diff options
Diffstat (limited to '25311-tei')
| -rw-r--r-- | 25311-tei/25311-tei.tei | 1642 | ||||
| -rw-r--r-- | 25311-tei/images/stelo.png | bin | 0 -> 5934 bytes |
2 files changed, 1642 insertions, 0 deletions
diff --git a/25311-tei/25311-tei.tei b/25311-tei/25311-tei.tei new file mode 100644 index 0000000..0e24e48 --- /dev/null +++ b/25311-tei/25311-tei.tei @@ -0,0 +1,1642 @@ +<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?> + +<!DOCTYPE TEI.2 SYSTEM "http://www.gutenberg.org/tei/marcello/0.4/dtd/pgtei.dtd" +> +<TEI.2 lang="eo"> +<teiHeader> + <fileDesc> + <titleStmt> + <title>El la vivo de esperantistoj</title> + <author><name reg="Stankieviĉ, V.">V. Stankieviĉ</name></author> + </titleStmt> + <editionStmt><edition n="1">Edition 1</edition></editionStmt> + <publicationStmt> + <publisher>Project Gutenberg</publisher> + <date value="2008-05-03">May 3, 2008</date> + <idno type="etext-no">25311</idno> + <availability> + <p>This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and + with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it + away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg + License online at www.gutenberg.org/license</p> + </availability> + </publicationStmt> + <sourceDesc> + <bibl> + <title>El la vivo de esperantistoj</title> + <author>V. Stankieviĉ</author> + <imprint> + <publisher>Presejo de W. Tümmel.</publisher> + <pubPlace>Nurnbergo</pubPlace> + <date>1896</date> + </imprint> + </bibl> + </sourceDesc> + </fileDesc> + <encodingDesc> + <classDecl> + <taxonomy id="lc"> + <bibl> + <title>Library of Congress Classification</title> + </bibl> + </taxonomy> + </classDecl> + </encodingDesc> + <profileDesc> + <langUsage> + <language id="eo">Esperanto</language> + </langUsage> + </profileDesc> + <revisionDesc> + <change> + <date value="2008-04">April 2008</date> + <respStmt><name>Hoss FIROOZNIA</name></respStmt> + <item>Project Gutenberg Edition 1</item> + </change> + </revisionDesc> +</teiHeader> + +<pgExtensions> + <pgStyleSheet> + figure { text-align: center; page-float: 'htb' } + .bold { font-weight: bold ; font-style: normal } + .italic { font-style: italic ; font-weight: normal } + .sans-serif { font-family: sans-serif } + table { block-align: left; rules: none + tblcolumns: 'l l l'; latexcolumns: 'l l l' } + @media pdf { + .stelo { width: 2.5em; } + table { block-align: left; rules: none + tblcolumns: 'l l l'; latexcolumns: 'l l l' } + } + + </pgStyleSheet> +</pgExtensions> + + +<text> +<front> +<div> + <divGen type="pgheader" /> +</div> +<div> + <divGen type="encodingDesc" /> +</div> +<div rend="page-break-before: right"> + <divGen type="titlepage" /> +</div> + +<div rend="page-break-before: always"> + +<p rend="text-align: center; font-size: 110%"> +<hi rend="font-size: 170%">BIBLIOTEKO</hi> +<lb />DE LA LINGVO INTERNACIA +<lb /><hi rend="bold">ESPERANTO.</hi> +<lb /><hi rend="font-size: 75%">PAĜOJ 563–589.</hi> +</p> + +<figure rend="stelo" url="stelo.png"><figDesc>Ilustraĵo: steleto</figDesc></figure> + +<p rend="text-align: center; font-size: 200%"> +<hi rend="bold">EL LA VIVO</hi> +<lb /><hi rend="font-size: 100%">DE</hi> +<lb /><hi rend="bold; font-size: 240%">ESPERANTISTOJ.</hi> +</p> + +<p rend="text-align: center"> +<lb /><hi rend="font-size: 125%">RAKONTO</hi> +<lb /><hi rend="font-size: 75%">DE</hi> +<lb /><hi rend="bold">V. STANKIEVIĈ.</hi> +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%"/> + +<p rend="text-align: center; font-size: 90%"> +<hi rend="bold">NURNBERGO.</hi> +<lb />PRESEJO DE W. TÜMMEL. +<lb /><hi rend="font-size: 75%">1896.</hi> +</p> +</div> +</front> + +<body rend="page-break-before: right"> + +<div1> +<pb n="3" /> +<p> +En la unuaj tagoj de Majo du kunloĝantoj kaj amikoj—la +juristo Aŭgusto Siksten kaj la kuracisto Leono +Monblero—devis disiĝi je longa tempo. Aŭgusto +devis transveturi en la urbon N., kie li ricevis la oficon de +helpisto de profesoro ĉe la tiea universitato; Leono do restis +sur la loko kaj intencis daŭrigi tie ĉi sian medicinan praktikon +ĝis la doktora ekzameno, al kiu li jam longe prepariĝadis. +</p> + +<p> +Ne facile estis disiĝi al la junaj homoj, kiuj tre amis +unu alian. Ambaŭ inteligentaj kaj noblaj, ambaŭ aldonitaj +al siaj sciencaj laboroj, ili havis multajn komunajn punktojn +kaj, dank’ al la longedaŭra kunloĝado, forte proksimiĝis unu +kun alia. Nur unu sola cirkonstanco, kaj nur en la lasta +tempo, ilin iom disunuigis: tio ĉi estis malkonsento en la +opinioj pri la disvastiĝanta lingvo internacia Esperanto. +</p> + +<p> +Flamiĝema, movema kaj fortirebla, Aŭgusto fariĝis varma +adoranto de la nova ideo, kiu kvankam ne detiris lin de la +ĉefa temo de lia vivo—jurista scienco—tamen tre influis +je lia animo kaj multe dislarĝigis lian spiritan horizonton. +Leono do laŭ sia naturo estis multe pli malvarma kaj ne +tiom prudenta, kiom obstina. Li jam longe signis al si la +celon por la vivo kaj celadis al ĝi senlace, pedante kaj +sukcese, kaj tial dekonduki lin de tiu ĉi vojo kien ajn flanken +estus ne facile. Je la Esperantaj forlogiĝoj kaj okupoj de +sia amiko, Aŭgusto, li rigardis de alte, kiel je liberopensado, +kaj restadis surda al ĉiuj liaj argumentoj kaj admonoj. +</p> + +<p> +Pro tiu ĉi objekto inter la junaj homoj okazis eĉ iom +da interpuŝiĝoj kaj ilia amikeco fariĝis iom post iom pli +malvarma. +</p> + +<p> +Ĉio tio ĉi tre ĉagrenadis Aŭguston, ne sole tial, ke li +vere amis Leonon, sed ĉefamaniere tial, ke Monblero povus +esti tre utila al la afero Esperanta. Li estis tre riĉa kaj ne +sole ne avara, sed eĉ, kie li trovis bezona, tre malavara kaj +<pb n="4" /> +malŝpara. Por si mem li elspezadis tre malmulte, li kondukis +vivon ekstreme modestan kaj, ricevante de siaj bienoj pli ol +100 000 frankoj da ĉiujara enspezo, estis kontenta de tre +simpla nutraĵo kaj de malgranda loĝejeto duope kun Aŭgusto, +kaj dume li kuracis ĉiujn senpage kaj eĉ donadis al malriĉuloj +siajn proprajn kuracilojn. Krom tio li ankoraŭ antaŭ +mallonge oferis 15 000 frankojn por la edukado de unu knabo, +en kiu li trovis eminentajn matematikajn kapablojn. +</p> + +<p> +Aŭgusto estis preskaŭ malriĉa kaj tial kompreneble li +varme deziris altiri al la Ligo esperanta tian grandan kaj +malavaran propraĵulon, kiel Leono; li eĉ ricevis en tiu ĉi +senco la komision de unu persono, sed ĝis tiu ĉi tempo ĉiuj +liaj penoj estis vanaj. Monblero moke ridetis je ĉiuj predikoj +de Aŭgusto kaj la afero ne moviĝis je unu paŝo. +</p> + +<p> +En tiaj cirkonstancoj venis la tago de disiĝo. La +modesta havo de Aŭgusto, kiu konsistis je tri kvaronoj el +libroj kaj kajeroj, estis jam pakita kaj kunmetita en la antaŭĉambro, +monaj kaj aliaj kalkuloj finitaj, kaj la du amikoj +sidis antaŭ la lasta komuna taso da kafo, post kiu ili devis +disiĝi je longa tempo. +</p> + +<p> +La bela, pala vizaĝo de Aŭgusto, kadrigita per delikataj +vangharetoj, kun movemaj plenaj de vivo trajtoj kaj revemaj +iom brulantaj brunaj okuloj, estis nun malklara kaj zorga. +Leono ankaŭ ŝajnis per io premita. Liaj nigraj grandaj +okuloj rigardis obstine en la tason kun ne eltrinkita kafo. La +bruneta, klasike bela lia vizaĝo estis kvazaŭ kovretita per +nubo kaj ŝajnis tro serioza kaj solena. +</p> + +<p> +En la ĉambro iom da tempo reĝis silento. +</p> + +<p> +—Leono!—diris fine Siksten, direktante sian varman +rigardon sur la kolegon. +</p> + +<p> +—Kio, mia amiko?—levis la okulojn ankaŭ Monblero. +</p> + +<p> +—Ni revidos nin kredeble ne baldaŭ, kaj povas esti +eĉ tre ne baldaŭ.... Ĉu efektive vi pro nia antaŭa amikeco +multajara, ne plenumos mian varman peton—ne aliĝos al +la Ligo esperanta!.... +</p> + +<p> +Monblero rektiĝis, lia vizaĝo fariĝis ankoraŭ pli malluma. +</p> + +<p> +—Aŭskultu, mia amiko! Al mi estas tre malgaje, ke, +<pb n="5" /> +dirante al vi adiaŭ, mi devas ankoraŭ unu fojon respondi +al vi per plena rifuzo.... Sed vi min konas. Mi ne povas +kaj ne volas esti jezuito. Mi ne povas fortiriĝi per via +freneza revo, kaj ŝajniĝi adoranto de tio, kion mi ne estimas, +mi ne estas kapabla, eĉ pro via amikeco.... Mi ĉiam estis +kaj estos pozitiva.... Mi dediĉis min al la medicino kaj +sole al ĝi unu, kaj mi restos al ĝi fidela ĝis la ĉerko. Kiam +mi finos miajn esplorojn de interesanta min malsano de tiea +ĉi lando, mi transveturos Parizon kaj tie mi submetos min +al ekzameno je medicina doktoro. Tie mi esperas efektivigi +mian revon feliĉigi la homaron per novaj rimedoj kontraŭ +ĝiaj suferoj. Tio ĉi estas mia ideo, mia celo.... Kaj kion +do povus doni via Esperanto? Ĝi fortirus min nur en flankon +kaj malhelpus al mi plenumi mian sanktan devon antaŭ la +homaro.... Kio estas Esperanto?—Tio ĉi dume estas +revo, preskaŭ ĥimero—kaj revanto mi estos neniam. Povas +esti, ke mi eraras, povas esti, ke via Zamenhof efektive +eltrovis por la mondo novan Amerikon, sed dume mi ĝin ne +vidas, kaj rapidi al blinda celo mi ne povas.... +</p> + +<p> +—Kaj tio ĉi estas via lasta vorto? +</p> + +<p> +—La plej lasta. Vi komprenas, ke, fariĝinte esperantisto, +mi ne povus limiĝi per sola lernado de vortaro kaj +korespondado kun amikoj; mi devus uzi parton de mia energio +por la propagando kaj por la apostola agado, sed tio ĉi, kiel +mi jam diris, tute ne eniras en miajn planojn je la estonteco. +</p> + +<p> +Seke kaj malgaje disiĝis la amikoj. Siksten tuj ekveturis +en N., Monblero do kun ia malluma energio profundiĝis +en siajn okupojn kaj penis pliforte elfroti el sia memoro la +postesignojn de la lasta parolo kun Aŭgusto, al kiu li sentis +nun nevolan simpation. +</p> + +<p> +Tiel pasis du semajnoj. +</p> + +<p> +Unu fojon, reveninte post tagmanĝo domen, Monblero +ekvidis sur sia skribotablo leteron kaj je la lerta skribado de +adreso li tuj ekkonis la manon de Aŭgusto. Liaj okuloj eklumiĝis +per ĝojo, li febre disŝiris la paketon kaj avide sin +prenis je la legado de ĝi, sed tuj de la unua linio lia vizaĝo +<pb n="6" /> +mallumiĝis, la brovoj kunmoviĝis de ĉagreno kaj la letero +malpene falis sur la tablon ne legita. +</p> + +<p> +Ĝi estis skribita en la lingvo internacia, kaj la obstina +kuracisto, vidinte en tio ĉi preskaŭ mokon je si kaj siaj +konvinkoj, decidis ne legi ĝin, malgraŭ tio, ke la enhavo de +la letero lin forte interesis. +</p> + +<p> +Sed la cirkonstancoj rapide ŝanĝiĝis. +</p> + +<p> +Vespere en tiu ĉi tago Monbleron vizitis unu de liaj +konatoj—juna matematikisto kaj esperantisto Raulo Ĉielson.... +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +Sed tiu ĉi nova persono estas tiel rimarkinda, ke ni +devas tie ĉi forlasi iom la komencitan fadenon de nia rakonto +kaj haltigi sur la nova persono apartan atenton de niaj +legantoj. +</p> + +<p> +Siksten kaj Monblero estis ordinaraj tipoj de nia inteligenta +junularo, Ĉielson do per siaj intelektualaj kaj moralaj +ecoj staris je tuta kapo pli alte ol ili ĉiuj kaj posedis tian +antaŭvidon, kiu kune kun talento fortiri post si amason faras +ĉiam apartecon de grandaj homoj, restigantaj post si memoron +en malproksima idaro. +</p> + +<p> +Alta, fleksebla kaj belkreska, kun neregula, sed karaktera, +energia vizaĝo, kun fiera, ordonanta rigardo de brila-nigraj, +akraj kaj saĝaj okuloj, kun aristokratia teniĝo kaj estetikaj +manieroj, li posedis grandegan fizikan forton kaj ankoraŭ pli +rimarkindan forton de karaktero, kiun ne povis rompi nek +la karesoj de la adorinta lin patrino, nek la severeco de liaj +edukantoj, nek la dorlotantaj rigardoj de virinoj.... +</p> + +<p> +Li estis la filo de bonhavaj gepatroj, kiuj restigis por +li ian kapitaleton, kiu donadis al li la eblecon vivi tute memstare. +Por lukso li havis neniajn rimedojn, sed ĝin li ne +bezonis. Donacita per grandaj kapabloj kaj plifruinta siajn +lernejajn kaj universitatajn kolegojn, li ne ekiris tamen sur +la ekbatita per la piedoj de aliaj vojo, kondukanta al la +karjero. Li restadis ĉiam originala kaj sola. Malaltaj, facile +atingeblaj celoj lin neniam altiris; lia maltrankvila animo +celis ĉiam al la altaj idealoj, kiuj al aliaj ŝajnis neplenumeblaj +utopioj. +</p> + +<pb n="7" /> +<p> +Ellernante en unu universitato la matematikajn kaj +naturajn sciencojn, li subite forlogiĝis per la propagandata +de Flamariono ideo de interkomunikiĝo de la tero kun la +loĝantoj de Marso, kaj li jam estis preta komenci la propagandon +de tutmonda ligo de popoloj al la efektivigo de tiu +ĉi penso; sed tuj ĉe la unuaj paŝoj li estis haltigita per malgrandega +je unua rigardo cirkonstanco, kiu tamen ekstaris +serioze laŭlarĝe de lia vojo.—Li sciis nur du eŭropajn +lingvojn kaj dank’ al tio ĉi la energie komencita afera +korespondado tuj haltis mem. +</p> + +<p> +—Ho, kiel malproksimaj estas al ni la korespondoj +kun Marso,—ekkriis li unu fojon en atako de plej granda +ĉagreno—se ni ĝis nun ne povas kompreni unu alian! +</p> + +<p> +Ne pensante longe, li decidis dediĉi du jarojn da laboro +por la ellerno de la plej gravaj lingvoj eŭropaj. Kaj jen li +kun propra al li energio prenas sin je la lingvoj, gramatikoj +kaj vortaroj. Monotone iras la horoj de la laboro. La saĝo +faras nenion, la fantazio kaj la kreemaj kapabloj estas subpremataj +per la senfina ŝtuparo da sekaj, nelogikaj reguloj +kaj per amasoj da esceptoj,—sed Ĉielson sidas obstine kaj +observas ĉian paŝon de sia progresado. Li vidas en si ian +malkapablecon, mallumiĝon de siaj spiritaj fortoj, sed lia +energio ne falas; li povas senti kompaton nur por aliaj, por +si do mem li estas senkompata.... Kaj jen en la tempo +de tiaj okupoj al li unu fojon enfalas en la manojn malgranda +broŝureto de Ŝlejer—„Volapük“. Ĝi estas la lingvo de +l’ mondo, la lingvo, en kiu povas kaj devas paroli ĉiuj popoloj +de l’ nordo kaj sudo, de l’ oriento kaj okcidento. Tiu ĉi +ideo, kiel klara stelo, lumigas lian spiriton. For lingvaro, +for vortaroj!.... Oni devas nur ellerni tiun ĉi lingvon kaj +la problemo estos solvita, eltrovita estas la vojo por la +korespondado de ĉiuj popoloj kun ĉia mondo. +</p> + +<p> +Kun duobla energio prenis sin Ĉielson je tiu ĉi nova +afero, kiu devis fari grandegajn servojn al lia kara ideo. +Sed eĉ la plej forta forlogiĝo ne povis subaĉeti lian sanan +kritikan sencon. La malnatureco de l’ Volapük falis al li +en la okulojn de la unuaj paŝoj de la okupoj, kaj ĝia +<pb n="8" /> +malbonsoneco ofendis la estetikan senton de Ĉielson, sed li +ellernis ĝin pro la ideo, kiu en liaj okuloj estis ĉirkaŭita per +aŭreolo de grandeco. Farante informiĝojn pri tio, kiel staras +en la mondo la afero de Volapük, li baldaŭ eksciis, ke tiu +ĉi lingvo kvankam havas multajn partianojn, sed ke al ĝi +aperis forta kaj danĝera konkuranto, senigita de ĉiuj ĝiaj +mankoj, ke tiu ĉi nova lingvo aperis ĵus sub la ĉielo de +Rusujo, kaj ĝia nomo estas—Esperanto. Ĉielson rapidis +kompreneble konatiĝi kun tiu ĉi nova mirindaĵo de la eŭropa +civilizacio kaj estis ensorĉita per ĝi. En ĝi li vidis novan +epokon de l’ homaro kaj senturne dediĉis sin al la servado de ĝi. +</p> + +<p> +—Lasu la mondon ekscii antaŭe Esperanton, doni al +la lasta vivon kaj rajton de regnaneco, kaj tiam oni povos +alpaŝi al la lingvo de Marso.... +</p> + +<p> +Tiamaniere la fantazia ideo degeneris en la alian, pli +realan kaj atingeblan, al kiu li fordonis sin kun tuta sia +energio. Lia neordinara naturo ne povis fortiri sin per kio +ajn duone, kaj tial Ĉielson, fariĝinte esperantisto, ĵetis ĉiujn +antaŭajn aferojn kaj tute trempis sin en la propagandon de +la lingvo internacia. Li komprenis, ke la propagando devis +esti afero ne kabineta, sed societa, kaj tial li penadis akiri +la plej diversajn kaj vastajn interligojn kaj konatecojn, kio, +dank’ al lia bela eksteraĵo, elegantaj manieroj kaj viva, akra +saĝo, estis afero facile atingebla. Estadante en la societoj +kaj uzante ĉian pretekston por transkonduki la paroladon sur +sian amatan temon, li rapide konvinkiĝis, unue, ke la societo +estas treege nemovema kaj pli facile sin fortiras per fortaj +efektoj, ol per profundaj veroj, kaj due, ke tiu sama societo +estas tute blinda, ke 9/10 de ĝi ĝis nun tute ne konas la +ideon kaj indecon de la lingvo tutmonda kaj eĉ ne scias pri +ĝia ekzistado. Lin treege frapadis tiu cirkonstanco, ke, malgraŭ +la okjara ekzistado de Esperanto, ofte eĉ kleraj homoj +malfermadis la buŝojn, aŭdinte pri tio, ke ie estas ia lingvo, +kiu servas por iaj interpopolaj komunikiĝoj k.t.p. +</p> + +<p> +Kaj li rapide alkonformiĝis al tiuj ĉi aperoj. +</p> + +<p> +Li komencis kondukadi la vivon tiel, ke li ĉie kaj al +ĉiuj faladu en la okulojn. Li vestadis sin tre elegante, sed +<pb n="9" /> +ĉiam tre originale, portadis longajn harojn ĝis la ŝultroj, +grandan, larĝan ĉapelon kaj nazumon en dika testuda kadro, +apogadis sin sur grandegan branĉoplenan bastonon kun ora +butono, sur lia brusto briladis ĉiam hela esperanta stelo, li +fumadis bonegajn cigarojn, paroladis ĉiam kuraĝe kaj laŭte, +kaj en stratoj, teatroj k.t.p. li aperadis ĉiam kun kiu ajn +el esperantistoj, por publike paroladi en la lingvo internacia. +Lia aperado en kiu ajn urbo elvokadis tuj multajn famojn +kaj demandojn, kaj tuj traportiĝadis la sciigo, ke tia stranga +persono estas esperantisto, apostolo de la nova internacia +lingvo, ke li estas tre saĝa kaj aminda, volonte donas al ĉiuj +instrukciojn kaj gvidojn, estas bone alprenita en unuaj salonoj +de la urbo, sed ne abomenadas butikon de viandaĵisto aŭ +metiejon de botisto k.t.p. k.t.p. +</p> + +<p> +Tiamaniere li rapide akiradis gloron kaj malkovradis +al multaj la okulojn sur la disvastigatan de li aferon. Sed +ĉion tion ĉi li faradis preskaŭ pasante, lasante civilizadi la +amason al siaj helpistoj, kiujn li kreadis ĉie facile el varmegaj +kaj plej lertaj siaj adorantoj; li do mem prenadis sub sian +personan favoron nur homojn tre influajn kaj per kio ajn +tre gravajn por la afero: redaktorojn de gazetoj, amatajn +de publiko verkistojn, popularajn artistojn, malavarajn +riĉulojn k.t.p. Havante altan talenton gvidi amason, li +povadis konduki la aferon tiel, ke la signita per li ofero +neniom forglitadis el liaj manoj. +</p> + +<p> +Ni rimarku, ke li mem paroladis tre malmulte kaj +neniam lacigadis la aŭskultantojn per longaj predikoj pri la +lingvo; kun propra al sola li akreco li kaptadis, aŭ eĉ nevideble +subpreparadis oportunan minuton kaj per mallongaj, +flamaj kaj inspiritaj vortoj batadis je plej senteblaj kordoj +de la aŭskultantoj, kaj lia parolo neniam faradis maltrafon. +Al tio ĉi li neniam ripetiĝadis; lia parolo neniam havadis +kion ajn ŝablonan, sed ĉiam estadis tre saĝe alagordita al la +cirkonstancoj—kaj en tio ĉi konsistis ĝia tuta forto. +</p> + +<p> +Ankoraŭ unu rimarko. Ĉielson tre profunde konis la +naturon de l’ homo kaj komprenis la signifon de eksteraj +formuloj kaj ceremonioj, kaj tial li enkondukis unu moron +<pb n="10" /> +kaj severe observadis plenumon de ĝi—moron salutadi unu +alian per la vortoj: „Ĉu vi esperas“?—„Jes, mi esperas.“—ĉe +renkonto, kaj: „Esperu“!—„Jes, mi esperos“—anstataŭ +adiaŭ. Li tre koleradis, se esperantistoj ne plenumadis +tiun ĉi moron, dank’ al kiu ili pli facile proksimiĝis unu +kun alia. +</p> + +<p> +Tia estis la persono Ĉielson kaj tiaj estis liaj laboroj. +</p> + +<p> +Pasis ĉirkaŭ dek jaroj, kaj en Eŭropo, dank’ al liaj +zorgoj, kreiĝis multaj kluboj kaj esperantaj societoj kaj la +nombro de esperantistoj altiritaj de li al la afero kalkulis +sin jam je dekoj kaj centoj da miloj. Loĝante en nia urbo +jam ĉirkaŭ unu jaro, kie li proponadis krei ĉefan esperantan +klubon, li ne senfundamente turnis sian atenton sur la riĉan +kuraciston Monbleron, sed tiu, kiel tuj konsideris Ĉielson, +postulis longedaŭran kaj tre metodan flegon, kaj tial li estis +donita en zorgadon al sia kunloĝanto, varma esperantisto +Siksten. Sed en tiu ĉi fojo Ĉielson faris grandan maltrafon, +ĉar tiu ĉi elekto montriĝis tute ne prospera. La afero de +l’ propagando ne sole ne moviĝis antaŭen, sed eĉ Monblero +kun grandiĝanta malpacienco aŭskultadis la longajn parolojn +de sia kunloĝanto kaj anstataŭ respondo silente malproksimiĝadis +sian ĉambron.... +</p> + +<p> +Kaj jen nun tiu ĉi granda esperantisto vizitis nian +kuraciston. +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +La parolado kelkan tempon turnadis sin sur interesaj +por ambaŭ interparolantoj cirkonstancoj de la vivo, kiam +Ĉielson demandis Monbleron, ĉu li ne ricevis kiajn ajn sciojn +pri Siksten, kiu ĝis nun nenion komunikis al li pri sia nova vivo. +</p> + +<p> +—Tie ĉi estas io—montris la mastro malpene per +mano la malkovritan leteron, kuŝantan sur la tablo,—kia +strangulo, li persekutas min eĉ nun kun sia lingvo internacia, +al kiu mi sentas nenian simpation.... Mi eĉ ne +legis ĝin.... mi ne volas. +</p> + +<p> +La gasto per grandaj okuloj ekrigardis la interparolanton; +li ne supozis eĉ, ke la propagando de Siksten povis doni +tiajn plorindajn rezultatojn. +</p> + +<pb n="11" /> +<p> +—Tiel, vi eĉ ne legis ĝin? Oni povus ekpensi, ke +vin tre malmulte interesas la sorto de via amiko.... Se +vi al mi permesos, mi rigardos tiun ĉi leteron: povas esti, +ke en ĝi ni trovos kion ajn atentindan. +</p> + +<p> +—Ho, mi konsentas.... Esperanto—tio ĉi estas +via specialeco. +</p> + +<p> +Ĉielson profundiĝis en la legadon de la letero, dum la +mastro per grandaj paŝoj mezuradis la ĉambron. +</p> + +<p> +—Ba! tie ĉi la afero tuŝas persone vin, se vi volas,—ekkriis +gaje la esperantisto, interrompante la legadon—tie +ĉi estas parolo pri ia bela juna virino, videble via konata!.... +</p> + +<p> +Kiel do vi povis preterlasi tian leteron? +</p> + +<p> +—Pri kia virino?—haltis mirigite Monblero. +</p> + +<p> +—Jen vi vidas. Aŭskultu: mi tradukos al vi tiun ĉi +leteron; ĝi estas tre interesa kaj mi eĉ ne atendis tian +talenton ĉe nia komuna amiko....—kaj Ĉielson komencis +traduki la leteron, kies enhavo montriĝis sekvanta: +</p> + +<p rend="text-indent: 7em"> +„Kara amiko! +</p> + +<p> +Pri mia vivo en N. mi nenion al vi komunikos, ĉar mi +jam duan semajnon pasigas en somerloĝo en interspaco de +ĉirkaŭ dek kilometroj de tiu ĉi urbo. Alveturinte en N., mi +antaŭ ĉio faris vizitojn al la tieaj ĉi esperantistoj, en la +nombro de kiuj mi renkontis certan sinjoron Marei, malnovan +amikon de juneco de mia mortinta patro, kaj nun bonhavan +tiean ĉi bienhavanton, alveturintan en N. por kelka +tempo kun tuta sia familio. Malfacile estas priskribi al vi, +kian bonkoran akcepton mi renkontis en lia domo. Mi estis +treege karesita de la mastro kaj prezentita tuj al ĉiuj membroj +de lia familio, invitita en tiu sama tago al tagmanĝo, +poste al balo, donita de sinjoro Marei al liaj amikoj N—aj, +poste mi devis doni la vorton ĉiutage vizitadi ilin, al tag-, +aŭ vespermanĝo, kaj fine sinjoro Marei, elveturante sian +bienon, proponis al mi veturi kune kun li je kelkaj semajnoj +kaj ripozi en lia domo, ĉar miaj universitataj okupoj estos +komencitaj ankoraŭ ne baldaŭ. Kompreneble, mi ne povis +rifuzi al la bonkora mastro, kaj jen—mi spiradas nun per +belega aero, saturita de bonodoro de rozoj; rajdadas aŭ +<pb n="12" /> +naĝadas per ŝipeto, dorlotadas min en malvarmeta ombro de +kaŝtanoj kaj cipresoj, ĉasadas, ĝuadas la vivon kaj ĉirkaŭflirtadas.... +Jes, mi ĉirkaŭflirtas, ĉar estas kiun ĉirkaŭflirti, +estas por kiu perdi la kapon.... Vi devas scii, ke la +familio de sinjoro Marei, krom li mem kaj lia edzino, tre +respektinda kaj simpatia sinjorino, estas ankoraŭ kunmetita +el du filinoj, dekdu-jara filo, alveturinta domen al libertempo, +kaj malproksima parencino de s-rino Marei, ia fraŭlino Izabelo +Kartuŝ, bonega legistino kaj ne simpla muzikistino. Ambaŭ +filinoj de s-ro Marei estas jam grandaĝaj fraŭlinoj kaj ambaŭ +tiel belegaj, ke malofte prosperas renkonti ion similan. La +pli maljuna de ili, Karolino, alta, bontalia nigraharulino, kun +riĉega velura harligo, kun mirindaj seriozaj, plenaj de profunda +esprimo okuloj, ŝajnas al mi diino de la beleco, per ia +miro transportita al ni el la mondo de la klasika antikveco. +Ŝi estas ĉiam kvieta, majesta kaj kvazaŭ enpensa; ŝi ridas +malofte, sed se sur ŝiaj mirindaj lipoj aperas rideto, tiam vi +vidas en ĝi tiom da sorĉanta ĉarmo, ke la nova paradizo +malkovriĝas antaŭ vi.... La pli juna, Elizo, estas ankaŭ +belega ekzistaĵo, sed iom de alia speco—kaj mi diros al +vi sub la plej granda sekreto—ŝi tre al mi plaĉas. Tiu ĉi +estas de la plej pura sango francino, mallumhara, mallumokula, +petola kiel diableto, ĉiam gaja, sprita kiel Hejne, +viviganta tutan nian societon, kies ĉiuj membroj vice estadas +celo al ŝiaj ŝercoj. Kompreneble ricevas ankaŭ mi, kaj, se +vi volas, pli multe ol aliaj, sed je tiu ĉi belulineto ne estas +eble koleri.... Kio do tuŝas la fraŭlinon Kartuŝ, ŝi ludas +en nia rondeto duagradan rolon. Ŝi estas ne tre bela, vespere +okupadas nin per deklamado aŭ muziko, akompanadas nin +en promenadoj kaj ne pli.... Mi treege disskribiĝis kaj mi +sentas, ke jam longe estus tempo fini la leteron, sed mi ne +povas silenti pri unu cirkonstanco, tuŝanta persone vin. Antaŭ +nelonge vespere, kiam ni, t.e. mi kaj fr-ino Karolino, sidis +en laŭbo kaj rigardis sur plateto gajan kuradon de la juna +gimnaziisto kaj du aliaj fraŭlinoj, Karolino komencis demandadi +min pri mia antaŭa vivo kaj miaj konatoj. Ĉe elnomo +de miaj amikoj venis la vico ankaŭ al vi kaj, apenaŭ mi +<pb n="13" /> +komencis priskribadi vian eksteraĵon, ŝi fariĝis tre serioza +kaj atenta kaj eĉ, interrompinte mian rakonton, postulis de +mi la pli precizajn montrojn pri via figuro. De tio ĉi mi +konkludis, ke vi estas kvazaŭ al ŝi konata, kaj, interesita +pri tio ĉi, mi eĉ decidis demandi ŝin, de kie ŝi povas vin +koni. Karolino iom balbutis, sed fine diris, ke antaŭ du +jaroj ŝi, estinte kun la patrino por maraj banoj en Nicco, +renkontis tie junan komencantan kuraciston, kiu turnis sur +sin ŝian atenton kaj kiu laŭ sia eksteraĵo estis tre simila al +tiu, kian mi priskribis al ŝi vin. Pli mi nenion de ŝi sciiĝis, +sed ankaŭ tio ĉi, mi pensas, al vi estos sufiĉe interesa. +</p> + +<p> +Jen, amiko, kiel neatendite la sorto ridetis al mi kaj +kiel agrable mi pasigas la tempon. Respondu al mi, mi petas, +pli rapide, kion oni aŭdas ĉe vi bonan, kiel vi vivas kaj kiel +iras viaj okupoj. Mi ĉirkaŭprenas vin,—amanta via amiko +A. Siksten.“ +</p> + +<p> +Tiu ĉi letero faris efektive ian impreson sur Monbleron. +Kiam Ĉielson finis sian tradukon, Leono sidis ankoraŭ iom +da tempo en profunda enpenseco, direktinte la okulojn en +nedifinitan malproksimaĵon. Fine li ekkonsciiĝis kaj, rimarkinte +sur si akran rigardon de sia gasto, tre konfuziĝis +kaj ruĝiĝis. +</p> + +<p> +La gasto leviĝis kaj komencis diri adiaŭ. +</p> + +<p> +—Nu kiel, ĉu vi ne volas doni al mi tiun ĉi leteron, +se ĝi estas al vi ne bezona?—demandis li kvazaŭ okaze, +premante la manon de la kuracisto. +</p> + +<p> +—N—n—e, ĝi restu.... povas esti, ke mi ankaŭ +trarigardos ĝin en libera tempo—ekmurmuris tiu ree konfuziĝante. +</p> + +<p> +Facila rideto trakuris sur la anguloj de lipoj de Ĉielson, +sed la mastro ĝin ne rimarkis kaj la junaj homoj disiĝis. +</p> + +<p> +Ankoraŭ longe post la eliro de l’ gasto la kuracisto ne +povis liberiĝi de ĉirkaŭkaptinta lin revo. Rememoriĝis al li +la tempo, pasigita antaŭ du jaroj en Nicco kaj rememoriĝis +efektive vidita tie juna fraŭlineto, frapinta lin per sia klasika +beleco. Tiun ĉi fraŭlineton li vidis iom da fojoj, akompanatan +de maljuna kaj severa sinjorino; iom da fojoj liaj okuloj +<pb n="14" /> +renkontadis la okulojn de la juna fraŭlino kaj en la direktita +sur lin ŝia rigardo li legis ion simpatiantan kaj en tiu sama +tempo kuraĝigantan kaj serĉis jam oportunan okazon, por +esti prezentita al la juna virino, sed tia okazo longe ne aperis, +kaj jen subite ambaŭ virinoj malaperis. Laŭ la faritaj informiĝoj +ili elveturis sudon de Italujo kaj de tiu tempo jam ne +renkontiĝis sur lia vojo de vivo. +</p> + +<p> +Ĉio tio ĉi estis antaŭ longe kaj pasis senrevenonte, sed +Monblero sentis, ke tiu ĉi renkonto ne restis, kiel centoj da +aliaj, por li senpostesigna. La figuro de la belega nekonatulino +ial tre obstine restadis viva en lia memoro kaj reviviĝadis +ne unu fojon antaŭ li en la horoj de lia malgaja +humoro, kiam li pli akre, ol ordinare, sentadis ian sopiron de +la soleco. +</p> + +<p> +Kaj jen tiu ĉi simpatia figuro nun ree aperas antaŭ li +kaj reaperas lumigita per neatendita lumo: tiu ĉi virino, montriĝas, +rimarkis lin, komencantan kuraciston; kaj ankaŭ, kiel +li mem, konservis lian figuron en sia memoro.... Ke tiu +ĉi Karolino estas tiu sama juna banulino, kiun li renkontis +en Nicco, ne povis esti ia dubo. Ĉiuj ŝiaj ecoj, prezentitaj +en la letero de Siksten, jesigis tiun ĉi konvinkon. Sed se +tio ĉi estas tiel—lia unua renkonto kun ŝi, povas esti, ne +estis por li la lasta en la vivo.... La sorto ankoraŭ povas +ilin kunpuŝi kaj proksimigi.... +</p> + +<p> +Tiaj pli malpli estis post la eliro de Ĉielson la revoj +de la juna kuracisto, kies animo malgraŭ la fortiro per sciencoj, +konservis multon da juna virga kaj poezia fajro. Malgraŭ +tamen ĉio tio ĉi, li al Siksten ne respondis. En la komenco +detenis lin fiereco ofendita per la esperanta teksto de la letero, +kaj poste la tempo kaj la laboroj iom post iom reglatigis +la impreson de la ricevitaj komunikoj—kaj la vivo ree +ekfluis en la antaŭa ordo. +</p> + +<p> +Pasis ankoraŭ unu semajno kaj Monblero ree trovis sur +la tablo ampleksan leteron, adresitan per konata al li mano +de Aŭgusto. En tiu ĉi fojo la scivoleco estis tiel forta, ke +li, ne atendante la tradukinton, mem kun „Universala Vortaro“ +<pb n="15" /> +en la manoj komencis vorto post vorto konatiĝi kun la enhavo +de la letero. +</p> + +<p> +En la dua letero la amiko sciigis al li inter cetera la +sekvanton: Hieraŭ ni en granda societo da rajdantoj faris +vetureton en arbareton, kuŝantan je kvar kilometroj de la +bieno de s-ro Marei. La vetero estis belega. La profunda +blua ĉielo estis semita de graciaj amasumaj nuboj, la alaŭdoj +pepadis super la kampoj, alte en aero naĝadis longaflugilaj +cikonioj, maldekstre de la vojo sin tiris profunda kavo, sur +kies fundo kuras rapida rivereto, faranta kelkajn artajn +lagetojn kun verdaj digoj kaj eterne murmurantaj muelejoj. +Apud la turno la vojo fariĝis pli malvasta kaj dank’ al tio +ĉi nia societo, kiu rajdis la tutan tempon per rapida troto, +distiriĝis; mi montriĝis en la nombro de la lastaj rajdintoj +kaj ekaperis apud Karolino, kiu rajdis sur tre maltrankvila +ĉevalo kaj devis konstante ĝin detenadi. Iom da tempo ni +rajdis silente, sed, alveturante al la arbareto, mia akompanantino +ekrigardis min subite. (Ho, kiel bela ŝi estis en tiu ĉi tempo: +la veturado sur la obstina ĉevalo ŝin tre ekvarmigis; la delikataj +ŝiaj truoj de l’ nazo ektremadis kaj disbloviĝadis, sur +la vangojn elpaŝis hela purpuro, kaj la okuloj bruladis de tia +fajro, kian mi ĝis nun ĉe ŝi ne vidis.) +</p> + +<p> +—Kio do, s-ro Siksten—turnis ŝi sin subite al mi +kun demando—ĉu respondis al vi ion via amiko? +</p> + +<p> +(Mi devas tie ĉi konfesi al vi, amikego, ke mi trababilis +al ŝi pri ĉio, kion mi komunikis al vi en la estinta letero. +Karolino estas, kvazaŭ, pli malkaŝema por mi, ol por ĉiuj +siaj parencoj, kaj mi ĝuas ial ian apartan favorecon; povas +esti, ke mi eraras, sed vi komprenas, ke mensogi al ŝi estas +al mi tre nefacile kaj nelerte.) +</p> + +<p> +—Ne—mi respondis—ĝis tiu ĉi tempo mi ne ricevis +de li unu vorton. +</p> + +<p> +—Nebona do estas via amiko—rimarkis ŝi, malaltigante +la voĉon.—(Vi efektive povus, skribi al mi kvankam +iom da linioj!)—Li tro rapide forgesas siajn konatojn—aldonis +ŝi kaj en ŝia voĉo eksonis malgaja noteto.—Al kiu +<pb n="16" /> +rilatis tiu ĉi vorto—siajn—al mi, aŭ al ŝi mem—certe +mi ne povas al vi diri“.... +</p> + +<p> +Kiam post kelkaj tagoj al Monblero alvenis Ĉielson, li +eksciis, ke la dua letero de Siksten estas jam longe tradukita, +tralegita kaj eĉ estas alsendita respondo al Aŭgusto. +</p> + +<p> +Je l’ kaŭzo de tiu ĉi respondo Monblero ricevis ree +sekvantajn iom ekscitintajn lin liniojn.—„Mi kore dankas +vin, amikego, por via letero, kiu vivigis en mi la memoron +pri niaj amikaj interligoj kaj la jaroj, travivitaj sub unu tegmento, +sed.... tiu ĉi letero perdiĝas vane—ne por mi, +kompreneble, ho ne, ne! sed por ŝi.... vi scias, pri kiu mi +parolas.... Ŝi—sed ne ŝi sola, sed ankaŭ tuta la domo +de s-ro Marei—estas varmegaj esperantistoj. Tie ĉi neniu +parolas alie, krom nur en esperanto, kaj la tuta korespondado, +kun kiu nur oni povas, iradas en nia lingvo. Karolino estas, +se vi volas, pli pedanta rilate tion ĉi, ol ĉiuj tieuloj; ŝi ofte +paroladis, ke ĝis tiu tempo, ĝis nia lingvo ricevos en la +civilizita mondo forton de ekzistado, ĝiaj predikistoj devas ne +ellasi plej malgrandan okazon, por pruvi al la publiko ĝian +utilecon kaj belecon kaj, kie oni devas, ili oferu eĉ por ĝia +utilo sian hejman lingvon, ĉar tiu ĉi ofero estos tempa kaj +ĝiaj fruktoj—eternaj. Kompreneble, ke mi, priskribante al +ŝi vin,—kaj ŝi demandas min tre ofte kaj interesiĝas pri +ĉia bagatelo pri vi—hipokritis kaj priskribis vin, kiel +varmegan esperantiston. Post tio ĉi kompreneble mi ne povis +montri al ŝi vian leteron, nek eĉ konfesi pri ĝia ricevo—alie +mi tute malaltigus vin en ŝiaj okuloj“.... +</p> + +<p> +En fino de la letero staris la sekvanto:—„Ĉe ni tre +ofte estadas gastoj—najbaraj bienhavantoj kun la familioj +kaj junaj homoj el la urbo. En la nombro de la lastaj +komencis vizitadi nin tre ofte juna Pariza artisto Ĵan Ĵoli, +homo tre klera, bela, salona kaj pursanga esperantisto. Li +tre malkaŝite ĉirkaŭflirtas Karolinon kaj malfacile estas diri—ĉu +kun sukceso, aŭ sen ĝi. Se ĝis nun li ne atingis +ankoraŭ la plenan sukceson, kiu scias, kio povas okazi en +estonteco!.... Ĉar el via letero mi vidas, ke Karolino estas +al vi, kiel mi ankaŭ esperis, ne tute seninteresa, mi konsilus +<pb n="17" /> +kvankam per kio ajn sciigi pri si (plej bone, kompreneble, +per letero.).... Preskaŭ ĉiutage, kiam ni renkontas nin +kun ŝi en la gastoĉambro en antaŭtagmanĝa tempo, ŝi salutas +min per tia ekzamenanta rigardo, en kia mi klare legadas +unu kaj tiun saman demandon: Ĉu skribis ion via amiko?—Kaj +jen ĝis nun mi devas delasi la okulojn, kvazaŭ mi per +io ekkulpiĝis antaŭ ŝi“.... +</p> + +<p> +Ĉiun vesperon komencante de tiu tago, en kiu estis +ricevita tiu ĉi letero, Monblero pasigis en forta ekscito, +preskaŭ en maltrankvilo. Ĝis la profunda nokto en lia +kabineto sonadis surda egalmezura frapado de liaj paŝoj. +Kiu vidus lin en tiuj minutoj, venus al la neevitebla konkludo, +ke en la fiera kaj obstina koro de la juna kuracisto fariĝas +surda batalo de sentoj, decidiĝas serioza demando—ĉu +humiliĝi al la cirkonstancoj, aŭ defendi siajn konvinkojn, kaj +kun ili sian nedependecon. Sed videble fine la unua duono +de tiu ĉi problemo venkis, ĉar en la sekvanta mateno Ĉielson +estis tre agrable mirigita per la vizito de Leono kaj lia +propono aliĝi al la Ligo Esperanta. +</p> + +<p> +Ĉielson kompreneble akceptis lin kun eletenditaj brakoj. +</p> + +<p> +—Vi devas, kara amiko,—klarigadis li al la kuracisto, +doni vian „promeson“ kaj deprenadi ĝin de aliaj, kie nur +prezentos sin la ebleco. Por eniri la Ligon, vi devas aboni +nian gazeton „Lingvo Internacia“ kaj la „Bibliotekon“; kiel +ekstera signo servu al vi stelo sur la brusto kaj malkaŝita +parolado en esperanto kun ĉiuj kvankam kiom ajn sciantaj +nian lingvon. Nun jam estas la tempo, kiam por esperantisto +estas bezona ne sole teoria konatiĝo kun nia lingvo, sed +ankaŭ plej plena praktika scio de ĝi. En nia do lingvo vi +komencu tuj la plej vastan komunikiĝadon kun esperantistoj +de ĉiuj landoj kaj popoloj, kvankam eĉ sciataj al vi nur el +nomaroj de esperantistoj; krom tio ĉi mi konsilus al vi +komunikiĝadi per nekovritaj leteroj kun noto en la lingvo de +la adresato, ke la letero estas skribita en la lingvo internacia. +La pli gravajn de ricevataj de vi leteroj vi povos lokadi en +kiajn ajn de eŭropaj gazetoj ankaŭ kun notoj, ke viaj +korespondoj estas prenitaj el la interkomunikiĝado de du +<pb n="18" /> +esperantistoj. Al ĉiuj esperantistoj, de kia ajn stato ili estus, +ĉe ni estas akceptite montri apartan gastamon kaj favoron, +ĉar nia afero ne limiĝas nur per la akceptado de unu simbola +lingvo, sed ĉefamaniere dekondukiĝas al frata proksimiĝo de +homoj, disunuigataj per la spaco, lingvo, religio, nacieco k.c. +</p> + +<p> +Jen estas en ĉefaj strekoj viaj plej unuaj estontaj ŝuldoj; +kio do tuŝas la esencon de la afero—ĉar ĉio dirita antaŭe +rilatas pli al la eksteraj aperoj de nia afero—mi konsilus +aranĝiĝi tiel, ke laŭ ebleco ĉia apero de via vivo konsentu +kun la spirito de Esperanto, laŭ ebleco ĉiam kaj ĉie faradu +subtenon al nia afero, subtenon moralan kaj laŭ mezuro +da fortoj ankaŭ materialan. Mi diras—laŭ ebleco—ĉar +mi scias la malfortan flankon de la homa animo. Ne ĉiuj +povas, kiel mi, forgesi, ke ili estas homoj, infanoj de ia lando, +epoko, de ia sistemo da moroj, tradicioj, religiaj konvinkoj k.c., +kaj memori nur, ke ili estas esperantistoj. Tia fortiriteco per +la ideo kaj dediĉo de si tuta al la servado al ĝi estas +atingebla ne al ĉiuj kaj tial mi kutimis postuladi de homoj +nur la eblan al ili.... Tiamaniere, se la montritaj kondiĉoj +ne estos al vi tro ŝarĝaj, tiam mi en la nomo de la +tuta Ligo Esperanta varme premas vian manon kaj, alprenante +vin en niajn fratajn ĉirkaŭprenojn, rapidos sciigi pri tio ĉi +nian ĉefon.“ +</p> + +<p> +Forta premo de la mano estis elokventa respondo de +la flanko de Monblero. Ne pasis ankoraŭ de tiu tempo du +semajnoj, kaj nian kuraciston oni povus jam nomi finita +esperantisto. La subtenata de li komunikiĝado kun Siksten +ekflamigadis en li ian neklaran sed fortan senton, similan +je amo, ĵaluzo kaj malespero kune. Lia tuta esenco rapidis +en la familion de s-ro Marei, al Karolino, kiu, kiel idealo, +kreita per sola lia fantazio, ŝajnis al li eĉ multe pli bona, ol +en la priskriboj de Aŭgusto; sed la nefidado je siaj fortoj +rilate Esperanton (li ĝis nun estis malkontenta je siaj progresoj) +kaj la timo esti konfuzita per tia forta konkuranto +kian li imagadis al si la belan esperantiston Ĵoli, konstante +haltigadis liajn atencojn kaj devigadis lin kun duobla energio +perfektigadi en si la lingvon kaj la sentojn de Esperanto. +</p> + +<pb n="19" /> +<p> +Sed fine la kaliko estis transplenigita. En la mezo de +Julio Monblero ricevis de la juristo ampleksan leteron, en +kiu li inter cetera ellegis la sekvanton: +</p> + +<p> +„Vi scias kompreneble el la gazetoj, ke en la nuna +somero ĉe ni en N. estas malfermita higiena ekspozicio. +Dank’ al la granda kunveturo al ni el diversaj regnoj de +profesiistoj, industriistoj, kuracistoj, homoj suferantaj je +diversaj malsanoj, aŭ altiritaj per aliaj celoj, nia ekspozicio +havas perfekte internacian karakteron kaj prezentas tre vivan +kaj multkoloran pentraĵon da tipoj, kostumoj kaj ĵargonoj. +Tiun do cirkonstancon jen ekuzis, laŭ la ideo de Karolino, +s-ro Marei por la propagando de nia afero en neestinte granda +skalo. Dank’ al la proksima konateco kun la administratoroj +de la ekspozicio, en la unua tago de la dua sezono de ĝi +la ĉefa salono estis donita al la dispono de s-ro Marei, kiu +aranĝis en ĝi seanson kaj poste balon de esperantistoj. Ĉiuj +elspezoj fariĝis je la rimedoj de s-ro Marei; dekoracian parton +administradis s-ro Ĵoli, sed la animo de tiu ĉi entrepreno +estis kompreneble Karolino. +</p> + +<p> +La soleno prosperis belege. Kvankam la biletoj estis +disdonitaj kun granda elektemeco, sed tiel multe estis da +volantaj, ke la plej granda salono de la ekspozicio ne povis +enspaci ĉiujn scivolajn. La soleno malfermiĝis per la himno +„Espero“, plenumita de du ĥoroj kaj granda orkestro, dismetitaj +sur la balkono, sub la marmora busto de la kreinto +de Esperanto. Poste s-ro Marei eklegis mallongan, sed hele +pripentritan historion de nia lingvo kaj de la unuaj esperantistoj +s-roj Zamenhof, Trompeter k.c. Poste ia tenoro +ekkantis kun akompano de la orkestro belegan arion de Zibel +el Faŭsto; poste fr-ino Kartuŝ ekdeklamis iom da fragmentoj +el Demono kaj Miltono.... Sed mi ne priskribados al vi +la tutan programon de la seanso, ĉar dank’ al la stenografio +ĉiuj gazetoj en la sekvanta tago ripetis ĉion tion ĉi kun plej +plena precizeco. Mi diros nur, ke la teksto de ĉio legita kaj +kantita kun la traduko en diversaj eŭropaj lingvoj estis senkalkule +disdonata al la volanta publiko, dank’ al kio tie ĉio +kaj al ĉiuj estis komprenebla.... La fino inde kronis la +<pb n="20" /> +belege ekpensitan de Karolino aferon. Kiam en la lasta +numero du ĥoroj kaj orkestro ree okupis siajn lokojn antaŭ +la busto de la kreinto de nia lingvo, sub la multkolora tendo +el vivaj, malsekigataj per fontanoj, kreskaĵoj kaj floroj,—la +ekelektrigita per ĉio antaŭira publiko, malgraŭ ke duono +konsistis el homoj, nedediĉitaj ankoraŭ en nian aferon, per +konsenta, plena de ravo ĥoro ekkantis la himnon „Espero“ +kaj ekmontris tian animitecon, tian altan moralan humoron, +ke en multaj okuloj ekbrilis briliantoj de larmoj de ĝojo +kaj kortuŝeco. La homoj, fremdaj ĝis tiu ĉi tempo unu al +alia, premadis al si la manojn, ĵetiĝadis reciproke en ĉirkaŭprenojn; +multaj tuj tie ĉi butonumadis al sia brusto la esperantajn +stelojn; multaj portadis al la iniciatoro de la soleno—s-ro +Marei—siajn oferojn por nia afero.... Elizo kaj +Karolino, superante ĉiujn fraŭlinojn per sia beleco kaj gracieco, +kun ensorĉantaj ridetoj alprenadis ĉiujn tiujn ĉi alportojn kaj +tuj tie ĉi disdonadis al la novaj esperantistoj la stelojn, ringojn, +esperantajn ĉirkaŭmanojn, verdajn bandojn k.c. Entute tio +ĉi estis majesta, levanta spiriton pentraĵo, al kia similan mi +ĝis nun ne vidis.... Vespere en tiu ĉi sama salono estis +granda balo. Laŭ pli antaŭe verkita programo la plimulto +da esperantistoj kaj esperantistinoj aperis en diversaj naciaj +kostumoj. Belege estis vidi la portiĝintajn en la ondoj de la +muziko parojn, kunmetitajn el la reprezentantoj kaj reprezentantinoj +de la klasika Italujo, floranta Hispanujo, severa +Norvegujo, mirinda Hindujo, militema Germanujo, varmega +Egiptujo, majesta Rusujo k.c.—sed por vi, mia amiko, la +ĉefa konsistas en la sekvanto. +</p> + +<p> +Karolino estis vestita kiel korsikanino; tiu ĉi kostumo +tiel estis konforma al ŝia klasika belega profilo, ke ŝi decide +superis ĉiujn atendojn. Ĵan Ĵoli la tutan vesperon ĉirkaŭflirtadis +ŝin kaj kondukadis sian aferon tiel malkaŝite, ke li +turnis sur sin universalan atenton. Kio tuŝas Karolinon, ŝia +konduto (mi tutan tempon observadis ŝin) estis treege enigma. +Ne forigante de si Ĵanon, ŝi tamen ne ŝajnis tute kontenta +de li kaj ĉiam kvazaŭ atendadis iun aŭ ion. En la komenco +de la dua duono de la balo, post la granda internacia +<pb n="21" /> +kontraŭdanco, ŝi fariĝis tre serioza kaj enpensa. Ekuzinte +paŭzon inter la dancoj, mi, movata per scivoleco, nerimarkeble +alproksimiĝis al ŝi kaj demandante ekrigardis en ŝiajn okulojn—kaj +en tiuj ĉi belegaj okuloj mi ellegis alarmon. +</p> + +<p> +—Ni iru en la bluan kabineton—diris ŝi al mi murmurete—mi +devas fari al vi gravan komunikon.... +</p> + +<p> +Mi humile sekvis post ŝi. Kiam ni okupis liberan +kanapon, ŝi timeme rerigardis ĉirkaŭe kaj, fleksiĝinte al sama +mia orelo, ekmurmuretis. +</p> + +<p> +—Ĉu vi scias, s-ro Siksten, Ĵoli ĵus, en la tempo de +la lasta kontraŭdanco proponis al mi sian koron kaj manon.... +</p> + +<p> +—Mi preskaŭ sciis tion ĉi—respondis mi, penante +ŝajni trankvila.—Sed kio do el tio ĉi sekvas? +</p> + +<p> +—Mi dezirus scii vian opinion pri tio ĉi. +</p> + +<p> +—Mian opinion?—respondis mi sen ĝeno—mia +opinio estas tia, ke, se vi demandas mian opinion, sekve vi +lin ne amas kaj sekve vi devas al li rifuzi. +</p> + +<p> +Karolino rigardis sur min el post la ventumilo per tia +rigardo, kvazaŭ ŝi penis difini, ĉu miaj vortoj estis nur logika +silogismo, aŭ rezultato de ia malica celo. +</p> + +<p> +—S-ro Ĵoli—diris ŝi—prezentas belegan partion +en ĉiuj rilatoj kaj, se mi turnas min al via opinio t.e. laŭ +via esprimo, se mi.... ŝanceliĝas—ĝi estas kulpo de unu +bone konata al vi persono, kiu, malgraŭ ĉio, min ĝis nun.... +tre interesas.... Mi promesis al s-ro Ĵoli doni lastan +respondon ĝuste post semajno de hodiaŭa balo, kaj nun.... +mi devas per tia aŭ alia maniero ekzameni.... miajn +sentojn.... al tiu.... al via amiko.... +</p> + +<p> +Sed en tiu ĉi loko nia parolado estis interrompita per +ia eleganta esperantisto, subkurinta al Karolino kun invito +al rondo de valso....“ +</p> + +<p> +Por Monblero tio ĉi estis tro multa. Flamigadata per +la sciigoj de Siksten, li en la lasta tempo iradis kiel en +haladzo; longedaŭra interna batalado inter la deziro ekvidi +Karolinon kaj timo de tiu ĉi renkonto lin tre senfortigadis, +li perdis internan egalpezon, forĵetis siajn okupojn kaj eĉ tre +malgrasiĝis. La lasta sciigo pri Karolino elkondukis lin el +<pb n="22" /> +rigideco; li subite decidiĝis je ĉio; estis donita al li semajno +da tempo kaj oni ne povis malrapidi unu minuton. +</p> + +<p> +La telegrafa metalfadeno transdonis al Siksten sekvantan +sciigon:—Mi veturas en N-n. Renkontu min en la stacidomo +morgaŭ je la kvara horo post tagmezo. Mi alveturos +prezentiĝi al s-ro M. kaj lia familio.“ +</p> + +<p> +Tuj post la telegramo la unua vagonaro en la nombro +de aliaj veturantoj kondukis la plej varman, sed en tiu ĉi +tempo ankaŭ plej malfeliĉan esperantiston. En la stacidomo +en N. Monbleron renkontis neniu. Tiu ĉi cirkonstanco iom +lin mirigis, sed ne tre konfuzis. Ne haltante en la urbo, li +tuj dungis veturigiston kaj direktiĝis laŭ la bone al li konata +adreso en la bienon de s-ro Marei. La vojo ne montriĝis +al li tiel pentraĵa, kiel prezentadis ĝin Siksten en siaj leteroj, +sed Monblero malmulte turnis atenton ankaŭ sur tion ĉi kaj +nur, brulante de nepacienco, senĉese peladis la veturigiston, +malgraŭ ke liaj ĉevaletoj laboradis konsente kaj kuradis +tre bone. +</p> + +<p> +Post du horoj da veturo la veturilo de Monblero subruliĝis +al la granda parko, el kies densa verdaĵo elrigardis +la antaŭa flanko de la granda sinjora domo kun kurbiĝinta, +kovrita per herbo tegmento kaj albatitaj fenestraj kovriloj. +</p> + +<p> +La sovaĝiĝinta parko ekrigardis tre malĝoje; iam luksaj +florujoj, boskoj kaj vojetoj estis kovritaj senintermanke per +balaaĵa herbo. De la ĉefa pordego al la domo kondukis sole +apenaŭ trabatita per la piedoj vojeto; ĉio havis la vidon de +terura malpeno. +</p> + +<p> +Monblero haltis kiel kolono, decide nenion en tio ĉi +komprenante. El la profundaĵo de la parko subkuris al la +pordego ia nudpieda maltrankviligita vilaĝano kaj, depreninte +la ĉapon, komencis plifortigite salutadi la alveturinton. +</p> + +<p> +—Kiel nomas sin tiu ĉi bieno?—turnis sin kun +demando al li Monblero. +</p> + +<p> +La vilaĝano rigardis sur lin kun antaŭa maltrankvileco +en la okuloj, videble ne komprenante la demandon, kvankam +laŭ la rakontoj de Siksten ĉiuj servantoj de s-ro Marei +devis paroladi esperante. +</p> + +<pb n="23" /> +<p> +—Ĉu tiu ĉi bieno apartenas al s-ro Marei?—demandis +ree Monblero, sed jam en la loka dialekto. +</p> + +<p> +—O, jes, jes!.... al s-ro Marei—ekrapidis la +vilaĝano, salutante ankoraŭ pli malalte. +</p> + +<p> +—Ĉu efektive s-ro Marei loĝas en tiu ĉi ruino? ĉu ne +estas tie ĉi ankoraŭ alia bieno de li? +</p> + +<p> +—Ho ne, sinjoro, pli tie ĉi estas neniaj bienoj de li; +sed li mem neniam ĉe ni loĝadis. Kiam antaŭ dekdu jaroj +li mem kun tuta sia familio transveturis Hungarujon, de tiu +tempo ni nur tri fojojn lin vidis.... Tiu ĉi bieno estas +jam eĉ vendita al ia sinjorino, kiun jen ni jam atendas du +tagojn.... +</p> + +<p> +Monblero staris kvazaŭ ekbatita per tondro. +</p> + +<p> +—Kiel? Tio ĉi estas ne ebla!.... Kion vi, azeno, +babilas! kie do estas s-ro Siksten?!.... +</p> + +<p> +La vilaĝano repuŝiĝis post la pordegon, kvazaŭ prepariĝante +en okazo de bezono forkuri en la arbetaĵojn. +</p> + +<p> +—Via moŝto!.... Je Dio, mi diras al vi veran +veron.... s-ro Marei ĉe ni ne estas, sed jen s-ro Siksten +efektive loĝis ĉe ni laŭ la permeso de s-ro la administratoro +la tutan someron. Hieraŭ vespere li ricevis ian telegramon +kaj tuj rapide elveturis de ni, sed ni ne scias kien.... Li +ordonis saluti vian moŝton kaj eĉ parolis, ke, se vi alveturos +kaj min demandados kaj mirados, aŭ eĉ kolerados, mi estu +al via moŝto tre aminda kaj singardema, ĉar al vi plaĉas +estadi tre varma sinjoro.... Li lasis al via moŝto ian +leteron.... +</p> + +<p> +—Kion, ian leteron?.... montru al mi tuj, azenego, +tiun ĉi leteron!.... +</p> + +<p> +—Via moŝto! ĝi troviĝas tie ie en lia ĉambro.... +</p> + +<p> +Pala, ekscitita, Monblero puŝis la pordegon kaj per +rapidaj paŝoj direktiĝis la ĉambron, en kiu loĝis la juristo; +la nudapieda ĝardenisto sekvis poste kun granda singardemeco +kaj el ia malproksimeco montradis la vojon. +</p> + +<p> +La ĉambreto estis malgranda, preskaŭ malplena, kaj +havis la rigardon de somera, fraŭla loĝejeto; sur la tablo +<pb n="24" /> +sub la fenestro efektive kuŝis rapide skribita per krajono +letereto, komunikanta la sekvanton: +</p> + +<p> +„Mia kara, tre kara amiko! Kolektu ĉiujn viajn fortojn +kaj eltenu la baton! Mi devis por la plenumo de donita al +mi de supre komisio entiri vin en mensogan intrigon rilate +la verkita de mi Karolino, kiu neniam ekzistis“.... +</p> + +<p> +Plu Monblero jam ne povis legi. La letereto ekglitis +el liaj manoj, li falis sur seĝon kaj kovris al si la okulojn +per la manoj.... +</p> + +<p> +—Malhonoro! honto! malnobleco! nigra trompo!.... +Kaj mi, malsaĝulo, kaptiĝis per tia fiŝhoko!.... Kaj kiu +trompis min, tiel kruele, tiel terure trompis!—mia kolego, +mia fidela amiko, Aŭgusto!.... Ho, se li nun enfalus al +mi sub la manojn, mi.... mi.... mortigus lin, kiel bruton.... +Li ekvolis fari min esperantisto, ha! Tia malnoblulo!.... +Kaj kio do—li atingis ja la sian. Jen mi estas jam esperantisto.... +Ho, estu malbenita tiu ĉi lingvo!.... +</p> + +<p> +Kaj la kuracisto eksaltis de sia loko, deŝiris de si la +esperantan stelon, ĵetis ĝin sur la teron kaj komencis kun +furiozo bati ĝin per la piedoj.... +</p> + +<p> +Tiu ĉi ofendado de la ĝisnuna sia idolo kvazaŭ iom lin +malvarmigis. Malfacile spirante, li sidiĝis ree sur antaŭan +lokon kaj enfalis en profundan enpensecon. Li rememoris +nun, ke iam li mem rakontis al Siksten pri sia renkonto en +Nicco kun ia belulino kaj la juristo kredeble laŭ la ordono +de Ĉielson ekuzis tiun ĉi lian rememoron. Nun, kiam la +okuloj malkovriĝis, li ne povis kompreni, kiel li ne vidis la +tutan artecon de la fablo, verkita de Siksten; kiel li ne vidis +tion, ke nenia Karolino volus ŝanĝi la belegan partion kontraŭ +nekonata homo, vidita de ŝi du-tri fojojn en strato antaŭ +kelkaj jaroj; kiel ne turnis li la atenton, ke la priskriboj de +gazetoj pri la Esperanta balo tre malmulte estis similaj al la +komunikoj de l’ juristo, ke ekzemple la nomo de s-ro Marei +ne estis dirita eĉ en unu gazeto k.t.p. La tuta falso estis +nun kvazaŭ sur la manplato, kaj ĝis nun li vivis kvazaŭ kun +kovritaj okuloj en ia sorĉita mondo. +</p> + +<pb n="25" /> +<p> +La suno jam proksimiĝis al la horizonto; en la ĉambron +alportadis sin malseka, parfuma bonodoro de sovaĝaj floroj, +sed la kuracisto ne rimarkadis tion ĉi, daŭrigante sidi senmove +sur la antaŭa loko kun la okuloj, direktitaj sur la kuŝantan +apud liaj piedoj ekĉifitan stelon. Malfacile estus imagi al si +pli grandan malamikon de Esperanto, ol estis nun Monblero. +La propagando de Aŭgusto, komencita bone, alkondukis, +dank’ al lia mallerteco, al la plej malĝojaj rezultatoj kaj por +eterne pereigus la kuraciston por Esperanto, se ne unu +okazo, tiu ĉi granda kreisto de la plej feliĉaj iafoje kombinoj +de nia vivo. +</p> + +<p> +Monblero estis subite vekita per ia neatendita bruado +en la korto. Iu subveturis al la parko; aŭdiĝis ree la maltrankviligita +voĉo de la ĝardenisto; iu eniris en la antaŭĉambron.... +</p> + +<p> +—Tio ĉi estas la malnoblulo Siksten—ekflugis en la +kapo de la kuracisto; lia sango ekbolis; li premis la pugnojn +kaj iris al la pordo.... Sed sur la sojlo aperis ia ĉarma +ekzistaĵo. La malrektaj radioj de la subiranta suno per +hela ventumilo lumigis la mirindan vizaĝon de la nekonatulino, +ŝian belege skizitan talion, ŝiajn nigrajn okuletojn kaj rozajn +malgrandajn manetojn.... +</p> + +<p> +Tio ĉi estis la nova posedantino de la bieno de s-ro Marei. +</p> + +<p> +—Ĉu vi esperas, sinjoro?—eksonis la metala voĉo +de la alveninta. +</p> + +<p> +—Ho jes, sinjorino.... mi.... mi varme esperas! +ekmurmuris la ensorĉita Monblero kaj repuŝiĝis konfuzita +posten, por kovri per si sian ĉifitan stelon.... +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +Post kvar tagoj la kuracisto kaj la fraŭlino Mario (la +nova posedantino de la bieno de Marei) estis feliĉaj gefianĉoj.... +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +Post 15 monatoj Monblero skribis al Siksten: „Plej +kara amiko! Hodiaŭ matene mia kara Mario naskis al mi +tre belan malgrandan esperantisteton. Ĝis la kvina jaro de +<pb n="26" /> +sia vivo li aŭdos nenian lingvon krom Esperanto. Al Esperanto +li dankas sian naskiĝon, tiel same kiel mi al Esperanto +dankas mian senfinan feliĉon, kiun mi neniam akirus, se ne +la lingvo Esperanto kaj via ruzo, kiun mi en unu horo de +kolero malbenis kaj kiun mi de tiam ĉiutage benas el la tuta +koro. Venu al ni, por rigardi la novan esperantisteton kaj +partopreni en nia ĝojo. Vivu Esperanto! +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +Nun ni devas klarigi al niaj legantoj la enigmon. La +legantoj memoras, ke laŭ la komisio de Ĉielson Siksten +decidis iam altiri Monbleron al Esperanto, sed neniel povis +tion ĉi atingi. Li plendis tion ĉi al Ĉielson. +</p> + +<p> +—Eble vi ne agas lerte? eble alia persono farus tion +ĉi pli bone? demandis Ĉielson. +</p> + +<p> +—Jam alia persono provis, kaj la rezultato estis +ankoraŭ pli plendinda ol ĉe mi. Monblero amis varme unu +fraŭlinon, kiu efektive estis tute inda je lia amo. Oni povus +antaŭdiri, ke ili ambaŭ prezentos iam tre feliĉan edzan paron. +Fariĝinte esperantistino, tiu ĉi fraŭlino komencis altiradi +ankoraŭ Monbleron al Esperanto; sed kiam li vidis, ke ŝi +estas esperantistino, li baldaŭ malvarmiĝis por ŝi, kaj nun +iliaj reciprokaj rilatoj tute interrompiĝis. +</p> + +<p> +—Ĉu Monblero amis ŝin efektive? Ĉu li estas kapabla +ami profunde kaj ĉu vi pensas, ke en ĉiuj rilatoj, krom +Esperanto, li estus feliĉa kun ŝi? +</p> + +<p> +—Jes, nenio alia konfuzus ilian reciprokan feliĉon. +Li eĉ mem bedaŭris, ke „tia bagatelo kiel Esperanto“ forpelis +lian feliĉon, sed li estas tro fiera, por cedi. +</p> + +<p> +—Ĉu vi pensas, ke li neniam povus ami Esperanton? +</p> + +<p> +—Ne, mi estas eĉ konvinkita, ke li povus esti tre +varma esperantisto, se.... se ni nur povus rompi lian +obstinecon kaj fierecon kaj inklinigi lin fari la <emph rend="italic">komencon</emph>. +Se li unu fojon <emph rend="italic">fariĝos</emph> esperantisto, li estos jam ĉiam +esperantisto <emph rend="italic">varmega</emph>. +</p> + +<p> +—Ha, tre bone! Ĉio estos farita! Per unu senkulpa +ruzo ni atingos, ke Monblero fariĝos esperantisto kaj la +<pb n="27" /> +disigitaj gefianĉoj estos denove kunigitaj. Lasu min agi kaj +faru ĉion, kion mi diros al vi.... +</p> + +<p> +Ni scias jam, en kia maniero Ĉielson per helpo de +Siksten ekinteresigis Monbleron por Esperanto kaj devigis lin +rompi sian obstinecon. Kiam Monblero venis en la bienon +de Marei kaj vidis, ke li estas trompita, li forte ekkoleris. +Sed kiam li subite ekvidis tie sian jam longe ne viditan +antaŭan amatinon (ĉar en la aperinta „nova posedantino“ la +legantoj kredeble jam ekkonis Marion, la estintan amatinon +de Monblero), la antaŭa amo fortege vekiĝis denove, tiom +pli, ke Esperanto, kiu iam disigis ilin, nun jam estis ne malhelpo, +sed kontraŭe, pli forta ligilo por ili. Ili baldaŭ fianĉiĝis, +edziĝis, kaj ili prezentas nun unu el la plej feliĉaj +paroj en la mondo. +</p> +</div1> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<div1> +<pb n="28" /> +<head rend="text-align: center; sans-serif">Al niaj abonantoj.</head> + +<p> +Financaj cirkonstancoj devigas nin bedaŭrinde interrompi la eldonadon +de la „Biblioteko“. Post kelka tempo ni esperas ĝin rekomenci. +</p> + +<p> +La personojn, kiuj ne pagis ankoraŭ por ĉiuj ricevitaj kajeroj de +la „Biblioteko“, <emph rend="bold">ni kore petas, ke ili volu alsendi al ni la pagon.</emph> +Ĉiun abonanton, kiu ne trovas sian nomon en la malsupre presita nomaro +B, ni memorigas, ke li restas ankoraŭ nia ŝuldanto. +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +<emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">A.</hi></emph> Por la paĝoj 401–500 ni ricevis ĝis la 6 Novembro 1896 la +pagon ankoraŭ de la sekvantaj personoj: Abesgns, M., Ahlberg, P., Arduin, +E., Avilov, F., <emph rend="bold">de Beaufront, L.</emph> (4 ekz.), Bjeloglazov, <emph rend="bold">Borovko, +N.</emph> (2), Borovko, S., Brych, F., da Cruz Capello, Davidenko, N., Dettling, +M., Dorset, V., Englund, G., Erfurt, Forkarth, I., Fredberg, L., +Frejdenberg, A., Geoghegan, R., Ĥlebnikov, V., Kofman, A., <emph rend="bold">Lemaire, R.</emph> +(2), Linden, C., Lundström, S., Magalhaes, A., Magnusson, A., <emph rend="bold">Manjkovskaja, +E.</emph> (2), <emph rend="bold">Marignonj, D.</emph> (2), Moskovĉenko, I., Nömm, A., Nordenstreng, +R., Nudelmann, Ĵ., <emph rend="bold">Ostrovski, I.</emph> (2), Pereira, A., Pleyel, H., +Pogorilko, P., Popov, K., Postnikov, F., Proĥoroviĉ, A., Raekson, I., +Rakovski, S., Rosenbach, A., <emph rend="bold">Roswall, A.</emph> (2), Samuelsson, C., Ŝĉepetilnikov, +V., Semenov, A., Ŝmileviĉ, L., Smolin, M., Sokolov, V., Solomkin, +S., Sutkovoj, A., <emph rend="bold">Sutkovoj, N.</emph> (2), Svanbom, K., Tennishof, J., von +Wahl, E., Wiens, H., Vladikin. F., <emph rend="bold">Vojejkov, V.</emph> (3), Zakrĵevski, A. +</p> + +<p> +<emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">B.</hi></emph> Por la paĝoj 501–589 ni ricevis ĝis la 6 Novembro 1896 la +pagon nur de la sekvantaj personoj: Ahlberg, P., Costa e Almeida, +Andrzejewski, Avilov, F., Boĥenski, I., Blumental, A., <emph rend="bold">Borovko, N.</emph> (2), +Borovko, S., Brych, F., Burenkov, A., da Cruz Capello, <emph rend="bold">Ĉiĥaĉov, N.</emph> (5), +Davidenko, N., Dombrovski, A., Dorset, V., Eigenson, I., Eigenson, S., +Englund, G., Forkarth, I., Fredberg, L., Geoghegan, R., <emph rend="bold">Gernet, V.</emph> (10), +Hübert, K., Kadik, P., Kanaloŝŝi-Lefler, F., <emph rend="bold">Kazi-Girej, N.</emph> (2), Kofman, +<emph rend="bold">Laskin, V.</emph> (3), Lencart, S., Linden, V., Lundström, S., de Magalhaes, +A., Magnusson, A., <emph rend="bold">Manjkovskaja, E.</emph> (2), <emph rend="bold">Marignoni, D.</emph> (2), Milevski, +I., Nauman, A., Naumov, A., Nömm, A., <emph rend="bold">Ostrovski, I.</emph> (2), Pereira, A., +Pesockij, A., Pleyell, H., Pogorilko, P., Raekson, I., Rakovski, S., <emph rend="bold">Roswall, +A.</emph> (2), Ruban, A., Ŝĉepetilnikov, V., Serapio, A., <emph rend="bold">Ŝetalov, I.</emph> (2), Sokolov, +V., Ŝtalberg, G., Sutkovoj, A., <emph rend="bold">Sutkovoj, N.</emph> (2), Svanbom, K., +Tripolski, K., <emph rend="bold">Klubo Upsala</emph> (8), von Wahl, E., Vanjuŝin, K., Wiens. +H., Vladikin, F., <emph rend="bold">Vojejkov, V.</emph> (3), Zakrĵevski, A., Zilbernik, S. +</p> +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> +</div1> + + +<div1> +<pb n="29" /> +<head rend="text-align: center">Lingvo Internacia.</head> +<p> +Monata gazeto por la lingvo Esperanto, eldonata de la Klubo +Esperantista en Upsala. +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +Kosto de abono por jaro: frankoj 4,25 = kronoj 3,00 = germ. +markoj 3,30 = rubloj 1.50. +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +La gazeto „Lingvo Internacia“ estas eldonata en la lingvo Esperanto +kaj enhavas: 1) sciigojn pri la sukcesoj de Esperanto en diversaj +landoj, pri la novaj libroj en kaj pri Esperanto, pri internaciaj vojaĝoj +kaj entute pri ĉio, tuŝanta lingvon internacian; 2) artikolojn, dediĉitajn +al la gramatiko kaj vortaro de Esperanto; 3) artikolojn pri diversaj +projektoj, novaj kaj malnovaj, de internacia komunikiĝo; 4) diversajn +modelojn de prozo kaj poezio en Esperanto; 5) anoncojn. +</p> + +<milestone unit="tb" rend="rule: 25%" /> + +<p> +La gazeton <emph rend="bold">Lingvo Internacia</emph> oni abonas: +</p> + +<p> +en <emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">Ameriko</hi></emph> ĉe <hi rend="sans-serif">R. Geoghegan,</hi> <emph rend="italic">Tacoma</emph>, Washington, U.S.A. +<lb /> + „ <emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">Francujo</hi></emph> ĉe <hi rend="sans-serif">L. de Beaufront,</hi> <emph rend="italic">Epernay</emph>, Marne. +<lb /> + + „ <emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">Germanujo</hi></emph> ĉe <hi rend="sans-serif">W. H. Trompeter,</hi> <emph rend="italic">Schalke</emph>, Westfalen. +<lb /> + + „ <emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">Portugalujo</hi></emph> ĉe d-ro <hi rend="sans-serif">Costa e Almeida</hi>, <emph rend="italic">Rezende</emph>. +<lb /> + + „ <emph rend="bold"><hi rend="sans-serif">Rusujo</hi></emph> ĉe <hi rend="sans-serif">V. Gernet,</hi> Puŝkinskaja 44, <emph rend="italic">Odessa</emph>. +</p> + +<p> +Ĉe tiuj ĉi sinjoroj oni mendas la gazeton kaj pagas al ili la abonpagon. +</p> + +<p> +En aliaj landoj oni mendas la gazeton aŭ per la poŝto aŭ rekte ĉe +la redakcio, adr. <emph rend="italic">Upsala</emph>. La monon oni plej bone alsendas per poŝta +mandato. +</p> +<milestone unit="tb" rend="rule: 30%" /> +</div1> + + +</body> + +<back rend="page-break-before: right"> +<div1> +<head>Notoj de la tekstpreparinto</head> + +<div2> +<p> +Dankon al la Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko, +kiu afable disponigis la skanitajn paĝbildojn. +<xref url="http://www.onb.ac.at/esperantomuseum.htm">http://www.onb.ac.at/esperantomuseum.htm</xref></p> +</div2> + +<div2> +<head>Mispresaĵoj</head> +<table cols="3"> + +<row> +<cell><emph>Paĝo</emph></cell> +<cell><emph>Originala teksto</emph></cell> +<cell><emph>Korektaĵo</emph></cell> +</row> + +<row> + <cell>4</cell> + <cell>ne baldaŭ, kaj povas <emph rend="bold">esi</emph></cell> + <cell>esti</cell> +</row> +<row> + <cell>8</cell> + <cell><emph rend="bold">tuta</emph> trempis sin en la propagandon</cell> + <cell>tute</cell> +</row> +<row> + <cell>12</cell> + <cell><emph rend="bold">dkedu-jara</emph></cell> + <cell>dekdu-jara</cell> +</row> +<row> + <cell>13</cell> + <cell>Tiun <emph rend="bold">ci</emph> fraŭlineton li vidis</cell> + <cell>ĉi</cell> +</row> +<row> + <cell>17</cell> + <cell>la <emph rend="bold">interkomunukiĝado</emph></cell> + <cell>interkomunikiĝado</cell> +</row> +<row> + <cell>21</cell> + <cell>malgraŭ ĉio, min ĝis nun<emph rend="bold">...</emph></cell> + <cell>.... <emph rend="italic">(normigis al kvarpunkto)</emph></cell> +</row> +<row> + <cell>25</cell> + <cell>daŭrigante sidi <emph rend="bold">semove</emph></cell> + <cell>senmove</cell> +</row> +<row> + <cell>27</cell> + <cell>sian jam longe ne <emph rend="bold">viditau</emph></cell> + <cell>viditan</cell> +</row> +<row> + <cell>29</cell> + <cell>Esperanto en <emph rend="bold">diversa</emph> landoj</cell> + <cell>diversaj</cell> +</row> +</table> +</div2> + +<div2> +<head>Interpunkcio</head> +<list type="bulleted" rend="list-style-type: hyphen"> + <item>Spacoj estis forigitaj de ĉirkaŭ tripunktoj kaj haltostrekoj.</item> + <item>Enaj spacoj estis forigitaj el tripunktoj kaj mallongigoj.</item> + <item>Kelkaj komoj estis metitaj en la nomlistojn sub “Al niaj abonantoj”.</item> +</list> +</div2> +</div1> + + <div1 rend="page-break-before: right"> + <divGen type="pgfooter" /> + </div1> +</back> + +</text> +</TEI.2> diff --git a/25311-tei/images/stelo.png b/25311-tei/images/stelo.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..03b01a7 --- /dev/null +++ b/25311-tei/images/stelo.png |
