mia
+animo, kiu elvokis la doktorojn de Koso, de Torino kaj la grandfaman
+politikiston, kiu faris tiel belajn agojn kaj tiel gravajn erarojn.
+
+Koncerne lian elegantan amikinon, mi humile konfesas, ke ŝi estis vokita
+de _la aliulo_.
+
+Tamen, pensante pri tio, mi estus tentata eksenti iom da fiereco, ĉar
+evidente ŝajnas, ke en tiu ĉi sonĝo la bilanco por la racio estis kiel
+kvar al unu.--Tio ĉi estas ja multe por militisto de mia aĝo.
+
+Estu kiel estis, dum mi tiamaniere pripensadis, miaj okuloj tute fermiĝis,
+kaj mi plene endormiĝis: sed kiam mi fermis la okulojn, la figuro de la
+personoj ĵus pripensitaj restis gravurita sur tiu delikata tolo, nomita
+memoro, kaj ĉar tiuj figuroj miksiĝis en mia cerbo kun la ideo de la
+elvoko de mortintoj, mi baldaŭ vidis aperantaj unu post la alia
+Hipokraton, Platonon, Perikleson, Aspazion kaj doktoron Cigna kun lia
+peruko.
+
+Mi vidis ilin ĉiujn sidiĝantaj sur la seĝojn, kiuj ankoraŭ ĉirkaŭis la
+fajrejon. Nur Perikleso restis staranta, por legi la gazetojn.
+
+«Se la eltrovoj, pri kiuj vi parolas, estus veraj, Hipokrato diris al la
+doktoro, kaj se ili tiel utilus al la kuracarto, kiel vi pretendas, mi
+vidus malgrandiĝanta la nombron de homoj, kiuj ĉiutage malsuprenvenas en
+la malluman regnon, kaj tiu nombro, kiel mi mem konstatis laŭ la libroj de
+Minoso, estas konstante la sama, kiel antaŭe.»
+
+Doktoro Cigna turnis sin al mi:
+
+«Vi kredeble aŭdis paroli pri tiuj eltrovoj, li diris; vi konas tiun de
+Harvey pri la ĉirkaŭfluado de la sango: tiun de la neforgesebla
+Spallanzini pri la digestado, kies tutan meĥanismon ni konas nun.»
+
+Kaj li faris longan nomaron de ĉiuj eltrovoj rilate la kuracarton, kaj de
+la grandanombraj kuraciloj liveritaj de la ĥemio, kaj li faris akademian
+paroladon, por laŭdi la nuntempan kuracarton.
+
+«Ĉu mi devas kredi, mi tiam respondis, ke tiuj eminentaj homoj ne scias
+ĉion, kion vi ĵus diris, kaj ke ilia animo, liberigite el la malhelpoj de
+la materio, trovas ankoraŭ ion neklara en la tuta naturo?»
+
+--«Ha! kiel vi eraras, ekkriis lia kuracista Moŝto de la Peloponeso; la
+misteroj de la naturo estas nesciataj de la mortintoj, kiel de la vivuloj;
+tiu sola, kiu kreis kaj direktas ĉion, scias la grandan sekreton, kiun la
+homoj vane penas atingi; jen estas la certaĵo, kiun ni lernas sur la
+bordoj de la Stikso; kaj kredu al mi, li aldiris turnante sin al la
+doktoro, liberigu vin el tiu resto de gildamo, kiun vi kunportis de la
+loĝejo de la mortemuloj; ĉar la laboroj de mil generacioj kaj ĉiuj
+eltrovoj de la homoj ne sukcesis plilongigi je unu momento ilian vivon;
+ĉar Karono ĉiutage pasigas en sia barko saman nombron de animoj, ni ĉesu
+lacigi nin defendante arton, kiu tie ĉi ĉe la mortintoj ne estus utila eĉ
+al la kuracistoj.»--Tiel parolis la glora Hipokrato, al mia granda miro...
+
+Doktoro Cigna ridetis; kaj ĉar la spiritoj ne povas nei evidentaĵon, nek
+silenti pri veraĵo, li ne sole samopiniis kun Hipokrato, sed eĉ konfesis,
+ruĝiĝante laŭ la maniero de la spiritoj, ke li ĉiam suspektis tion.
+
+Perikleso, kiu proksimiĝis al la fenestro, ellasis grandan ekĝemon, kies
+kaŭzon mi divenis. Li estis leganta numeron de la «Moniteur», kiu sciigis
+la malprogresadon de la artoj kaj sciencoj; li vidis glorajn scienculojn
+forlasantaj siajn belegajn serĉadojn kaj eltrovantaj novajn krimojn, kaj
+li ektremetis aŭdante bandon da hommanĝantoj, kiuj komparis sin kun la
+herooj de la grandanima Grekujo, dum ili, senhonte kaj sen riproĉo de
+konscienco, pereigis sur la eŝafodo respektindajn maljunulojn, virinojn
+kaj infanojn, kaj faris senekscite la plej kruelajn kaj senutilajn
+krimojn.
+
+Platono, kiu estis aŭskultinta silente nian kunparoladon, vidinte ĝin
+finita en maniero tiel neatendita, ekparolis siavice.--«Mi komprenas, li
+diris, ke la eltrovoj faritaj de viaj eminentuloj en ĉiuj fakoj de la
+fiziko estis senutilaj por la kuracarto, kiu neniam povos ŝanĝi la iradon
+de la naturo, krom difektante la vivon homan, sed ne tiel estos sendube
+pri la serĉadoj faritaj pri la politiko. La eltrovoj de Locke pri la
+naturo de la homa spirito, la elpenso de la presarto, la amasigitaj
+observoj eltiritaj el la historio, tiel multaj seriozaj libroj
+disvastigintaj la sciencon ĝis en la popolon,--unuvorte tiomaj mirindaĵoj
+sendube kunlaboris por plibonigi la homojn, kaj tiu respubliko feliĉa kaj
+saĝa, kiun mi imagis kaj kiun, pro la tempo en kiu mi vivis, mi devis
+rigardi kiel neefektivigeblan revon, sendube ekzistas nun en la
+mondo?»--Je tiu demando, la honesta doktoro mallevis la okulojn kaj ne
+respondis, krom per larmoj; poste, viŝante ilin per sia naztuko, li nevole
+ekturnis sian perukon tiel, ke ĝi kaŝis parton de la vizaĝo.--«Ho,
+senmortaj dioj!, diris Aspazio per akra ekkrio, kia stranga vizaĝo! Ĉu pro
+eltrovo de viaj eminentuloj vi elpensis tiel kapvestiĝi per fremda
+kranio?»
+
+Aspazio, kiun oscedigis la disertacioj de la filozofoj, estis ekkaptinta
+gazeton de modoj trovitan sur la kameno, kaj trarigardis ĝin de kelka
+tempo, kiam la peruko de la doktoro kaŭzis ŝian ekkrion; kaj ĉar la seĝo
+mallarĝa kaj ŝanceliĝanta sur kiu ŝi sidis, estis tre maloportuna por ŝi,
+ŝi senĝene metis siajn ambaŭ nudajn krurojn, provizitajn de banderoloj,
+sur pajlan seĝon inter ŝi kaj mi, kaj apogis sin per kubuto sur unu el la
+larĝaj ŝultroj de Platono.
+
+«Tio ĉi ne estas kranio, respondis la doktoro, prenante sian perukon kaj
+ĵetante ĝin en la fajron; tio estas peruko, fraŭlino, kaj mi ne scias ja,
+kial mi ne ĵetis tiun ridindan ornamaĵon en la flamojn de la Tartaro,
+antaŭ ol veni al vi; sed la ridindaĵoj kaj antaŭjuĝoj estas tiel kunigitaj
+kun nia mizera naturo, ke ili sekvas nin ankoraŭ kelkan tempon trans la
+tombo.»--Mi mirinde ĝojadis, vidante la doktoron forĵuranta samtempe sian
+kuracarton kaj sian perukon.
+
+«Mi certigas vin, diris Aspazio, ke la plimulto el la kapvestoj figuritaj
+en la kajero, kiun mi trarigardas, meritus la saman sorton, kiel la via,
+tiel ridindegaj ili estas!»--La bela Atenanino amuziĝis multege rigardante
+tiujn gravuraĵojn, kaj prave miris pri la diverseco kaj strangeco de la
+nuntempaj vestaĵoj. Unu figuro inter aliaj atentigis ŝin: tiu estis juna
+virino figurita kun plej eleganta kapvesto, kiun Aspazio trovis nur iom
+tro alta; sed la peco da gazo kovranta la gorĝon estis tiel supermezure
+larĝa, ke oni nur vidis duonon de la vizaĝo. Aspazio, ne sciante ke tiuj
+mirindaj formoj estis nur kaŭzitaj de la amelo, vidigis miron, kiu estus
+returnite duobliĝinta, se la gazo estus diafana.
+
+«Sed sciigu al mi, ŝi diris, kial la nuntempaj virinoj ŝajnas havi
+vestaĵojn pli bone faritajn por kaŝi, ol por vesti ilin: apenaŭ ili lasas
+vidi sian vizaĝon, laŭ kiu sola oni povas rekoni ilian sekson, tiel
+senformigita ilia korpo estas de la strangaj faldoj de la ŝtofoj! El ĉiuj
+personoj figuritaj en tiuj folioj, neniu lasas nekovritaj la bruston, la
+brakojn kaj la krurojn; kial ne provis viaj junaj militistoj detrui tian
+kutimon? Kredeble, ŝi aldiris, la virto de la nuntempaj virinoj,
+elmontrita de ĉiuj iliaj vestoj, multe superas tiun de miaj
+samtempulinoj!» Dirinte tiujn vortojn, Aspazio rigardis min kaj ŝajnis
+deziri respondon.--Mi faris kvazaŭ mi tion ne rimarkus--kaj por ŝajni
+distrita, mi puŝis per la prenilo sur la fajrajn karbojn la restaĵon de la
+peruko de la doktoro, kiun la fajro ĝis nun ŝparis.--Poste, ekvidinte, ke
+unu el la banderoloj subtenantaj la ŝuon de Aspazio estis malligita, mi
+diris: «Permesu, ĉarmulino...» kaj tiel parolante mi kliniĝis rapide
+etendante la manojn al tiu seĝo, kie mi pensis vidi tiujn du krurojn, kiuj
+iam malsaĝigis grandajn filozofojn.
+
+Mi estas certa, ke en tiu momento mi atingis la veran somnambulismon, ĉar
+la movo priparolita estis tre reala; sed Rozino, kiu dormetis ja sur tiu
+seĝo, akceptis por si tiun movon, kaj eksaltante malpeze en miajn brakojn
+reĵetis en la inferojn la glorajn spiritojn elvokitajn de mia vojaĝa
+vesto.
+
+Ĉarma lando de la fantazio, vi, kiun la Bonfarulego liveris al la homoj,
+por ilin konsoli de la realeco, mi devas forlasi vin.--Hodiaŭ kelkaj
+personoj, de kiuj mi dependas, volas redoni al mi la liberecon, kvazaŭ ili
+estus deprenintaj ĝin de mi! kvazaŭ estus eble al ili senigi min je ĝi eĉ
+unu minuton kaj malhelpi min trairi laŭvole la vastan spacon malfermitan
+antaŭ mi! Ili malpermesis al mi trairi unu urbon, unu lokon, sed ili lasis
+al mi la tutan universon; la senlimeco kaj la eterneco estas sub miaj
+ordonoj.
+
+Hodiaŭ do mi estas libera, aŭ plibone mi denove estos katenita! La jugo de
+la aferoj denove pezos sur mi; mi jam ne faros paŝon ne mezuritan de la
+dececo kaj la devo.--Feliĉa ankoraŭ mi estos, se ia kaprica diino ne igos
+min forgesi ambaŭ, kaj se mi povos eviti tiun novan kaj danĝeran
+kaptitecon.
+
+He! kial oni ne lasas min fini mian vojaĝon? Ĉu por puni min oni apartigis
+min en mian ĉambron,--en tiun ĉarman landon, kiu enhavas ĉiujn bienojn kaj
+ĉiujn trezorojn de la mondo? Tiel facile oni povus ekzili muson en
+grenejon.
+
+Mi tamen neniam tiel klare rimarkis, ke mi estas _duobla_.--Dum mi
+bedaŭras miajn fantaziajn ĝuojn, mi sentas min konsolita vole nevole;
+nekonata potenco fortiras min; ĝi diras, ke mi bezonas la aeron ĉielan,
+kaj ke izoleco similas morton.--Jen mi estas preta; mia pordo malfermiĝas;
+mi jam vagas sub la vasta arkado de la Po’a strato; mil agrablaj fantomoj
+flirtas antaŭ miaj okuloj.--Jes, jen estas tiu domego--tiu pordo, tiu
+ŝtuparo;--mi antaŭe tremetas.
+
+Tiel oni sentas acidan antaŭguston, tranĉante manĝotan citronon.
+
+Ho, mia besto, mia kompatinda besto, gardu vin!
+
+
+
+
+
+                                 -------
+
+
+
+
+
+             326-07.--Coulommiers. Imp. PAUL BRODARD.--P4-07.
+
+
+
+
+
+
+                                  NOTOJ
+
+
+    1 Grandfama tualetistino.
+
+    2 Tiu ĉi ĉapitro estis skribata en la jaro 1794.
+
+    3 Tiu ĉi promeso ne plenumiĝis; la libro ne estis eldonita.
+
+    4 Tre konata kuracisto el Torino.
+
+
+
+
+
+                       NOTOJ DE LA TEKSTPREPARINTO
+
+
+
+
+                               Mispresaĵoj
+
+
+┌───────┬────────────────────┬────────────────────┐
+│_Paĝo_ │ _Originala teksto_ │ _Korektaĵo_        │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│21     │ Sendube pro tio?-- │ Sendube pro        │
+│       │                    │ tio?»--            │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│30     │ sciiĝu, _que_      │ ke                 │
+│       │ antaŭ spegulo      │                    │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│36     │ eliru el tiu       │ eliru el tiu       │
+│       │ dormado!           │ dormado!»          │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│36     │ manojn en la       │ manojn en la       │
+│       │ sangon!            │ sangon!»           │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│37     │ konsonanto kaj     │ konsonanto kaj     │
+│       │ ripozejo.          │ ripozejo.»         │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│49     │ Preparu la kafon,  │ Preparu la kafon», │
+│       │ ĝi diris           │ ĝi diris           │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│50     │ kiel _bongusta_    │ bongustaj          │
+│       │ estas tiuj         │                    │
+│       │ fruktoj!           │                    │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│54     │ la tuta naturo?    │ la tuta naturo?»   │
+├───────┼────────────────────┼────────────────────┤
+│54     │ --Ha! kiel vi      │ --«Ha! kiel vi     │
+│       │ eraras,            │ eraras,            │
+└───────┴────────────────────┴────────────────────┘
+
+
+
+
+
+***END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO***
+
+
+
+                                 CREDITS
+
+
+May 2008
+
+            Project Gutenberg Edition
+            Hoss Firooznia
+            Andrew Sly
+            Online Distributed Proofreading Team
+
+
+
+                      A WORD FROM PROJECT GUTENBERG
+
+
+This file should be named 25539-0.txt or 25539-0.zip.
+
+This and all associated files of various formats will be found in:
+
+
+    http://www.gutenberg.org/dirs/2/5/5/3/25539/
+
+
+Updated editions will replace the previous one -- the old editions will be
+renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no one
+owns a United States copyright in these works, so the Foundation (and
+you!) can copy and distribute it in the United States without permission
+and without paying copyright royalties. Special rules, set forth in the
+General Terms of Use part of this license, apply to copying and
+distributing Project Gutenberg™ electronic works to protect the Project
+Gutenberg™ concept and trademark. Project Gutenberg is a registered
+trademark, and may not be used if you charge for the eBooks, unless you
+receive specific permission. If you do not charge anything for copies of
+this eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook
+for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,
+performances and research. They may be modified and printed and given away
+-- you may do practically _anything_ with public domain eBooks.
+Redistribution is subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+                    THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+
+
+_Please read this before you distribute or use this work._
+
+To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work (or
+any other work associated in any way with the phrase «Project Gutenberg»),
+you agree to comply with all the terms of the Full Project Gutenberg™
+License (available with this file or online at
+http://www.gutenberg.org/license).
+
+
+                                Section 1.
+
+
+General Terms of Use & Redistributing Project Gutenberg™ electronic works
+
+
+                                   1.A.
+
+
+By reading or using any part of this Project Gutenberg™ electronic work,
+you indicate that you have read, understand, agree to and accept all the
+terms of this license and intellectual property (trademark/copyright)
+agreement. If you do not agree to abide by all the terms of this
+agreement, you must cease using and return or destroy all copies of
+Project Gutenberg™ electronic works in your possession. If you paid a fee
+for obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg™ electronic work
+and you do not agree to be bound by the terms of this agreement, you may
+obtain a refund from the person or entity to whom you paid the fee as set
+forth in paragraph 1.E.8.
+
+
+                                   1.B.
+
+
+«Project Gutenberg» is a registered trademark. It may only be used on or
+associated in any way with an electronic work by people who agree to be
+bound by the terms of this agreement. There are a few things that you can
+do with most Project Gutenberg™ electronic works even without complying
+with the full terms of this agreement. See paragraph 1.C below. There are
+a lot of things you can do with Project Gutenberg™ electronic works if you
+follow the terms of this agreement and help preserve free future access to
+Project Gutenberg™ electronic works. See paragraph 1.E below.
+
+
+                                   1.C.
+
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation («the Foundation» or
+PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg™ electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an individual
+work is in the public domain in the United States and you are located in
+the United States, we do not claim a right to prevent you from copying,
+distributing, performing, displaying or creating derivative works based on
+the work as long as all references to Project Gutenberg are removed. Of
+course, we hope that you will support the Project Gutenberg™ mission of
+promoting free access to electronic works by freely sharing Project
+Gutenberg™ works in compliance with the terms of this agreement for
+keeping the Project Gutenberg™ name associated with the work. You can
+easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
+same format with its attached full Project Gutenberg™ License when you
+share it without charge with others.
+
+
+                                   1.D.
+
+
+The copyright laws of the place where you are located also govern what you
+can do with this work. Copyright laws in most countries are in a constant
+state of change. If you are outside the United States, check the laws of
+your country in addition to the terms of this agreement before
+downloading, copying, displaying, performing, distributing or creating
+derivative works based on this work or any other Project Gutenberg™ work.
+The Foundation makes no representations concerning the copyright status of
+any work in any country outside the United States.
+
+
+                                   1.E.
+
+
+Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+
+                                  1.E.1.
+
+
+The following sentence, with active links to, or other immediate access
+to, the full Project Gutenberg™ License must appear prominently whenever
+any copy of a Project Gutenberg™ work (any work on which the phrase
+«Project Gutenberg» appears, or with which the phrase «Project Gutenberg»
+is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, copied or
+distributed:
+
+
+    This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+    almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away
+    or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License
+    included with this eBook or online at http://www.gutenberg.org
+
+
+                                  1.E.2.
+
+
+If an individual Project Gutenberg™ electronic work is derived from the
+public domain (does not contain a notice indicating that it is posted with
+permission of the copyright holder), the work can be copied and
+distributed to anyone in the United States without paying any fees or
+charges. If you are redistributing or providing access to a work with the
+phrase «Project Gutenberg» associated with or appearing on the work, you
+must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7
+or obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg™
+trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
+
+
+                                  1.E.3.
+
+
+If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted with the
+permission of the copyright holder, your use and distribution must comply
+with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional terms imposed
+by the copyright holder. Additional terms will be linked to the Project
+Gutenberg™ License for all works posted with the permission of the
+copyright holder found at the beginning of this work.
+
+
+                                  1.E.4.
+
+
+Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ License
+terms from this work, or any files containing a part of this work or any
+other work associated with Project Gutenberg™.
+
+
+                                  1.E.5.
+
+
+Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this electronic
+work, or any part of this electronic work, without prominently displaying
+the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with active links or immediate
+access to the full terms of the Project Gutenberg™ License.
+
+
+                                  1.E.6.
+
+
+You may convert to and distribute this work in any binary, compressed,
+marked up, nonproprietary or proprietary form, including any word
+processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format other than
+«Plain Vanilla ASCII» or other format used in the official version posted
+on the official Project Gutenberg™ web site (http://www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original «Plain Vanilla ASCII» or other form.
+Any alternate format must include the full Project Gutenberg™ License as
+specified in paragraph 1.E.1.
+
+
+                                  1.E.7.
+
+
+Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing,
+copying or distributing any Project Gutenberg™ works unless you comply
+with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+
+                                  1.E.8.
+
+
+You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to or
+distributing Project Gutenberg™ electronic works provided that
+
+    - You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+      the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method you
+      already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed to
+      the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but he has agreed to
+      donate royalties under this paragraph to the Project Gutenberg
+      Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid within 60
+      days following each date on which you prepare (or are legally
+      required to prepare) your periodic tax returns. Royalty payments
+      should be clearly marked as such and sent to the Project Gutenberg
+      Literary Archive Foundation at the address specified in Section 4,
+      «Information about donations to the Project Gutenberg Literary
+      Archive Foundation.»
+
+      You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+      you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+      does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ License.
+      You must require such a user to return or destroy all copies of the
+      works possessed in a physical medium and discontinue all use of and
+      all access to other copies of Project Gutenberg™ works.
+
+      You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
+      any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+      electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
+      receipt of the work.
+
+      You comply with all other terms of this agreement for free
+      distribution of Project Gutenberg™ works.
+
+
+                                  1.E.9.
+
+
+If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™ electronic
+work or group of works on different terms than are set forth in this
+agreement, you must obtain permission in writing from both the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael Hart, the owner of the
+Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set forth in
+Section 3 below.
+
+
+                                   1.F.
+
+
+                                  1.F.1.
+
+
+Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to
+identify, do copyright research on, transcribe and proofread public domain
+works in creating the Project Gutenberg™ collection. Despite these
+efforts, Project Gutenberg™ electronic works, and the medium on which they
+may be stored, may contain «Defects,» such as, but not limited to,
+incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright
+or other intellectual property infringement, a defective or damaged disk
+or other medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot
+be read by your equipment.
+
+
+                                  1.F.2.
+
+
+LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES -- Except for the «Right of
+Replacement or Refund» described in paragraph 1.F.3, the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg™
+trademark, and any other party distributing a Project Gutenberg™
+electronic work under this agreement, disclaim all liability to you for
+damages, costs and expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE
+NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH
+OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE
+FOUNDATION, THE TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT
+WILL NOT BE LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL,
+PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY
+OF SUCH DAMAGE.
+
+
+                                  1.F.3.
+
+
+LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND -- If you discover a defect in this
+electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a refund
+of the money (if any) you paid for it by sending a written explanation to
+the person you received the work from. If you received the work on a
+physical medium, you must return the medium with your written explanation.
+The person or entity that provided you with the defective work may elect
+to provide a replacement copy in lieu of a refund. If you received the
+work electronically, the person or entity providing it to you may choose
+to give you a second opportunity to receive the work electronically in
+lieu of a refund. If the second copy is also defective, you may demand a
+refund in writing without further opportunities to fix the problem.
+
+
+                                  1.F.4.
+
+
+Except for the limited right of replacement or refund set forth in
+paragraph 1.F.3, this work is provided to you ’AS-IS,’ WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+
+                                  1.F.5.
+
+
+Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or the
+exclusion or limitation of certain types of damages. If any disclaimer or
+limitation set forth in this agreement violates the law of the state
+applicable to this agreement, the agreement shall be interpreted to make
+the maximum disclaimer or limitation permitted by the applicable state
+law. The invalidity or unenforceability of any provision of this agreement
+shall not void the remaining provisions.
+
+
+                                  1.F.6.
+
+
+INDEMNITY -- You agree to indemnify and hold the Foundation, the trademark
+owner, any agent or employee of the Foundation, anyone providing copies of
+Project Gutenberg™ electronic works in accordance with this agreement, and
+any volunteers associated with the production, promotion and distribution
+of Project Gutenberg™ electronic works, harmless from all liability, costs
+and expenses, including legal fees, that arise directly or indirectly from
+any of the following which you do or cause to occur: (a) distribution of
+this or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration, modification, or
+additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any Defect
+you cause.
+
+
+                               Section  2.
+
+
+           Information about the Mission of Project Gutenberg™
+
+
+Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of electronic
+works in formats readable by the widest variety of computers including
+obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists because of the
+efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks
+of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the assistance
+they need, is critical to reaching Project Gutenberg™’s goals and ensuring
+that the Project Gutenberg™ collection will remain freely available for
+generations to come. In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation was created to provide a secure and permanent future for
+Project Gutenberg™ and future generations. To learn more about the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations
+can help, see Sections 3 and 4 and the Foundation web page at
+http://www.pglaf.org.
+
+
+                                Section 3.
+
+
+   Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the state of
+Mississippi and granted tax exempt status by the Internal Revenue Service.
+The Foundation’s EIN or federal tax identification number is 64-6221541.
+Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf. Contributions to the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full
+extent permitted by U.S. federal laws and your state’s laws.
+
+The Foundation’s principal office is located at 4557 Melan Dr.
+S. Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at 809 North
+1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact information
+can be found at the Foundation’s web site and official page at
+http://www.pglaf.org
+
+For additional contact information:
+
+
+    Dr. Gregory B. Newby
+    Chief Executive and Director
+    gbnewby@pglaf.org
+
+
+                                Section 4.
+
+
+  Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive
+                                Foundation
+
+
+Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without wide spread
+public support and donations to carry out its mission of increasing the
+number of public domain and licensed works that can be freely distributed
+in machine readable form accessible by the widest array of equipment
+including outdated equipment. Many small donations ($1 to $5,000) are
+particularly important to maintaining tax exempt status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United States.
+Compliance requirements are not uniform and it takes a considerable
+effort, much paperwork and many fees to meet and keep up with these
+requirements. We do not solicit donations in locations where we have not
+received written confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or
+determine the status of compliance for any particular state visit
+http://www.gutenberg.org/fundraising/donate
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we have
+not met the solicitation requirements, we know of no prohibition against
+accepting unsolicited donations from donors in such states who approach us
+with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make any
+statements concerning tax treatment of donations received from outside the
+United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation methods
+and addresses. Donations are accepted in a number of other ways including
+checks, online payments and credit card donations. To donate, please
+visit: http://www.gutenberg.org/fundraising/donate
+
+
+                                Section 5.
+
+
+      General Information About Project Gutenberg™ electronic works.
+
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg™
+concept of a library of electronic works that could be freely shared with
+anyone. For thirty years, he produced and distributed Project Gutenberg™
+eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed editions,
+all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. unless a copyright
+notice is included. Thus, we do not necessarily keep eBooks in compliance
+with any particular paper edition.
+
+Each eBook is in a subdirectory of the same number as the eBook’s eBook
+number, often in several formats including plain vanilla ASCII, compressed
+(zipped), HTML and others.
+
+Corrected _editions_ of our eBooks replace the old file and take over the
+old filename and etext number. The replaced older file is renamed.
+_Versions_ based on separate sources are treated as new eBooks receiving
+new filenames and etext numbers.
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+
+    http://www.gutenberg.org
+
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg™, including how
+to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation,
+how to help produce our new eBooks, and how to subscribe to our email
+newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+
+
+
+
+***FINIS***
+
\ No newline at end of file
diff --git a/25539-0.zip b/25539-0.zip
new file mode 100644
index 0000000..f268f54
--- /dev/null
+++ b/25539-0.zip
diff --git a/25539-h.zip b/25539-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..85104a3
--- /dev/null
+++ b/25539-h.zip
diff --git a/25539-h/25539-h.htm b/25539-h/25539-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..cc4f315
--- /dev/null
+++ b/25539-h/25539-h.htm
@@ -0,0 +1,3879 @@
+<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN"
+    "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="eo" xml:lang="eo">
+<head>
+  <meta name="generator" content=
+  "HTML Tidy for Mac OS X (vers 31 October 2006 - Apple Inc. build 13), see www.w3.org" />
+  <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
+  <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
+  <link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/" />
+  <meta name="DC.Creator" content="Xavier de Maistre" />
+  <meta name="DC.Title" content="Vojaĝo interne de mia ĉambro" />
+  <meta name="DC.Date" content="May 12, 2008" />
+  <meta name="DC.Language" content="Esperanto" />
+  <meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg" />
+  <meta name="DC.Identifier" content=
+  "http://www.gutenberg.org/etext/25539" />
+  <meta name="DC.Rights" content="This text is in the public domain." />
+
+  <title>The Project Gutenberg EBook of Vojaĝo interne de mia ĉambro by
+  Xavier de Maistre</title>
+  <style type="text/css">
+/*<![CDATA[*/
+  /* 
+  The Gnutenberg Press - default CSS2 stylesheet
+
+  Any generated element will have a class "tei" and a class "tei-elem"
+  where elem is the element name in TEI. 
+  The order of statements is important !!! 
+  */
+
+  .tei                            { margin: 0; padding: 0; 
+                                  font-size: 100%; font-weight: normal; font-style: normal }
+
+  .block                          { display: block; }
+  .inline                         { display: inline; }
+  .floatleft                      { float: left;  margin: 1em 2em 1em 0; }
+  .floatright                     { float: right; margin: 1em 0 1em 2em; }
+  .shaded                         { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; 
+                                  padding: 1em; background-color: #eee; }
+  .boxed                          { margin-top: 1em; margin-bottom: 1em; 
+                                  padding: 1em; border: 1px solid black; }
+
+  body.tei                        { margin: 4ex 10%; text-align: justify }
+  div.tei                         { margin: 2em 0em }
+  p.tei                           { margin: 0em 0em 1em 0em; text-indent: 0em; }
+  blockquote.tei                  { margin: 2em 4em }
+
+  div.tei-lg                      { margin: 1em 0em; }
+  div.tei-l                       { margin: 0em; text-align: left; }
+  div.tei-tb                      { text-align: center; }
+  div.tei-epigraph                { margin: 0em 0em 1em 10em; }
+  div.tei-dateline                { margin: 1ex 0em; text-align: right }
+  div.tei-salute                  { margin: 1ex 0em; }
+  div.tei-signed                  { margin: 1ex 0em; text-align: right }
+  div.tei-byline                  { margin: 1ex 0em; }
+
+                                /* calculate from size of body = 80% */
+  div.tei-marginnote              { margin: 0em 0em 0em -12%; width: 11%; float: left; }
+
+  div.tei-sp                      { margin: 1em 0em 1em  2em }
+  div.tei-speaker                 { margin: 0em 0em 1em -2em;
+                                  font-weight: bold; text-indent: 0em }
+  div.tei-stage                   { margin: 1em 0em; font-weight: normal; font-style: italic }
+  span.tei-stage                  { font-weight: normal; font-style: italic }
+
+  div.tei-eg                      { padding: 1em; 
+                                  color: black; background-color: #eee }
+
+  hr.doublepage                   { margin: 4em 0em; height: 5px; }
+  hr.page                         { margin: 4em 0em; height: 2px; }
+
+  ul.tei-index                    { list-style-type: none }
+
+  dl.tei                          { margin: 1em 0em }
+
+  dt.tei-notelabel                { font-weight: normal; text-align: right; 
+                                  float: left; width: 3em }
+  dd.tei-notetext                 { margin: 0em 0em 1ex 4em }
+
+  span.tei-pb                     { text-indent: 0; font-size: 75%;
+                                  font-family: sans-serif;
+                                  color: #777;
+                                  position: absolute; 
+                                  left: 1%; width: 8%;
+                                  font-style: normal; }
+
+  span.code                       { font-family: monospace; font-size: 110%; }
+
+  ul.tei-castlist                 { margin: 0em; list-style-type: none }
+  li.tei-castitem                 { margin: 0em; }
+  table.tei-castgroup             { margin: 0em; }
+  ul.tei-castgroup                { margin: 0em; list-style-type: none; 
+                                  padding-right: 2em; border-right: solid black 2px; }
+  caption.tei-castgroup-head      { caption-side: right; width: 50%; text-align: left; 
+                                  vertical-align: middle; padding-left: 2em; }
+  *.tei-roledesc                  { font-style: italic }
+  *.tei-set                       { font-style: italic }
+
+  table.rules                     { border-collapse: collapse; }
+  table.rules caption,
+  table.rules th,
+  table.rules td                  { border: 1px solid black; }
+
+  table.tei                       { border-collapse: collapse; }
+  table.tei-list                  { width: 100% }
+
+  th.tei-head-table               { padding: 0.5ex 1em }
+
+  th.tei-cell                     { padding: 0em 1em }
+  td.tei-cell                     { padding: 0em 1em }
+
+  td.tei-item                     { padding: 0; font-weight: normal; 
+                                  vertical-align: top; text-align: left; }
+  th.tei-label,
+  td.tei-label                    { width: 3em; padding: 0; font-weight: normal; 
+                                  vertical-align: top; text-align: right; }
+
+  th.tei-label-gloss,
+  td.tei-label-gloss              { text-align: left }
+
+  td.tei-item-gloss,
+  th.tei-headItem-gloss           { padding-left: 4em; }       
+
+  img.tei-formula                 { vertical-align: middle; }
+
+  /*]]>*/
+  </style>
+</head>
+
+<body class="tei">
+  <div lang="eo" class="tei tei-text" style=
+  "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em" xml:lang="eo">
+    <div class="tei tei-front" style=
+    "margin-bottom: 6.00em; margin-top: 2.00em">
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <div id="pgheader" class="tei tei-div" style=
+        "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em">
+          <div class="tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 2.00em">The Project
+            Gutenberg EBook of Vojaĝo interne de mia ĉambro by Xavier de
+            Maistre</p>
+          </div>
+
+          <div class="tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This eBook is
+            for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no
+            restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use
+            it under the terms of the Project Gutenberg License <a href=
+            "#pglicense" class="tei tei-ref">included with this eBook</a> or
+            online at <a href="http://www.gutenberg.org/license" class=
+            "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a></p>
+          </div>
+          <pre class="pre tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+Title: Vojaĝo interne de mia ĉambro
+
+Author: Xavier de Maistre
+
+Release Date: May 12, 2008 [Ebook #25539]
+
+Language: Esperanto
+
+
+***START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO***
+</pre>
+        </div>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em"></div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <div class="block tei tei-docTitle">
+          <div class="block tei tei-titlePart" style=
+          "text-align: left; margin-bottom: 3.46em">
+            <span style="font-size: 173%">Vojaĝo interne de mia ĉambro</span>
+          </div>
+        </div>
+
+        <div class="block tei tei-byline" style=
+        "text-align: left; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+          <span style="font-size: 173%">by</span> <span class=
+          "inline tei tei-docAuthor" style="text-align: left"><span style=
+          "font-size: 173%">Xavier de Maistre</span></span>
+        </div>
+
+        <div class="tei tei-div" style=
+        "text-align: left; margin-bottom: 5.76em; margin-top: 5.76em">
+          <span class="tei tei-docEdition" style=
+          "text-align: left"><span class="tei tei-edition" style=
+          "text-align: left"><span style="font-size: 144%">Edition
+          1</span></span></span><span style="font-size: 144%">,
+          (</span><span class="tei tei-docDate" style=
+          "text-align: left"><span class="tei tei-date" style=
+          "text-align: left"><span style="font-size: 144%">May 12,
+          2008</span></span></span><span style="font-size: 144%">)</span>
+        </div>
+      </div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"></p>
+
+        <div class="tei tei-figure" style="text-align: center">
+          <img src="images/terglobo.png" alt=
+          "Ilustraĵo: Kolekto Esperanta: Aprobita de D-o Zamenhof" />
+        </div>
+      </div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">LIBREJO HACHETTE KAJ
+        K<span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">o</span></span>, PARIS</p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 20%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style="font-size: 180%">Tutmonda
+        Jarlibro Esperantista</span></span><br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 135%">1906</span></span><br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%">ENHAVANTA LA</span></span><br />
+        <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">Adresaron de
+        D</span><span class="tei tei-hi" style=
+        "text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">ro</span></span>
+        <span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">ZAMENHOF</span></em><br /></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">Tiu ĉi jarlibro eldoniĝas ĉiujare dum Aprilo. Ĝi
+        entenas: pli ol 30.000 adresojn de Esperantistoj de l’ tuta mondo,
+        plenan sciigon pri la propagandaj Societoj, pri la libroj, la
+        gazetoj, la ĉiuspecaj eldonaĵoj en Esperanto.</span></p>
+
+        <table summary="This is a table" cellspacing="0" class=
+        "tei tei-table" style="width: 100%; margin-bottom: 1.00em">
+          <colgroup span="2"></colgroup>
+
+          <tbody>
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: left">Unu volumo,
+              in-16, broŝurita</td>
+
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: right">Fr.
+              3,50</td>
+            </tr>
+          </tbody>
+        </table>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 40%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style="font-size: 180%">LA
+        REVUO</span></span><br />
+        <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">Internacia monata literatura
+        gazeto</span></em><br />
+        <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: italic">Redaktata kun la konstanta kunlaborado
+        de</span></em><br />
+        <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">D</span><span class=
+        "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">ro</span></span>
+        <span style="font-style: normal; font-weight: 700">L. L.
+        ZAMENHOF</span></em><br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%">Aŭtoro de la lingvo</span><br />
+        <span style="font-size: 90%">kaj de eminentaj Esperantistoj de ĉiuj
+        landoj.</span></span><br /></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">Ĝi estas pure literatura kaj enhavas: novelojn,
+        poeziojn, komediojn, dramojn, seriozajn studojn pri historio,
+        geografio, statistiko; popolmorojn k. c., kronikon kaj
+        bibliografion.</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">48 paĝoj, g</span><span class="tei tei-hi" style=
+        "text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">da</span></span> <span style=
+        "font-size: 90%">in-8</span><span class="tei tei-hi" style=
+        "text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">o</span></span><span style=
+        "font-size: 90%">, da plej bona teksto ĉiumonate!</span><br />
+        <span style="font-size: 90%">La 1</span><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">a</span></span> <span style=
+        "font-size: 90%">numero aperis la</span> <em class="tei tei-emph"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%; font-style: normal; font-weight: 700">1</span><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; font-style: normal; font-weight: 700; vertical-align: super">an</span></span>
+        <span style="font-size: 90%; font-style: normal; font-weight: 700">de
+        Septembro 1906</span></em><span style="font-size: 90%">.</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style="font-size: 90%">JARA
+        ABONO</span></span><br />
+        Francujo Fr. 6<br />
+        Ceteraj landoj Fr. 7<br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%">UNU NUMERO</span></span>: 50 centimoj<br /></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><em class="tei tei-emph"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">Oni abonas ankaŭ ĉe ĉiuj
+        firmoj montritaj sur la apuda paĝo.</span></em> Ĉiu jaro de La Revuo
+        komenciĝas la 1<span class="tei tei-hi" style=
+        "text-align: center"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">an</span></span> de
+        Septembro.</p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 40%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 135%">BILDAROJ</span></span><br />
+        <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">Teksto en Esperanto—25
+        malsamaj numeroj</span></em></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">Tiuj bildaroj kvankam skribitaj por infanoj, taŭgas
+        perfekte por la novaj adeptoj. Per ili la profesoroj povas rapide
+        kutimigi la lernantojn paroli esperante. Ili utilas ankaŭ por la
+        propagando.</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><em class="tei tei-emph"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: normal; font-weight: 700">Prezo</span></em>, Serio<br />
+        da <em class="tei tei-emph" style="text-align: center"><span style=
+        "font-style: italic">25 numeroj</span></em></p>
+
+        <table summary="This is a table" cellspacing="0" class=
+        "tei tei-table" style="width: 100%; margin-bottom: 0.90em">
+          <colgroup span="3"></colgroup>
+
+          <tbody>
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style=
+              "font-size: 90%">Francujo kaj kolonioj</span></td>
+
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style=
+              "font-size: 90%">Fr. 1,50</span></td>
+            </tr>
+
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style=
+              "font-size: 90%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per
+              poŝto simpla</span></td>
+
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style=
+              "font-size: 90%">1,60</span></td>
+            </tr>
+
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style=
+              "font-size: 90%">Aliaj landoj</span></td>
+
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style=
+              "font-size: 90%">2&nbsp;&nbsp;»</span></td>
+            </tr>
+
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: left"><span style=
+              "font-size: 90%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per
+              poŝto rekomendita</span></td>
+
+              <td class="tei tei-cell" style="text-align: right"><span style=
+              "font-size: 90%">2,54</span></td>
+            </tr>
+
+            <tr class="tei tei-row">
+              <td colspan="3" class="tei tei-cell" style=
+              "text-align: center"><span style="font-size: 90%">Specialaj
+              prezoj por la grupoj.</span></td>
+            </tr>
+          </tbody>
+        </table>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 20%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">326-07.—Coulommiers. Imp.</span> <span class=
+        "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%; font-variant: small-caps">Paul
+        BRODARD</span></span><span style="font-size: 90%">.—P4-07.</span></p>
+      </div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.35em"><span style=
+        "font-size: 135%">XAVIER DE MAISTRE</span></p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 10%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 300%">Vojaĝo</span></span><br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 180%">interne de mia ĉambro</span></span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style="font-size: 70%">TRADUKITA
+        DE</span></span><br />
+        SAM. MEYER</p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 10%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">TRIA ELDONO</p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 10%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span class="tei tei-hi"
+        style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 135%">PARIS</span></span><br />
+        <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 135%">LIBRAIRIE HACHETTE ET C</span><span class=
+        "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%; vertical-align: super">ie</span></span></span><br />
+        79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79<br /></p>
+
+        <div class="tei tei-tb">
+          <hr style="width: 5%" />
+        </div>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">1907<br /></p>
+      </div>
+    </div>
+    <hr class="doublepage" />
+
+    <div class="tei tei-body" style=
+    "margin-bottom: 6.00em; margin-top: 6.00em">
+      <span class="tei tei-pb" id="page1">[p. 1]</span><a name="p1" id="p1"
+      class="tei tei-anchor"></a>
+
+      <p class="tei tei-p" style="text-align: center; margin-bottom: 1.00em">
+      <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+      "font-size: 135%">VOJAĜO</span></span><br />
+      <span class="tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+      "font-size: 180%">INTERNE DE MIA ĈAMBRO</span></span></p>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO UNUA.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel glore estas
+        malfermi novan vojon kaj subite aperi en la mondon scienculan tenante
+        en la mano libron de eltrovoj, kiel en la spaco ekbrilegas neatendita
+        kometo!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne, mi ne plu
+        konservos mian libron <span class="tei tei-q">« in petto »</span> (en
+        mi mem); jen ĝi estas, sinjoroj, legu. Mi entreprenis kaj plenumis
+        kvardek-du-tagan vojaĝon interne de mia ĉambro. La interesaj observoj
+        faritaj kaj la senĉesa plezuro sentita dum la vojiro donis al mi la
+        deziron publikigi ĝin; la certeco esti utila decidigis min al tio.
+        Mia koro sentas neesprimeblan kontentiĝon, kiam mi pensas pri la
+        nekalkulebla nombro da malfeliĉuloj, al kiuj mi liveras rimedon
+        certan kontraŭ la enuo kaj kvietigilon por la doloroj, kiujn ili
+        suferas. La plezuro, kiun oni trovas vojaĝante en sia ĉambro, estas
+        ŝirmata kontraŭ la malkvieta ĵaluzo de la homoj; ĝi estas sendependa
+        de la riĉeco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas ja homo
+        tiel mizera, tiel forlasita, ke li ne havas rifuĝejon, kie li povas
+        izoli sin kaj kaŝi sin antaŭ la tuta mondo? En tio ĉi konsistas ĉiuj
+        preparoj por la vojaĝo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi estas certa, ke
+        ĉiu homo saĝa alprenos mian sistemon, kiaj ajn estas liaj karaktero
+        kaj temperamento; ĉu li estas avara aŭ malavara, riĉa aŭ malriĉa,
+        juna aŭ maljuna, naskiĝinta en la tropika terzono aŭ proksime de la
+        poluso, <span class="tei tei-pb" id="page2">[p. 2]</span><a name="p2"
+        id="p2" class="tei tei-anchor"></a> li povos vojaĝi kiel mi; per unu
+        vorto, en la grandega familio de homoj sin movantaj kiel formikoj sur
+        la supraĵo de la tero, ne estas unu (mi parolas pri la homoj loĝantaj
+        en ĉambro), ne estas unu, kiu, leginte mian libron, povos rifuzi sian
+        aprobon al la nova vojaĝmaniero, kiun mi enkondukas en la mondon.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO II</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi povus komenci
+        la laŭdon de mia vojaĝo, dirante, ke ĝi nenion elspezigis al mi;
+        ĉi-tio meritas la atenton. Jen ĝi estas tuj aprobata, aplaŭdata de la
+        malriĉetaj personoj; ankoraŭ pli certan sukceson ĝi havos ĉe alia
+        klaso de homoj, pro tiu sama kaŭzo, ke ĝi nenion kostas—Ĉe kiuj do?
+        He! ĉu vi demandas pri tio? ĉe la riĉuloj! Cetere kiel utila por la
+        malsanuloj estos tiu vojaĝmaniero! Ili ne bezonos timi la
+        malkonstantecon de la aero kaj de la sezonoj.—Koncerne la timulojn,
+        ili estos ŝirmataj kontraŭ la rabistoj: ili renkontos nek
+        profundaĵojn, nek truegojn. Miloj da personoj, kiuj antaŭ mi ne
+        kuraĝis, aliaj, kiuj ne povis, aliaj, fine, kiuj ne ekpensis vojaĝi,
+        tuj decidos fari tion laŭ mia ekzemplo. Ĉu eĉ la plej apatia persono
+        ŝanceliĝus por ekvojiri kun mi al plezuro elspezigonta al ĝi nek
+        monon, nek penon?—Kuraĝe do! ni ekiru!—Sekvu min, vi ĉiuj, kiujn
+        trompo de amatino, senfideleco de amiko, detenas en via loĝejo,
+        malproksime de la malgrandanimeco kaj perfideco de la homoj. Min
+        sekvu ĉiuj malfeliĉuloj, malsanuloj kaj malkontentuloj de la
+        universo!—Leviĝu amase ĉiuj maldiligentuloj!—Kaj vi, kiuj en via
+        animo agitas malgajajn projektojn de aliformiĝo, aŭ de izoliĝo, pro
+        ia malfidelaĵo; vi, kiuj en buduaro forlasas je ĉiam la mondon,
+        amindaj unuvesperaj ermitoj, venu ankaŭ: kredu al mi, forlasu tiujn
+        ideojn malgajajn; vi perdas momenton por la plezuro <span class=
+        "tei tei-pb" id="page3">[p. 3]</span><a name="p3" id="p3" class=
+        "tei tei-anchor"></a> kaj ne gajnas momenton por la saĝeco; bonvolu
+        akompani min en mia vojaĝo; ni irados per malgrandaj tagvojoj ridante
+        en la vojiro, kiel vojaĝantoj, kiuj vidis Romon kaj Parizon; neniu
+        kontraŭaĵo povos nin haltigi kaj gaje obeante nian fantazion, ni
+        sekvos ĝin ĉien, kien plaĉos al ĝi konduki nin.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO III</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estas en la mondo
+        tiom da personoj sciemaj!—Mi estas certa, ke oni dezirus ekscii, kial
+        mia vojaĝo interne de mia ĉambro daŭris kvardek du tagojn anstataŭ
+        kvardek tri aŭ ian alian tempon; sed kiel mi sciigus tion al la
+        leganto, ne sciante mem ĝin?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉio, kion mi povas
+        certigi, estas ke, se la verko estas, laŭ ies opinio, tro longa, ne
+        estis eble al mi fari ĝin malpli longa; lasante aparte ĉiun aŭtoran
+        malmodestecon, mi estus kontentiĝinta kun unu ĉapitro. Mi havis,
+        estas vere, en mia ĉambro ĉiun eblan plezuron kaj agrablon; sed, ho
+        ve! mi ne estis libera por eliri el ĝi laŭ mia volo; mi eĉ pensas,
+        ke, sen la pero de kelkaj personoj potencaj, kiuj interesis sin por
+        mi (ne estingiĝis mia dankeco al ili), mi estus havinta tempon
+        sufiĉan por verki <span class="tei tei-q">« in-folio »</span>’on,
+        tiel favoraj al mi estis la protektantoj, kiuj igis min vojaĝi en mia
+        ĉambro.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen, prudenta
+        leganto, rimarku, kiel malpravaj estis tiuj homoj, kaj komprenu bone,
+        se vi povos, la logikecon de tio, kion mi tuj elmontros al vi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas io pli
+        natura kaj pli justa, ol tranĉi al si reciproke la gorĝon, se iu
+        neatente marŝis sur ies piedon, aŭ se iu, en momento de kolero, eble
+        kaŭzita de ies senprudenteco, ellasas parolon pikantan, aŭ fine se iu
+        havis la malfeliĉon plaĉi al ies amatino!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni iras sur la
+        herbejon, kaj tie, kiel Nikolo faris kun <span class="tei tei-pb" id=
+        "page4">[p. 4]</span><a name="p4" id="p4" class="tei tei-anchor"></a>
+        la burĝo nobela, oni penas ataki <span class=
+        "tei tei-q">« kvarte »</span> dum la kontraŭulo sin defendas
+        <span class="tei tei-q">« terce »</span>; kaj por ke la venĝo estu
+        certa kaj plena, oni prezentas al li nudan bruston kaj oni riskas
+        esti mortigita de la malamiko por venĝi sin al li.—Oni vidas ke nenio
+        pli logika estas; troviĝas tamen personoj, kiuj malaprobas tiun
+        laŭdindan kutimon!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed io tiel
+        logika, kiel la cetero, estas tio ĉi: tiuj samaj personoj
+        malaprobantaj tion kaj volantaj, ke oni rilatu al ĝi, kiel al grava
+        kulpo, rilatus mem ankoraŭ pli severe al tiu, kiu malkonsentus
+        kulpiĝi tiel. Pli ol unu malfeliĉulo, konformiĝinte al ilia konsilo,
+        perdis sian bonfamon kaj sian oficon; tiel ke, kiam oni havas la
+        malfeliĉon ekhavi honoran disputon, oni ne malprava estus, demandante
+        la sorton por scii, ĉu oni devas fini ĝin laŭ la leĝoj aŭ laŭ la
+        kutimo, kaj ĉar la leĝoj kaj la kutimo malsame ordenas, la juĝistoj
+        ankaŭ povus konsiliĝi per ludkuboj pri sia decido.—Kaj kredeble ankaŭ
+        tiaspecan decidon oni devas serĉi, por klarigi, kial kaj kiel mia
+        vojaĝo daŭris ĝuste kvardek du tagojn.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO IV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia ĉambro kuŝas
+        sur la kvina grado de larĝo laŭ la mezuroj de Patro Beccaria; ĝia
+        direkto estas de l’oriento al la okcidento; ĝi formas kvadraton
+        longan, kies ĉirkaŭo havas tridek ses futojn, pasante tre proksime de
+        la muro. Mia vojaĝo tamen estos pli granda, ĉar mi trairos ĝin ofte
+        laŭlonge kaj laŭlarĝe, aŭ ankaŭ diagonale, ne sekvante regulon, nek
+        metodon. Mi eĉ faros zigzagojn kaj mi desegnos ĉiujn eblajn liniojn
+        geometriajn, se la okazo postulos tion. Mi ne amas la homojn, kiuj
+        tiel certe estas mastroj de siaj paŝoj kaj ideoj, kaj diras:
+        <span class="tei tei-q">« Hodiaŭ mi faros tri vizitojn, mi skribos
+        kvar leterojn, mi finos tiun komencitan verkon »</span>. Mia animo
+        tiel malfermita <span class="tei tei-pb" id="page5">[p.
+        5]</span><a name="p5" id="p5" class="tei tei-anchor"></a> estas al
+        ĉiuspecaj ideoj, emoj kaj sentoj, ĝi akceptas tiel avide ĉion, kio
+        prezentiĝas!…—Kaj kial ĝi rifuzus la ĝuojn disĵetitajn sur la
+        malfacila vojo de la vivo? Ili troviĝas tiel malofte; ili estas tiel
+        malmultaj, ke oni devus esti malsaĝa por ne halti kaj eĉ deturni sin
+        de la vojo kaj rikolti ĉiujn atingeblajn. Nenia estas pli alloga laŭ
+        mia opinio, ol la sekvado de siaj ideoj laŭ iliaj postsignoj, kiel la
+        ĉasisto persekutas la ĉasaĵon, ne penante sekvi difinitan direkton.
+        Tial, kiam mi vojaĝas en mia ĉambro, mi malofte sekvas linion rektan;
+        mi iras de mia tablo al pentraĵo lokita en angulo, de tie mi oblikve
+        iras al la pordo; sed, kvankam mia intenco ĉe la ekiro estis ja iri
+        tien, se mi sur la vojo renkontas mian seĝegon, mi nenian ceremonion
+        faras kaj tuj sidiĝas en ĝi.—Bonega meblo estas seĝego; precipe
+        utilega ĝi estas por ĉiu homo meditema. En la longaj vesperoj vintraj
+        estas kelkfoje agrable kaj ĉiam prudente etendi sin mole sur ĝi,
+        malproksime de la grandaraj kaj grandbruaj kunvenoj.—Bona fajro,
+        libroj, plumoj, kiomaj rimedoj kontraŭ la enuo! Kaj kiel plezure
+        estas ankaŭ forlasi siajn plumojn kaj vigligi sian fajron, fordonante
+        sin al ia dolĉa medito aŭ aranĝante kelkajn rimaĵojn por gajigi siajn
+        amikojn! La horoj tiam glitas preter vi kaj falas silente en la
+        eternon, ne rimarkigante vin pri sia malĝojiga pasado.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO V</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Post mia seĝego,
+        irante al la nordo, oni ekvidas mian liton, kiu staras en la fino de
+        mia ĉambro kaj prezentas la plej agrablan vidaĵon. Ĝi estas lokita
+        plej konvene; la unuaj sunradioj ludas en miaj litkurtenoj.—Mi vidas
+        ilin en la belaj tagoj someraj irantajn antaŭen laŭlonge la blanka
+        muro, laŭ tio, ke la suno supreniras; la ulmoj starantaj antaŭ mia
+        fenestro dividas ilin laŭ mil manieroj <span class="tei tei-pb" id=
+        "page6">[p. 6]</span><a name="p6" id="p6" class="tei tei-anchor"></a>
+        kaj svingas ilin sur mia lito rozkolora kaj blanka, kiu rebriligante
+        ilin, ellasas ĉiuflanken ĉarman nuancon. Mi aŭdas la konfuzan pepadon
+        de la hirundoj, kiuj ekokupis la tegmenton de la domo kaj de la aliaj
+        birdoj, kiuj loĝas en la ulmoj; tiam mil gajaj ideoj okupas mian
+        animon, kaj en la tuta universo neniu havas vekiĝon tiel agrablan,
+        tiel pacan, kiel mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas, ke mi
+        amas ĝui tiujn dolĉajn momentojn kaj ke mi ĉiam plilongigas, kiel
+        eble plej multe, la plezuron mediti en la dolĉa varmeco de la
+        lito.—Ĉu estas loko, kiu pli bone faciligas la revadon, kiu vekas pli
+        amajn pensojn, ol la meblo, en kiu mi kelkfoje forgesas min mem?
+        Modesta leganto, ne timiĝu;—sed ĉu mi ne povas paroli pri la feliĉo
+        de amanto, kiu unuafoje premas inter siaj brakoj virtan edzinon?
+        nedirebla plezuro, kiun mia malbona sorto kondamnas min neniam ĝui!
+        Ĉu ne en lito, patrino ebria pro feliĉo je la nasko de filo forgesas
+        siajn dolorojn? Tie la plezuroj fantaziaj, fruktoj de imago kaj
+        espero, venas malkvietigi nin.—Fine en tiu agrablega meblo ni
+        forgesas dum duono de nia vivo la ĉagrenojn de la alia duono. Sed kia
+        amaso da pensoj agrablaj kaj malgajaj sin premas samtempe en mia
+        cerbo! miriga miksaĵo de situacioj teruraj kaj ĉarmegaj!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Lito vidis nin
+        naskiĝantajn kaj vidos nin mortantajn, ĝi estas la ŝanĝema teatro,
+        kie la homaro ludas laŭvice interesajn dramojn, ridigajn komediojn
+        kaj terurajn tragediojn.—Ĝi estas lulilo ornamita per floroj;—ĝi
+        estas la trono de l’amo;—ĝi estas tombo.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi ĉapitro
+        estas nepre nur por la metafizikuloj. Ĝi tuj ĵetos plej helan lumon
+        sur la naturon homan: ĝi estas prismo, per kiu oni povos analizi kaj
+        dismeti la kapablojn <span class="tei tei-pb" id="page7">[p.
+        7]</span><a name="p7" id="p7" class="tei tei-anchor"></a> homajn,
+        disigante la povon bestan de la puraj radioj de inteligenteco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Neeble estus por
+        mi klarigi, kiel kaj kial mi bruligis miajn fingrojn je la unuaj
+        paŝoj faritaj en la komenco de mia vojaĝo, se mi ne klarigus detalege
+        al la leganto mian sistemon de l’animo kaj la besto. Tiu ĉi eltrovo
+        metafizika influas cetere tiel forte sur miajn ideojn kaj agojn, ke
+        tre malfacile estus kompreni tiun libron, se mi ne donus la ŝlosilon
+        jam en la komenco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Per diversaj
+        observoj mi eltrovis, ke la homo estas kunfarita el animo kaj besto.
+        Tiuj du estaĵoj estas tute malsamaj, sed tiel enmetitaj unu en la
+        alian, aŭ unu sur la alian, ke la animo bezonas havi kelkan superecon
+        rilate al la besto, por ke ĝi faru tiun distingon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi eksciis de
+        maljuna profesoro (tio estas el miaj plej malnovaj rememoroj), ke
+        Platono nomis la materion <span class="tei tei-q">« la
+        aliulo »</span>. Tio estas bone; sed mi prefere donus tiun nomon al
+        la besto, kiu estas kunigita kun nia animo. Vere tiu ĉi substanco
+        estas la <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">aliulo</span></em>, kiu incitetas nin tiel
+        strange. Oni sentas ja konfuze, ke la homo estas duobla; tial oni
+        diras, ke ĝi estas farita el animo kaj korpo, kaj oni kulpigas tiun
+        korpon je mi ne scias kiomaj aferoj; tio ĉi certe tre malĝuste, ĉar
+        ĝi estas tiel nekapabla senti kiel pensi. La beston oni devas
+        kulpigi, tiun estaĵon senteman, plene distingeblan de la animo, veran
+        <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">individuon</span></em>, kiu havas sian ekziston
+        apartan, siajn gustojn, inklinojn, volon, kaj kiu superas la aliajn
+        bestojn nur tial, ke ĝi estas pli bone edukita kaj posedas pli
+        perfektajn organojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Gesinjoroj, estu
+        fieraj pro via inteligenteco tiom, kiom al vi plaĉos; sed malfidu
+        forte al la <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">aliulo</span></em>, precipe kiam vi estas
+        kune.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi faris mi ne
+        scias kiomajn eksperimentojn pri la kunestado de tiuj du estaĵoj
+        diversnaturaj. Ekzemple mi klare konstatis, ke la animo povas obeigi
+        al si la beston, kaj ke laŭ maloportuna reciprokeco, tiu ĉi tre ofte
+        devigas la animon agi kontraŭ sia volo. Laŭ la regulo <span class=
+        "tei tei-pb" id="page8">[p. 8]</span><a name="p8" id="p8" class=
+        "tei tei-anchor"></a> unu havas la leĝigan, kaj la alia la regan
+        potencon; sed tiuj du potencoj ofte kontraŭbatalas reciproke.—La
+        granda arto de genia homo estas tio: scii bone eduki sian beston, por
+        ke ĝi povu iri sola, dum la animo, liberigita de tiu teda kunestado,
+        povos suprenflugi ĝis la ĉielo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed estas bezone
+        klarigi tion per ekzemplo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam vi legas
+        libron, Sinjoro, kaj kiam pli agrabla ideo subite eniras vian imagon,
+        tiam via animo tuj alligas sin al ĝi kaj forgesas la libron, dum viaj
+        okuloj meĥanike sekvas la vortojn kaj liniojn; vi finas la paĝon ne
+        komprenante ĝin kaj vi poste ne memoras tion, kion vi legis.—Tio
+        rezultas ĉar via animo, ordoninte al sia kunulo legi, forgesis averti
+        ĝin pri la mallonga forestado, kiun ĝi mem tuj faros; tial la
+        <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">aliulo</span></em> daŭrigis la legadon, kiun via
+        animo jam ne aŭskultis.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu tio ĉi ne
+        ŝajnas al vi facile komprenebla? Jen alia ekzemplo:</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon de la
+        pasinta somero, mi marŝis al la Kortego. Mi estis pentrinta dum la
+        tuta mateno, kaj mia animo, ĝuante la meditadon pri la pentrado,
+        lasis al la besto la zorgon konduki min al la reĝa palaco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia altega arto
+        estas la pentrado! mia animo pensis; ho! feliĉa tiu, kiun kortuŝis la
+        vidiĝo de la naturo; tiu, kiu ne estas devigata fari pentraĵojn por
+        vivi, kiu ankaŭ ne pentras nur por pasigi la tempon, sed kiu, frapita
+        de la majesteco de bela fizionomio kaj de la admirindaj ludoj lumaj
+        aperantaj milkolore sur la homa vizaĝo, klopodas en siaj verkoj
+        proksimiĝi al la belegaj efektoj de la naturo! Ho, feliĉa ankaŭ la
+        pentristo, kiun la amo al la pejzaĝo forkondukas al izolaj promenoj,
+        kiu sur la pentra tolo scias esprimi la malĝojan senton inspiratan de
+        malhela arbaro aŭ de dezerta kamparo! <span class="tei tei-pb" id=
+        "page9">[p. 9]</span><a name="p9" id="p9" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Liaj verkoj imitas
+        kaj figuras la naturon; li kreas novajn marojn kaj malhelajn
+        kavernojn nekonatajn de la suno; ĉe lia ordono, verdaj arbaretoj
+        eliras el la nenio; la bluo de la ĉielo rebrilas en liaj pentraĵoj;
+        li konas la arton malkvietigi la marojn kaj muĝigi la ventegojn.
+        Alifoje li prezentas antaŭ la okulo de ravata rigardanto ĉarmajn
+        kamparojn de antikva Sicilo; oni vidas teruritajn nimfojn forkurantaj
+        tra la kanoj antaŭ la persekuto de Satiro; sanktejoj laŭ majesta
+        arĥitekturo starigas siajn fierajn frontonojn super la sankta arbaro
+        ĉirkaŭanta ilin; la fantazio eraras en la silentajn vojojn de tiu
+        ideala lando; dubebluaj malproksimaĵoj konfuziĝas kun la ĉielo, kaj
+        la tuta lando rebrilanta en la akvoj de kvieta rivero prezentas
+        vidaĵon, kiun nenia lingvo povas priskribi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum mia animo tiel
+        pripensadis, la <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">aliulo</span></em> daŭrige marŝis, kaj Dio scias
+        kien ĝi iris!—Anstataŭ ol iri al la Kortego, kiel estis al ĝi
+        ordonite, ĝi tiel dekliniĝis maldekstren, ke en la momento kiam mia
+        animo ĝin rekaptis, ĝi staris jam antaŭ la pordo de S-no de
+        Hautcastel, je duona mejlo de la reĝa palaco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi lasas la
+        leganton imagi tion, kio estus okazinta, se ĝi tute sola enirus la
+        domon de tiel bela sinjorino.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO VIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se estas agrable
+        kaj utile havi animon tiel sendependan de la materio, ke oni igas ĝin
+        vojaĝi sola kiam oni trovas tion ĝustatempa, tiu ĉi kapablo havas
+        ankaŭ siajn maloportunaĵojn. Al ĝi ekzemple mi ŝuldas la brulvundon,
+        pri kiu mi parolis en antaŭa ĉapitro.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi kutime lasas al
+        mia besto la zorgon prepari mian matenmanĝon; estas ĝi, kiu rostas
+        kaj distranĉas mian panon. Bonege ĝi preparas la kafon kaj eĉ trinkas
+        ĝin tre ofte sen la enmiksiĝo de mia animo, escepte kiam <span class=
+        "tei tei-pb" id="page10">[p. 10]</span><a name="p10" id="p10" class=
+        "tei tei-anchor"></a> tiu ĉi sin amuzas rigardi ĝin laborantan; sed
+        tio okazas malofte kaj estas malfacile farebla, ĉar kiam oni faras
+        kelkan agon meĥanikan, facile estas pensi pri tute alia afero; sed
+        treege malfacile estas rigardi sin agantan, se oni povas tiel
+        diri.—Aŭ, por klarigi tion laŭ mia sistemo, ekzameni per sia animo la
+        iradon de sia besto, vidi ĝin laborantan, kaj ne partopreni mem en
+        tio.—Jen estas la plej miriga ĵonglaĵo metafizika, kiun homo povas
+        plenumi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi kuŝigis mian
+        prenilon sur la fajrajn karbojn por rosti mian panon, kaj iom poste,
+        dum mia animo promenis, jen flamigita ŝtipo ruliĝis sur la
+        antaŭfajrejon; mia malinteligenta besto metis la manon sur la
+        prenilon kaj brulvundis miajn fingrojn.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO IX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi esperas, ke mi
+        sufiĉe detale elmetis miajn ideojn en la antaŭaj ĉapitroj, por igi la
+        leganton pensi kaj por faciligi al li eltrovojn en tiu ĉi belega
+        minejo; li certe estos kontenta je si, se li iam sukcesos vojaĝigi
+        sian animon tute solan; cetere la plezuroj, kiujn tiu kapablo liveros
+        al li, kompensos la konfuzaĵojn, eble rezultontajn de tio.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu estas ĝojo pli
+        agrabla ol tiamaniere plivastigi la ekziston, okupi samtempe la teron
+        kaj la ĉielon, kaj, por tiel diri, duobligi sian estadon?—Ĉu la
+        eterna kaj neniam satigita deziro de la homo ne estas tio ĉi:
+        pligrandigi sian potencon kaj kapablon, celi tien, kie ĝi ne estas,
+        rememori la estintecon kaj vivi en la estonteco? Ĝi volas komandi
+        armeojn, prezidi akademiojn; ĝi volas esti amegata de la belulinoj;
+        kaj se ĝi posedas ĉion tion ĉi, ĝi tiam sopiras al la kamparo kaj
+        trankvilo kaj envias la dometon paŝtistan; ĝiaj projektoj, ĝiaj
+        esperoj senĉese malprosperas pro la realaj malfeliĉoj kunigitaj kun
+        la <span class="tei tei-pb" id="page11">[p. 11]</span><a name="p11"
+        id="p11" class="tei tei-anchor"></a> homa naturo; ĝi ne povas trovi
+        la feliĉon. Vojaĝo kun mi dum dekkvin minutoj montros al ĝi la vojon
+        tien.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">He! kial ĝi ne
+        lasas al <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em> tiujn mizerajn zorgojn, tiun gloramon, kiuj
+        turmentas ĝin? Venu, kompatindulo! Faru klopodon por disrompi vian
+        malliberejon, kaj de la alta ĉielo, kien mi tuj kondukos vin, de
+        l’mezo de la ĉielaj sferoj kaj de la olimpo, observu vian beston,
+        ellasitan en la mondon, kurantan sole sur la vojo al la riĉeco kaj
+        honoroj; vidu kiel serioze ĝi marŝas meze de la homoj; la amaso
+        flankeniras respekte, kaj, kredu al mi, neniu rimarkos, ke ĝi estas
+        sola; ĉu ĝi havas animon aŭ ne, ĉu ĝi pensas aŭ ne, estas la plej
+        malgranda zorgo de la popolamaso, tra kiu ĝi promenas. Mil virinoj
+        sentimentalaj furioze amos ĝin, ne tion rimarkante; ĝi eĉ povos sin
+        levi, sen la helpo de sia animo, ĝis la plej alta prospero kaj la
+        plej granda riĉeco.—Fine, mi neniel mirus, se, kiam ni revenos de la
+        paradizo, via animo, reenirante hejmen, sin trovus en la besto de
+        altranga sinjoro.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO X</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne pensu ke,
+        anstataŭ ol plenumi mian promeson, donante priskribon de mia vojaĝo
+        interne de mia ĉambro, mi ĉirkaŭvagas, por tiri min el embaraso; oni
+        tre erarus, ĉar mia vojaĝo daŭras efektive, kaj dum mia animo,
+        volviĝinte sur si mem, sekvis en la antaŭa ĉapitro la tordajn
+        turniĝojn de metafiziko, mi sidis en mia seĝego, sur kiu mi kvazaŭ
+        kuŝiĝis, tiel ke ĝiaj du antaŭaj piedoj estis levitaj je du coloj
+        super la tero; kaj balancante min dekstren kaj maldekstren kaj tiel
+        antaŭenirante, mi iom post iom alvenis tre proksime de la
+        muro.—Tiamaniere mi vojaĝas, kiam nenio urĝas.—Tie mia mano meĥanike
+        prenis la portreton de S-no de Hautcastel kaj <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la aliulo</span></em>
+        sin amuzis deviŝante la polvon, kiu ĝin kovris.—Tiu <span class=
+        "tei tei-pb" id="page12">[p. 12]</span><a name="p12" id="p12" class=
+        "tei tei-anchor"></a> ĉi okupo kaŭzis al ĝi plezuron trankvilan, kaj
+        tiu plezuro estis ankaŭ sentata de mia animo, kvankam tiu ĉi vagis en
+        la vastaj regionoj ĉielaj; ĉar estas utile rimarki, ke kiam la
+        spirito vojaĝas tiamaniere en la ĉielo, ĝi tamen estas ligita al la
+        sentoj per mi ne scias kia sekreta ligilo; tiel ke, ne malhelpante
+        siajn okupojn, ĝi povas partopreni en la pacaj ĝuoj de <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em>; sed se tiu ĉi deziro plifortiĝas iom, aŭ se ia
+        neatendita vidaĵo ĝin frapas, la animo tuj reprenas fulmorapide sian
+        lokon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tio ĉi okazis dum
+        mi purigis la portreton.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Laŭ tio, ke la
+        ĉifono deviŝis la polvon kaj iom post iom aperigis buklojn da blondaj
+        haroj, kaj la girlandon de rozoj kronantan ilin, mia animo, de la
+        sunlando, kien ĝi estis transmigrinta, sentis malfortan ektremeton
+        plezuran, kaj simpatie partoprenis en la ĝuo de mia koro. Tiu ĉi ĝuo
+        fariĝis malpli konfuza kaj pli forta, kiam la viŝilo per unu fojo
+        malkovris la brilan frunton de tiu ĉarma vizaĝo; mia animo preskaŭ
+        forlasis la ĉielon por ĝui la vidaĵon. Sed eĉ se ĝi troviĝus en la
+        Elizeaj Kampoj, eĉ se ĝi apudestus ĉe koncerto de keruboj, ĝi certe
+        ne restus tie dum duono da sekundo, kiam ĝia kunulo, ĉiam pli
+        interesiĝante je sia laboro, subite ekkaptis sorbigitan spongon, kiun
+        oni prezentis al ĝi, kaj pasigis ĝin subite sur la brovoj kaj sur la
+        okuloj—sur la nazo—sur la vangoj, sur tiu buŝo;—Ha, Dio! kiel forte
+        batas mia koro; sur la mentono, sur la brusto: en momento tio
+        fariĝis; la tuta vizaĝo ŝajnis reviviĝi kaj eliri el la nenio.—Mia
+        animo rapidegis de la ĉielo kiel falanta stelo; ĝi trovis <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulon</span></em> en ĉarmega ravo, kiun ĝi ankoraŭ pligrandigis
+        partoprenante en ĝi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu stranga kaj
+        neatendita situacio malaperigis por mi tempon kaj spacon.—Dum momento
+        mi vivis en la estinteco kaj, kontraŭ la ordo natura, mi
+        plijuniĝis.—Jes, jen ŝi estas, tiu amegata virino; tio estas ŝi mem;
+        mi vidas ŝin ridetanta, ŝi tuj parolos por diri, ke ŝi min amas.—Kia
+        rigardo! Venu, por ke mi premu vin <span class="tei tei-pb" id=
+        "page13">[p. 13]</span><a name="p13" id="p13" class=
+        "tei tei-anchor"></a> sur mian bruston, animo de mia vivo, mia dua
+        ekzisto! Venu partopreni en miaj ebrieco kaj feliĉo!—Tiu momento
+        estis mallonga sed rava; la malvarma racio baldaŭ reprenis sian
+        potencon kaj en la daŭro de palpebrumo mi malplijuniĝis je tuta
+        jaro;—mia koro fariĝis malvarma, malvarmega, kaj mi trovis min je la
+        nivelo de la amaso de indiferentuloj, kiuj kovras la teron.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne devas
+        antaŭiri la faktojn: la rapidemo komuniki al la leganto mian sistemon
+        pri l’animo kaj la besto igis min forlasi la priskribon de mia lito,
+        pli frue ol mi tion devis; kiam mi estos fininta ĝin, mi daŭrigos
+        mian vojaĝon de la loko, kie mi ĝin interrompis en la antaŭa
+        ĉapitro.—Mi nur petas vin memori, ke ni lasis <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la duonon de mi
+        mem</span></em> tenanta la portreton de S-no de Hautcastel, proksime
+        de la muro, je kvar futoj de mia skribtablo. Mi forgesis, parolante
+        pri mia lito, konsili al ĉiu homo, kiu tion povos, ke li havu liton
+        rozkoloran kaj blankan; estas certe, ke la koloroj influas sur nin
+        tiel, ke ili nin gajigas aŭ malgajigas, laŭ la nuancoj.—La roza kaj
+        la blanka koloroj estas ambaŭ dediĉitaj al la plezuro kaj feliĉo.—La
+        naturo, donante ilin al la rozo, donis al ĝi la kronon de la imperio
+        Flora; kaj kiam la ĉielo volas anonci al la mondo belan tagon, ĝi
+        koloras la nubojn laŭ tiu ĉarma nuanco, je la leviĝo de la suno.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon, ni pene
+        supreniris sur kruta vojeto: la aminda Rozalio marŝis antaŭe; ŝia
+        facilmoveco donis al ŝi flugilojn; ni ne povis sekvi ŝin.—Subite,
+        alveninte sur altaĵeto, ŝi haltis por pli bone spiradi kaj turnis sin
+        al ni, ridetante je nia malrapideco.—Neniam eble la du koloroj, kiujn
+        mi laŭdas, triumfis tiel.—Ŝiaj vangoj fajrigitaj, ŝiaj lipoj kiel
+        koralo, ŝiaj brilaj dentoj, <span class="tei tei-pb" id="page14">[p.
+        14]</span><a name="p14" id="p14" class="tei tei-anchor"></a> ŝia
+        alabastra kolo, antaŭ postscenejo de verdaĵoj, frapis ĉiujn okulojn.
+        Ni devis halti por rigardadi ŝin; mi nenion diras pri ŝiaj bluaj
+        okuloj nek pri la rigardo, kiun ŝi direktis al ni, ĉar mi tiele
+        elirus el mia temo, kaj ĉar mi cetere pensas pri tio tiel malofte,
+        kiel eble. Sufiĉas, ke mi donis la plej belan ekzemplon imageblan pri
+        la supereco de tiuj du koloroj super ĉiuj aliaj, kaj pri ilia influo
+        sur la feliĉon de la homoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi hodiaŭ ne iros
+        pli antaŭen. Pri kia afero mi povus paroli, kiu ne estus sengusta?
+        Kia ideo ne estas malheligita de tiu ideo?—Mi eĉ ne scias, kiam mi
+        kuraĝos labori denove.—Se mi daŭrigos mian verkon kaj se la leganto
+        deziras vidi ĝian finon, li turnu sin al la anĝelo disdonanta la
+        pensojn, por peti, ke li ne enmiksu plu la vidaĵon de tiu altaĵeto
+        kun la amaso da pensoj sen interligo, kiujn li ĉiuminute ĵetas al
+        mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sen tiu
+        antaŭzorgo, mia vojaĝo ne efektiviĝos.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em"><span style=
+        "font-family: monospace">.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.</span><br />
+
+        <span style=
+        "font-family: monospace">.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.</span><br />
+
+        <span style=
+        "font-family: monospace">.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;la&nbsp;altaĵeto&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.</span><br />
+
+        <span style=
+        "font-family: monospace">.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.</span><br />
+
+        <span style=
+        "font-family: monospace">.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.</span></p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La penoj estas
+        vanaj; mi devas prokrasti la aferon kaj estadi tie ĉi kontraŭvole;
+        tio estas milita haltado.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi jam diris, ke
+        tre plaĉas al mi mediti en la dolĉa varmeteco de mia lito, kaj ke ĝia
+        agrabla koloro multe kunhelpas al la plezuro, kiun mi trovas en ĝi.
+        <span class="tei tei-pb" id="page15">[p. 15]</span><a name="p15" id=
+        "p15" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por havigi al mi
+        tiun plezuron, mia servisto ricevis la ordonon eniri en mian ĉambron
+        je duono da horo antaŭ la momento, en kiu mi decidis leviĝi. Mi aŭdas
+        lin marŝanta malpeze kaj tuŝetanta ĝentilete la objektojn en mia
+        ĉambro, kaj tiu bruo kaŭzas al mi la plezuron senti min dormetanta,
+        plezuron delikatan kaj nesciatan de multaj homoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni sufiĉe
+        maldormas, por scii ke oni ne tute vekiĝis, kaj por konfuze kalkuli,
+        ke la horo de la aferoj kaj zorgoj estas ankoraŭ en la sabla horloĝo
+        de la tempo. Iom post iom tiu homo fariĝas pli brua; tiel malfacile
+        estas sin deteni! Aliflanke, li scias, ke la horo fatala
+        proksimiĝas.—Li rigardas mian poŝhorloĝon kaj tintigas la pendaĵetojn
+        por min averti; sed mi ŝajnigas min ne aŭdanta; kaj por plilongigi
+        ankoraŭ tiun ĉarman horon, ne estas ĉikano, kiun mi ne faras al tiu
+        malfeliĉulo. Mi havas cent ordonojn por doni al li antaŭe kaj tiel
+        pasigi la tempon. Li bone scias, ke tiuj ordonoj, donitaj sufiĉe
+        malbonhumore, estas nur pretekstoj por resti en la lito ne vidigante,
+        ke mi ĝin deziras. Ŝajnas ke li ne rimarkas tion, kaj mi vere estas
+        danka al li pro tio.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Fine, kiam mi
+        eluzis ĉiujn miajn rimedojn, li antaŭvenas ĝis la mezo de la ĉambro
+        kaj staras tie, kun la brakoj krucigitaj, perfekte senmove.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni konfesos, ke
+        ne estas eble malaprobi min pli sprite kaj pli delikate; tial mi
+        neniam kontraŭstaras al tiu silenta invito; mi etendas la brakojn por
+        montri al li, ke mi komprenis, kaj mi sidiĝas.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se la leganto
+        pripensos pri la konduto de mia servisto, li povos konvinkiĝi ke, en
+        kelkaj aferoj delikataj kiel tiu ĉi, la simplanimeco kaj saĝo senfine
+        pli valoras ol la plej lerta spriteco. Mi kuraĝas certigi, ke la plej
+        prilaborita parolado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel
+        rapide decidigus min eliri el mia lito, kiel la muta riproĉo de
+        S<span class="tei tei-hi"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">ro</span></span> Joannetti;
+        perfekte honesta homo estas S<span class="tei tei-hi"><span style=
+        "font-size: 70%; vertical-align: super">ro</span></span> Joannetti,
+        <span class="tei tei-pb" id="page16">[p. 16]</span><a name="p16" id=
+        "p16" class="tei tei-anchor"></a> kaj samtempe la plej konvena homo
+        por vojaĝisto kiel mi. Li estas kutiminta je la oftaj migradoj de mia
+        animo kaj neniam ridas pri la senraciaĵoj de <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em>; li eĉ direktas tiun ĉi kelkfoje, kiam ĝi estas
+        sola, tiel ke oni povus tiam diri, ĝi estas direktata de du animoj.
+        Kiam ekzemple ĝi vestas sin, li per gesto ĝin avertas, ke ĝi tuj
+        metos siajn ŝtrumpojn returnite, aŭ sian frakon antaŭ sian
+        veŝton.—Mia animo ofte sin amuzis vidante la malfeliĉan Joannetti
+        kuranta post la malsaĝulo ĝis la fortifikaĵoj, por averti ĝin, ke ĝi
+        forgesis sian ĉapelon—alian fojon, sian naztukon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unu tagon (ĉu mi
+        tion konfesos?) sen tiu fidela servisto, kiu ĝin atingis malsupre de
+        la ŝtuparo, la senpripensulo alvojirus al la Kortego sen glavo, tiel
+        fiere kiel ceremonimastro portanta la majestan bastoneton.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Jen, Joannetti, mi diris, rependigu tiun
+        portreton. »</span>—Li estis helpinta min por purigi ĝin, kaj ne pli
+        divenis ĉion, kio produktis la ĉapitron de la portreto, ol tion, kio
+        okazas en la luno. Estis li, kiu propramove prezentis al mi la
+        spongon sorbigitan kaj kiu, per tiu ago ŝajne negrava, igis mian
+        animon trairi cent milionojn da mejloj dum unu minuto. Anstataŭ ol
+        remeti ĝin en ĝian lokon, li tenis ĝin por viŝi ĝin
+        siavice.—Malfacilaĵo, problemo por solvi donis al li mienon scivolan,
+        kiun mi rimarkis.—<span class="tei tei-q">« Diru, mi demandis, kion
+        vi trovas kritikinda en tiu portreto?—Ho! nenion, sinjoro.—Sed
+        kion? »</span>—Li starigis ĝin sur unu el la bretoj de mia
+        skribtablo; kaj, malproksimiĝinte je kelkaj paŝoj, li diris:
+        <span class="tei tei-q">« Mi dezirus, ke mia sinjoro klarigu al mi,
+        kial tiu portreto rigardas min ĉiam, en kiu ajn loko de la ĉambro mi
+        staras. Matene kiam mi aranĝas la liton, ĝia vizaĝo sin turnas al mi,
+        kaj <span class="tei tei-pb" id="page17">[p. 17]</span><a name="p17"
+        id="p17" class="tei tei-anchor"></a> se mi iras al la fenestro, ĝi
+        ankoraŭ rigardas min kaj sekvas min per la okuloj dum mi
+        marŝas.—Tiel, Joannetti, ke se la ĉambro estus plena je homoj, tiu
+        bela sinjorino rigardus ĉiuflanken kaj ĉiujn samtempe?—Jes,
+        sinjoro.—Ŝi ridetus al la irantoj kaj venantoj tiel, kiel al
+        mi? »</span>—Joannetti nenion respondis. Mi kuŝigis min sur mia
+        seĝego kaj, mallevante la kapon, mi fordonis min al la plej seriozaj
+        meditoj.—Kia radio de lumo! Malfeliĉa amanto! Dum vi enuadas
+        malproksime de via amatino, ĉe kiu vi eble jam estas anstataŭita; dum
+        vi fervore turnas viajn okulojn sur ŝian portreton, kaj dum vi imagas
+        (almenaŭ pri la portreto), ke vi sola estas rigardata, la perfida
+        figuro, tiel malfidela, kiel la originalo, direktas siajn rigardojn
+        al ĉio, kio ĝin ĉirkaŭas, kaj ridetas al ĉiuj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas simileco
+        morala inter kelkaj portretoj kaj iliaj modeloj, kiun nenia filozofo,
+        nenia pentristo, nenia observemulo ankoraŭ eltrovis.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi faras eltrovojn
+        post eltrovoj.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Joannetti daŭrige
+        staris en la sama sintenado, atendante la pripetitan klarigon. Mi
+        elmetis la kapon el la faldoj de mia vojaĝa surtuto, kien mi estis
+        interniginta ĝin por mediti senĝene kaj por rekvietiĝi post la
+        malgajaj pripensoj ĵus havitaj: <span class="tei tei-q">« Ĉu vi ne
+        vidas, Joannetti, mi diris post momenta silentado kaj turnante mian
+        seĝegon al lia flanko, ĉu vi ne vidas, ke ĉar pentraĵo estas plataĵo,
+        la lumradioj, kiuj deiras de ĉia loko de tiu plataĵo… »</span>.
+        Joannetti, je tiu klarigo, tiel malfermis la okulojn, ke li vidigis
+        la tutajn pupilojn; li plie havis la buŝon duone malfermita; tiuj du
+        movoj, en homa figuro, signas, laŭ la diro de la grandfama Le Brun,
+        la plej altan gradon de la <span class="tei tei-pb" id="page18">[p.
+        18]</span><a name="p18" id="p18" class="tei tei-anchor"></a> miro.
+        Estis sendube mia besto, kiu entreprenis tian disertacion; mia animo
+        scias ja, ke Joannetti certe ne scias, kio estas lumradioj; la
+        plilarĝiĝo de liaj palpebroj rekonsciigis min, kaj mi remetis mian
+        kapon en la kolumon de mia vojaĝa vesto kaj tiel profunde internigis
+        ĝin tien, ke mi sukcesis kaŝi ĝin preskaŭ tutan.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi decidis
+        tagmanĝi en tiu loko; la mateno jam preskaŭ konsumiĝis; unu paŝo plu
+        en mia ĉambro prokrastigus mian tagmanĝon ĝis la nokto. Mi glitigis
+        min ĝis la randaĵo de mia seĝego; metante ambaŭ piedojn sur la
+        kamenon, mi pacience atendis la manĝon.—Ĉarma teniĝo estas tiu ĉi;
+        estus, mi pensas, tre malfacile trovi alian tiel profitan kaj tiel
+        oportunan por la haltadoj neeviteblaj dum longa vojaĝo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rozino, mia fidela
+        hundino, neniam forgesas veni tiam kaj tireti la baskojn de mia
+        vojaĝa vesto, por ke mi prenu ŝin sur min; ŝi tie trovas liton tute
+        aranĝitan kaj tre oportunan en la pinto de l’angulo, kiun faras la du
+        partoj de mia korpo: la konsonanto V perfekte figuras mian situacion.
+        Rozino eksaltas sur min, se mi ne prenas ŝin sufiĉe rapide, laŭ ŝia
+        deziro. Mi trovas ŝin ofte tie, ne sciante kiel ŝi venis. Miaj manoj
+        propramove sin metas laŭ la maniero plej favora por ŝia bonstato, ĉu
+        tial, ke ekzistas simpatio inter tiu aminda besto kaj la mia, ĉu ĉar
+        la hazardo decidas pri tio;—sed mi ne kredas al la hazardo, al tiu
+        sistemo netaŭga—al tiu vorto sensignifa.—Mi prefere kredus al la
+        magnetismo.—Mi prefere kredus al la Martinismo. Ne, neniam mi kredos
+        al ĝi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estas tia realeco
+        en la rilatoj inter tiuj du bestoj, ke, kiam mi metas ambaŭ piedojn
+        sur la kamenon pro simpla senatento, kiam la horo de la tagmanĝo
+        estas ankoraŭ malproksima kaj kiam mi neniel pensas fari la haltadon,
+        tamen Rozino, vidante tiun movon, konigas per malgranda movo de vosto
+        la plezuron sentatan; la konveneco detenas ŝin en ŝia loko; kaj
+        <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em>, kiu tion ekvidas, estas danka al ŝi pro tio;
+        kvankam ili ne povas <span class="tei tei-pb" id="page19">[p.
+        19]</span><a name="p19" id="p19" class="tei tei-anchor"></a> rezoni
+        pri la kaŭzo produktanta tion, fariĝas inter ili muta interparolo,
+        agrabla interŝanĝo de sentoj, kiu certe ne povus esti alskribita al
+        la hazardo.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni ne riproĉu al
+        mi, ke mi skribas tro detale; tio estas la maniero de la vojaĝantoj.
+        Kiam oni ekrajdas por supreniri sur la Blankan Monton, kiam oni iras
+        por viziti la truegon, en kiu pereis Empedoklo, oni neniam forgesas
+        priskribi precize la malplej gravajn detalojn: la nombro de la
+        personoj, la nombro de la muloj, la boneco de la provizoj, la bonega
+        apetito de la vojaĝantoj, fine ĉio, eĉ la faletoj de la rajdbestoj,
+        zorge enskribiĝas en la raporto por la instruo de la nevojaĝanta
+        homaro. Laŭ tiu principo mi decidis paroli pri mia kara Rozino,
+        aminda besto, kiun mi amas per vera amo, kaj dediĉi al ŝi tutan
+        ĉapitron. Dum la ses monatoj, kiujn ni vivis kune, ne estis en niaj
+        interrilatoj la plej malgranda malvarmiĝo; aŭ, se ekestis kelkaj
+        disputetoj inter ŝi kaj mi, mi vereme konfesas, ke la pli granda
+        malpraveco estis miaflanke, kaj ke Rozino ĉiam faris la unuajn paŝojn
+        al la repaciĝo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la vespero,
+        kiam ŝi estas riproĉita, ŝi foriras malgaje kaj ne murmurante; je la
+        morgaŭa tago, frumatene, ŝi estas apud mia lito kun respekta
+        sintenado; kaj je la plej malgranda moveto de sia mastro, je lia unua
+        signo de vekiĝo, jen ŝi sciigas pri sia ĉeestado per la rapidegaj
+        batoj de sia vosto sur mian noktotablon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kiel mi
+        rifuzus mian amon al tiu karesema estaĵo, kiu neniam ĉesis min ami,
+        de la tempo, kiam ni komencis vivi kune? Mia memoro ne sufiĉus por
+        skribi la nomaron de la personoj, kiuj sin interesis por mi kaj poste
+        forgesis min. Mi havis kelkajn amikojn, kelkajn amatinojn, aron da
+        kunuloj, ankoraŭ pli multajn konatojn;—kaj <span class="tei tei-pb"
+        id="page20">[p. 20]</span><a name="p20" id="p20" class=
+        "tei tei-anchor"></a> nun, mi jam estas nenio por ĉiuj tiuj; ili
+        forgesis eĉ mian nomon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiom da certigoj,
+        kiom da proponoj de servo! Ilia riĉeco estis mia. Mi povis fidi al
+        ilia eterna kaj senkondiĉa amikeco!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia kara Rozino,
+        kiu ne proponis al mi siajn servojn, faras al mi la plej grandan
+        servon fareblan al homo: ŝi min amis iam, kaj amas min ankoraŭ nun.
+        Tial mi ne timas diri tion: mi amas ŝin per parto de la sama sento,
+        kiun mi havas al miaj amikoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni pri tio diru,
+        kion oni volos.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XVIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni lasis
+        Joannetti’on en la sintenado kaŭzita de la miro, senmove antaŭ mi,
+        atendante la finon de la belega klarigo, kiun mi komencis.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam li vidis min
+        enmetanta subite la kapon en mian noktan surtuton kaj tiel finanta
+        mian klarigon, li ne dubis unu momenton, ke mi haltis pro manko de
+        bonaj argumentoj, kaj ke li sekve venkis min per la malfacila
+        problemo proponita al mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Malgraŭ la
+        supereco, kiun li tiel akiris super mi, li ne eksentis la plej
+        malgrandan fierecon, kaj ne penis profiti sian venkon. Post momenta
+        silentado li prenis la portreton, remetis ĝin sur ĝian lokon kaj
+        foriris senbrue, marŝante per la pinto de la piedoj. Li bone
+        komprenis, ke lia apudesto estas kvazaŭa humiligo por mi, kaj lia
+        delikateco inspiris al li la penson eliri, ne rimarkigante min pri
+        tio.—Lia konduto en tiu okazo interesis min forte, kaj enlokis lin
+        pli profunden en mian koron. Li sendube trovos lokon ankaŭ en la koro
+        de la leganto; kaj se iu tiel malsentema estas, ke li rifuzos ĝin al
+        li post la lego <span class="tei tei-pb" id="page21">[p.
+        21]</span><a name="p21" id="p21" class="tei tei-anchor"></a> de la
+        venonta ĉapitro, la ĉielo certe donis al li marmoran koron.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XIX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Per Dio! mi diris al li unu tagon, jam la trian fojon
+        mi ordonas, ke vi aĉetu broson por mi! Kia kapo! Kia
+        besto! »</span>—Li nenian vorton respondis; nenion li estis
+        respondinta en la antaŭa tago, post simila riproĉo. <span class=
+        "tei tei-q">« Li estas tiel akuratema! »</span> mi pensis; mi neniel
+        komprenis tion.—<span class="tei tei-q">« Iru preni ĉifonon por
+        purigi miajn ŝuojn »</span>, mi diris kolere. Dum li iris, mi pentis,
+        ke mi tiel malafable parolis al li. Mia kolero tute foriĝis, kiam mi
+        vidis kun kia zorgo li penadis deviŝi la polvon de miaj ŝuoj, ne
+        tuŝante miajn ŝtrumpojn; mi apogis mian manon sur li, kiel signo de
+        paciĝo.—<span class="tei tei-q">« Kiel! mi diris al mi mem, estas do
+        homoj, kiuj pro mono purigas la ŝuojn de aliuloj? »</span> Tiu vorto
+        <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">mono</span></em> estis lumradio, kiu eklumis al
+        mi. Mi subite rememoriĝis, ke jam de longe mi nenian monon donis al
+        mia servisto.—<span class="tei tei-q">« Joannetti, mi diris,
+        retirante mian piedon, ĉu vi havas monon? »</span> Duona rideto de
+        praviĝo aperis sur liaj lipoj, je tiu demando.—<span class=
+        "tei tei-q">« Ne, sinjoro, de ok tagoj mi ne havas unu centimon; mi
+        elspezis por viaj malgrandaj aĉetaĵoj ĉion, kion mi posedis.—Kaj la
+        broson? Sendube pro tio? »</span>—Li denove ridetis.—Li povus diri al
+        sia mastro: <span class="tei tei-q">« Ne, mi ne estas senenhava kapo,
+        besto, kiel vi kruele nomis vian fidelan serviston. Pagu al mi 24
+        frankojn, 10 soldojn kaj 4 denarojn, kiujn vi ŝuldas al mi, kaj mi
+        aĉetos broson por vi. »</span>—Li lasis sin insulti prefere ol riski,
+        ke lia mastro hontu pro sia kolero. La ĉielo lin benu! Filozofoj,
+        Kristanoj! ĉu vi tion legis?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Jen, Joannetti, mi diris, kuru por aĉeti la
+        broson.—Sed, sinjoro, ĉu vi volas resti tiel, kun unu ŝuo blanka kaj
+        la alia nigra?—Iru, mi diras, por aĉeti la broson; lasu, lasu tiun
+        polvon sur mia ŝuo »</span>. <span class="tei tei-pb" id="page22">[p.
+        22]</span><a name="p22" id="p22" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Li eliris; mi
+        prenis la ĉifonon, kaj mi plezurege purigis mian ŝuon maldekstran,
+        sur kiun mi faligis pentan larmon.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La muroj de mia
+        ĉambro estas provizitaj je gravuraĵoj kaj pentraĵoj, kiuj ĝin mirige
+        beligas. Mi tutkore dezirus ekzamenigi ilin al la leganto, unujn post
+        aliaj por lin amuzi kaj distri en la vojo, kiun ni devos sekvi por
+        iri al mia skribtablo; sed tiel neeble estas rakonti ĝuste pentraĵon,
+        kiel fari, laŭ priskribo, portreton similan. Kiel kortuŝita li estus,
+        rigardante ekzemple la unuan gravuraĵon, kiu prezentiĝas antaŭ la
+        okuloj!—Li vidus la malfeliĉan <span class=
+        "tei tei-q">« Ĉarloto »</span> viŝanta malrapide kaj per tremanta
+        mano la pistolojn de Alberto. Nigraj antaŭsentoj kaj ĉiuj turmentiĝoj
+        de senespera kaj nekonsolebla amo estas signitaj sur ŝia fizionomio;
+        dum la senekscita Alberto, ĉirkaŭita de sakoj da procesaĵoj kaj
+        ĉiuspecaj malnovaj paperoj, sin turnas malvarme por deziri al sia
+        amiko bonan vojaĝon. Kiom da fojoj mi estis tentata disrompi la
+        vitron, kiu kovras tiun gravuraĵon, por detiri tiun Alberton de lia
+        tablo, por lin disŝiri, por lin piedfrapadi! Sed ĉiam restos tro
+        multaj Albertoj en tiu ĉi mondo. Kiu sentema homo ne havas sian, kun
+        kiu li estas devigita kunvivi, kaj kontraŭ kiu la konfidoj de
+        l’animo, la dolĉaj kormovoj, kaj la eksaltoj de la fantazio
+        disrompiĝas kiel la ondoj kontraŭ ŝtonegoj? Feliĉa tiu, kiu trovas
+        amikon, kies koro kaj animo taŭgas por li; amiko, kiu unuiĝas kun li
+        per konformeco de gustoj, sentoj kaj sciaĵoj; amiko ne turmentata de
+        gloramo aŭ profitamo, kaj preferanta la ombraĵon de arbo al la lukso
+        de kortego!—Feliĉa tiu, kiu posedas amikon! <span class="tei tei-pb"
+        id="page23">[p. 23]</span><a name="p23" id="p23" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi havis unu; la
+        morto lin forprenis de mi; ĝi kaptis lin en la komenco de lia vojo,
+        en la momento, kiam lia amikeco fariĝis necesega bezono por mia
+        koro.—Ni subtenis unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj; ni
+        havis unu pipon por ambaŭ; ni trinkis el la sama pokalo; ni kuŝis sub
+        la sama tendo; kaj en la malĝojaj cirkonstancoj nunaj, la loko, kie
+        ni vivadis kune, estis por ni nova patrujo. Mi vidis lin elmetita
+        antaŭ ĉiuj danĝeroj de milito, kaj de milito ruiniga. La morto ŝajnis
+        ŝpari nin unu pro la alia; milfoje ĝi eluzis siajn sagojn ĉirkaŭ li,
+        ne lin atingante; sed tio estis por fari lian perdon pli sentebla por
+        mi. La bruego de la armoj, la entuziasmo, kiu kaptas la animon je la
+        ekvido de la danĝero, eble estus malhelpintaj liajn kriojn veni ĝis
+        mia koro.—Lia morto estus utila al lia lando kaj malutila al liaj
+        malamikoj—mi bedaŭrus lin malpli forte.—Sed perdi lin meze en la ĝojo
+        de vintra loĝado! Vidi lin mortanta inter miaj brakoj en la momento,
+        kiam li ŝajnis esti sanega, kiam nia amikeco ankoraŭ plifortiĝis en
+        la ripozo kaj trankvileco! Ha! neniam mi konsoliĝos! Tamen lia memoro
+        jam ne vivas, krom en mia koro; ĝi ne ekzistas plu ĉe tiuj, kiuj
+        vivis ĉirkaŭ li kaj lin anstataŭis; tiu ideo faras pli dolora por mi
+        la penson de la perdo de li. Same la naturo, indiferenta al la sorto
+        de la estaĵoj, denove vestas sin per sia brila robo printempa, kaj
+        ornamiĝas laŭ sia tuta beleco proksime de la tombejo, kie li ripozas.
+        La arboj kovriĝas per folioj kaj intermiksas siajn branĉojn, la
+        birdoj kantas en la foliaro, la muŝoj zumas inter la floroj; ĉio
+        elmontras ĝojon kaj vivemon, en la loĝejo de la morto; kaj vespere,
+        kiam la luno brilas en la ĉielo kaj mi meditas proksime de tiu
+        malĝoja loko, mi aŭdas la grilon gaje daŭriganta sian nelaciĝan
+        kanton, kaŝite sub la herbo, <span class="tei tei-pb" id="page24">[p.
+        24]</span><a name="p24" id="p24" class="tei tei-anchor"></a> kiu
+        kovras la silentan tombon de mia amiko. La malrapida neniiĝo de la
+        estaĵoj kaj ĉiuj malfeliĉoj de la homaro valoras same kiel nenio en
+        la granda ĉio.—La morto de sentema homo mortanta meze de siaj
+        senkonsolaj amikoj, kaj tiu de papilio mortigita de la malvarma aero
+        en florkaliko, estas du similaj momentoj en la irado de la naturo. La
+        homo estas nur fantomo, ombro, vaporaĵo disiĝanta en la aeron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed la matena lumo
+        ekblankigas la ĉielon: la nigraj ideoj, kiuj min malkvietigis,
+        disiĝas kun la nokto, kaj la espero renaskiĝas en mia koro.—Ne, tiu,
+        kiu tiel lumegigas la orienton, ne briligis ĝin antaŭ miaj okuloj por
+        baldaŭ ĵeti min en la nigran nenion; tiu, kiu etendis tiun
+        nemezureblan horizonton, kiu konstruis tiujn grandegajn altaĵojn,
+        kies glaciaj suproj estas orataj de la suno, estas la sama, kiu
+        ordonis, ke mia koro batu kaj ke mia spirito pensu.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne, mia amiko ne
+        eniris en la nenion; kiu ajn estas la barilo disiganta nin, mi
+        revidos lin.—Ne sur silogismo mi fondas mian esperon.—La flugo de
+        insekto trairanta la aeron sufiĉas por konvinki min; kaj ofte la
+        vidaĵo de la kamparo, la bonodoro de l’aero, kaj mi ne scias kia
+        ĉarmo ĉirkaŭ mi, tiel altigas miajn pensojn, ke nevenkebla pruvo de
+        senmorteco perforte eniras mian animon kaj okupas ĝin tutan.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jam de longe la
+        ĵus skribita ĉapitro prezentadis sin al mia plumo, kaj mi ĉiam estis
+        forpuŝinta ĝin. Mi estis promesinta al mi vidigi en tiu ĉi libro nur
+        la gajan flankon de mia animo; sed tiu projekto forkuris de mi, kiel
+        tiomaj aliaj! mi esperas, ke la sentema leganto pardonos, se mi
+        kaŭzis al li kelkajn larmojn; kaj se iu opinias, ke <span class=
+        "tei tei-pb" id="page25">[p. 25]</span><a name="p25" id="p25" class=
+        "tei tei-anchor"></a> mi vere povus ne meti tiun malĝojan ĉapitron,
+        li mem povas elŝiri ĝin el sia ekzemplero, aŭ eĉ ĵeti la libron en la
+        fajron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sufiĉas al mi, se
+        vi trovas ĝin laŭ via koro, mia kara Jenny, vi la plej bona kaj la
+        plej amata el la virinoj, vi la plej bona kaj la plej amata el la
+        fratinoj; al vi mi dediĉas mian verkon; se vi ĝin aprobos, ĝin
+        aprobos ĉiuj koroj sentemaj kaj delikataj; kaj se vi pardonos la
+        malsaĝaĵojn, kiujn mi kelkfoje ellasas kontraŭvole, mi maltimas ĉiujn
+        kritikantojn en la universo.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nur unu vorton mi
+        diros pri la sekvanta gravuraĵo: ĝi estas la familio de la malfeliĉa
+        Ugoleno mortanta pro malsato. Ĉirkaŭ li, unu el liaj filoj kuŝas
+        senmove apud liaj piedoj; la aliaj prezentas al li siajn
+        senfortigitajn brakojn kaj petas pri pano, dum la malfeliĉa patro,
+        apogata al kolono de la malliberejo, kun senmova vizaĝo, kun okuloj
+        fiksaj kaj sovaĝaj, en la terura kvieteco kaŭzita de la plej alta
+        grado de la malespero—mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de
+        ĉiuj siaj infanoj, kaj suferas ĉion, kion la homo povas suferi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Brava kavaliro
+        d’Assas, jen vi mortas sub cent bajonetoj, per ekpeno kuraĝa, kun
+        heroeco, kiun oni jam ne konas nuntempe!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj vi, malfeliĉa
+        nigrulino ploranta sub la palmoj! vi, kiun barbaro, kredeble ne
+        Angla, perfidis kaj forlasis;—kion mi diras? vi, kiun li kruele
+        vendis kiel malnoblan sklavinon, malgraŭ via amo kaj via servado,
+        malgraŭ la frukto de sia amo, kiun vi portas en via ventro,—mi ne
+        pasos preter via portreto, ne donante al vi la saluton merititan de
+        via sentemo kaj de viaj malfeliĉoj!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni haltu momenton
+        antaŭ tiu alia pentraĵo: tio estas <span class="tei tei-pb" id=
+        "page26">[p. 26]</span><a name="p26" id="p26" class=
+        "tei tei-anchor"></a> juna ŝafistino, kiu tute sola paŝtas sian
+        brutaron sur supro Alpa; ŝi sidas sur maljuna trunko de abio
+        renversita kaj blankigita de la vintroj; ŝiaj piedoj estas kovritaj
+        de larĝaj folioj de tufo de kakalio, kies floro siringviola sin
+        etendas super ŝia kapo. Lavendo, timiano, anemono, centaŭreo,
+        ĉiuspecaj floroj, kiujn oni malfacile kulturas en niaj ĝardenoj kaj
+        varmejoj kaj kiuj naskiĝas sur la Alpoj en la plena beleco primitiva,
+        faras brilan tapiŝon, sur kiu vagas ŝiaj ŝafoj.—Aminda ŝafistino!
+        diru al mi, kie troviĝas la feliĉa terpeco, sur kiu vi loĝas? El kia
+        malproksima ŝafejo vi eliris hodiaŭ matene je la apero de la
+        matenruĝo?—Ĉu mi ne povus iri tien kaj vivi kun vi? Sed, ho ve! la
+        dolĉa kvieteco, kiun vi ĝuas, baldaŭ malaperos. La demono de la
+        milito, ne kontenta kun la detruo de urboj, tuj portos malkvietecon
+        kaj teruron ĝis via dezerta rifuĝejo. Jam venas la soldatoj; mi vidas
+        ilin rampantaj de monto al monto, kaj proksimiĝantaj al la nuboj.—La
+        bruo de la pafilego aŭdiĝas en la alta loĝejo de la tondro.—Forkuru,
+        ŝafistino, rapidigu vian brutaron, kaŝu vin en la plej malproksimaj
+        kaj dezertaj kavernoj; jam ne estas ia ripozo sur tiu malĝoja
+        tero!</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne scias, kiel
+        tio ĉi okazas; de kelka tempo miaj ĉapitroj ĉiam finiĝas laŭ funebra
+        tono. Vane, komencante ilin, mi turnas miajn okulojn sur kelkan
+        agrablan objekton; vane mi ekveturas dum kvieta vetero, mi baldaŭ
+        suferas ventegon, kiu deklinigas min.—Por fini tiun malkvietecon, kiu
+        ne lasas min mastra de miaj ideoj kaj por trankviligi la batojn de
+        mia koro agitita de tiomaj vidaĵoj kortuŝantaj, mi nenian alian
+        rimedon vidas krom disertacio.—Jes, mi volas meti tiun pecon da
+        glacio sur mian koron. <span class="tei tei-pb" id="page27">[p.
+        27]</span><a name="p27" id="p27" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj tiu disertacio
+        estos pri pentrarto; ĉar neeble al mi estas disertacii pri ia alia
+        temo. Mi ne povas malsupreniri tute de la altaĵo, kiun mi ĵus
+        atingis; cetere tio ĉi estas mia emego.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi preterirante
+        dezirus diri kelkajn vortojn pri la demando de supereco inter la
+        ĉarma pentrarto kaj la muzikarto; jes, ion mi volas meti en la
+        pesilon, kvankam tio estos nur sablero, atomo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni diras por la
+        pentristo, ke li lasas ion post si; liaj pentraĵoj postvivas lin kaj
+        eternigas lian memoron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni respondas, ke
+        ankaŭ la muzikverkistoj lasas operojn kaj koncertojn; sed la muziko
+        estas regata de la modo; ne tiel la pentrado. La muzikaĵoj, kiuj
+        kortuŝis niajn prapatrojn estas ridindaj por la nuntempaj
+        muzikamantoj, kaj oni metas ilin en la ŝercajn operojn por ridigi la
+        pranepojn de tiuj, kiujn ili plorigis iam.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La pentraĵoj de
+        Rafaelo ĉarmos nian idaron, kiel ili ravis niajn prapatrojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas mia
+        sablero.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed per kio min
+        interesas, diris iam al mi S-no de Hautcastel, ke la muziko de
+        Cherubini aŭ de Cimarosa malsimilas tiun de iliaj antaŭuloj?—Kion
+        signifas, ke la malnova muziko ridigas min, se nur la nova kortuŝas
+        min agrablege?—Ĉu estas do necese por mia feliĉo, ke miaj plezuroj
+        similu tiujn de mia praavino? Kial vi parolas al mi pri pentrarto?
+        pri arto komprenata nur de tre malgrandanombra klaso da personoj, dum
+        la muziko ravas ĉion, kio spiras?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne bone scias
+        en tiu ĉi momento, kion oni povus respondi je tiu observo, kiun mi ne
+        antaŭvidis komencante tiun ĉi ĉapitron. <span class="tei tei-pb" id=
+        "page28">[p. 28]</span><a name="p28" id="p28" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se mi estus
+        antaŭvidinta ĝin, mi eble ne entreprenus tiun disertacion. Kaj oni ne
+        imagu, ke tio ĉi estas artifiko de muzikisto.—Mi ne estas tia, mi
+        tion ĵuras,—ne, mi ne estas muzikisto; tion povas atesti la ĉielo kaj
+        ĉiuj, kiuj aŭdis min ludanta je violono.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed supozite, ke
+        la merito de ambaŭ artoj estus egala, oni ne devus trorapide konkludi
+        pro la merito de l’arto al la merito de l’artisto.—Oni vidas infanojn
+        ludantaj je fortepiano kiel majstroj; oni neniam vidis lertan
+        pentriston dekdujaran.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Krom gusto kaj
+        sento, la pentrarto postulas kapon pensantan, kiun ne bezonas la
+        muzikistoj. Oni ĉiutage vidas senkapajn kaj senkorajn homojn, kiuj el
+        violono, el harpo tiras ĉarmajn sonojn. Oni povas dresi la homan
+        beston, por ke ĝi ludu je fortepiano, kaj se ĝi estas dresita de
+        lerta instruisto, la animo povas vojaĝi senĝene, dum la fingroj
+        meĥanike produktas sonojn, pri kiuj ĝi sin ne okupas,—Kontraŭe oni ne
+        povus pentri la plej simplan aferon, se la animo ne uzus por tio
+        ĉiujn siajn kapablojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se tamen iu imagus
+        distingi la kompozicion, de la muzikludo, mi konfesas, ke li
+        embarasus min iom. Ho, ve! se ĉiuj disertaciemuloj estus sinceraj,
+        ili ĉiuj finus tiel. Komencante la ekzamenon de demando, oni ordinare
+        parolas per dogma tono, ĉar oni estas sekrete decidinta, kiel mi
+        estis reale decidinta por la pentrarto malgraŭ mia hipokrita
+        senpartieco; sed la disputado naskas kontraŭparolon, kaj ĉio finiĝas
+        en dubo.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nun kiam mi estas
+        pli trankvila, mi tuj penos paroli kviete pri la du portretoj, kiuj
+        sekvas la pentraĵon de la <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">Alpa Ŝafistino</span></em>. <span class=
+        "tei tei-pb" id="page29">[p. 29]</span><a name="p29" id="p29" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rafaelo! nur de vi
+        povis esti pentrita via portreto. Kiu alia kuraĝus entrepreni ĝin?
+        Via vizaĝo nekaŝema, sentema, sprita, montras vian karakteron kaj
+        genion.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por plaĉi al via
+        animo, mi lokis apud vi la portreton de via amatino, kiun ĉiuj homoj
+        de ĉiuj centjaroj eterne riproĉos pro la belegaj verkoj, je kiuj via
+        antaŭtempa morto senigis la artojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi ekzamenas
+        la portreton de Rafaelo, mi sentas min prenita de kvazaŭ religia
+        respekto al tiu eminenta homo, kiu en la printempo de sia vivo jam
+        superis ĉiujn antikvulojn, kaj kies pentraĵoj kaŭzas la admiron kaj
+        malesperon de la nuntempaj artistoj.—Mia animo, admirante lin, sentas
+        ekindignon kontraŭ tiu Italino, kiu preferis sian amon al sia amanto
+        kaj kiu estingis en sia brusto tiun ĉielan lumilon, tiun dian
+        genion.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Malfeliĉulino! Ĉu
+        vi do ne sciis, ke Rafaelo estis anoncinta pentraĵon pli belan ol tiu
+        de la Alifiguriĝo? Ĉu vi nesciis, ke vi inter viaj brakoj premis la
+        favoriton de la naturo, la patron de l’entuziasmo, altegan geniulon,
+        dion?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum mia animo
+        faras tiujn observojn, ĝia kunulo. turnante atentan rigardon sur la
+        ĉarman vizaĝon de tiu pereiga belulino, sentas sin preta pardoni al
+        ŝi la morton de Rafaelo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Vane mia animo
+        riproĉas ĝin pro ĝia supermezura malsevereco, ĝi ne estas aŭskultata.
+        En tiaj okazoj fariĝas inter tiuj du moŝtoj stranga dialogo, kiu ĉiam
+        finiĝas per la venko de la <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">malbona principo</span></em>, kaj kies
+        specimenon mi donos en alia ĉapitro.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La gravuraĵoj kaj
+        la pentraĵoj, pri kiuj mi ĵus parolis, paliĝas kaj malaperas je la
+        unua ekrigardo al la sekvanta <span class="tei tei-pb" id=
+        "page30">[p. 30]</span><a name="p30" id="p30" class=
+        "tei tei-anchor"></a> pentraĵo; la senmortaj verkoj de Rafaelo, de La
+        Koreĵo kaj de ĉiuj Italaj pentristoj ne elportus la komparon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tial mi ĉiam
+        konservas ĝin por la lasta peco, por la rezervaĵo, kiam mi havigas al
+        kelkaj sciamuloj la plezuron vojaĝi kun mi, kaj mi povas certigi, ke
+        de l’tempo, kiam mi komencis montri tiun belegan pentraĵon al la
+        kompetentuloj kaj al la malkleruloj, al la eminentuloj, al la
+        metiistoj, al la virinoj kaj al la infanoj, eĉ al la bestoj, mi ĉiam
+        vidis ĉiujn rigardantojn vidigantaj, ĉiu laŭ sia maniero, signojn de
+        plezuro kaj miro, tiel fidele la naturo estas tie prezentata.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kiun
+        pentraĵon, Sinjoroj, oni povus montri al vi, kiun vidaĵon,
+        Sinjorinoj, oni povus meti antaŭ viajn okulojn, pli certan esti
+        aprobita de vi, ol la fidela figuro de vi mem? La priparolita
+        pentraĵo estas spegulo, kaj neniu ĝis nun ekpensis kritiki ĝin; por
+        ĉiuj, kiuj ĝin rigardas, ĝi estas perfekta kaj neriproĉebla
+        pentraĵo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni certe
+        konfesos, ke ĝi devas esti rigardata, kiel unu el la mirindaĵoj de la
+        regiono, kie mi promenadas.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi silentos pri la
+        plezuro sentata de la fizikisto meditanta pri la strangaj fenomenoj
+        de la lumo, kiu reprezentas ĉiujn objektojn de la naturo sur tiu
+        polurita supraĵo. La spegulo inspiras al la hejmsida vojaĝanto mil
+        interesajn pripensojn, mil observojn, kiuj igas ĝin utila kaj
+        grandvalora objekto.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Vi, kiun Amo tenis
+        aŭ tenas sub sia potenco, sciiĝu, <span class=
+        "tei tei-corr">ke</span> antaŭ spegulo ĝi akrigas siajn sagojn kaj
+        preparas siajn kruelaĵojn; tie ĝi ripetas siajn manovrojn, lernas
+        siajn movojn, pretigas sin por la milito, kiun ĝi volas komenci; tie
+        ĝi ekzerciĝas al dolĉaj rigardoj, al grimacetoj, al lertaj koleretoj,
+        kiel aktoro sin ekzercas antaŭ si mem, antaŭ ol vidigi sin al la
+        publiko. Ĉiam senpartia kaj vera, spegulo resendas al la okuloj de la
+        rigardanto la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco, ne
+        kalumniante nek flatante. Sola el ĉiuj konsilantoj de altrangulo, ĝi
+        ĉiam diras al ili la veron. <span class="tei tei-pb" id="page31">[p.
+        31]</span><a name="p31" id="p31" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu eco dezirigis
+        al mi la eltrovon de spegulo morala, kie ĉiuj homoj povu vidi sin kun
+        siaj virtoj kaj malvirtoj. Mi eĉ pensis proponi ĉe ia akademio
+        premion por tia eltrovo; sed serioza pripensado elmontris al mi la
+        senutilecon de tio.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel malofte
+        malbelulo rekonas sin kaj disrompas la spegulon! Vane la speguloj
+        multobliĝas ĉirkaŭ ni kaj resendas kun geometria ĝusteco la lumon kaj
+        la veron! en la momento, kiam la radioj tuj penetros en nian okulon
+        kaj montros nin tiajn, kiaj ni estas, la memestimo englitigas sian
+        trompantan prismon inter ni kaj nia imago, kaj prezentas al ni nian
+        diaĵon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj el ĉiuj
+        prismoj, kiuj ekzistis de la unua kreita de la senmorta Newton, neniu
+        posedis tiel fortan rebrilpovon, neniu produktas tiel agrablajn kaj
+        helajn kolorojn, kiel la prismo de la memestimo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Nu, ĉar la
+        ordinaraj speguloj vane vidigas la veron, kaj ĉar ĉiu estas kontenta
+        je sia vizaĝo; ĉar ili ne povas konigi al la homoj iliajn korpajn
+        difektojn, por kio utilus mia morala spegulo? Malmultaj turnus al ĝi
+        siajn okulojn, kaj neniu rekonus sin en ĝi,—escepte la filozofoj—eĉ
+        pri ĉi-tio mi dubas iom.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Akceptante la
+        spegulon tian, kia ĝi estas, mi esperas, ke neniu mallaŭdos min tial,
+        ke mi ĝin ŝatas pli alte, ol ĉiujn pentraĵojn de la Itala skolo. La
+        sinjorinoj, kies gusto ne povas esti malĝusta kaj kies opinio devas
+        decidi ĉion, ĝenerale turnas sian unuan rigardon al tiu pentraĵo,
+        kiam ili eniras en ĉambron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Milfoje mi vidis
+        sinjorinojn kaj eĉ sinjoretojn forgesantaj en balo siajn amantojn aŭ
+        amatinojn, la dancadon kaj ĉiujn plezurojn de la festo, por rigardadi
+        kun videbla prefero tiun ĉarman pentraĵon, kaj eĉ honori ĝin per
+        ekrigardeto meze de la plej vivaj dancoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiu do povus
+        konkurenci kun ĝi pri la rango, kiun mi donas al ĝi inter la
+        ĉefverkoj de la arto de Apelo? <span class="tei tei-pb" id=
+        "page32">[p. 32]</span><a name="p32" id="p32" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXVIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi fine alvenis
+        tute proksime de mia skribtablo; jam mi povus eĉ tuŝi ĝian angulon
+        plej proksiman, etendante la brakon, kiam mi preskaŭ perdis la
+        frukton de ĉiuj miaj laboroj kaj eĉ la vivon.—Estus pli bone, se mi
+        silentus pri la malfeliĉo okazinta al mi, por ne senkuraĝigi la
+        vojaĝantojn; sed tiel malfacile estas renversiĝi, en la vojaĝseĝo,
+        kiun mi uzas, ke oni devige konfesos, ke por suferi tian danĝeron,
+        oni devas esti malfeliĉega—tiel malfeliĉa kiel mi. Mi trovis min
+        kuŝanta sur la planko, tute renversite, kaj tio ĉi tiel rapide, tiel
+        neatendite, ke mi preskaŭ dubus pri mia malfeliĉaĵo, se tintado en la
+        kapo kaj forta doloro en la maldekstra ŝultro ne pruvus al mi tro
+        klare la realecon de ĝi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ankaŭ tio estis
+        malbona ŝerco de mia duono.—Timigite de la voĉo de mizerulo
+        neatendite petanta almozon ĉe la pordo, kaj de la bojo de Rozino, ĝi
+        subite turnis mian seĝegon, antaŭ ol mia animo povis averti ĝin, ke
+        malantaŭe mankis briko; la puŝo estis tiel forta, ke mia vojaĝseĝo
+        tute senekvilibriĝis kaj renversiĝis sur min.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas, ke
+        tiu ĉi estas unu el la okazoj, en kiuj mi havis plej fortan kaŭzon
+        por plendi je mia animo; ĉar anstataŭ ol bedaŭri la foreston ĵus
+        faritan kaj riproĉi sian kunulon pri ĝia trorapidemo, ĝi tiel perdis
+        la moderecon, ke ĝi plej beste ekkoleris kaj ofendis per paroloj tiun
+        mizeran senkulpulon.—<span class="tei tei-q">« Mallaboremulo! iru
+        labori. »</span> ĝi diris (malbonega alparolaĵo eltrovita de avara
+        kaj kruela riĉularo). <span class="tei tei-q">« Sinjoro, li tiam
+        diris por plidolĉigi min, mi estas el Chambéry…—Des pli malbone por
+        vi.—Mi estas Ĵako; min vi vidis en la kamparo; mi kondukadis la
+        ŝafojn al la herbejoj…—Kion vi venas tien ĉi por fari? »</span> Mia
+        animo komencis penti pri la malĝentileco de miaj unuaj paroloj.—Mi eĉ
+        kredas, ke ĝi <span class="tei tei-pb" id="page33">[p.
+        33]</span><a name="p33" id="p33" class="tei tei-anchor"></a> pentis
+        pri ili, iom antaŭ ol elparoli ilin. Ofte tiel, ne atendite trovante
+        dum la kuro foson aŭ ŝlimejon, oni vidas ĝin, sed jam ne havas la
+        tempon eviti ĝin.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rozino plenigis
+        mian reprudentiĝon kaj penton; ĝi estis rekoninta Ĵakon, kiu ofte
+        dividis kun ŝi sian panon, kaj ŝi montris al li per siaj karesoj sian
+        memoron kaj dankecon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Dum tiu tempo,
+        Joannetti, kolektinte la restaĵojn de mia manĝo, difinitajn por lia
+        propra manĝo, ne ŝanceliĝante donis ilin al Ĵako.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kompatinda
+        Joannetti!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel, dum mia
+        vojaĝo, mi ricevas de mia servanto kaj de mia hundino instruon pri
+        filozofio kaj humaneco.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXIX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Antaŭ ol daŭrigi,
+        mi volas forigi dubon eble enirintan en la penson de la legantoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Por nenio en la
+        mondo mi volus, ke oni suspektu min, ke mi entreprenis tiun ĉi
+        vojaĝon nur tial, ke mi ne sciis kion fari, kaj, por tiel diri,
+        devigite de la cirkonstancoj; mi certigas tie ĉi kaj mi ĵuras je tio,
+        kio estas al mi plej kara, ke mi intencis entrepreni ĝin jam longe
+        antaŭ la fariĝo, per kiu mi perdis la liberecon dum kvardek du
+        tagoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi devigita
+        izoleco estis nur okazo por ekvojiri pli frue.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi scias, ke la
+        propravola protesto, kiun mi ĵus faris, ŝajnos suspektinda al kelkaj
+        personoj;—sed mi ankaŭ scias, ke la suspektemuloj ne legos tiun ĉi
+        libron;—ili havas sufiĉe da okupoj hejme kaj ĉe siaj amikoj; multajn
+        aliajn zorgojn ili havas;—kaj la bonuloj kredos al mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi konfesas tamen,
+        ke mi estus preferinta okupi min per tiu ĉi vojaĝo en alia tempo, kaj
+        ke mi elektus por plenumi ĝin la grandan Faston, prefere ol la
+        Karnavalon; <span class="tei tei-pb" id="page34">[p.
+        34]</span><a name="p34" id="p34" class="tei tei-anchor"></a> sed
+        filozofiaj pripensoj senditaj al mi de la ĉielo helpis al mi forte
+        por elporti la seniĝon de la plezuroj, kiujn Torino prezentas amase
+        en tiuj ĉi momentoj de bruo kaj agito.—Tre certe estas, mi diris al
+        mi, ke la muroj de mia ĉambro ne estas tiel belege ornamitaj, kiel la
+        muroj de bala salono; la silentado de mia kamero ne tiel valoras,
+        kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco; sed inter la eminentaj
+        personoj, kiuj troviĝas en tiuj festoj, estas certe multaj pli
+        malkontentaj ol mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj kial mi pensus
+        nur pri tiuj, kiuj estas en situacio pli agrabla, dum la mondo estas
+        plena je homoj malpli feliĉaj ol mi mem?—Anstataŭ ol transporti min
+        per la fantazio en tiun belegan Kazinon, kie tiomaj belulinoj estas
+        mallumigitaj de la juna Eŭgenio, por trovi min feliĉa mi nur bezonas
+        halti momenton en la stratoj, kiuj kondukas tien.—Aro da
+        malfeliĉuloj, kuŝantaj duone nudaj sub la pordegoj de tiuj ĉi riĉegaj
+        loĝejoj, ŝajnas tuj pereontaj pro malvarmo kaj mizero.—Kia vidaĵo! Mi
+        dezirus, ke tiu ĉi paĝo de mia libro estu legata de la tuta mondo; mi
+        dezirus, oni sciu, ke en tiu ĉi urbo, kie ĉio vidigas la riĉecegon
+        dum la plej malvarmaj noktoj de la vintro, amaso da mizeruloj dormas
+        senŝirme, kun la kapo apogita sur limŝtono aŭ sojlo de palaco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tie ĉi estas grupo
+        da infanoj, premiĝantaj unu kontraŭ la aliaj por ne morti pro
+        malvarmo.—Tie estas virino tremanta kaj sen voĉo por plendi.—La
+        preterirantoj iras kaj venas ne tuŝataj de vidaĵo, al kiu ili jam
+        kutimis.—La bruo de kaleŝoj, la voĉo de malsobreco, la ĉarmaj sonoj
+        de muziko, enmiksiĝas kelkfoje je la krioj de tiuj kompatinduloj kaj
+        kunfaras teruran senagordaĵon.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu, kiu rapidus
+        juĝi urbon laŭ la antaŭa ĉapitro, trompiĝus multe. Mi parolis pri la
+        tieaj mizeruloj, pri iliaj <span class="tei tei-pb" id="page35">[p.
+        35]</span><a name="p35" id="p35" class="tei tei-anchor"></a> malĝojaj
+        krioj kaj pri la indiferenteco de kelkaj personoj kontraŭ ili; sed mi
+        nenion diris pri la aro da bonfaruloj, kiuj dormas, dum la ceteraj
+        sin amuzas, kiuj leviĝas je la unua ekbrileto de la tago kaj iras
+        helpi al la malfeliĉuloj sen atestantoj kaj sen fanfaronado.—Ne, mi
+        ne silentos pri tio!—mi volas ĝin skribi sur la posta flanko de la
+        paĝo, <span class="tei tei-q">« kiun la tuta universo devas
+        legi »</span>.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel dividinte
+        sian riĉecon kun siaj gefratoj kaj verŝinte balzamon en tiujn korojn
+        ĉifitajn de la doloro, ili iras en la preĝejojn, dum la lacigitaj
+        malvirtuloj dormas sur lanuga kusenego; ili proponas al Dio siajn
+        preĝojn kaj dankas al li por liaj bonfaroj. Ankoraŭ interbatalas en
+        la sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskiĝanta tago, kaj ili
+        jam genufleksas antaŭ la altaroj;—tiam la Eternulo, kvankam
+        kolerigita de la malboneco kaj avareco de la homoj, detenas sian
+        fulmon pretan por frapi.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi volis ion diri
+        pri tiuj malfeliĉuloj en mia vojaĝo, ĉar la penso pri ilia mizero
+        ofte distris min dum la vojiro. Kelkfoje, tuŝite de la diferenco
+        inter ilia situacio kaj la mia, mi subite haltigis mian kaleŝon, kaj
+        mia ĉambro ŝajnis al mi mirinde plibeligita. Kia senutila lukso! Ses
+        seĝoj, du tabloj, skribtablo, spegulo; kia vanta parado! Precipe mia
+        lito, mia lito blanka kaj rozkolora, kaj miaj du matracoj, ŝajnis
+        vetbatali kontraŭ la belegeco kaj la konfortemo de la Aziaj
+        monarkoj.—Tiuj ĉi pripensoj igis sensignifaj por mi la plezurojn al
+        mi nepermesitajn. De pripenso al pripenso, mia atako de filozofio
+        fariĝis tia, ke mi povus vidi balon en najbara ĉambro, mi povus aŭdi
+        muzikon de violonoj kaj klarnetoj, ne ekmoviĝante de mia loko;—mi
+        povus aŭdi per ambaŭ oreloj la belsonan voĉon de Markesini, tiun
+        voĉon, kiu tiel ofte ekscitegis <span class="tei tei-pb" id=
+        "page36">[p. 36]</span><a name="p36" id="p36" class=
+        "tei tei-anchor"></a> min—jes, ĝin mi povus aŭdi ne ŝanceliĝante; pli
+        ol tio, mi povus rigardi sen ia ekscito la plej belan virinon de
+        Torino, Eŭgenion mem, ornamitan de la kapo ĝis la piedoj per la manoj
+        de fraŭlino Rapous<a id="noteref_1" name="noteref_1" href=
+        "#note_1"><span class="tei tei-noteref"><span style=
+        "font-size: 60%; vertical-align: super">1</span></span></a>.—Tio ĉi
+        tamen estas ne tiel certa.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed permesu,
+        Sinjoroj, ke mi demandu: Ĉu vi amuziĝas tiel, kiel antaŭe, en balo aŭ
+        teatro?—Koncerne min, mi konfesas tion, de kelka tempo ĉiuj
+        grandanombraj kunvenoj kaŭzas al mi kvazaŭan teruron.—Mi tie estas
+        vizitata de funebra sonĝo.—Vane mi penas forpeli ĝin, ĝi ĉiam
+        revenas, kiel la sonĝo de Atalio.—Eble ĉar la animo, superakvita
+        hodiaŭ de pensoj mallumaj kaj de kortuŝantaj vidaĵoj, trovas ĉie
+        kaŭzojn por malĝojo—kiel difektita stomako ŝanĝas en venenojn la plej
+        sanigajn manĝaĵojn.—Estu kiel estas, jen mia sonĝo:—Kiam mi staras en
+        unu el tiuj festoj, meze de tiu aro da homoj afablaj kaj karesaj,
+        kiuj dancas, kantas, ploras antaŭ la tragedioj, kiuj montras nur
+        ĝojon, sincerecon kaj bonkoron, mi pensas:—Se en tiun ĉi bonmanieran
+        societon subite enirus blanka urso, filozofo, tigro, aŭ ia ajn
+        tiaspeca besto, kiu suprenirante sur la orkestran stablon krius per
+        fortega voĉo:</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Kompatindaj homoj! Aŭskultu la veron parolanta per mia
+        buŝo: Vi estas subpremitaj, sklavigitaj, vi estas malfeliĉaj, vi
+        enuas;—eliru el tiu dormado! »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Vi muzikistoj, komencu, disrompante tiujn muzikilojn
+        sur viajn kapojn; ĉiu sin armu per ponardo; de nun ne pensu pri
+        amuzoj kaj festoj; supreniru al la loĝioj kaj buĉu ĉiujn; la virinoj
+        ankaŭ trempu siajn timemajn manojn en la sangon! »</span>
+        <span class="tei tei-pb" id="page37">[p. 37]</span><a name="p37" id=
+        "p37" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Eliru, vi estas liberaj; fortiru vian reĝon de lia
+        trono kaj vian Dion el lia sanktejo! »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">—Nu! Tion, kion la
+        tigro diris, kiom da tiuj <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">ĉarmaj</span></em> homoj ĝin plenumos? Kiom da
+        ili eble pensis pri tio, antaŭ ol ĝi eniris! Kiu scias?—Ĉu oni ne
+        dancis en Parizo antaŭ kvin jaroj<a id="noteref_2" name="noteref_2"
+        href="#note_2"><span class="tei tei-noteref"><span style=
+        "font-size: 60%; vertical-align: super">2</span></span></a>?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Joannetti, ŝlosu la pordojn kaj fenestrojn.—Mi ne volas
+        plu vidi la lumon; neniu homo eniru mian ĉambron;—metu glavon
+        proksime de mia mano;—eliru vi mem, kaj ne aperu plu antaŭ
+        mi! »</span></p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Ne, ne, restu, Joannetti; restu, malfeliĉa junulo: kaj
+        vi ankaŭ Rozino mia, kiu divenas miajn ĉagrenojn kaj kvietigas ilin
+        per viaj karesoj; venu, Rozino mia, venu.—V konsonanto kaj
+        ripozejo. »</span></p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La falo de mia
+        vojaĝseĝo utilis al la leganto, farante mian vojaĝon malpli longa je
+        almenaŭ dekduo da ĉapitroj, ĉar releviĝinte mi trovis min antaŭ kaj
+        tre proksime de mia skribtablo, kaj mi plu ne havis tempon por
+        pripensadi pri la grandnombro da desegnaĵoj kaj pentraĵoj, kiujn mi
+        estis ankoraŭ vizitonta, kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la
+        pentrarto.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Lasinte do dekstre
+        la portretojn de Rafaelo kaj lia amatino, Kavaliron d’Assas, kaj la
+        Ŝafistinon Alpan, kaj irante maldekstren al la fenestro, oni ekvidas
+        mian skribtablon: ĝi estas la unua kaj plej videbla objekto,
+        <span class="tei tei-pb" id="page38">[p. 38]</span><a name="p38" id=
+        "p38" class="tei tei-anchor"></a> kiu prezentas sin antaŭ la okuloj
+        de la vojaĝanto, sekvante la vojon ĵus diritan.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĝi estas
+        superkovrita de kelkaj bretoj, kiuj servas kiel biblioteko; la tuto
+        estas kronita per busto pleniganta la piramidon, kaj tiu ĉi objekto
+        estas la plej grava ornamaĵo de la regiono.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tirinte la unuan
+        tirkeston dekstran, oni trovas skribilaron, ĉiuspecan paperon,
+        pretigitajn plumojn, sigelvakson.—Ĉio tio ĉi donus al la plej
+        maldiligenta homo la deziron skribi.—Mia kara Jenny, mi estas certa,
+        ke, se vi okaze malfermus tiun tirkeston, vi respondus la leteron,
+        kiun mi skribis al vi en la antaŭa jaro.—En la kontraŭa tirkesto
+        kuŝas konfuze kunmetitaj la materialoj por la kortuŝa rakonto pri la
+        malliberulino de Pignerol, kiun vi baldaŭ legos, karaj amikoj<a id=
+        "noteref_3" name="noteref_3" href="#note_3"><span class=
+        "tei tei-noteref"><span style=
+        "font-size: 60%; vertical-align: super">3</span></span></a>.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Inter tiuj du
+        tirkestoj estas profundaĵo, kien mi ĵetas la leterojn, laŭ tio kiel
+        mi ricevas ilin; oni trovas tie ĉiujn leterojn ricevitajn de dek
+        jaroj. La plej malnovaj estas ordigitaj laŭ la datoj en kelkaj pakoj;
+        la novaj estas intermiksitaj; kelkaj restas de la tempo de mia plej
+        frua juneco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia plezuro revidi
+        en tiuj ĉi leteroj la interesajn situaciojn de niaj unuaj jaroj,
+        translokiĝi denove en tiujn feliĉajn tempojn neniam revenontajn!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ha! kiel plena
+        estas mia koro! Kiel malgaje ĝi ĝuas, dum miaj okuloj tralegas la
+        liniojn skribitajn de persono, kiu jam ne vivas! Jen lia skribaĵo,
+        lia koro kondukis lian manon, al mi li skribis tiun leteron, kaj
+        nenio pli ol tiu letero restas al mi pri li!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi enmetas la
+        manon en tiun loketon, mi malfacile foriras antaŭ la fino de la tago.
+        Tiamaniere vojaĝanto trairas rapide kelkajn provincojn de Italujo,
+        farante rapidege supraĵajn observojn, kaj haltadas en Romo dum tutaj
+        monatoj.—Tiu ĉi estas la plej riĉa parto de la minejo, kiun mi
+        ekspluatas. Kia aliiĝo en miaj ideoj kaj sentoj! kia <span class=
+        "tei tei-pb" id="page39">[p. 39]</span><a name="p39" id="p39" class=
+        "tei tei-anchor"></a> diferenco en miaj amikoj! Kiam mi ekzamenas
+        ilin tiam kaj hodiaŭ, mi vidas ilin mortige agititaj de projektoj,
+        kiuj nun ne interesas plu ilin. Okazintaĵo ŝajnis al ni granda
+        malfeliĉo; sed mankas la fino de la letero, kaj tute forgesita estas
+        la okazintaĵo; mi ne povas scii, pri kio oni parolis.—Mil antaŭjuĝoj
+        sieĝis nin; la mondo kaj la homoj estis tute nekonataj de ni! sed kia
+        varmeco en niaj rilatoj! kia intima amikeco! kia senlima
+        konfideco!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ni estis feliĉaj
+        per niaj eraroj.—Kaj nun?—Ha, ne tiel estas nun! Ni devis legi, kiel
+        la ceteraj, en la homa koro;—kaj la vero, falante apud ni kiel bombo,
+        detruis je ĉiam la sorĉan palacon de iluzio.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXV</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Facile mi povus
+        skribi ĉapitron pri jena sekiĝinta rozo, se mi tion volus, kaj se la
+        objekto estus inda je tio: ĝi estas floro de la antaŭjara karnavalo.
+        Mi mem deŝiris ĝin en la varmejoj de Valentin, kaj en la vespero, unu
+        horon antaŭ la balo, plena je espero kaj kun ĝoja kormovo, mi iris
+        proponi ĝin al S-no de Hautcastel. Ŝi prenis ĝin, metis ĝin sur sian
+        tualettablon, neniel rigardinte ĝin nek min.—Sed kiel ŝi povus atenti
+        al mi? Ŝi estis okupata je la rigardado de ŝi mem. Starante antaŭ
+        granda spegulo, kun la haroj jam aranĝitaj, ŝi donis la lastan
+        tuŝeton al sia ornamiĝo; ŝi tiel forte priokupiĝis, ŝia atento estis
+        tiel plene prenita de la ĉiuspecaj rubandoj, gazoj kaj plumfasketoj
+        amasigitaj antaŭ ŝi, ke mi ne ricevis eĉ rigardon aŭ signon.—Mi
+        submetiĝis; mi humile tenis pinglojn tute pretajn, aranĝitajn en mia
+        mano; sed ĉar ŝia pinglujo estis pli proksime, ŝi prenis ilin el sia
+        pinglujo,—kaj se mi alproksimigis la manon, ŝi prenis ilin el mia
+        mano—senprefere; kaj por ilin trovi, ŝi palpetis, ne deturnante siajn
+        okulojn de la spegulo, el timo, ke ŝi sin ne vidos plu. <span class=
+        "tei tei-pb" id="page40">[p. 40]</span><a name="p40" id="p40" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Iom da tempo mi
+        tenis post ŝi duan spegulon, por ke ŝi pli bone juĝu pri sia ornamo;
+        kaj ŝia vizaĝo, rebrilante de spegulo al spegulo, vidigis al mi
+        serion da koketulinoj, el kiuj neniu atentis min. Fine, ĉu mi tion
+        konfesos? mia rozo kaj mi prezentis tre malbrilan vidaĵon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi fine perdis la
+        paciencon, kaj ne povante jam kontraŭstari al la kolereto, kiu min
+        ekscitis, mi remetis en ĝian lokon la spegulon, kiun mi tenis, kaj mi
+        eliris ĉagrene, ne adiaŭdirinte.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Ĉu vi foriras? ŝi diris, turnante sin flanken, por vidi
+        profile sian talion. Mi nenion respondis; sed mi aŭskultis kelkan
+        tempon post la pordo, por scii la impreson faritan de mia rapida
+        eliro.—Ĉu vi ne vidas, ŝi diris al sia ĉambristino post momenta
+        silento, ĉu vi ne vidas, ke tiu ĉi korsaĵo estas multe tro larĝa por
+        mia talio, precipe malsupre, kaj ke oni bezonas fari faldon per
+        pingloj? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel kaj kial tiu
+        velkinta rozo troviĝas sur breto de mia skribtablo, tion mi certe ne
+        diros, ĉar mi anoncis, ke sekiĝinta rozo ne valoras ĉapitron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Rimarku,
+        Sinjorinoj, ke mi nenian observon faras pri la aventuro pri la
+        sekiĝinta rozo. Mi ne diras, ke S-no de Hautcastel estis prava aŭ
+        malprava atentante sian ornamiĝon prefere ol min, aŭ ke mi havis la
+        rajton esti akceptita aliamaniere.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kun ankoraŭ pli
+        granda zorgo mi evitas eltiri el tio ĝeneralajn konkludojn pri la
+        realeco, la forto kaj la daŭro de la amo de sinjorinoj al ŝiaj
+        amikoj.—Mi nur ĵetos tiun ĉi ĉapitron (ĉar ĝi estas ja ĉapitro) en la
+        mondon kun la cetero de la vojaĝo, ne adresante ĝin al iu kaj
+        rekomendante ĝin al neniu.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi almetos nur
+        konsilon por vi, Sinjoroj: vi bone komprenu, ke en bala tago via
+        amatino ne estas via.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la momento,
+        kiam la ornamiĝo komencas, la amanto fariĝas nur edzo, kaj la sola
+        balo estas la amanto. <span class="tei tei-pb" id="page41">[p.
+        41]</span><a name="p41" id="p41" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉiuj scias ja,
+        kion gajnas edzo, kiu volas amatiĝi perforte; submetiĝu do pacience
+        kaj ridante.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj ne eraru,
+        sinjoro; se oni plezure vidas vin en la balo, tio ĉi ne estas kiel
+        amanton, ĉar vi estas nur edzo; sed nur tial, ke vi estas parto el la
+        balo, kaj sekve ero de ŝia nova almilitaĵo; vi estas partumo de
+        amanto; aŭ eble tial, ke vi dancas bone kaj ke vi tiel briligos ŝin;
+        fine la kaŭzo plej flata por vi en la bona akcepto, kiun vi ricevos,
+        estas, ke ŝi esperas ĵaluzigi siajn koleginojn montrante, kiel
+        amanton, viron tiel meritan, kiel vi estas; se ne estus pro tio, ŝi
+        eĉ ne rigardus vin.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tio ĉi do estu
+        komprenita; vi devos submetiĝi kaj atendi ĝis via rolo de edzo estos
+        finita.—Mi konas pli ol unu, kiu volus esti kvita tiel malkare.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi promesis
+        dialogon inter mia animo kaj <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">la aliulo</span></em>; sed kelkaj ĉapitroj
+        forkuras de mi, aŭ plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvazaŭ
+        kontraŭ mia volo kaj deklinigas miajn projektojn: inter tiuj estas la
+        ĉapitro de mia biblioteko, kiun mi faros kiel eble plej mallonga.—La
+        kvardek du tagoj baldaŭ finiĝos kaj samlonga tempo ne sufiĉus por
+        plenigi la priskribon de la riĉa lando, kie mi tiel agrable
+        vojaĝas.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia biblioteko do
+        konsistas el romanoj, se mi tion devas konfesi,—jes, romanoj kaj
+        kelkaj elektitaj verslibroj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kvazaŭ miaj
+        ĉagrenoj ne sufiĉus al mi, mi ankoraŭ volonte partoprenas en la
+        ĉagrenoj de mil fantaziaj personoj, kaj tiujn ĉi mi sentas tiel
+        forte, kiel miajn proprajn; kiom da larmoj mi verŝis pri tiu
+        malfeliĉa Klariso kaj pri la amanto de Ĉarloto! <span class=
+        "tei tei-pb" id="page42">[p. 42]</span><a name="p42" id="p42" class=
+        "tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed, se mi tiel
+        serĉas neverajn dolorojn, mi kontraŭe trovas en tiu fantazia mondo:
+        virton, bonecon, neprofitemon, ankoraŭ ne trovitajn kunigite en la
+        reala mondo, kie mi vivas.—Mi trovas tie virinon tian, kian mi
+        deziras, ne malbonhumoran, ne malseriozan, ne malvereman; mi nenion
+        diros pri ŝia beleco; oni fidu al mia fantazio: mi faras ŝin tiel
+        bela, ke nenion oni povas kritiki en ŝi. Poste, ferminte la libron,
+        kiu jam ne respondas al miaj ideoj, mi prenas ŝin per la mano, kaj ni
+        kune trairas landon milfoje pli ĉarman, ol la Edeno. Kia pentristo
+        povus reprezenti la sorĉan landon, kie mi lokis la diaĵon de mia
+        koro? kaj kia poeto povos iam priskribi la fortajn kaj diversajn
+        sentojn, kiujn mi ĝuas en tiuj sorĉaj regionoj?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel ofte mi
+        malbenis tiun Kleveland-on, kiu ĉiuminute eniras novajn malfeliĉojn,
+        kiujn li povus eviti!—Mi ne povas toleri tiun libron kaj tiun sekvon
+        da malfeliĉegoj; sed se mi pro distreco malfermas ĝin, mi nepre devas
+        engluti ĝin ĝis la fino.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel mi lasus tiun
+        malfeliĉan homon ĉe la Abakisoj? Kio fariĝus el li ĉe tiuj sovaĝuloj?
+        Ankoraŭ malpli mi kuraĝus forlasi lin en la ekskurso, kiun li faras
+        por eliri el kaptiteco.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Fine, mi tiel kore
+        partoprenas en liaj ĉagrenoj, mi tiel forte interesas min por lia
+        kompatinda familio, ke la neatendita apero de la kruelaj Ruintonoj
+        starigas miajn kapharojn; malvarma ŝvito ekkovras min, dum mi legas
+        tiun ĉapitron kaj mia timego estas tiel forta, tiel reala, kvazaŭ mi
+        mem estus tuj rostota kaj manĝota.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi sufiĉe
+        ploris kaj amindumis, mi serĉas kelkan poeton, kaj mi denove foriras
+        al alia mondo.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">De la militiro de
+        la Argonaŭtoj ĝis la kunveno de la Eminentuloj, de la fundo de la
+        infero ĝis la lasta fiksa <span class="tei tei-pb" id="page43">[p.
+        43]</span><a name="p43" id="p43" class="tei tei-anchor"></a> stelo
+        trans la Lakta Vojo, ĝis la fino de la universo, ĝis la pordoj de la
+        ĥaoso, jen estas la vasta kampo, kie mi trankvile promenas laŭlonge
+        kaj laŭlarge kaj laŭ mia bonvolo; ĉar nek la tempo, nek la spaco
+        mankas al mi. Tien mi transportas mian ekzistadon, sekvante Homeron,
+        Miltonon, Virgilion, Osianon kaj ceterajn. Ĉiuj fariĝoj okazintaj
+        inter tiuj du epokoj, ĉiuj landoj, ĉiuj mondoj, ĉiuj estaĵoj
+        ekzistintaj inter tiuj du templimoj, ĉio tio ĉi estas mia, apartenas
+        al mi tiel certe, tiel leĝe, kiel la ŝipoj enirantaj la Pireon
+        apartenis al unu Atenano.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi precipe amas la
+        poetojn, kiuj transportas min en la plej malnovan antikvecon: la
+        morto de la ambicia Agamemnono, la koleroj de Oresto kaj la tuta
+        historio tragedia de la familio Atrea, persekutata de la ĉielo,
+        kaŭzas al mi teruron, kiun la nuntempaj fariĝoj neniel povus naski en
+        mi.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Jen estas la
+        fatala urno, kiu enhavas la cindrojn de Oresto. Kiu ne ektremus,
+        vidante ĝin? Elektrino! Malfeliĉa fratino, kvietiĝu: Oresto mem
+        alportas la urnon kaj la cindroj estas tiuj de liaj malamikoj!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni jam ne trovas
+        nun bordojn, kiel la bordoj de la Zanto kaj la Skamandro;—oni jam ne
+        vidas ebenaĵojn, kiel tiuj de Hesperio kaj Arkadio. Kie estas nun la
+        insuloj Lemnoso kaj Kreto? Kie estas la grandfama labirinto? Kie la
+        ŝtonego, kiun la forlasita Ariadno surverŝis per siaj larmoj?—Oni nun
+        vidas nenian Tezeon, nenian Herkuleson; la nuntempaj homoj kaj eĉ
+        herooj estas pigmeoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam mi poste
+        volas doni al mi scenon de entuziasmo kaj ĝui la tutan forton de mia
+        fantazio, mi kuraĝe ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de la
+        altega blindulo de Albiono en la momento, kiam li eksaltas al la
+        ĉielo kaj proksimiĝas al la Eternulo.—Kia muzo povis subteni lin en
+        tia alteco, kien neniu homo antaŭ li kuraĝis turni siajn
+        rigardojn?—De la blindiga vestiblo ĉiela, kiun la avara Mamono
+        rigardis per enviaj okuloj, mi kun <span class="tei tei-pb" id=
+        "page44">[p. 44]</span><a name="p44" id="p44" class=
+        "tei tei-anchor"></a> terura sento pasas al la vastaj kavernoj de la
+        loĝejo Satana;—mi ĉeestas ĉe la infera konsiliĝo, mi enmiksiĝas kun
+        la amaso de la ribelaj spiritoj, kaj mi aŭskultas iliajn
+        paroladojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed tie ĉi mi
+        devas konfesi malvirteton, pri kiu mi ofte riproĉis min.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne povas ne
+        interesiĝi je tiu kompatinda Satano, (mi parolas pri la Satano de
+        Miltono), post kiam li estas elĵetita de la ĉielo. Kvankam mi
+        malaprobas la obstinecon de la ribelulo, mi konfesas, ke la forteco,
+        kiun li vidigas en la troega malfeliĉo, kaj lia granda kuraĝo,
+        devigas min kontraŭvole admiri lin.—Kvankam mi scias la malfeliĉojn
+        devenintajn de lia pereiga entrepreno, kiam li perforte malfermis la
+        pordegon de la infero, por veni malkvietigi la edzan vivadon de niaj
+        unuaj gepatroj, mi malgraŭ ĉio ne povas deziri, eĉ momenton, ke li
+        dum la vojiro pereu en la konfuzo de la ĥaoso. Mi eĉ kredas, ke mi
+        volonte helpus al li, se ne detenus min la honto. Mi sekvas ĉiujn
+        liajn movojn, kaj mi sentas tiom da plezuro, vojaĝante kun li, kvazaŭ
+        mi estus en deca societo. Vane mi diras al mi, ke li estas ja diablo,
+        ke li estas pereiganto de la homaro, ke li estas vera demokrato, ne
+        kiel tiuj de Atenoj, sed kiel tiuj de Parizo, ĉio tio ĉi ne korektas
+        min de mia antaŭjuĝo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kia grandega
+        projekto! kaj kia maltimo en la plenumo de ĝi!</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiam la vastaj kaj
+        trioblaj pordoj de la infero subite malfermiĝis laŭ la tuta larĝeco
+        antaŭ li, kaj kiam la profunda foso de la nenio kaj nokto aperis en
+        sia tuta teruro antaŭ liaj piedoj—li per maltima okulo rigardis la
+        malluman imperion ĥaosan; kaj, sen ŝanceliĝo, malvolvante siajn
+        larĝajn flugilojn, kiuj povus kovri tutan armeon, li ekĵetis sin en
+        la senfundaĵon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tion ne farus la
+        plej sentima kuraĝulo.—Kaj tio estas, laŭ mia opinio, unu el la plej
+        fortaj elpensaĵoj, kiel ankaŭ <span class="tei tei-pb" id=
+        "page45">[p. 45]</span><a name="p45" id="p45" class=
+        "tei tei-anchor"></a> unu el la plej belaj vojaĝoj iam faritaj,—krom
+        la vojaĝo interne de mia ĉambro.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXVIII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi neniam finus,
+        se mi volus priskribi la milonan parton el la strangaj okazintaĵoj,
+        kiujn mi renkontas, vojaĝante apud mia biblioteko; la vojaĝoj de Cook
+        kaj la observoj de liaj kunvojaĝantoj, doktoroj Banks kaj Solander,
+        estas nenio, kompare kun miaj aventuroj en tiu ĉi sola distrikto;
+        tial mi kredas, ke mi la tutan vivon pasigus tie en kvazaŭa raveco,
+        se ne estus la busto, pri kiu mi jam parolis, sur kiu ĉiam fine sin
+        fiksas miaj rigardoj kaj miaj pensoj, kia ajn estas la stato de mia
+        animo; kaj kiam ĝi sin fordonas al la senkuraĝiĝo, sufiĉas, ke mi
+        rigardu tiun buston, por ke ĝi revenu al sia normala stato: tio estas
+        la agordilo, per kiu mi konsentigas la ŝanĝeman kaj senagordan
+        kunaĵon de sentoj kaj perceptoj, el kiuj mia vivo estas farita.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel simila ĝi
+        estas!—Jen estas la trajtoj, kiujn la naturo donis al la plej virta
+        el la homoj. Ha! se la skulptisto povus vidigi lian bonegan animon,
+        lian genion kaj lian karakteron!—Sed kion mi entreprenis? Ĉu tie ĉi
+        mi devas laŭdi lin? Ĉu al la ĉeestantaj homoj mi tiel parolas? Per
+        kio tio ĉi interesas ilin?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi volas nur
+        genufleksi antaŭ via amata figuraĵo, ho plej bona el la patroj: Ve!
+        tiu figuraĵo estas ĉio, kio restas al mi pri vi kaj mia patrujo: vi
+        forlasis la teron, en la momento, kiam la krimo estis okuponta ĝin;
+        kaj ĝi nun subpremas min per tiaj malfeliĉoj, ke eĉ via familio estas
+        nun devigita rigardi vian morton, kiel feliĉon. Kiom da ĉagrenoj
+        suferigus al vi pli longa vivado! Ho patro! Ĉu la sorto de via
+        grandanombra familio estas konata de vi en la loĝejo de la feliĉo? Ĉu
+        vi scias, <span class="tei tei-pb" id="page46">[p. 46]</span><a name=
+        "p46" id="p46" class="tei tei-anchor"></a> ke viaj infanoj estas
+        ekzilitaj el tiu patrujo, kiun vi tiel fervore kaj honeste servis dum
+        sesdek jaroj? Ĉu vi scias, ke al ili estas malpermesite viziti vian
+        tombon?—Sed la tiraneco ne povis forpreni de ili la plej valoran
+        parton el via heredaĵo, la memoron pri viaj virtoj kaj la forton de
+        viaj ekzemploj; meze en la krima torento, kiu fortiris ilian patrujon
+        kaj ilian posedaĵon al la senfundaĵo, ili restis neŝanĝeble kunigitaj
+        sur la linio desegnita de vi por ili; kaj kiam ili denove povos
+        genufleksi sur via respektata cindro, ĝi ankoraŭ rekonos ilin.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XXXIX</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Promesinte
+        dialogon, mi plenumas mian promeson.—Tio estis dum la mateno, je la
+        komenca tagiĝo; la sunradioj oris samtempe la supron de l’monto Viso
+        kaj tiujn de la plej altaj montoj de la insulo, kiu kuŝas je niaj
+        antipodoj; kaj ŝi jam maldormis, ĉu antaŭtempe vekita de noktaj
+        sonĝoj, kiuj ofte ŝin agitas, tiel lacige kiel senutile, ĉu simple
+        vekita de la tuj finiĝonta karnavalo, ĉar tiu tempo de plezuro kaj
+        malsaĝo influas sur la homan maŝinon tiel, kiel la fazoj de la luno
+        kaj la interkombiniĝo de kelkaj planedoj.—Fine <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">ŝi</span></em>
+        maldormis kaj tre maldormis, kiam mia animo mem liberigis sin el la
+        ligiloj de la dormo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">De longe tiu ĉi
+        konfuze partoprenis en la sentoj de <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em>; sed ĝi estis ankoraŭ enligita sub la krepaĵo
+        nokta kaj dorma; kaj ĉi tiu krepaĵo ŝajnis al ĝi kiel gazo, linaĵo,
+        Hinda tolo.—Mia kompatinda animo estis do kvazaŭ vindita en ĉiu tiu
+        ĉi embarasaĵo, kaj la dio de la dormo, por deteni ĝin pli forte en
+        sia imperio, aldonis al tiuj ligiloj senordajn blondajn harligojn,
+        bantojn de rubandoj, perlajn ĉirkaŭkolojn; estis kortuŝante vidi ĝin
+        baraktanta en tiuj retoj. <span class="tei tei-pb" id="page47">[p.
+        47]</span><a name="p47" id="p47" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La agiteco de la
+        pli nobla parto el mi mem komunikis sin al la alia, kaj tiu ĉi
+        siavice forte influis sur mian animon.—Mi tuta estis alveninta al
+        stato malfacile priskribebla, kiam fine mia animo, ĉu pro saĝeco, ĉu
+        okaze, eltrovis la manieron liberigi sin el la gazoj, kiuj sufokis
+        ĝin. Mi ne scias, ĉu ĝi renkontis malfermaĵon, aŭ ĉu ĝi simple
+        ekpensis relevi ilin, kio estis pli natura; certe estas, ke ĝi
+        eltrovis la elirejon de la labirinto. La senordaj harligoj estis
+        ankoraŭ tie, sed ili jam ne estis <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">malhelpo</span></em>;
+        pli bone <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">rimedo</span></em> ili estis. Tiun rimedon
+        ekkaptis mia animo, kiel dronanta homo ekkaptas la bordajn herbojn;
+        sed la perla ĉirkaŭkolo rompiĝis pro la premo, kaj la perloj
+        elfadenigitaj ruliĝis sur la sofon, kaj de tie sur la pargeton de
+        S-no de Hautcastel; ĉar mia animo, per strangeco malfacile
+        klarigebla, imagis sin ĉe tiu sinjorino; dika bukedo da violoj falis
+        teren kaj mia animo, tiam vekiĝinte, revenis hejmen, alkondukante kun
+        si racion kaj realecon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiel oni povas
+        pensi, ĝi forte malaprobis ĉion faritan dum sia forestado, kaj tie ĉi
+        komencas la dialogo, kiu estas la objekto de tiu ĉi ĉapitro.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo neniam
+        estis tiel malĝentile akceptita. La riproĉoj, kiujn ĝi opiniis
+        ĝustatempe fari en tiu ĉi danĝera momento, plenigis la malpacon de la
+        domo; fariĝis ribelo, vera ribelego.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Kiel do! diris mia animo, tiele dum mia forestado,
+        anstataŭ ol rebonigi viajn fortojn per trankvila dormado kaj fariĝi
+        pli taŭga por plenumi miajn ordonojn, vi <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">senhonte</span></em>
+        (tiu ĉi vorto estis iom troa) donis vin al pasiaĵoj, kiujn ne
+        sankciis mia volo? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ne kutimigite je
+        tiu aroganta tono, <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">la aliulo</span></em> kolere respondis:</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Konvenas ja, <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">Sinjorino</span></em> (por forigi de la disputo
+        ĉiun ideon de familiareco), konvenas ja, ke vi prenas ŝajnon decan
+        kaj virtan! Ha! ĉu ne la dekliniĝoj de via imago, ĉu ne viaj
+        malsaĝegaj ideoj naskis ĉion, kio en mi malplaĉas <span class=
+        "tei tei-pb" id="page48">[p. 48]</span><a name="p48" id="p48" class=
+        "tei tei-anchor"></a> al vi? Kial vi ne estis tie ĉi?—Kial vi havus
+        la rajton ĝui sen mi, en la oftaj vojaĝoj, kiujn vi faras sola?—Ĉu mi
+        iam malaprobis viajn vizitojn en la Olimpon aŭ en la Kampojn
+        Elizeajn?—viajn interparoladojn kun la spiritoj, viajn gravegajn
+        pripensadojn (iom da moko, kiel oni vidas), viajn kastelojn en la
+        aero, viajn altegajn sistemojn? Kaj, kiam vi tiel senĝene forlasas
+        min, mi ne havus la rajton ĝui la bonfarojn donacitajn de la naturo
+        kaj la plezurojn proponitajn al mi? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo,
+        surprizite de tioma viveco kaj elokventeco, ne sciis, kion ĝi devis
+        respondi.—Por eliri el embaraso, ĝi decidis surkovri per vualo de
+        indulgo la riproĉojn ĵus faritajn; kaj por ne ŝajni faranta la unuajn
+        paŝojn al la repaciĝo, ĝi ankaŭ uzis ceremonian tonon.—<em class=
+        "tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">Sinjorino</span></em>, ĝi diris siavice kun
+        afekta koreco… (se la leganto trovis tiun vorton neĝustloka, kiam ĝi
+        estis adresita al mia animo, kion li diras nun, se li nur volas
+        rememori la objekton de la disputo?—Mia animo ne rimarkis la
+        ridindecon de tia dirmaniero, tiel la inteligenteco estas mallumigita
+        de la pasio)!—<em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">Sinjorino</span></em>, ĝi diris do, mi certigas
+        vin, ke nenio tiel plaĉus al mi, kiel vidi vin ĝuanta ĉiujn plezurojn
+        ĝueblajn por via naturo, kvankam mi ne partoprenus en ili, se nur
+        tiuj plezuroj ne estus malutilaj al vi, se ili ne forigus la
+        harmonion, kiu… Tie ĉi mia animo estis subite
+        interrompita:—<span class="tei tei-q">« Ne, ne, min ne trompas via
+        ŝajna bonvolo;—nia devigita kunestado en tiu ĉi ĉambro, kie ni
+        vojaĝas; la ricevita vundo, kiu apenaŭ ne pereigis min kaj kiu
+        doloras ankoraŭ al mi, ĉu ĉio tio ĉi ne estas kaŭzita de via
+        malsaĝega fierego kaj de viaj barbaraj antaŭjuĝoj? Mia bonestado kaj
+        mia ekzisto mem valoras kiel nenio, kiam viaj pasioj kondukas
+        vin,—kaj vi certigas, ke vi interesas vin por mi, kaj ke viaj
+        riproĉoj estas kaŭzitaj de via amikeco? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mia animo
+        komprenis ja, ke ĝi ne ludis la pli belan rolon en tiu ĉi afero; ĝi
+        cetere komencis vidi, ke la ekscito de la disputo forigis la kaŭzon
+        de ĝi, kaj ĝi profitis <span class="tei tei-pb" id="page49">[p.
+        49]</span><a name="p49" id="p49" class="tei tei-anchor"></a> la
+        okazon por deklinigi la interparolon: <span class=
+        "tei tei-q">« Preparu la kafon »</span>, ĝi diris al Joannetti ĵus
+        eniranta la ĉambron.—La bruo de la tasoj altiris la tutan atenton de
+        <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        ribelulo</span></em>, kiu tuj forgesis la ceteron. Tiamaniere,
+        montrante al infanoj ludileton, oni igas ilin forgesi la malsanigajn
+        fruktojn, kiujn ili petis piedfrapante.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi iom post iom
+        endormiĝis dum la akvo varmiĝis.—Mi ĝuis tiun ĉarman plezuron, pri
+        kiu mi jam parolis al la legantoj: senti sin dormanta. La agrabla
+        bruo farita de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la
+        kamenstableto sonadis en mian cerbon kaj vibrigis ĉiujn miajn
+        sentemajn fibrojn, kiel la ekmovo de harpa kordo sonorigas la
+        oktavojn.—Fine mi vidis kvazaŭan ombron antaŭ mi; mi malfermis la
+        okulojn, tio estis Joannetti;—Ha, kia bonodoro! kia agrabla surprizo!
+        kafo, kremo, piramido de rostita pano!—Bona leganto, matenmanĝu kun
+        mi.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XL</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kian grandan
+        trezoron da ĝuoj la bona naturo liveris al la homoj, kies koro scias
+        ĝui! Kia diverseco en tiuj ĝuoj! Kiu povos denombri iliajn
+        nekalkuleblajn nuancojn laŭ la diversaj personoj kaj laŭ la diversaj
+        aĝoj de la vivo? La neklara memoro pri la ĝuoj de mia juneco
+        ektremigas min ankoraŭ. Ĉu mi provos rakonti la ĝuojn de junulo, kies
+        koro komencas bruli per la fajroj de senteco? En tiu feliĉa aĝo, kiam
+        oni nescias eĉ la nomon de profitemo, ambicio, malamo kaj de ĉiuj
+        hontindaj pasioj, kiuj malaltigas kaj turmentas la homaron; en tiu
+        aĝo, bedaŭrinde tro mallongedaŭra, la suno brilas per heleco, kiun
+        oni ne retrovos plu dum la resto de la vivo. La aero estas pli
+        pura;—la fontoj estas pli klaraj kaj pli malvarmetaj:—la naturo
+        prezentas vidaĵojn, la arbaretoj prezentas vojetojn ne plu
+        retroveblajn en la matura aĝo. <span class="tei tei-pb" id=
+        "page50">[p. 50]</span><a name="p50" id="p50" class=
+        "tei tei-anchor"></a> Dio! kiajn bonodorojn ellasas tiuj floroj! kiel
+        <span class="tei tei-corr">bongustaj</span> estas tiuj fruktoj! kiel
+        belkolore brilas la matenruĝo!—Ĉiuj virinoj estas amindaj kaj
+        fidelaj; ĉiuj viroj, bonaj, grandanimaj kaj sentemaj; ĉie troviĝas
+        koreco, verdiremo kaj neprofitemo. Estas en la naturo nur floroj,
+        virtoj kaj plezuroj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉu la konfuzo de
+        amo, la espero al feliĉo ne plenigas nian koron je sentaĵoj tiel
+        vivaj kiel diversaj?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">La vidado de la
+        naturo, la rigardado de ĝi entute kaj detale, malfermas antaŭ la
+        racio vastegan minejon de ĝuoj. Baldaŭ la fantazio, flugante super
+        tiu oceano da plezuroj, pligrandigas ilian nombron kaj forton; la
+        diversaj sentaĵoj unuiĝas kaj kombiniĝas por formi novajn; la revo
+        pri gloro enmiksiĝas kun la korbatoj de amo; la bonfareco iras flanke
+        de la memestimo, kiu tenas ĝin per la mano; la melankolio venas
+        kelkfoje ĵeti sur nin sian solenan krepaĵon, kaj faras plezurojn el
+        niaj larmoj.—Fine la perceptoj de la spirito, la sentaĵoj de la koro,
+        eĉ la memoroj de la sentoj, estas por la homo nesekigeblaj fontoj de
+        plezuro kaj feliĉo.—Oni ne miru do, se la bruo farita de Joannetti
+        per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la kamenstableto kaj la
+        neatendita vidiĝo de taso da kremo faris sur min impreson tiel vivan
+        kaj tiel agrablan.</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XLI</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi tuj prenis mian
+        vojaĝan veston, rigardinte ĝin per kontenta okulo, kaj tiam mi
+        decidis fari ĉapitron <em class="tei tei-emph"><span style=
+        "font-style: italic">ad hoc</span></em> por konigi ĝin al la leganto.
+        Ĉar la formo kaj utilo de tiuj vestoj estas ĝenerale konataj, mi
+        precipe parolos pri ilia influo sur la spiriton de la vojaĝantoj.—Mia
+        vojaĝa vesto por la vintro estas farita el la plej varma kaj plej
+        mola ŝtofo, kiun mi povis trovi; ĝi envolvas min de la kapo ĝis la
+        piedoj; kaj kiam mi sidas en mia seĝego, <span class="tei tei-pb" id=
+        "page51">[p. 51]</span><a name="p51" id="p51" class=
+        "tei tei-anchor"></a> kun la manoj en la poŝoj kaj mia kapo enmetita
+        en la kolumon de la vesto, mi similas la statuon de Viŝnu, sen piedoj
+        kaj sen manoj, kiun oni vidas en la Hindaj pagodoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Se oni volos, oni
+        nomu antaŭjuĝo la influon, kiun mi alskribas al la vojaĝaj vestoj sur
+        la vojaĝantojn; pri tio mi povas diri, ke ŝajnus al mi tiel ridinde
+        antaŭeniri per unu paŝo en mia vojaĝo interne de mia ĉambro, vestita
+        per mia uniformo kaj kun glavo ĉe la flanko, kiel iri en societon en
+        ĉambra surtuto.—Kiam mi vidas min tiel vestita laŭ ĉiuj postuloj de
+        la <span class="tei tei-q">« Pragmatika Regularo »</span>, mi ne sole
+        estus nekapabla daŭrigi mian vojaĝon, sed kredeble mi eĉ ne povus
+        legi tion, kion mi ĝis nun skribis pri ĝi, kaj ankoraŭ malpli
+        kompreni ĝin.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Sed ĉu tio mirigas
+        vin? Ĉu oni ne ĉiutage vidas personojn opiniantaj sin malsanaj, ĉar
+        ilia barbo estas de longe nerazita, aŭ ĉar iu ektrovas, ke ili havas
+        malsanulan mienon, kaj diras tion al ili? La vestoj tiel influas sur
+        la spiritojn de la homoj, ke estas malsanuloj, kiuj sentas sin
+        plibone, kiam ili vidas sin kun nova vesto kaj pudrita peruko; kelkaj
+        tiamaniere trompas la publikon kaj sin mem per konstanta ornamo; ili
+        unu tagon mortas bone kombitaj, kaj ilia morto mirigas ĉiujn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni kelkfoje
+        forgesis antaŭsciigi al grafo de… ke li devos deĵori:—korporalo iris
+        veki lin frumatene, en la tago mem, kiam li estis deĵoronta, kaj lin
+        informis pri tiu malĝoja afero; sed la ideo leviĝi tuj, meti siajn
+        gamaŝojn kaj tiele eliri, ne pensinte pri tio en la antaŭa vespero,
+        malkvietigis lin tiel, ke li preferis anonci, ke li estas malsana,
+        kaj ne eliri el sia domo. Li do vestis sin per nokta surtuto kaj
+        forsendis la perukiston; tio ĉi donis al li mienon palan, malsanan,
+        kiu maltrankviligis lian edzinon kaj la tutan familion.—Li mem trovis
+        sin reale iom nesana en tiu tago.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Li diris tion al
+        ĉiuj, iom por kredigi ĝin, iom ankaŭ ĉar li mem kredis ĝin. Iom post
+        iom efikis la influo de la <span class="tei tei-pb" id="page52">[p.
+        52]</span><a name="p52" id="p52" class="tei tei-anchor"></a> nokta
+        surtuto: la buljonoj, kiujn li vole nevole ensorbis, naŭzis al li; ne
+        tiom estis necesa, por ke li kuŝiĝu en liton.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">En la vespero
+        doktoro Ranson<a id="noteref_4" name="noteref_4" href=
+        "#note_4"><span class="tei tei-noteref"><span style=
+        "font-size: 60%; vertical-align: super">4</span></span></a> trovis
+        lian pulson malregula, kaj ordonis sangeltiron en la sekvanta tago.
+        Se la deĵorado estus daŭrinta unu monaton plie, la malsanulo certe
+        pereus.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kiu povus dubi pri
+        la influo de vojaĝaj vestoj sur la vojaĝantojn, sciante, ke la
+        kompatinda grafo de… preskaŭ vojaĝis en la alian mondon, tial ke li,
+        en tiu ĉi mondo, malĝustatempe vestis sin per nokta surtuto?</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 1.00em">ĈAPITRO XLII</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi sidis apud mia
+        fajro, post la tagmanĝo, envolvite en mia vojaĝa vesto; bonvole
+        submetite al ĝia tuta influo; mi atendis la horon de la ekveturo,
+        kiam la vaporoj de digestado, suprenirante al mia cerbo, tiel
+        mallumigis la trairejon, tra kiuj venas al ĝi la ideoj naskitaj de la
+        sentoj, ke ĉiu komuniko estis obstrukcita: kaj kiel miaj sentoj jam
+        ne sendis iajn ideojn al mia cerbo, tiel ankaŭ tiu ĉi siavice jam ne
+        povis sendi la elektran fluaĵon, kiu vivigas ilin, kaj per kiu la
+        sagaca doktoro Valli revivigas mortintajn ranojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Oni facile
+        komprenos, leginte tiun ĉi antaŭparolon, kial mia kapo kliniĝis sur
+        mian bruston, kaj kiel la muskoloj de la dika kaj montra fingroj de
+        mia dekstra mano, jam ne ekscitite de tiu fluaĵo, malfirmiĝis tiel,
+        ke volumo el la verkoj de markizo Caraccioli, kiun mi tenis per tiuj
+        du fingroj, elglitis, nesciate de mi, kaj falis en la fajron.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ĵus estis
+        havinta kelkajn vizitojn, kaj la temo de mia interparolado kun la
+        elirintaj personoj estis la morto de la glora kuracisto Cigna ĵus
+        mortinta kaj bedaŭrata de <span class="tei tei-pb" id="page53">[p.
+        53]</span><a name="p53" id="p53" class="tei tei-anchor"></a> ĉiuj: li
+        estis klera, laborema, bona fizikisto kaj grandfama botanikisto.—La
+        merito de tiu lerta homo okupis mian penson; kaj tamen, mi pensis, se
+        mi povus elvoki la animojn de ĉiuj, kiujn li eble sendis en la alian
+        mondon, kiu scias, ĉu lia gloro ne estus iom difektita?</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi iom post iom
+        venis al disertacio pri la kuracarto kaj ĝiaj progresoj de la tempo
+        de Hipokrato.—Mi demandis min, ĉu la personoj de la antikveco
+        mortintaj en sia lito, kiel Perikleso, Platono, la glora Aspazio kaj
+        Hipokrato mem,… ĉu ili mortis kiel ordinaraj homoj pro febro putra,
+        bruluma aŭ verma; ĉu oni flegis ilin per sangeltiroj kaj troaj
+        kuraciloj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi ne povus diri,
+        kial mi pensis pri tiuj ĉi kvar personoj prefere ol pri aliaj.—Kiu
+        povas klarigi sonĝon?—Mi nur povas diri, ke ĝi estis mia animo, kiu
+        elvokis la doktorojn de Koso, de Torino kaj la grandfaman
+        politikiston, kiu faris tiel belajn agojn kaj tiel gravajn
+        erarojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Koncerne lian
+        elegantan amikinon, mi humile konfesas, ke ŝi estis vokita de
+        <em class="tei tei-emph"><span style="font-style: italic">la
+        aliulo</span></em>.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tamen, pensante
+        pri tio, mi estus tentata eksenti iom da fiereco, ĉar evidente
+        ŝajnas, ke en tiu ĉi sonĝo la bilanco por la racio estis kiel kvar al
+        unu.—Tio ĉi estas ja multe por militisto de mia aĝo.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Estu kiel estis,
+        dum mi tiamaniere pripensadis, miaj okuloj tute fermiĝis, kaj mi
+        plene endormiĝis: sed kiam mi fermis la okulojn, la figuro de la
+        personoj ĵus pripensitaj restis gravurita sur tiu delikata tolo,
+        nomita memoro, kaj ĉar tiuj figuroj miksiĝis en mia cerbo kun la ideo
+        de la elvoko de mortintoj, mi baldaŭ vidis aperantaj unu post la alia
+        Hipokraton, Platonon, Perikleson, Aspazion kaj doktoron Cigna kun lia
+        peruko.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi vidis ilin
+        ĉiujn sidiĝantaj sur la seĝojn, kiuj ankoraŭ ĉirkaŭis la fajrejon.
+        Nur Perikleso restis staranta, por legi la gazetojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Se la eltrovoj, pri kiuj vi parolas, estus veraj,
+        Hipokrato <span class="tei tei-pb" id="page54">[p. 54]</span><a name=
+        "p54" id="p54" class="tei tei-anchor"></a> diris al la doktoro, kaj
+        se ili tiel utilus al la kuracarto, kiel vi pretendas, mi vidus
+        malgrandiĝanta la nombron de homoj, kiuj ĉiutage malsuprenvenas en la
+        malluman regnon, kaj tiu nombro, kiel mi mem konstatis laŭ la libroj
+        de Minoso, estas konstante la sama, kiel antaŭe. »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Doktoro Cigna
+        turnis sin al mi:</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Vi kredeble aŭdis paroli pri tiuj eltrovoj, li diris;
+        vi konas tiun de Harvey pri la ĉirkaŭfluado de la sango: tiun de la
+        neforgesebla Spallanzini pri la digestado, kies tutan meĥanismon ni
+        konas nun. »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Kaj li faris
+        longan nomaron de ĉiuj eltrovoj rilate la kuracarton, kaj de la
+        grandanombraj kuraciloj liveritaj de la ĥemio, kaj li faris akademian
+        paroladon, por laŭdi la nuntempan kuracarton.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Ĉu mi devas kredi, mi tiam respondis, ke tiuj eminentaj
+        homoj ne scias ĉion, kion vi ĵus diris, kaj ke ilia animo, liberigite
+        el la malhelpoj de la materio, trovas ankoraŭ ion neklara en la tuta
+        naturo? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">—<span class=
+        "tei tei-q">« Ha! kiel vi eraras, ekkriis lia kuracista Moŝto de la
+        Peloponeso; la misteroj de la naturo estas nesciataj de la mortintoj,
+        kiel de la vivuloj; tiu sola, kiu kreis kaj direktas ĉion, scias la
+        grandan sekreton, kiun la homoj vane penas atingi; jen estas la
+        certaĵo, kiun ni lernas sur la bordoj de la Stikso; kaj kredu al mi,
+        li aldiris turnante sin al la doktoro, liberigu vin el tiu resto de
+        gildamo, kiun vi kunportis de la loĝejo de la mortemuloj; ĉar la
+        laboroj de mil generacioj kaj ĉiuj eltrovoj de la homoj ne sukcesis
+        plilongigi je unu momento ilian vivon; ĉar Karono ĉiutage pasigas en
+        sia barko saman nombron de animoj, ni ĉesu lacigi nin defendante
+        arton, kiu tie ĉi ĉe la mortintoj ne estus utila eĉ al la
+        kuracistoj. »</span>—Tiel parolis la glora Hipokrato, al mia granda
+        miro…</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Doktoro Cigna
+        ridetis; kaj ĉar la spiritoj ne povas nei evidentaĵon, nek silenti
+        pri veraĵo, li ne sole samopiniis kun Hipokrato, sed eĉ konfesis,
+        ruĝiĝante laŭ la maniero de la spiritoj, ke li ĉiam suspektis tion.
+        <span class="tei tei-pb" id="page55">[p. 55]</span><a name="p55" id=
+        "p55" class="tei tei-anchor"></a></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Perikleso, kiu
+        proksimiĝis al la fenestro, ellasis grandan ekĝemon, kies kaŭzon mi
+        divenis. Li estis leganta numeron de la <span class=
+        "tei tei-q">« Moniteur »</span>, kiu sciigis la malprogresadon de la
+        artoj kaj sciencoj; li vidis glorajn scienculojn forlasantaj siajn
+        belegajn serĉadojn kaj eltrovantaj novajn krimojn, kaj li ektremetis
+        aŭdante bandon da hommanĝantoj, kiuj komparis sin kun la herooj de la
+        grandanima Grekujo, dum ili, senhonte kaj sen riproĉo de konscienco,
+        pereigis sur la eŝafodo respektindajn maljunulojn, virinojn kaj
+        infanojn, kaj faris senekscite la plej kruelajn kaj senutilajn
+        krimojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Platono, kiu estis
+        aŭskultinta silente nian kunparoladon, vidinte ĝin finita en maniero
+        tiel neatendita, ekparolis siavice.—<span class="tei tei-q">« Mi
+        komprenas, li diris, ke la eltrovoj faritaj de viaj eminentuloj en
+        ĉiuj fakoj de la fiziko estis senutilaj por la kuracarto, kiu neniam
+        povos ŝanĝi la iradon de la naturo, krom difektante la vivon homan,
+        sed ne tiel estos sendube pri la serĉadoj faritaj pri la politiko. La
+        eltrovoj de Locke pri la naturo de la homa spirito, la elpenso de la
+        presarto, la amasigitaj observoj eltiritaj el la historio, tiel
+        multaj seriozaj libroj disvastigintaj la sciencon ĝis en la
+        popolon,—unuvorte tiomaj mirindaĵoj sendube kunlaboris por plibonigi
+        la homojn, kaj tiu respubliko feliĉa kaj saĝa, kiun mi imagis kaj
+        kiun, pro la tempo en kiu mi vivis, mi devis rigardi kiel
+        neefektivigeblan revon, sendube ekzistas nun en la mondo? »</span>—Je
+        tiu demando, la honesta doktoro mallevis la okulojn kaj ne respondis,
+        krom per larmoj; poste, viŝante ilin per sia naztuko, li nevole
+        ekturnis sian perukon tiel, ke ĝi kaŝis parton de la
+        vizaĝo.—<span class="tei tei-q">« Ho, senmortaj dioj!, diris Aspazio
+        per akra ekkrio, kia stranga vizaĝo! Ĉu pro eltrovo de viaj
+        eminentuloj vi elpensis tiel kapvestiĝi per fremda
+        kranio? »</span></p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Aspazio, kiun
+        oscedigis la disertacioj de la filozofoj, estis ekkaptinta gazeton de
+        modoj trovitan sur la kameno, kaj trarigardis ĝin de kelka tempo,
+        kiam la <span class="tei tei-pb" id="page56">[p. 56]</span><a name=
+        "p56" id="p56" class="tei tei-anchor"></a> peruko de la doktoro
+        kaŭzis ŝian ekkrion; kaj ĉar la seĝo mallarĝa kaj ŝanceliĝanta sur
+        kiu ŝi sidis, estis tre maloportuna por ŝi, ŝi senĝene metis siajn
+        ambaŭ nudajn krurojn, provizitajn de banderoloj, sur pajlan seĝon
+        inter ŝi kaj mi, kaj apogis sin per kubuto sur unu el la larĝaj
+        ŝultroj de Platono.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Tio ĉi ne estas kranio, respondis la doktoro, prenante
+        sian perukon kaj ĵetante ĝin en la fajron; tio estas peruko,
+        fraŭlino, kaj mi ne scias ja, kial mi ne ĵetis tiun ridindan
+        ornamaĵon en la flamojn de la Tartaro, antaŭ ol veni al vi; sed la
+        ridindaĵoj kaj antaŭjuĝoj estas tiel kunigitaj kun nia mizera naturo,
+        ke ili sekvas nin ankoraŭ kelkan tempon trans la tombo. »</span>—Mi
+        mirinde ĝojadis, vidante la doktoron forĵuranta samtempe sian
+        kuracarton kaj sian perukon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Mi certigas vin, diris Aspazio, ke la plimulto el la
+        kapvestoj figuritaj en la kajero, kiun mi trarigardas, meritus la
+        saman sorton, kiel la via, tiel ridindegaj ili estas! »</span>—La
+        bela Atenanino amuziĝis multege rigardante tiujn gravuraĵojn, kaj
+        prave miris pri la diverseco kaj strangeco de la nuntempaj vestaĵoj.
+        Unu figuro inter aliaj atentigis ŝin: tiu estis juna virino figurita
+        kun plej eleganta kapvesto, kiun Aspazio trovis nur iom tro alta; sed
+        la peco da gazo kovranta la gorĝon estis tiel supermezure larĝa, ke
+        oni nur vidis duonon de la vizaĝo. Aspazio, ne sciante ke tiuj
+        mirindaj formoj estis nur kaŭzitaj de la amelo, vidigis miron, kiu
+        estus returnite duobliĝinta, se la gazo estus diafana.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+        "tei tei-q">« Sed sciigu al mi, ŝi diris, kial la nuntempaj virinoj
+        ŝajnas havi vestaĵojn pli bone faritajn por kaŝi, ol por vesti ilin:
+        apenaŭ ili lasas vidi sian vizaĝon, laŭ kiu sola oni povas rekoni
+        ilian sekson, tiel senformigita ilia korpo estas de la strangaj
+        faldoj de la ŝtofoj! El ĉiuj personoj figuritaj en tiuj folioj, neniu
+        lasas nekovritaj la bruston, la brakojn kaj la krurojn; kial ne
+        provis viaj junaj militistoj detrui tian kutimon? Kredeble, ŝi
+        aldiris, <span class="tei tei-pb" id="page57">[p. 57]</span><a name=
+        "p57" id="p57" class="tei tei-anchor"></a> la virto de la nuntempaj
+        virinoj, elmontrita de ĉiuj iliaj vestoj, multe superas tiun de miaj
+        samtempulinoj! »</span> Dirinte tiujn vortojn, Aspazio rigardis min
+        kaj ŝajnis deziri respondon.—Mi faris kvazaŭ mi tion ne rimarkus—kaj
+        por ŝajni distrita, mi puŝis per la prenilo sur la fajrajn karbojn la
+        restaĵon de la peruko de la doktoro, kiun la fajro ĝis nun
+        ŝparis.—Poste, ekvidinte, ke unu el la banderoloj subtenantaj la ŝuon
+        de Aspazio estis malligita, mi diris: <span class=
+        "tei tei-q">« Permesu, ĉarmulino… »</span> kaj tiel parolante mi
+        kliniĝis rapide etendante la manojn al tiu seĝo, kie mi pensis vidi
+        tiujn du krurojn, kiuj iam malsaĝigis grandajn filozofojn.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi estas certa, ke
+        en tiu momento mi atingis la veran somnambulismon, ĉar la movo
+        priparolita estis tre reala; sed Rozino, kiu dormetis ja sur tiu
+        seĝo, akceptis por si tiun movon, kaj eksaltante malpeze en miajn
+        brakojn reĵetis en la inferojn la glorajn spiritojn elvokitajn de mia
+        vojaĝa vesto.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ĉarma lando de la
+        fantazio, vi, kiun la Bonfarulego liveris al la homoj, por ilin
+        konsoli de la realeco, mi devas forlasi vin.—Hodiaŭ kelkaj personoj,
+        de kiuj mi dependas, volas redoni al mi la liberecon, kvazaŭ ili
+        estus deprenintaj ĝin de mi! kvazaŭ estus eble al ili senigi min je
+        ĝi eĉ unu minuton kaj malhelpi min trairi laŭvole la vastan spacon
+        malfermitan antaŭ mi! Ili malpermesis al mi trairi unu urbon, unu
+        lokon, sed ili lasis al mi la tutan universon; la senlimeco kaj la
+        eterneco estas sub miaj ordonoj.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Hodiaŭ do mi estas
+        libera, aŭ plibone mi denove estos katenita! La jugo de la aferoj
+        denove pezos sur mi; mi jam ne faros paŝon ne mezuritan de la dececo
+        kaj la devo.—Feliĉa ankoraŭ mi estos, se ia kaprica diino ne igos min
+        forgesi ambaŭ, kaj se mi povos eviti tiun novan kaj danĝeran
+        kaptitecon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">He! kial oni ne
+        lasas min fini mian vojaĝon? Ĉu por puni min oni apartigis min en
+        mian ĉambron,—en tiun <span class="tei tei-pb" id="page58">[p.
+        58]</span><a name="p58" id="p58" class="tei tei-anchor"></a> ĉarman
+        landon, kiu enhavas ĉiujn bienojn kaj ĉiujn trezorojn de la mondo?
+        Tiel facile oni povus ekzili muson en grenejon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Mi tamen neniam
+        tiel klare rimarkis, ke mi estas <em class=
+        "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">duobla</span></em>.—Dum
+        mi bedaŭras miajn fantaziajn ĝuojn, mi sentas min konsolita vole
+        nevole; nekonata potenco fortiras min; ĝi diras, ke mi bezonas la
+        aeron ĉielan, kaj ke izoleco similas morton.—Jen mi estas preta; mia
+        pordo malfermiĝas; mi jam vagas sub la vasta arkado de la Po’a
+        strato; mil agrablaj fantomoj flirtas antaŭ miaj okuloj.—Jes, jen
+        estas tiu domego—tiu pordo, tiu ŝtuparo;—mi antaŭe tremetas.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiel oni sentas
+        acidan antaŭguston, tranĉante manĝotan citronon.</p>
+
+        <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Ho, mia besto, mia
+        kompatinda besto, gardu vin!</p>
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-tb">
+        <hr style="width: 10%" />
+      </div>
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <p class="tei tei-p" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 0.90em"><span style=
+        "font-size: 90%">326-07.—Coulommiers. Imp.</span> <span class=
+        "tei tei-hi" style="text-align: center"><span style=
+        "font-size: 90%; font-variant: small-caps">Paul
+        BRODARD</span></span><span style="font-size: 90%">.—P4-07.</span></p>
+      </div>
+    </div>
+    <hr class="doublepage" />
+
+    <div class="tei tei-back" style=
+    "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 6.00em">
+      <div id="footnotes" class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <h1 class="tei tei-head" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+        <span style="font-size: 173%">Notoj</span></h1>
+
+        <dl class="tei tei-list-footnotes">
+          <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_1" name="note_1" href=
+          "#noteref_1">1.</a></dt>
+
+          <dd class="tei tei-notetext">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Grandfama
+            tualetistino.</p>
+          </dd>
+
+          <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_2" name="note_2" href=
+          "#noteref_2">2.</a></dt>
+
+          <dd class="tei tei-notetext">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi ĉapitro
+            estis skribata en la jaro 1794.</p>
+          </dd>
+
+          <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_3" name="note_3" href=
+          "#noteref_3">3.</a></dt>
+
+          <dd class="tei tei-notetext">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tiu ĉi promeso
+            ne plenumiĝis; la libro ne estis eldonita.</p>
+          </dd>
+
+          <dt class="tei tei-notelabel"><a id="note_4" name="note_4" href=
+          "#noteref_4">4.</a></dt>
+
+          <dd class="tei tei-notetext">
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Tre konata
+            kuracisto el Torino.</p>
+          </dd>
+        </dl>
+      </div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <h1 class="tei tei-head" style=
+        "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+        <span style="font-size: 173%">Notoj de la tekstpreparinto</span></h1>
+
+        <div class="tei tei-div" style=
+        "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em">
+          <h2 class="tei tei-head" style=
+          "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+          <span style="font-size: 144%">Mispresaĵoj</span></h2>
+
+          <table summary="This is a table" cellspacing="0" class=
+          "tei tei-table" style="margin-bottom: 1.00em">
+            <colgroup span="3"></colgroup>
+
+            <tbody>
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell"><em class=
+                "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Paĝo</span></em></td>
+
+                <td class="tei tei-cell"><em class=
+                "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Originala
+                teksto</span></em></td>
+
+                <td class="tei tei-cell"><em class=
+                "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Korektaĵo</span></em></td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">21</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">Sendube pro tio?—</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">Sendube pro tio?<a name="add1" id=
+                "add1" class="tei tei-anchor"></a>»—</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">30</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">sciiĝu, <a name="corr1" id="corr1"
+                class="tei tei-anchor"></a><em class=
+                "tei tei-emph"><span style=
+                "font-style: normal; font-weight: 700">que</span></em> antaŭ
+                spegulo</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">ke</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">36</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">eliru el tiu dormado!</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">eliru el tiu dormado!»</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">36</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">manojn en la sangon!</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">manojn en la sangon!»</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">37</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">konsonanto kaj ripozejo.</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">konsonanto kaj ripozejo.»</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">49</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">Preparu la kafon, ĝi diris</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">Preparu la kafon», ĝi diris</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">50</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">kiel <a name="corr2" id="corr2"
+                class="tei tei-anchor"></a><em class=
+                "tei tei-emph"><span style=
+                "font-style: normal; font-weight: 700">bongusta</span></em>
+                estas tiuj fruktoj!</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">bongustaj</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">54</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">la tuta naturo?</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">la tuta naturo?»</td>
+              </tr>
+
+              <tr class="tei tei-row">
+                <td class="tei tei-cell">54</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">—Ha! kiel vi eraras,</td>
+
+                <td class="tei tei-cell">—«Ha! kiel vi eraras,</td>
+              </tr>
+            </tbody>
+          </table>
+        </div>
+      </div>
+      <hr class="doublepage" />
+
+      <div class="tei tei-div" style=
+      "margin-bottom: 5.00em; margin-top: 5.00em">
+        <div id="pgfooter" class="tei tei-div" style=
+        "margin-bottom: 4.00em; margin-top: 4.00em">
+          <pre class="pre tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+***END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK VOJAĜO INTERNE DE MIA ĈAMBRO***
+</pre>
+          <hr class="doublepage" />
+
+          <div class="tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+            <a name="toc1" id="toc1"></a><a name="pdf2" id=
+            "pdf2"></a><a name="pdb3" id="pdb3"></a>
+
+            <h1 class="tei tei-head" style=
+            "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+            <span style="font-size: 173%">Credits</span></h1>
+
+            <table summary="This is a list." class="tei tei-list" style=
+            "margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em">
+              <tbody>
+                <tr>
+                  <th class="tei tei-label tei-label-gloss">May
+                  2008&nbsp;&nbsp;</th>
+                </tr>
+
+                <tr>
+                  <td class="tei tei-item">
+                    <table summary="This is a list." class="tei tei-list"
+                    style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em">
+                      <tbody>
+                        <tr class="tei tei-labelitem">
+                          <th class="tei tei-label"></th>
+
+                          <td class="tei tei-item">Project Gutenberg
+                          Edition</td>
+                        </tr>
+
+                        <tr class="tei tei-labelitem">
+                          <th class="tei tei-label"></th>
+
+                          <td class="tei tei-item"><span class=
+                          "tei tei-respStmt"><span class="tei tei-name">Hoss
+                          Firooznia<br /></span> <span class=
+                          "tei tei-name">Andrew Sly<br /></span> <span class=
+                          "tei tei-name">Online Distributed Proofreading
+                          Team</span></span></td>
+                        </tr>
+                      </tbody>
+                    </table>
+                  </td>
+                </tr>
+              </tbody>
+            </table>
+          </div>
+          <hr class="doublepage" />
+
+          <div class="tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+            <a name="toc4" id="toc4"></a><a name="pdf5" id=
+            "pdf5"></a><a name="pdb6" id="pdb6"></a>
+
+            <h1 class="tei tei-head" style=
+            "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+            <span style="font-size: 173%">A Word from Project
+            Gutenberg</span></h1>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This file
+            should be named 25539-h.html or 25539-h.zip.</p>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This and all
+            associated files of various formats will be found in: <a href=
+            "http://www.gutenberg.org/dirs/2/5/5/3/25539/" class=
+            "block tei tei-xref" style=
+            "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em">
+            <span style=
+            "font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span><span style=
+            "font-size: 90%">/dirs/2/5/5/3/25539/</span></a></p>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Updated
+            editions will replace the previous one — the old editions will be
+            renamed.</p>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Creating the
+            works from public domain print editions means that no one owns a
+            United States copyright in these works, so the Foundation (and
+            you!) can copy and distribute it in the United States without
+            permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+            set forth in the General Terms of Use part of this license, apply
+            to copying and distributing Project Gutenberg™ electronic works
+            to protect the Project Gutenberg™ concept and trademark. Project
+            Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+            charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If
+            you do not charge anything for copies of this eBook, complying
+            with the rules is very easy. You may use this eBook for nearly
+            any purpose such as creation of derivative works, reports,
+            performances and research. They may be modified and printed and
+            given away — you may do practically <em class=
+            "tei tei-emph"><span style=
+            "font-style: italic">anything</span></em> with public domain
+            eBooks. Redistribution is subject to the trademark license,
+            especially commercial redistribution.</p>
+          </div>
+          <hr class="page" />
+
+          <div id="pglicense" class="tei tei-div" style=
+          "margin-bottom: 3.00em; margin-top: 3.00em">
+            <a name="toc7" id="toc7"></a><a name="pdf8" id=
+            "pdf8"></a><a name="pdb9" id="pdb9"></a>
+
+            <h1 class="tei tei-head" style=
+            "text-align: center; margin-bottom: 3.46em; margin-top: 3.46em">
+            <span style="font-size: 173%">The Full Project Gutenberg
+            License</span></h1>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><em class=
+            "tei tei-emph"><span style="font-style: italic">Please read this
+            before you distribute or use this work.</span></em></p>
+
+            <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">To protect the
+            Project Gutenberg™ mission of promoting the free distribution of
+            electronic works, by using or distributing this work (or any
+            other work associated in any way with the phrase <span class=
+            "tei tei-q">« Project Gutenberg »</span>), you agree to comply
+            with all the terms of the Full Project Gutenberg™ License
+            (<a href="#pglicense" class="tei tei-ref">available with this
+            file</a> or online at <a href="http://www.gutenberg.org/license"
+            class="tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/license</a>).</p>
+
+            <div id="pglicense1" class="tei tei-div" style=
+            "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+              <span style="font-size: 144%">Section 1.</span></h2>
+
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+              <span style="font-size: 120%">General Terms of Use &amp;
+              Redistributing Project Gutenberg™ electronic works</span></h2>
+
+              <div id="pglicense1A" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.A.</span></h3>
+
+                <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">By reading
+                or using any part of this Project Gutenberg™ electronic work,
+                you indicate that you have read, understand, agree to and
+                accept all the terms of this license and intellectual
+                property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree
+                to abide by all the terms of this agreement, you must cease
+                using and return or destroy all copies of Project Gutenberg™
+                electronic works in your possession. If you paid a fee for
+                obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg™
+                electronic work and you do not agree to be bound by the terms
+                of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+                entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
+                <a href="#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8.</a></p>
+              </div>
+
+              <div id="pglicense1B" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.B.</span></h3>
+
+                <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                <span class="tei tei-q">« Project Gutenberg »</span> is a
+                registered trademark. It may only be used on or associated in
+                any way with an electronic work by people who agree to be
+                bound by the terms of this agreement. There are a few things
+                that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works
+                even without complying with the full terms of this agreement.
+                See paragraph <a href="#pglicense1C" class=
+                "tei tei-ref">1.C</a> below. There are a lot of things you
+                can do with Project Gutenberg™ electronic works if you follow
+                the terms of this agreement and help preserve free future
+                access to Project Gutenberg™ electronic works. See paragraph
+                <a href="#pglicense1E" class="tei tei-ref">1.E</a> below.</p>
+              </div>
+
+              <div id="pglicense1C" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.C.</span></h3>
+
+                <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The
+                Project Gutenberg Literary Archive Foundation (<span class=
+                "tei tei-q">« the Foundation »</span> or PGLAF), owns a
+                compilation copyright in the collection of Project Gutenberg™
+                electronic works. Nearly all the individual works in the
+                collection are in the public domain in the United States. If
+                an individual work is in the public domain in the United
+                States and you are located in the United States, we do not
+                claim a right to prevent you from copying, distributing,
+                performing, displaying or creating derivative works based on
+                the work as long as all references to Project Gutenberg are
+                removed. Of course, we hope that you will support the Project
+                Gutenberg™ mission of promoting free access to electronic
+                works by freely sharing Project Gutenberg™ works in
+                compliance with the terms of this agreement for keeping the
+                Project Gutenberg™ name associated with the work. You can
+                easily comply with the terms of this agreement by keeping
+                this work in the same format with its attached full Project
+                Gutenberg™ License when you share it without charge with
+                others.</p>
+              </div>
+
+              <div id="pglicense1D" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.D.</span></h3>
+
+                <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The
+                copyright laws of the place where you are located also govern
+                what you can do with this work. Copyright laws in most
+                countries are in a constant state of change. If you are
+                outside the United States, check the laws of your country in
+                addition to the terms of this agreement before downloading,
+                copying, displaying, performing, distributing or creating
+                derivative works based on this work or any other Project
+                Gutenberg™ work. The Foundation makes no representations
+                concerning the copyright status of any work in any country
+                outside the United States.</p>
+              </div>
+
+              <div id="pglicense1E" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.E.</span></h3>
+
+                <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Unless you
+                have removed all references to Project Gutenberg:</p>
+
+                <div id="pglicense1E1" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.1.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The
+                  following sentence, with active links to, or other
+                  immediate access to, the full Project Gutenberg™ License
+                  must appear prominently whenever any copy of a Project
+                  Gutenberg™ work (any work on which the phrase <span class=
+                  "tei tei-q">« Project Gutenberg »</span> appears, or with
+                  which the phrase <span class="tei tei-q">« Project
+                  Gutenberg »</span> is associated) is accessed, displayed,
+                  performed, viewed, copied or distributed:</p>
+
+                  <div class="block tei tei-q" style=
+                  "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em">
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 0.90em">
+                  <span style="font-size: 90%">This eBook is for the use of
+                  anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions
+                  whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
+                  under the terms of the Project Gutenberg License included
+                  with this eBook or online at</span> <a href=
+                  "http://www.gutenberg.org" class=
+                    "tei tei-xref"><span style="font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p>
+                  </div>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E2" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.2.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an
+                  individual Project Gutenberg™ electronic work is derived
+                  from the public domain (does not contain a notice
+                  indicating that it is posted with permission of the
+                  copyright holder), the work can be copied and distributed
+                  to anyone in the United States without paying any fees or
+                  charges. If you are redistributing or providing access to a
+                  work with the phrase <span class="tei tei-q">« Project
+                  Gutenberg »</span> associated with or appearing on the
+                  work, you must comply either with the requirements of
+                  paragraphs <a href="#pglicense1E1" class=
+                  "tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7 or obtain permission
+                  for the use of the work and the Project Gutenberg™
+                  trademark as set forth in paragraphs <a href=
+                  "#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E3" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.3.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If an
+                  individual Project Gutenberg™ electronic work is posted
+                  with the permission of the copyright holder, your use and
+                  distribution must comply with both paragraphs <a href=
+                  "#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1</a> through 1.E.7
+                  and any additional terms imposed by the copyright holder.
+                  Additional terms will be linked to the Project Gutenberg™
+                  License for all works posted with the permission of the
+                  copyright holder found at the beginning of this work.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E4" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.4.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not
+                  unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™
+                  License terms from this work, or any files containing a
+                  part of this work or any other work associated with Project
+                  Gutenberg™.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E5" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.5.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not
+                  copy, display, perform, distribute or redistribute this
+                  electronic work, or any part of this electronic work,
+                  without prominently displaying the sentence set forth in
+                  paragraph <a href="#pglicense1E1" class=
+                  "tei tei-ref">1.E.1</a> with active links or immediate
+                  access to the full terms of the Project Gutenberg™
+                  License.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E6" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.6.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may
+                  convert to and distribute this work in any binary,
+                  compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form,
+                  including any word processing or hypertext form. However,
+                  if you provide access to or distribute copies of a Project
+                  Gutenberg™ work in a format other than <span class=
+                  "tei tei-q">« Plain Vanilla ASCII »</span> or other format
+                  used in the official version posted on the official Project
+                  Gutenberg™ web site (http://www.gutenberg.org), you must,
+                  at no additional cost, fee or expense to the user, provide
+                  a copy, a means of exporting a copy, or a means of
+                  obtaining a copy upon request, of the work in its original
+                  <span class="tei tei-q">« Plain Vanilla ASCII »</span> or
+                  other form. Any alternate format must include the full
+                  Project Gutenberg™ License as specified in paragraph
+                  <a href="#pglicense1E1" class="tei tei-ref">1.E.1.</a></p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E7" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.7.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Do not
+                  charge a fee for access to, viewing, displaying,
+                  performing, copying or distributing any Project Gutenberg™
+                  works unless you comply with paragraph <a href=
+                  "#pglicense1E8" class="tei tei-ref">1.E.8</a> or 1.E.9.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E8" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.8.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">You may
+                  charge a reasonable fee for copies of or providing access
+                  to or distributing Project Gutenberg™ electronic works
+                  provided that</p>
+
+                  <table summary="This is a list." class="tei tei-list"
+                  style="margin-bottom: 1.00em; margin-top: 1.00em">
+                    <tbody>
+                      <tr class="tei tei-labelitem">
+                        <th class="tei tei-label">•&nbsp;&nbsp;</th>
+
+                        <td class="tei tei-item">
+                          <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                          You pay a royalty fee of 20% of the gross profits
+                          you derive from the use of Project Gutenberg™ works
+                          calculated using the method you already use to
+                          calculate your applicable taxes. The fee is owed to
+                          the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but
+                          he has agreed to donate royalties under this
+                          paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive
+                          Foundation. Royalty payments must be paid within 60
+                          days following each date on which you prepare (or
+                          are legally required to prepare) your periodic tax
+                          returns. Royalty payments should be clearly marked
+                          as such and sent to the Project Gutenberg Literary
+                          Archive Foundation at the address specified in
+                          <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">Section
+                          4, <span class="tei tei-q">« Information about
+                          donations to the Project Gutenberg Literary Archive
+                          Foundation. »</span></a></p>
+                        </td>
+                      </tr>
+
+                      <tr class="tei tei-labelitem">
+                        <th class="tei tei-label"></th>
+
+                        <td class="tei tei-item">
+                          <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                          You provide a full refund of any money paid by a
+                          user who notifies you in writing (or by e-mail)
+                          within 30 days of receipt that s/he does not agree
+                          to the terms of the full Project Gutenberg™
+                          License. You must require such a user to return or
+                          destroy all copies of the works possessed in a
+                          physical medium and discontinue all use of and all
+                          access to other copies of Project Gutenberg™
+                          works.</p>
+                        </td>
+                      </tr>
+
+                      <tr class="tei tei-labelitem">
+                        <th class="tei tei-label"></th>
+
+                        <td class="tei tei-item">
+                          <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                          You provide, in accordance with paragraph <a href=
+                          "#pglicense1F3" class="tei tei-ref">1.F.3</a>, a
+                          full refund of any money paid for a work or a
+                          replacement copy, if a defect in the electronic
+                          work is discovered and reported to you within 90
+                          days of receipt of the work.</p>
+                        </td>
+                      </tr>
+
+                      <tr class="tei tei-labelitem">
+                        <th class="tei tei-label"></th>
+
+                        <td class="tei tei-item">
+                          <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                          You comply with all other terms of this agreement
+                          for free distribution of Project Gutenberg™
+                          works.</p>
+                        </td>
+                      </tr>
+                    </tbody>
+                  </table>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1E9" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.E.9.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">If you
+                  wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™
+                  electronic work or group of works on different terms than
+                  are set forth in this agreement, you must obtain permission
+                  in writing from both the Project Gutenberg Literary Archive
+                  Foundation and Michael Hart, the owner of the Project
+                  Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set forth
+                  in <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">Section 3</a>
+                  below.</p>
+                </div>
+              </div>
+
+              <div id="pglicense1F" class="tei tei-div" style=
+              "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                <h3 class="tei tei-head" style=
+                "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+                <span style="font-size: 120%">1.F.</span></h3>
+
+                <div id="pglicense1F1" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.1.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project
+                  Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+                  effort to identify, do copyright research on, transcribe
+                  and proofread public domain works in creating the Project
+                  Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project
+                  Gutenberg™ electronic works, and the medium on which they
+                  may be stored, may contain <span class=
+                  "tei tei-q">« Defects, »</span> such as, but not limited
+                  to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription
+                  errors, a copyright or other intellectual property
+                  infringement, a defective or damaged disk or other medium,
+                  a computer virus, or computer codes that damage or cannot
+                  be read by your equipment.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1F2" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.2.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED
+                  WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES — Except for the
+                  <span class="tei tei-q">« Right of Replacement or
+                  Refund »</span> described in <a href="#pglicense1F3" class=
+                  "tei tei-ref">paragraph 1.F.3</a>, the Project Gutenberg
+                  Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+                  Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a
+                  Project Gutenberg™ electronic work under this agreement,
+                  disclaim all liability to you for damages, costs and
+                  expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO
+                  REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF
+                  WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN
+                  PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK
+                  OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+                  LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL,
+                  PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF
+                  THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1F3" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.3.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">LIMITED
+                  RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND — If you discover a defect
+                  in this electronic work within 90 days of receiving it, you
+                  can receive a refund of the money (if any) you paid for it
+                  by sending a written explanation to the person you received
+                  the work from. If you received the work on a physical
+                  medium, you must return the medium with your written
+                  explanation. The person or entity that provided you with
+                  the defective work may elect to provide a replacement copy
+                  in lieu of a refund. If you received the work
+                  electronically, the person or entity providing it to you
+                  may choose to give you a second opportunity to receive the
+                  work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+                  is also defective, you may demand a refund in writing
+                  without further opportunities to fix the problem.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1F4" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.4.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Except
+                  for the limited right of replacement or refund set forth in
+                  <a href="#pglicense1F3" class="tei tei-ref">paragraph
+                  1.F.3</a>, this work is provided to you 'AS-IS,' WITH NO
+                  OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING
+                  BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS
+                  FOR ANY PURPOSE.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1F5" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.5.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Some
+                  states do not allow disclaimers of certain implied
+                  warranties or the exclusion or limitation of certain types
+                  of damages. If any disclaimer or limitation set forth in
+                  this agreement violates the law of the state applicable to
+                  this agreement, the agreement shall be interpreted to make
+                  the maximum disclaimer or limitation permitted by the
+                  applicable state law. The invalidity or unenforceability of
+                  any provision of this agreement shall not void the
+                  remaining provisions.</p>
+                </div>
+
+                <div id="pglicense1F6" class="tei tei-div" style=
+                "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <h4 class="tei tei-head" style=
+                  "text-align: center; margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+                  <span style="font-size: 100%">1.F.6.</span></h4>
+
+                  <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+                  INDEMNITY — You agree to indemnify and hold the Foundation,
+                  the trademark owner, any agent or employee of the
+                  Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg™
+                  electronic works in accordance with this agreement, and any
+                  volunteers associated with the production, promotion and
+                  distribution of Project Gutenberg™ electronic works,
+                  harmless from all liability, costs and expenses, including
+                  legal fees, that arise directly or indirectly from any of
+                  the following which you do or cause to occur: (a)
+                  distribution of this or any Project Gutenberg™ work, (b)
+                  alteration, modification, or additions or deletions to any
+                  Project Gutenberg™ work, and (c) any Defect you cause.</p>
+                </div>
+              </div>
+            </div>
+
+            <div id="pglicense2" class="tei tei-div" style=
+            "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+              <span style="font-size: 144%">Section 2.</span></h2>
+
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+              <span style="font-size: 120%">Information about the Mission of
+              Project Gutenberg™</span></h2>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project
+              Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of
+              electronic works in formats readable by the widest variety of
+              computers including obsolete, old, middle-aged and new
+              computers. It exists because of the efforts of hundreds of
+              volunteers and donations from people in all walks of life.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Volunteers
+              and financial support to provide volunteers with the assistance
+              they need, is critical to reaching Project Gutenberg™'s goals
+              and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will remain
+              freely available for generations to come. In 2001, the Project
+              Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a
+              secure and permanent future for Project Gutenberg™ and future
+              generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
+              Archive Foundation and how your efforts and donations can help,
+              see Sections <a href="#pglicense3" class="tei tei-ref">3</a>
+              and <a href="#pglicense4" class="tei tei-ref">4</a> and the
+              Foundation web page at <a href="http://www.pglaf.org" class=
+              "tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a>.</p>
+            </div>
+
+            <div id="pglicense3" class="tei tei-div" style=
+            "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+              <span style="font-size: 144%">Section 3.</span></h2>
+
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+              <span style="font-size: 120%">Information about the Project
+              Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The Project
+              Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 501(c)(3)
+              educational corporation organized under the laws of the state
+              of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+              Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax
+              identification number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is
+              posted at <a href="http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf"
+              class=
+              "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/pglaf</a>.
+              Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive
+              Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
+              U.S. federal laws and your state's laws.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The
+              Foundation's principal office is located at 4557 Melan&nbsp;Dr.
+              S.&nbsp;Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees
+              are scattered throughout numerous locations. Its business
+              office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT
+              84116, (801) 596-1887, email business@pglaf.org. Email contact
+              links and up to date contact information can be found at the
+              Foundation's web site and official page at <a href=
+              "http://www.pglaf.org" class=
+              "tei tei-xref">http://www.pglaf.org</a></p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">For
+              additional contact information:</p>
+
+              <div class="block tei tei-address" style=
+              "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em">
+              <span class="tei tei-addrLine"><span style=
+              "font-size: 90%">Dr.&nbsp;Gregory
+              B.&nbsp;Newby</span></span><br />
+                <span class="tei tei-addrLine"><span style=
+                "font-size: 90%">Chief Executive and
+                Director</span></span><br />
+                <span class="tei tei-addrLine"><span style=
+                "font-size: 90%">gbnewby@pglaf.org</span></span><br />
+              </div>
+            </div>
+
+            <div id="pglicense4" class="tei tei-div" style=
+            "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+              <span style="font-size: 144%">Section 4.</span></h2>
+
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+              <span style="font-size: 120%">Information about Donations to
+              the Project Gutenberg Literary Archive Foundation</span></h2>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project
+              Gutenberg™ depends upon and cannot survive without wide spread
+              public support and donations to carry out its mission of
+              increasing the number of public domain and licensed works that
+              can be freely distributed in machine readable form accessible
+              by the widest array of equipment including outdated equipment.
+              Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important
+              to maintaining tax exempt status with the IRS.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">The
+              Foundation is committed to complying with the laws regulating
+              charities and charitable donations in all 50 states of the
+              United States. Compliance requirements are not uniform and it
+              takes a considerable effort, much paperwork and many fees to
+              meet and keep up with these requirements. We do not solicit
+              donations in locations where we have not received written
+              confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or determine the
+              status of compliance for any particular state visit <a href=
+              "http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class=
+              "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">While we
+              cannot and do not solicit contributions from states where we
+              have not met the solicitation requirements, we know of no
+              prohibition against accepting unsolicited donations from donors
+              in such states who approach us with offers to donate.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">
+              International donations are gratefully accepted, but we cannot
+              make any statements concerning tax treatment of donations
+              received from outside the United States. U.S. laws alone swamp
+              our small staff.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Please check
+              the Project Gutenberg Web pages for current donation methods
+              and addresses. Donations are accepted in a number of other ways
+              including checks, online payments and credit card donations. To
+              donate, please visit: <a href=
+              "http://www.gutenberg.org/fundraising/donate" class=
+              "tei tei-xref">http://www.gutenberg.org/fundraising/donate</a></p>
+            </div>
+
+            <div id="pglicense5" class="tei tei-div" style=
+            "margin-bottom: 2.00em; margin-top: 2.00em">
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.88em; margin-top: 2.88em">
+              <span style="font-size: 144%">Section 5.</span></h2>
+
+              <h2 class="tei tei-head" style=
+              "text-align: center; margin-bottom: 2.40em; margin-top: 2.40em">
+              <span style="font-size: 120%">General Information About Project
+              Gutenberg™ electronic works.</span></h2>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em"><span class=
+              "tei tei-name">Professor Michael S. Hart</span> is the
+              originator of the Project Gutenberg™ concept of a library of
+              electronic works that could be freely shared with anyone. For
+              thirty years, he produced and distributed Project Gutenberg™
+              eBooks with only a loose network of volunteer support.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Project
+              Gutenberg™ eBooks are often created from several printed
+              editions, all of which are confirmed as Public Domain in the
+              U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
+              necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
+              edition.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Each eBook
+              is in a subdirectory of the same number as the eBook's eBook
+              number, often in several formats including plain vanilla ASCII,
+              compressed (zipped), HTML and others.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Corrected
+              <em class="tei tei-emph"><span style=
+              "font-style: italic">editions</span></em> of our eBooks replace
+              the old file and take over the old filename and etext number.
+              The replaced older file is renamed. <em class=
+              "tei tei-emph"><span style=
+              "font-style: italic">Versions</span></em> based on separate
+              sources are treated as new eBooks receiving new filenames and
+              etext numbers.</p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">Most people
+              start at our Web site which has the main PG search facility:
+              <a href="http://www.gutenberg.org" class="block tei tei-xref"
+              style=
+              "margin-bottom: 1.80em; margin-left: 3.60em; margin-top: 1.80em; margin-right: 3.60em">
+              <span style=
+              "font-size: 90%">http://www.gutenberg.org</span></a></p>
+
+              <p class="tei tei-p" style="margin-bottom: 1.00em">This Web
+              site includes information about Project Gutenberg™, including
+              how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive
+              Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+              subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.</p>
+            </div>
+          </div>
+        </div>
+      </div>
+    </div>
+  </div>
+</body>
+</html>
diff --git a/25539-h/images/terglobo.png b/25539-h/images/terglobo.png
new file mode 100644
index 0000000..1d4662b
--- /dev/null
+++ b/25539-h/images/terglobo.png
diff --git a/25539-tei.zip b/25539-tei.zip
new file mode 100644
index 0000000..1955bf1
--- /dev/null
+++ b/25539-tei.zip
diff --git a/25539-tei/25539-tei.tei b/25539-tei/25539-tei.tei
new file mode 100644
index 0000000..350b2e9
--- /dev/null
+++ b/25539-tei/25539-tei.tei
@@ -0,0 +1,3046 @@
+<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
+<!DOCTYPE TEI.2 SYSTEM "http://www.gutenberg.org/tei/marcello/0.4/dtd/pgtei.dtd"
+>
+<TEI.2 lang="eo">
+<teiHeader>
+  <fileDesc>
+    <titleStmt>
+      <title>Vojaĝo interne de mia ĉambro</title>
+      <author><name reg="de Maistre, Xavier">Xavier de Maistre</name></author>
+      <respStmt>
+        <resp>Tradukita de</resp>
+        <name reg="Meyer, Sam.">Sam. Meyer</name>
+      </respStmt>
+      <editor role="translator"><name reg="Meyer, Sam.">Sam. Meyer</name></editor>
+    </titleStmt>
+    <editionStmt><edition n="1">Edition 1</edition></editionStmt>
+    <publicationStmt>
+      <publisher>Project Gutenberg</publisher>
+      <date value="2008-05-08">May 12, 2008</date>
+      <idno type="etext-no">25539</idno>
+      <availability>
+        <p>This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and
+        with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it
+        away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg
+        License online at www.gutenberg.org/license</p>
+      </availability>
+    </publicationStmt>
+    <sourceDesc>
+      <bibl>
+        <title>Vojaĝo interne de mia ĉambro</title>
+        <author>Xavier de Maistre</author>
+        <imprint>
+          <publisher>Librairie Hachette et C<hi rend="super;tiny">ie</hi></publisher>
+          <pubPlace>Paris</pubPlace>
+          <date>1907</date>
+        </imprint>
+      </bibl>
+    </sourceDesc>
+  </fileDesc>
+  <encodingDesc>
+    <classDecl>
+      <taxonomy id="lc">
+        <bibl><title>Library of Congress Classification</title></bibl>
+      </taxonomy>
+    </classDecl>
+  </encodingDesc>
+  <profileDesc>
+    <langUsage><language id="eo">Esperanto</language></langUsage>
+  </profileDesc>
+  <revisionDesc>
+    <change>
+      <date value="2008-05">May 2008</date>
+      <respStmt>
+      <name reg="Firooznia, Hoss">Hoss Firooznia<lb /></name>
+      <name reg="Sly, Andrew">Andrew Sly<lb /></name>
+      <name>Online Distributed Proofreading Team</name>
+      </respStmt>
+      <item>Project Gutenberg Edition</item>
+    </change>
+  </revisionDesc>
+</teiHeader>
+
+<pgExtensions>
+  <pgStyleSheet>
+    .bold { font-weight: bold ; font-style: normal }
+    .left { text-align: left }
+    .right { text-align: right }
+    .center { text-align: center }
+    .gsprt { letter-spacing: .15em }
+    .super { vertical-align: super }
+    .small { font-size: 90% }
+    .tiny { font-size: 70% }
+    .big { font-size: 135% }
+    .huge { font-size: 180% }
+    .giant { font-size: 300% }
+    .italic { font-style: italic } 
+    .underline { text-decoration: underline } 
+    .sc { font-variant: small-caps }
+    .serif { font-family: serif } 
+    .sans-serif { font-family: sans-serif } 
+    figure { text-align: center; page-float: 'htb' }
+    table { block-align: bottom; rules: none }
+    head { text-align: center; font-size: 100%; }
+    @media pdf {
+      .terglobo { width: 5em; }
+    }
+  </pgStyleSheet>
+</pgExtensions>
+
+<text lang="eo">
+
+<front>
+  <div><divGen type="pgheader" /></div>
+  <div><divGen type="encodingDesc" /></div>
+  <div rend="page-break-before: right"><divGen type="titlepage" /></div>
+
+  <div rend="page-break-before: right">
+    <p>
+    <figure rend="terglobo" url="terglobo.png">
+      <figDesc>Ilustraĵo: Kolekto Esperanta: Aprobita de D-o Zamenhof</figDesc>
+    </figure>
+    </p>
+  </div>
+
+  <div rend="page-break-before: right">
+    <p rend="center">
+      LIBREJO HACHETTE KAJ K<hi rend="super;tiny">o</hi>, PARIS 
+    </p>
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 20%" />
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="huge">Tutmonda Jarlibro Esperantista</hi><lb />
+      <hi rend="big">1906</hi><lb />
+      <hi rend="small">ENHAVANTA LA</hi><lb />
+      <emph rend="bold">Adresaron de D<hi rend="super;tiny">ro</hi> ZAMENHOF</emph><lb />
+    </p>
+
+    <p rend="small">
+      Tiu ĉi jarlibro eldoniĝas ĉiujare dum Aprilo. Ĝi entenas: pli ol 30.000 adresojn
+      de Esperantistoj de l’ tuta mondo, plenan sciigon pri la propagandaj
+      Societoj, pri la libroj, la gazetoj, la ĉiuspecaj eldonaĵoj en Esperanto.
+    </p>
+
+    <table rend="width: 100%" cols="2">
+      <row>
+        <cell rend="left">Unu volumo, in-16, broŝurita</cell> 
+        <cell rend="right">Fr. 3,50</cell>
+      </row>
+    </table>
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 40%" />
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="huge">LA REVUO</hi><lb />
+      <emph rend="bold">Internacia monata literatura gazeto</emph><lb />
+      <emph rend="italic">Redaktata kun la konstanta kunlaborado de</emph><lb />
+      <emph rend="bold">D<hi rend="super;tiny">ro</hi> L. L. ZAMENHOF</emph><lb />
+      <hi rend="small">Aŭtoro de la lingvo<lb />
+      kaj de eminentaj Esperantistoj de ĉiuj landoj.</hi><lb />
+    </p>
+
+    <p rend="small">
+      Ĝi estas pure literatura kaj enhavas: novelojn, poeziojn, komediojn,
+      dramojn, seriozajn studojn pri historio, geografio, statistiko; popolmorojn
+      k. c., kronikon kaj bibliografion.
+    </p>
+
+    <p rend="small; center">
+      48 paĝoj, g<hi rend="super;tiny">da</hi> in-8<hi rend="super;tiny">o</hi>, da plej bona teksto ĉiumonate!<lb />
+      La 1<hi rend="super;tiny">a</hi> numero aperis la <emph rend="bold">1<hi rend="super;tiny">an</hi> de Septembro 1906</emph>.
+    </p>
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="small">JARA ABONO</hi><lb />
+      Francujo            Fr. 6<lb />
+      Ceteraj landoj      Fr. 7<lb />
+      <hi rend="small">UNU NUMERO</hi>: 50 centimoj<lb />
+    </p>
+    <p rend="center">
+      <emph rend="bold">Oni abonas ankaŭ ĉe ĉiuj firmoj montritaj sur la apuda paĝo.</emph>
+      Ĉiu jaro de La Revuo komenciĝas la 1<hi rend="super;tiny">an</hi> de Septembro.
+    </p>
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 40%" />
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="big">BILDAROJ</hi><lb />
+      <emph rend="bold">Teksto en Esperanto&mdash;25 malsamaj numeroj</emph>
+    </p>
+
+    <p rend="small">
+      Tiuj bildaroj kvankam skribitaj por infanoj, taŭgas perfekte por la
+      novaj adeptoj. Per ili la profesoroj povas rapide kutimigi la lernantojn
+      paroli esperante. Ili utilas ankaŭ por la propagando.
+    </p>
+
+    <p rend="center">
+      <emph rend="bold">Prezo</emph>, Serio<lb />
+      da <emph rend="italic">25 numeroj</emph> 
+    </p>
+
+    <table rend="width: 100%; small; tblcolumns: 'l r'; latexcolumns: 'l r'" cols="2">
+      <row>
+        <cell rend="left">Francujo kaj kolonioj</cell>
+        <cell rend="right">Fr. 1,50</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&mdash;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per poŝto simpla</cell>
+        <cell rend="right">1,60</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">Aliaj landoj</cell>
+        <cell rend="right">2&nbsp;&nbsp;»</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&mdash;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per poŝto rekomendita</cell>
+        <cell rend="right">2,54</cell>
+      </row>
+      <row><cell rend="center" cols="3">Specialaj prezoj por la grupoj.</cell></row>
+    </table>
+
+
+<!--
+    <table rend="small; width: 100%; tblcolumns: 'c l r'; latexcolumns: 'c l r'" cols="3">
+      <row>
+        <cell rend="center" rows="4">
+          <emph rend="bold">Prezo</emph>, Serio<lb />
+          da <emph rend="italic">25 numeroj</emph> 
+        </cell>
+        <cell rend="left">Francujo kaj kolonioj</cell>
+        <cell rend="right">Fr. 1,50</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&mdash;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per poŝto simpla</cell>
+        <cell rend="right">1,60</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">Aliaj landoj</cell>
+        <cell rend="right">2&nbsp;&nbsp;»</cell>
+      </row>
+
+      <row>
+        <cell rend="left">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&mdash;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;per poŝto rekomendita</cell>
+        <cell rend="right">2,54</cell>
+      </row>
+      <row><cell rend="center" cols="3">Specialaj prezoj por la grupoj.</cell></row>
+    </table>
+-->
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 20%" />
+
+    <p rend="small; center">
+      326-07.&mdash;Coulommiers. Imp. <hi rend="sc">Paul BRODARD</hi>.&mdash;P4-07.
+    </p>
+  </div>
+
+  <div rend="page-break-before: right">
+    <p rend="center; big">XAVIER DE MAISTRE</p>
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 10%" />
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="giant">Vojaĝo</hi><lb />
+      <hi rend="huge">interne de mia ĉambro</hi>
+    </p>
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="tiny">TRADUKITA DE</hi><lb />
+      SAM. MEYER
+    </p>
+
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 10%" />
+    <p rend="center">
+      TRIA ELDONO
+    </p>
+    <milestone unit="tb" rend="rule: 10%" />
+
+    <p rend="center">
+      <hi rend="big">PARIS</hi><lb />
+      <hi rend="big">LIBRAIRIE HACHETTE ET C<hi rend="super;small">ie</hi></hi><lb />
+      79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79<lb />
+    </p>
+      <milestone unit="tb" rend="rule: 5%" />
+    <p rend="center">
+      1907<lb />
+    </p>
+  </div>
+
+</front>
+
+<body rend="page-break-before: right">
+<pb n="1" /><anchor id="p1" />
+<p rend="center">
+  <hi rend="big">VOJAĜO</hi><lb />
+  <hi rend="huge">INTERNE DE MIA ĈAMBRO</hi>
+</p>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO UNUA.</p>
+
+<p>
+Kiel glore estas malfermi novan vojon kaj subite aperi
+en la mondon scienculan tenante en la mano libron de
+eltrovoj, kiel en la spaco ekbrilegas neatendita kometo!
+</p>
+
+<p>
+Ne, mi ne plu konservos mian libron <q>in petto</q> (en
+mi mem); jen ĝi estas, sinjoroj, legu. Mi entreprenis kaj
+plenumis kvardek-du-tagan vojaĝon interne de mia
+ĉambro. La interesaj observoj faritaj kaj la senĉesa
+plezuro sentita dum la vojiro donis al mi la deziron publikigi
+ĝin; la certeco esti utila decidigis min al tio. Mia
+koro sentas neesprimeblan kontentiĝon, kiam mi pensas
+pri la nekalkulebla nombro da malfeliĉuloj, al kiuj mi
+liveras rimedon certan kontraŭ la enuo kaj kvietigilon
+por la doloroj, kiujn ili suferas. La plezuro, kiun oni
+trovas vojaĝante en sia ĉambro, estas ŝirmata kontraŭ la
+malkvieta ĵaluzo de la homoj; ĝi estas sendependa de la
+riĉeco.
+</p>
+
+<p>
+Ĉu estas ja homo tiel mizera, tiel forlasita, ke li ne
+havas rifuĝejon, kie li povas izoli sin kaj kaŝi sin antaŭ la
+tuta mondo? En tio ĉi konsistas ĉiuj preparoj por la
+vojaĝo.
+</p>
+
+<p>
+Mi estas certa, ke ĉiu homo saĝa alprenos mian sistemon,
+kiaj ajn estas liaj karaktero kaj temperamento; ĉu li estas
+avara aŭ malavara, riĉa aŭ malriĉa, juna aŭ maljuna, naskiĝinta
+en la tropika terzono aŭ proksime de la poluso,
+<pb n="2" /><anchor id="p2" />
+li povos vojaĝi kiel mi; per unu vorto, en la grandega
+familio de homoj sin movantaj kiel formikoj sur la
+supraĵo de la tero, ne estas unu (mi parolas pri la homoj
+loĝantaj en ĉambro), ne estas unu, kiu, leginte mian
+libron, povos rifuzi sian aprobon al la nova vojaĝmaniero,
+kiun mi enkondukas en la mondon.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO II
+</p>
+
+<p>
+Mi povus komenci la laŭdon de mia vojaĝo, dirante, ke
+ĝi nenion elspezigis al mi; ĉi-tio meritas la atenton. Jen
+ĝi estas tuj aprobata, aplaŭdata de la malriĉetaj personoj;
+ankoraŭ pli certan sukceson ĝi havos ĉe alia klaso de
+homoj, pro tiu sama kaŭzo, ke ĝi nenion kostas&mdash;Ĉe
+kiuj do? He! ĉu vi demandas pri tio? ĉe la riĉuloj! Cetere
+kiel utila por la malsanuloj estos tiu vojaĝmaniero!
+Ili ne bezonos timi la malkonstantecon de la aero kaj de
+la sezonoj.&mdash;Koncerne la timulojn, ili estos ŝirmataj
+kontraŭ la rabistoj: ili renkontos nek profundaĵojn, nek
+truegojn. Miloj da personoj, kiuj antaŭ mi ne kuraĝis,
+aliaj, kiuj ne povis, aliaj, fine, kiuj ne ekpensis vojaĝi,
+tuj decidos fari tion laŭ mia ekzemplo. Ĉu eĉ la plej
+apatia persono ŝanceliĝus por ekvojiri kun mi al plezuro
+elspezigonta al ĝi nek monon, nek penon?&mdash;Kuraĝe do!
+ni ekiru!&mdash;Sekvu min, vi ĉiuj, kiujn trompo de amatino,
+senfideleco de amiko, detenas en via loĝejo, malproksime
+de la malgrandanimeco kaj perfideco de la homoj. Min
+sekvu ĉiuj malfeliĉuloj, malsanuloj kaj malkontentuloj de
+la universo!&mdash;Leviĝu amase ĉiuj maldiligentuloj!&mdash;Kaj
+vi, kiuj en via animo agitas malgajajn projektojn de
+aliformiĝo, aŭ de izoliĝo, pro ia malfidelaĵo; vi, kiuj en
+buduaro forlasas je ĉiam la mondon, amindaj unuvesperaj
+ermitoj, venu ankaŭ: kredu al mi, forlasu
+tiujn ideojn malgajajn; vi perdas momenton por la plezuro
+<pb n="3" /><anchor id="p3" />
+kaj ne gajnas momenton por la saĝeco; bonvolu
+akompani min en mia vojaĝo; ni irados per malgrandaj
+tagvojoj ridante en la vojiro, kiel vojaĝantoj, kiuj vidis
+Romon kaj Parizon; neniu kontraŭaĵo povos nin haltigi
+kaj gaje obeante nian fantazion, ni sekvos ĝin ĉien, kien
+plaĉos al ĝi konduki nin.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO III
+</p>
+
+<p>
+Estas en la mondo tiom da personoj sciemaj!&mdash;Mi
+estas certa, ke oni dezirus ekscii, kial mia vojaĝo interne
+de mia ĉambro daŭris kvardek du tagojn anstataŭ
+kvardek tri aŭ ian alian tempon; sed kiel mi sciigus tion
+al la leganto, ne sciante mem ĝin?
+</p>
+
+<p>
+Ĉio, kion mi povas certigi, estas ke, se la verko estas,
+laŭ ies opinio, tro longa, ne estis eble al mi fari ĝin
+malpli longa; lasante aparte ĉiun aŭtoran malmodestecon,
+mi estus kontentiĝinta kun unu ĉapitro. Mi havis,
+estas vere, en mia ĉambro ĉiun eblan plezuron kaj agrablon;
+sed, ho ve! mi ne estis libera por eliri el ĝi laŭ
+mia volo; mi eĉ pensas, ke, sen la pero de kelkaj personoj
+potencaj, kiuj interesis sin por mi (ne estingiĝis
+mia dankeco al ili), mi estus havinta tempon sufiĉan por
+verki <q>in-folio</q>’on, tiel favoraj al mi estis la protektantoj,
+kiuj igis min vojaĝi en mia ĉambro.
+</p>
+
+<p>
+Tamen, prudenta leganto, rimarku, kiel malpravaj
+estis tiuj homoj, kaj komprenu bone, se vi povos, la logikecon
+de tio, kion mi tuj elmontros al vi.
+</p>
+
+<p>
+Ĉu estas io pli natura kaj pli justa, ol tranĉi al si reciproke
+la gorĝon, se iu neatente marŝis sur ies piedon, aŭ
+se iu, en momento de kolero, eble kaŭzita de ies senprudenteco,
+ellasas parolon pikantan, aŭ fine se iu havis la
+malfeliĉon plaĉi al ies amatino!
+</p>
+
+<p>
+Oni iras sur la herbejon, kaj tie, kiel Nikolo faris kun
+<pb n="4" /><anchor id="p4" />
+la burĝo nobela, oni penas ataki <q>kvarte</q> dum la kontraŭulo
+sin defendas <q>terce</q>; kaj por ke la venĝo estu
+certa kaj plena, oni prezentas al li nudan bruston kaj
+oni riskas esti mortigita de la malamiko por venĝi sin al
+li.&mdash;Oni vidas ke nenio pli logika estas; troviĝas tamen
+personoj, kiuj malaprobas tiun laŭdindan kutimon!
+</p>
+
+<p>
+Sed io tiel logika, kiel la cetero, estas tio ĉi: tiuj
+samaj personoj malaprobantaj tion kaj volantaj, ke oni
+rilatu al ĝi, kiel al grava kulpo, rilatus mem ankoraŭ pli
+severe al tiu, kiu malkonsentus kulpiĝi tiel. Pli ol unu
+malfeliĉulo, konformiĝinte al ilia konsilo, perdis sian bonfamon
+kaj sian oficon; tiel ke, kiam oni havas la malfeliĉon
+ekhavi honoran disputon, oni ne malprava estus, demandante
+la sorton por scii, ĉu oni devas fini ĝin laŭ la leĝoj
+aŭ laŭ la kutimo, kaj ĉar la leĝoj kaj la kutimo malsame
+ordenas, la juĝistoj ankaŭ povus konsiliĝi per ludkuboj
+pri sia decido.&mdash;Kaj kredeble ankaŭ tiaspecan decidon
+oni devas serĉi, por klarigi, kial kaj kiel mia vojaĝo
+daŭris ĝuste kvardek du tagojn.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">ĈAPITRO IV</p>
+
+<p>
+Mia ĉambro kuŝas sur la kvina grado de larĝo laŭ la
+mezuroj de Patro Beccaria; ĝia direkto estas de l’oriento
+al la okcidento; ĝi formas kvadraton longan, kies ĉirkaŭo
+havas tridek ses futojn, pasante tre proksime de la muro.
+Mia vojaĝo tamen estos pli granda, ĉar mi trairos ĝin
+ofte laŭlonge kaj laŭlarĝe, aŭ ankaŭ diagonale, ne sekvante
+regulon, nek metodon. Mi eĉ faros zigzagojn kaj
+mi desegnos ĉiujn eblajn liniojn geometriajn, se la okazo
+postulos tion. Mi ne amas la homojn, kiuj tiel certe
+estas mastroj de siaj paŝoj kaj ideoj, kaj diras: <q>Hodiaŭ
+mi faros tri vizitojn, mi skribos kvar leterojn, mi finos
+tiun komencitan verkon</q>. Mia animo tiel malfermita
+<pb n="5" /><anchor id="p5" />
+estas al ĉiuspecaj ideoj, emoj kaj sentoj, ĝi akceptas
+tiel avide ĉion, kio prezentiĝas!&hellip;&mdash;Kaj kial ĝi rifuzus
+la ĝuojn disĵetitajn sur la malfacila vojo de la vivo? Ili
+troviĝas tiel malofte; ili estas tiel malmultaj, ke oni
+devus esti malsaĝa por ne halti kaj eĉ deturni sin de la
+vojo kaj rikolti ĉiujn atingeblajn. Nenia estas pli alloga
+laŭ mia opinio, ol la sekvado de siaj ideoj laŭ iliaj postsignoj,
+kiel la ĉasisto persekutas la ĉasaĵon, ne penante
+sekvi difinitan direkton. Tial, kiam mi vojaĝas en mia
+ĉambro, mi malofte sekvas linion rektan; mi iras de mia
+tablo al pentraĵo lokita en angulo, de tie mi oblikve iras
+al la pordo; sed, kvankam mia intenco ĉe la ekiro estis ja
+iri tien, se mi sur la vojo renkontas mian seĝegon, mi
+nenian ceremonion faras kaj tuj sidiĝas en ĝi.&mdash;Bonega
+meblo estas seĝego; precipe utilega ĝi estas por ĉiu
+homo meditema. En la longaj vesperoj vintraj estas kelkfoje
+agrable kaj ĉiam prudente etendi sin mole sur ĝi,
+malproksime de la grandaraj kaj grandbruaj kunvenoj.&mdash;Bona
+fajro, libroj, plumoj, kiomaj rimedoj kontraŭ la
+enuo! Kaj kiel plezure estas ankaŭ forlasi siajn plumojn
+kaj vigligi sian fajron, fordonante sin al ia dolĉa medito
+aŭ aranĝante kelkajn rimaĵojn por gajigi siajn amikojn!
+La horoj tiam glitas preter vi kaj falas silente en la
+eternon, ne rimarkigante vin pri sia malĝojiga pasado.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">ĈAPITRO V</p>
+
+<p>
+Post mia seĝego, irante al la nordo, oni ekvidas mian
+liton, kiu staras en la fino de mia ĉambro kaj prezentas
+la plej agrablan vidaĵon. Ĝi estas lokita plej konvene; la
+unuaj sunradioj ludas en miaj litkurtenoj.&mdash;Mi vidas
+ilin en la belaj tagoj someraj irantajn antaŭen laŭlonge
+la blanka muro, laŭ tio, ke la suno supreniras; la ulmoj
+starantaj antaŭ mia fenestro dividas ilin laŭ mil manieroj
+<pb n="6" /><anchor id="p6" />
+kaj svingas ilin sur mia lito rozkolora kaj blanka, kiu
+rebriligante ilin, ellasas ĉiuflanken ĉarman nuancon. Mi
+aŭdas la konfuzan pepadon de la hirundoj, kiuj ekokupis
+la tegmenton de la domo kaj de la aliaj birdoj, kiuj loĝas
+en la ulmoj; tiam mil gajaj ideoj okupas mian animon,
+kaj en la tuta universo neniu havas vekiĝon tiel agrablan,
+tiel pacan, kiel mi.
+</p>
+
+<p>
+Mi konfesas, ke mi amas ĝui tiujn dolĉajn momentojn
+kaj ke mi ĉiam plilongigas, kiel eble plej multe, la plezuron
+mediti en la dolĉa varmeco de la lito.&mdash;Ĉu estas
+loko, kiu pli bone faciligas la revadon, kiu vekas pli
+amajn pensojn, ol la meblo, en kiu mi kelkfoje forgesas
+min mem? Modesta leganto, ne timiĝu;&mdash;sed ĉu mi ne
+povas paroli pri la feliĉo de amanto, kiu unuafoje premas
+inter siaj brakoj virtan edzinon? nedirebla plezuro, kiun
+mia malbona sorto kondamnas min neniam ĝui! Ĉu ne
+en lito, patrino ebria pro feliĉo je la nasko de filo forgesas
+siajn dolorojn? Tie la plezuroj fantaziaj, fruktoj de
+imago kaj espero, venas malkvietigi nin.&mdash;Fine en tiu
+agrablega meblo ni forgesas dum duono de nia vivo la
+ĉagrenojn de la alia duono. Sed kia amaso da pensoj
+agrablaj kaj malgajaj sin premas samtempe en mia
+cerbo! miriga miksaĵo de situacioj teruraj kaj ĉarmegaj!
+</p>
+
+<p>
+Lito vidis nin naskiĝantajn kaj vidos nin mortantajn,
+ĝi estas la ŝanĝema teatro, kie la homaro ludas laŭvice
+interesajn dramojn, ridigajn komediojn kaj terurajn tragediojn.&mdash;Ĝi
+estas lulilo ornamita per floroj;&mdash;ĝi estas
+la trono de l’amo;&mdash;ĝi estas tombo.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO VI
+</p>
+
+<p>
+Tiu ĉi ĉapitro estas nepre nur por la metafizikuloj. Ĝi
+tuj ĵetos plej helan lumon sur la naturon homan: ĝi estas
+prismo, per kiu oni povos analizi kaj dismeti la kapablojn 
+<pb n="7" /><anchor id="p7" />
+homajn, disigante la povon bestan de la puraj
+radioj de inteligenteco.
+</p>
+
+<p>
+Neeble estus por mi klarigi, kiel kaj kial mi bruligis
+miajn fingrojn je la unuaj paŝoj faritaj en la komenco de
+mia vojaĝo, se mi ne klarigus detalege al la leganto mian
+sistemon de l’animo kaj la besto. Tiu ĉi eltrovo metafizika
+influas cetere tiel forte sur miajn ideojn kaj agojn,
+ke tre malfacile estus kompreni tiun libron, se mi ne
+donus la ŝlosilon jam en la komenco.
+</p>
+
+<p>
+Per diversaj observoj mi eltrovis, ke la homo estas
+kunfarita el animo kaj besto. Tiuj du estaĵoj estas tute
+malsamaj, sed tiel enmetitaj unu en la alian, aŭ unu sur
+la alian, ke la animo bezonas havi kelkan superecon
+rilate al la besto, por ke ĝi faru tiun distingon.
+</p>
+
+<p>
+Mi eksciis de maljuna profesoro (tio estas el miaj plej
+malnovaj rememoroj), ke Platono nomis la materion <q>la
+aliulo</q>. Tio estas bone; sed mi prefere donus tiun
+nomon al la besto, kiu estas kunigita kun nia animo.
+Vere tiu ĉi substanco estas la <emph rend="italic">aliulo</emph>, kiu incitetas nin tiel
+strange. Oni sentas ja konfuze, ke la homo estas duobla;
+tial oni diras, ke ĝi estas farita el animo kaj korpo, kaj
+oni kulpigas tiun korpon je mi ne scias kiomaj aferoj;
+tio ĉi certe tre malĝuste, ĉar ĝi estas tiel nekapabla senti
+kiel pensi. La beston oni devas kulpigi, tiun estaĵon senteman,
+plene distingeblan de la animo, veran <emph rend="italic">individuon</emph>,
+kiu havas sian ekziston apartan, siajn gustojn, inklinojn,
+volon, kaj kiu superas la aliajn bestojn nur tial, ke ĝi
+estas pli bone edukita kaj posedas pli perfektajn organojn.
+</p>
+
+<p>
+Gesinjoroj, estu fieraj pro via inteligenteco tiom, kiom
+al vi plaĉos; sed malfidu forte al la <emph rend="italic">aliulo</emph>, precipe kiam
+vi estas kune.
+</p>
+
+<p>
+Mi faris mi ne scias kiomajn eksperimentojn pri la
+kunestado de tiuj du estaĵoj diversnaturaj. Ekzemple mi
+klare konstatis, ke la animo povas obeigi al si la beston,
+kaj ke laŭ maloportuna reciprokeco, tiu ĉi tre ofte
+devigas la animon agi kontraŭ sia volo. Laŭ la regulo
+<pb n="8" /><anchor id="p8" />
+unu havas la leĝigan, kaj la alia la regan potencon; sed
+tiuj du potencoj ofte kontraŭbatalas reciproke.&mdash;La
+granda arto de genia homo estas tio: scii bone eduki
+sian beston, por ke ĝi povu iri sola, dum la animo, liberigita
+de tiu teda kunestado, povos suprenflugi ĝis la ĉielo.
+</p>
+
+<p>
+Sed estas bezone klarigi tion per ekzemplo.
+</p>
+
+<p>
+Kiam vi legas libron, Sinjoro, kaj kiam pli agrabla ideo
+subite eniras vian imagon, tiam via animo tuj alligas sin
+al ĝi kaj forgesas la libron, dum viaj okuloj meĥanike
+sekvas la vortojn kaj liniojn; vi finas la paĝon ne komprenante
+ĝin kaj vi poste ne memoras tion, kion vi legis.&mdash;Tio
+rezultas ĉar via animo, ordoninte al sia kunulo
+legi, forgesis averti ĝin pri la mallonga forestado, kiun
+ĝi mem tuj faros; tial la <emph rend="italic">aliulo</emph> daŭrigis la legadon, kiun
+via animo jam ne aŭskultis.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO VII
+</p>
+
+<p>
+Ĉu tio ĉi ne ŝajnas al vi facile komprenebla? Jen alia
+ekzemplo:
+</p>
+
+<p>
+Unu tagon de la pasinta somero, mi marŝis al la Kortego.
+Mi estis pentrinta dum la tuta mateno, kaj mia
+animo, ĝuante la meditadon pri la pentrado, lasis al la
+besto la zorgon konduki min al la reĝa palaco.
+</p>
+
+<p>
+Kia altega arto estas la pentrado! mia animo pensis;
+ho! feliĉa tiu, kiun kortuŝis la vidiĝo de la naturo; tiu,
+kiu ne estas devigata fari pentraĵojn por vivi, kiu ankaŭ
+ne pentras nur por pasigi la tempon, sed kiu, frapita de la
+majesteco de bela fizionomio kaj de la admirindaj ludoj
+lumaj aperantaj milkolore sur la homa vizaĝo, klopodas
+en siaj verkoj proksimiĝi al la belegaj efektoj de la
+naturo! Ho, feliĉa ankaŭ la pentristo, kiun la amo al la
+pejzaĝo forkondukas al izolaj promenoj, kiu sur la pentra
+tolo scias esprimi la malĝojan senton inspiratan de malhela
+arbaro aŭ de dezerta kamparo!
+<pb n="9" /><anchor id="p9" />
+</p>
+
+<p>
+Liaj verkoj imitas kaj figuras la naturon; li kreas
+novajn marojn kaj malhelajn kavernojn nekonatajn de la
+suno; ĉe lia ordono, verdaj arbaretoj eliras el la nenio;
+la bluo de la ĉielo rebrilas en liaj pentraĵoj; li konas la
+arton malkvietigi la marojn kaj muĝigi la ventegojn. Alifoje
+li prezentas antaŭ la okulo de ravata rigardanto
+ĉarmajn kamparojn de antikva Sicilo; oni vidas teruritajn
+nimfojn forkurantaj tra la kanoj antaŭ la persekuto
+de Satiro; sanktejoj laŭ majesta arĥitekturo starigas
+siajn fierajn frontonojn super la sankta arbaro ĉirkaŭanta
+ilin; la fantazio eraras en la silentajn vojojn de tiu
+ideala lando; dubebluaj malproksimaĵoj konfuziĝas kun
+la ĉielo, kaj la tuta lando rebrilanta en la akvoj de kvieta
+rivero prezentas vidaĵon, kiun nenia lingvo povas priskribi.
+</p>
+
+<p>
+Dum mia animo tiel pripensadis, la <emph rend="italic">aliulo</emph> daŭrige
+marŝis, kaj Dio scias kien ĝi iris!&mdash;Anstataŭ ol iri al la
+Kortego, kiel estis al ĝi ordonite, ĝi tiel dekliniĝis maldekstren,
+ke en la momento kiam mia animo ĝin
+rekaptis, ĝi staris jam antaŭ la pordo de S-no de Hautcastel,
+je duona mejlo de la reĝa palaco.
+</p>
+
+<p>
+Mi lasas la leganton imagi tion, kio estus okazinta, se
+ĝi tute sola enirus la domon de tiel bela sinjorino.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO VIII
+</p>
+
+<p>
+Se estas agrable kaj utile havi animon tiel sendependan
+de la materio, ke oni igas ĝin vojaĝi sola kiam oni trovas
+tion ĝustatempa, tiu ĉi kapablo havas ankaŭ siajn maloportunaĵojn.
+Al ĝi ekzemple mi ŝuldas la brulvundon,
+pri kiu mi parolis en antaŭa ĉapitro.
+</p>
+
+<p>
+Mi kutime lasas al mia besto la zorgon prepari mian
+matenmanĝon; estas ĝi, kiu rostas kaj distranĉas mian
+panon. Bonege ĝi preparas la kafon kaj eĉ trinkas ĝin
+tre ofte sen la enmiksiĝo de mia animo, escepte kiam
+<pb n="10" /><anchor id="p10" />
+tiu ĉi sin amuzas rigardi ĝin laborantan; sed tio okazas
+malofte kaj estas malfacile farebla, ĉar kiam oni faras
+kelkan agon meĥanikan, facile estas pensi pri tute alia
+afero; sed treege malfacile estas rigardi sin agantan, se
+oni povas tiel diri.&mdash;Aŭ, por klarigi tion laŭ mia sistemo,
+ekzameni per sia animo la iradon de sia besto, vidi ĝin
+laborantan, kaj ne partopreni mem en tio.&mdash;Jen estas
+la plej miriga ĵonglaĵo metafizika, kiun homo povas plenumi.
+</p>
+
+<p>
+Mi kuŝigis mian prenilon sur la fajrajn karbojn por
+rosti mian panon, kaj iom poste, dum mia animo promenis,
+jen flamigita ŝtipo ruliĝis sur la antaŭfajrejon;
+mia malinteligenta besto metis la manon sur la prenilon
+kaj brulvundis miajn fingrojn.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO IX
+</p>
+
+<p>
+Mi esperas, ke mi sufiĉe detale elmetis miajn ideojn en
+la antaŭaj ĉapitroj, por igi la leganton pensi kaj por faciligi
+al li eltrovojn en tiu ĉi belega minejo; li certe estos
+kontenta je si, se li iam sukcesos vojaĝigi sian animon
+tute solan; cetere la plezuroj, kiujn tiu kapablo liveros al
+li, kompensos la konfuzaĵojn, eble rezultontajn de tio.
+</p>
+
+<p>
+Ĉu estas ĝojo pli agrabla ol tiamaniere plivastigi la
+ekziston, okupi samtempe la teron kaj la ĉielon, kaj, por
+tiel diri, duobligi sian estadon?&mdash;Ĉu la eterna kaj
+neniam satigita deziro de la homo ne estas tio ĉi: pligrandigi
+sian potencon kaj kapablon, celi tien, kie ĝi ne estas,
+rememori la estintecon kaj vivi en la estonteco? Ĝi volas
+komandi armeojn, prezidi akademiojn; ĝi volas esti amegata
+de la belulinoj; kaj se ĝi posedas ĉion tion ĉi, ĝi
+tiam sopiras al la kamparo kaj trankvilo kaj envias la
+dometon paŝtistan; ĝiaj projektoj, ĝiaj esperoj senĉese
+malprosperas pro la realaj malfeliĉoj kunigitaj kun la
+<pb n="11" /><anchor id="p11" />
+homa naturo; ĝi ne povas trovi la feliĉon. Vojaĝo kun
+mi dum dekkvin minutoj montros al ĝi la vojon tien.
+</p>
+
+<p>
+He! kial ĝi ne lasas al <emph rend="italic">la aliulo</emph> tiujn mizerajn zorgojn,
+tiun gloramon, kiuj turmentas ĝin? Venu, kompatindulo!
+Faru klopodon por disrompi vian malliberejon, kaj de la
+alta ĉielo, kien mi tuj kondukos vin, de l’mezo de la
+ĉielaj sferoj kaj de la olimpo, observu vian beston, ellasitan
+en la mondon, kurantan sole sur la vojo al la riĉeco
+kaj honoroj; vidu kiel serioze ĝi marŝas meze de la
+homoj; la amaso flankeniras respekte, kaj, kredu al mi,
+neniu rimarkos, ke ĝi estas sola; ĉu ĝi havas animon aŭ
+ne, ĉu ĝi pensas aŭ ne, estas la plej malgranda zorgo de
+la popolamaso, tra kiu ĝi promenas. Mil virinoj sentimentalaj
+furioze amos ĝin, ne tion rimarkante; ĝi eĉ
+povos sin levi, sen la helpo de sia animo, ĝis la plej alta
+prospero kaj la plej granda riĉeco.&mdash;Fine, mi neniel
+mirus, se, kiam ni revenos de la paradizo, via animo,
+reenirante hejmen, sin trovus en la besto de altranga
+sinjoro.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO X
+</p>
+
+<p>
+Oni ne pensu ke, anstataŭ ol plenumi mian promeson,
+donante priskribon de mia vojaĝo interne de mia ĉambro,
+mi ĉirkaŭvagas, por tiri min el embaraso; oni tre erarus,
+ĉar mia vojaĝo daŭras efektive, kaj dum mia animo, volviĝinte
+sur si mem, sekvis en la antaŭa ĉapitro la tordajn
+turniĝojn de metafiziko, mi sidis en mia seĝego, sur kiu
+mi kvazaŭ kuŝiĝis, tiel ke ĝiaj du antaŭaj piedoj estis
+levitaj je du coloj super la tero; kaj balancante min
+dekstren kaj maldekstren kaj tiel antaŭenirante, mi iom
+post iom alvenis tre proksime de la muro.&mdash;Tiamaniere
+mi vojaĝas, kiam nenio urĝas.&mdash;Tie mia mano meĥanike
+prenis la portreton de S-no de Hautcastel kaj <emph rend="italic">la
+aliulo</emph> sin amuzis deviŝante la polvon, kiu ĝin kovris.&mdash;Tiu
+<pb n="12" /><anchor id="p12" />
+ĉi okupo kaŭzis al ĝi plezuron trankvilan, kaj tiu plezuro
+estis ankaŭ sentata de mia animo, kvankam tiu ĉi
+vagis en la vastaj regionoj ĉielaj; ĉar estas utile rimarki,
+ke kiam la spirito vojaĝas tiamaniere en la ĉielo, ĝi
+tamen estas ligita al la sentoj per mi ne scias kia sekreta
+ligilo; tiel ke, ne malhelpante siajn okupojn, ĝi povas
+partopreni en la pacaj ĝuoj de <emph rend="italic">la aliulo</emph>; sed se tiu ĉi
+deziro plifortiĝas iom, aŭ se ia neatendita vidaĵo ĝin
+frapas, la animo tuj reprenas fulmorapide sian lokon.
+</p>
+
+<p>
+Tio ĉi okazis dum mi purigis la portreton.
+</p>
+
+<p>
+Laŭ tio, ke la ĉifono deviŝis la polvon kaj iom post iom
+aperigis buklojn da blondaj haroj, kaj la girlandon de
+rozoj kronantan ilin, mia animo, de la sunlando, kien
+ĝi estis transmigrinta, sentis malfortan ektremeton plezuran,
+kaj simpatie partoprenis en la ĝuo de mia koro.
+Tiu ĉi ĝuo fariĝis malpli konfuza kaj pli forta, kiam la
+viŝilo per unu fojo malkovris la brilan frunton de tiu
+ĉarma vizaĝo; mia animo preskaŭ forlasis la ĉielon por
+ĝui la vidaĵon. Sed eĉ se ĝi troviĝus en la Elizeaj Kampoj,
+eĉ se ĝi apudestus ĉe koncerto de keruboj, ĝi certe ne
+restus tie dum duono da sekundo, kiam ĝia kunulo, ĉiam
+pli interesiĝante je sia laboro, subite ekkaptis sorbigitan
+spongon, kiun oni prezentis al ĝi, kaj pasigis ĝin subite
+sur la brovoj kaj sur la okuloj&mdash;sur la nazo&mdash;sur la
+vangoj, sur tiu buŝo;&mdash;Ha, Dio! kiel forte batas mia
+koro; sur la mentono, sur la brusto: en momento tio
+fariĝis; la tuta vizaĝo ŝajnis reviviĝi kaj eliri el la nenio.&mdash;Mia
+animo rapidegis de la ĉielo kiel falanta stelo; ĝi
+trovis <emph rend="italic">la aliulon</emph> en ĉarmega ravo, kiun ĝi ankoraŭ pligrandigis
+partoprenante en ĝi.
+</p>
+
+<p>
+Tiu stranga kaj neatendita situacio malaperigis por mi
+tempon kaj spacon.&mdash;Dum momento mi vivis en la
+estinteco kaj, kontraŭ la ordo natura, mi plijuniĝis.&mdash;Jes,
+jen ŝi estas, tiu amegata virino; tio estas ŝi mem;
+mi vidas ŝin ridetanta, ŝi tuj parolos por diri, ke ŝi
+min amas.&mdash;Kia rigardo! Venu, por ke mi premu vin
+<pb n="13" /><anchor id="p13" />
+sur mian bruston, animo de mia vivo, mia dua ekzisto!
+Venu partopreni en miaj ebrieco kaj feliĉo!&mdash;Tiu
+momento estis mallonga sed rava; la malvarma racio
+baldaŭ reprenis sian potencon kaj en la daŭro de palpebrumo
+mi malplijuniĝis je tuta jaro;&mdash;mia koro fariĝis
+malvarma, malvarmega, kaj mi trovis min je la nivelo de
+la amaso de indiferentuloj, kiuj kovras la teron.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XI
+</p>
+
+<p>
+Oni ne devas antaŭiri la faktojn: la rapidemo komuniki
+al la leganto mian sistemon pri l’animo kaj la
+besto igis min forlasi la priskribon de mia lito, pli frue ol
+mi tion devis; kiam mi estos fininta ĝin, mi daŭrigos
+mian vojaĝon de la loko, kie mi ĝin interrompis en la
+antaŭa ĉapitro.&mdash;Mi nur petas vin memori, ke ni lasis
+<emph rend="italic">la duonon de mi mem</emph> tenanta la portreton de S-no de
+Hautcastel, proksime de la muro, je kvar futoj de mia
+skribtablo. Mi forgesis, parolante pri mia lito, konsili al
+ĉiu homo, kiu tion povos, ke li havu liton rozkoloran kaj
+blankan; estas certe, ke la koloroj influas sur nin tiel,
+ke ili nin gajigas aŭ malgajigas, laŭ la nuancoj.&mdash;La
+roza kaj la blanka koloroj estas ambaŭ dediĉitaj al la plezuro
+kaj feliĉo.&mdash;La naturo, donante ilin al la rozo,
+donis al ĝi la kronon de la imperio Flora; kaj kiam la
+ĉielo volas anonci al la mondo belan tagon, ĝi koloras la
+nubojn laŭ tiu ĉarma nuanco, je la leviĝo de la suno.
+</p>
+
+<p>
+Unu tagon, ni pene supreniris sur kruta vojeto: la
+aminda Rozalio marŝis antaŭe; ŝia facilmoveco donis al
+ŝi flugilojn; ni ne povis sekvi ŝin.&mdash;Subite, alveninte
+sur altaĵeto, ŝi haltis por pli bone spiradi kaj turnis sin
+al ni, ridetante je nia malrapideco.&mdash;Neniam eble
+la du koloroj, kiujn mi laŭdas, triumfis tiel.&mdash;Ŝiaj
+vangoj fajrigitaj, ŝiaj lipoj kiel koralo, ŝiaj brilaj dentoj,
+<pb n="14" /><anchor id="p14" />
+ŝia alabastra kolo, antaŭ postscenejo de verdaĵoj, frapis
+ĉiujn okulojn. Ni devis halti por rigardadi ŝin; mi nenion
+diras pri ŝiaj bluaj okuloj nek pri la rigardo, kiun ŝi
+direktis al ni, ĉar mi tiele elirus el mia temo, kaj ĉar mi
+cetere pensas pri tio tiel malofte, kiel eble. Sufiĉas, ke
+mi donis la plej belan ekzemplon imageblan pri la supereco
+de tiuj du koloroj super ĉiuj aliaj, kaj pri ilia influo
+sur la feliĉon de la homoj.
+</p>
+
+<p>
+Mi hodiaŭ ne iros pli antaŭen. Pri kia afero mi povus
+paroli, kiu ne estus sengusta? Kia ideo ne estas malheligita
+de tiu ideo?&mdash;Mi eĉ ne scias, kiam mi kuraĝos
+labori denove.&mdash;Se mi daŭrigos mian verkon kaj se la
+leganto deziras vidi ĝian finon, li turnu sin al la anĝelo
+disdonanta la pensojn, por peti, ke li ne enmiksu plu la
+vidaĵon de tiu altaĵeto kun la amaso da pensoj sen interligo,
+kiujn li ĉiuminute ĵetas al mi.
+</p>
+
+<p>
+Sen tiu antaŭzorgo, mia vojaĝo ne efektiviĝos.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XII
+</p>
+
+<p rend="center; font-family: monospace">
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.<lb />
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.<lb />
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;la&nbsp;altaĵeto&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.<lb />
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.<lb />
+.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XIII
+</p>
+
+<p>
+La penoj estas vanaj; mi devas prokrasti la aferon kaj
+estadi tie ĉi kontraŭvole; tio estas milita haltado.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XIV
+</p>
+
+<p>
+Mi jam diris, ke tre plaĉas al mi mediti en la dolĉa
+varmeteco de mia lito, kaj ke ĝia agrabla koloro multe
+kunhelpas al la plezuro, kiun mi trovas en ĝi.
+<pb n="15" /><anchor id="p15" />
+</p>
+
+<p>
+Por havigi al mi tiun plezuron, mia servisto ricevis la
+ordonon eniri en mian ĉambron je duono da horo antaŭ
+la momento, en kiu mi decidis leviĝi. Mi aŭdas lin marŝanta
+malpeze kaj tuŝetanta ĝentilete la objektojn en
+mia ĉambro, kaj tiu bruo kaŭzas al mi la plezuron senti
+min dormetanta, plezuron delikatan kaj nesciatan de
+multaj homoj.
+</p>
+
+<p>
+Oni sufiĉe maldormas, por scii ke oni ne tute vekiĝis,
+kaj por konfuze kalkuli, ke la horo de la aferoj kaj
+zorgoj estas ankoraŭ en la sabla horloĝo de la tempo.
+Iom post iom tiu homo fariĝas pli brua; tiel malfacile
+estas sin deteni! Aliflanke, li scias, ke la horo fatala
+proksimiĝas.&mdash;Li rigardas mian poŝhorloĝon kaj tintigas
+la pendaĵetojn por min averti; sed mi ŝajnigas min
+ne aŭdanta; kaj por plilongigi ankoraŭ tiun ĉarman
+horon, ne estas ĉikano, kiun mi ne faras al tiu malfeliĉulo.
+Mi havas cent ordonojn por doni al li antaŭe kaj
+tiel pasigi la tempon. Li bone scias, ke tiuj ordonoj,
+donitaj sufiĉe malbonhumore, estas nur pretekstoj por
+resti en la lito ne vidigante, ke mi ĝin deziras. Ŝajnas
+ke li ne rimarkas tion, kaj mi vere estas danka al li pro
+tio.
+</p>
+
+<p>
+Fine, kiam mi eluzis ĉiujn miajn rimedojn, li antaŭvenas
+ĝis la mezo de la ĉambro kaj staras tie, kun la
+brakoj krucigitaj, perfekte senmove.
+</p>
+
+<p>
+Oni konfesos, ke ne estas eble malaprobi min pli sprite
+kaj pli delikate; tial mi neniam kontraŭstaras al tiu silenta
+invito; mi etendas la brakojn por montri al li, ke mi
+komprenis, kaj mi sidiĝas.
+</p>
+
+<p>
+Se la leganto pripensos pri la konduto de mia servisto,
+li povos konvinkiĝi ke, en kelkaj aferoj delikataj kiel tiu
+ĉi, la simplanimeco kaj saĝo senfine pli valoras ol la plej
+lerta spriteco. Mi kuraĝas certigi, ke la plej prilaborita
+parolado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel rapide
+decidigus min eliri el mia lito, kiel la muta riproĉo de
+S<hi rend="super;tiny">ro</hi> Joannetti; perfekte honesta homo estas S<hi rend="super;tiny">ro</hi> Joannetti,
+<pb n="16" /><anchor id="p16" />
+kaj samtempe la plej konvena homo por vojaĝisto
+kiel mi. Li estas kutiminta je la oftaj migradoj de mia
+animo kaj neniam ridas pri la senraciaĵoj de <emph rend="italic">la aliulo</emph>;
+li eĉ direktas tiun ĉi kelkfoje, kiam ĝi estas sola, tiel ke
+oni povus tiam diri, ĝi estas direktata de du animoj. Kiam
+ekzemple ĝi vestas sin, li per gesto ĝin avertas, ke ĝi tuj
+metos siajn ŝtrumpojn returnite, aŭ sian frakon antaŭ
+sian veŝton.&mdash;Mia animo ofte sin amuzis vidante la malfeliĉan
+Joannetti kuranta post la malsaĝulo ĝis la fortifikaĵoj,
+por averti ĝin, ke ĝi forgesis sian ĉapelon&mdash;alian
+fojon, sian naztukon.
+</p>
+
+<p>
+Unu tagon (ĉu mi tion konfesos?) sen tiu fidela servisto,
+kiu ĝin atingis malsupre de la ŝtuparo, la senpripensulo
+alvojirus al la Kortego sen glavo, tiel fiere kiel
+ceremonimastro portanta la majestan bastoneton.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XV
+</p>
+
+<p>
+<q>Jen, Joannetti, mi diris, rependigu tiun portreton.</q>&mdash;Li
+estis helpinta min por purigi ĝin, kaj ne pli divenis
+ĉion, kio produktis la ĉapitron de la portreto, ol tion, kio
+okazas en la luno. Estis li, kiu propramove prezentis al
+mi la spongon sorbigitan kaj kiu, per tiu ago ŝajne
+negrava, igis mian animon trairi cent milionojn da mejloj
+dum unu minuto. Anstataŭ ol remeti ĝin en ĝian lokon,
+li tenis ĝin por viŝi ĝin siavice.&mdash;Malfacilaĵo, problemo
+por solvi donis al li mienon scivolan, kiun mi rimarkis.&mdash;<q>Diru,
+mi demandis, kion vi trovas kritikinda en tiu portreto?&mdash;Ho!
+nenion, sinjoro.&mdash;Sed kion?</q>&mdash;Li starigis
+ĝin sur unu el la bretoj de mia skribtablo; kaj, malproksimiĝinte
+je kelkaj paŝoj, li diris: <q>Mi dezirus, ke
+mia sinjoro klarigu al mi, kial tiu portreto rigardas min
+ĉiam, en kiu ajn loko de la ĉambro mi staras. Matene
+kiam mi aranĝas la liton, ĝia vizaĝo sin turnas al mi, kaj
+<pb n="17" /><anchor id="p17" />
+se mi iras al la fenestro, ĝi ankoraŭ rigardas min kaj
+sekvas min per la okuloj dum mi marŝas.&mdash;Tiel, Joannetti,
+ke se la ĉambro estus plena je homoj, tiu bela sinjorino
+rigardus ĉiuflanken kaj ĉiujn samtempe?&mdash;Jes,
+sinjoro.&mdash;Ŝi ridetus al la irantoj kaj venantoj tiel, kiel
+al mi?</q>&mdash;Joannetti nenion respondis. Mi kuŝigis min
+sur mia seĝego kaj, mallevante la kapon, mi fordonis min
+al la plej seriozaj meditoj.&mdash;Kia radio de lumo! Malfeliĉa
+amanto! Dum vi enuadas malproksime de via amatino,
+ĉe kiu vi eble jam estas anstataŭita; dum vi fervore
+turnas viajn okulojn sur ŝian portreton, kaj dum vi
+imagas (almenaŭ pri la portreto), ke vi sola estas rigardata,
+la perfida figuro, tiel malfidela, kiel la originalo,
+direktas siajn rigardojn al ĉio, kio ĝin ĉirkaŭas, kaj
+ridetas al ĉiuj.
+</p>
+
+<p>
+Jen estas simileco morala inter kelkaj portretoj kaj
+iliaj modeloj, kiun nenia filozofo, nenia pentristo, nenia
+observemulo ankoraŭ eltrovis.
+</p>
+
+<p>
+Mi faras eltrovojn post eltrovoj.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XVI
+</p>
+
+<p>
+Joannetti daŭrige staris en la sama sintenado, atendante
+la pripetitan klarigon. Mi elmetis la kapon el la
+faldoj de mia vojaĝa surtuto, kien mi estis interniginta
+ĝin por mediti senĝene kaj por rekvietiĝi post la malgajaj
+pripensoj ĵus havitaj: <q>Ĉu vi ne vidas, Joannetti, mi diris
+post momenta silentado kaj turnante mian seĝegon al
+lia flanko, ĉu vi ne vidas, ke ĉar pentraĵo estas plataĵo,
+la lumradioj, kiuj deiras de ĉia loko de tiu plataĵo&hellip;</q>.
+Joannetti, je tiu klarigo, tiel malfermis la okulojn, ke li
+vidigis la tutajn pupilojn; li plie havis la buŝon duone
+malfermita; tiuj du movoj, en homa figuro, signas, laŭ la
+diro de la grandfama Le Brun, la plej altan gradon de la
+<pb n="18" /><anchor id="p18" />
+miro. Estis sendube mia besto, kiu entreprenis tian
+disertacion; mia animo scias ja, ke Joannetti certe ne
+scias, kio estas lumradioj; la plilarĝiĝo de liaj palpebroj
+rekonsciigis min, kaj mi remetis mian kapon en la
+kolumon de mia vojaĝa vesto kaj tiel profunde internigis
+ĝin tien, ke mi sukcesis kaŝi ĝin preskaŭ tutan.
+</p>
+
+<p>
+Mi decidis tagmanĝi en tiu loko; la mateno jam preskaŭ
+konsumiĝis; unu paŝo plu en mia ĉambro prokrastigus
+mian tagmanĝon ĝis la nokto. Mi glitigis min ĝis la
+randaĵo de mia seĝego; metante ambaŭ piedojn sur la
+kamenon, mi pacience atendis la manĝon.&mdash;Ĉarma
+teniĝo estas tiu ĉi; estus, mi pensas, tre malfacile trovi
+alian tiel profitan kaj tiel oportunan por la haltadoj
+neeviteblaj dum longa vojaĝo.
+</p>
+
+<p>
+Rozino, mia fidela hundino, neniam forgesas veni tiam
+kaj tireti la baskojn de mia vojaĝa vesto, por ke mi prenu
+ŝin sur min; ŝi tie trovas liton tute aranĝitan kaj tre
+oportunan en la pinto de l’angulo, kiun faras la du partoj
+de mia korpo: la konsonanto V perfekte figuras mian
+situacion. Rozino eksaltas sur min, se mi ne prenas ŝin
+sufiĉe rapide, laŭ ŝia deziro. Mi trovas ŝin ofte tie, ne
+sciante kiel ŝi venis. Miaj manoj propramove sin metas
+laŭ la maniero plej favora por ŝia bonstato, ĉu tial, ke
+ekzistas simpatio inter tiu aminda besto kaj la mia, ĉu
+ĉar la hazardo decidas pri tio;&mdash;sed mi ne kredas al la
+hazardo, al tiu sistemo netaŭga&mdash;al tiu vorto sensignifa.&mdash;Mi
+prefere kredus al la magnetismo.&mdash;Mi prefere
+kredus al la Martinismo. Ne, neniam mi kredos al ĝi.
+</p>
+
+<p>
+Estas tia realeco en la rilatoj inter tiuj du bestoj, ke,
+kiam mi metas ambaŭ piedojn sur la kamenon pro
+simpla senatento, kiam la horo de la tagmanĝo estas
+ankoraŭ malproksima kaj kiam mi neniel pensas fari la
+haltadon, tamen Rozino, vidante tiun movon, konigas per
+malgranda movo de vosto la plezuron sentatan; la konveneco
+detenas ŝin en ŝia loko; kaj <emph rend="italic">la aliulo</emph>, kiu tion
+ekvidas, estas danka al ŝi pro tio; kvankam ili ne povas
+<pb n="19" /><anchor id="p19" />
+rezoni pri la kaŭzo produktanta tion, fariĝas inter ili
+muta interparolo, agrabla interŝanĝo de sentoj, kiu certe
+ne povus esti alskribita al la hazardo.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XVII
+</p>
+
+<p>
+Oni ne riproĉu al mi, ke mi skribas tro detale; tio estas
+la maniero de la vojaĝantoj. Kiam oni ekrajdas por
+supreniri sur la Blankan Monton, kiam oni iras por viziti
+la truegon, en kiu pereis Empedoklo, oni neniam forgesas
+priskribi precize la malplej gravajn detalojn: la
+nombro de la personoj, la nombro de la muloj, la boneco
+de la provizoj, la bonega apetito de la vojaĝantoj, fine
+ĉio, eĉ la faletoj de la rajdbestoj, zorge enskribiĝas en la
+raporto por la instruo de la nevojaĝanta homaro. Laŭ tiu
+principo mi decidis paroli pri mia kara Rozino, aminda
+besto, kiun mi amas per vera amo, kaj dediĉi al ŝi tutan
+ĉapitron. Dum la ses monatoj, kiujn ni vivis kune, ne
+estis en niaj interrilatoj la plej malgranda malvarmiĝo;
+aŭ, se ekestis kelkaj disputetoj inter ŝi kaj mi, mi vereme
+konfesas, ke la pli granda malpraveco estis miaflanke,
+kaj ke Rozino ĉiam faris la unuajn paŝojn al la repaciĝo.
+</p>
+
+<p>
+En la vespero, kiam ŝi estas riproĉita, ŝi foriras malgaje
+kaj ne murmurante; je la morgaŭa tago, frumatene,
+ŝi estas apud mia lito kun respekta sintenado; kaj je la
+plej malgranda moveto de sia mastro, je lia unua signo
+de vekiĝo, jen ŝi sciigas pri sia ĉeestado per la rapidegaj
+batoj de sia vosto sur mian noktotablon.
+</p>
+
+<p>
+Kaj kiel mi rifuzus mian amon al tiu karesema estaĵo,
+kiu neniam ĉesis min ami, de la tempo, kiam ni komencis
+vivi kune? Mia memoro ne sufiĉus por skribi la
+nomaron de la personoj, kiuj sin interesis por mi kaj
+poste forgesis min. Mi havis kelkajn amikojn, kelkajn
+amatinojn, aron da kunuloj, ankoraŭ pli multajn konatojn;&mdash;kaj
+<pb n="20" /><anchor id="p20" />
+nun, mi jam estas nenio por ĉiuj tiuj; ili
+forgesis eĉ mian nomon.
+</p>
+
+<p>
+Kiom da certigoj, kiom da proponoj de servo! Ilia
+riĉeco estis mia. Mi povis fidi al ilia eterna kaj senkondiĉa
+amikeco!
+</p>
+
+<p>
+Mia kara Rozino, kiu ne proponis al mi siajn servojn,
+faras al mi la plej grandan servon fareblan al homo: ŝi
+min amis iam, kaj amas min ankoraŭ nun. Tial mi ne
+timas diri tion: mi amas ŝin per parto de la sama sento,
+kiun mi havas al miaj amikoj.
+</p>
+
+<p>
+Oni pri tio diru, kion oni volos.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XVIII
+</p>
+
+<p>
+Ni lasis Joannetti’on en la sintenado kaŭzita de la miro,
+senmove antaŭ mi, atendante la finon de la belega klarigo,
+kiun mi komencis.
+</p>
+
+<p>
+Kiam li vidis min enmetanta subite la kapon en mian
+noktan surtuton kaj tiel finanta mian klarigon, li ne
+dubis unu momenton, ke mi haltis pro manko de bonaj
+argumentoj, kaj ke li sekve venkis min per la malfacila
+problemo proponita al mi.
+</p>
+
+<p>
+Malgraŭ la supereco, kiun li tiel akiris super mi, li ne
+eksentis la plej malgrandan fierecon, kaj ne penis profiti
+sian venkon. Post momenta silentado li prenis la portreton,
+remetis ĝin sur ĝian lokon kaj foriris senbrue,
+marŝante per la pinto de la piedoj. Li bone komprenis,
+ke lia apudesto estas kvazaŭa humiligo por mi, kaj lia
+delikateco inspiris al li la penson eliri, ne rimarkigante
+min pri tio.&mdash;Lia konduto en tiu okazo interesis min
+forte, kaj enlokis lin pli profunden en mian koron. Li sendube
+trovos lokon ankaŭ en la koro de la leganto; kaj se
+iu tiel malsentema estas, ke li rifuzos ĝin al li post la lego
+<pb n="21" /><anchor id="p21" />
+de la venonta ĉapitro, la ĉielo certe donis al li marmoran
+koron.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XIX
+</p>
+
+<p>
+<q>Per Dio! mi diris al li unu tagon, jam la trian fojon
+mi ordonas, ke vi aĉetu broson por mi! Kia kapo! Kia
+besto!</q>&mdash;Li nenian vorton respondis; nenion li estis
+respondinta en la antaŭa tago, post simila riproĉo. <q>Li
+estas tiel akuratema!</q> mi pensis; mi neniel komprenis
+tion.&mdash;<q>Iru preni ĉifonon por purigi miajn ŝuojn</q>,
+mi diris kolere. Dum li iris, mi pentis, ke mi tiel malafable
+parolis al li. Mia kolero tute foriĝis, kiam mi vidis
+kun kia zorgo li penadis deviŝi la polvon de miaj
+ŝuoj, ne tuŝante miajn ŝtrumpojn; mi apogis mian
+manon sur li, kiel signo de paciĝo.&mdash;<q>Kiel! mi diris
+al mi mem, estas do homoj, kiuj pro mono purigas
+la ŝuojn de aliuloj?</q> Tiu vorto <emph rend="italic">mono</emph> estis lumradio,
+kiu eklumis al mi. Mi subite rememoriĝis, ke jam de
+longe mi nenian monon donis al mia servisto.&mdash;<q>Joannetti,
+mi diris, retirante mian piedon, ĉu vi havas
+monon?</q> Duona rideto de praviĝo aperis sur liaj lipoj,
+je tiu demando.&mdash;<q>Ne, sinjoro, de ok tagoj mi ne
+havas unu centimon; mi elspezis por viaj malgrandaj
+aĉetaĵoj ĉion, kion mi posedis.&mdash;Kaj la broson? Sendube
+pro tio?</q>&mdash;Li denove ridetis.&mdash;Li povus diri al sia mastro:
+<q>Ne, mi ne estas senenhava kapo, besto, kiel vi
+kruele nomis vian fidelan serviston. Pagu al mi 24 frankojn,
+10 soldojn kaj 4 denarojn, kiujn vi ŝuldas al mi,
+kaj mi aĉetos broson por vi.</q>&mdash;Li lasis sin insulti prefere
+ol riski, ke lia mastro hontu pro sia kolero. La ĉielo
+lin benu! Filozofoj, Kristanoj! ĉu vi tion legis?
+</p>
+
+<p>
+<q>Jen, Joannetti, mi diris, kuru por aĉeti la broson.&mdash;Sed,
+sinjoro, ĉu vi volas resti tiel, kun unu ŝuo blanka
+kaj la alia nigra?&mdash;Iru, mi diras, por aĉeti la broson;
+lasu, lasu tiun polvon sur mia ŝuo</q>.
+<pb n="22" /><anchor id="p22" />
+</p>
+
+<p>
+Li eliris; mi prenis la ĉifonon, kaj mi plezurege purigis
+mian ŝuon maldekstran, sur kiun mi faligis pentan
+larmon.
+</p>
+
+</div>
+
+<div type="chapter">
+
+<p rend="center">
+ĈAPITRO XX
+</p>
+
+<p>
+La muroj de mia ĉambro estas provizitaj je gravuraĵoj
+kaj pentraĵoj, kiuj ĝin mirige beligas. Mi tutkore dezirus
+ekzamenigi ilin al la leganto, unujn post aliaj por lin
+amuzi kaj distri en la vojo, kiun ni devos sekvi por iri
+al mia skribtablo; sed tiel neeble estas rakonti ĝuste pentraĵon,
+kiel fari, laŭ priskribo, portreton similan. Kiel
+kortuŝita li estus, rigardante ekzemple la unuan gravuraĵon,
+kiu prezentiĝas antaŭ la okuloj!&mdash;Li vidus la
+malfeliĉan <q>Ĉarloto</q> viŝanta malrapide kaj per tremanta
+mano la pistolojn de Alberto. Nigraj antaŭsentoj
+kaj ĉiuj turmentiĝoj de senespera kaj nekonsolebla amo
+estas signitaj sur ŝia fizionomio; dum la senekscita
+Alberto, ĉirkaŭita de sakoj da procesaĵoj kaj ĉiuspecaj
+malnovaj paperoj, sin turnas malvarme por deziri al sia
+amiko bonan vojaĝon. Kiom da fojoj mi estis tentata
+disrompi la vitron, kiu kovras tiun gravuraĵon, por detiri
+tiun Alberton de lia tablo, por lin disŝiri, por lin piedfrapadi!
+Sed ĉiam restos tro multaj Albertoj en tiu ĉi
+mondo. Kiu sentema homo ne havas sian, kun kiu li
+estas devigita kunvivi, kaj kontraŭ kiu la konfidoj de
+l’animo, la dolĉaj kormovoj, kaj la eksaltoj de la fantazio
+disrompiĝas kiel la ondoj kontraŭ ŝtonegoj? Feliĉa tiu, kiu
+trovas amikon, kies koro kaj animo taŭgas por li; amiko,
+kiu unuiĝas kun li per konformeco de gustoj, sentoj kaj
+sciaĵoj; amiko ne turmentata de gloramo aŭ profitamo,
+kaj preferanta la ombraĵon de arbo al la lukso de kortego!&mdash;Feliĉa
+tiu, kiu posedas amikon!
+<pb n="23" /><anchor id="p23" />
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXI</p>
+<p>
+Mi havis unu; la morto lin forprenis de mi; ĝi kaptis lin
+en la komenco de lia vojo, en la momento, kiam lia amikeco
+fariĝis necesega bezono por mia koro.&mdash;Ni subtenis
+unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj; ni havis
+unu pipon por ambaŭ; ni trinkis el la sama pokalo; ni
+kuŝis sub la sama tendo; kaj en la malĝojaj cirkonstancoj
+nunaj, la loko, kie ni vivadis kune, estis por ni nova patrujo.
+Mi vidis lin elmetita antaŭ ĉiuj danĝeroj de milito, kaj
+de milito ruiniga. La morto ŝajnis ŝpari nin unu pro la
+alia; milfoje ĝi eluzis siajn sagojn ĉirkaŭ li, ne lin atingante;
+sed tio estis por fari lian perdon pli sentebla por
+mi. La bruego de la armoj, la entuziasmo, kiu kaptas la
+animon je la ekvido de la danĝero, eble estus malhelpintaj
+liajn kriojn veni ĝis mia koro.&mdash;Lia morto estus utila al lia
+lando kaj malutila al liaj malamikoj&mdash;mi bedaŭrus lin
+malpli forte.&mdash;Sed perdi lin meze en la ĝojo de vintra
+loĝado! Vidi lin mortanta inter miaj brakoj en la momento,
+kiam li ŝajnis esti sanega, kiam nia amikeco
+ankoraŭ plifortiĝis en la ripozo kaj trankvileco! Ha!
+neniam mi konsoliĝos! Tamen lia memoro jam ne vivas,
+krom en mia koro; ĝi ne ekzistas plu ĉe tiuj, kiuj vivis
+ĉirkaŭ li kaj lin anstataŭis; tiu ideo faras pli dolora por
+mi la penson de la perdo de li. Same la naturo, indiferenta
+al la sorto de la estaĵoj, denove vestas sin per sia
+brila robo printempa, kaj ornamiĝas laŭ sia tuta beleco
+proksime de la tombejo, kie li ripozas. La arboj kovriĝas
+per folioj kaj intermiksas siajn branĉojn, la birdoj kantas
+en la foliaro, la muŝoj zumas inter la floroj; ĉio elmontras
+ĝojon kaj vivemon, en la loĝejo de la morto; kaj
+vespere, kiam la luno brilas en la ĉielo kaj mi meditas
+proksime de tiu malĝoja loko, mi aŭdas la grilon gaje
+daŭriganta sian nelaciĝan kanton, kaŝite sub la herbo,
+<pb n="24" /><anchor id="p24" />
+kiu kovras la silentan tombon de mia amiko. La malrapida
+neniiĝo de la estaĵoj kaj ĉiuj malfeliĉoj de la
+homaro valoras same kiel nenio en la granda ĉio.&mdash;La
+morto de sentema homo mortanta meze de siaj senkonsolaj
+amikoj, kaj tiu de papilio mortigita de la malvarma
+aero en florkaliko, estas du similaj momentoj en la irado
+de la naturo. La homo estas nur fantomo, ombro, vaporaĵo
+disiĝanta en la aeron.
+</p>
+<p>
+Sed la matena lumo ekblankigas la ĉielon: la nigraj
+ideoj, kiuj min malkvietigis, disiĝas kun la nokto,
+kaj la espero renaskiĝas en mia koro.&mdash;Ne, tiu, kiu
+tiel lumegigas la orienton, ne briligis ĝin antaŭ miaj
+okuloj por baldaŭ ĵeti min en la nigran nenion; tiu, kiu
+etendis tiun nemezureblan horizonton, kiu konstruis
+tiujn grandegajn altaĵojn, kies glaciaj suproj estas orataj
+de la suno, estas la sama, kiu ordonis, ke mia koro batu
+kaj ke mia spirito pensu.
+</p>
+<p>
+Ne, mia amiko ne eniris en la nenion; kiu ajn estas la
+barilo disiganta nin, mi revidos lin.&mdash;Ne sur silogismo
+mi fondas mian esperon.&mdash;La flugo de insekto trairanta
+la aeron sufiĉas por konvinki min; kaj ofte la vidaĵo de
+la kamparo, la bonodoro de l’aero, kaj mi ne scias kia
+ĉarmo ĉirkaŭ mi, tiel altigas miajn pensojn, ke nevenkebla
+pruvo de senmorteco perforte eniras mian animon
+kaj okupas ĝin tutan.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXII</p>
+<p>
+Jam de longe la ĵus skribita ĉapitro prezentadis sin al
+mia plumo, kaj mi ĉiam estis forpuŝinta ĝin. Mi estis
+promesinta al mi vidigi en tiu ĉi libro nur la gajan flankon
+de mia animo; sed tiu projekto forkuris de mi, kiel
+tiomaj aliaj! mi esperas, ke la sentema leganto pardonos,
+se mi kaŭzis al li kelkajn larmojn; kaj se iu opinias, ke
+<pb n="25" /><anchor id="p25" />
+mi vere povus ne meti tiun malĝojan ĉapitron, li mem
+povas elŝiri ĝin el sia ekzemplero, aŭ eĉ ĵeti la libron en
+la fajron.
+</p>
+<p>
+Sufiĉas al mi, se vi trovas ĝin laŭ via koro, mia kara
+Jenny, vi la plej bona kaj la plej amata el la virinoj, vi
+la plej bona kaj la plej amata el la fratinoj; al vi mi
+dediĉas mian verkon; se vi ĝin aprobos, ĝin aprobos ĉiuj
+koroj sentemaj kaj delikataj; kaj se vi pardonos la malsaĝaĵojn,
+kiujn mi kelkfoje ellasas kontraŭvole, mi maltimas
+ĉiujn kritikantojn en la universo.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXIII</p>
+<p>
+Nur unu vorton mi diros pri la sekvanta gravuraĵo: ĝi
+estas la familio de la malfeliĉa Ugoleno mortanta pro
+malsato. Ĉirkaŭ li, unu el liaj filoj kuŝas senmove apud
+liaj piedoj; la aliaj prezentas al li siajn senfortigitajn
+brakojn kaj petas pri pano, dum la malfeliĉa patro,
+apogata al kolono de la malliberejo, kun senmova vizaĝo,
+kun okuloj fiksaj kaj sovaĝaj, en la terura kvieteco
+kaŭzita de la plej alta grado de la malespero&mdash;mortas
+samtempe sian propran morton kaj tiun de ĉiuj siaj
+infanoj, kaj suferas ĉion, kion la homo povas suferi.
+</p>
+<p>
+Brava kavaliro d’Assas, jen vi mortas sub cent bajonetoj,
+per ekpeno kuraĝa, kun heroeco, kiun oni jam ne
+konas nuntempe!
+</p>
+<p>
+Kaj vi, malfeliĉa nigrulino ploranta sub la palmoj! vi,
+kiun barbaro, kredeble ne Angla, perfidis kaj forlasis;&mdash;kion
+mi diras? vi, kiun li kruele vendis kiel malnoblan
+sklavinon, malgraŭ via amo kaj via servado, malgraŭ la
+frukto de sia amo, kiun vi portas en via ventro,&mdash;mi ne
+pasos preter via portreto, ne donante al vi la saluton
+merititan de via sentemo kaj de viaj malfeliĉoj!
+</p>
+<p>
+Ni haltu momenton antaŭ tiu alia pentraĵo: tio estas
+<pb n="26" /><anchor id="p26" />
+juna ŝafistino, kiu tute sola paŝtas sian brutaron sur
+supro Alpa; ŝi sidas sur maljuna trunko de abio renversita
+kaj blankigita de la vintroj; ŝiaj piedoj estas
+kovritaj de larĝaj folioj de tufo de kakalio, kies floro
+siringviola sin etendas super ŝia kapo. Lavendo, timiano,
+anemono, centaŭreo, ĉiuspecaj floroj, kiujn oni malfacile
+kulturas en niaj ĝardenoj kaj varmejoj kaj kiuj naskiĝas
+sur la Alpoj en la plena beleco primitiva, faras
+brilan tapiŝon, sur kiu vagas ŝiaj ŝafoj.&mdash;Aminda ŝafistino!
+diru al mi, kie troviĝas la feliĉa terpeco, sur kiu vi
+loĝas? El kia malproksima ŝafejo vi eliris hodiaŭ matene
+je la apero de la matenruĝo?&mdash;Ĉu mi ne povus iri tien
+kaj vivi kun vi? Sed, ho ve! la dolĉa kvieteco, kiun vi
+ĝuas, baldaŭ malaperos. La demono de la milito, ne kontenta
+kun la detruo de urboj, tuj portos malkvietecon
+kaj teruron ĝis via dezerta rifuĝejo. Jam venas la soldatoj;
+mi vidas ilin rampantaj de monto al monto, kaj proksimiĝantaj
+al la nuboj.&mdash;La bruo de la pafilego aŭdiĝas
+en la alta loĝejo de la tondro.&mdash;Forkuru, ŝafistino,
+rapidigu vian brutaron, kaŝu vin en la plej malproksimaj
+kaj dezertaj kavernoj; jam ne estas ia ripozo sur
+tiu malĝoja tero!
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXIV</p>
+<p>
+Mi ne scias, kiel tio ĉi okazas; de kelka tempo miaj
+ĉapitroj ĉiam finiĝas laŭ funebra tono. Vane, komencante
+ilin, mi turnas miajn okulojn sur kelkan agrablan objekton;
+vane mi ekveturas dum kvieta vetero, mi baldaŭ
+suferas ventegon, kiu deklinigas min.&mdash;Por fini tiun
+malkvietecon, kiu ne lasas min mastra de miaj ideoj
+kaj por trankviligi la batojn de mia koro agitita de
+tiomaj vidaĵoj kortuŝantaj, mi nenian alian rimedon
+vidas krom disertacio.&mdash;Jes, mi volas meti tiun pecon
+da glacio sur mian koron.
+<pb n="27" /><anchor id="p27" />
+</p>
+<p>
+Kaj tiu disertacio estos pri pentrarto; ĉar neeble al mi
+estas disertacii pri ia alia temo. Mi ne povas malsupreniri
+tute de la altaĵo, kiun mi ĵus atingis; cetere tio ĉi
+estas mia emego.
+</p>
+<p>
+Mi preterirante dezirus diri kelkajn vortojn pri la
+demando de supereco inter la ĉarma pentrarto kaj la
+muzikarto; jes, ion mi volas meti en la pesilon, kvankam
+tio estos nur sablero, atomo.
+</p>
+<p>
+Oni diras por la pentristo, ke li lasas ion post si; liaj
+pentraĵoj postvivas lin kaj eternigas lian memoron.
+</p>
+<p>
+Oni respondas, ke ankaŭ la muzikverkistoj lasas operojn
+kaj koncertojn; sed la muziko estas regata de la
+modo; ne tiel la pentrado. La muzikaĵoj, kiuj kortuŝis
+niajn prapatrojn estas ridindaj por la nuntempaj muzikamantoj,
+kaj oni metas ilin en la ŝercajn operojn por
+ridigi la pranepojn de tiuj, kiujn ili plorigis iam.
+</p>
+<p>
+La pentraĵoj de Rafaelo ĉarmos nian idaron, kiel ili
+ravis niajn prapatrojn.
+</p>
+<p>
+Jen estas mia sablero.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXV</p>
+<p>
+Sed per kio min interesas, diris iam al mi S-no de
+Hautcastel, ke la muziko de Cherubini aŭ de Cimarosa
+malsimilas tiun de iliaj antaŭuloj?&mdash;Kion signifas, ke
+la malnova muziko ridigas min, se nur la nova kortuŝas
+min agrablege?&mdash;Ĉu estas do necese por mia feliĉo, ke
+miaj plezuroj similu tiujn de mia praavino? Kial vi parolas
+al mi pri pentrarto? pri arto komprenata nur de tre
+malgrandanombra klaso da personoj, dum la muziko
+ravas ĉion, kio spiras?
+</p>
+<p>
+Mi ne bone scias en tiu ĉi momento, kion oni povus
+respondi je tiu observo, kiun mi ne antaŭvidis komencante
+tiun ĉi ĉapitron.
+<pb n="28" /><anchor id="p28" />
+</p>
+<p>
+Se mi estus antaŭvidinta ĝin, mi eble ne entreprenus
+tiun disertacion. Kaj oni ne imagu, ke tio ĉi estas artifiko
+de muzikisto.&mdash;Mi ne estas tia, mi tion ĵuras,&mdash;ne,
+mi ne estas muzikisto; tion povas atesti la ĉielo kaj
+ĉiuj, kiuj aŭdis min ludanta je violono.
+</p>
+<p>
+Sed supozite, ke la merito de ambaŭ artoj estus egala,
+oni ne devus trorapide konkludi pro la merito de l’arto
+al la merito de l’artisto.&mdash;Oni vidas infanojn ludantaj
+je fortepiano kiel majstroj; oni neniam vidis lertan pentriston
+dekdujaran.
+</p>
+<p>
+Krom gusto kaj sento, la pentrarto postulas kapon pensantan,
+kiun ne bezonas la muzikistoj. Oni ĉiutage vidas
+senkapajn kaj senkorajn homojn, kiuj el violono, el
+harpo tiras ĉarmajn sonojn. Oni povas dresi la homan
+beston, por ke ĝi ludu je fortepiano, kaj se ĝi estas dresita
+de lerta instruisto, la animo povas vojaĝi senĝene,
+dum la fingroj meĥanike produktas sonojn, pri kiuj ĝi
+sin ne okupas,&mdash;Kontraŭe oni ne povus pentri la plej
+simplan aferon, se la animo ne uzus por tio ĉiujn siajn
+kapablojn.
+</p>
+<p>
+Se tamen iu imagus distingi la kompozicion, de la
+muzikludo, mi konfesas, ke li embarasus min iom. Ho,
+ve! se ĉiuj disertaciemuloj estus sinceraj, ili ĉiuj finus
+tiel. Komencante la ekzamenon de demando, oni ordinare
+parolas per dogma tono, ĉar oni estas sekrete decidinta,
+kiel mi estis reale decidinta por la pentrarto malgraŭ
+mia hipokrita senpartieco; sed la disputado naskas
+kontraŭparolon, kaj ĉio finiĝas en dubo.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXVI</p>
+<p>
+Nun kiam mi estas pli trankvila, mi tuj penos paroli
+kviete pri la du portretoj, kiuj sekvas la pentraĵon de la
+<emph rend="italic">Alpa Ŝafistino</emph>.
+<pb n="29" /><anchor id="p29" />
+</p>
+<p>
+Rafaelo! nur de vi povis esti pentrita via portreto. Kiu
+alia kuraĝus entrepreni ĝin? Via vizaĝo nekaŝema, sentema,
+sprita, montras vian karakteron kaj genion.
+</p>
+<p>
+Por plaĉi al via animo, mi lokis apud vi la portreton
+de via amatino, kiun ĉiuj homoj de ĉiuj centjaroj eterne
+riproĉos pro la belegaj verkoj, je kiuj via antaŭtempa
+morto senigis la artojn.
+</p>
+<p>
+Kiam mi ekzamenas la portreton de Rafaelo, mi sentas
+min prenita de kvazaŭ religia respekto al tiu eminenta
+homo, kiu en la printempo de sia vivo jam superis ĉiujn
+antikvulojn, kaj kies pentraĵoj kaŭzas la admiron kaj
+malesperon de la nuntempaj artistoj.&mdash;Mia animo, admirante
+lin, sentas ekindignon kontraŭ tiu Italino, kiu
+preferis sian amon al sia amanto kaj kiu estingis en sia
+brusto tiun ĉielan lumilon, tiun dian genion.
+</p>
+<p>
+Malfeliĉulino! Ĉu vi do ne sciis, ke Rafaelo estis anoncinta
+pentraĵon pli belan ol tiu de la Alifiguriĝo? Ĉu vi
+nesciis, ke vi inter viaj brakoj premis la favoriton de la
+naturo, la patron de l’entuziasmo, altegan geniulon,
+dion?
+</p>
+<p>
+Dum mia animo faras tiujn observojn, ĝia kunulo.
+turnante atentan rigardon sur la ĉarman vizaĝon de tiu
+pereiga belulino, sentas sin preta pardoni al ŝi la morton
+de Rafaelo.
+</p>
+<p>
+Vane mia animo riproĉas ĝin pro ĝia supermezura
+malsevereco, ĝi ne estas aŭskultata. En tiaj okazoj fariĝas
+inter tiuj du moŝtoj stranga dialogo, kiu ĉiam finiĝas
+per la venko de la <emph rend="italic">malbona principo</emph>, kaj kies specimenon
+mi donos en alia ĉapitro.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXVII</p>
+<p>
+La gravuraĵoj kaj la pentraĵoj, pri kiuj mi ĵus parolis,
+paliĝas kaj malaperas je la unua ekrigardo al la sekvanta
+<pb n="30" /><anchor id="p30" />
+pentraĵo; la senmortaj verkoj de Rafaelo, de La Koreĵo
+kaj de ĉiuj Italaj pentristoj ne elportus la komparon.
+</p>
+<p>
+Tial mi ĉiam konservas ĝin por la lasta peco, por la
+rezervaĵo, kiam mi havigas al kelkaj sciamuloj la plezuron
+vojaĝi kun mi, kaj mi povas certigi, ke de l’tempo, kiam
+mi komencis montri tiun belegan pentraĵon al la kompetentuloj
+kaj al la malkleruloj, al la eminentuloj, al la
+metiistoj, al la virinoj kaj al la infanoj, eĉ al la bestoj, mi
+ĉiam vidis ĉiujn rigardantojn vidigantaj, ĉiu laŭ sia
+maniero, signojn de plezuro kaj miro, tiel fidele la naturo
+estas tie prezentata.
+</p>
+<p>
+Kaj kiun pentraĵon, Sinjoroj, oni povus montri al vi,
+kiun vidaĵon, Sinjorinoj, oni povus meti antaŭ viajn
+okulojn, pli certan esti aprobita de vi, ol la fidela figuro
+de vi mem? La priparolita pentraĵo estas spegulo, kaj
+neniu ĝis nun ekpensis kritiki ĝin; por ĉiuj, kiuj ĝin
+rigardas, ĝi estas perfekta kaj neriproĉebla pentraĵo.
+</p>
+<p>
+Oni certe konfesos, ke ĝi devas esti rigardata, kiel unu
+el la mirindaĵoj de la regiono, kie mi promenadas.
+</p>
+<p>
+Mi silentos pri la plezuro sentata de la fizikisto meditanta
+pri la strangaj fenomenoj de la lumo, kiu reprezentas
+ĉiujn objektojn de la naturo sur tiu polurita supraĵo.
+La spegulo inspiras al la hejmsida vojaĝanto mil interesajn
+pripensojn, mil observojn, kiuj igas ĝin utila kaj
+grandvalora objekto.
+</p>
+<p>
+Vi, kiun Amo tenis aŭ tenas sub sia potenco, sciiĝu,
+<corr corresp="corr1">ke</corr> antaŭ spegulo ĝi akrigas siajn sagojn kaj preparas
+siajn kruelaĵojn; tie ĝi ripetas siajn manovrojn, lernas
+siajn movojn, pretigas sin por la milito, kiun ĝi volas
+komenci; tie ĝi ekzerciĝas al dolĉaj rigardoj, al grimacetoj,
+al lertaj koleretoj, kiel aktoro sin ekzercas antaŭ si
+mem, antaŭ ol vidigi sin al la publiko. Ĉiam senpartia
+kaj vera, spegulo resendas al la okuloj de la rigardanto
+la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco, ne
+kalumniante nek flatante. Sola el ĉiuj konsilantoj de
+altrangulo, ĝi ĉiam diras al ili la veron.
+<pb n="31" /><anchor id="p31" />
+</p>
+<p>
+Tiu eco dezirigis al mi la eltrovon de spegulo morala,
+kie ĉiuj homoj povu vidi sin kun siaj virtoj kaj malvirtoj.
+Mi eĉ pensis proponi ĉe ia akademio premion por tia
+eltrovo; sed serioza pripensado elmontris al mi la senutilecon
+de tio.
+</p>
+<p>
+Tiel malofte malbelulo rekonas sin kaj disrompas la
+spegulon! Vane la speguloj multobliĝas ĉirkaŭ ni kaj
+resendas kun geometria ĝusteco la lumon kaj la veron!
+en la momento, kiam la radioj tuj penetros en nian
+okulon kaj montros nin tiajn, kiaj ni estas, la memestimo
+englitigas sian trompantan prismon inter ni kaj nia
+imago, kaj prezentas al ni nian diaĵon.
+</p>
+<p>
+Kaj el ĉiuj prismoj, kiuj ekzistis de la unua kreita de
+la senmorta Newton, neniu posedis tiel fortan rebrilpovon,
+neniu produktas tiel agrablajn kaj helajn kolorojn,
+kiel la prismo de la memestimo.
+</p>
+<p>
+Nu, ĉar la ordinaraj speguloj vane vidigas la veron,
+kaj ĉar ĉiu estas kontenta je sia vizaĝo; ĉar ili ne povas
+konigi al la homoj iliajn korpajn difektojn, por kio utilus
+mia morala spegulo? Malmultaj turnus al ĝi siajn okulojn,
+kaj neniu rekonus sin en ĝi,&mdash;escepte la filozofoj&mdash;eĉ
+pri ĉi-tio mi dubas iom.
+</p>
+<p>
+Akceptante la spegulon tian, kia ĝi estas, mi esperas, ke
+neniu mallaŭdos min tial, ke mi ĝin ŝatas pli alte, ol
+ĉiujn pentraĵojn de la Itala skolo. La sinjorinoj, kies
+gusto ne povas esti malĝusta kaj kies opinio devas decidi
+ĉion, ĝenerale turnas sian unuan rigardon al tiu pentraĵo,
+kiam ili eniras en ĉambron.
+</p>
+<p>
+Milfoje mi vidis sinjorinojn kaj eĉ sinjoretojn forgesantaj
+en balo siajn amantojn aŭ amatinojn, la dancadon
+kaj ĉiujn plezurojn de la festo, por rigardadi kun
+videbla prefero tiun ĉarman pentraĵon, kaj eĉ honori ĝin
+per ekrigardeto meze de la plej vivaj dancoj.
+</p>
+<p>
+Kiu do povus konkurenci kun ĝi pri la rango, kiun mi
+donas al ĝi inter la ĉefverkoj de la arto de Apelo?
+<pb n="32" /><anchor id="p32" />
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXVIII</p>
+<p>
+Mi fine alvenis tute proksime de mia skribtablo; jam
+mi povus eĉ tuŝi ĝian angulon plej proksiman, etendante
+la brakon, kiam mi preskaŭ perdis la frukton de ĉiuj
+miaj laboroj kaj eĉ la vivon.&mdash;Estus pli bone, se mi
+silentus pri la malfeliĉo okazinta al mi, por ne senkuraĝigi
+la vojaĝantojn; sed tiel malfacile estas renversiĝi, en
+la vojaĝseĝo, kiun mi uzas, ke oni devige konfesos, ke
+por suferi tian danĝeron, oni devas esti malfeliĉega&mdash;tiel
+malfeliĉa kiel mi. Mi trovis min kuŝanta sur la planko,
+tute renversite, kaj tio ĉi tiel rapide, tiel neatendite, ke
+mi preskaŭ dubus pri mia malfeliĉaĵo, se tintado en la
+kapo kaj forta doloro en la maldekstra ŝultro ne pruvus
+al mi tro klare la realecon de ĝi.
+</p>
+<p>
+Ankaŭ tio estis malbona ŝerco de mia duono.&mdash;Timigite
+de la voĉo de mizerulo neatendite petanta almozon
+ĉe la pordo, kaj de la bojo de Rozino, ĝi subite turnis
+mian seĝegon, antaŭ ol mia animo povis averti ĝin, ke
+malantaŭe mankis briko; la puŝo estis tiel forta, ke mia
+vojaĝseĝo tute senekvilibriĝis kaj renversiĝis sur min.
+</p>
+<p>
+Mi konfesas, ke tiu ĉi estas unu el la okazoj, en kiuj mi
+havis plej fortan kaŭzon por plendi je mia animo; ĉar
+anstataŭ ol bedaŭri la foreston ĵus faritan kaj riproĉi
+sian kunulon pri ĝia trorapidemo, ĝi tiel perdis la moderecon,
+ke ĝi plej beste ekkoleris kaj ofendis per paroloj
+tiun mizeran senkulpulon.&mdash;<q>Mallaboremulo! iru
+labori.</q> ĝi diris (malbonega alparolaĵo eltrovita de
+avara kaj kruela riĉularo). <q>Sinjoro, li tiam diris por
+plidolĉigi min, mi estas el Chambéry&hellip;&mdash;Des pli malbone
+por vi.&mdash;Mi estas Ĵako; min vi vidis en la kamparo;
+mi kondukadis la ŝafojn al la herbejoj&hellip;&mdash;Kion vi venas
+tien ĉi por fari?</q> Mia animo komencis penti pri la malĝentileco
+de miaj unuaj paroloj.&mdash;Mi eĉ kredas, ke ĝi
+<pb n="33" /><anchor id="p33" />
+pentis pri ili, iom antaŭ ol elparoli ilin. Ofte tiel, ne atendite
+trovante dum la kuro foson aŭ ŝlimejon, oni vidas
+ĝin, sed jam ne havas la tempon eviti ĝin.
+</p>
+<p>
+Rozino plenigis mian reprudentiĝon kaj penton; ĝi
+estis rekoninta Ĵakon, kiu ofte dividis kun ŝi sian panon,
+kaj ŝi montris al li per siaj karesoj sian memoron kaj
+dankecon.
+</p>
+<p>
+Dum tiu tempo, Joannetti, kolektinte la restaĵojn de
+mia manĝo, difinitajn por lia propra manĝo, ne ŝanceliĝante
+donis ilin al Ĵako.
+</p>
+<p>
+Kompatinda Joannetti!
+</p>
+<p>
+Tiel, dum mia vojaĝo, mi ricevas de mia servanto kaj
+de mia hundino instruon pri filozofio kaj humaneco.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXIX</p>
+<p>
+Antaŭ ol daŭrigi, mi volas forigi dubon eble enirintan
+en la penson de la legantoj.
+</p>
+<p>
+Por nenio en la mondo mi volus, ke oni suspektu min,
+ke mi entreprenis tiun ĉi vojaĝon nur tial, ke mi ne
+sciis kion fari, kaj, por tiel diri, devigite de la cirkonstancoj;
+mi certigas tie ĉi kaj mi ĵuras je tio, kio estas al
+mi plej kara, ke mi intencis entrepreni ĝin jam longe
+antaŭ la fariĝo, per kiu mi perdis la liberecon dum
+kvardek du tagoj.
+</p>
+<p>
+Tiu ĉi devigita izoleco estis nur okazo por ekvojiri pli
+frue.
+</p>
+<p>
+Mi scias, ke la propravola protesto, kiun mi ĵus faris,
+ŝajnos suspektinda al kelkaj personoj;&mdash;sed mi ankaŭ
+scias, ke la suspektemuloj ne legos tiun ĉi libron;&mdash;ili
+havas sufiĉe da okupoj hejme kaj ĉe siaj amikoj; multajn
+aliajn zorgojn ili havas;&mdash;kaj la bonuloj kredos al mi.
+</p>
+<p>
+Mi konfesas tamen, ke mi estus preferinta okupi min
+per tiu ĉi vojaĝo en alia tempo, kaj ke mi elektus por
+plenumi ĝin la grandan Faston, prefere ol la Karnavalon;
+<pb n="34" /><anchor id="p34" />
+sed filozofiaj pripensoj senditaj al mi de la ĉielo helpis al
+mi forte por elporti la seniĝon de la plezuroj, kiujn
+Torino prezentas amase en tiuj ĉi momentoj de bruo kaj
+agito.&mdash;Tre certe estas, mi diris al mi, ke la muroj de
+mia ĉambro ne estas tiel belege ornamitaj, kiel la muroj
+de bala salono; la silentado de mia kamero ne tiel
+valoras, kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco; sed
+inter la eminentaj personoj, kiuj troviĝas en tiuj festoj,
+estas certe multaj pli malkontentaj ol mi.
+</p>
+<p>
+Kaj kial mi pensus nur pri tiuj, kiuj estas en situacio
+pli agrabla, dum la mondo estas plena je homoj malpli
+feliĉaj ol mi mem?&mdash;Anstataŭ ol transporti min per la
+fantazio en tiun belegan Kazinon, kie tiomaj belulinoj estas
+mallumigitaj de la juna Eŭgenio, por trovi min feliĉa mi
+nur bezonas halti momenton en la stratoj, kiuj kondukas
+tien.&mdash;Aro da malfeliĉuloj, kuŝantaj duone nudaj sub
+la pordegoj de tiuj ĉi riĉegaj loĝejoj, ŝajnas tuj pereontaj
+pro malvarmo kaj mizero.&mdash;Kia vidaĵo! Mi dezirus, ke
+tiu ĉi paĝo de mia libro estu legata de la tuta mondo; mi
+dezirus, oni sciu, ke en tiu ĉi urbo, kie ĉio vidigas la
+riĉecegon dum la plej malvarmaj noktoj de la vintro,
+amaso da mizeruloj dormas senŝirme, kun la kapo apogita
+sur limŝtono aŭ sojlo de palaco.
+</p>
+<p>
+Tie ĉi estas grupo da infanoj, premiĝantaj unu kontraŭ
+la aliaj por ne morti pro malvarmo.&mdash;Tie estas
+virino tremanta kaj sen voĉo por plendi.&mdash;La preterirantoj
+iras kaj venas ne tuŝataj de vidaĵo, al kiu ili jam
+kutimis.&mdash;La bruo de kaleŝoj, la voĉo de malsobreco, la
+ĉarmaj sonoj de muziko, enmiksiĝas kelkfoje je la krioj
+de tiuj kompatinduloj kaj kunfaras teruran senagordaĵon.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXX</p>
+<p>
+Tiu, kiu rapidus juĝi urbon laŭ la antaŭa ĉapitro, trompiĝus
+multe. Mi parolis pri la tieaj mizeruloj, pri iliaj
+<pb n="35" /><anchor id="p35" />
+malĝojaj krioj kaj pri la indiferenteco de kelkaj personoj
+kontraŭ ili; sed mi nenion diris pri la aro da bonfaruloj,
+kiuj dormas, dum la ceteraj sin amuzas, kiuj leviĝas je la
+unua ekbrileto de la tago kaj iras helpi al la malfeliĉuloj
+sen atestantoj kaj sen fanfaronado.&mdash;Ne, mi ne silentos
+pri tio!&mdash;mi volas ĝin skribi sur la posta flanko de la
+paĝo, <q>kiun la tuta universo devas legi</q>.
+</p>
+<p>
+Tiel dividinte sian riĉecon kun siaj gefratoj kaj verŝinte
+balzamon en tiujn korojn ĉifitajn de la doloro, ili iras en
+la preĝejojn, dum la lacigitaj malvirtuloj dormas sur
+lanuga kusenego; ili proponas al Dio siajn preĝojn kaj
+dankas al li por liaj bonfaroj. Ankoraŭ interbatalas en la
+sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskiĝanta tago,
+kaj ili jam genufleksas antaŭ la altaroj;&mdash;tiam la Eternulo,
+kvankam kolerigita de la malboneco kaj avareco de
+la homoj, detenas sian fulmon pretan por frapi.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXI</p>
+<p>
+Mi volis ion diri pri tiuj malfeliĉuloj en mia vojaĝo,
+ĉar la penso pri ilia mizero ofte distris min dum la vojiro.
+Kelkfoje, tuŝite de la diferenco inter ilia situacio kaj la
+mia, mi subite haltigis mian kaleŝon, kaj mia ĉambro
+ŝajnis al mi mirinde plibeligita. Kia senutila lukso! Ses
+seĝoj, du tabloj, skribtablo, spegulo; kia vanta parado!
+Precipe mia lito, mia lito blanka kaj rozkolora, kaj miaj
+du matracoj, ŝajnis vetbatali kontraŭ la belegeco kaj la
+konfortemo de la Aziaj monarkoj.&mdash;Tiuj ĉi pripensoj
+igis sensignifaj por mi la plezurojn al mi nepermesitajn.
+De pripenso al pripenso, mia atako de filozofio fariĝis tia,
+ke mi povus vidi balon en najbara ĉambro, mi povus aŭdi
+muzikon de violonoj kaj klarnetoj, ne ekmoviĝante de
+mia loko;&mdash;mi povus aŭdi per ambaŭ oreloj la belsonan
+voĉon de Markesini, tiun voĉon, kiu tiel ofte ekscitegis
+<pb n="36" /><anchor id="p36" />
+min&mdash;jes, ĝin mi povus aŭdi ne ŝanceliĝante; pli ol tio,
+mi povus rigardi sen ia ekscito la plej belan virinon de
+Torino, Eŭgenion mem, ornamitan de la kapo ĝis la
+piedoj per la manoj de fraŭlino Rapous<note place="foot"><p>Grandfama tualetistino.</p></note>.&mdash;Tio ĉi tamen
+estas ne tiel certa.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXII</p>
+<p>
+Sed permesu, Sinjoroj, ke mi demandu: Ĉu vi amuziĝas
+tiel, kiel antaŭe, en balo aŭ teatro?&mdash;Koncerne min,
+mi konfesas tion, de kelka tempo ĉiuj grandanombraj
+kunvenoj kaŭzas al mi kvazaŭan teruron.&mdash;Mi tie estas
+vizitata de funebra sonĝo.&mdash;Vane mi penas forpeli ĝin, ĝi
+ĉiam revenas, kiel la sonĝo de Atalio.&mdash;Eble ĉar la
+animo, superakvita hodiaŭ de pensoj mallumaj kaj de
+kortuŝantaj vidaĵoj, trovas ĉie kaŭzojn por malĝojo&mdash;kiel
+difektita stomako ŝanĝas en venenojn la plej sanigajn
+manĝaĵojn.&mdash;Estu kiel estas, jen mia sonĝo:&mdash;Kiam
+mi staras en unu el tiuj festoj, meze de tiu aro da homoj
+afablaj kaj karesaj, kiuj dancas, kantas, ploras antaŭ la
+tragedioj, kiuj montras nur ĝojon, sincerecon kaj bonkoron,
+mi pensas:&mdash;Se en tiun ĉi bonmanieran societon
+subite enirus blanka urso, filozofo, tigro, aŭ ia ajn tiaspeca
+besto, kiu suprenirante sur la orkestran stablon
+krius per fortega voĉo:
+</p>
+<p>
+<q>Kompatindaj homoj! Aŭskultu la veron parolanta
+per mia buŝo: Vi estas subpremitaj, sklavigitaj, vi estas
+malfeliĉaj, vi enuas;&mdash;eliru el tiu dormado!</q>
+</p>
+<p>
+<q>Vi muzikistoj, komencu, disrompante tiujn muzikilojn
+sur viajn kapojn; ĉiu sin armu per ponardo; de nun
+ne pensu pri amuzoj kaj festoj; supreniru al la loĝioj
+kaj buĉu ĉiujn; la virinoj ankaŭ trempu siajn timemajn
+manojn en la sangon!</q>
+<pb n="37" /><anchor id="p37" />
+</p>
+
+<p>
+<q>Eliru, vi estas liberaj; fortiru vian reĝon de lia trono
+kaj vian Dion el lia sanktejo!</q>
+</p>
+<p>
+&mdash;Nu! Tion, kion la tigro diris, kiom da tiuj <emph rend="italic">ĉarmaj</emph>
+homoj ĝin plenumos? Kiom da ili eble pensis pri tio, antaŭ
+ol ĝi eniris! Kiu scias?&mdash;Ĉu oni ne dancis en Parizo
+antaŭ kvin jaroj<note place="foot"><p>Tiu ĉi ĉapitro estis skribata en la jaro 1794.</p></note>?
+</p>
+<p>
+<q>Joannetti, ŝlosu la pordojn kaj fenestrojn.&mdash;Mi ne
+volas plu vidi la lumon; neniu homo eniru mian ĉambron;&mdash;metu
+glavon proksime de mia mano;&mdash;eliru vi mem,
+kaj ne aperu plu antaŭ mi!</q>
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXIII</p>
+<p>
+<q>Ne, ne, restu, Joannetti; restu, malfeliĉa junulo: kaj
+vi ankaŭ Rozino mia, kiu divenas miajn ĉagrenojn kaj
+kvietigas ilin per viaj karesoj; venu, Rozino mia, venu.&mdash;V
+konsonanto kaj ripozejo.</q>
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXIV</p>
+<p>
+La falo de mia vojaĝseĝo utilis al la leganto, farante
+mian vojaĝon malpli longa je almenaŭ dekduo da
+ĉapitroj, ĉar releviĝinte mi trovis min antaŭ kaj tre
+proksime de mia skribtablo, kaj mi plu ne havis tempon
+por pripensadi pri la grandnombro da desegnaĵoj kaj
+pentraĵoj, kiujn mi estis ankoraŭ vizitonta, kio povus
+plilongigi miajn ekskursojn pri la pentrarto.
+</p>
+<p>
+Lasinte do dekstre la portretojn de Rafaelo kaj lia
+amatino, Kavaliron d’Assas, kaj la Ŝafistinon Alpan,
+kaj irante maldekstren al la fenestro, oni ekvidas mian
+skribtablon: ĝi estas la unua kaj plej videbla objekto,
+<pb n="38" /><anchor id="p38" />
+kiu prezentas sin antaŭ la okuloj de la vojaĝanto, sekvante
+la vojon ĵus diritan.
+</p>
+<p>
+Ĝi estas superkovrita de kelkaj bretoj, kiuj servas
+kiel biblioteko; la tuto estas kronita per busto pleniganta
+la piramidon, kaj tiu ĉi objekto estas la plej grava
+ornamaĵo de la regiono.
+</p>
+<p>
+Tirinte la unuan tirkeston dekstran, oni trovas skribilaron,
+ĉiuspecan paperon, pretigitajn plumojn, sigelvakson.&mdash;Ĉio
+tio ĉi donus al la plej maldiligenta homo
+la deziron skribi.&mdash;Mia kara Jenny, mi estas certa, ke,
+se vi okaze malfermus tiun tirkeston, vi respondus la
+leteron, kiun mi skribis al vi en la antaŭa jaro.&mdash;En la
+kontraŭa tirkesto kuŝas konfuze kunmetitaj la materialoj
+por la kortuŝa rakonto pri la malliberulino de
+Pignerol, kiun vi baldaŭ legos, karaj amikoj<note place="foot"><p>Tiu ĉi promeso ne plenumiĝis; la libro ne estis eldonita.</p></note>.
+</p>
+<p>
+Inter tiuj du tirkestoj estas profundaĵo, kien mi ĵetas
+la leterojn, laŭ tio kiel mi ricevas ilin; oni trovas tie
+ĉiujn leterojn ricevitajn de dek jaroj. La plej malnovaj
+estas ordigitaj laŭ la datoj en kelkaj pakoj; la novaj
+estas intermiksitaj; kelkaj restas de la tempo de mia plej
+frua juneco.
+</p>
+<p>
+Kia plezuro revidi en tiuj ĉi leteroj la interesajn situaciojn
+de niaj unuaj jaroj, translokiĝi denove en tiujn
+feliĉajn tempojn neniam revenontajn!
+</p>
+<p>
+Ha! kiel plena estas mia koro! Kiel malgaje ĝi ĝuas,
+dum miaj okuloj tralegas la liniojn skribitajn de persono,
+kiu jam ne vivas! Jen lia skribaĵo, lia koro kondukis lian
+manon, al mi li skribis tiun leteron, kaj nenio pli ol tiu
+letero restas al mi pri li!
+</p>
+<p>
+Kiam mi enmetas la manon en tiun loketon, mi malfacile
+foriras antaŭ la fino de la tago. Tiamaniere vojaĝanto
+trairas rapide kelkajn provincojn de Italujo, farante
+rapidege supraĵajn observojn, kaj haltadas en Romo dum
+tutaj monatoj.&mdash;Tiu ĉi estas la plej riĉa parto de la minejo,
+kiun mi ekspluatas. Kia aliiĝo en miaj ideoj kaj sentoj! kia
+<pb n="39" /><anchor id="p39" />
+diferenco en miaj amikoj! Kiam mi ekzamenas ilin tiam
+kaj hodiaŭ, mi vidas ilin mortige agititaj de projektoj, kiuj
+nun ne interesas plu ilin. Okazintaĵo ŝajnis al ni granda
+malfeliĉo; sed mankas la fino de la letero, kaj tute forgesita
+estas la okazintaĵo; mi ne povas scii, pri kio oni
+parolis.&mdash;Mil antaŭjuĝoj sieĝis nin; la mondo kaj la
+homoj estis tute nekonataj de ni! sed kia varmeco en
+niaj rilatoj! kia intima amikeco! kia senlima konfideco!
+</p>
+<p>
+Ni estis feliĉaj per niaj eraroj.&mdash;Kaj nun?&mdash;Ha, ne
+tiel estas nun! Ni devis legi, kiel la ceteraj, en la homa
+koro;&mdash;kaj la vero, falante apud ni kiel bombo, detruis
+je ĉiam la sorĉan palacon de iluzio.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXV</p>
+<p>
+Facile mi povus skribi ĉapitron pri jena sekiĝinta rozo,
+se mi tion volus, kaj se la objekto estus inda je tio: ĝi
+estas floro de la antaŭjara karnavalo. Mi mem deŝiris
+ĝin en la varmejoj de Valentin, kaj en la vespero, unu
+horon antaŭ la balo, plena je espero kaj kun ĝoja kormovo,
+mi iris proponi ĝin al S-no de Hautcastel. Ŝi
+prenis ĝin, metis ĝin sur sian tualettablon, neniel rigardinte
+ĝin nek min.&mdash;Sed kiel ŝi povus atenti al mi? Ŝi
+estis okupata je la rigardado de ŝi mem. Starante antaŭ
+granda spegulo, kun la haroj jam aranĝitaj, ŝi donis la
+lastan tuŝeton al sia ornamiĝo; ŝi tiel forte priokupiĝis,
+ŝia atento estis tiel plene prenita de la ĉiuspecaj
+rubandoj, gazoj kaj plumfasketoj amasigitaj antaŭ ŝi,
+ke mi ne ricevis eĉ rigardon aŭ signon.&mdash;Mi submetiĝis;
+mi humile tenis pinglojn tute pretajn, aranĝitajn
+en mia mano; sed ĉar ŝia pinglujo estis pli proksime, ŝi
+prenis ilin el sia pinglujo,&mdash;kaj se mi alproksimigis la
+manon, ŝi prenis ilin el mia mano&mdash;senprefere; kaj por
+ilin trovi, ŝi palpetis, ne deturnante siajn okulojn de la
+spegulo, el timo, ke ŝi sin ne vidos plu.
+<pb n="40" /><anchor id="p40" />
+</p>
+<p>
+Iom da tempo mi tenis post ŝi duan spegulon, por ke
+ŝi pli bone juĝu pri sia ornamo; kaj ŝia vizaĝo, rebrilante
+de spegulo al spegulo, vidigis al mi serion da koketulinoj,
+el kiuj neniu atentis min. Fine, ĉu mi tion konfesos?
+mia rozo kaj mi prezentis tre malbrilan vidaĵon.
+</p>
+<p>
+Mi fine perdis la paciencon, kaj ne povante jam kontraŭstari
+al la kolereto, kiu min ekscitis, mi remetis en
+ĝian lokon la spegulon, kiun mi tenis, kaj mi eliris
+ĉagrene, ne adiaŭdirinte.
+</p>
+<p>
+<q>Ĉu vi foriras? ŝi diris, turnante sin flanken, por
+vidi profile sian talion. Mi nenion respondis; sed mi
+aŭskultis kelkan tempon post la pordo, por scii la
+impreson faritan de mia rapida eliro.&mdash;Ĉu vi ne vidas,
+ŝi diris al sia ĉambristino post momenta silento, ĉu vi
+ne vidas, ke tiu ĉi korsaĵo estas multe tro larĝa por mia
+talio, precipe malsupre, kaj ke oni bezonas fari faldon
+per pingloj?</q>
+</p>
+<p>
+Kiel kaj kial tiu velkinta rozo troviĝas sur breto de
+mia skribtablo, tion mi certe ne diros, ĉar mi anoncis,
+ke sekiĝinta rozo ne valoras ĉapitron.
+</p>
+<p>
+Rimarku, Sinjorinoj, ke mi nenian observon faras pri
+la aventuro pri la sekiĝinta rozo. Mi ne diras, ke S-no de
+Hautcastel estis prava aŭ malprava atentante sian ornamiĝon
+prefere ol min, aŭ ke mi havis la rajton esti
+akceptita aliamaniere.
+</p>
+<p>
+Kun ankoraŭ pli granda zorgo mi evitas eltiri el tio
+ĝeneralajn konkludojn pri la realeco, la forto kaj la
+daŭro de la amo de sinjorinoj al ŝiaj amikoj.&mdash;Mi nur
+ĵetos tiun ĉi ĉapitron (ĉar ĝi estas ja ĉapitro) en la
+mondon kun la cetero de la vojaĝo, ne adresante ĝin al
+iu kaj rekomendante ĝin al neniu.
+</p>
+<p>
+Mi almetos nur konsilon por vi, Sinjoroj: vi bone
+komprenu, ke en bala tago via amatino ne estas via.
+</p>
+<p>
+En la momento, kiam la ornamiĝo komencas, la
+amanto fariĝas nur edzo, kaj la sola balo estas la
+amanto.
+<pb n="41" /><anchor id="p41" />
+</p>
+<p>
+Ĉiuj scias ja, kion gajnas edzo, kiu volas amatiĝi perforte;
+submetiĝu do pacience kaj ridante.
+</p>
+<p>
+Kaj ne eraru, sinjoro; se oni plezure vidas vin en la
+balo, tio ĉi ne estas kiel amanton, ĉar vi estas nur
+edzo; sed nur tial, ke vi estas parto el la balo, kaj
+sekve ero de ŝia nova almilitaĵo; vi estas partumo de
+amanto; aŭ eble tial, ke vi dancas bone kaj ke vi tiel
+briligos ŝin; fine la kaŭzo plej flata por vi en la bona
+akcepto, kiun vi ricevos, estas, ke ŝi esperas ĵaluzigi
+siajn koleginojn montrante, kiel amanton, viron tiel
+meritan, kiel vi estas; se ne estus pro tio, ŝi eĉ ne
+rigardus vin.
+</p>
+<p>
+Tio ĉi do estu komprenita; vi devos submetiĝi kaj
+atendi ĝis via rolo de edzo estos finita.&mdash;Mi konas pli ol
+unu, kiu volus esti kvita tiel malkare.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXVI</p>
+<p>
+Mi promesis dialogon inter mia animo kaj <emph rend="italic">la aliulo</emph>; sed
+kelkaj ĉapitroj forkuras de mi, aŭ plibone kelkaj aliaj
+fluas el mia plumo kvazaŭ kontraŭ mia volo kaj deklinigas
+miajn projektojn: inter tiuj estas la ĉapitro de mia
+biblioteko, kiun mi faros kiel eble plej mallonga.&mdash;La
+kvardek du tagoj baldaŭ finiĝos kaj samlonga tempo ne
+sufiĉus por plenigi la priskribon de la riĉa lando, kie mi
+tiel agrable vojaĝas.
+</p>
+<p>
+Mia biblioteko do konsistas el romanoj, se mi tion
+devas konfesi,&mdash;jes, romanoj kaj kelkaj elektitaj verslibroj.
+</p>
+<p>
+Kvazaŭ miaj ĉagrenoj ne sufiĉus al mi, mi ankoraŭ
+volonte partoprenas en la ĉagrenoj de mil fantaziaj personoj,
+kaj tiujn ĉi mi sentas tiel forte, kiel miajn proprajn;
+kiom da larmoj mi verŝis pri tiu malfeliĉa Klariso
+kaj pri la amanto de Ĉarloto!
+<pb n="42" /><anchor id="p42" />
+</p>
+<p>
+Sed, se mi tiel serĉas neverajn dolorojn, mi kontraŭe
+trovas en tiu fantazia mondo: virton, bonecon, neprofitemon,
+ankoraŭ ne trovitajn kunigite en la reala mondo,
+kie mi vivas.&mdash;Mi trovas tie virinon tian, kian mi
+deziras, ne malbonhumoran, ne malseriozan, ne malvereman;
+mi nenion diros pri ŝia beleco; oni fidu al mia
+fantazio: mi faras ŝin tiel bela, ke nenion oni povas kritiki
+en ŝi. Poste, ferminte la libron, kiu jam ne respondas
+al miaj ideoj, mi prenas ŝin per la mano, kaj ni kune
+trairas landon milfoje pli ĉarman, ol la Edeno. Kia pentristo
+povus reprezenti la sorĉan landon, kie mi lokis la
+diaĵon de mia koro? kaj kia poeto povos iam priskribi la
+fortajn kaj diversajn sentojn, kiujn mi ĝuas en tiuj
+sorĉaj regionoj?
+</p>
+<p>
+Kiel ofte mi malbenis tiun Kleveland-on, kiu ĉiuminute
+eniras novajn malfeliĉojn, kiujn li povus eviti!&mdash;Mi ne
+povas toleri tiun libron kaj tiun sekvon da malfeliĉegoj;
+sed se mi pro distreco malfermas ĝin, mi nepre devas
+engluti ĝin ĝis la fino.
+</p>
+<p>
+Kiel mi lasus tiun malfeliĉan homon ĉe la Abakisoj?
+Kio fariĝus el li ĉe tiuj sovaĝuloj? Ankoraŭ malpli mi
+kuraĝus forlasi lin en la ekskurso, kiun li faras por eliri
+el kaptiteco.
+</p>
+<p>
+Fine, mi tiel kore partoprenas en liaj ĉagrenoj, mi tiel
+forte interesas min por lia kompatinda familio, ke la neatendita
+apero de la kruelaj Ruintonoj starigas miajn
+kapharojn; malvarma ŝvito ekkovras min, dum mi legas
+tiun ĉapitron kaj mia timego estas tiel forta, tiel reala,
+kvazaŭ mi mem estus tuj rostota kaj manĝota.
+</p>
+<p>
+Kiam mi sufiĉe ploris kaj amindumis, mi serĉas kelkan
+poeton, kaj mi denove foriras al alia mondo.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXVII</p>
+<p>
+De la militiro de la Argonaŭtoj ĝis la kunveno de la
+Eminentuloj, de la fundo de la infero ĝis la lasta fiksa
+<pb n="43" /><anchor id="p43" />
+stelo trans la Lakta Vojo, ĝis la fino de la universo, ĝis la
+pordoj de la ĥaoso, jen estas la vasta kampo, kie mi
+trankvile promenas laŭlonge kaj laŭlarge kaj laŭ mia
+bonvolo; ĉar nek la tempo, nek la spaco mankas al mi.
+Tien mi transportas mian ekzistadon, sekvante Homeron,
+Miltonon, Virgilion, Osianon kaj ceterajn. Ĉiuj fariĝoj
+okazintaj inter tiuj du epokoj, ĉiuj landoj, ĉiuj mondoj,
+ĉiuj estaĵoj ekzistintaj inter tiuj du templimoj, ĉio tio ĉi
+estas mia, apartenas al mi tiel certe, tiel leĝe, kiel la ŝipoj
+enirantaj la Pireon apartenis al unu Atenano.
+</p>
+<p>
+Mi precipe amas la poetojn, kiuj transportas min en la
+plej malnovan antikvecon: la morto de la ambicia Agamemnono,
+la koleroj de Oresto kaj la tuta historio tragedia
+de la familio Atrea, persekutata de la ĉielo, kaŭzas
+al mi teruron, kiun la nuntempaj fariĝoj neniel povus
+naski en mi.
+</p>
+<p>
+Jen estas la fatala urno, kiu enhavas la cindrojn de
+Oresto. Kiu ne ektremus, vidante ĝin? Elektrino! Malfeliĉa
+fratino, kvietiĝu: Oresto mem alportas la urnon kaj
+la cindroj estas tiuj de liaj malamikoj!
+</p>
+<p>
+Oni jam ne trovas nun bordojn, kiel la bordoj de la
+Zanto kaj la Skamandro;&mdash;oni jam ne vidas ebenaĵojn,
+kiel tiuj de Hesperio kaj Arkadio. Kie estas nun la insuloj
+Lemnoso kaj Kreto? Kie estas la grandfama labirinto?
+Kie la ŝtonego, kiun la forlasita Ariadno surverŝis per
+siaj larmoj?&mdash;Oni nun vidas nenian Tezeon, nenian
+Herkuleson; la nuntempaj homoj kaj eĉ herooj estas
+pigmeoj.
+</p>
+<p>
+Kiam mi poste volas doni al mi scenon de entuziasmo
+kaj ĝui la tutan forton de mia fantazio, mi kuraĝe
+ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de la altega blindulo
+de Albiono en la momento, kiam li eksaltas al la ĉielo
+kaj proksimiĝas al la Eternulo.&mdash;Kia muzo povis subteni
+lin en tia alteco, kien neniu homo antaŭ li kuraĝis
+turni siajn rigardojn?&mdash;De la blindiga vestiblo ĉiela,
+kiun la avara Mamono rigardis per enviaj okuloj, mi kun
+<pb n="44" /><anchor id="p44" />
+terura sento pasas al la vastaj kavernoj de la loĝejo
+Satana;&mdash;mi ĉeestas ĉe la infera konsiliĝo, mi enmiksiĝas
+kun la amaso de la ribelaj spiritoj, kaj mi aŭskultas
+iliajn paroladojn.
+</p>
+<p>
+Sed tie ĉi mi devas konfesi malvirteton, pri kiu mi
+ofte riproĉis min.
+</p>
+<p>
+Mi ne povas ne interesiĝi je tiu kompatinda Satano,
+(mi parolas pri la Satano de Miltono), post kiam li
+estas elĵetita de la ĉielo. Kvankam mi malaprobas la
+obstinecon de la ribelulo, mi konfesas, ke la forteco,
+kiun li vidigas en la troega malfeliĉo, kaj lia granda
+kuraĝo, devigas min kontraŭvole admiri lin.&mdash;Kvankam
+mi scias la malfeliĉojn devenintajn de lia pereiga entrepreno,
+kiam li perforte malfermis la pordegon de la
+infero, por veni malkvietigi la edzan vivadon de niaj
+unuaj gepatroj, mi malgraŭ ĉio ne povas deziri, eĉ
+momenton, ke li dum la vojiro pereu en la konfuzo de la
+ĥaoso. Mi eĉ kredas, ke mi volonte helpus al li, se ne
+detenus min la honto. Mi sekvas ĉiujn liajn movojn, kaj
+mi sentas tiom da plezuro, vojaĝante kun li, kvazaŭ mi
+estus en deca societo. Vane mi diras al mi, ke li estas ja
+diablo, ke li estas pereiganto de la homaro, ke li estas
+vera demokrato, ne kiel tiuj de Atenoj, sed kiel tiuj de
+Parizo, ĉio tio ĉi ne korektas min de mia antaŭjuĝo.
+</p>
+<p>
+Kia grandega projekto! kaj kia maltimo en la plenumo
+de ĝi!
+</p>
+<p>
+Kiam la vastaj kaj trioblaj pordoj de la infero subite
+malfermiĝis laŭ la tuta larĝeco antaŭ li, kaj kiam la profunda
+foso de la nenio kaj nokto aperis en sia tuta teruro
+antaŭ liaj piedoj&mdash;li per maltima okulo rigardis la malluman
+imperion ĥaosan; kaj, sen ŝanceliĝo, malvolvante
+siajn larĝajn flugilojn, kiuj povus kovri tutan armeon, li
+ekĵetis sin en la senfundaĵon.
+</p>
+<p>
+Tion ne farus la plej sentima kuraĝulo.&mdash;Kaj tio estas,
+laŭ mia opinio, unu el la plej fortaj elpensaĵoj, kiel ankaŭ
+<pb n="45" /><anchor id="p45" />
+unu el la plej belaj vojaĝoj iam faritaj,&mdash;krom la vojaĝo
+interne de mia ĉambro.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXVIII</p>
+<p>
+Mi neniam finus, se mi volus priskribi la milonan
+parton el la strangaj okazintaĵoj, kiujn mi renkontas,
+vojaĝante apud mia biblioteko; la vojaĝoj de Cook kaj la
+observoj de liaj kunvojaĝantoj, doktoroj Banks kaj
+Solander, estas nenio, kompare kun miaj aventuroj en
+tiu ĉi sola distrikto; tial mi kredas, ke mi la tutan vivon
+pasigus tie en kvazaŭa raveco, se ne estus la busto, pri
+kiu mi jam parolis, sur kiu ĉiam fine sin fiksas miaj
+rigardoj kaj miaj pensoj, kia ajn estas la stato de mia
+animo; kaj kiam ĝi sin fordonas al la senkuraĝiĝo,
+sufiĉas, ke mi rigardu tiun buston, por ke ĝi revenu al
+sia normala stato: tio estas la agordilo, per kiu mi konsentigas
+la ŝanĝeman kaj senagordan kunaĵon de sentoj
+kaj perceptoj, el kiuj mia vivo estas farita.
+</p>
+<p>
+Kiel simila ĝi estas!&mdash;Jen estas la trajtoj, kiujn la
+naturo donis al la plej virta el la homoj. Ha! se la skulptisto
+povus vidigi lian bonegan animon, lian genion kaj
+lian karakteron!&mdash;Sed kion mi entreprenis? Ĉu tie ĉi
+mi devas laŭdi lin? Ĉu al la ĉeestantaj homoj mi tiel
+parolas? Per kio tio ĉi interesas ilin?
+</p>
+<p>
+Mi volas nur genufleksi antaŭ via amata figuraĵo, ho
+plej bona el la patroj: Ve! tiu figuraĵo estas ĉio, kio
+restas al mi pri vi kaj mia patrujo: vi forlasis la teron,
+en la momento, kiam la krimo estis okuponta ĝin; kaj
+ĝi nun subpremas min per tiaj malfeliĉoj, ke eĉ via
+familio estas nun devigita rigardi vian morton, kiel
+feliĉon. Kiom da ĉagrenoj suferigus al vi pli longa vivado!
+Ho patro! Ĉu la sorto de via grandanombra familio
+estas konata de vi en la loĝejo de la feliĉo? Ĉu vi scias,
+<pb n="46" /><anchor id="p46" />
+ke viaj infanoj estas ekzilitaj el tiu patrujo, kiun vi
+tiel fervore kaj honeste servis dum sesdek jaroj? Ĉu vi
+scias, ke al ili estas malpermesite viziti vian tombon?&mdash;Sed
+la tiraneco ne povis forpreni de ili la plej valoran
+parton el via heredaĵo, la memoron pri viaj virtoj kaj la
+forton de viaj ekzemploj; meze en la krima torento, kiu
+fortiris ilian patrujon kaj ilian posedaĵon al la senfundaĵo,
+ili restis neŝanĝeble kunigitaj sur la linio desegnita de
+vi por ili; kaj kiam ili denove povos genufleksi sur via
+respektata cindro, ĝi ankoraŭ rekonos ilin.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XXXIX</p>
+<p>
+Promesinte dialogon, mi plenumas mian promeson.&mdash;Tio
+estis dum la mateno, je la komenca tagiĝo; la sunradioj
+oris samtempe la supron de l’monto Viso kaj tiujn de
+la plej altaj montoj de la insulo, kiu kuŝas je niaj antipodoj;
+kaj ŝi jam maldormis, ĉu antaŭtempe vekita de
+noktaj sonĝoj, kiuj ofte ŝin agitas, tiel lacige kiel senutile,
+ĉu simple vekita de la tuj finiĝonta karnavalo, ĉar tiu
+tempo de plezuro kaj malsaĝo influas sur la homan
+maŝinon tiel, kiel la fazoj de la luno kaj la interkombiniĝo
+de kelkaj planedoj.&mdash;Fine <emph rend="italic">ŝi</emph> maldormis kaj tre
+maldormis, kiam mia animo mem liberigis sin el la
+ligiloj de la dormo.
+</p>
+<p>
+De longe tiu ĉi konfuze partoprenis en la sentoj de <emph rend="italic">la
+aliulo</emph>; sed ĝi estis ankoraŭ enligita sub la krepaĵo nokta
+kaj dorma; kaj ĉi tiu krepaĵo ŝajnis al ĝi kiel gazo,
+linaĵo, Hinda tolo.&mdash;Mia kompatinda animo estis do
+kvazaŭ vindita en ĉiu tiu ĉi embarasaĵo, kaj la dio de la
+dormo, por deteni ĝin pli forte en sia imperio, aldonis al
+tiuj ligiloj senordajn blondajn harligojn, bantojn de
+rubandoj, perlajn ĉirkaŭkolojn; estis kortuŝante vidi ĝin
+baraktanta en tiuj retoj.
+<pb n="47" /><anchor id="p47" />
+</p>
+<p>
+La agiteco de la pli nobla parto el mi mem komunikis
+sin al la alia, kaj tiu ĉi siavice forte influis sur mian animon.&mdash;Mi
+tuta estis alveninta al stato malfacile priskribebla,
+kiam fine mia animo, ĉu pro saĝeco, ĉu okaze,
+eltrovis la manieron liberigi sin el la gazoj, kiuj sufokis ĝin.
+Mi ne scias, ĉu ĝi renkontis malfermaĵon, aŭ ĉu ĝi simple
+ekpensis relevi ilin, kio estis pli natura; certe estas, ke
+ĝi eltrovis la elirejon de la labirinto. La senordaj harligoj
+estis ankoraŭ tie, sed ili jam ne estis <emph rend="italic">malhelpo</emph>; pli bone
+<emph rend="italic">rimedo</emph> ili estis. Tiun rimedon ekkaptis mia animo, kiel
+dronanta homo ekkaptas la bordajn herbojn; sed la
+perla ĉirkaŭkolo rompiĝis pro la premo, kaj la perloj
+elfadenigitaj ruliĝis sur la sofon, kaj de tie sur la pargeton
+de S-no de Hautcastel; ĉar mia animo, per strangeco
+malfacile klarigebla, imagis sin ĉe tiu sinjorino;
+dika bukedo da violoj falis teren kaj mia animo, tiam
+vekiĝinte, revenis hejmen, alkondukante kun si racion
+kaj realecon.
+</p>
+<p>
+Kiel oni povas pensi, ĝi forte malaprobis ĉion faritan
+dum sia forestado, kaj tie ĉi komencas la dialogo, kiu
+estas la objekto de tiu ĉi ĉapitro.
+</p>
+<p>
+Mia animo neniam estis tiel malĝentile akceptita. La
+riproĉoj, kiujn ĝi opiniis ĝustatempe fari en tiu ĉi danĝera
+momento, plenigis la malpacon de la domo; fariĝis
+ribelo, vera ribelego.
+</p>
+<p>
+<q>Kiel do! diris mia animo, tiele dum mia forestado,
+anstataŭ ol rebonigi viajn fortojn per trankvila dormado
+kaj fariĝi pli taŭga por plenumi miajn ordonojn, vi <emph rend="italic">senhonte</emph>
+(tiu ĉi vorto estis iom troa) donis vin al pasiaĵoj, kiujn
+ne sankciis mia volo?</q>
+</p>
+<p>
+Ne kutimigite je tiu aroganta tono, <emph rend="italic">la aliulo</emph> kolere
+respondis:
+</p>
+<p>
+<q>Konvenas ja, <emph rend="italic">Sinjorino</emph> (por forigi de la disputo ĉiun
+ideon de familiareco), konvenas ja, ke vi prenas ŝajnon
+decan kaj virtan! Ha! ĉu ne la dekliniĝoj de via imago,
+ĉu ne viaj malsaĝegaj ideoj naskis ĉion, kio en mi malplaĉas
+<pb n="48" /><anchor id="p48" />
+al vi? Kial vi ne estis tie ĉi?&mdash;Kial vi havus la
+rajton ĝui sen mi, en la oftaj vojaĝoj, kiujn vi faras sola?&mdash;Ĉu
+mi iam malaprobis viajn vizitojn en la Olimpon aŭ
+en la Kampojn Elizeajn?&mdash;viajn interparoladojn kun la
+spiritoj, viajn gravegajn pripensadojn (iom da moko, kiel
+oni vidas), viajn kastelojn en la aero, viajn altegajn sistemojn?
+Kaj, kiam vi tiel senĝene forlasas min, mi ne
+havus la rajton ĝui la bonfarojn donacitajn de la naturo
+kaj la plezurojn proponitajn al mi?</q>
+</p>
+<p>
+Mia animo, surprizite de tioma viveco kaj elokventeco,
+ne sciis, kion ĝi devis respondi.&mdash;Por eliri el embaraso,
+ĝi decidis surkovri per vualo de indulgo la riproĉojn ĵus
+faritajn; kaj por ne ŝajni faranta la unuajn paŝojn al la
+repaciĝo, ĝi ankaŭ uzis ceremonian tonon.&mdash;<emph rend="italic">Sinjorino</emph>,
+ĝi diris siavice kun afekta koreco&hellip; (se la leganto trovis
+tiun vorton neĝustloka, kiam ĝi estis adresita al mia
+animo, kion li diras nun, se li nur volas rememori la
+objekton de la disputo?&mdash;Mia animo ne rimarkis la
+ridindecon de tia dirmaniero, tiel la inteligenteco estas
+mallumigita de la pasio)!&mdash;<emph rend="italic">Sinjorino</emph>, ĝi diris do, mi certigas
+vin, ke nenio tiel plaĉus al mi, kiel vidi vin ĝuanta
+ĉiujn plezurojn ĝueblajn por via naturo, kvankam mi ne
+partoprenus en ili, se nur tiuj plezuroj ne estus malutilaj
+al vi, se ili ne forigus la harmonion, kiu&hellip; Tie ĉi mia
+animo estis subite interrompita:&mdash;<q>Ne, ne, min ne
+trompas via ŝajna bonvolo;&mdash;nia devigita kunestado en
+tiu ĉi ĉambro, kie ni vojaĝas; la ricevita vundo, kiu apenaŭ
+ne pereigis min kaj kiu doloras ankoraŭ al mi, ĉu
+ĉio tio ĉi ne estas kaŭzita de via malsaĝega fierego kaj
+de viaj barbaraj antaŭjuĝoj? Mia bonestado kaj mia
+ekzisto mem valoras kiel nenio, kiam viaj pasioj kondukas
+vin,&mdash;kaj vi certigas, ke vi interesas vin por mi,
+kaj ke viaj riproĉoj estas kaŭzitaj de via amikeco?</q>
+</p>
+<p>
+Mia animo komprenis ja, ke ĝi ne ludis la pli belan
+rolon en tiu ĉi afero; ĝi cetere komencis vidi, ke la
+ekscito de la disputo forigis la kaŭzon de ĝi, kaj ĝi profitis
+<pb n="49" /><anchor id="p49" />
+la okazon por deklinigi la interparolon: <q>Preparu la
+kafon</q>, ĝi diris al Joannetti ĵus eniranta la ĉambron.&mdash;La
+bruo de la tasoj altiris la tutan atenton de <emph rend="italic">la ribelulo</emph>, kiu
+tuj forgesis la ceteron. Tiamaniere, montrante al infanoj
+ludileton, oni igas ilin forgesi la malsanigajn fruktojn,
+kiujn ili petis piedfrapante.
+</p>
+<p>
+Mi iom post iom endormiĝis dum la akvo varmiĝis.&mdash;Mi
+ĝuis tiun ĉarman plezuron, pri kiu mi jam parolis al
+la legantoj: senti sin dormanta. La agrabla bruo farita
+de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ la kamenstableto
+sonadis en mian cerbon kaj vibrigis ĉiujn
+miajn sentemajn fibrojn, kiel la ekmovo de harpa kordo
+sonorigas la oktavojn.&mdash;Fine mi vidis kvazaŭan ombron
+antaŭ mi; mi malfermis la okulojn, tio estis Joannetti;&mdash;Ha,
+kia bonodoro! kia agrabla surprizo! kafo, kremo,
+piramido de rostita pano!&mdash;Bona leganto, matenmanĝu
+kun mi.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XL</p>
+<p>
+Kian grandan trezoron da ĝuoj la bona naturo liveris
+al la homoj, kies koro scias ĝui! Kia diverseco en tiuj
+ĝuoj! Kiu povos denombri iliajn nekalkuleblajn nuancojn
+laŭ la diversaj personoj kaj laŭ la diversaj aĝoj de
+la vivo? La neklara memoro pri la ĝuoj de mia juneco
+ektremigas min ankoraŭ. Ĉu mi provos rakonti la ĝuojn
+de junulo, kies koro komencas bruli per la fajroj de senteco?
+En tiu feliĉa aĝo, kiam oni nescias eĉ la nomon de
+profitemo, ambicio, malamo kaj de ĉiuj hontindaj pasioj,
+kiuj malaltigas kaj turmentas la homaron; en tiu aĝo,
+bedaŭrinde tro mallongedaŭra, la suno brilas per heleco,
+kiun oni ne retrovos plu dum la resto de la vivo. La aero
+estas pli pura;&mdash;la fontoj estas pli klaraj kaj pli malvarmetaj:&mdash;la
+naturo prezentas vidaĵojn, la arbaretoj
+prezentas vojetojn ne plu retroveblajn en la matura aĝo.
+<pb n="50" /><anchor id="p50" />
+Dio! kiajn bonodorojn ellasas tiuj floroj! kiel <corr corresp="corr2">bongustaj</corr>
+estas tiuj fruktoj! kiel belkolore brilas la matenruĝo!&mdash;Ĉiuj
+virinoj estas amindaj kaj fidelaj; ĉiuj viroj, bonaj,
+grandanimaj kaj sentemaj; ĉie troviĝas koreco, verdiremo
+kaj neprofitemo. Estas en la naturo nur floroj, virtoj
+kaj plezuroj.
+</p>
+<p>
+Ĉu la konfuzo de amo, la espero al feliĉo ne plenigas
+nian koron je sentaĵoj tiel vivaj kiel diversaj?
+</p>
+<p>
+La vidado de la naturo, la rigardado de ĝi entute kaj
+detale, malfermas antaŭ la racio vastegan minejon de
+ĝuoj. Baldaŭ la fantazio, flugante super tiu oceano da
+plezuroj, pligrandigas ilian nombron kaj forton; la diversaj
+sentaĵoj unuiĝas kaj kombiniĝas por formi novajn; la
+revo pri gloro enmiksiĝas kun la korbatoj de amo; la
+bonfareco iras flanke de la memestimo, kiu tenas ĝin per
+la mano; la melankolio venas kelkfoje ĵeti sur nin sian
+solenan krepaĵon, kaj faras plezurojn el niaj larmoj.&mdash;Fine
+la perceptoj de la spirito, la sentaĵoj de la koro, eĉ
+la memoroj de la sentoj, estas por la homo nesekigeblaj
+fontoj de plezuro kaj feliĉo.&mdash;Oni ne miru do, se la bruo
+farita de Joannetti per la frapo de la kafkruĉo kontraŭ
+la kamenstableto kaj la neatendita vidiĝo de taso da
+kremo faris sur min impreson tiel vivan kaj tiel agrablan.
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XLI</p>
+
+<p>
+Mi tuj prenis mian vojaĝan veston, rigardinte ĝin per
+kontenta okulo, kaj tiam mi decidis fari ĉapitron <emph rend="italic">ad hoc</emph>
+por konigi ĝin al la leganto. Ĉar la formo kaj utilo de
+tiuj vestoj estas ĝenerale konataj, mi precipe parolos pri
+ilia influo sur la spiriton de la vojaĝantoj.&mdash;Mia vojaĝa
+vesto por la vintro estas farita el la plej varma kaj plej
+mola ŝtofo, kiun mi povis trovi; ĝi envolvas min de la
+kapo ĝis la piedoj; kaj kiam mi sidas en mia seĝego,
+<pb n="51" /><anchor id="p51" />
+kun la manoj en la poŝoj kaj mia kapo enmetita en la
+kolumon de la vesto, mi similas la statuon de Viŝnu, sen
+piedoj kaj sen manoj, kiun oni vidas en la Hindaj
+pagodoj.
+</p>
+<p>
+Se oni volos, oni nomu antaŭjuĝo la influon, kiun mi
+alskribas al la vojaĝaj vestoj sur la vojaĝantojn; pri tio
+mi povas diri, ke ŝajnus al mi tiel ridinde antaŭeniri per
+unu paŝo en mia vojaĝo interne de mia ĉambro, vestita
+per mia uniformo kaj kun glavo ĉe la flanko, kiel iri en
+societon en ĉambra surtuto.&mdash;Kiam mi vidas min tiel
+vestita laŭ ĉiuj postuloj de la <q>Pragmatika Regularo</q>,
+mi ne sole estus nekapabla daŭrigi mian vojaĝon, sed
+kredeble mi eĉ ne povus legi tion, kion mi ĝis nun
+skribis pri ĝi, kaj ankoraŭ malpli kompreni ĝin.
+</p>
+<p>
+Sed ĉu tio mirigas vin? Ĉu oni ne ĉiutage vidas personojn
+opiniantaj sin malsanaj, ĉar ilia barbo estas de longe
+nerazita, aŭ ĉar iu ektrovas, ke ili havas malsanulan
+mienon, kaj diras tion al ili? La vestoj tiel influas sur la
+spiritojn de la homoj, ke estas malsanuloj, kiuj sentas
+sin plibone, kiam ili vidas sin kun nova vesto kaj pudrita
+peruko; kelkaj tiamaniere trompas la publikon kaj sin
+mem per konstanta ornamo; ili unu tagon mortas bone
+kombitaj, kaj ilia morto mirigas ĉiujn.
+</p>
+<p>
+Oni kelkfoje forgesis antaŭsciigi al grafo de&hellip; ke li
+devos deĵori:&mdash;korporalo iris veki lin frumatene, en la
+tago mem, kiam li estis deĵoronta, kaj lin informis pri
+tiu malĝoja afero; sed la ideo leviĝi tuj, meti siajn gamaŝojn
+kaj tiele eliri, ne pensinte pri tio en la antaŭa vespero,
+malkvietigis lin tiel, ke li preferis anonci, ke li
+estas malsana, kaj ne eliri el sia domo. Li do vestis sin
+per nokta surtuto kaj forsendis la perukiston; tio ĉi
+donis al li mienon palan, malsanan, kiu maltrankviligis
+lian edzinon kaj la tutan familion.&mdash;Li mem trovis sin
+reale iom nesana en tiu tago.
+</p>
+<p>
+Li diris tion al ĉiuj, iom por kredigi ĝin, iom ankaŭ
+ĉar li mem kredis ĝin. Iom post iom efikis la influo de la
+<pb n="52" /><anchor id="p52" />
+nokta surtuto: la buljonoj, kiujn li vole nevole ensorbis,
+naŭzis al li; ne tiom estis necesa, por ke li kuŝiĝu en
+liton.
+</p>
+<p>
+En la vespero doktoro Ranson<note place="foot">
+<p>Tre konata kuracisto el Torino.</p></note>
+trovis lian pulson
+malregula, kaj ordonis sangeltiron en la sekvanta tago.
+Se la deĵorado estus daŭrinta unu monaton plie, la malsanulo
+certe pereus.
+</p>
+<p>
+Kiu povus dubi pri la influo de vojaĝaj vestoj sur la
+vojaĝantojn, sciante, ke la kompatinda grafo de&hellip; preskaŭ
+vojaĝis en la alian mondon, tial ke li, en tiu ĉi
+mondo, malĝustatempe vestis sin per nokta surtuto?
+</p>
+</div>
+
+<div type="chapter">
+<p rend="center">ĈAPITRO XLII</p>
+<p>
+Mi sidis apud mia fajro, post la tagmanĝo, envolvite en
+mia vojaĝa vesto; bonvole submetite al ĝia tuta influo; mi
+atendis la horon de la ekveturo, kiam la vaporoj de digestado,
+suprenirante al mia cerbo, tiel mallumigis la trairejon,
+tra kiuj venas al ĝi la ideoj naskitaj de la sentoj,
+ke ĉiu komuniko estis obstrukcita: kaj kiel miaj sentoj
+jam ne sendis iajn ideojn al mia cerbo, tiel ankaŭ tiu ĉi
+siavice jam ne povis sendi la elektran fluaĵon, kiu vivigas
+ilin, kaj per kiu la sagaca doktoro Valli revivigas mortintajn
+ranojn.
+</p>
+<p>
+Oni facile komprenos, leginte tiun ĉi antaŭparolon,
+kial mia kapo kliniĝis sur mian bruston, kaj kiel la muskoloj
+de la dika kaj montra fingroj de mia dekstra mano,
+jam ne ekscitite de tiu fluaĵo, malfirmiĝis tiel, ke volumo
+el la verkoj de markizo Caraccioli, kiun mi tenis per tiuj
+du fingroj, elglitis, nesciate de mi, kaj falis en la fajron.
+</p>
+<p>
+Mi ĵus estis havinta kelkajn vizitojn, kaj la temo de
+mia interparolado kun la elirintaj personoj estis la morto
+de la glora kuracisto Cigna ĵus mortinta kaj bedaŭrata de
+<pb n="53" /><anchor id="p53" />
+ĉiuj: li estis klera, laborema, bona fizikisto kaj grandfama
+botanikisto.&mdash;La merito de tiu lerta homo okupis
+mian penson; kaj tamen, mi pensis, se mi povus elvoki
+la animojn de ĉiuj, kiujn li eble sendis en la alian
+mondon, kiu scias, ĉu lia gloro ne estus iom difektita?
+</p>
+<p>
+Mi iom post iom venis al disertacio pri la kuracarto kaj
+ĝiaj progresoj de la tempo de Hipokrato.&mdash;Mi demandis
+min, ĉu la personoj de la antikveco mortintaj en sia lito,
+kiel Perikleso, Platono, la glora Aspazio kaj Hipokrato
+mem,&hellip; ĉu ili mortis kiel ordinaraj homoj pro febro
+putra, bruluma aŭ verma; ĉu oni flegis ilin per sangeltiroj
+kaj troaj kuraciloj.
+</p>
+<p>
+Mi ne povus diri, kial mi pensis pri tiuj ĉi kvar personoj
+prefere ol pri aliaj.&mdash;Kiu povas klarigi sonĝon?&mdash;Mi
+nur povas diri, ke ĝi estis mia animo, kiu elvokis la
+doktorojn de Koso, de Torino kaj la grandfaman politikiston,
+kiu faris tiel belajn agojn kaj tiel gravajn erarojn.
+</p>
+<p>
+Koncerne lian elegantan amikinon, mi humile konfesas,
+ke ŝi estis vokita de <emph rend="italic">la aliulo</emph>.
+</p>
+<p>
+Tamen, pensante pri tio, mi estus tentata eksenti
+iom da fiereco, ĉar evidente ŝajnas, ke en tiu ĉi sonĝo la
+bilanco por la racio estis kiel kvar al unu.&mdash;Tio ĉi
+estas ja multe por militisto de mia aĝo.
+</p>
+<p>
+Estu kiel estis, dum mi tiamaniere pripensadis, miaj
+okuloj tute fermiĝis, kaj mi plene endormiĝis: sed kiam
+mi fermis la okulojn, la figuro de la personoj ĵus pripensitaj
+restis gravurita sur tiu delikata tolo, nomita
+memoro, kaj ĉar tiuj figuroj miksiĝis en mia cerbo kun
+la ideo de la elvoko de mortintoj, mi baldaŭ vidis aperantaj
+unu post la alia Hipokraton, Platonon, Perikleson,
+Aspazion kaj doktoron Cigna kun lia peruko.
+</p>
+<p>
+Mi vidis ilin ĉiujn sidiĝantaj sur la seĝojn, kiuj ankoraŭ
+ĉirkaŭis la fajrejon. Nur Perikleso restis staranta,
+por legi la gazetojn.
+</p>
+<p>
+<q>Se la eltrovoj, pri kiuj vi parolas, estus veraj, Hipokrato
+<pb n="54" /><anchor id="p54" />
+diris al la doktoro, kaj se ili tiel utilus al la kuracarto,
+kiel vi pretendas, mi vidus malgrandiĝanta la nombron
+de homoj, kiuj ĉiutage malsuprenvenas en la malluman
+regnon, kaj tiu nombro, kiel mi mem konstatis laŭ la
+libroj de Minoso, estas konstante la sama, kiel antaŭe.</q>
+</p>
+<p>
+Doktoro Cigna turnis sin al mi:
+</p>
+<p>
+<q>Vi kredeble aŭdis paroli pri tiuj eltrovoj, li diris; vi
+konas tiun de Harvey pri la ĉirkaŭfluado de la sango:
+tiun de la neforgesebla Spallanzini pri la digestado, kies
+tutan meĥanismon ni konas nun.</q>
+</p>
+<p>
+Kaj li faris longan nomaron de ĉiuj eltrovoj rilate la
+kuracarton, kaj de la grandanombraj kuraciloj liveritaj
+de la ĥemio, kaj li faris akademian paroladon, por laŭdi
+la nuntempan kuracarton.
+</p>
+<p>
+<q>Ĉu mi devas kredi, mi tiam respondis, ke tiuj eminentaj
+homoj ne scias ĉion, kion vi ĵus diris, kaj ke ilia
+animo, liberigite el la malhelpoj de la materio, trovas
+ankoraŭ ion neklara en la tuta naturo?</q>
+</p>
+<p>
+&mdash;<q>Ha! kiel vi eraras, ekkriis lia kuracista Moŝto de la
+Peloponeso; la misteroj de la naturo estas nesciataj de la
+mortintoj, kiel de la vivuloj; tiu sola, kiu kreis kaj
+direktas ĉion, scias la grandan sekreton, kiun la homoj
+vane penas atingi; jen estas la certaĵo, kiun ni lernas sur
+la bordoj de la Stikso; kaj kredu al mi, li aldiris turnante
+sin al la doktoro, liberigu vin el tiu resto de gildamo,
+kiun vi kunportis de la loĝejo de la mortemuloj;
+ĉar la laboroj de mil generacioj kaj ĉiuj eltrovoj de la
+homoj ne sukcesis plilongigi je unu momento ilian vivon;
+ĉar Karono ĉiutage pasigas en sia barko saman nombron
+de animoj, ni ĉesu lacigi nin defendante arton, kiu tie ĉi
+ĉe la mortintoj ne estus utila eĉ al la kuracistoj.</q>&mdash;Tiel
+parolis la glora Hipokrato, al mia granda miro&hellip;
+</p>
+<p>
+Doktoro Cigna ridetis; kaj ĉar la spiritoj ne povas nei
+evidentaĵon, nek silenti pri veraĵo, li ne sole samopiniis
+kun Hipokrato, sed eĉ konfesis, ruĝiĝante laŭ la maniero
+de la spiritoj, ke li ĉiam suspektis tion.
+<pb n="55" /><anchor id="p55" />
+</p>
+<p>
+Perikleso, kiu proksimiĝis al la fenestro, ellasis grandan
+ekĝemon, kies kaŭzon mi divenis. Li estis leganta
+numeron de la <q>Moniteur</q>, kiu sciigis la malprogresadon
+de la artoj kaj sciencoj; li vidis glorajn scienculojn
+forlasantaj siajn belegajn serĉadojn kaj eltrovantaj
+novajn krimojn, kaj li ektremetis aŭdante bandon da
+hommanĝantoj, kiuj komparis sin kun la herooj de la
+grandanima Grekujo, dum ili, senhonte kaj sen riproĉo
+de konscienco, pereigis sur la eŝafodo respektindajn
+maljunulojn, virinojn kaj infanojn, kaj faris senekscite
+la plej kruelajn kaj senutilajn krimojn.
+</p>
+<p>
+Platono, kiu estis aŭskultinta silente nian kunparoladon,
+vidinte ĝin finita en maniero tiel neatendita,
+ekparolis siavice.&mdash;<q>Mi komprenas, li diris, ke la eltrovoj
+faritaj de viaj eminentuloj en ĉiuj fakoj de la
+fiziko estis senutilaj por la kuracarto, kiu neniam povos
+ŝanĝi la iradon de la naturo, krom difektante la vivon
+homan, sed ne tiel estos sendube pri la serĉadoj faritaj
+pri la politiko. La eltrovoj de Locke pri la naturo de la
+homa spirito, la elpenso de la presarto, la amasigitaj
+observoj eltiritaj el la historio, tiel multaj seriozaj libroj
+disvastigintaj la sciencon ĝis en la popolon,&mdash;unuvorte
+tiomaj mirindaĵoj sendube kunlaboris por plibonigi la
+homojn, kaj tiu respubliko feliĉa kaj saĝa, kiun mi imagis
+kaj kiun, pro la tempo en kiu mi vivis, mi devis rigardi
+kiel neefektivigeblan revon, sendube ekzistas nun en la
+mondo?</q>&mdash;Je tiu demando, la honesta doktoro mallevis
+la okulojn kaj ne respondis, krom per larmoj;
+poste, viŝante ilin per sia naztuko, li nevole ekturnis sian
+perukon tiel, ke ĝi kaŝis parton de la vizaĝo.&mdash;<q>Ho,
+senmortaj dioj!, diris Aspazio per akra ekkrio, kia
+stranga vizaĝo! Ĉu pro eltrovo de viaj eminentuloj vi
+elpensis tiel kapvestiĝi per fremda kranio?</q>
+</p>
+<p>
+Aspazio, kiun oscedigis la disertacioj de la filozofoj,
+estis ekkaptinta gazeton de modoj trovitan sur la
+kameno, kaj trarigardis ĝin de kelka tempo, kiam la
+<pb n="56" /><anchor id="p56" />
+peruko de la doktoro kaŭzis ŝian ekkrion; kaj ĉar la seĝo
+mallarĝa kaj ŝanceliĝanta sur kiu ŝi sidis, estis tre maloportuna
+por ŝi, ŝi senĝene metis siajn ambaŭ nudajn
+krurojn, provizitajn de banderoloj, sur pajlan seĝon inter
+ŝi kaj mi, kaj apogis sin per kubuto sur unu el la larĝaj
+ŝultroj de Platono.
+</p>
+<p>
+<q>Tio ĉi ne estas kranio, respondis la doktoro, prenante
+sian perukon kaj ĵetante ĝin en la fajron; tio estas
+peruko, fraŭlino, kaj mi ne scias ja, kial mi ne ĵetis tiun
+ridindan ornamaĵon en la flamojn de la Tartaro, antaŭ
+ol veni al vi; sed la ridindaĵoj kaj antaŭjuĝoj estas tiel
+kunigitaj kun nia mizera naturo, ke ili sekvas nin
+ankoraŭ kelkan tempon trans la tombo.</q>&mdash;Mi
+mirinde ĝojadis, vidante la doktoron forĵuranta samtempe
+sian kuracarton kaj sian perukon.
+</p>
+<p>
+<q>Mi certigas vin, diris Aspazio, ke la plimulto el la
+kapvestoj figuritaj en la kajero, kiun mi trarigardas,
+meritus la saman sorton, kiel la via, tiel ridindegaj ili
+estas!</q>&mdash;La bela Atenanino amuziĝis multege rigardante
+tiujn gravuraĵojn, kaj prave miris pri la diverseco
+kaj strangeco de la nuntempaj vestaĵoj. Unu figuro inter
+aliaj atentigis ŝin: tiu estis juna virino figurita kun plej
+eleganta kapvesto, kiun Aspazio trovis nur iom tro alta;
+sed la peco da gazo kovranta la gorĝon estis tiel supermezure
+larĝa, ke oni nur vidis duonon de la vizaĝo.
+Aspazio, ne sciante ke tiuj mirindaj formoj estis nur kaŭzitaj
+de la amelo, vidigis miron, kiu estus returnite duobliĝinta,
+se la gazo estus diafana.
+</p>
+<p>
+<q>Sed sciigu al mi, ŝi diris, kial la nuntempaj virinoj
+ŝajnas havi vestaĵojn pli bone faritajn por kaŝi, ol por
+vesti ilin: apenaŭ ili lasas vidi sian vizaĝon, laŭ kiu sola
+oni povas rekoni ilian sekson, tiel senformigita ilia
+korpo estas de la strangaj faldoj de la ŝtofoj! El ĉiuj personoj
+figuritaj en tiuj folioj, neniu lasas nekovritaj la
+bruston, la brakojn kaj la krurojn; kial ne provis viaj
+junaj militistoj detrui tian kutimon? Kredeble, ŝi aldiris,
+<pb n="57" /><anchor id="p57" />
+la virto de la nuntempaj virinoj, elmontrita de ĉiuj iliaj
+vestoj, multe superas tiun de miaj samtempulinoj!</q>
+Dirinte tiujn vortojn, Aspazio rigardis min kaj ŝajnis
+deziri respondon.&mdash;Mi faris kvazaŭ mi tion ne rimarkus&mdash;kaj
+por ŝajni distrita, mi puŝis per la prenilo sur
+la fajrajn karbojn la restaĵon de la peruko de la doktoro,
+kiun la fajro ĝis nun ŝparis.&mdash;Poste, ekvidinte, ke unu
+el la banderoloj subtenantaj la ŝuon de Aspazio estis
+malligita, mi diris: <q>Permesu, ĉarmulino&hellip;</q> kaj tiel
+parolante mi kliniĝis rapide etendante la manojn al tiu
+seĝo, kie mi pensis vidi tiujn du krurojn, kiuj iam malsaĝigis
+grandajn filozofojn.
+</p>
+<p>
+Mi estas certa, ke en tiu momento mi atingis la veran
+somnambulismon, ĉar la movo priparolita estis tre reala;
+sed Rozino, kiu dormetis ja sur tiu seĝo, akceptis por si
+tiun movon, kaj eksaltante malpeze en miajn brakojn
+reĵetis en la inferojn la glorajn spiritojn elvokitajn de
+mia vojaĝa vesto.
+</p>
+<p>
+Ĉarma lando de la fantazio, vi, kiun la Bonfarulego
+liveris al la homoj, por ilin konsoli de la realeco, mi
+devas forlasi vin.&mdash;Hodiaŭ kelkaj personoj, de kiuj mi
+dependas, volas redoni al mi la liberecon, kvazaŭ ili
+estus deprenintaj ĝin de mi! kvazaŭ estus eble al ili
+senigi min je ĝi eĉ unu minuton kaj malhelpi min trairi
+laŭvole la vastan spacon malfermitan antaŭ mi! Ili malpermesis
+al mi trairi unu urbon, unu lokon, sed ili lasis
+al mi la tutan universon; la senlimeco kaj la eterneco
+estas sub miaj ordonoj.
+</p>
+<p>
+Hodiaŭ do mi estas libera, aŭ plibone mi denove estos
+katenita! La jugo de la aferoj denove pezos sur mi; mi
+jam ne faros paŝon ne mezuritan de la dececo kaj la
+devo.&mdash;Feliĉa ankoraŭ mi estos, se ia kaprica diino ne
+igos min forgesi ambaŭ, kaj se mi povos eviti tiun novan
+kaj danĝeran kaptitecon.
+</p>
+<p>
+He! kial oni ne lasas min fini mian vojaĝon? Ĉu por
+puni min oni apartigis min en mian ĉambron,&mdash;en tiun
+<pb n="58" /><anchor id="p58" />
+ĉarman landon, kiu enhavas ĉiujn bienojn kaj ĉiujn trezorojn
+de la mondo? Tiel facile oni povus ekzili muson
+en grenejon.
+</p>
+<p>
+Mi tamen neniam tiel klare rimarkis, ke mi estas
+<emph rend="italic">duobla</emph>.&mdash;Dum mi bedaŭras miajn fantaziajn ĝuojn, mi
+sentas min konsolita vole nevole; nekonata potenco fortiras
+min; ĝi diras, ke mi bezonas la aeron ĉielan, kaj
+ke izoleco similas morton.&mdash;Jen mi estas preta; mia
+pordo malfermiĝas; mi jam vagas sub la vasta arkado de
+la Po’a strato; mil agrablaj fantomoj flirtas antaŭ miaj
+okuloj.&mdash;Jes, jen estas tiu domego&mdash;tiu pordo, tiu
+ŝtuparo;&mdash;mi antaŭe tremetas.
+</p>
+<p>
+Tiel oni sentas acidan antaŭguston, tranĉante manĝotan
+citronon.
+</p>
+<p>
+Ho, mia besto, mia kompatinda besto, gardu vin!
+</p>
+</div>
+
+<milestone unit="tb" rend="rule: 10%" />
+
+<div>
+<p rend="small; center">
+  326-07.&mdash;Coulommiers. Imp. <hi rend="sc">Paul BRODARD</hi>.&mdash;P4-07.
+</p>
+</div>
+
+</body>
+
+<back rend="page-break-before: right">
+
+<div1 id="footnotes">
+  <head>Notoj</head>
+  <divGen type="footnotes"/>
+</div1>
+
+<div1 rend="page-break-before: right">
+<head>Notoj de la tekstpreparinto</head>
+
+<div2>
+<head>Mispresaĵoj</head>
+<table cols="3">
+
+<row>
+<cell><emph>Paĝo</emph></cell>
+<cell><emph>Originala teksto</emph></cell>
+<cell><emph>Korektaĵo</emph></cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>21</cell>
+  <cell>Sendube pro tio?&mdash;</cell>
+  <cell>Sendube pro tio?<anchor id="add1"/>»&mdash;</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>30</cell>
+  <cell>sciiĝu, <anchor id="corr1" /><emph rend="bold">que</emph> antaŭ spegulo</cell>
+  <cell>ke</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>36</cell>
+  <cell>eliru el tiu dormado!</cell>
+  <cell>eliru el tiu dormado!»</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>36</cell>
+  <cell>manojn en la sangon!</cell>
+  <cell>manojn en la sangon!»</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>37</cell>
+  <cell>konsonanto kaj ripozejo.</cell>
+  <cell>konsonanto kaj ripozejo.»</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>49</cell>
+  <cell>Preparu la kafon, ĝi diris</cell>
+  <cell>Preparu la kafon», ĝi diris</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>50</cell>
+  <cell>kiel <anchor id="corr2" /><emph rend="bold">bongusta</emph> estas tiuj fruktoj!</cell>
+  <cell>bongustaj</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>54</cell>
+  <cell>la tuta naturo?</cell>
+  <cell>la tuta naturo?»</cell>
+</row>
+<row>
+  <cell>54</cell>
+  <cell>&mdash;Ha! kiel vi eraras,</cell>
+  <cell>&mdash;«Ha! kiel vi eraras,</cell>
+</row>
+</table>
+</div2>
+</div1>
+
+  <div1 rend="page-break-before: right"><divGen type="pgfooter" /></div1>
+</back>
+
+</text>
+</TEI.2>
diff --git a/25539-tei/images/terglobo.png b/25539-tei/images/terglobo.png
new file mode 100644
index 0000000..1d4662b
--- /dev/null
+++ b/25539-tei/images/terglobo.png
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..fdd9686
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #25539 (https://www.gutenberg.org/ebooks/25539)