diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:14:20 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 02:14:20 -0700 |
| commit | 5ad2f0129930f8feaaddd9912e7fcb609b98d098 (patch) | |
| tree | 6bf10f06d90c815c2a46bd2058253b5302b489da /24773-h | |
Diffstat (limited to '24773-h')
| -rw-r--r-- | 24773-h/24773-h.htm | 10747 | ||||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/cover.jpg | bin | 0 -> 84781 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/map.jpg | bin | 0 -> 98079 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/maph.jpg | bin | 0 -> 701362 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p000.jpg | bin | 0 -> 42996 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p005.jpg | bin | 0 -> 126542 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p009.jpg | bin | 0 -> 138548 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p013.jpg | bin | 0 -> 120531 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p017.jpg | bin | 0 -> 122752 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p021.jpg | bin | 0 -> 121679 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p025.jpg | bin | 0 -> 123703 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p029.jpg | bin | 0 -> 127304 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p033.jpg | bin | 0 -> 123878 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p037.jpg | bin | 0 -> 137667 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p041.jpg | bin | 0 -> 147118 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p045.jpg | bin | 0 -> 136425 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p049.jpg | bin | 0 -> 127500 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p053.jpg | bin | 0 -> 114450 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p057.jpg | bin | 0 -> 122530 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p061.jpg | bin | 0 -> 121154 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p065.jpg | bin | 0 -> 121943 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p069.jpg | bin | 0 -> 125067 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p073.jpg | bin | 0 -> 128053 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p077.jpg | bin | 0 -> 126191 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p081.jpg | bin | 0 -> 124849 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p085.jpg | bin | 0 -> 138338 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p089.jpg | bin | 0 -> 117629 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p093.jpg | bin | 0 -> 144421 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p097.jpg | bin | 0 -> 123674 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p101.jpg | bin | 0 -> 133351 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p105.jpg | bin | 0 -> 125296 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p109.jpg | bin | 0 -> 100686 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p113.jpg | bin | 0 -> 128868 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p117.jpg | bin | 0 -> 129298 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 119039 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p125.jpg | bin | 0 -> 131642 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p129.jpg | bin | 0 -> 125017 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p133.jpg | bin | 0 -> 124793 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p137.jpg | bin | 0 -> 117430 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p141.jpg | bin | 0 -> 124767 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p145.jpg | bin | 0 -> 122998 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p149.jpg | bin | 0 -> 110936 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p153.jpg | bin | 0 -> 118782 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p157.jpg | bin | 0 -> 117596 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p161.jpg | bin | 0 -> 113599 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p165.jpg | bin | 0 -> 119244 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p169.jpg | bin | 0 -> 113633 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p173.jpg | bin | 0 -> 114412 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p177.jpg | bin | 0 -> 124614 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p181.jpg | bin | 0 -> 120023 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p185.jpg | bin | 0 -> 124144 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p189.jpg | bin | 0 -> 144110 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p193.jpg | bin | 0 -> 107761 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p197.jpg | bin | 0 -> 122527 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p205.jpg | bin | 0 -> 131796 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p209.jpg | bin | 0 -> 123847 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p213.jpg | bin | 0 -> 123564 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p217.jpg | bin | 0 -> 126470 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/p221.jpg | bin | 0 -> 130877 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 24773-h/images/titlepage.jpg | bin | 0 -> 41013 bytes |
60 files changed, 10747 insertions, 0 deletions
diff --git a/24773-h/24773-h.htm b/24773-h/24773-h.htm new file mode 100644 index 0000000..e6e08c4 --- /dev/null +++ b/24773-h/24773-h.htm @@ -0,0 +1,10747 @@ + +<!DOCTYPE html +PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> + +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. --> +<html lang="nl-1900"> +<head> +<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1"> + +<title>Wonderlijke avonturen van een Chinees</title> +<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/"> +<meta name="author" content="Jules Verne"> +<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne"> +<meta name="DC.Title" content="Wonderlijke avonturen van een Chinees"> +<meta name="DC.Date" content="#####"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css"> +/* Standard CSS stylesheet */ + + + +body +{ +font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif; +margin: 1.58em 16%; +text-align: left; +} + +.titlePage +{ +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0% 7em 0%; +padding: 5em 10% 6em 10%; +} + +h1.docTitle +{ +font-size:1.6em; +line-height:2em; +} + +h2.byline +{ +font-size:1.1em; +font-weight:normal; +line-height:1.44em; +} + +span.docAuthor +{ +font-size:1.2em; +font-weight:bold; +} + +h2.docImprint +{ +font-size:1.2em; +font-weight:normal; +} + +.transcribernote +{ +background-color:#DDE; +border:black 1px dotted; +color:#000; +font-family:sans-serif; +font-size:80%; +margin:2em 5%; +padding:1em; +} + +.div0 +{ +padding-top: 5.6em; +} + +.div1 +{ +padding-top: 4.8em; +} + +.index +{ +font-size: 80%; +} + +.div2 +{ +padding-top: 3.6em; +} + +.div3, .div4, .div5 +{ +padding-top: 2.4em; +} + +.footnotes .body, +.footnotes .div1 +{ +padding: 0; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} + +h3 +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +} + +h3.label +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h4 +{ +font-size:1em; +line-height:1.2em; +} + +h4.lghead +{ +margin-left:10%; +margin-right:10%; + +} + +.alignleft +{ +text-align:left; +} + +.alignright +{ +text-align:right; +} + +.alignblock +{ +text-align:justify; +} + +p.tb, hr.tb +{ +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +text-align: center; +} + +p.poetry +{ +margin:0 10% 1.58em; +} + +p.line +{ +margin:0 10%; +} + +p.argument, p.note, p.tocArgument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +text-indent:0; +} + +p.argument, p.tocArgument +{ +margin:1.58em 10%; +} + +p.tocChapter +{ +margin:1.58em 0%; +} + +p.tocSection +{ +margin:0.7em 5%; +} + + +div.epigraph +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} + +.epigraph .bibl +{ +text-align: right; +} + +.epigraph .poem +{ +margin-left: 0; +} + +.epigraph .line +{ +margin-left: 0; +text-indent: 0; +} + +.trailer +{ +clear: both; +padding-top: 2.4em; +padding-bottom: 1.6em; +} + +.floatLeft +{ +float:left; +margin:10px 10px 10px 0; +} + +.floatRight +{ +float:right; +margin:10px 0 10px 10px; +} + +p.figureHead +{ +font-size:100%; +text-align:center; +} + +.figure p +{ +font-size:80%; +margin-top:0; +text-align:center; +} + +p.smallprint,li.smallprint +{ +color:#666666; +font-size:80%; +} + +span.parnum +{ +font-weight: bold; +} + +.leftnote +{ +font-size:0.8em; +height:0; +left:1%; +line-height:1.2em; +position:absolute; +text-indent:0; +width:14%; +} + +.pagenum +{ +display:inline; +font-size:70%; +font-style:normal; +margin:0; +padding:0; +position:absolute; +right:1%; +text-align:right; +} + +a.noteref +{ +font-size: 80%; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} + + +.red +{ +color: red; +} + +.displayfootnote +{ +display: none; +} + +div.footnotes +{ +margin-top: 1em; +padding: 0; +} + +hr.fnsep +{ +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} + +p.footnote +{ +font-size: 80%; +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} + +p.footnote .label +{ +float: left; +text-align:left; +width:2em; +} + +.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption +{ +font-size: 80%; +} + + +.poem +{ +margin-left:5%; +position:relative; +text-align:left; +width:90%; +} + +.poem h4 +{ +font-weight:normal; +margin-left:5em; +} + +.poem .linenum +{ +color:#777; +font-size:90%; +left:-2.5em; +margin:0; +position:absolute; +text-align:center; +text-indent:0; +top:auto; +width:1.75em; +} + +.versenum +{ +font-weight:bold; +} + +/* right aligned page number in table of contents */ +.tocPagenum, .flushright +{ +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +} + +.footnotes .line +{ +font-size:80%; +margin:0 5%; +} + +.poem .i0 +{ +display:block; +margin-left:2em; +} + +.poem .i1 +{ +display:block; +margin-left:3em; +} + +.poem .i2 +{ +display:block; +margin-left:4em; +} + +.poem .i3 +{ +display:block; +margin-left:5em; +} + +.poem .i4 +{ +display:block; +margin-left:6em; +} + +.poem .i5 +{ +display:block; +margin-left:7em; +} + +.poem .i6 +{ +display:block; +margin-left:8em; +} + +.poem .i7 +{ +display:block; +margin-left:9em; +} + +.poem .i8 +{ +display:block; +margin-left:10em; +} + +.poem .i9 +{ +display:block; +margin-left:11em; +} + +span.corr +{ +border-bottom:1px dotted red; +} + +span.abbr +{ +border-bottom:1px dotted gray; +} + +span.measure +{ +border-bottom:1px dotted green; +} + +.letterspaced +{ +letter-spacing:0.2em; +} + +.smallcaps +{ +font-variant:small-caps; +} + + +.caps +{ +text-transform:uppercase; +} + +.fraktur +{ +font-family: 'Walbaum-Fraktur'; +} + +hr +{ +clear:both; +height:1px; +margin-left:auto; +margin-right:auto; +margin-top:1em; +text-align:center; +width:45%; +} + +h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure +{ +text-align:center; +} + +h1,h2 +{ +font-size:1.44em; +line-height:1.5em; +} + +h1.label,h2.label +{ +font-size:1.2em; +line-height:1.2em; +margin-bottom:0; +} + +h5,h6 +{ +font-size:1em; +font-style:italic; +line-height:1em; +} + +p,p.initial +{ +text-indent:0; +} + +p.firstlinecaps:first-line +{ +text-transform: uppercase; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +float: left; +clear: left; +margin: 0em 0.05em 0 0; +padding: 0px; +line-height: 0.8em; +font-size: 420%; +vertical-align:super; +} + +.poem +{ +padding: .5em 0% .5em 0%; +} + +p.quote,div.blockquote,div.argument +{ +font-size:0.9em; +line-height:1.2em; +margin:1.58em 5%; +} + +.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden +{ +text-decoration:none; +} + + +ul { list-style-type: disc; } +ol { list-style-type: decimal; } +ol.AL { list-style-type: lower-alpha; } +ol.AU { list-style-type: upper-alpha; } +ol.RU { list-style-type: upper-roman; } +ol.RL { list-style-type: lower-roman; } +.lsoff { list-style-type: none; } + +.castlist, .castitem { list-style-type: none; } + + + + + +/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml +" */ + + + +body +{ +background: #FFFFFF; +font-family: "Times New Roman", Times, serif; +} + +body, a.hidden +{ +color: black; +} + +h1, h2, h3, h4, h5, h6 +{ +color: #001FA4; +font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif; +} + +p.byline +{ +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} + +.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage +{ +color: #001FA4; +} + +.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a +{ +color: #AAAAAA; +} + +a.hidden:hover, a.noteref:hover +{ +color: red; +} + +p.dropcap:first-letter +{ +color: #001FA4; +font-weight: bold; +} + + + +</style></head> +<body> + + +<pre> + +The Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees, +gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Wonderlijke avonturen van een Chinees, gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty' + +Author: Jules Verne + +Release Date: March 7, 2008 [EBook #24773] + +Language: Dutch + +Character set encoding: ISO-8859-1 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES *** + + + + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ + + + + + + +</pre> + + +<div class="front"> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p class="aligncenter">Wonderlijke Avonturen van een Chinees. + + +</p> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/titlepage.jpg" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="452" height="720"></div><p> + + +</p> +</div> +<div class="titlePage"> +<h1 class="docTitle">Wonderreizen.</h1> +<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne.</span></h2> +<h1 class="docTitle">Wonderlijke Avonturen van een Chinees.</h1><br><h2 class="docTitle">Gevolgd door</h2><br><h1 class="docTitle">Muiterij aan boord der “Bounty”.</h1> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="" width="485" height="358"></div> +<h2 class="docImprint">Rotterdam.—Jac<sup>s</sup>. G. Robbers. +</h2> +</div><div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p class="aligncenter">Gedrukt bij <span class="smallcaps">G. J. Thieme</span> te Arnhem. + + + + +</p> +</div> +</div> +<div class="body"> +<div class="div0"><a id="d0e134"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e134">1</a>]</span><div id="d0e135" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">I.</h2> +<div class="argument"> +<p>Men maakt kennis met de personen èn wat hun karakter èn wat hunne nationaliteit aangaat.</p> +</div> +<p>»Je zult me moeten toestemmen dat het leven zijn genoeglijke zijde heeft!” riep een der gasten, zoo gemakkelijk mogelijk in +zijn zetel met marmeren rugleuning uitgestrekt, terwijl hij op een gekonfijten wortel van een waterlelie knabbelde. + +</p> +<p>»Maar zijn slechte ook!” antwoordde een ander, tusschen een paar hoestbuien in, terwijl hij gevaar liep van te stikken in +een graatje van een haaivin, dat hij pas in den mond had gestoken. + +</p> +<p>»Laat ons de zaak van een wijsgeerig standpunt beschouwen!” sprak daarop een derde, die iets ouder was en op wiens neus een +bril met groote glazen in houtjes gevat, prijkte. »Heden loopt men gevaar te stikken en morgen vindt alles even gemakkelijk +zijn weg als de teugjes van dezen geurigen nectar! Zoo is het leven!” + +</p> +<p>En nadat hij dit had gezegd leegde onze epicurist, zoo kalm mogelijk, zijn glas met een zacht verwarmden wijn, waarvan de +heerlijke geur uit een zilveren ketel opsteeg. + +</p> +<p>»Wat mij betreft,” hernam de vierde dischgenoot, »het leven schijnt me zeer aannemelijk toe zoo lang men niets te doen heeft +en zoolang men de middelen bezit om niets te doen.” + +</p> +<p>»Mis!” antwoordde de vijfde. »Het geluk is gelegen in studie en bezigheid. Alleen door te trachten zich de meest mogelijke +kundigheden te verschaffen, kan men gelukkig worden!”... + +</p> +<p>»Om dan ten slotte nog te bespeuren dat men niets weet!” + +</p> +<p>»Is dat niet het begin van alle wijsheid?” + +</p> +<p>»En waar is het einde er van?” + +</p> +<p>»De wijsheid heeft geen einde!” antwoordde de gebrilde. »Gezond verstand is alles wat men wenschen kan!” + +</p> +<p>Nu wendde zich de eerste spreker tot den gastheer, die de eereplaats, dat wil zeggen, de slechtste plaats—zoo wil het nu eenmaal +de etiquette—aan tafel had ingenomen. Min of meer verstrooid had hij zonder iets te zeggen deze redeneering <i lang="it">inter pocula</i> aangehoord. +<a id="d0e166"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e166">2</a>]</span></p> +<p>»Komaan! hoe denkt onze gastheer over deze quaestie? Acht hij het leven de moeite waard of niet? Is hij voor of tegen?” + +</p> +<p>De gastheer beet op onverschillige wijze eenige meloenpitten stuk; hij stak met een air van minachting de lippen vooruit als +iemand wien niets belang inboezemt en alles wat men hoorde was: + +</p> +<p>»Poeh!” + +</p> +<p>Dat is bij uitnemendheid het woord der onverschilligen. Het hoort in alle talen te huis en het moest in alle woordenboeken +gevonden worden. Ieder verstaat het. + +</p> +<p>De vijf gasten trachtten ieder voor zich hunne stelling te verdedigen en drongen nader bij den gastheer aan om zijne meening +te doen kennen. Hij poogde zich er eerst van af te maken, maar moest eindigen met te zeggen hoe hij er over dacht. Volgens +hem was het leven noch goed noch slecht. Het was naar zijn oordeel een »uitvinding,” die niet veel beteekende en over ’t geheel +weinig verkwikkelijks had! + +</p> +<p>»Daar heb je onzen vriend!” + +</p> +<p>»Hoe is het mogelijk, dat hij zich aldus uitlaat, iemand die nog nooit den minsten tegenspoed heeft gehad!” + +</p> +<p>»En nog zoo jong!” + +</p> +<p>»Jong en gezond!” + +</p> +<p>»Gezond en rijk!” + +</p> +<p>»Zeer rijk!” + +</p> +<p>»Meer dan dat!” + +</p> +<p>»Misschien te rijk!” + +</p> +<p>Het was een kruisvuur van opmerkingen, maar zij vermochten zelfs geen glimlach te brengen op het onbeweeglijke gelaat van +den gastheer. Hij had zich vergenoegd met even de schouders op te trekken als iemand die nooit, zelfs geen uur lang, zijn +eigen levensboek had bestudeerd, die er zelfs de eerste bladzijden niet van had opengesneden! + +</p> +<p>En toch, die onverschillige telde ten hoogste een en dertig jaar, hij was zeer gezond, had veel geld, was goed ontwikkeld, +geestig, kortom hij bezat alles, wat aan zoovelen ontbreekt, om zich onder de gelukkigste menschen ter wereld te rekenen! +Waarom behoorde hij er niet toe? + +</p> +<p>Waarom? + +</p> +<p>De ernstige stem van den philosoof deed zich nogmaals hooren en hij sprak op een toon, welke aan dien van den aanvoerder van +het koor der ouden herinnerde. + +</p> +<p>»Beste vriend, dat ge u hier beneden niet gelukkig gevoelt, is alleen daaraan te wijten, dat je geluk tot nog toe negatief +is geweest. Het is met het geluk gesteld als met de gezondheid; om ze te genieten, moet men er nu en dan van beroofd worden. +Je bent nooit ziek geweest.... met andere woorden, je bent nooit ongelukkig <a id="d0e203"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e203">3</a>]</span>geweest! Dit ontbreekt aan je leven. Niemand kan het geluk waardeeren, als hem nooit een ongeluk heeft getroffen, al ware +dit slechts één oogenblik het geval geweest!” + +</p> +<p>En na deze wijsgeerige opmerking zette de philosoof zijn glas met heerlijke champagne aan de lippen: + +</p> +<p>»Ik wensch onzen gastheer een weinig schaduw op zijn levensbaan toe!” sprak hij, en ledigde het glas in een teug. + +</p> +<p>De gastheer knikte en verzonk weder in zijn gewone apathie. + +</p> +<p>Waar werd dit gesprek gehouden? In een of ander restaurant te Parijs, Londen, Weenen of Petersburg? Waren de zes gasten in +de oude of de nieuwe wereld? Wie waren het, die aan het dessert in de meest kalme gemoedsstemming, zonder dronken te zijn, +over zulke zaken spraken? + +</p> +<p>In geen geval waren het Franschen, want zij lieten de politiek rusten! + +</p> +<p>De zes heeren zaten aan tafel in een middelmatig groot salon, dat zeer weelderig gemeubeld was. Door het netwerk der blauwe +of oranjekleurige glasruiten vielen op dit uur de stralen der ondergaande zon. Daar buiten speelde de avondwind met de guirlandes +van natuurlijke of nagemaakte bloemen, die tusschen de vensters hingen en waar eenige veelkleurige lampions reeds hun bleek +licht met dat van den wegstervenden dag begonnen te mengen. Boven de vensters zag men kunstig uitgesneden arabesken en rijk +beeldhouwwerk, dat hemelsche of aardsche schoonheden voorstelde en dieren of planten, die alleen in het rijk der fantasie +thuis behoorden. + +</p> +<p>Langs de wanden der zaal, die met zijden kleeden behangen waren, prijkten groote spiegels met dubbele, schuin geslepen randen. +Aan de zoldering hield een »punka” door de onophoudelijke beweging der fijn beschilderde linnen vleugels of wieken de atmosfeer +der zaal heerlijk koel. + +</p> +<p>De tafel was een groot vierkant van fraai zwart verlakt. Er lag geen tafellaken op en de oppervlakte kaatste de vele stukken +zilver en porcelein terug als helder kristal. Er waren evenmin servetten, doch vierkante stukjes zacht papier, met allerlei +zinnebeelden versierd, lagen in voldoende hoeveelheid onder het bereik van elk der aanzittenden. Om de tafel stonden stoelen +met marmeren ruggen, in die luchtstreek verre te verkiezen boven de bekleede rugleuningen van een modern ameublement. + +</p> +<p>Wat de bediening aangaat, deze geschiedde door zeer lieve jonge meisjes wier zwarte haren met leliën en goudsbloemen doorvlochten +en wier armen met gouden of gitten braceletten waren versierd. Vroolijk en glimlachend bedienden zij met één hand, terwijl +zij in de andere zeer bevallig een waaier droegen, om den luchtstroom, die door de punka aan het plafond ontstaan was, nog +wat aan te wakkeren voor den persoon dien zij bedienden. +<a id="d0e223"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e223">4</a>]</span></p> +<p>De maaltijd had niets te wenschen overgelaten. Wat was er dan ook beters te bedenken dan deze zindelijke en tevens wetenschappelijke +keuken? De kok, wetende dat hij met kenners te doen had, had zichzelf overtroffen bij het bereiden der honderd en vijftig +gerechten waaruit het menu van dit diner bestond. + +</p> +<p>Eerst, als het ware tot inleiding, waren suikergebakjes voorgediend en kaviaar, gebraden sprinkhanen, gedroogde vruchten en +oesters van Ning-Po. Daarop volgden, kort na elkander, gebakken eenden-, duiven- en kievitseieren, zwaluwnestjes met geklutste +eieren, fricassées van »gingseng,” gekonfijte kieuwen van steur, walvischzenuw met zoete saus, zoetwater-kikvorschen, ragout +van kreeften, musschen-magen en schapen-oogen met uien gestoofd, <span id="d0e228" class="corr" title="Bron: bamboes-spruitjes">bamboespruitjes</span> met jus, een gesuikerde sla van jonge radijsjes, ananas van Singapore, suikeramandelen, amandelen in het zout, saprijke mango, +witte vruchten van »long-yen,” enz.” terwijl <span id="d0e231" class="corr" title="Bron: wakerkastanjes">waterkastanjes</span> en gekonfijte oranje-appelen uit Canton het laatste gerecht vormden van een maal dat drie uur duurde en dat rijkelijk met +bier, champagne en chao-chigne-wijn besproeid was, terwijl de onvermijdelijke rijst, die de gasten met kleine stokjes aan +den mond brachten, het plichtmatig als dessert bekroonde. + +</p> +<p>Toen kwam het oogenblik dat de jeugdige dienaressen binnenkwamen, niet met de gekleurde kommen die in Europa een welriekende +vloeistof bevatten en waarin men even de vingers doopt, doch met in warm water gedoopte servetten, waarmede ieder der gasten +met zichtbaar welbehagen zijn gelaat afveegde. + +</p> +<p>Het was slechts een pauze onder den maaltijd, een uur van <i>far niente</i> dat door muziek aangevuld zou worden. + +</p> +<p>Daar kwam reeds een aantal zangeressen en muzikanten het salon binnen. De zangeressen waren jong en bevallig, eenvoudig en +zedig gekleed. Maar welke muziek en welke methode! Gemauw en gekakel, zonder maat en zonder harmonie, die zich uitte in vele +doordringende hooge tonen die het gehoor bijna verscheurden! Wat de instrumenten betreft, violen waarvan de snaren zich verwarden +in het haar van den strijkstok, gitaren met slangenvel belegd, krijschende clarinetten, harmonica’s die veel op kleine piano’s +geleken, en het geluid dat dit orkest voortbracht, was geheel in overeenstemming met het gezang dat met groot geraas begeleid +werd. + +</p> +<p>De directeur had, toen hij binnenkwam, aan den gastheer het programma van zijn repertoire aangeboden. Deze gaf hem met een +gebaar te kennen, dat hij de keus der stukken aan hemzelf overliet en daarop speelden de muzikanten het <i>Bouquet van tien bloemen</i>, een stuk dat zeer in de mode was en waarmede de groote wereld dweepte. + +</p> +<p>De zangeressen en de muziek, vooraf goed betaald, verwijderden zich daarop, niet zonder levendig toegejuicht te zijn en zeker +dat <a id="d0e250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e250">5</a>]</span>men ook in de naburige zalen hulde aan hare talenten zou brengen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p005.jpg" alt="»Beste vriend,” zei hij. Bladz. 2." width="498" height="720"><p class="figureHead">»Beste vriend,” zei hij. Bladz. 2.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Nu verlieten de zes heeren hunne zetels, maar alleen om van de <a id="d0e259"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e259">6</a>]</span>eene tafel naar eene andere over te gaan, hetgeen niet zonder tal van plichtplegingen en ceremoniën van allerlei aard geschiedde. + +</p> +<p>Op deze tweede tafel vond ieder een kopje met deksel, prijkende met het afbeeldsel van Bôdhidharama, den beroemden boudhistenmonnik, +op zijn traditioneel vlot staande. Ieder kreeg voorts een schepje thee, dat hij liet trekken in het kokende water, ’t welk +de kopjes bevatte, en dat hij bijna terstond daarop, zonder suiker, opdronk. + +</p> +<p>Welk een thee! Men behoefde niet bang te zijn dat de firma Gibb-Gibb en Co., die haar geleverd had, ze vervalscht zou hebben +met vreemde bladeren, of dat zij reeds éen keer afgetrokken geweest was en dus eigenlijk nog slechts dienen kon bij het schuieren +van tapijten, of dat een knoeier ze geel gekleurd had met curcuma of groen met Pruisisch blauw. Dit was onvervalschte keizersthee! +Het waren de kostbare blaadjes, welke op de bloem zelf gelijken, die blaadjes van den eersten oogst in Maart, die zoo zelden +geplukt worden, omdat de dood van den boom er op volgt, die blaadjes welke alleen door kinderhanden, en dan nog slechts met +handschoenen aan, geoogst worden! + +</p> +<p>Een Europeaan zou geen lof genoeg over gehad hebben voor dezen godendrank, dien de zes heeren met kleine teugjes genoten, +zonder echter andere teekenen van goedkeuring te geven,—als kenners die er aan gewoon zijn. Zij behoefden dan ook de heerlijkheid +van dit kostbare vocht niet meer te leeren waardeeren. Tot den gegoeden stand behoorende, rijk gekleed met den »han-chaol”, +een licht hemd, den »ma-coual”, een kort overkleed, den »haol”, een lang kleed dat op zijde wordt dichtgeknoopt; met fijne +kousen en gele pantoffels aan de voeten, met een wijden broek van zijde, die door een sjerp met kwasten om het midden bevestigd +was, terwijl een fijn geborduurde lap de borst bedekte en een waaier aan hun ceintuur hing,—waren de zes personen die te zamen +het middagmaal gebruikten allen zoons van dat land waar de thee eens per jaar zijn geurigen oogst oplevert. De maaltijd, waarop +zwaluwnestjes, wormachtige straaldieren, <span id="d0e267" class="corr" title="Bron: walvisch zenuw">walvischzenuw</span>, haaienvinnen geprijkt hadden, was smakelijk door hen verorberd, zooals de keurig toebereide spijzen verdienden, maar het +menu, dat een Europeaan zou verbaasd hebben doen staan, was voor hen niets bijzonders. + +</p> +<p>Maar wat ook hen verbaasde, dat was de mededeeling die de gastheer hun deed op het oogenblik dat zij de tafel zouden verlaten. +Zij vernamen toen eerst waarom hij hen juist heden bij zich had genoodigd. + +</p> +<p>De kopjes waren weder gevuld. Toen hij op het punt stond het zijne voor de laatste maal te ledigen, sprak de gastheer met +dezelfde onverschilligheid die wij reeds vroeger bij hem opmerkten en terwijl zijne dogen in de ruimten staarden: +<a id="d0e274"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e274">7</a>]</span></p> +<p>»Vrienden, hoort mij zonder lachen aan. Mijn lot is beslist. Ik zal een nieuw element in mijn bestaan brengen, waardoor de +eentonigheid er misschien wat uit zal verdwijnen! Zal het goed of slecht afloopen? de toekomst zal het leeren. Deze maaltijd, +waaraan ik u noodigde, is het afscheidsmaal van mijn jongeheeren-leven. Over veertien dagen ben ik gehuwd, en...” + +</p> +<p>»Je zult de gelukkigste aller stervelingen worden”, riep de optimist uit. »Zie slechts, alle voorteekens zijn u gunstig.” + +</p> +<p>En werkelijk, bij het bleeke schijnsel der lampions zag men op de arabesken buiten de vensters eksters rondhuppelen en dreven +de kleine blaadjes der thee rechtop in de kopjes. Dat waren gelukkige voorteekens, waartegen niemand iets kon inbrengen! + +</p> +<p>Men wenschte dan ook den gastheer van alle kanten geluk, doch hij bleef daar zoo koel mogelijk onder. En, daar hij den naam +niet genoemd had van haar die hij als het »nieuwe element” in zijn bestaan uitgekozen had, was ook niemand onbescheiden genoeg +er naar te vragen. + +</p> +<p>De philosoof had evenwel zijn stem niet gemengd in het koor van hen, die den gastheer geluk wenschten met zijn aanstaand huwelijk. +Met de armen over elkander, de oogen half gesloten en een ironisch lachje om de lippen, scheen noch de houding der gasten, +noch die van den gastheer hem volkomen te bevredigen. + +</p> +<p>Laatstgemelde stond daarna op, legde de hand op zijn schouder en vroeg hem met een stem, waaruit minder onverschilligheid +sprak dan gewoonlijk: + +</p> +<p>»Ben ik dan te oud om te trouwen?” + +</p> +<p>»Wel neen.” + +</p> +<p>»Te jong?” + +</p> +<p>»Ook niet.” + +</p> +<p>»Vindt je dat ik ongelijk heb?” + +</p> +<p>»’t Kan zijn!” + +</p> +<p>»Zij, die ik gekozen heb en die je wel kent, bezit alles wat noodig is om mij gelukkig te maken.” + +</p> +<p>»Dat weet ik.” + +</p> +<p>»Welnu dan?” + +</p> +<p>»Je zelf hebt niet alles wat noodig is om het te zijn! Zich alleen te vervelen in de wereld is erg genoeg, maar zich samen +te vervelen is nog erger!” + +</p> +<p>»Zal ik dan nooit gelukkig worden?” + +</p> +<p>»Nooit zoolang je geen kennis hebt gemaakt met het ongeluk.” + +</p> +<p>»Het ongeluk kan <i>mij</i> niet bereiken!” + +</p> +<p>»Zooveel te erger, dan is je kwaal ongeneeslijk!” + +</p> +<p>»O die philosofen!” riep daarop de jongste der gasten uit. »Men moest eigenlijk niet naar ze luisteren. ’t Zijn <span id="d0e320" class="corr" title="Bron: theoriën-fabrikanten">theorieën-fabrikanten</span>. Ze hebben ze van allerlei aard, maar in ’t gebruik voldoen ze slecht. <a id="d0e323"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e323">8</a>]</span>Trouw maar, mijn vriend, trouw maar; ik deed het zelf ook, als ik geen gelofte gedaan had om het nooit te doen! Trouw maar +en, zooals onze dichters zeggen, mogen de beide feniksen u altijd verschijnen in innige vereeniging. Vrienden, ik drink op +het geluk van onzen gastheer!” + +</p> +<p>»En ik,” antwoordde de philosoof, »ik drink op de tusschenkomst van een of andere beschermende godheid, die, om hem gelukkig +te maken, hem eerst eens door de school van het ongeluk voert!” + +</p> +<p>Op deze wel wat zonderlingen toost stonden de aanzittenden op, brachten de vuisten bij elkander zooals boksers dat in het +vuur van den strijd zouden doen, en na ze eenige malen met gebogen hoofd omhoog en omlaag gebracht te hebben, namen zij afscheid +van elkander. + +</p> +<p>Aan de beschrijving van het salon waarin het diner gegeven werd, aan het niet-alledaagsche menu waaruit het bestond, aan de +kleeding der gasten, aan hunne uitdrukkingen, misschien ook aan het vreemde hunner theorieën, heeft de lezer reeds opgemerkt +dat wij hier met Chineezen te doen hebben; niet met die zonen van het Hemelsche rijk die uit het lakwerk schijnen ontsnapt +of van een porceleinen vaas afgestapt te zijn, maar van die moderne bewoners van het Hemelsche Rijk, die reeds »geëuropaniseerd” +zijn door hunne studiën, hunne reizen en door de andere wijzen waarop zij met de beschaafde volken van het westen in aanraking +gekomen zijn. + +</p> +<p>Het was dan ook in het salon van een der bloemenschepen op de Paarlen-rivier te Canton, dat de rijke Kin-Fo, vergezeld van +zijn onafscheidelijken gezel Wang, den philosoof, een feestmaal gegeven had aan de vier beste vrienden zijner jeugd: Pao Shen, +een mandarijn vierde klasse met den blauwen knoop; Yin Pang, een rijk zijdehandelaar uit de Apothekersstraat; Tim, den onverbeterlijke +bon-vivant, en Houal, den letterkundige. + +</p> +<p>Het maal werd gegeven op den 27<sup>n</sup> dag der 4<sup>e</sup> maan, gedurende de eerste der vijf »Waken”, waarin de uren van den Chineeschen nacht zoo dichterlijk verdeeld worden. + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e341" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">II.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker worden geschetst.</p> +</div> +<p>Dat Kin-Fo het afscheidsdiner aan zijne vrienden te Kanton had gegeven, vond zijn reden in de omstandigheid dat hij in deze +hoofdstad <a id="d0e349"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e349">9</a>]</span>van de provincie Kouang-Tong een deel van zijne jongelingsjaren had doorgebracht. Van de vele vrienden, die een rijk en mild +persoon altijd bezit, waren de vier die aan het feest op het bloemenschip <a id="d0e351"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e351">10</a>]</span>hadden deelgenomen, de eenige die hem uit dit tijdperk van zijn leven waren overgebleven. Te vergeefs had hij getracht de +overige, die naar alle vier hoeken van den wind waren verstoven, bijeen te verzamelen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p009.jpg" alt="Kin-Fo." width="518" height="720"><p class="figureHead">Kin-Fo.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo woonde te Shang-Haï en hij had eenige dagen te Kanton vertoefd, eigenlijk alleen om zich eens op een andere plaats +te vervelen. Maar dienzelfden avond moest hij weer vertrekken met de stoomboot die de verschillende hoofdpunten der kust aandoet, +en kalm naar zijne huisgoden terugkeeren. + +</p> +<p>Wang had Kin-Fo vergezeld, omdat de philosoof zijn leerling nooit verliet, wien de lessen dientengevolge niet ontbraken. Om +de waarheid te zeggen sloeg deze er in het geheel geen acht op. ’t Was boter aan de galg; maar de »theorieën-fabrikant”—zooals +onze bon-vivant Tim hem genoemd had—hield niet op met steeds wijze spreuken en deugdelijke grondbeginselen te verkondigen. + +</p> +<p>Kin-Fo was de type van de Chineezen uit het noorden, waarvan het ras dreigt te verdwijnen en die zich nooit met de Tartaren +hebben vereenigd. Men ontmoet ze niet in de zuidelijke provinciën, waar de hoogere en lagere klassen zich nauw met het Mantsjoerisch +ras hebben vermengd. Kin-Fo had, noch van vaders- noch van moederszijde, wier familiën zich, sedert de overheersching hadden +afgezonderd, een droppel Tartaarsch bloed in de aderen. Groot, goed gebouwd, meer blank dan geel, de wenkbrauwen in de rechte +lijn, de oogen horizontaal en zich nauwelijks naar de slapen verheffende, rechte neus en goed rondgevormd gelaat, zou hij +zelfs onder de schoonste exemplaren van de bevolking van het westen gerangschikt zijn geworden. + +</p> +<p>En waarlijk, dat Kin-Fo Chinees was, toonde alleen zijn zorgvuldig geschoren schedel, zijn voorhoofd en nek zonder één haartje, +zijn prachtige staart die, hoog aan den schedel beginnende, als een zwarte slang over zijn rug kronkelde. Hij was keurig op +zijn persoon, droeg een fijnen knevel, die een halven cirkel rondom zijn bovenlip vormde en een sik die volkomen op een point-d’orgue +bij muziekschrift geleek. Zijne met de meeste zorg onderhouden nagels waren meer dan een centimeter lang en toonden dat hij +tot die lieden behoorde welke niet behoeven te werken om den kost te verdienen. Ook voegde zijn nonchalante gang, zijne hooghartige +houding nog iets bij het »<span lang="fr">comme il faut</span>” dat uit geheel zijn voorkomen sprak. + +</p> +<p>Bovendien was Kin-Fo te Peking geboren, een voorrecht waarop de Chineezen zeer trotsch zijn. Hij kon met recht zeggen: »Ik +kom van de Hoogte!” + +</p> +<p>Zijn vader Tchoung-Héou woonde te Peking, toen Kin-Fo geboren werd en eerst toen de knaap zes jaar was, trok zijn vader naar +Shang-Haï. + +</p> +<p>Deze waardige Chinees, uit een der eerste familiën uit ’t noorden <a id="d0e375"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e375">11</a>]</span>van ’t rijk gesproten, bezat, evenals vele zijne landgenooten, een bijzonderen aanleg voor den handel. Gedurende de eerste +jaren van zijn loopbaan was alles, wat het dicht bevolkte rijke grondgebied opleverde: papier van Swatow, zijden stoffen van +Sou-Tchéou, kandij van Formosa, thee van Hankow en Foochow, ijzer van Honan, rood of geel koper uit de provincie Yunanne, +alles was voor hem een voorwerp van handel. De eigenlijke zetel van zijn zaak, zijn »hong”, was te Shang-Haï, maar hij had +ook kantoren te Nan-King, te Tien-Tsin, te Macao, te Hong-Kong. Hij was druk betrokken in het verkeer met Europa en het waren +Engelsche booten, die zijne koopwaren vervoerden, het was de telegrafische kabel, die hem den koers der zijde te Lyon en van +het opium te Calcutta bracht. Hij maakte gretig gebruik van de elementen van den vooruitgang, stoom en electriciteit, in tegenstelling +met de meeste Chineezen, die te veel onder den invloed zijn van mandarijnen en van de regeering, wier invloed door de vorderingen +van den vooruitgang langzamerhand vermindert. + +</p> +<p>Kortom, Tchoung Héou ging met zooveel beleid te werk, zoowel bij zijn handel in het binnenland als bij zijne betrekking met +Portugeesche, Fransche, Engelsche of Amerikaansche huizen te Shang-Haï, Macao en Hong-Kong, dat hij op ’t oogenblik, toen +Kin-Fo ter wereld kwam, reeds over een vermogen van viermaal honderd duizend dollars kon beschikken. + +</p> +<p>Gedurende de jaren, die na de geboorte van Kin-Fo verliepen, namen de winsten in de zaak van Tchoung Héou nog steeds toe, +dank zij een nieuwe soort van handel, dien men »den koelie-handel met de Nieuwe wereld” zou kunnen noemen. + +</p> +<p>Het is bekend, dat er overbevolking in China bestaat en het aantal bewoners niet in verhouding is tot de uitgestrektheid van +het groote gebied, dat de dichterlijke namen draagt van het Hemelsche Rijk, Rijk van het Midden en Bloemenrijk. Het telt niet +minder dan drie honderd zestig millioen bewoners. Dit is bijna het derde gedeelte van de bevolking der geheele aarde. Nu eet +een arme Chinees wel niet veel, maar hij eet toch, en China is niet in staat, niettegenstaande zijn rijkdom aan rijstvelden +en zijn gierstcultuur, allen te voeden. Van daar een te-veel, dat niets liever verlangt dan te ontwijken door de gaten, die +de Fransche en Engelsche kanonnen gemaakt hebben in de werkelijke en figuurlijke muren, die het Hemelsche Rijk afsluiten. + +</p> +<p>’t Is naar Noord-Amerika en vooral naar Californië dat het te-veel zich gericht heeft. Maar dat is met zulk een geweldigen +aandrang geschied, dat het congres der Vereenigde Staten zich verplicht heeft gezien om maatregelen te nemen tegen dezen inval, +vrij onheusch <span id="d0e385" class="corr" title="Bron: «">»</span>de gele pest” geheeten. Men begrijpt dat vijftig millioen Chineesche landverhuizers in China nauwelijks gemist zouden worden, +terwijl <a id="d0e388"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e388">12</a>]</span>zij in Amerika konden leiden tot totale verdringing van het Angel-Saksische door het Mongoolsche ras. + +</p> +<p>Hoe dit zij, de landverhuizing had op groote schaal plaats. Deze koelies, die het leven hielden bij een handvol rijst, een +kop thee en een pijp tabak, en die voor alle werk geschikt waren, deden in <span id="d0e392" class="corr" title="Bron: Salt-lake">Salt-Lake</span>, Virginië en Oregon, maar vooral in Californië de werkloonen geducht dalen. + +</p> +<p>Er vormden zich maatschappijen om deze goedkoope landverhuizers over te brengen. Vijf werden er gevonden in het Hemelsche +Rijk, waar zij in vijf verschillende gewesten werkzaam waren, en een zesde was gevestigd te San-Francisco. De eerste zonden +de handelswaar uit, de laatste ontving haar. Een daaraan verbonden agentschap, dat van Ting-Tong, zorgde voor den terugtocht. + +</p> +<p>Dit laatste eischt eenige toelichting. + +</p> +<p>De Chineezen hebben er niets tegen om hun vaderland te verlaten en fortuin te gaan zoeken bij de »Melikanen,” zooals zij de +bewoners der Vereenigde Staten betitelen, maar slechts op één voorwaarde, namelijk dat hun lijk in hun geboorteland ter ruste +zal worden gebracht. Dat is eene der voornaamste voorwaarden van het contract, eene clausule <i>sine qua non</i>, die de maatschappijen tegenover de landverhuizers op zich moeten nemen en waarvan zij niet mogen afwijken. + +</p> +<p>Het agentschap van Ting-Tong, anders gezegd dat der Dooden, beschikt over bijzondere fondsen en is belast met het bevrachten +der »lijkenschepen”, die steeds met volle lading van San-Francisco naar Shang-Haï, Hong-Kong of Tien-Tsin terugkeeren. Nieuwe +handel, nieuwe bron van voordeelen. + +</p> +<p>De bekwame en ondernemende Tchoung Héou had hierop gelet. Toen hij stierf, in 1866, was hij directeur der Compagnie van Kouang-Than, +in de provincie van dien naam, en onder-directeur van het Doodenfonds te San-Francisco. + +</p> +<p>Op dien dag erfde Kin-Fo, die nu vader noch moeder meer had, een fortuin, dat gelijk stond met twintig millioen gulden en +geplaatst was in actiën van de Centrale Californische Bank; hij was zoo verstandig zich er niet van te ontdoen. + +</p> +<p>Bij zijns vaders dood zou onze jeugdige negentienjarige erfgenaam zich geheel alleen op de aarde bevonden hebben als hij Wang +niet gehad had, den onafscheidelijken Wang, die voor hem leidsman en vriend te gelijk was. + +</p> +<p>Wie was die Wang? Sedert zeventien jaar maakte hij deel uit van het gezin te Shang-Haï. Hij had bij den vader gewoond voor +hij bij den zoon kwam. Maar van waar kwam hij? Hoe kwam hij dus aan de familie gehecht? Ziedaar vrij duistere vragen waarop +Tchoung Héou en Kin-Fo alleen konden antwoorden. + +<a id="d0e414"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e414">13</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p013.jpg" alt="Wang." width="518" height="720"><p class="figureHead">Wang.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>En als zij dit voegzaam geoordeeld hadden—’t geen niet waarschijnlijk was—zou men ’t volgende vernomen hebben: + +</p> +<p>’t Is iedereen bekend dat China bij uitnemendheid het rijk is, <a id="d0e424"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e424">14</a>]</span>waar opstanden vele jaren kunnen duren en honderd duizenden menschen op de been kunnen brengen. In de zeventiende eeuw heerschte +de beroemde dynastie van Ming, van Chineeschen oorsprong, sedert driehonderd jaren over China. Het hoofd dier dynastie gevoelde +zich echter in 1644 te zwak tegenover de opstandelingen die zijn hoofdstad bedreigden en riep de hulp in van een Tartaarsch +vorst. + +</p> +<p>Die vorst liet zich niet lang bidden, kwam, joeg de rebellen uit elkander, nam de gelegenheid waar om hem die zijne hulp had +ingeroepen van den troon te stooten en liet zijn eigen zoon Chun-Tché tot keizer uitroepen. + +</p> +<p>Van dit tijdperk af, nam de Tartaarsche heerschappij de plaats in der Chineesche, en de troon werd bekleed door Mantjoerijsche +keizers. + +</p> +<p>Allengs vermengden zich, vooral in de lagere klassen, de rassen met elkander; maar bij de rijkere familiën in het noorden +bleef de afscheiding tusschen Chineezen en Tartaren bestaan. Ook nu nog is het type van elkander onderscheiden, vooral in +de noordelijke provinciën van het rijk. Daar zijn de »onverzoenlijken” gevestigd, zij die aan de onttroonde dynastie getrouw +blijven. + +</p> +<p>De vader van Kin-Fo behoorde tot deze laatsten en hij verloochende de traditiën niet van zijn geslacht, dat geweigerd had +vrede te sluiten met de Tartaren. Als er, zelfs driehonderd jaar na de onttroning, een opstand was uitgebarsten tegen de vreemde +overheersching, zou hij gereed geweest zijn. + +</p> +<p>Dat zijn zoon Kin-Fo geheel en al zijne staatkundige overtuiging deelde, behoeft niet gezegd. + +</p> +<p>In 1860 regeerde keizer S’ Hiène-Fong, die den oorlog aan Frankrijk en Engeland verklaarde—den oorlog geëindigd met het tractaat +van Peking, 25 Oct. van dat jaar gesloten. + +</p> +<p>Maar reeds voor dat tijdstip werd de regeerende dynastie door een geweldigen opstand bedreigd. De Tchang-Mao of Taï-ping, +de »oproerlingen met de lange haren” hadden zich in 1853 van Nan-King en in 1855 van Shang-Haï meester gemaakt. Na den dood +van S’ Hiène-Fong had zijn jeugdige zoon al zijne krachten noodig om de Taï-ping te verdrijven. Zonder den onderkoning Li, +zonder vorst Kong en vooral zonder den Engelschen kolonel Gordon zou hij er waarschijnlijk niet in geslaagd zijn zijn troon +te behouden. + +</p> +<p>De Taï-ping, de verklaarde vijanden van de Tartaren, goed ten opstand toegerust, wilden de dynastie der Tsing vervangen door +die van de Wang. Zij vormden vier verschillende benden; de eerste, die met den zwarten standaard, had ten last gekregen te +dooden; de tweede, met den rooden standaard, te branden; de derde, met den gelen standaard, te plunderen; de vierde, met den +witten standaard, was belast om de drie anderen van voedsel enz. te voorzien. + +</p> +<p>Er hadden gewichtige militaire bewegingen in Kian-Sou plaats. <a id="d0e444"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e444">15</a>]</span>Twee plaatsen, op vijf mijlen afstands van Shang-Haï, <span id="d0e446" class="corr" title="Bron: Sou-Tcheou">Sou-Tchéou</span> en Kia-Hing, vielen in de macht der opstandelingen en werden niet zonder moeite door de keizerlijke troepen hernomen. Shang-Haï +was sterk bedreigd en werd zelfs den 18<sup>n</sup> Augustus 1860 aangetast, op ’t zelfde oogenblik dat de generaals Grant en Montauban, de hoofden van het Anglo-Frankische +leger, de forten van Peï-Ho bombardeerden. + +</p> +<p><span id="d0e453" class="corr" title="Bron: Tchoung-Heou">Tchoung Héou</span>, de vader van Kin-Fo, bewoonde toen eene plaats dicht bij Shang-Haï, niet ver verwijderd van de prachtige brug die de Chineesche +ingenieurs over de rivier van Sou-Tchéou hebben gelegd. Hij sloeg den opstand der Taï-ping met zeker welgevallen gade, wijl +hij hoofdzakelijk tegen de Tartaarsche dynastie gericht was. + +</p> +<p>Eens nu, in den avond van den 18<sup>n</sup> Augustus, gebeurde het, nadat de opstandelingen voor Shang-Haï waren afgeslagen, dat de deur van de woning van Tchoung Héou +plotseling geopend werd. + +</p> +<p>Een vluchteling, die er in geslaagd was zijne vervolgers van het spoor te brengen, wierp zich aan de voeten van Tchoung Héou. +De ongelukkige had geen wapen meer om zich te verdedigen. Als hij, bij wien hij eene schuilplaats kwam vragen, hem aan de +keizerlijke troepen wilde overleveren, was hij verloren. + +</p> +<p>De vader van Kin-Fo was er de man niet naar om een Taï-ping, die een schuilplaats had gezocht in zijn huis, te verraden. + +</p> +<p>Hij sloot de deur en zeide: + +</p> +<p><span id="d0e468" class="corr" title="Bron: «">»</span>Ik wil niet weten, ik zal nimmer weten wie je bent, wat je gedaan hebt of van waar je komt. Je bent mijn gast, en, daarom +alleen, bij mij in veiligheid.” + +</p> +<p>De vluchteling wilde spreken om zijne dankbaarheid te uiten.... Hij had er de kracht niet toe. + +</p> +<p><span id="d0e474" class="corr" title="Bron: «">»</span>Je naam?” vroeg Tchoung <span id="d0e477" class="corr" title="Bron: Heou">Héou</span>. + +</p> +<p><span id="d0e481" class="corr" title="Bron: «">»</span>Wang.” + +</p> +<p>Op deze wijze was Wang gered door de edelmoedigheid van Tchoung <span id="d0e486" class="corr" title="Bron: Heou">Héou</span>—eene edelmoedigheid die den laatste het leven zou gekost hebben als men vermoed had dat hij een opstandeling beschermde. +Maar Tchoung <span id="d0e489" class="corr" title="Bron: Heou">Héou</span> was een van die ouderwetsche mannen, wien een gast heilig is. + +</p> +<p>Eenige jaren later werd de opstand geheel onderdrukt. In 1864 nam keizer Taï-ping, in Nan-King belegerd, vergif in, om niet +in de handen der keizerlijken te vallen. + +</p> +<p>Wang was sedert dien dag in het huis van zijn weldoener gebleven. Nooit behoefde hij inlichtingen omtrent zijn verleden te +geven. Niemand ondervroeg hem daaromtrent. Misschien vreesde men te veel te vernemen! De wreedheden, door de opstandelingen +begaan, moesten, naar men zeide, verschrikkelijk zijn geweest. Onder welke banier zou Wang gediend hebben, onder de gele, +de roode, de zwarte of de witte? Het was maar beter de zaak te laten rusten; <a id="d0e496"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e496">16</a>]</span>men behield dan althans nog de illusie dat hij waarschijnlijk behoord had tot de proviandeerende colonne. + +</p> +<p>Wang had niets tegen deze schikking van het lot, en bleef in de gastvrije woning. Na den dood van <span id="d0e500" class="corr" title="Bron: Tchoung-Héou">Tchoung Héou</span> hield Kin-Fo hem bij zich, wijl hij zijn aangenaam gezelschap te veel op prijs stelde om hem te kunnen missen. + +</p> +<p>En, waarlijk, wie zou op het tijdstip, waarop deze geschiedenis een aanvang neemt, ooit een vroegeren Taï-ping, een moordenaar, +plunderaar of brandstichter—wat men maar wil—herkend hebben in den 55jarigen philosoof, dien gebrilden zedemeester, dien Chineeschen +Chinees met den traditioneelen knevel en de aan de slapen iets naar boven gerichte oogen? Met zijn lang kleed van weinig in +’t oog loopende kleur, zijn wegens een begin van gezetheid iets naar boven geschoven gordel, zijn hoofdtooi geheel volgens +’t keizerlijk voorschrift, d. w. z. een hoed van bont, welks rand is omgebogen langs een kalotje, waaronder kwastjes van roode +strikken voor den dag kwamen, had Wang geheel en al het voorkomen van een eerzaam professor in de wijsbegeerte, van een van +die geleerden, welke de tachtig duizend letters van het Chineesche schrift met ’t meeste gemak gebruiken, van een kenner van +het Mandarijnen schrift, van een van die, welke het recht hebben onder de groote poort van Peking door te gaan, een voorrecht +alleen den zonen des hemels gegeven. + +</p> +<p>’t Is ook mogelijk dat de opstandeling, een verleden vol verschrikking vergetende, met het voorbeeld van den braven <span id="d0e507" class="corr" title="Bron: Tchoung-Héou">Tchoung Héou</span> zijn voordeel had gedaan en zich allengs aan de bespiegelende wijsbegeerte had gewijd. + +</p> +<p>Hoe dit zij, op denzelfden avond van het feestmaal bevonden zich Kin-Fo en Wang, de onafscheidelijke gezellen, op de kade, +om zich naar de stoomboot te begeven, die hen in snelle vaart naar Shang-Haï moest terugvoeren. + +</p> +<p>Kin-Fo liep zwijgend, zelfs min of meer in nadenken verzonken, voort. Wang keek links en rechts, philosofeerde over de maan +en de sterren, ging glimlachend onder de poort der »Eeuwige Reinheid” door, die hij niet te hoog voor zichzelf vond, passeerde +daarop de poort der »Eeuwige Vreugde” en zag ten slotte hoe de torens van de pagode der »Vijfhonderd Godheden” zich in de +schaduw des nachts verloren. + +</p> +<p>De stoomboot <i>Perma</i> lag gereed om te vertrekken. Kin-Fo en Wang begaven zich naar de beide hutten die men voor hen open gehouden had. De krachtige +stroom van de Parelrivier, die dagelijks tegelijk met het slijk van den oever, de lijken van de ter dood verwezenen met zich +voert, versnelde den gang der boot nog. Het vaartuig bewoog zich als een pijl langs de ruïnes, hier en daar overgebleven van +de verwoesting, door de Fransche kanonnen aangericht, <a id="d0e519"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e519">17</a>]</span>langs den tempel met negen verdiepingen van Haf-Way, voorbij de landtong Jardyne nabij Whampoa, waar de grootste vaartuigen +hunne ligplaats hebben, en tusschen de eilandjes en het <a id="d0e521"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e521">18</a>]</span>bamboezen paalwerk door, dat aan weerskanten der oevers gevonden wordt. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p017.jpg" alt="De beide vrienden flaneerden langs de kade. Bladz. 22." width="504" height="720"><p class="figureHead">De beide vrienden flaneerden langs de kade. Bladz. 22.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>In den nacht werden de vijfhonderd kilometers, dat wil zeggen, de drie honderd vijf en zestig »lis” die Canton van de monding +der rivier scheiden, afgelegd. + +</p> +<p>Bij het opgaan der zon passeerde de <i>Perma</i> den »Tijgermuil” en vervolgens de beide hoofden van den inham. De Victoria-Peak op ’t eiland Hong-Kong, ter hoogte van achttienhonderd +vijf en twintig voet, verscheen één oogenblik door den morgennevel, en na een zeer voorspoedigen overtocht voeren Kin-Fo en +Wang de gele wateren van de Blauwe rivier weder op en zetten voet aan wal te Shang-Haï op het kustland van de provincie Kiang-Nan. + + + +</p> +</div> +<div id="d0e535" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">III.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik kan werpen op de stad Shang-Haï.</p> +</div> +<p>Een Chineesch spreekwoord zegt: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p>»Als de sabels verroest zijn en de spaden glinsteren, +<br>Als de trappen der tempels afgesleten worden door de voeten der geloovigen en er gras groeit op de binnenplaats der gerechtshoven, +<br>Als de gevangenissen ledig en de graanzolders vol zijn, +<br>Als de dokters loopen en de bakkers rijden, +<br>Dan wordt het rijk goed bestuurd.” +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Het spreekwoord is hier een waar woord en kon zeer goed op al de staten der oude en der nieuwe wereld toegepast worden. Maar, +is er één land waar men nog ver van dezen idealen toestand af is, dan is het juist het Hemelsche rijk. Daar juist glinsteren +de sabels terwijl de spaden roesten, daar is weinig plaats in de gevangenissen en veel ruimte op de graanzolders. De bakkers +hebben er minder te doen dan de dokters, en lokken de pagoden ook vele geloovigen tot zich, de gerechtshoven hebben waarlijk +niet te klagen over gebrek aan beschuldigden of aan pleiters! + +</p> +<p>Overigens is het geen wonder dat de administratie te wenschen overlaat in een rijk van honderd en tachtigduizend vierkante +mijlen, dat van het noorden naar het zuiden meer dan achthonderd uur gaans en van het westen naar het oosten er ruim negenhonderd +lang is, dat achttien uitgestrekte provinciën telt, zonder de schatplichtige landen te rekenen als Mongolië, Mantchourije, +Thibet, <a id="d0e559"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e559">19</a>]</span>Tonking, Corea, de Liou-Tchou eilanden etc. Mogen de Chineezen zelve dit al niet gereedelijk erkennen, onder de vreemdelingen +is er niemand die het betwijfelt. Misschien de Keizer alleen, opgesloten in zijn paleis, buiten welks poorten hij slechts +hoogst zelden komt, beschermd door de muren van een driedubbele stad, die Zoon des Hemels, de vader en de moeder zijner onderdanen, +die wetten geeft of vernietigt naar zijn welgevallen, die het recht van leven en dood heeft over allen en wien door zijne +geboorte alle inkomsten van het rijk rechtmatig toekomen;—deze souverein, voor wien alles in het stof buigt, is zeker overtuigd +dat er in zijn rijk niets is wat iets te wenschen zou kunnen overlaten. Het zou dan ook niemand geraden zijn, hem te willen +overtuigen, dat hij zich bedroog. Een Zoon des Hemels bedriegt zich nooit. + +</p> +<p>Was Kin-Fo misschien van oordeel dat eene Europeesche regeeringsvorm boven den Chineeschen te verkiezen is? Men zou bijna +geneigd zijn het te gelooven. Hij woonde bijvoorbeeld niet in Shang-Haï, maar buiten, op een gedeelte der Engelsche concessie, +die de onafhankelijkheid, waarin zij zich eenigermate verheugen mag, op zeer hoogen prijs stelt. + +</p> +<p>Shang-Haï, de eigenlijke stad, ligt op den linkeroever van het riviertje Houan-Pou, die met de Wousung vereenigd in de Yang-Tsze-Kiang +of Blauwe rivier valt en ten slotte in de Gele zee uitloopt. + +</p> +<p>Het is een ovaal, dat van het noorden naar het zuiden loopt, omringd door hooge muren met vijf poorten, die toegang tot de +voorsteden geven. Een verward net van met tegels bestrate steegjes, die zelfs met geen mechanisch reinigingstoestel schoon +te maken zouden zijn; sombere winkels zonder eenige uitstalling waarin de winkeliers, naakt tot den gordel, rondscharrelen; +geen rijtuigen, geen draagstoelen, ter nauwernood nu en dan een ruiter; eenige nationale tempels of vreemde kapellen; voor +eenige wandeling een »theetuin” en een moerassig exercitieveld waaruit allerlei ongezonde dampen opstijgen; en op de straten +en in de huizen eene bevolking van tweemaal honderdduizend inwoners, ziedaar de stad die als woonplaats weinig aanlokkelijks +heeft, maar die evenwel uit een handelsoogpunt van groot belang is. + +</p> +<p>Daar toch mochten, na het tractaat van <span id="d0e569" class="corr" title="Bron: Nan-king">Nan-King</span>, de vreemdelingen voor het eerst hunne kantoren openen. Het was de groote deur van China, die voor den Europeeschen handel +opengezet werd. Ook heeft de regeering buiten Shang-Haï en zijne voorsteden, tegen eene jaarlijksche uitkeering bij concessie, +drie groote stukken grond afgestaan aan de Franschen, de Engelschen en de Amerikanen, die er ten getale van omstreeks tweeduizend +wonen. + +</p> +<p>Van de Fransche concessie—het aan de vreemdelingen uit Frankrijk afgestane terrein—is weinig te zeggen. Het is de minst <a id="d0e574"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e574">20</a>]</span>belangrijke. Zij grenst ongeveer aan de noordelijke zijde der stad en strekt zich uit tot de beek van Yang-King-Pang, die +haar van het Engelsche grondgebied scheidt. Daar verheffen zich de kerken der Lazaristen en der Jezuïeten, die ook op vier +mijlen afstand van Shang-Haï het seminarie Tiskavé opgericht hebben, waar zij Chineesche kweekelingen vormen. Maar deze kleine +kolonie haalt niet bij de beide anderen. Van de tien handelshuizen die er in 1861 opgericht werden zijn er nog slechts drie +over, en zelfs het wisselkantoor is thans op de Engelsche concessie gevestigd. + +</p> +<p>Het buiten Shang-Haï aan de Amerikanen afgestane gebied is van de Engelsche concessie door den Sou-Tchéou-Creek afgescheiden, +en over deze rivier ligt een houten brug. Op de Amerikaansche concessie ligt het Astor-Hotel en de Zendingskerk; daar bevinden +zich ook de dokken, ten gebruike der Europeesche schepen. + +</p> +<p>Van de drie concessies is echter ontegenzeglijk de Engelsche de bloeiendste. Prachtige gebouwen op de kaden, huizen met veranda’s +en tuinen, paleizen van handelsvorsten, de Oriental Bank, de »hong” van de beroemde firma Dent, de kantoren van Jardyne, Russel +en andere groete kooplieden, de Engelsche club, de schouwburg, het cricketveld, het park, de renbaan, de bibliotheek, ziedaar +wat er onder anderen te vinden is in deze rijke schepping der Angelsaksers, die terecht op den naam van model-kolonie boogt. + +</p> +<p>Daarom zal het ook niemand verwonderen dat op dit bevoorrecht gebied, onder bescherming van een vrijzinnigen regeeringsvorm, +een Chineesche stad verrezen is van een geheel bijzonder karakter, zooals er nergens anders een te vinden is. + +</p> +<p>De vreemdeling, die langs de schilderachtige Blauwe rivier dit plekje naderde, zag er dan ook vier vlaggen wapperen. Nevens +de Fransche, de Engelsche en de Amerikaansche kleuren, woei er ook de Chineesche vlag, het gele St. Andries-kruis op een groen +veld. + +</p> +<p>Wat de omstreken van Shang-Haï aangaat, deze zijn vlak land, zonder boomen, doorsneden door smalle steenen wegen en in rechte +hoeken zich kruisende voetpaden, met regenputten voorzien en »arroyo’s” die onmetelijke rijstvelden met hun water besproeien, +waardoor kanalen loopen, bedekt met jonken die te midden der velden hunne vrachten vervoeren, evenals de tjalken door de Hollandsche +weilanden; het was eene uitgestrekte schilderij, zeer groen van toon, waaraan alleen de lijst ontbrak. + +</p> +<p>De <i>Perma</i> was bij haar aankomst aan de kade van de binnenhaven van Shang-Haï komen te liggen, voor de oostelijke voorstad. Daar stapten +Wang en Kin-Fo dien middag aan wal. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p021.jpg" alt="De sien-cheng keerde de kaart om. Bladz. 23." width="503" height="720"><p class="figureHead">De sien-cheng keerde de kaart om. Bladz. 23.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Zoowel op de kaden als op de rivier heerschte eene onbeschrijfelijke drukte. Honderden jonken, bloemenschepen, sampans, een +soort van gondels met wrikriemen bestuurd, gigs en andere bootjes <a id="d0e598"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e598">21</a>]</span>van allerlei grootte, vormde eene drijvende stad, waar eene bevolking woonde, die men minstens op veertigduizend zielen schatten +kan,—eene bevolking die tot den minderen stand behoort en waarvan <a id="d0e600"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e600">22</a>]</span>de rijksten zich zelfs niet tot den rang der geletterden of mandarijnen kunnen verheffen. + +</p> +<p>De beide vrienden flaneerden langs de kade te midden der gemengde schare, kooplieden van allerlei aard, venters van noten, +oranjeappelen of pompoenen, zeelieden van allerlei natiën, waarzeggers, Chineesche en Mongoolsche priesters, Roomsch-Katholieke +priesters in Chineesche kleederdracht en met staart en waaier, inlandsche soldaten, »tipaos”, plaatselijke politie-agenten +en »compradores”, een soort van commissionairs, die de zaken der Europeesche kooplieden behartigen. + +</p> +<p>Kin-Fo met den waaier in de hand, liet zijn onverschilligen blik over de menigte dwalen en stelde volstrekt geen belang in +hetgeen er om hem heen voorviel. Noch de metaalklank der Mexicaansche piasters, noch die der zilveren taëls of der koperen +sapeken,<a id="d0e606src" href="#d0e606" class="noteref">1</a> <span id="d0e609" class="corr" title="Bron: dis">die</span> gedurig uit de handen der koopers naar die der verkoopers overgingen, konden zijne gedachten afleiden. Hij bezat genoeg om +de geheele voorstad te koopen en contant te betalen. + +</p> +<p>Wang had zijne groote gele parapluie opgezet, die met zwarte monsters prijkte, en terwijl hij als een echte Chinees steeds +rondkeek, zocht hij overal naar voorwerpen, die hem aanleiding tot opmerkingen konden geven. + +</p> +<p>Voorbij de Oostpoort gaande viel zijn blik bij toeval op een dozijn kooien van bamboes, waarin de akelige hoofden van een +gelijk aantal misdadigers te zien waren, eerst den vorigen avond ter dood gebracht. + +</p> +<p>»Misschien was er wel iets beters te doen”, zeide hij, »dan hoofden af te hakken. ’t Was wel zoo wijs ze met nuttige kennis +te vullen.” + +</p> +<p>Kin-Fo hoorde ongetwijfeld deze opmerking van Wang niet, anders zou die hem uit den mond van een ex-Taï-ping zeker wel verwonderd +hebben. + +</p> +<p>Beiden gingen voort langs de kaai en volgden de muren der Chineesche stad. + +</p> +<p>Aan het einde der voorstad waar de Fransche concessie begint, werd de aandacht der menigte getrokken door een inboorling in +een lang blauw kleed, die met een kleinen stok op een grooten buffelhoorn sloeg. + +</p> +<p>»Een sieng cheng”, sprak de wijsgeer. + +</p> +<p>»<span id="d0e628" class="corr" title="Bron: War">Waar</span> raakt ons dat?” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>»Laat u eens waarzeggen”, hernam Wang. »Als men gaat trouwen is dat wel eens aardig.” +<a id="d0e633"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e633">23</a>]</span></p> +<p>Kin-Fo wilde, zonder hierop te letten, verder gaan, doch Wang hield hem tegen. + +</p> +<p><span id="d0e637" class="corr" title="Bron: »"></span>De »sien-cheng” is een soort van populair profeet, die voor een paar sapeken de toekomst voorspelt. Al wat hij voor zijn beroep +noodig heeft is een kooi met een kleinen vogel, die aan een der knoopen van zijn kleed hangt, en een spel van vier-en-zestig +kaarten waarop afbeeldingen van goden, menschen en dieren voorkomen. Alle Chineezen zijn min of meer bijgeloovig en dus vinden +ook de voorspellingen van den sien-cheng veel aftrek, ofschoon deze zelf natuurlijk wel weet hoe het daarmede gesteld is. + +</p> +<p>Op een teeken van Wang spreidde hij een wolligen doek op den grond uit, plaatste er de kooi op, nam zijne kaarten, schudde +ze door en legde ze zoo op den doek dat de plaatjes niet te zien waren. De deur der kooi werd toen geopend, de kleine vogel +wipte er uit, zocht schijnbaar tusschen de kaarten en pikte er vervolgens een op, die hij aan den waarzegger bracht, ontving +een paar rijstkorrels tot belooning en verdween toen weder in zijn kooi. + +</p> +<p>De sien-cheng keerde de kaart om. Er stond een afbeeldsel van een man op en een spreuk in Kunarunaschrift, de Mandarijnentaal +van het noorden, die de officieele taal der geleerden is. + +</p> +<p>Toen keerde de waarzegger zich tot Kin-Fo en voorspelde hem, wat zijne collega’s over de geheele wereld altijd aan hunne klanten +voorspellen, zonder dat zij gevaar loopen zich te vergissen, namelijk dat hij, na door eenigen geheimzinnigen tegenspoed getroffen +te zijn, duizenden jaren gelukkig zou leven. + +</p> +<p>»Eén slechts”, antwoordde Kin-Fo, »éen slechts en ik schenk u gaarne de rest.” + +</p> +<p>Daarop wierp hij hem een zilveren taël toe, waarop de profeet aanviel als een hond op een lekker been. Zulke belooningen kreeg +hij niet dikwijls. + +</p> +<p>Wang en zijn leerling richtten toen hunne schreden naar de Fransche nederzetting, de eerste peinzend over deze voorspelling, +die zoo volkomen strookte met zijne eigene <span id="d0e651" class="corr" title="Bron: theoriën">theorieën</span> ten opzichte van het geluk, de tweede wel overtuigd dat er voor hem geen tegenspoed zijn kon. + +</p> +<p>Zij gingen het Fransche consulaat voorbij, over het brugje dat de Fransche concessie met het Engelsche verbindt, staken deze +laatste nederzetting dwars over en bereikten zoo de kade van de Europeesche haven. + +</p> +<p>Het sloeg juist twaalf uur. De drukte die des ochtends buitengewoon groot geweest was, hield als met een tooverslag op. De +handelsdag was om zoo te zeggen afgeloopen en op de beweging volgde de kalmte, zelfs in het Engelsche gedeelte der stad, dat +zich in dit opzicht naar de gebruiken des lands voegde. + +</p> +<p>Op dit oogenblik kwamen eenige vreemde schepen de haven <a id="d0e660"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e660">24</a>]</span>binnen, de meeste onder de vlag van het Vereenigde Koningrijk. Negen van de tien waren, helaas, met opium bevracht. Deze verstompende +zelfstandigheid, dit vergift waarmede Engeland China overlaadt, wordt ingevoerd tot eene jaarlijksche waarde van meer dan +honderdveertig millioen gulden en levert driehonderd pct. winst op. Te vergeefs heeft de Chineesche regeering den invoer van +opium in het Hemelsche Rijk willen beletten. De oorlog van 1841 en het verdrag van Nan-King hebben het land voor de Engelsche +koopwaar geopend en den handelsvorsten vrij spel gegeven. Overigens moeten wij er bijvoegen dat, al bedreigt de regeering +van Peking ieder Chinees die opium verkoopt zelfs met den dood, het gezag zich ook wel laat vinden, als men slechts den rechten +toon weet aan te slaan. Men meent zelfs te kunnen verzekeren, dat de mandarijn, die gouverneur van Shang-Haï is, jaarlijks +een millioen verdient alleen door somtijds niet te nauwkeurig toe te zien op de handelingen zijner ondergeschikten. + +</p> +<p>Het spreekt van zelf dat Kin-Fo noch Wang opium gebruikten; dit vergif toch verwoest het geheele organisme en heeft onvermijdelijk +een vroegen dood ten gevolge. + +</p> +<p>Ook was er nooit een ons opium over den drempel gekomen der rijke woning waar de twee vrienden binnenstapten, juist een uur +nadat zij op de kade van Shang-Haï geland waren. + +</p> +<p>Wang had—vreemd genoeg uit den mond van een ex-Taï-ping!—eerst nog de opmerking gemaakt: + +</p> +<p>»Misschien kon er wel iets beters gedaan worden dan een zelfstandigheid in te voeren die een geheel volk verstompt! Handel +is goed, maar wijsbegeerte is beter! Laat ons de wijsbegeerte beoefenen en daarin ons geluk zoeken!” + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e606" href="#d0e606src" class="noteref">1</a></span> Een piaster is ƒ 2.50, een taël ƒ 3.50 à ƒ 4, terwijl vier sapeken ongeveer met een cent gelijk staan. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e670" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">IV.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al acht dagen eerder had moeten bezorgd worden.</p> +</div> +<p>Een yamen bestaat uit een aantal verschillende gebouwen langs evenwijdige lijnen gerangschikt en die door een andere lijn +van kiosken en paviljoenen loodrecht gesneden wordt. Meestal wordt de yamen bewoond door mandarijnen van hoogen rang en behoort +dan den keizer toe: maar ook den rijken bewoners van het Hemelsche <a id="d0e678"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e678">25</a>]</span>Rijk is het vergund yamens in eigendom te bezitten, zoodat dan ook de vermogende Kin-Fo een dezer weelderige hotels bewoonde. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p025.jpg" alt="Eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel. Bladz. 27." width="499" height="720"><p class="figureHead">Eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel. Bladz. 27.</p> +</div><p> + +<a id="d0e685"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e685">26</a>]</span></p> +<p>Wang en zijn kweekeling bleven bij de hoofdpoort in de uitgestrekte omheining, die de verschillende gebouwen van de yamen, +hare tuinen en binnenplaatsen omgaf, staan. + +</p> +<p>Ware zij, inplaats van de woning van een eenvoudigen particulier, die van een mandarijn-magistraat geweest, dan zou onder +de fraai uitgesneden en beschilderde luifel der poort dadelijk een groote trom in ’t oog gevallen zijn. Op die trom zouden +dan dag en nacht diegenen zijner onderhoorigen hebben komen slaan, die recht hadden willen inroepen. Maar inplaats van die +»klachtentrom”, versierden groote porceleinen pullen den ingang der yamen, en bevatten koude thee, die door de zorg van den +hofmeester steeds vernieuwd werd. Deze pullen stonden ter beschikking van de voorbijgangers, eene edelmoedigheid, die Kin-Fo +eer aandeed. Ook was hij zeer gezien, zooals men zeide, bij »zijne buren uit het Oosten en het Westen.” + +</p> +<p>Nauwelijks had de meester zich vertoond of al de huisvrienden snelden naar de poort om hem te ontvangen. Al de lieden die +tot eene deftige Chineesche huishouding behooren, als kamerdienaars, voetknechten, portiers, het personeel der draagstoelen, +palfreniers, koetsiers, bedienden, nachtwakers, koks, stonden in gelid geschaard onder de bevelen van den hofmeester. Behalve +deze waren er nog een tiental koelies, die, voor het ruwe werk bij de maand gehuurd, zich wat achteraf hielden. + +</p> +<p>De hofmeester verwelkomde den heer des huizes. Deze maakte nauwlijks eene beweging met de hand en schreed snel voorbij. + +</p> +<p>»Soun?” zei hij alleen. + +</p> +<p>»Soun!” antwoordde Wang glimlachend. »Als Soun er was, zou ’t Soun niet meer zijn!” + +</p> +<p>»Waar is Soun?” zei Kin-Fo nogmaals. + +</p> +<p>De hofmeester moest bekennen, dat hij, noch iemand wist waar Soun was. + +</p> +<p>Nu was Soun niets meer of minder dan de eerste kamerdienaar, speciaal aan den persoon van Kin-Fo verbonden en die volstrekt +niet door hem gemist kon worden. + +</p> +<p>Soun was dus zeker een voortreffelijke bediende? Neen, ’t was onmogelijk slechter zijn dienst te verrichten. Hij was verstrooid, +onsamenhangend, onhandig in zijn doen en spreken, een echte lekkerbek, een beetje bang van aard, een ware tochtscherm-Chinees, +maar getrouw overigens en de eenige die bij zekere gelegenheden eenigen invloed op zijn meester had. Kin-Fo kon zich twintig +maal op een dag boos maken op Soun en zoo hij hem slechts tien maal strafte, dan was het eene overwinning behaald op zijne +gewone lichtgeraaktheid. Men ziet, die Soun was een hygieenische bediende. + +</p> +<p>En had Soun nu iets gedaan dat niet in den haak was, dan voorkwam hij zijn meester en vroeg, evenals de meeste Chineesche +<a id="d0e708"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e708">27</a>]</span>bedienden, uit eigen beweging om gestraft te worden, ’t geen hem dan ook niet bespaard werd, want als hagel vielen de rottingslagen +dan op zijne schouders, waarover Soun zich evenwel niet veel bekreunde. Doch, waarover hij zich oneindig veel gevoeliger betoonde, +dat waren de telkens herhaalde verkortingen, die Kin-Fo den gevlochten staart die hem op den rug hing, liet ondergaan, zoodra +er sprake was van de een of andere ernstige overtreding. + +</p> +<p>Niemand zal wel onbekend zijn met het groote gewicht dat de Chinees aan dit zonderlinge aanhangsel hecht. De eerste straf +die den misdadiger wordt opgelegd, is het verlies van zijn staart! ’t Is een schande voor zijn gansche leven! De ongelukkige +knecht vreesde dan ook niets zoo zeer dan veroordeeld te worden er een stukje van te verliezen. Voor vier jaren nog toen Soun +in dienst bij Kin-Fo trad, had zijn staart—een der schoonste van het Hemelsche Rijk,—eene lengte van een meter vijf en twintig, +terwijl er thans, helaas! niets meer van overbleef dan zeven en vijftig centimeters. + +</p> +<p>Ging dat zoo voort, dan was Soun binnen twee jaar heelemaal kaal! + +</p> +<p>Wang en Kin-Fo gingen daarop, eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel, den tuin door, welks boomen meerendeels in aarden +potten geplant, en op verrassende, maar betreurenswaardige wijze besnoeid, allerlei fantastische diergestalten te zien gaven. +Vervolgens liepen zij het bassin langs, dat met goudvisschen en roodvisschen gevuld was en welks helder water bijna verborgen +was onder de groote bleekroode bloemen van de nelumbo, de schoonste waterlelie uit het Bloemenrijk. Zij bogen het hoofd, toen +zij een soort van hieroglyphisch viervoetig dier voorbij kwamen, dat in harde kleuren op een daar aanwezigen muur was geschilderd +en een soort van symbolisch fresco scheen te zijn, en naderden daarop de deur der voornaamste woning van de yamen. + +</p> +<p>Het was een gebouw met eene verdieping, geplaatst op een terras, ’t welk men langs een marmeren trap van zes treden bereikte. +Er waren bij wijze van luifels schermen van bamboes voor de deuren en vensters aangebracht, waardoor de reeds buitengewone +hitte dragelijk werd gemaakt en de koelte in ’t gebouw behouden. Het platte dak vormde een contrast met de fantastische bedekking +der paviljoens, die hier en daar in de yamen verspreid lagen en welks kanteelen, veelkleurige pannen en in fijne arabesken +uitgesneden steenen een aangenamen aanblik opleverden. + +</p> +<p>Binnen gekomen bespeurde men, behalve de vertrekken in ’t bijzonder bestemd voor Wang en Kin-Fo, niets anders dan salons, +omgeven door kabinetjes, welke afgescheiden waren door doorschijnende voorhangsels, waarop guirlandes van bloemen waren aangebracht, +of wel plaatjes met zedekundige spreuken, waarop de bewoners van het Hemelsche rijk niet zuinig zijn. Overal stonden zonderling +versierde zetels van marmer, porcelein of hout, en <a id="d0e720"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e720">28</a>]</span>bovendien een dozijn kussens wier mollige zachtheid meer tot zitten uitlokte dan de hardere zetels; overal hingen lampen of +wel lantaarns van verschillenden vorm met zacht gekleurde glazen en versierd met eikels of wel met franjes en kwastjes als +aan het dekkleed van een Spaansch muildier gevonden worden; overal vond men ook kleine thee-tafeltjes, »tcha-ki” geheeten, +die in een Chineesch huishouden niet mogen ontbreken. Men vond er voorts allerlei ciseleer-werk van ivoor of schildpad, bronzen +voorwerpen in niello-werk, wierookschaaltjes, verlakte voorwerpen met gouddraad en relief versierd, andere van melkwit of +smaragd groen nephriet, ronde of prisma-vormige vaasjes van de dynastie der Mings en der Tsings, nog zeldzamer porceleinen +beeldjes van de dynastie der Yens, kopjes met doorschijnend rose en geel gekleurd email bedekt, van welke bewerking het geheim +verloren is gegaan; te veel om op te noemen. Deze weelderig ingerichte woning bood alles aan wat Chineesche fantasie, gepaard +aan Europeesch confort, kon verschaffen. + +</p> +<p>Kin-Fo was dan ook—ieder zeide het en zijn smaak bewees het—een man van den vooruitgang. Iedere nieuwere uitvinding van het +westen was hij bereid over te nemen. Hij behoorde tot die—nog te zeldzame—categorie van zonen van het Hemelsche rijk, die +dwepen met de physische en chemische onderzoekingen. + +</p> +<p>Hij was dan ook niet een der barbaren die de eerste telegraafdraden doorsneden, welke de firma Reynoldt tot Wousung wenschte +te doen loopen om spoedig de aankomst te vernemen van de Engelsche of Amerikaansche mail, en hij moest evenmin gerekend worden +onder die achterlijke mandarijnen welke weigerden om den onderzeeschen kabel van Shang-Haï naar Hong-Kong op het grondgebied +der laatstgenoemde eilanden te bevestigen, en de telegrafisten dwongen dien op een schip dat op stroom lag, vast te maken. + +</p> +<p>Neen, Kin-Fo behoorde tot die Chineezen welke het met genoegen hadden gezien dat de regeering, onder toezicht van Fransche +ingenieurs, arsenalen en werven te Fou-Chao had gesticht. Ook had hij, en dit uit een zuiver nationaal oogpunt, aandeelen +in de Chineesche stoombooten die den dienst verrichten tusschen Tien-Sin en Shang-Haï en was hij betrokken bij de snelvarende +vaartuigen die op den tocht van Singapore drie of vier dagen op de Engelsche mail winnen. + +</p> +<p>De vorderingen der wetenschap waren zelfs tot in zijne huiselijke omgeving toegepast. De verschillende gebouwen van zijn yamen +waren door telefoons verbonden en electrische schellen vond men er in onderscheiden kamers. In het koude seizoen legde hij +vuur aan en verwarmde zich, vrij wat verstandiger dan zijne landgenooten die onder hunne vier- of vijfdubbele kleeding voor +hunnen ledigen haard bevroren. Zijn huis was met gas verlicht evenals dat van den inspecteur-generaal der douanen te Peking, +evenals dat van den schatrijken Yang, bijna uitsluitend eigenaar van de banken van leening in het <a id="d0e730"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e730">29</a>]</span>Hemelsche Rijk! Eindelijk, het verouderde gebruik van het schrift in zijne intieme correspondentie moede, had de vooruitstrevende +Kin-Fo—men zal het weldra zien—de phonograaf in gebruik <a id="d0e732"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e732">30</a>]</span>genomen, nauwelijks door Edison tot zijn laatsten graad van volkomenheid gebracht. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p029.jpg" alt="Met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar.... Bladz. 31." width="504" height="720"><p class="figureHead">Met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar.... Bladz. 31.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Men bespeurt uit een en ander dat de leerling van den philosoof Wang, zoowel wat het materieele leven betreft, als wat aangaat +zucht naar kennis en wetenschap, alles bezat wat noodig was om gelukkig te wezen! En toch was hij het niet! Hij had Soun om +zijne dagelijksche apathie te verdrijven, en zelfs Soun was niet voldoende om hem gelukkig te maken! + +</p> +<p>’t Viel niet te loochenen dat Soun, die nooit daar was waar hij wezen moest, zich ook thans nergens liet zien. Hij had zich +zeker een of ander zwaar vergrijp te verwijten, eenige onhandigheid, in ’t afzijn van zijn meester gegaan, en al vreesde hij +niet voor zijn rug en schouders, die aan de rotting gewend waren, alles leidde er toe om te doen gelooven dat hij thans bevreesd +was voor zijn staart. + +</p> +<p>»Soun!” riep Kin-Fo, de vestibule binnentredende, waarop de salons ter rechter- en linkerzijde uitkwamen, op een toon van +kwalijk bedwongen ongeduld. + +</p> +<p>»Soun!” herhaalde Wang, wiens goede raadgevingen en vermaningen altijd zonder invloed op den voor verbetering onvatbaren knecht +waren geweest. + +</p> +<p>»Zoek Soun op en breng hem hier!” zeide Kin-Fo tot den hofmeester, die iedereen in ’t werk stelde om den niettevinden bediende +te zoeken. + +</p> +<p>Wang en Kin-Fo bleven alleen. + +</p> +<p>»Ons verstand zegt ons,” sprak de philosoof, »dat een reiziger, te huis teruggekeerd, eenige rust moet nemen.” + +</p> +<p>»Laat ons dan verstandig zijn!” was het eenvoudig antwoord van den leerling van Wang. + +</p> +<p>En na den philosoof de hand gedrukt te hebben, begaf hij zich naar zijn vertrek, terwijl Wang zijne kamer binnentrad. + +</p> +<p>Toen Kin-Fo alleen was, strekte hij zich op een van die zachte, mollige divans van Europeesch maaksel uit, van welks bewerking +een Chineesch kamerbehanger of tapijtwerker geen denkbeeld heeft. Daar ging hij liggen droomen. Dacht hij aan zijn huwelijk +met het beminnelijke en lieve meisje dat spoedig zijne levensgezellin zou zijn? Ja, en dat was niet te verwonderen als men +bedenkt, dat hij haar den volgenden dag weder zou ontmoeten. Het bevallige wezen woonde niet te Shang-Haï, maar te Peking, +en Kin-Fo overlegde bij zichzelf of het niet passend zou zijn haar tegelijk met het bericht van zijn terugkeer te Shang-Haï, +te doen weten, dat hij spoedig in de hoofdstad van het Hemelsche rijk zou verschijnen. Het zou zelfs niet ongepast zijn eene +zekere begeerte, eene lichte opwelling van ongeduld om haar weer te zien aan den dag te leggen. Ja zeker, hij hield werkelijk +veel van haar! Wang had het hem volgens de meest onomstootelijke regels der logica aangetoond, en dit nieuwe <a id="d0e759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e759">31</a>]</span>element in zijn bestaan zou hem misschien kunnen helpen bij het zoeken naar het onbekende.... dat is te zeggen het geluk.... +die.... dat.... waarvan.... + +</p> +<p>Kin-Fo droomde met gesloten oogen en hij zou geheel en al ingeslapen zijn als hij niet eene zekere kriebeling in zijn rechterhand +gevoeld had. + +</p> +<p>Zijne vingers sloten zich instinctmatig en omklemden een cylindervormig, knoestig voorwerp, van betamelijke dikte, dat zij +meer gewend waren te hanteeren. + +</p> +<p>Kin-Fo vergiste zich niet, het was een rotting dien men hem in de rechterhand had gestoken; op hetzelfde oogenblik hoorde +men, op bedeesden toon, de volgende woorden: + +</p> +<p>»Als het mijnheer behaagt!” + +</p> +<p><span id="d0e770" class="corr" title="Bron: »"></span>Kin-Fo stond overeind en zwaaide, wat zeer natuurlijk was, den straffenden rotting heen en weer. + +</p> +<p>Soun stond voor hem, half gebogen, in de houding van een patiënt die eene bewerking moet ondergaan. Met de eene hand leunde +hij op het tapijt van de kamer, in de andere hield hij een brief. + +</p> +<p>»Zoo, ben je daar eindelijk,” zei Kin-Fo. + +</p> +<p>»<i>Ai ai ya!</i>” antwoordde Soun. »Ik had gedacht dat mijnheer eerst de derde wake zou terugkeeren! Als het mijnheer behaagt!” + +</p> +<p>Kin-Fo gooide den rotting tegen den grond en Soun, hoe geel hij ook was, verbleekte! + +</p> +<p>»Als je me zonder eenige verontschuldiging je rug aanbiedt,” sprak de meester, »dan heb je zeker wel wat meer verdiend! Wat +is er gebeurd?” + +</p> +<p>»Deze brief!...” + +</p> +<p>»Spreek op!” riep Kin-Fo en greep den brief dien Soun hem aanbood. + +</p> +<p>»Ik ben zoo onhandig geweest te vergeten hem u ter hand te stellen vóór uw vertrek naar Canton!” + +</p> +<p>»Acht dagen te laat, schurk!” + +</p> +<p>»Het is mijn schuld, mijnheer!” + +</p> +<p>»Kom hier!” + +</p> +<p>»Ik ben gelijk aan een arme krab zonder pooten, die niet vooruit kan komen! <i>Ai ai ya</i>” + +</p> +<p>Dat was een wanhoopskreet. Kin-Fo had Soun bij zijn staart gegrepen en met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar had +hij er het uiterste einde afgenomen. + +</p> +<p>De arme krab scheen weder spoedig zijne pooten terug te krijgen, want hij was eensklaps opgevlogen, niet zonder eerst van +het tapijt het stukje van zijn kostbaar aanhangsel opgeraapt te hebben. + +</p> +<p>De staart van Soun was van zeven en vijftig tot vier en vijftig centimeter teruggebracht. +<a id="d0e808"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e808">32</a>]</span></p> +<p>Kin-Fo had zich na de strafoefening, die hij Soun had doen ondergaan, weder op zijn divan neergevleid en bekeek doodkalm den +brief, die voor acht dagen was gekomen. Het hinderde hem minder dat de brief te laat in zijne handen was gekomen, dan wel +dat Soun zich weder aan onachtzaamheid had schuldig gemaakt. Wat voor belang kon een brief hem inboezemen? Een brief kon alleen +welkom zijn als hij hem eene ontroering bezorgde. Hij, Kin-Fo ontroerd! + +</p> +<p>Hij bekeek den brief toch, maar verstrooid. + +</p> +<p>De enveloppe van stevig linnen was aan de voor- en achterzijde van wijn- en chocolaad-kleurige postzegels voorzien. Onder +het beeld—een manshoofd—bespeurde men de cijfers van twee en van »zes centen.” + +</p> +<p>De brief kwam dus uit Amerika. + +</p> +<p>»Wat nu!” dacht Kin-Fo de schouders ophalende, <span id="d0e819" class="corr" title="Bron: «">»</span>een brief van mijn correspondent te San Francisco!” + +</p> +<p>En hij wierp den brief in een hoek van den divan. + +</p> +<p>Wat kan zijn correspondent hem voor gewichtigs hebben mee te deelen? Dat de stukken, die bijna geheel zijn fortuin uitmaakten, +rustig sliepen in de kassen van de Centrale Californische bank, dat zijne actiën vijftien of twintig pct. waren gerezen, dat +de dividenden die van het vorige jaar overschreden, enz. Eenige duizenden dollars meer of minder maakten hem koud noch warm. + +</p> +<p>Toch nam Kin-Fo na eenige minuten den brief weer op en scheurde er werktuiglijk de enveloppe af; maar in plaats van hem te +lezen keek hij naar de onderteekening. + +</p> +<p>»Hij is van mijn correspondent,” zei hij, »het kan alleen over zaken zijn! Die kunnen tot morgen wachten!” + +</p> +<p>En weder zou Kin-Fo den brief weggeworpen hebben als zijn oog niet toevallig was blijven rusten op een woord onder aan de +tweede pagina, dat eenige malen onderschrapt was. Het was het woord <span class="smallcaps">PASSIEF</span>, waarop de correspondent te San-Francisco de aandacht van zijn cliënt te Shang-Haï had willen vestigen. + +</p> +<p>Kin-Fo nam daarop den brief en las dien van het begin tot het einde niet zonder eenige nieuwsgierigheid, iets wat van hem +bepaald te verwonderen was. + +</p> +<p>Zijne wenkbrauwen fronsten zich één oogenblik; maar een soort van minachtenden glimlach plooide zijne lippen toen hij de lezing +ten einde had gebracht. + +</p> +<p>Kin-Fo stond op, deed eenige stappen door zijn kamer en greep de spreekbuis, die hem in staat stelde zich met Wang te onderhouden +zonder zich te vermoeien. Hij bracht zelfs het uiteinde aan zijn mond, om het waarschuwende fluitje te doen hooren, maar toen +bedacht hij zich, liet de buis vallen en strekte zich opnieuw op zijn divan uit. + +<a id="d0e841"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e841">33</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p033.jpg" alt="»Er is er geen, er valt niets te kijken,” antwoordde juffrouw Nan. Bladz. 39." width="500" height="720"><p class="figureHead">»Er is er geen, er valt niets te kijken,” antwoordde juffrouw Nan. Bladz. 39.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Poeh!” was al wat hij zeide, en zijne geheele persoonlijkheid sprak uit dat woord. + +</p> +<p>»En zij!” mompelde hij. “Het gaat haar eigenlijk meer aan dan mij.” +<a id="d0e851"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e851">34</a>]</span></p> +<p>Hij ging naar eene kleine verlakte tafel, waarop een keurig bewerkt, langwerpig doosje stond. Maar toen hij op het punt stond +het te openen, trok hij zijne hand terug. + +</p> +<p>»Wat zeide ze in haar laatsten brief?” mompelde hij. + +</p> +<p>En in plaats van het deksel der doos te openen, drukte hij op een veer aan een der zijden. + +</p> +<p>Terstond hoorde men het geluid eener zachte stem: + +</p> +<p>»Mijn lieve oudste broeder, ben ik u niet als de Meihoua-bloem in de eerste maan, als de abrikozen-bloesem in de tweede, als +de bloem der perzik in de derde! Mijn hart van juweel, ik zend u duizend, tienduizend groeten!”... + +</p> +<p>Het was eene jeugdige vrouwenstem, wier teedere woorden door den phonograaf herhaald werden. + +</p> +<p>»Arme kleine jongste zuster!” zeide Kin-Fo. + +</p> +<p>Daarna opende hij het doosje, nam er de papierstrook met streepjes en deukjes uit, die het geluid der afwezige stem weergegeven +had, en plaatste er een ander stuk geprepareerd papier in. + +</p> +<p>De phonograaf was reeds zoo volmaakt dat men slechts hardop behoefde te spreken om indrukken in het vlies te maken, terwijl +de rol, die door een horloge-veer in beweging gebracht werd, de woorden op het geprepareerde papier aan het toestel aanteekende. + +</p> +<p>Kin-Fo sprak ongeveer eene minuut. Aan zijne stem, kalm als altijd, kon men niet hooren onder welken indruk, van vreugde of +van droefheid, hij zijne gedachten in woorden bracht. + +</p> +<p>Drie of vier zinnen, meer niet, ziedaar alles wat Kin-Fo sprak. Daarop deed hij den phonograaf stilstaan en nam er het papier +uit, waarop de naald, door het vlies in beweging gebracht, eenige strepen en indrukken had gemaakt die de gesproken woorden +konden weergeven. Hij sloot dit papier in eene enveloppe die hij verzegelde en waarop hij van rechts naar links het volgende +adres schreef: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p> </p> +<div class="table"> +<table width="100%"> +<tr valign="top"> +<td valign="top">Mevrouw <span class="smallcaps">Lé-ou</span>. +</td> +<td valign="top">Avenue Cha-Coua. + +</td> +</tr> +<tr valign="top"> +<td valign="top"> </td> +<td valign="top">Peking. + +</td> +</tr> +</table> +</div><p> + +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Een druk op den knop der electrische schel deed spoedig den dienstbode verschijnen, die met de zorg voor de correspondentie +belast was, en terstond werd de brief naar het postkantoor gebracht. + +</p> +<p>Een uur later lag Kin-Fo gerust te slapen met zijn »tchou-fou-jen” in zijne armen, een soort van kussen van gevlochten bamboes, +dat in de Chineesche bedden eene gematigde temperatuur onderhoudt, volstrekt niet te versmaden in die warme streken. + + + + +<a id="d0e897"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e897">35</a>]</span></p> +</div> +<div id="d0e898" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">V.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin <span id="d0e904" class="corr" title="Bron: Lé-Ou">Lé-ou</span> een brief ontvangt, dien ze veel liever niet zou gekregen hebben. +</p> +</div> +<p>»Heb je nog geen brief voor mij?” + +</p> +<p>»Wel neen, mevrouw!” + +</p> +<p>»Wat valt de tijd mij van daag lang, moedertje!” Dit zeide de bekoorlijke Lé-ou dien dag reeds voor den tienden keer in het +boudoir van hare in de avenue Cha-Coua te Peking gelegen woning. Het »moedertje” dat haar antwoordde en waaraan zij dien naam +gaf overeenkomstig het Chineesche gebruik waar het dienstboden van zekeren leeftijd geldt, was de knorrige en onaangename +juffrouw Nan. + +</p> +<p>Lé-ou was op achttienjarigen leeftijd gehuwd met een letterkundige van den eersten rang, die aan het beroemde <i>Sse-Khou-Tsuane-Chou</i> medewerkte<a id="d0e918src" href="#d0e918" class="noteref">1</a>. Deze geleerde heer was meer dan dubbel zoo oud als zij en stierf drie jaar na de voltrekking van het huwelijk. + +</p> +<p>De jonge weduwe stond dus, nog geen een-en-twintig jaar oud, alleen op de wereld. Kin-Fo zag haar op een reis die hem omstreeks +dezen tijd te Peking bracht. Wang kende haar van vroeger en had de aandacht van zijn onverschilligen leerling op deze bekoorlijke +verschijning gevestigd. Toen was langzamerhand bij Kin-Fo het denkbeeld gerijpt om eene afwisseling in zijne tot nog toe gevolgde +levenswijze te brengen door een huwelijk aan te gaan met de schoone weduwe en Lé-ou was niet onverschillig voor het voorstel +dat haar gedaan werd. En thans zou het huwelijk, zeer tot genoegen van Wang, gesloten worden, zoodra Kin-Fo, na te Shang-Haï +de noodige beschikkingen gemaakt te hebben, te Peking teruggekeerd was. + +</p> +<p>In den regel hertrouwen weduwen niet in het Hemelsche rijk. Niet dat zij daar zelf iets tegen zouden hebben—evenmin als hare +lotgenooten in westersche landen—maar omdat niemand haar vraagt. Als Kin-Fo eene uitzondering maakte op dezen regel, dan bewees +dit alleen dat Kin-Fo een zonderling was. Lé-ou zou door haar tweede huwelijk wel het recht verbeuren om onder de »paé-lous” +door te gaan, de eerebogen die de Keizer somtijds doet oprichten voor vrouwen die zich onderscheiden hebben door getrouwheid +aan haren overleden gemaal; zooals bijvoorbeeld de weduwe Soung, die het graf van haren echtgenoot niet wilde verlaten, de +weduwe Koung Kiang, die zich een arm afhakte, de schoone weduwe Yen-Tchiang, <a id="d0e925"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e925">36</a>]</span>die haar gelaat verminkte ten teeken van rouw. Maar Lé-ou was twintig jaar en niet zoo eerzuchtig. Zij zou dus weder dat leven +van gehoorzaamheid gaan leiden, dat de vrouw in eene Chineesche huishouding beschoren is, niet meer over dingen spreken die +buiten het huis voorvallen, de voorschriften van het boek <i>Le-nun</i> over de huiselijke deugden, en van het boek <i>Nei-tse-pien</i> over de plichten van het huwelijk opvolgen en weder die achting genieten, welke men in de hoogere Chineesche kringen voor +de vrouwen koestert; want daar is de vrouw volstrekt geen slavin, zooals men gewoonlijk gelooft. Lé-ou was dus zeer ingenomen +met het denkbeeld; zij was verstandig en goed onderwezen, zij wist welke plaats haar wachtte in het huis van den schatrijken +maar zich steeds vervelenden Kin-Fo en voelde zich tot hem aangetrokken, ook door het denkbeeld dat zij hem zou kunnen bewijzen +dat men op de wereld wel degelijk gelukkig kan zijn. + +</p> +<p>De geleerde had zijne jonge weduwe goed verzorgd achtergelaten, doch meer ook niet. Haar woning in de avenue Cha-Coua was +dus zeer gewoon. De onhebbelijke Nan was de eenige dienstbode die zij hield, doch Lé-ou was aan hare slechte manieren gewend +en stoorde er zich niet aan, ofschoon als regel de Chineesche dienstboden niet met de gebreken van Nan behept zijn. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p037.jpg" alt="Lé-ou hoorde: »Liefste jongste zuster.” Bladz. 40." width="505" height="720"><p class="figureHead">Lé-ou hoorde: »Liefste jongste zuster.” Bladz. 40.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De schoone Lé-ou vertoefde bij voorkeur in haar boudoir, dat zeer eenvoudig gemeubeld was, als men de kostbare geschenken +uitzondert, die Kin-Fo haar in de beide laatste maanden had gezonden. Aan den muur hingen eenige schilderijen, waaronder een +meesterstuk van den ouden schilder Huan-Tse Nen<a id="d0e942src" href="#d0e942" class="noteref">2</a>, dat de aandacht van kenners zou getrokken hebben, te midden van ettelijke echt chineesche aquarellen met groene paarden, +violetkleurige honden en blauwe boomen van den een of anderen modernen kladschilder. Op eene verlakte tafel lagen, als groote +kapellen met uitgespreide vleugels, de waaiers, die afkomstig waren van de beroemde school van Swatow. Porceleinen hangers +prijkten met elegante festoenen <a id="d0e951"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e951">37</a>]</span>van kunstbloemen, die zoo keurig gemaakt worden uit het merg der »Arabia papyritera” van het eiland Formosa en die in frischheid +wedijverden met de witte waterleliën, de gele goudsbloemen <a id="d0e953"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e953">38</a>]</span>en de roode Japansche lelies, die in fraai gesneden houten bakken stonden. Over het geheel wierp de zon, door de gevlochten +bamboezen jalousieën voor de vensters, die als een zeef de grove stralen er buiten sloten, slechts een getemperd licht. De +eigenaardige pronk van het boudoir werd voltooid door een prachtig vuurscherm, kunstig samengesteld uit sperwerveeren, die +zoo geschikt waren dat de vlekken eene groote pioenroos vormden—zooals men weet het zinnebeeld der schoonheid in het Hemelsche +Rijk;—door twee volières in den vorm van pagoden, waarin de veelkleurige vogels van het oosten hetzelfde verrassende effect +deden als de gekleurde glaasjes in een kaleidoscoop;—door eenige aeolische »tié-maols”, waarvan de glazen balletjes door hunne +onderlinge aanraking, als zij door den wind bewogen werden, steeds afwisselende harmonische accoorden aangaven;—kortom door +allerlei kostbare kleinigheden, waaraan eene vriendelijke gedachte aan den afwezigen vriend verbonden was, die sedert eenigen +tijd Shang-Haï als het ware geplunderd had om de jonge vrouw verrassingen te kunnen bezorgen. + +</p> +<p>»Nog geen brief, Nan?” + +</p> +<p>»Wel neen, mevrouw, nog niet!” + +</p> +<p>’t Was een schoone vrouw, die jonge Lé-ou, zelfs voor oogen die aan <span id="d0e961" class="corr" title="Bron: Europeesehe">Europeesche</span> schoonheden gewoon zijn. Haar teint was niet geel maar blank, hare oogen liepen bij de slapen slechts nauw merkbaar iets +naar de hoogte, in hare zwarte haren waren met groene gitten eenige perzikkenbloesems vastgestoken, hare tanden waren klein +en blank, hare wenkbrauwen slechts even met wat Oost-Indischen inkt aangestreken. Zij gebruikte geen blanketsel of poudre-de-riz +voor hare wangen of karmijn voor haar bovenlip of een der andere kunstmiddelen bij Chineesche schoonen in gebruik en waarvoor +het keizerlijke hof jaarlijks alleen tien millioen sapeken uitgeeft. De jonge vrouw kon die kunstmiddelen ontberen. Zij verliet +hare woning in Cha-Coua slechts hoogst zelden en had dus dat masker niet noodig waar de andere vrouwen niet buiten kunnen, +zoodra zij zich in het openbaar vertoonen. + +</p> +<p>Wat het toilet van Lé-ou betreft, men kan zich niets eenvoudigers of eleganters voorstellen. Een lang overkleed met vier openingen +met breed galon geboord; daaronder een geplooide rok; op haar borst de vierkante borstlap, omzet met soutache, waardoor zich +gouddraad slingerde; een wijde pantalon om de enkels sluitende en daar nog iets van de nankin zijden kousjes zichtbaar latende, +terwijl hare voeten in fraaie <span id="d0e966" class="corr" title="Bron: pontoffels">pantoffels</span> staken. Meer had de jeugdige weduwe niet noodig om zeer bekoorlijk te zijn; alleen moet er nog bijgevoegd worden, dat hare +handen fijn en blank waren en dat zij hare lange rose nagels beschermde door platte zilveren ringen, welke zij om de vingertoppen +droeg en die zeer fijn bewerkt waren. + +</p> +<p>En hare voeten? Wel, hare voeten waren klein, doch niet als <a id="d0e971"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e971">39</a>]</span>een gevolg van die barbaarsche gewoonte om ze te verminken, eene gewoonte die meer en meer verloren gaat, maar omdat de natuur +ze haar klein geschonken had. Het bedoelde gebruik is omstreeks zeven eeuwen geleden in zwang gekomen en dankt waarschijnlijk +zijn ontstaan aan eene prinses die zelve een lichaamsgebrek had. De eenvoudigste bewerking is, dat op zeer jeugdigen leeftijd +de <span id="d0e973" class="corr" title="Bron: tonen">teenen</span> onder den bal der voet vastgebonden worden, terwijl de hiel vrij blijft; zoodoende wordt de voet een soort van kegel en het +loopen zeer bemoeilijkt. Gelukkig gaat dit meer en meer uit de mode sedert den inval der Tartaren en van de tien Chineesche +vrouwen zijn er tegenwoordig geen drie meer, die tengevolge van de in hare jeugd ondergane bewerking thans aan de voeten verminkt +zijn. + +</p> +<p>»Er <i>moet</i> van daag een brief komen!” herhaalde Lé-ou. <span id="d0e981" class="corr" title="Bron: «">»</span>Ga nog eens kijken, moedertje!” + +</p> +<p>»Er is er geen, er valt niets te kijken!” antwoordde juffrouw Nan zeer oneerbiedig, terwijl zij brommende de kamer uitging. + +</p> +<p>Lé-ou wilde nu door aan het werk te gaan haren gedachten een anderen loop geven. Zij waren echter weer dadelijk met Kin-Fo +vervuld, want het werk dat zij opnam bestond uit een paar voor hem bestemde pantoffels, die in China altijd door de vrouw +des huizes gemaakt worden. Zij stond weder op, nam een paar meloenpitten uit een bonbondoosje, kraakte die tusschen hare fijne +tanden en nam een boek, de <i>Nushun</i>, een boek vol goede lessen waarvan elke brave vrouw hare dagelijksche lectuur behoort te maken. + +</p> +<p>»Even als de lente het beste jaargetijde is voor den veldarbeid, is de ochtendstond het beste gedeelte van den dag. + +</p> +<p>Sta vroeg op en geef niet toe aan de verlokkingen van den slaap. + +</p> +<p>Zie uwe moerbeziënboomen na en uw vlas. + +</p> +<p>Spin uwe zijde en uw katoen. + +</p> +<p>De deugd der vrouw bestaat in arbeidzaamheid en zuinigheid. + +</p> +<p>De buren zullen u prijzen....” + +</p> +<p>Het boek viel weder dicht. Lé-ou dacht zelfs niet aan hetgeen zij las. + +</p> +<p>»Waar is hij?” vroeg zij zichzelve af. »Hij is zeker naar Canton gegaan! Is hij al uit Shang-Haï terug? Wanneer komt hij te +Peking aan? Heeft hij eene goede reis gehad? Moge de godin Koanine hem nabij zijn!” + +</p> +<p>Aldus peinsde de jeugdige weduwe in haar onrust. Vervolgens dwaalden hare oogen naar een tafelkleed, zeer kunstig samengesteld +uit duizenden kleine stukjes, een soort van mozaïek van doek naar Portugeeschen trant bewerkt, een eend met hare jongen voorstellende +als het zinnebeeld der trouw. Daarna trad zij op een der bloembakjes toe en plukte er in het wilde een bloem uit. + +</p> +<p>»Ach!” sprak zij, »’t is geen bloem van den groenen wilg, het zinnebeeld der lente en der vreugde! ’t Is een goudsbloem, het +beeld van den herfst en de droefheid.” +<a id="d0e1011"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1011">40</a>]</span></p> +<p>Zij wilde zich verzetten tegen den angst die zich thans meer en meer van haar meester maakte. Daar was haar luit; hare vingers +gleden over de snaren, hare stem neuriede de eerste woorden van het lied der »Ineen gesloten handen”, maar zij kon niet voortgaan. + +</p> +<p>»Vroeger kwamen zijn brieven altijd geregeld,” dacht zij, »en toch was ik toen reeds ongeduldig! Hoe verslond ik ze altijd +met de oogen! Of in plaats van zijn schrift ontving ik zijn eigen stem, die mij door het instrument daar ginds overgebracht +werd!” + +</p> +<p>Lé-ou zag naar den phonograaf, die op een verlakt dientafeltje stond en volkomen gelijk was aan dien van Kin-Fo te Shang-Haï. +Beiden konden daardoor dus met elkander spreken, of liever elkanders stem hooren, hoe groot ook de afstand was die hen scheidde... +Maar heden, evenals gisteren en eergisteren, zweeg het instrument en bracht het de gedachten van den afwezigen vriend niet +over. + +</p> +<p>Op dit oogenblik trad haar dienstbode binnen. »Daar hebt u nu uw brief!” zeide zij, en vertrok weder, na Lé-ou eene gefrankeerde +enveloppe ter hand gesteld te hebben. + +</p> +<p>Op de lippen der jonge vrouw verscheen een glimlach en hare oogen werden verlevendigd. Zij scheurde snel het couvert open, +zonder het eerst te bezien, zooals zij anders altijd deed.... + +</p> +<p>Er was geen brief in de enveloppe, maar een van die papiertjes met langwerpige strepen en indrukken, die, als zij in het phonografische +toestel geplaatst worden, al de buigingen der menschelijke stem weergeven. + +</p> +<p>»O, dat is mij nog aangenamer!” riep Lé-ou verheugd uit. <span id="d0e1026" class="corr" title="Bron: «">»</span>Ik zal hem nu ten minste ook hooren spreken.” + +</p> +<p>Het papier werd op de daarvoor bestemde plaats gelegd en het instrument in beweging gebracht. Lé-ou, naderbij komende, hoorde +eene bekende stem, die deze woorden tot haar sprak: + + +</p> +<p>»Liefste jongste zuster, het verderf heeft mijne rijkdommen vernietigd, even als de herfstwind de bladeren der boomen verspreidt! +Ik wil u niet ongelukkig maken door u in mijn ongeluk te doen deelen! Vergeet hem die door tienduizend rampen getroffen is! + +</p> +<p class="alignright">»Uw troostelooze Kin-Fo.” + + +</p> +<p>Welk een slag voor de jonge vrouw! Een leven nog bitterder dan de bittere gentiaan zou nu haar deel worden. Ja, de wind veegde +haar laatste hoop weg met de fortuin van hem dien zij beminde! Was de liefde, die Kin-Fo voor haar koesterde, dan voor altijd +verdwenen? Geloofde haar vriend dan alleen aan het geluk dat men voor geld koopen kan? Arme Lé-ou, zij geleek nu op een vlieger +waarvan het touw gebroken is en die hulpeloos ter aarde stort. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p041.jpg" alt="»Kent u Deparcieux?” Bladz. 46." width="505" height="720"><p class="figureHead">»Kent u Deparcieux?” Bladz. 46.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Nan werd geroepen en kwam binnen. Zij haalde hare schouders op en legde hare meesteres op haar »hang” neder. Maar ofschoon +dit een van die eigenaardige kunstmatig verwarmde bedden was, <a id="d0e1044"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1044">41</a>]</span>hoe koud voelde zich de ongelukkige Lé-ou. Wat duurden de vijf waken van dezen slapeloozen nacht haar lang! + + + + +<a id="d0e1046"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1046">42</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e918" href="#d0e918src" class="noteref">1</a></span> Dit werk waaraan men in 1773 begon, moet honderd en zestigduizend deelen groot worden; het acht en zeventigduizend zevenhonderd +acht en dertigste is thans gereed. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e942" href="#d0e942src" class="noteref">2</a></span> De roem der groote meesters is tot onzen tijd blijven voortleven in tal van overleveringen en anekdoten<span id="d0e945" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Men verhaalt bijvoorbeeld dat in de derde eeuw zekere Tsa-Pou-Ying een vuurscherm voor den Keizer geschilderd en daarop hier +en daar een vlieg afgebeeld had. Toen de Keizer dit werk zag, verheugde het den kunstenaar niet weinig dat zijne Majesteit +een doek nam om er die vliegen af te jagen. + +</p> +<p class="footnote">Niet minder beroemd was Huan-Tse-Nen, die omstreeks het jaar 1000 leefde. Op de wanden van een der zalen van het paleis, die +hij bewerken moest, schilderde hij eenige faizanten. Toen eenmaal eenige vreemde gezanten den Keizer in de zaal eenige valken +ten geschenke kwamen aanbieden, schoten deze, zoodra zij de faizanten gewaar werden recht op die geschilderde vogels toe, +natuurlijk meer tot nadeel van hun eigen kop dan tot bevrediging van hun roofzuchtig instinct. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e1047" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">VI.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal worden opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de bureaux van »de Eeuw.”</p> +</div> +<p>Den volgenden morgen verliet Kin-Fo, wiens minachting voor de dingen dezer wereld zich geen oogenblik verloochende, alleen +zijne woning. Met zijn altijd kalmen stap daalde hij den rechteroever van de Kreek af. Op de houten brug gekomen, die de Engelsche +concessie met de Amerikaansche verbindt, ging hij de rivier over en richtte zijne schreden naar een huis met een flink voorkomen, +dat tusschen de kerk der zendelingen en het consulaat der Vereenigde Staten geplaatst was. + +</p> +<p>In den gevel van dit gebouw was eene groote koperen plaat aangebracht, waarop in duidelijke zichtbare letters te lezen was: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p class="aligncenter">DE EEUW, + + +</p> +<p class="aligncenter"><i><span id="d0e1062" class="corr" title="Bron: Levensverzekeringmaatschappij">Levensverzekeringsmaatschappij</span>.</i> + + +</p> +<p class="aligncenter"><span class="letterspaced">Waarborgkapitaal twintig millioen dollars.</span> + + +</p> +<p class="aligncenter">Hoofdagent: <span class="smallcaps">William J. Bidulph.</span></p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo duwde tegen de deur, waardoor tegelijkertijd eene tweede tochtdeur werd geopend en bevond zich in een bureau, ’t welk +door eene eenvoudige balustrade ter halver manshoogte, in twee afdeelingen was gesplitst. Men zag er eenige kartonnen doozen, +boeken met sluiting van nikkel, eene Amerikaansche kas met geheime sluiting, twee of drie tafels, waaraan de ambtenaren, aan +het agentschap verbonden, werkzaam waren, en eene groote secretaire, speciaal ten dienste van mijnheer William J. Bidulph. +Dat was het meubilair van het vertrek, ’t welk geheel en al tehuis behoorde in eene woning in Broadway en niet in een gebouw, +aan de oevers der Wou-Sung opgericht. + +</p> +<p>William J. Bidulph was de hoofdagent in China van de verzekeringsmaatschappij tegen brand en op het leven, welker zetel te +Chicago gevestigd was. <span class="letterspaced">De Eeuw</span>—een goede naam, die de klanten moest trekken—<span class="letterspaced">de Eeuw</span> die in de Vereenigde Staten algemeen bekend is, bezat hulpkantoren en vertegenwoordigers in de vijf werelddeelen. Zij maakte +uitstekende en groote zaken, dank zij hare statuten die zeer duidelijk en vrijgevig waren ingericht en die tegen alle nadeel +en gevaar verzekerden. + +</p> +<p>De Chineezen namen allengs de denkbeelden op die er in onzen tijd toe leiden om de kassen van deze maatschappijen te vullen. +Een groot aantal gebouwen van het Hemelsche Rijk waren tegen <a id="d0e1087"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1087">43</a>]</span>brand verzekerd en ook onder de contracten op het leven gesloten, kwam eene reeks van Chineesche namen voor. De plaat van +<span class="letterspaced">de Eeuw</span> nam reeds een plaatsje in onder de aankondigingen bij de poorten van Shang-Haï en was o. a. ook gehecht op de pilaren van +de rijke yamen van Kin-Fo. Het was dus niet om zich tegen brandgevaar te verzekeren dat de leerling van Wang een bezoek kwam +brengen aan den heer William J. Bidulph. + +</p> +<p><span id="d0e1093" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Is mijnheer Bidulph te huis?<span id="d0e1096" class="corr" title="Niet in bron">”</span> vroeg hij bij het binnentreden. + +</p> +<p>William J. Bidulph was daar »in persoon”, altijd ter beschikking van het publiek. Hij was een vijftiger, netjes in ’t zwart, +gekleede jas, witte das, volle baard zonder knevels, een echt Amerikaansch voorkomen. + +</p> +<p>»Met wien heb ik de eer te spreken!” vroeg William J. Bidulph. + +</p> +<p>»Ik ben Kin-Fo van Shang-Haï.” + +</p> +<p>»Mijnheer Kin-Fo!... een der verzekerden bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>... nommer van het huis... zeven en twintig duizend tweehonderd....” + +</p> +<p>»Dezelfde.” + +</p> +<p>»Mag ik weten mijnheer, waarmede ik u van dienst kan zijn?” + +</p> +<p>»Ik zou u gaarne alleen spreken”, antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>Het gesprek tusschen beide personen liep zeer gemakkelijk, daar William J. Bidulph even goed Chineesch sprak als Kin-Fo Engelsch. + +</p> +<p>De rijke cliënt werd dus met den eerbied, hem verschuldigd, in een kabinetje gelaten, dat met dikke tapijten was behangen +en met dubbele deuren gesloten; men had daar eene samenzwering kunnen beramen tot omverwerping van de dynastie der Tings, +zonder dat ook de fijnst geslepene der spionnen van het Hemelsche Rijk er iets van bespeurde. + +</p> +<p>»Mijnheer”, sprak Kin-Fo, zoodra hij in een schommelstoel voor een met gas verwarmden haard gezeten was, »ik wenschte bij +uw maatschappij een verzekering te sluiten op mijn leven, waarvan ik u het bedrag zoo aanstonds zal opgeven.” + +</p> +<p>»Mijnheer”, antwoordde William J. Bidulph, »niets is eenvoudiger. Twee handteekeningen, de uwe en de mijne, onder een polis +en de verzekering is gereed, na eenige voorafgaande formaliteiten. Maar mijnheer.... vergun mij ééne vraag,—u koestert dus +den wensch om op hoogen ouderdom te sterven, een zeer billijke begeerte trouwens?” + +</p> +<p>»Hoe zoo?” vroeg Kin-Fo. »Ik meende integendeel, dat de verzekering op het leven in den regel een voorzorgsmaatregel was bij +een te vroegtijdigen dood...” + +</p> +<p>»O, mijnheer”, riep William J. Bidulph, zoo ernstig mogelijk uit, »deze vrees komt nooit voor bij hen, die zich in <span class="letterspaced">de Eeuw</span> verzekeren. De naam der maatschappij wijst het reeds uit. Die zich bij ons verzekert, reikt zichzelf een brevet voor een +lang leven uit! <a id="d0e1131"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1131">44</a>]</span>Ik vraag u verschooning, maar het is zeldzaam, dat onze verzekerden korter dan een eeuw leven..., zeldzaam..., zeer zeldzaam!... +Wij moeten hen in hun eigen belang het leven ontrukken! Wij maken dan ook prachtige zaken! Ik verzeker u mijnheer, dat als +ge u zelf bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> verzekert, u zoo goed als zeker kunt zijn minstens honderd jaar oud te worden!” + +</p> +<p>»Zoo!” was alles wat Kin-Fo zeide, terwijl hij zijn kouden blik op William J. Bidulph vestigde. + +</p> +<p>De hoofdagent keek zoo ernstig als een minister en zag er volstrekt niet uit of hij gekscheerde. + +</p> +<p>»Hoe dit zij,” hernam Kin-Fo, »ik wil mijn leven verzekeren voor twee honderd duizend dollars.” + +</p> +<p>»U zegt een kapitaal van twee honderd duizend dollars,” antwoordde William J. Bidulph en schreef het cijfer in een zakboekje, +zonder ook de minste verrassing te doen blijken over het buitengewoon hooge bedrag. + +</p> +<p>»Ge weet<span id="d0e1146" class="corr" title="Bron: ”,">,”</span> voegde hij er bij, »dat de verzekering van nul of geener waarde is en dat alle bedragen die gestort zijn, het eigendom blijven +van de maatschappij, als de betrokken persoon het leven verliest door tusschenkomst van hem of haar, ten wiens behoeve het +bedrag wordt verzekerd?” + +</p> +<p>»Het is mij bekend.” + +</p> +<p>»En voor welke gevaren wenscht ge u te verzekeren mijn waarde heer?” + +</p> +<p>»Voor alle.” + +</p> +<p>»De gevaren te land en ter zee, binnen en buiten de grenzen van het Hemelsche Rijk?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»De gevaren bij rechterlijke veroordeeling?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»De gevaren bij tweegevecht?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»De gevaren in militairen dienst?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»Dan zal het bedrag vrij hoog zijn.” + +</p> +<p>»Ik zal betalen wat vereischt wordt.” + +</p> +<p>»Goed.” + +</p> +<p>»Maar<span id="d0e1179" class="corr" title="Bron: ”,">,”</span> voegde Kin-Fo er bij, »er is nog een ander gevaar, waarvan u niet spreekt.” + +</p> +<p>»Welk gevaar?” + +</p> +<p>»Zelfmoord. Ik meende dat de <span class="letterspaced">Eeuw</span> ook verzekerde tegen zelfmoord?” + +</p> +<p>»Wel zeker, mijnheer, wel zeker<span id="d0e1191" class="corr" title="Bron: ”,">,”</span> antwoordde William J. Bidulph, zich de handen wrijvende. »Dit is zelfs een bijzondere goede bron van inkomsten voor ons! +U begrijpt dat onze cliënten in den regel <a id="d0e1194"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1194">45</a>]</span>menschen zijn die aan het leven hechten en dat zij, die hun leven uit overdreven voorzorg tegen zelfmoord verzekeren, zich +nimmer dooden.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p045.jpg" alt="Dan zou de katafalk volgen. Bladz. 54." width="505" height="720"><p class="figureHead">Dan zou de katafalk volgen. Bladz. 54.</p> +</div><p> + +<a id="d0e1201"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1201">46</a>]</span></p> +<p>»Dat doet er niet toe”, antwoordde Kin-Fo. »Ik wensch om persoonlijke redenen ook de kans van zelfmoord te verzekeren.” + +</p> +<p>»Zooals u verkiest; maar de premie zal zeer hoog zijn.” + +</p> +<p>»Ik herhaal dat ik het bedrag zal betalen.” + +</p> +<p>»Begrepen.—Laat ons kortelijk herhalen”, sprak William J. <span id="d0e1210" class="corr" title="Bron: Bidulp">Bidulph</span>, terwijl hij voortging met in zijn zakboekje aanteekeningen te maken, »gevaren ter zee, op reis, voor zelfmoord....” + +</p> +<p>»Hoeveel bedraagt de premie die ik dan moet betalen?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Mijn waarde heer”, antwoordde de hoofdagent, »onze premiën zijn met een wiskundige zekerheid berekend, die de maatschappij +tot eer verstrekt. Zij berusten niet meer, zooals vroeger op de tafels van Deparcieux.... Kent u Deparcieux?” + +</p> +<p>»Ik ken Deparcieux niet.” + +</p> +<p>»’t Is een door en door knap statisticus, maar zeer oud.... zoo oud reeds dat hij dood is. Toen hij zijn beroemde tafels vaststelde, +die nog aan de meeste Europeesche, zeer achterlijke maatschappijen ten grondslag strekken, was de gemiddelde levensduur lager +dan tegenwoordig, dank zij den vooruitgang in alle dingen. Wij gronden onze berekeningen op een verhoogden levensduur, en +dus zijn zij voordeeliger voor den verzekerde, daar hij minder betaalt en kans heeft op langer leven....” + +</p> +<p>»Hoe hoog is het bedrag van de premie die ik betalen moet?” viel Kin-Fo den ijverigen agent, die geen gelegenheid liet voorbijgaan +om zijne maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> op te hemelen, in de rede. + +</p> +<p>»Mijnheer”, antwoordde William J. Bidulph, »ik moet de onbescheidenheid begaan u te vragen hoe oud u zijt?” + +</p> +<p>»Een en dertig jaar.” + +</p> +<p>»Welnu, op een en dertigjarigen leeftijd zoudt u, als het alleen de gewone verzekering gold, bij iedere maatschappij twee +en drie en tachtig honderdsten percent moeten betalen. Maar bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> is het slechts twee en zeventig honderdste, ’t geen voor een kapitaal van tweehonderdduizend dollars, een premie geeft van +vijfduizend vierhonderd dollars.” + +</p> +<p>»En onder de voorwaarden, die ik wensch?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Daaronder begrepen alle kansen, ook de zelfmoord?” + +</p> +<p>»De zelfmoord vooral.” + +</p> +<p>»Mijnheer”, antwoordde William J. Bidulph zoo beleefd mogelijk, nadat hij een tabel in zijn zakboekje gedrukt, had nageslagen, +»wij kunnen de premie niet lager stellen dan vijf en twintig percent.” + +</p> +<p>»Hoeveel beloopt dat?” + +</p> +<p>»Vijftig duizend dollars.” + +</p> +<p>»En hoe is de storting der premie geregeld?” + +</p> +<p>»Of jaarlijks, of per maand, dat staat aan de keuze van den verzekerde.” +<a id="d0e1251"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1251">47</a>]</span></p> +<p>»Dit zou dus voor de twee eerste maanden bedragen?” + +</p> +<p>»Acht duizend drie honderd twee en dertig dollars, die, als zij heden—30 April—gestort werden, mijn waarde heer, ter verzekering +zouden strekken tot 30 Juni aanstaande.” + +</p> +<p>»Mijnheer”, antwoordde Kin-Fo, »uw voorwaarden komen mij billijk voor. Hier is het bedrag voor de twee eerste maanden van +de premie.” + +</p> +<p>En hij haalde een bundeltje papieren dollars uit den zak en legde dat op tafel. + +</p> +<p>»Goed.... mijnheer.... zeer goed!” antwoordde William J. Bidulph. »Maar voor de polis geteekend wordt, moet er nog een formaliteit +vervuld worden.” + +</p> +<p>»Welke?” + +</p> +<p>»De geneesheer van de maatschappij moet u een bezoek brengen.” + +</p> +<p>»Waartoe dient dit bezoek?” + +</p> +<p>»Om te constateeren dat u goed gezond zijt, dat u niet lijdt aan een of andere ziekte of een organisch gebrek waardoor uw +leven meer speciaal gevaar loopt kortom dat u ons den waarborg geeft van een lang leven.” + +</p> +<p>»Waartoe moet dit dienen! ik verzeker mijn leven zelfs tegen tweegevecht en zelfmoord,” deed Kin-Fo opmerken. + +</p> +<p>»Wel, mijn beste heer,” antwoordde William J. Bidulph, altijd glimlachend, »een ziekte waarvan u de kiem bij u draagt en die +u in eenige maanden wegraapt, zou ons tweehonderdduizend dollars kosten!” + +</p> +<p>»Maar als ik mij zelf van kant maakte, zou het u niet minder kosten, onderstel ik!” + +</p> +<p>»Mijn waarde heer,” antwoordde de hoofdagent zoo vriendelijk mogelijk, terwijl hij de hand van Kin-Fo nam en daar zachtjes +op tikte, »ik had reeds de eer u te zeggen dat vele van onze cliënten zich tegen zelfmoord verzekeren, maar zich nooit van +kant maken. Daarbij komt dat wij het recht hebben hen te doen bewaken... natuurlijk, met de meeste bescheidenheid!” + +</p> +<p>»Ah!” liet Kin-Fo hooren. + +</p> +<p>»Dan moet ik er nog bijvoegen, dat, naar mijn eigen ondervinding te oordeelen, juist zij het zijn die het langst de premie +betalen. Maar kom, laten we onder ons eens even nagaan om welke reden de rijke heer Kin-Fo zich zelf van kant zou maken?” + +</p> +<p>»En waarom zou de rijke heer Kin-Fo zich zelf verzekeren?” + +</p> +<p>»Wel,” antwoordde William J. Bidulph, »om de zekerheid te hebben dat hij zeer oud zal worden in zijn hoedanigheid als verzekerde +van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>!” + +</p> +<p>Er viel tegen den hoofdagent van de beroemde maatschappij niet te redeneeren. Zoo zeker was hij van alles wat hij zeide. + +</p> +<p>»En”, voegde hij er bij, »ten bate van welken persoon zal de <a id="d0e1293"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1293">48</a>]</span>verzekering van twee honderd duizend dollars gesloten worden? Wie is de bevoordeelde?” + +</p> +<p>»Er zijn twee bevoordeelden,” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>»Beide voor de helft?” + +</p> +<p>»Neen, niet voor gelijke deelen. De een voor <span id="d0e1301" class="corr" title="Bron: vijttig">vijftig</span> duizend dollars, de ander voor honderd vijftig duizend.” + +</p> +<p>»Wie voor vijftig duizend.” + +</p> +<p>»Wang.” + +</p> +<p>»De philosoof Wang?” + +</p> +<p>»Dezelfde.” + +</p> +<p>»En voor honderd vijftig duizend?” + +</p> +<p>»Mevrouw Lé-ou te Peking.” + +</p> +<p>»Te Peking,” zeide William J. Bidulph, de namen van de rechthebbenden in zijn zakboekje neerschrijvende. Vervolgens hernam +hij: + +</p> +<p>»Hoe oud is mevrouw Lé-ou?” + +</p> +<p>»Een en twintig jaar,” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>»Die jonge dame zal zeer oud zijn als zij het bedrag van het verzekerde kapitaal in handen krijgt!” liet de agent hooren. + +</p> +<p>»En waarom als ik vragen mag?” + +</p> +<p>»Wel, omdat u ouder zult worden dan honderd jaar, mijn beste heer. En hoe oud is de philosoof Wang?” + +</p> +<p>»Vijf en vijftig jaar?” + +</p> +<p>»Die goede mijnheer Wang kan er zeker van zijn dat hij nooit iets zal ontvangen.” + +</p> +<p>»Dat zal nog te bezien staan, mijnheer!” + +</p> +<p>»Mijnheer,” antwoordde William J. Bidulph, »als ik op vijf en vijftigjarigen leeftijd de erfgenaam werd van een man van een +en dertig die honderd jaar oud zal worden, dan zou ik niet zoo onnoozel zijn om op mijn erfdeel te rekenen.” + +</p> +<p>»Uw dienaar, mijnheer,” zeide Kin-Fo, zich naar de deur van het kabinet begevende. + +</p> +<p>»Aangenaam kennis gemaakt te hebben, mijnheer!” antwoordde de deftige William J. Bidulph, en boog voor den nieuwen cliënt +van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>. + +</p> +<p>Den volgenden dag bracht de geneesheer het voorgeschreven bezoek aan Kin-Fo. »Een ijzeren gestel, stalen spieren, longen als +blaasbalgen,” las men in het rapport. Er stond dus niets meer in den weg om het contract aan te gaan. De polis werd daarop +geteekend door Kin-Fo, ten voordeele der jeugdige weduwe en van den philosoof Wang, door William J. Bidulph, als vertegenwoordiger +der maatschappij. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p049.jpg" alt="De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. Bladz. 56." width="502" height="720"><p class="figureHead">De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. Bladz. 56.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Noch Lé-ou noch Wang mochten, behoudens onvoorziene omstandigheden, ooit vernemen hetgeen Kin-Fo ten hunnen behoeve gedaan +had, vóór den dag waarop de <span class="letterspaced">Eeuw</span> verplicht zou worden <a id="d0e1355"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1355">49</a>]</span>het kapitaal uit te keeren, hun door de edelmoedigheid van den ex-millionnair verzekerd. + + + +<a id="d0e1357"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1357">50</a>]</span></p> +</div> +<div id="d0e1358" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">VII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige Chineesche zeden en gewoonten gold.</p> +</div> +<p>Wat de heer William J. Bidulph ook zeggen en denken mocht, de kas van de verzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> werd werkelijk ernstig bedreigd; een plan als dat van Kin-Fo toch wordt, als men het eens in vollen ernst heeft opgevat, +niet onbepaald uitgesteld. Nu hij volkomen ten gronde gericht was, had de leerling van Wang stellig besloten een einde te +maken aan een leven dat hem, zelfs in de dagen van zijn enormen rijkdom, slechts verveling en verdriet opleverde. + +</p> +<p>De brief, dien Soun acht dagen te laat bezorgd had, kwam uit San-Francisco en meldde dat de centrale bank van Californië hare +betalingen had gestaakt. Het vermogen van Kin-Fo nu was, zooals wij reeds gezegd hebben, nagenoeg geheel belegd in aandeelen +dezer beroemde en tot nog toe zoo solide bank. Maar er was geen twijfel meer mogelijk. Hoe onwaarschijnlijk het bericht ook +eerst geklonken mocht hebben, ’t was, helaas, slechts al te waar. Het werd bevestigd door al de Amerikaansche dagbladen die +te Shang-Haï aankwamen. De bank was failliet verklaard en Kin-Fo volkomen geruïneerd. + +</p> +<p>Wat bleef hem toch, behalve de nu waardelooze aandeelen, nog over? Niets of zoo goed als niets. Zijne woning te Shang-Haï. +Maar al kon hij die al verkoopen, dan nog zou de opbrengst niet genoeg zijn om van te leven. De achtduizend dollars door hem +als premie aan <span class="letterspaced">de Eeuw</span> betaald, eenige aandeelen in de maatschappij der Tien-Tsin-booten, die hij dienzelfden dag verkocht had en die nauwelijks +voldoende waren om eene deftige begrafenis te betalen, ziedaar zijn geheele vermogen. + +</p> +<p>Een Westerling, een Franschman of een Engelschman zou zich misschien als een wijsgeer in dit lot geschikt en getracht hebben +door hoofd en handen zich opnieuw een bestaan te verzekeren. Een zoon van het Hemelsche Rijk meende het recht te hebben om +de zaken anders op te vatten. Als een echte Chinees nam Kin-Fo, zonder eenige gewetenswroeging en met die kalme onverschilligheid, +welke het Mongoolsche ras kenmerkt, zijne toevlucht tot zelfmoord, als het beste middel om tot eene oplossing te komen. + +</p> +<p>De Chinees bezit alleen een lijdelijken moed, doch bezit dien dan ook in hooge mate. ’t Is waarlijk verbazend hoe weinig zij +den dood vreezen. Als zij ziek zijn, zien zij hem onverschillig tegemoet. Als zij ter dood veroordeeld worden en de beul hen +reeds onderhanden <a id="d0e1380"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1380">51</a>]</span>heeft, toonen zij geen zweem van angst. De zoo veelvuldig voorkomende doodvonnissen en het zien der vreeselijke pijnigingen, +die in het openbaar voor allerlei misdrijven toegepast worden, schijnen de zonen van het Hemelsche Rijk reeds op jeugdigen +leeftijd gemeenzaam te maken met het denkbeeld, de wereldsche zaken zonder berouw vaarwel te zeggen. + +</p> +<p>Het zal dan ook wel niemand verwonderen dat men in ieder gezin vertrouwd is met het denkbeeld van den dood en dat het dikwijls +een onderwerp van het gesprek uitmaakt. Men houdt het voor oogen tot zelfs bij de meest gewone handelingen van het dagelijksch +leven en de vereering der afgestorvenen vindt men tot in de armste kringen. In elke woning der meer welgestelden is een soort +van huiselijk heiligdom, in de armzaligste hut wordt een hoekje afgezonderd voor de reliquieën der voorvaderen, wier gedenkdag +in de tweede maand des jaars gevierd wordt. Daarom vindt men in dezelfde magazijnen waar men wieg en luiermand koopt en waar +men zich zijn uitzet kan aanschaffen, ook steeds eenen rijken voorraad doodkisten van allerlei soort, een zeer gezocht handelsartikel +bij de Chineezen. + +</p> +<p>Ieder zorgt dan ook bij tijds zich van eene doodkist te voorzien en een ameublement zou niet compleet zijn als de baar in +het ouderlijk huis ontbrak. De zoon zou in zijne plichten te kort schieten als hij verzuimde zijn vader er bij zijn leven +een aan te bieden; zulks wordt integendeel beschouwd als een treffend bewijs van kinderlijke genegenheid. De baar wordt in +eene daarvoor afzonderlijk bestemde kamer geplaatst. Men versiert haar, houdt haar keurig in orde en meestal wordt zij, nadat +zij eens aan hare bestemming voldaan heeft, nog jaren lang zorgvuldig bewaard. De eerbied voor de dooden is eigenlijk de grondslag +van den godsdienst der Chineezen en is zeer bevorderlijk aan het in stand houden van den band die de leden van hetzelfde gezin +verbindt. + +</p> +<p>Kin-Fo moest, dank zij zijn temperament, wel zeer kalm blijven bij het denkbeeld, dat hij weldra uit het leven zou scheiden. +Hij had het lot verzekerd der beide wezens die hem na aan het hart lagen. Wat zou hem dan nog aan het leven binden? Niets. +De zelfmoord veroorzaakte hem zelfs niet de minste wroeging, want wat in beschaafde landen vaak als een misdaad beschouwd +wordt, is als het ware een wettig en geoorloofd iets te midden dier zonderlinge beschaving van Oost-Azië. + +</p> +<p>Kin-Fo’s besluit stond dus vast en niets kon hem weerhouden; zelfs de invloed van den wijsgeerigen Wang zou daartoe niet in +staat zijn geweest. + +</p> +<p>Daarenboven wist Wang niets van het voornemen van zijnen leerling af. Soun evenmin en deze had alleen opgemerkt dat zijn meester +sedert zijne terugkomst zijne dagelijksche dwaasheden beter kon verdragen <a id="d0e1392"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1392">52</a>]</span>dan vroeger. Soun leefde werkelijk op en verzekerde zichzelf herhaaldelijk, dat hij nooit een beteren meester zou kunnen krijgen; +zijn kostbare staart verheugde zich thans in eene sedert lang ongekende veiligheid. + +</p> +<p>Een Chineesch spreekwoord zegt: »Om op deze wereld gelukkig te zijn, moet men te Kanton leven en te Liao-Tchéou sterven.” + +</p> +<p>Te Kanton vindt men namelijk alles wat het leven aangenaam kan maken en te Liao-Tchéou worden de beste doodkisten vervaardigd. + +</p> +<p>Kin-Fo bestelde natuurlijk de zijne bij de beste firma en kon dus verzekerd zijn dat zijne laatste woning volmaakt zou zijn +en bij tijds afgeleverd worden. Behoorlijk toegerust zijn voor den eeuwigen slaap is een der eerste vereischten voor iemand +die weet hoe het behoort. + +</p> +<p>Terzelfder tijd liet Kin-Fo een witten haan koopen, waarin, zooals men weet, de geesten het liefst gaan wonen als zij bij +het sterven een der zeven elementen opgevangen hebben waaruit de Chineesche ziel samengesteld is. + +</p> +<p>Men ziet het, was Kin-Fo al onverschillig omtrent al wat zijn leven betrof, voor wat met den dood in verband stond was de +leerling van Wang het volstrekt niet. + +</p> +<p>Nu al deze beschikkingen genomen waren, behoefde hij nog slechts het programma voor zijne begrafenis op te stellen. Op een +fraai blad rijstpapier—dat echter volstrekt niet van rijst vervaardigd wordt—schreef hij nog dienzelfden dag zijn laatsten +wil. + +</p> +<p>Na aan de jonge weduwe zijn huis te Shang-Haï vermaakt te hebben en aan Wang een portret van den keizer Taï-ping, dat de wijsgeer +altijd met bijzondere voorliefde beschouwd had,—alles natuurlijk buiten de kapitalen op zijn leven bij de maatschappij de +<span class="letterspaced">Eeuw</span> verzekerd—beschreef Kin-Fo nauwkeurig de volgorde en den marsch der personen die aan zijne begrafenis zouden deelnemen. + +</p> +<p>Eerst, bij gebrek aan bloedverwanten, zou een deel der vrienden, die hem overgebleven waren, aan het hoofd van den stoet gaan, +in witte kleederen, de rouwdracht der Chineezen. Langs de straten tot aan het graf, reeds lang buiten Shang-Haï gereed gemaakt, +zou eene dubbele rij groefdienaars geschaard staan met verschillende attributen, blauwe zonneschermen, hellebaarden, zinnebeelden +der gerechtigheid, zijden schermen en schrijfborden met het programma der plechtigheid; deze dienaars moesten gekleed zijn +in een zwart overkleed met witten gordel en een vilten hoed met rooden vederbos op het hoofd. Op den eersten vriendengroep +volgde een man, van het hoofd tot de voeten in scharlaken, den gong slaande en gevolgd door iemand die het portret van den +overledene droeg in eene rijk versierde lijst gevat. Daarop kwam dan een tweede groep vrienden, die op bepaalde afstanden +in zwijm <a id="d0e1413"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1413">53</a>]</span>moesten vallen op de daarvoor vooraf gereedgemaakte kussens. Eindelijk moest een derde groep jongelieden, onder een draaghemel +van blauw met goud, langs den weg voortdurend kleine stukjes wit <a id="d0e1415"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1415">54</a>]</span>papier werpen evenals de sapeken met een gat in het midden, om de kwade geesten te verstrooien, die zich opgewekt mochten +gevoelen om den stoet te vergezellen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p053.jpg" alt="Eene jeugdige Tankadere. Bladz. 58." width="499" height="720"><p class="figureHead">Eene jeugdige <span id="d0e1421" class="corr" title="Bron: Tankadère">Tankadere</span>. Bladz. 58. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Dan zou de katafalk volgen, een enorme palankijn met violet-kleurige zijde overspannen en geborduurd met gouden draken, door +vijftig knechten op de schouders gedragen en omringd door eene dubbele rij Chineesche priesters. In grijze, roode en gele +kasuifels gekleed zouden deze de laatste gebeden opzeggen, tot afwisseling van het gedonder der gongs, het geschetter der +fluiten en de fanfares der zes voet lange bazuinen. + +</p> +<p>Achter het lijk volgden eindelijk de met wit bekleede rouwkoetsen als een waardig slot van den prachtigen stoet, waarvan de +kosten ter nauwernood zouden kunnen bestreden worden door hetgeen er nog van Kin-Fo’s vermogen over was. Dit programma was +op zichzelf niets buitengewoons. Vele begrafenisstoeten van deze »klasse” ziet men in de straten van Kanton, Shang-Haï of +Peking; en de Chineezen zien er niets anders in dan eene rechtmatige hulde aan de nagedachtenis van den afgestorvene. + +</p> +<p>Op 22 October kwam een groote koffer uit <span id="d0e1431" class="corr" title="Bron: Liao-Tcheou">Liao-Tchéou</span> aan het adres van Kin-Fo te Shang-Haï aan. Hij bevatte de zorgvuldig ingepakte doodkist. Noch Wang, noch Soun, noch een der +dienaren van de yamen zag daarin iets om zich over te verwonderen. Wij zeiden reeds dat ieder Chinees er aan hecht om bij +zijn leven zelf het bed in orde te maken waarop hij den eeuwigen slaap slapen zal. + +</p> +<p>De kist, een meesterstuk in zijn soort, werd in de »zaal der voorouders” geplaatst. Daar zou zij goed onderhouden, gewreven +en gepoetst, zeker lang kunnen wachten voordat haar eigenaar hem in bezit nam, zoo dachten de bedienden met het oog op het +gestel en de levenswijze van hunnen meester.... Maar het zou niet alzoo zijn, had Kin-Fo besloten. Zijne dagen waren geteld +en het uur naderde waarop hij met zijne voorouders vereenigd zou worden. + +</p> +<p>Hij had namelijk besloten nog denzelfden avond een einde aan zijn leven te maken. + +</p> +<p>Hij ontving dien dag een brief van de troostelooze Lé-ou. De jonge weduwe bood hem alles aan wat zij bezat. Het was haar niet +om geld of goed te doen; daar kon zij buiten. Zij beminde hem; wat begeerde hij meer? Konden zij niet in eenvoudiger kring +even gelukkig zijn? + +</p> +<p>Deze brief ademde de innigste teederheid, doch was niet in staat Kin-Fo tot andere gedachten te brengen. + +</p> +<p>»Alleen mijn dood kan haar rijk maken,” dacht hij. + +</p> +<p>Nu bleef hem nog over te bepalen hoe en waar hij de laatste daad zou plegen. Het verschafte Kin-Fo een eigenaardig genot, +zich met de regeling van al deze bijzonderheden te kunnen bezig houden. Hij hoopte toch dat op het laatste oogenblik, voor +hoe korten <a id="d0e1446"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1446">55</a>]</span>tijd dan ook, eens eene sterke ontroering zijn hart sneller zou doen kloppen! + +</p> +<p>Op de binnenplaats der yamen verhieven zich vier schoone kiosken, versierd met al de fantasie waardoor het talent der Chineesche +decoratieschilders zich kenmerkt. Zij droegen zinnebeeldige namen: het paviljoen van het Geluk, waar Kin-Fo nooit binnentrad; +het paviljoen der Fortuin, dat hij steeds met de grootste minachting beschouwde; het paviljoen van het Genot, waarvan de poorten +reeds lang voor hem gesloten waren; het paviljoen van het Leven, waarvan hij niet langer gebruik verkoos te maken. + +</p> +<p>Dit paviljoen was het dat zijn instinct hem deed kiezen. Hij besloot er zich bij het vallen van den avond in op te sluiten. +Daar zou men hem den volgenden ochtend vinden, reeds gelukkig in den dood. + +</p> +<p>En hoe zou hij sterven? Zich den buik opensnijden als een Japanner, zich wurgen met zijn zijden koord als een mandarijn, zijne +polsaderen openen in een geparfumeerd bad, als een epicurist uit het oude Rome? Neen, iets dergelijks zoude in de eerste plaats +iets zeer onaangenaams en lastigs hebben voor zijne vrienden en bedienden. Een paar grein opium, vermengd met een snel werkend +vergif, zouden voldoende zijn om hem naar de andere wereld over te brengen, zonder dat hij er zelfs iets van bespeurde, of +waarschijnlijk in een liefelijken droom zijnen tijdelijken slaap in een eeuwigen doen overgaan. + +</p> +<p>De zon begon reeds ter kimme te neigen en Kin-Fo had dus niet lang meer te leven. Hij wilde op eene laatste wandeling nog +eenmaal een blik werpen op de omstreken van Shang-Haï en de oevers van den Houang-Pou, waar hij zich zoo dikwijls had loopen +vervelen. Alleen, zonder zelfs Wang dien dag gezien te hebben, verliet hij dus zijn yamen voor de laatste maal. Als hij haar +weder betrad zou hij er niet levend weder uitgaan. + +</p> +<p>Hij doorliep de Engelsche concessie, ging over de brug en stapte langs het Fransche terrein op zijne gewone indolente manier +en zonder door iets te verraden wat er bij hem omging. Zoo bereikte hij ten slotte den weg die naar de pagode van Loung-Hao +voert. Hij was nu in het vlakke en uitgestrekte veld, dat eerst aan den horizon begrensd wordt door de bosschen van de Min-vallei, +onmetelijke moerasvlakten, slechts met moeite in rijstvelden herschapen. Hier en daar zag hij het kanalennet, dat met de zee +in verbinding staat, eenige ellendige dorpen, waarvan de rieten hutten met eene geelachtige klei bestreken waren, en een paar +hooggelegen velden met koren begroeid. Langs de smalle paden nam een groot aantal honden, witte geiten, eenden en ganzen de +vlucht als eenig voorbijganger hen in hunne rust kwam storen. + +</p> +<p>Dit rijkbebouwde veld, dat voor de inboorlingen niets bijzonders <a id="d0e1460"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1460">56</a>]</span>had, was echter wel in staat om bij een vreemdeling verbazing en misschien weerzin te wekken. Overal zag men er namelijk doodkisten +en wel bij honderdtallen. Zonder te spreken van de grafheuvels, die aanwezen waar reeds definitieve begrafenissen hadden plaats +gehad, zag men geheele stapels langwerpige kisten op elkander staan, en pyramiden van baren, uitgestald als enorme planken +op een scheepstimmerwerf. De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. De dooden vinden er evenmin +ruimte genoeg om te rusten als de levenden om zich te bewegen. Men zegt dat het verboden is de lijkkisten te begraven zoolang +eenzelfde dynastie op den troon van het Hemelsche Rijk zit, en deze dynastiën tellen haar bestaan somtijds bij eeuwen! Of +dit verbod bestaat of niet, zeker is het, dat de lijken in hunne kisten, sommige met levendige kleuren beschilderd, andere +eenvoudig of somber, eenige nieuw en opgesierd, de meeste reeds in elkander gezakt, gedurende tal van jaren op ter aardebestelling +wachten. + +</p> +<p>Kin-Fo was hiermede te goed bekend om er zich een oogenblik over te verwonderen; daarenboven zag hij ook niet om zich heen. +Hij bespeurde niet eens dat hij sedert hij zijn yamen verlaten had, gevolgd werd door twee personen in Europeesche kleederdracht, +die hem steeds in het oog hielden. Zij wisselden nu en dan een blik of enkele woorden en waren blijkbaar uitgezonden om hem +te bespieden. Hij zag ze niet, ofschoon zij hem niet uit het gezicht schenen te willen verliezen. Ze hielden zich op eenigen +afstand, volgden Kin-Fo als hij liep, maar hielden op, zoodra hij bleef staan. Zij waren van middelbare grootte, nog geen +dertig jaar oud, vlug in hunne bewegingen en scherp in hun blik; men zou hen gemakkelijk met een paar speurhonden hebben kunnen +verwarren. + +</p> +<p>Nadat Kin-Fo ongeveer een uur buiten de stad gedwaald had, keerde hij weder naar de oevers van de Houang-Pou terug. Ook op +zijn terugtocht verloren zijne bespieders hem niet uit het oog. + +</p> +<p>Kin-Fo ontmoette op zijn terugweg twee of drie bedelaars, die er allerellendigst uitzagen, en gaf hun een aalmoes. + +</p> +<p>Iets verder kwam hij een paar Chineesche Christinnen tegen, die,—tot hun liefdewerk opgewekt door Fransche zusters van liefdadigheid—met +een mand op den rug rondloopen om de arme verlaten kinderen die zij vinden naar de crèches te brengen. Men heeft ze »voddenraapsters +van kinderen” betiteld. En werkelijk, die kleine ongelukkigen zijn niet veel anders dan vodden, hier en daar in een hoek neergeworpen! + +</p> +<p>Kin-Fo schudde zijne beurs in de hand van een dezer liefdezusters leeg. + +</p> +<p>De beide vreemdelingen schenen zeer verbaasd over deze daad van den zoon uit het Hemelsche Rijk. + +</p> +<p>De avond was gevallen en Kin-Fo, binnen Shang-Haï teruggekomen, liep langs de kade huiswaarts. + +<a id="d0e1476"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1476">57</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p057.jpg" alt="»Sterven,” herhaalde de philosoof bedaard. Bladz. 60." width="501" height="720"><p class="figureHead">»Sterven,” herhaalde de philosoof bedaard. Bladz. 60.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De stad was nog niet in rust. Van alle kanten kon men nog geschreeuw, gejoel of gezang hooren. + +</p> +<p>Kin-Fo luisterde. Hij wilde gaarne weten welke de laatste woorden zouden zijn die het hem vergund was te hooren. +<a id="d0e1486"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1486">58</a>]</span></p> +<p>Eene jeugdige Tankadere, die haar platboomd vaartuig door de sombere wateren van de Houang-Pou voortdreef, zong een droefgeestig +minnelied: + +</p> +<p>»Mijn bootje met frissche kleuren—is versierd met duizenden bloemen.—Ik wacht hem met een van verlangen brandend hart!—Hij +moet morgen terugkeeren!—Dat God hem bewake!—Dat uwe hand hem bij zijn terugkomst bescherme!—Verkort hem zijn langen weg!”— + +</p> +<p>»Hij zal morgen terugkeeren! En ik, waar zal ik morgen zijn?” dacht Kin-Fo, het hoofd schuddende. + +</p> +<p>De jonge Tankadere hernam: + +</p> +<p>»Hij is ver van ons gegaan—naar het land der Mantsjoerijnen—tot de muren van ons China!—Ach, wat heeft mijn hart dikwijls +gesidderd—als de stormwind loeide—en hij den storm trotseerende—voorwaarts ging.”— + +</p> +<p>Kin-Fo luisterde, maar zeide niets. + +</p> +<p>De Tankadere vervolgde: + +</p> +<p>»Waarom gaat ge toch altijd op avontuur uit?—Waarom wilt gij ver van mij sterven?—Zie het is reeds de derde maan!—Kom, de +priester wacht ons om de beide phenixen, ons zinnebeeld<a id="d0e1503src" href="#d0e1503" class="noteref">1</a>, te vereenigen!—Kom! keer terug, ik bemin u en gij bemint mij! + +</p> +<p>»Ja, misschien!” mompelde Kin-Fo. »Zonder rijkdom is de wereld niets waard! Het leven loont de moeite niet om daarvan de proef +te nemen!” + +</p> +<p>Een half uur later was Kin-Fo in zijn huis teruggekeerd. De beide vreemdelingen, die hem steeds gevolgd waren, moesten hier +achter blijven. + +</p> +<p>Kin-Fo begaf zich rustig naar de kiosk van het »Leven”, opende de deur, sloot ze weder en bevond zich alleen in een klein +salon, ’t welk zacht verlicht was door een lantaarn van mat glas. + +</p> +<p>Op een tafel, van nephriet vervaardigd, bevond zich een koffertje dat eenige pillen opium bevatte, die vermengd waren met +een doodelijk vergif, een »middel”, dat de rijke onverschillige altijd bij de hand had. + +</p> +<p>Kin-Fo nam een van deze pillen, bracht ze in een pijp van roode klei, waarvan zich in den regel de opiumschuivers bedienen +en maakte zich gereed ze aan te steken. + +</p> +<p>»Wat nu!” zeide hij, »zelfs geen ontroering op het oogenblik dat ik op het punt ben in te slapen om nooit weer te ontwaken!” + +</p> +<p>Hij aarzelde een oogenblik. + +</p> +<p>“Neen!” riep hij uit, de pijp wegwerpende, die op den grond in <a id="d0e1522"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1522">59</a>]</span>stukken brak. »Ik <i>wil</i> ze gevoelen, die laatste ontroering! al zou het dan alleen zijn de spanning, die met de onzekerheid van het oogenblik des +doods gepaard gaat.... ik wil ze, en ik zal ze hebben!” + +</p> +<p>En de kiosk verlatende, begaf Kin-Fo zich met bijna even kalmen stap als altijd naar de kamer van Wang. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e1503" href="#d0e1503src" class="noteref">1</a></span> De beide phenixen zijn het zinnebeeld van het huwelijk in het Hemelsche Rijk. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e1529" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">VIII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet, dat deze niet minder ernstig aanneemt.</p> +</div> +<p>De philosoof had zich nog niet ter ruste begeven. Op een divan uitgestrekt las hij het laatste nommer van de <i>Pekingsche Courant</i>. Als zich zijne wenkbrauwen fronsten kon men er verzekerd van zijn, dat het blad de een of andere loftuiting toezwaaide aan +de regeerende dynastie der Tsings. + +</p> +<p>Kin-Fo opende de deur, trad de kamer binnen, wierp zich in een leuningstoel en sprak zonder eenige inleiding: + +</p> +<p>»Wang”—zeide hij—»wil je me een dienst bewijzen.” + +</p> +<p>»Tienduizend voor een!” antwoordde de philosoof, het blad latende zakken. »Spreek, beste jongen, spreek zonder vrees en welke +dienst het ook zij, ik zal hem je bewijzen!” + +</p> +<p>»De dienst dien ik je vraag, behoort tot dezulken”, sprak Kin-Fo, »die een vriend slechts eenmaal kan bewijzen. Na deze, Wang, +schenk ik je de overige negenduizend negenhonderd negen en negentig kwijt en ik voeg er bij, dat je niet eens op een dankbetuiging +mijnerzijds behoeft te rekenen.” + +</p> +<p>»Ook de meest bekwame uitlegger van de onbegrijpelijkste zaken zou er niets van kunnen maken. Wat is je bedoeling?” + +</p> +<p>»Wang,” zeide Kin-Fo, »ik ben geruïneerd.” + +</p> +<p>»Ah, ah!” liet de philosoof hooren op den toon van iemand, die eerder een goed dan een slecht nieuwtje verneemt. + +</p> +<p>»De brief dien ik bij mijn terugkomst van Kanton heb gevonden”, hernam Kin-Fo, »strekte om mij te doen weten, dat de Centrale +<span id="d0e1556" class="corr" title="Bron: bank">Bank</span> van Californië failliet was. Behalve mijn yamen en eenige duizenden dollars, waarvan ik nog een of twee maanden kan leven, +heb ik niets meer.” + +</p> +<p>»Dus”, vroeg Wang, na zijn leerling een poos aangestaard te hebben, »is het niet meer de rijke Kin-Fo, die tot mij spreekt.” + +</p> +<p>»Het is de arme Kin-Fo, wien de armoede trouwens in ’t minst geen schrik aanjaagt.” +<a id="d0e1563"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1563">60</a>]</span></p> +<p>»Goed gesproken, mijn zoon,” zeide de philosoof, van zijn zetel rijzende. »De tijd en de moeite, besteed om je de lessen der +wijsheid te leeren, zijn dus niet verloren gegaan! Tot nu toe heb je geleefd zonder hartstocht, zonder strijd! Nu eerst zal +je gaan leven! De toekomst is veranderd! Wat komt er dat op aan! Terecht heeft Confucius gezegd, er gebeuren altijd minder +ongelukken dan men vreest! Wij zullen dus in het vervolg onze rijst gaan verdienen. De <i>Nun Schum</i> leert ons: »In het leven zijn hoogten en laagten. Het rad der fortuin draait zonder ophouden en de wind kan veranderen! Rijk +of arm, ieder moet zijn plicht vervullen!” Laat ons gaan.” + +</p> +<p>En waarlijk, Wang was gereed om als een practisch philosoof, onmiddellijk het heerlijke gebouw te verlaten. + +</p> +<p>Kin-Fo hield hem tegen. + +</p> +<p>»Ik heb gezegd,” hernam hij, »dat de armoede mij geen schrik aanjoeg, maar ik voeg er bij: omdat ik besloten heb die niet +te verdragen.” + +</p> +<p>»Wat!” zeide Wang, »gij wilt dus....” + +</p> +<p>»Sterven!” + +</p> +<p>»Sterven!” herhaalde de philosoof bedaard. »De man die een einde aan zijn leven wil maken, spreekt er met niemand over.” + +</p> +<p>»Het zou reeds geschied zijn,” hernam Kin-Fo met een kalmte, die niet voor die van den philosoof onderdeed, »als ik niet had +gewild dat de dood mij voor het minst een eerste en laatste ontroering bezorgde. Maar op het oogenblik dat ik een der opiumpillen +wilde gebruiken, je weet welke, klopte mij het hart zoo weinig, dat ik het vergif heb weggeworpen en bij u ben gekomen!” + +</p> +<p>»Wil je dan dat we samen sterven,” vroeg Wang met een glimlach. + +</p> +<p>»Neen”, zei Kin-Fo, »het is noodig dat je blijft leven!” + +</p> +<p>»Waarom?” + +</p> +<p>»Om mij met uw eigen hand te dooden!” + +</p> +<p>Zelfs toen Kin-Fo aan zijn leermeester het voorstel deed hem met eigen hand te dooden, sidderde Wang niet. Maar Kin-Fo die +hem aanstaarde, zag dat zijne oogen flikkerden. Werd de oude Taï-ping in hem wakker? Zou hij zonder aarzelen het werk doen +dat zijn leerling hem opdroeg? Zouden er dus achttien jaren over zijn hoofd voorbij gegaan zijn zonder dat de bloeddorstige +neiging van zijne jeugd was uitgedoofd! Zou hij zelfs geen tegenwerping maken, waar het den zoon gold van hem die hem het +leven had gered en opgenomen! Zou hij zonder aarzelen aannemen hem te bevrijden van een bestaan, waarvan hij niet meer beliefde +gediend te zijn! Zou hij dat doen, hij, Wang, de philosoof! + +</p> +<p>Maar die flikkering in zijn blik verdoofde bijna onmiddellijk. Wang hernam zijn gewoon voorkomen en zag er alleen zoo mogelijk +nog deftiger uit dan altijd. + +</p> +<p>En daarop klonk het: + +<a id="d0e1597"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1597">61</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p061.jpg" alt="Soun was er de man niet naar om weerstand te bieden. Bladz. 66." width="498" height="720"><p class="figureHead">Soun was er de man niet naar om weerstand te bieden. Bladz. 66.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Is dat de dienst dien je van me verlangt?” + +</p> +<p>»Ja”, hernam Kin-Fo, »en deze dienst zal opwegen tegen alles wat je meenen mocht verschuldigd te zijn aan <span id="d0e1607" class="corr" title="Bron: Tschoung-Hé-on">Tschoung-Héou</span> en zijn zoon.” +<a id="d0e1610"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1610">62</a>]</span></p> +<p>»Wat wenscht je dat ik doe?” vroeg de philosoof eenvoudig. + +</p> +<p>»Ik moet vóór 25 Juni, je hoort het Wang, den acht en twintigsten dag van de zesde maand, den dag waarop mijn een en dertigste +jaar ten einde is gebracht, opgehouden hebben te leven! Ik moet door u gedood worden, ’t zij onverwachts, ’t zij met duidelijk +opzet, ’s nachts of over dag; het is hetzelfde waar of hoe, staande, zittende, liggende, wakende, slapende, met het mes of +met vergif! Ik moet gedurende ieder der tachtigduizend minuten waaruit mijn leven nog gedurende vijf en vijftig dagen bestaat, +in de meening en ik hoop in de vrees verkeeren dat mijn leven eensklaps eindigen kan! Ik wil die tachtig duizend kansen loopen +en ik wil dat ik op het oogenblik waarop de zeven elementen van mijn leven gescheiden worden, zal kunnen uitroepen: Welnu, +ik heb dan toch geleefd!” + +</p> +<p>Kin-Fo had, tegen zijne gewoonte, met zekere opgewondenheid gesproken. Men zal ook bespeurd hebben dat hij den laatsten dag +van zijn leven had gesteld op zes dagen voor het verloopen van zijn polis. Dit was gehandeld zooals het een verstandig man +betaamt, want, als de storting van de nieuwe premie achterwege bleef, zou hij zijn recht op de uitkeering verloren hebben. + +</p> +<p>De philosoof had hem met een ernstig gelaat aangehoord, alleen nu en dan een snellen blik werpende op het portret van den +koning Taï-ping, dat de kamer versierde, een portret dat hem—hij was er nog niet mee bekend—ten erfdeel beschoren was. + +</p> +<p>»Je schrikt dus niet terug voor de verplichting, die je op je neemt om mij te dooden?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>Wang gaf met eene beweging van den arm te kennen, dat hij daar niet voor vreesde. Hij had wel andere dingen gedaan, toen hij +onder de banieren van den Taï-ping streed! Maar als een verstandig man, die alle kansen wil beproeven eer hij zich verbindt, +sprak hij: + +</p> +<p>»Je ziet dus af van het vooruitzicht, u door den Waren Meester beschoren om een hoogen ouderdom te bereiken?” + +</p> +<p>»Ik zie er van af.” + +</p> +<p>»Zonder spijt?” + +</p> +<p>»Zonder spijt!” antwoordde Kin-Fo. »Oud worden! Gaan gelijken op een of ander stuk hout, dat niet meer voor bewerking dienen +kan! Toen ik rijk was begeerde ik het niet! Nu ik arm ben, nog veel minder!” + +</p> +<p>»En de jeugdige weduwe te Peking?” vroeg Wang. »Vergeet je het spreekwoord: de bloem met de bloem, de wilg met den wilg! De +overeenstemming tusschen twee harten is te vergelijken met een honderdjarige lente!....” + +</p> +<p>»Tegenover drie honderd jaar herfst, zomer en winter!” antwoordde Kin-Fo, de schouders ophalende. »Neen Lé-ou zou, als ik +<a id="d0e1635"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1635">63</a>]</span>arm was, ongelukkig met mij zijn! Daarentegen zal mijn dood haar rijk maken!” + +</p> +<p>»Heb je daarvoor gezorgd?” + +</p> +<p>»Ja en ook voor u, Wang; gij ontvangt vijftig duizend dollars bij mijn dood.” + +</p> +<p>»Zoo!<span id="d0e1643" class="corr" title="Niet in bron">”</span> liet de philosoof hooren, »je schijnt overal aan gedacht te hebben.” + +</p> +<p>»Aan alles, zelfs aan een opmerking die je mij nog niet gemaakt hebt.” + +</p> +<p>»Welke?” + +</p> +<p>»Wel... het gevaar dat je kondt loopen, na mijn dood, beschuldigd te worden van moord.” + +</p> +<p>»Dat beteekent niets!” sprak Wang, »alleen stoffels of lafaards laten zich gevangen nemen! En daarbij komt nog, waarin zou +de verdienste gelegen zijn van den dienst, dien ik je bewijzen zal, als ik er niets bij waag!” + +</p> +<p>»Neen Wang! ik wil je alle mogelijke zekerheid geven! Niemand mag je daarover lastig vallen.” + +</p> +<p>En dat zeggende, naderde Kin-Fo de tafel, nam een blad papier en schreef met zijne gewone vaste hand, de volgende regels: + +</p> +<p>»Ik heb mij zelf gedood, wijl ik het leven moede was en er van walgde. + +</p> +<p>Kin-Fo.” + +</p> +<p>En hij stelde Wang dit papier ter hand. + +</p> +<p>De philosoof las het eerst zachtjes; daarna las hij het met luider stem. Nadat hij dat gedaan had, vouwde hij het zorgvuldig +op en stak het in een zakboek, dat hij altijd bij zich droeg. + +</p> +<p>Nogmaals zag men eene flikkering in zijne oogen. + +</p> +<p>»Is dat alles je ernst?” vroeg hij zijn leerling vast in de oogen ziende. + +</p> +<p>»Hooge ernst.” + +</p> +<p>»Ik zal de zaak van mijn kant niet minder ernstig opvatten.” + +</p> +<p>»Geef je me je woord?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»Ik zal dus, uiterlijk op 25 Juni aanstaande, opgehouden hebben te leven?....” + +</p> +<p>»Ik weet niet of je zult opgehouden hebben te leven in de beteekenis die gij er aan hecht,” antwoordde de philosoof ernstig, +»maar in elk geval zal je dan dood zijn!” + +</p> +<p>»Ontvang mijn dank; vaarwel, Wang.” + +</p> +<p>»Vaarwel, Kin-Fo.” + +</p> +<p>En daarop verliet Kin-Fo dood bedaard de kamer van den philosoof. + + + +<a id="d0e1688"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1688">64</a>]</span></p> +</div> +<div id="d0e1689" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">IX.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarvan het slot, hoe vreemd het schijne, den lezer toch wel niet verbazen zal.</p> +</div> +<p>»Welnu, Craig en Fry?” vroeg de heer William J. Bidulph den volgenden morgen aan de twee agenten, die hij bepaaldelijk belast +had het oog te houden op den nieuwen verzekerde bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>. + +</p> +<p>»Wel,” antwoordde Craig, »wij hebben hem gisteren gevolgd op eene wandeling, die hij door de omstreken van Shang-Haï deed, +en...” + +</p> +<p>»Hij zag er zeker niet uit als iemand die van plan is een einde aan zijn leven te maken,” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>»Toen het donker werd hebben wij hem gevolgd tot aan de deur van zijn woning....” + +</p> +<p>»Die wij helaas niet binnen konden gaan.” + +</p> +<p>»En van ochtend?” vroeg William J. Bidulph verder. + +</p> +<p>»Van ochtend,” zeide Craig, »hebben wij gehoord dat hem evenmin iets scheelde als....” + +</p> +<p>»De brug van Palikao,” vulde Fry aan. + +</p> +<p>De agenten Craig en Fry, twee neven en echte Amerikanen, die in dienst van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> waren, vormden te zamen eigenlijk slechts een wezen. Zij gingen zoo geheel in elkander op, dat de een voortdurend de volzinnen +van den andere aanvulde. Dezelfde hersens, dezelfde gedachten, hetzelfde hart, dezelfde maag, dezelfde gebaren en gewoonten. +Vier armen, vier handen, vier beenen aan twee vereenigde lichamen. In een woord: Siameesche tweelingen, waarvan een stoutmoedig +chirurgijn den vereenigingsband doorgesneden had. + +</p> +<p>»Dus is het u nog niet mogen gelukken in zijn woning door te dringen?” vroeg William J. Bidulph. + +</p> +<p>»Nog...” begon Craig. + +</p> +<p>»Niet,” zei Fry. + +</p> +<p>»’t Zal misschien moeilijk gaan,” antwoordde de hoofdagent, »maar ’t moet toch gebeuren. <span class="letterspaced">De Eeuw</span> heeft bij deze zaak niet alleen een hooge premie te verdienen, maar loopt ook gevaar twee honderd duizend dollars te verliezen! +Wij moeten hem dus twee maanden surveilleeren en misschien langer als hij zijn volgende quitantie betaalt.” + +</p> +<p>»Er is een bediende....” zeide Craig. + +</p> +<p>»Dien men misschien zou kunnen gebruiken...” sprak Fry. + +</p> +<p>»Om alles te weten te komen...” vervolgde Craig. + +</p> +<p>»Wat er in het huis van Kin-Fo voorvalt,” voltooide Fry. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p065.jpg" alt="Hij dwaalde daar rond door nauwe en sombere stegen. Bladz. 68" width="499" height="720"><p class="figureHead">Hij dwaalde daar rond door nauwe en sombere stegen. Bladz. 68</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Hm!” sprak de heer William J. Bidulph. »Tracht dezen bediende <a id="d0e1745"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1745">65</a>]</span>te lijmen. Koop hem om; hij zal wel gevoelig zijn voor den klank van taëls en op taëls behoef je niet te zien. Zelfs als je +de drieduizend beleefdheidsvormen moest uitputten, die de Chineesche etiquette <a id="d0e1747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1747">66</a>]</span>tot haar dienst heeft, doe het gerust. Je zult je de moeite niet te beklagen hebben.” + +</p> +<p>»Nu, dat zal...” zeide Craig. + +</p> +<p>»Geschieden,” sprak Fry. + +</p> +<p>En dit was de gewichtige reden waarom Craig en Fry kennis met Soun trachtten aan te knoopen. Soun was er de man niet naar, +om weerstand te bieden aan den verleidelijken klank van taëls of het beleefde aanbod van een paar glazen Amerikaanschen grog. + +</p> +<p>Craig en Fry vernamen dus door Soun alles wat zij verlangden te weten, hetgeen ongeveer op het volgende neerkwam: + +</p> +<p>Had Kin-Fo in den laatsten tijd iets in zijne gewone levenswijze veranderd? + +</p> +<p>Neen, ’t eenige misschien was dat hij zich iets minder barsch toonde jegens zijn zeer getrouwen dienstbode, dat de schaar +niet meer gebruikt werd, zeer ten bate van diens staart, en dat zijn rug schier de rotting niet meer voelde. + +</p> +<p>Had Kin-Fo ook levensgevaarlijke wapenen te zijner beschikking? + +</p> +<p>Neen, hij behoorde tot die eerbiedwaardige categorie van menschen, die een afkeer van vuur- en andere wapenen koesteren. + +</p> +<p>Wat at en dronk hij? + +</p> +<p>Zeer gewonen kost, zonder liflafjes of overdaad. + +</p> +<p>Hoe laat stond hij op? + +</p> +<p>Zoodra de vijfde nachtwake voorbij was, meestal als de dageraad, bij het hanengekraai, den gezichtseinder begon te verhelderen. + +</p> +<p>Ging hij vroeg naar bed? + +</p> +<p>In de tweede nachtwake, zooals hij, voor zoover Soun wist, zijn leven lang gedaan had. + +</p> +<p>Was hij treurig gestemd, bezorgd over iets, levensmoede? + +</p> +<p>’t Was zeker niet wat men een vroolijk of opgewekt mensch noemt. Integendeel! Maar in den laatsten tijd begon hij meer schik +in zijn leven te krijgen. Ja, Soun vond hem minder onverschillig dan vroeger, alsof hij verwachtte dat er iets gebeuren zou... +Wat, dat kon Soun niet zeggen. + +</p> +<p>Bezat zijn heer ook vergif dat hem kwaad zou kunnen doen? + +</p> +<p>Soun geloofde het niet, want juist had hij dien ochtend een twaalftal pillen in de Houang Pou moeten werpen, die hem wel eens +verdacht voorgekomen waren. + +</p> +<p>Er was in waarheid in al deze berichten niets wat den vertegenwoordiger der levensverzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> kon verontrusten. Nooit had de rijke Kin-Fo, van wiens waren toestand niemand behalve Wang iets wist, getoond meer waarde +aan het leven te hechten dan tegenwoordig. + +</p> +<p>Hoe geruststellend alles ook luidde, wat de hoofdagent der verzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> omtrent Kin-Fo te weten kreeg, toch moesten Craig en Fry voortgaan hem nauwkeurig in het oog <a id="d0e1795"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1795">67</a>]</span>te houden en hem op zijne wandelingen volgen, want de mogelijkheid bestond dat hij het voornemen koesterde om zich buiten +’s huis van kant te maken. + +</p> +<p>De twee onafscheidelijke neven deden dit dan ook en Soun bleef voortgaan met hen op de hoogte te brengen van al wat zijn meester +deed of liet; dit viel te meer in den smaak van den bediende, omdat de omgang met twee zulke beminnelijke lieden hem zeer +veel voordeel opleverde. + +</p> +<p>Wij zouden te veel zeggen als wij beweerden, dat de held dezer geschiedenis nu meer aan het leven hechtte dan voordat hij +besloten had er een einde aan te maken. Maar, zooals hij gedacht had, verschaften de eerste dagen althans wel eenige ontroering. +Hij had toch vlak boven zijn hoofd een zwaard van Damocles opgehangen, en dit zwaard zou hem zeker den een of anderen dag +dooden. Zou het heden gebeuren of morgen, <span id="d0e1801" class="corr" title="Bron: Dezen">dezen</span> ochtend of van avond? Dit hield hem in spanning en van daar dat zijn hart toch wel wat sneller begon te kloppen, iets dat +hem vroeger ten eenenmale onbekend was. + +</p> +<p>Overigens ontmoetten Wang en hij elkander thans minder dan vroeger. De wijsgeer ging meer uit dan hij placht te doen, of sloot +zich meer in zijne kamer op. Kin-Fo ging hem daar niet opzoeken—dit lag niet op zijn weg—en hij wist niet hoe Wang den tijd +doorbracht. Misschien was hij bezig hem een valstrik te spannen. Een oude Taï-ping bezat ongetwijfeld een grooten voorraad +van middelen om een evenmensch uit den weg te ruimen. Van welk zou hij zich bedienen? Van daar zekere nieuwsgierigheid, die +als een nieuwe, vroeger ongekende prikkel op Kin-Fo werkte. + +</p> +<p>De wijsgeer en zijn leerling aten echter bijna dagelijks nog aan dezelfde tafel. Het spreekt van zelf dat er geen enkele toespeling +gemaakt werd op hunne afspraak of op hunne toekomstige rol van moordenaar en vermoorde. Zij spraken over de meest gewone zaken +en niet zeer druk. Wang, ernstiger gestemd dan anders, verried door zijn blik dat hij voortdurend peinsde. In plaats van opgewekt +was hij somber, in plaats van spraakzaam laconisch geworden. Vroeger at hij veel, zooals een philosoof met eene gezonde maag +dit meestal doet, thans lachten zelfs de fijnste gerichten hem weinig toe en de wijn van Chao Chig bracht hem in geen andere +stemming. + +</p> +<p>De houding van Kin-Fo was anders niet zoo, dat hij zich over iets bezwaard behoefde te voelen. Hij proefde alle spijzen het +eerst en meende geen gerecht ongebruikt te mogen laten. Daaruit volgde dat hij meer at dan gewoonlijk, dat zijne verwende +tong iets meer smaak begon te krijgen, en zijne spijsvertering niets te wenschen overliet. Van vergif scheen de oude moordenaar +van den rebellenkoning zich tot nog toe althans niet bediend te hebben. + +</p> +<p>Kin-Fo verschafte hem voortdurend alle mogelijke gelegenheden <a id="d0e1812"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1812">68</a>]</span>om de daad te plegen. De deur van zijn slaapkamer werd nooit gesloten en de wijsgeer kon er dag en nacht binnen gaan en zijn +leerling er wakend of slapend overvallen. Kin-Fo wenschte slechts één ding: dat de hand, die hem treffen zou, dit juist en +snel deed. + +</p> +<p>Maar Kin-Fo was weldra aan deze nieuwe gewaarwordingen gewend, en na een paar nachten had hij zich zoodanig verzoend met het +denkbeeld dat een dolkstoot hem treffen zou, dat hij er even gerust om sliep als vroeger en even frisch en gezond om ontwaakte. +Dit mocht zoo niet langer duren. + +</p> +<p>Ook kwam het denkbeeld bij hem op dat het Wang misschien tegen de borst zou stuiten hem te dooden in het huis waarin hij zoo +gastvrij opgenomen was. Hij besloot het hem nog gemakkelijker te maken. Hij begon veel te wandelen, vooral op eenzame plaatsen, +en bleef zeer laat uit, dikwijls tot de vierde nachtwake; ook vond men hem vaak in de slechtst befaamde kwartieren van Shang-Haï, +waar schier dagelijks moord en doodslag voorkomt, zonder dat er een haan naar kraait. Hij dwaalde daar rond door nauwe en +sombere stegen en stiet daar op dronkaards van allerlei nationaliteit, geheel alleen in het holle van den nacht of bij het +krieken van den dag, als de bakker zijne dunne weitenkoeken onder het geroep van »Mantoou! Mantoou!” rondventte of de schel +den laten opiumschuiver waarschuwde dat hij huiswaarts gaan moest. Telkens echter kwam hij levend, springlevend weder thuis, +zonder dat hij zelfs bespeurd had dat de onafscheidelijke Craig en Fry hem op den voet gevolgd hadden, gereed om hem te hulp +te komen als dit noodig mocht zijn. + +</p> +<p>Als het zoo voortging zou Kin-Fo ten slotte aan dit nieuwe bestaan volkomen gewennen en zou hij zich weldra weder evenzeer +vervelen als vroeger. + +</p> +<p>Hoe dikwijls waren er toch reeds uren achter elkander voorbijgegaan zonder dat hij er aan gedacht had dat hij een ter dood +veroordeelde was. + +</p> +<p>Op zekeren dag, op 12 Mei, verschafte het toeval hem echter weder eenige ontroering. Toen hij zachtjes de kamer van den wijsgeer +binnentrad, zag hij dezen met de punt van zijn vinger een dolk onderzoeken, dien hij daarop dompelde in een fleschje dat een +zeer verdacht blauw vocht bevatte. + +</p> +<p>Wang had zijn leerling niet hooren binnenkomen en zwaaide den dolk eenige malen boven zijn hoofd, als om te zien of zijn hand +wel juist was. Hij zag er bij die gelegenheid alles behalve zachtzinnig uit en het scheen dat zijne oogen zelfs met bloed +beloopen waren! + +</p> +<p>»’t Gebeurt zeker van daag!” zei Kin-Fo bij zichzelf. + +</p> +<p>En hij verliet ongemerkt des wijsgeers kamer weder. + +</p> +<p>Hij ging naar zijne eigen vertrekken welke hij dien dag niet weder verliet.... Wang echter vertoonde zich niet. + +<a id="d0e1832"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1832">69</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p069.jpg" alt="»’t Gebeurt zeker van daag.” Bladz. 68" width="502" height="720"><p class="figureHead">»’t Gebeurt zeker van daag.” Bladz. 68</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo ging naar bed; maar den volgenden dag stond hij weder op, zoo levend als een gezond mensch slechts zijn kan. + +</p> +<p>Zooveel ontroeringen voor niets! ’t Werd vervelend. +<a id="d0e1842"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1842">70</a>]</span></p> +<p>Er waren toch reeds tien dagen om, van de twee maanden tijd die hij Wang gelaten had. + +</p> +<p>»’t Is een talmer,” sprak Kin-Fo, »ik had hem niet zooveel tijd moeten geven.” + +</p> +<p>En hij dacht of de oude Taï-ping niet wat verweekelijkt was door het goede leven te Shang-Haï. + +</p> +<p>Van dien dag af scheen Wang nog onrustiger en bezwaarder dan vroeger. Hij liep de yamen in en uit, als een mensch die niet +weet waar hij het zoeken moet. Kin-Fo merkte zelfs op dat hij herhaalde bezoeken bracht aan de zaal der voorouders, waar de +kostbare uit Liao-Tchéou ontvangen doodkist geplaatst was. Hij vernam ook door Soun, en niet zonder belangstelling, dat Wang +bevolen had haar te poetsen, te wrijven, af te stoffen, in een woord, haar in zoo voldoend mogelijken staat te houden. + +</p> +<p>»Wat zal mijn meester daar lekker in liggen,” voegde de getrouwe dienstbode er bij. »’t Zou wel de moeite waard zijn het eens +te beproeven!” + +</p> +<p>Deze opmerking verschafte Soun een vriendschappelijk knikje. + +</p> +<p>De dagen van 13, 14 en 15 Mei gingen voorbij en er gebeurde niets. + +</p> +<p>Was Wang dan voornemens den geheelen hem gestelden tijd te laten verloopen en als een koopman eerst zijn schuld te betalen +op den uitersten vervaldag? Maar dan zou het immers geen verrassing zijn en had Kin-Fo het even goed zelf kunnen doen. + +</p> +<p>Toen kreeg Kin-Fo in den ochtend van 15 Mei, op het oogenblik der »mao-che” d. i. zes uur, kennis van een zeer opmerkelijke +gebeurtenis. + +</p> +<p>De nacht was onaangenaam voorbij gegaan. Kin-Fo was bij het ontwaken onder den indruk van een naren droom. De vorst Ien, de +opperste rechter uit de Chineesche onderwereld, had hem veroordeeld om niet voor zijn aangezicht te verschijnen voor dat de +twaalfhonderdste maan aan den gezichteinder van het Chineesche rijk verscheen. Hij had dus nog een eeuw te leven, een geheele +eeuw! + +</p> +<p>Kin-Fo was dus zeer slecht geluimd; het scheen dat alles tegen hem samenspande. + +</p> +<p>Soun moest dit bezuren toen hij als gewoonlijk verscheen om zijn meester aan zijn toilet te helpen. + +</p> +<p>»Loop naar den duivel,” was de wensch waarmede hij ontvangen werd. »Moge uw loon uit twaalfduizend schoppen bestaan, ondier!” + +</p> +<p>»Maar, mijnheer ...” + +</p> +<p>»Verdwijn uit mijn oogen, zeg ik je!” + +</p> +<p>»Niet voor dat ik u iets vreemds verteld heb...” begon Soun. + +</p> +<p>»Wat dan, ezel?” + +</p> +<p>»Alleen dat mijnheer Wang ...” + +</p> +<p>»Wat van Wang?” antwoordde Kin-Fo levendig, zijn ongelukkigen knecht plotseling bij den staart grijpende. +<a id="d0e1881"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1881">71</a>]</span></p> +<p>»O hemel!” riep Soun van angst ineen krimpende. »Hij heeft bevel gegeven om mijnheer’s doodkist over te brengen naar het paviljoen +van het »Leven,” en...” + +</p> +<p>»Heeft Wang dat gedaan!” riep Kin-Fo uit, terwijl zijn drift plotseling scheen te wijken. »Daar Soun, je bent toch wel een +goede kerel, daar heb je tien taëls; doe je plicht maar en zorg dat de bevelen van Wang opgevolgd worden!” + +</p> +<p>Soun was geheel verbazing en herhaalde verscheiden keeren bij zich zelf: + +</p> +<p>»Mijn meester is ongetwijfeld krankzinnig geworden, maar dat doet er niet toe; ik vaar er wèl bij.” + +</p> +<p>Ditmaal kon Kin-Fo er niet meer aan twijfelen. Wang wilde hem dooden in de kiosk van het »Leven,” waar hij zich zelf reeds +den dood had willen geven, en daarom had de Taï-ping zijn doodkist naar dat paviljoen laten overbrengen. Het was of hij hem +uitnoodigde daar te komen. Nu, Kin-Fo zou niet op het appèl ontbreken. + +</p> +<p>Wat duurde die dag hem lang. Het water in de uurglazen scheen stil te staan. De wijzers schenen over de gitten plaat te kruipen! + +</p> +<p>Eindelijk, eindelijk gaf het verdwijnen van de zon onder den gezichteinder het teeken van de eerste wake des nachts en daalde +het schemerlicht rondom de yamen. + +</p> +<p>Kin-Fo begaf zich nu naar het paviljoen dat hij niet levend weder hoopte te verlaten. Hij strekte zich op een zachten divan +uit, die voor eene langdurige rust scheen ingericht, en wachtte. + +</p> +<p>Toen kwamen allerlei herinneringen uit zijn nutteloos besteed leven bij hem op, al zijne vervelingen, zijn afkeer van het +leven, die door rijkdom niet overwonnen had kunnen worden, die door armoede nog toegenomen zou zijn! + +</p> +<p>Een enkele lichtstraal had slechts dit leven verhelderd, de genegenheid die Kin-Fo voor de jonge weduwe gekoesterd had. Dit +gevoel deed zijn hart sneller kloppen op het oogenblik nu dit voor altijd zou ophouden. Maar zou hij de arme Lé-ou ongelukkig +maken door haar lot met het zijne te verbinden? + +</p> +<p>De vierde wake, die welke den naderenden dageraad voorafgaat en waarin de geheele wereld in rust gedompeld is, deze vierde +wake ging voor Kin-Fo in hevige ontroering voorbij. Hij luisterde angstig en zorgvuldig of hij niets hoorde. Zijn blik scheen +de nachtelijke duisternis te willen doorboren. Meer dan eens verbeeldde hij zich het zacht geluid eener deur te hooren die +door eene voorzichtige hand geopend werd. Zonder twijfel hoopte Wang hem slapende te vinden, om hem zoo af te maken. + +</p> +<p>Toen trad er plotseling reactie in. Hij verlangde naar de vreeselijke verschijning van den Taï-ping en deinsde er tevens voor +terug. + +</p> +<p>De vijfde wake begon en de ochtendschemering kleurde, langzamerhand alles met haar bleek licht. Het werd dag. +<a id="d0e1908"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1908">72</a>]</span></p> +<p>Plotseling ging de deur van het paviljoen open. + +</p> +<p>Kin-Fo sprong op; hij leefde meer in deze seconde dan in de dertig vorige jaren van zijn bestaan!... + +</p> +<p>’t Was Wang niet; ’t was Soun, met een brief. + +</p> +<p>»Groote spoed!” was al wat hij zeide. + +</p> +<p>Kin-Fo had een voorgevoel. Hij greep den brief, dien hij zag dat uit San Francisco kwam; hij scheurde de enveloppe open, las +snel den inhoud, gaf een kreet van vreugde en stormde het paviljoen van het »Leven” uit. + +</p> +<p>»Wang, Wang!” riep hij zoo luid hij kon. + +</p> +<p>Hij was reeds bij de kamer van den wijsgeer en opende de deur. + +</p> +<p>Wang was er niet. Wang had blijkbaar ook dien nacht niet in zijne kamer doorgebracht en toen op Kin-Fo’s bevel zijne bedienden +de yamen in alle hoeken doorzocht hadden, bleek het dat Wang verdwenen was, zonder een spoor achter te laten. + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e1925" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">X.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cliënt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> worden voorgesteld. +</p> +</div> +<p>»Ja, mijnheer Bidulph, een eenvoudige beursmanoeuvre, een echte Amerikaansche coup”, zeide Kin-Fo tot den hoofdagent van de +verzekeringsmaatschappij. + +</p> +<p>De deftige William J. Bidulph glimlachte als een kenner. + +</p> +<p>»Goed gelukt, werkelijk”, sprak hij, »iedereen is er dupe van geweest.” + +</p> +<p>»Zelfs mijn correspondent!” antwoordde Kin-Fo. »Het staken der betalingen, het failliet, het geheele bericht was uit de lucht +gegrepen! Acht dagen later waren de loketten geopend en betaalde men. De »affaire” was gelukt. De acties, die tachtig percent +waren gedaald, werden tegen den laagsten koers door de centrale bank opgekocht en toen men den directeur kwam vragen hoeveel +percent er zou worden uitgekeerd, luidde het zeer beleefde antwoord: »Honderd vijf en zestig percent!” Dat alles werd mij +gemeld in dezen brief, dien ik heden morgen ontving; op het oogenblik dat ik, in de meening verkeerende dat ik geheel geruïneerd +was....” + +</p> +<p>»De hand aan u zelf wildet slaan?” riep William J. Bidulph uit. + +</p> +<p>»Neen”, antwoordde Kin-Fo, »op het oogenblik dat ik hoogst waarschijnlijk op het punt sta vermoord te worden.” + +<a id="d0e1946"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1946">73</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p073.jpg" alt="Soun was geheel verbazing. bladz. 71." width="503" height="720"><p class="figureHead">Soun was geheel verbazing. bladz. 71.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Vermoord!” + +</p> +<p>»Met mijn toestemming, op schrift gebracht, een moord vooraf toegestaan, bezworen, en die u zou te staan gekomen zijn op....” +<a id="d0e1956"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1956">74</a>]</span></p> +<p>»Tweemaal honderdduizend dollars”, antwoordde William J. Bidulph, »wijl alle kansen van sterven verzekerd waren. Wij zouden +u diep betreurd hebben, mijn waarde heer....” + +</p> +<p>»Wegens het bedrag van de verzekerde som?....” + +</p> +<p>»En de renten!” + +</p> +<p>William J. Bidulph nam de hand van zijn cliënt en schudde die hartelijk op Amerikaansche wijze. + +</p> +<p>»Maar ik begrijp niet....” voegde hij er bij. + +</p> +<p>»U zult het begrijpen”, antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>En hij deed hem mededeeling van de overeenkomst door hem met iemand getroffen, in wien hij alle vertrouwen stelde. Hij herhaalde +zelfs de termen waarin de brief vervat was welken die man in den zak had, een brief die hem voor vervolging vrijwaarde en +hem straffeloosheid waarborgde. Maar, en dat was het meest bedenkelijke van het geval, de belofte zou gehouden worden, het +woord zou worden gestand gedaan, daaraan behoefde niet getwijfeld te worden. + +</p> +<p>»Is die persoon een vriend van u?” vroeg de hoofdagent. + +</p> +<p>»Een vriend,” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>»En het is dus uit vriendschap?...” + +</p> +<p>»Uit vriendschap en wie weet? misschien ook uit berekening. Ik heb hem vijftig duizend dollars op mijn hoofd verzekerd.” + +</p> +<p>»Vijftig duizend dollars!” riep William J. Bidulph. »Dan is het mijnheer Wang!” + +</p> +<p>»Hij is het.” + +</p> +<p>»Een philosoof! Die zal er nimmer in toestemmen...” + +</p> +<p>Kin-Fo stond op het punt te zeggen: + +</p> +<p>»Die philosoof is een oude Taï-ping. Hij heeft gedurende de helft van zijn leven meer moorden begaan dan noodig zijn om de +Eeuw te ruïneeren, als al degenen die hij gedood heeft bij de maatschappij verzekerd waren geweest! Sedert achttien jaren +heeft hij zijne woeste neiging bedwongen; maar nu zich de gelegenheid voordoet, nu hij mij geruïneerd, ter dood bereid acht, +nu hij daarenboven weet dat mijn dood hem een klein fortuin zal verschaffen, nu zal hij niet aarzelen....” + +</p> +<p>Maar Kin-Fo zeide niets van dit alles. Hij zou Wang gecompromitteerd hebben en William J. Bidulph zou waarschijnlijk niet +geaarzeld hebben om den ouden Taï-ping aan den gouverneur der provincie te verraden. Dan zou Kin-Fo zonder twijfel gered zijn, +maar de philosoof ware verloren geweest. + +</p> +<p>»Het komt mij voor”, zeide daarop de agent der verzekeringsmaatschappij, »dat de zaak op zeer eenvoudige wijze op te lossen +is.” + +</p> +<p>»Op welke wijze?” + +</p> +<p>»Men dient Wang te doen weten, dat de toestand veranderd is en van hem den brief terug eischen.” +<a id="d0e1997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1997">75</a>]</span></p> +<p>»Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan” antwoordde Kin-Fo. »Wang is sedert gisteren verdwenen en geen mensch weet waar hij +gebleven is.” + +</p> +<p>»Hm!” was alles wat de hoofdagent liet hooren, een bewijs dat hij door deze mededeeling geheel overbluft was. + +</p> +<p>Hij staarde daarop zijn cliënt aandachtig aan. + +</p> +<p>»En, mijn waarde heer, u hebt op het oogenblik in het minst geen lust om te sterven?” vroeg hij. + +</p> +<p>»Neen zeker niet”, antwoordde Kin-Fo. »Door de manoeuvre van de centrale Californischen bank is mijn fortuin bijkans verdubbeld, +en ik ga trouwen! Maar ik zal het niet doen voor ik Wang heb teruggevonden of voor de bepaalde termijn is verstreken.” + +</p> +<p>»En wanneer verstrijkt die?” + +</p> +<p>»Op 25 Juni aanstaande. <span class="letterspaced">De Eeuw</span> loopt gedurende dit tijdstip gevaar een groot verlies te lijden. Het ligt dus op haar weg om daartegen maatregelen te nemen.” + +</p> +<p>»En den philosoof op te sporen”, antwoordde William J. Bidulph. + +</p> +<p>De agent liep eenige oogenblikken met de handen op den rug door het vertrek, vervolgens zeide hij: + +</p> +<p>»Wij zullen dien tot alles bereid zijnde vriend vinden; al zat hij ook in het binnenste der aarde. Maar tot dat het zoover +is gekomen zullen wij u, mijnheer, beschermen tegen elke poging tot moord, evenals wij u reeds beschermd hebben tegen zelfmoord.” + +</p> +<p>»Wat bedoelt u daarmede?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Dat twee mijner agenten, sedert 30 April jl., den dag, waarop de polis door u onderteekend werd, al uw schreden hebben gevolgd, +al uw daden nauwkeurig bespied!” + +</p> +<p>»Ik heb niets van die bespieding van mijn persoon gemerkt,” zeide Kin-Fo. + +</p> +<p>»Het zijn menschen, die hun vak verstaan, allerfatsoenlijkste lieden!” antwoordde de hoofdagent. »Vergun mij ze u voor te +stellen, nu zij niet meer verplicht zijn in ’t geheim te uwen opzichte te handelen.” + +</p> +<p>»’t Zal mij een genoegen zijn,” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>»Craig-Fry moeten hier zijn, omdat u hier zijt!” En William J. Bidulph riep: + +</p> +<p>»Craig-Fry?” + +</p> +<p>Craig en Fry stonden werkelijk achter de deur van het particuliere kabinetje. Zij waren den cliënt gevolgd tot aan de deur +van het bureau en wachtten daar zijn vertrek af. + +</p> +<p>»Craig-Fry,” aldus liet zich thans de hoofdagent hooren, »je hebt gedurende de twee maanden, dat voor de polis betaald is, +onzen kostbaren cliënt niet meer tegen zich zelf te behoeden, maar tegen een van zijn eigen vrienden, den philosoof Wang, +die zich verbonden heeft hem te vermoorden!” +<a id="d0e2039"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2039">76</a>]</span></p> +<p>En de twee onafscheidelijken werden op de hoogte der zaak gebracht. Zij begrepen ze en namen de opdracht aan. De rijke Kin-Fo +behoorde hun toe. Hij kon geen trouwer dienaren hebben. + +</p> +<p>Wat moest er nu gedaan worden? + +</p> +<p>Men kan op tweeërlei wijze te werk gaan, meende de hoofdagent, òf Kin-Fo zoo zorgvuldig in zijn huis te Shang-Haï bewaken, +dat Wang het niet kan binnentreden zonder door Fry-Craig bespeurd te worden, òf wel alle pogingen in het werk stellen om gezegden +Wang te vinden en hem den brief te ontnemen. + +</p> +<p>»Het eerste geeft niets, antwoordde Kin-Fo. »Wang zou mij zeer gemakkelijk kunnen vinden, zonder bespeurd te worden, wijl +mijn huis ook het zijne is. Men moet hem, het koste wat het wil opsporen.” + +</p> +<p>»U hebt gelijk, mijnheer,” antwoordde William J. Bidulph. »Het zekerste is om gezegden Wang terug te vinden en wij <i>zullen</i> hem vinden!” + +</p> +<p>»Dood of...” zei Craig. + +</p> +<p>»Levend!” antwoordde Fry. + +</p> +<p>»Neen! levend!” riep Kin-Fo uit... <span id="d0e2059" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Ik wil niet dat Wang een oogenblik door mijn schuld gevaar loopt!” + +</p> +<p>»Craig en Fry, voegde William J. Bidulph er bij, »je staat gedurende zevenenzeventig dagen voor onzen cliënt in. Tot 30 Juni +a. s. vertegenwoordigt mijnheer voor ons een waarde van tweemaal honderdduizend dollars.” + +</p> +<p>Daarop namen de cliënt en de hoofdagent van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> afscheid van elkander. Tien minuten later was Kin-Fo, gevolgd door de beide lijfwachten, die hem vooreerst niet meer zouden +verlaten, in zijn yamen <span id="d0e2069" class="corr" title="Bron: terruggekeerd">teruggekeerd</span>. + +</p> +<p>Toen Soun zag dat Craig en Fry officieel in het huis toegelaten werden, maakte zich een gevoel van spijt van hem meester. +Geen vragen meer, geen antwoorden en vooral geen taëls meer! Daarbij kwam dat zijn meester zijne oude levenswijze hervatte +en zijn onhandigen en luien knecht weder hard begon te behandelen. + +</p> +<p>Arme Soun! Wat zoudt gij gezegd hebben als gij geweten hadt welk lot u boven het hoofd hing! + +</p> +<p>Het eerste dat Kin-Fo deed was naar Peking, avenue de Cha-Coua te »phonografeeren” welken keer zijn lot genomen had. De jonge +vrouw hoorde op nieuw hoe de stem van hem, dien zij voor altijd meende verloren te hebben, haar de teederste namen gaf. Hij +zou zijne lieve jonge zuster terug zien. Eer de zevende maan ten einde was gebracht zou hij bij haar zijn, om haar niet weder +te verlaten. Maar nadat hij geweigerd had haar ongeluk te zoeken, mocht hij haar niet op nieuw aan het gevaar blootstellen +om haar weder weduwe te maken. + +</p> +<p>Lé-ou begreep niet best wat deze laatste zin beteekende, zij begreep <a id="d0e2080"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2080">77</a>]</span>slechts één zaak, en wel dat haar verloofde tot haar terugkeerde en dat hij, vóór er twee maanden zouden verloopen, bij haar +zou zijn. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p077.jpg" alt="Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinciën van het Hemelsche Rijk. Bladz. 80." width="506" height="720"><p class="figureHead">Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinciën van het Hemelsche Rijk. Bladz. 80.</p> +</div><p> + +<a id="d0e2087"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2087">78</a>]</span></p> +<p>En op dien dag was er geen gelukkiger vrouw in het geheele Hemelsche Rijk dan de jeugdige weduwe. + +</p> +<p>Er was, in werkelijkheid, eene geheele omkeering tot stand gebracht in de gedachten van Kin-Fo, thans, dank zij de voordeelige +operatie van de centrale Californische bank, viermaal millionnair. Hij wenschte te leven en goed te leven. Twintig dagen van +spanning hadden hem geheel veranderd. Noch de mandarijn Pao-Shen, noch de koopman Yin-Pang, noch Tim, de bon-vivant, noch +Houal, de letterkundige zouden in hem het onverschillige wezen herkend hebben, van ’t welk zij op een der bloemschepen in +de Paarlenrivier afscheid hadden genomen. Wang zou zijne eigen oogen niet geloofd hebben, als hij het gezien had. Maar hij +was verdwenen zonder eenig spoor na te laten. Hij keerde niet in het huis te Shang-Haï terug. Dit was een bron van groote +zorg voor Kin-Fo en van angst voor de beide lijfwachten. + +</p> +<p>Acht dagen later, den 24<sup>n</sup> Mei, was er nog geen bericht van den philosoof en bijgevolg geen mogelijkheid om op zijn spoor te komen. Te vergeefs hadden +Kin-Fo, Craig en Fry de vreemde concessies, de bazars, de verdachte kwartieren, de omstreken van Shang-Haï doorzocht. Te vergeefs +waren de meest bekwame politiedienaars aan ’t werk geweest. De philosoof was niet te vinden. Ondertusschen verdubbelden Craig +en Fry, die hoe langer hoe meer onrust gevoelden, hunne voorzorgen. Zij verlieten hun cliënt nacht noch dag, aten aan zijn +tafel, sliepen in zijn kamer, wilden hem overhalen om een ijzeren maliënkolder te dragen ten einde beschermd te zijn voor +een dolkstoot en alleen versche eieren te eten om niet vergiftigd te worden. + +</p> +<p>Kin-Fo het moet gezegd worden, liet hen praten. Hij kon zich even goed gedurende twee maanden in de brandkast van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> laten opsluiten, onder voorgeven, dat hij tweemaal honderdduizend dollars vertegenwoordigde! + +</p> +<p>Toen stelde William J. Bidulph, practisch als altijd, zijn cliënt voor de gestorte premie te restitueeren en de polis te verscheuren. + +</p> +<p><span id="d0e2105" class="corr" title="Niet in bron">»</span>’t Spijt mij zeer,” antwoordde Kin-Fo bedaard, »maar de zaak heeft zijn beslag gekregen en u moet er de gevolgen van dragen.” + +</p> +<p>»Het zij zoo,” antwoordde de hoofdagent, zich in het onvermijdelijke schikkende. »Het zij zoo. U hebt gelijk! U kunt door +niemand beter beschermd worden dan door ons!” + +</p> +<p>»Noch goedkooper!” antwoordde Kin-Fo. + + + +<a id="d0e2112"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2112">79</a>]</span></p> +</div> +<div id="d0e2113" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XI.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche Rijk wordt.</p> +</div> +<p>Men kon Wang niet op het spoor komen. Kin-Fo liep gevaar razend te worden door de werkeloosheid, waartoe hij zich gedwongen +zag, want hij kon zelfs geen pogingen doen om den philosoof te vinden, daar hij verdwenen was zonder eenig spoor achter te +laten. + +</p> +<p>Deze loop van zaken stond den hoofdagent van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet bijzonder aan. Eerst had hij gedacht dat het hier geen ernstig geval gold, dat Wang zijne belofte niet zou houden, omdat +zulke zonderlingheden zelfs in het excentrieke Amerika niet zouden voorkomen,—maar hij kwam allengs tot de overtuiging, dat +in het vreemde land, ’t welk men het Hemelsche Rijk noemde, niets onmogelijk was. Ten slotte werd hij het eens met Kin-Fo, +dat de philosoof, als men hem niet kon opsporen, zijn gegeven woord gestand zou doen. Zijn verdwijnen wekte het vermoeden, +dat hij zijn voornemen dan zou volvoeren als zijn leerling er het minst op bedacht was en dat hij dan als een bliksemstraal +met snelle en zekere hand den doodelijken stoot zou toebrengen. En dan zou hij, na den brief op het lichaam van zijn slachtoffer +gelegd te hebben, dood bedaard naar de bureaux van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> wandelen om zijn deel van het verzekerde kapitaal op te eischen. + +</p> +<p>Men moest Wang voorkomen; maar hem direct voorkomen, ging niet aan. + +</p> +<p>William J. <span id="d0e2133" class="corr" title="Bron: Budulph">Bidulph</span> besloot daarop op indirecte wijze en wel door de pers op Wang te werken. Binnen enkele dagen werden aan alle Chineesche bladen +missiven gericht en aan de hoofdorganen in de beide werelddeelen telegrammen gezonden. + +</p> +<p>De <i>Tching-Pao</i>, het officieele blad van Peking, de Chineesche bladen te Shang-Haï en te <span id="d0e2141" class="corr" title="Bron: Hong-kong">Hong-Kong</span>, de meest verspreide bladen van Europa en Amerika, behelsden herhaaldelijk de volgende advertentie: + +</p> +<p>»De heer Wang van Shang-Haï wordt verzocht om de overeenkomst, door hem 2 Mei jl. aangegaan met den heer Kin-Fo, als niet +geschied te beschouwen, daar gezegde heer Kin-Fo slechts één wensch koestert, nl. honderd jaar oud te worden.” + +</p> +<p>Deze zonderlinge annonce werd gevolgd door een ander die er wat practischer uitzag: + +</p> +<p>»Tweeduizend dollars of dertienhonderd taëls zullen uitgekeerd worden aan hem die aan William J. Bidulph, hoofdagent van <span class="letterspaced">de <a id="d0e2152"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2152">80</a>]</span>Eeuw</span> te Shang-Haï, weet mee te deelen waar zich de heer Wang, in genoemde plaats woonachtig geweest, thans bevindt.” + +</p> +<p>Het was niet aannemelijk te achten, dat Wang in de vijf en vijftig dagen die hem waren gegeven om zijne belofte te houden, +aan het reizen was getrokken. Het was veel waarschijnlijker, dat hij zich in de omstreken van Shang-Haï ophield om van elke +gelegenheid gebruik te maken; William J. Bidulph achtte het echter zaak om op alles gevat te zijn. + +</p> +<p>Verscheidene dagen gingen voorbij en er kwam geen verandering in den toestand. Eindelijk begonnen de aanplakbiljetten, in +echt Amerikaanschen stijl de openbare aandacht te trekken en de algemeene vroolijkheid op te wekken. Men zag er met groote +letters en sprekende kleuren <span class="smallcaps">Wang</span>! <span class="smallcaps">Wang</span>!! <span class="smallcaps">Wang</span>!!! op staan en niet minder duidelijk de woorden <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>! <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>!! <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>!!! + +</p> +<p>Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinciën van het Hemelsche Rijk. + +</p> +<p>»Waar is Wang?” + +</p> +<p>»Wie weet er waar Wang is?” + +</p> +<p>»Waar blijft Wang?” + +</p> +<p>»Wat doet Wang?” + +</p> +<p>»Wang! Wang! Wang!” riepen de kleine Chineesjes in koor langs de straten, en dezelfde vragen waren weldra in ieders mond. + +</p> +<p>En Kin-Fo, die waardige zoon van het Hemelsche Rijk, »die slechts één wensch koesterde, nl. honderd jaar oud te worden,” die +dus in lengte van levensduur wilde wedijveren met den beroemden olifant, wiens twintigste lustrum juist in het Stallenpaleis +te Peking gevierd was, Kin-Fo werd weldra de held van den dag. + +</p> +<p>»Welnu, hoe is het; wordt mijnheer Kin-Fo al ouder?” + +</p> +<p>»Hoe vaart hij?” + +</p> +<p>»Is zijn eetlust goed?” + +</p> +<p>»Hoe staan zijn vooruitzichten op het gele kleed?”<a id="d0e2199src" href="#d0e2199" class="noteref">1</a> + +</p> +<p>»Dergelijke spotachtige vragen hoorde men van burgerlijke en militaire mandarijnen als zij elkander ontmoetten, van kooplieden +op de beurs of in hun kantoor, van arbeidslieden op de straat en van de bootslieden in hunne drijvende steden. + +</p> +<p>’t Zijn vroolijke en satirieke lui, die Chineezen, en men moet erkennen dat hier wel reden was om eens te lachen. Weldra had +ieder er dan ook een eigen geestigheid op bedacht en op de aanplakborden en de particuliere muren wemelde het spoedig van +allerlei karikaturen. + +<a id="d0e2206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2206">81</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p081.jpg" alt="Een onafzienbare laan. Bladz. 87." width="498" height="720"><p class="figureHead">Een onafzienbare laan. Bladz. 87.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo leed veel onder al het onaangename van deze zonderlinge vermaardheid. Men maakte zelfs een lied op hem op de wijs van +het »Man-tchiang-houng”, de wind die door de wilgen blaast. Er <a id="d0e2214"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2214">82</a>]</span>verscheen een berijmde klacht, waarin hij sprekende opgevoerd werd: de <i>Vijf nachtwaken van den Honderdjarige</i>! Welk een verleidelijke titel en welk een debiet had het, daar het slechts drie sapeken kostte! + +</p> +<p>Of al die ophef Kin-Fo al verdroot, de heer William J. Bidulph verheugde zich over de ruchtbaarheid die de zaak kreeg; maar +Wang kwam in weerwil daarvan niet te voorschijn. + +</p> +<p>De zaken kwamen eindelijk zoo ver, dat de positie van Kin-Fo onhoudbaar werd. Als hij zich buiten de deur vertoonde, vergezelde +hem een stoet van beiderlei geslacht en van allerlei leeftijd op de straten, langs de kaden, zelfs in de Engelsche, Fransche +en Amerikaansche nederzettingen, en dwars door de velden. Kwam hij thuis, dan moest hij door een hoop straatjongens heen worstelen, +voordat hij zijn yamen kon binnentreden. + +</p> +<p>Elken ochtend dwong men hem om op het balkon van zijn kamer te verschijnen, opdat elkeen zien zou dat hij nog geen definitief +bezit genomen had van zijn doodkist in de kiosk van het »Leven.” De dagbladen bevatten dagelijks een spot-bulletin betreffende +zijn toestand, met allerlei ironische toespelingen, als behoorde hij onder de leden der regeerende dynastie der Tsings. Hij +werd ten slotte meer dan belachelijk. + +</p> +<p>Op zekeren dag, 21 Mei, kwam dan ook de veelgeplaagde Kin-Fo zijn vriend William J. Bidulph opzoeken, om hem te vertellen +dat hij terstond op reis ging. Hij had eindelijk genoeg van Shang-Haï en de Shang-Haïers! + +</p> +<p>»Misschien loopt u op reis nog meer gevaar!” merkte de agent zeer terecht op. + +</p> +<p>»’t Kan me niet schelen!” antwoordde Kin-Fo. »Neem u maar voorzorgen.” + +</p> +<p>»En waar gaat u heen?” + +</p> +<p>»Den weg die voor mij ligt.” + +</p> +<p>»En waar houdt u op?” + +</p> +<p>»Nergens.” + +</p> +<p>»Wanneer komt u terug?” + +</p> +<p>»Nooit!” + +</p> +<p>»En als ik wat van Wang hoor?” + +</p> +<p>»Loop naar den duivel met Wang! Uil die ik was, dat ik hem ook dien dwazen brief gaf!” + +</p> +<p>Eigenlijk brandde Kin-Fo van begeerte om den wijsgeer terug te vinden. Dat zijn leven in de macht van den ex-Taï-ping was, +begon hem bitter te verdrieten. Het bezwaarde hem letterlijk. Een maand langer in die positie zou hij nooit uithouden! Het +lam was geheel van karakter veranderd! + +</p> +<p>»Welnu, ga op reis,” sprak William J. Bidulph, toen hij zag dat er niets aan te doen was. »Craig en Fry zullen u overal volgen, +waar u ook heengaat.” +<a id="d0e2251"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2251">83</a>]</span></p> +<p>»’t Is <i>mij</i> wel,” antwoordde Kin-Fo, »maar ik waarschuw u vooraf dat ik ze zal laten draven. + +</p> +<p>»Zij zullen draven, mijn waarde heer, zij zullen draven; het zijn geen lui die zuinig op hun beenen zijn!” + +</p> +<p>Kin-Fo ging daarop huiswaarts en maakte zijne toebereidselen, zonder een oogenblik tijd te verliezen. + +</p> +<p>Soun moest zijn meester vergezellen—tot zijn grooten spijt, want hij hield niet van veranderingen. Maar hij zweeg, want de +opmerking zou hem ongetwijfeld weder een stuk van zijn staart gekost hebben. + +</p> +<p>Wat Craig en Fry betreft, als echte Amerikanen zagen zij niet tegen verplaatsing op, en waren zij steeds bereid om op het +eerste woord naar het andere einde der wereld te gaan. De eenige vraag die zij zich veroorloofden was: + +</p> +<p>»Waar gaat mijnheer naar toe?” + +</p> +<p>»Eerst naar Nan-King en vervolgens naar den duivel!” + +</p> +<p>Om beider lippen vertoonde zich tegelijkertijd een glimlach. Ze waren verrukt! Naar den duivel! Niets viel beter in hun smaak! +Slechts enkele oogenblikken om afscheid van den heer William J. Bidulph te nemen en nu kwamen zij terug in Chineesche kleederdracht +om op hunne reis door het Hemelsche Rijk minder de aandacht der bevolking te trekken. + +</p> +<p>Een uur later waren Craig en Fry met den reiszak omhangen en revolvers gewapend weder in de yamen terug en bij het vallen +van den avond verlieten Kin-Fo en zijne gezellen zeer geheimzinnig de haven van de Amerikaansche nederzetting met de stoomboot +die van Shang-Haï op Nan-King vaart. + +</p> +<p>Deze reis is slechts een uitstapje. In minder dan twaalf uur kan een goede boot, die bij de afvaart van de eb profiteert, +langs de Blauwe <span id="d0e2275" class="corr" title="Bron: rivier">Rivier</span> de oude hoofdstad van zuidelijk China bereiken. + +</p> +<p>Gedurende dien overtocht droegen Craig en Fry voor hun kostbaren Kin-Fo de teederste zorgen, na vooraf al de overige passagiers +nauwkeurig opgenomen te hebben. Zij kenden den wijsgeer van aanzien—wie van al de bewoners der buitenlandsche nederzettingen +kende zijne beminnelijke verschijning niet?—en zij hadden zich overtuigd, dat hij hen niet aan boord gevolgd was. Nadat deze +voorzorg genomen was, hadden zij gelegenheid om al hunne attenties aan den verzekerde van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> te wijden; zij onderzochten met hunne handen de stevigheid der verschansing waartegen hij leunde, der treden van de trap +waarop hij den voet zette, zij lokten hem ver van den stoomketel welks constructie hun verdacht voorkwam, verzochten hem zich +niet bloot te stellen aan de koude nachtlucht, keken of de luikjes van zijn hut wel vertrouwd en waterdicht waren, berispten +Soun, dien luien knecht, die er nooit was als zijn meester hem noodig had, vervingen hem somtijds als Kin-Fo <a id="d0e2283"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2283">84</a>]</span>thee en koekjes verlangde en legden zich ten slotte in de tweede nachtwake geheel gekleed voor de deur van zijn hut te rusten, +met veiligheidsgordels aan hunne zijde en gereed om hem ter hulp te snellen, als door aanvaring of eenig ander ongeluk de +stoomboot gevaar mocht loopen in de diepte der rivier te verdwijnen. Maar er gebeurde niets wat Craig en Fry gelegenheid gaf +om hunne getrouwheid en gehechtheid aan den persoon van Kin-Fo door daden te bewijzen. De stoomboot zakte snel den Wou-Sang +af, liep uit in den Yang-tse-Kiang of Blauwe Rivier, voer langs het Tsong-Ming eiland, liet de vuurtorens van Ourong en Langchan +achter zich, kwam met het getij door de provincie Kiang-Sou en zette 22 Mei hare passagiers behouden en wel op de kade van +de oude Keizersstad af. + +</p> +<p>Dank zij de zorg der beide gedienstige geesten, was de staart van Soun gedurende dit gedeelte van de reis geen streep korter +geworden. De luiaard had dus geen reden tot klagen. + +</p> +<p>’t Was niet zonder reden, dat Kin-Fo na zijn vertrek uit Shang-Haï eerst naar Nan-King gegaan was. Hij meende eenige kans +te hebben om den philosoof daar aan te treffen. + +</p> +<p>Wang had zich door zijne herinneringen aangetrokken kunnen gevoelen door deze ongelukkige stad, het voornaamste tooneel van +den opstand der Tchang-Mao’s. Was zij indertijd niet in het bezit genomen en verdedigd door dien eenvoudigen schoolmeester, +later den geduchten Rong Siéou-Tsien, die keizer der Taï-pings werd en het <span id="d0e2291" class="corr" title="Bron: Mantschourysche">Mantschourijsche</span> gezag zoo lang in toom hield? Was in deze stad het nieuwe tijdperk van den Grooten Vrede<a id="d0e2294src" href="#d0e2294" class="noteref">2</a> niet door hem afgekondigd? Had hij daar in 1864 geen vergif ingenomen, om te voorkomen dat hij levend in handen zijner vijanden +viel? Uit het oude koningspaleis daar ter stede ontsnapte zijn jonge zoon, wiens hoofd weldra daarna door de Imperialisten +werd afgehouwen! Werden Rong Siéou-Tsien’s beenderen niet nog uit de puinhoopen der verbrande stad opgedolven om tot een prooi +der onreine roofdieren te strekken? Waren, om alles in eens te zeggen, niet binnen drie dagen honderdduizend van Wangs oude +gezellen en vrienden in deze provincie om het leven gebracht?.... + +</p> +<p>Het was dus wel mogelijk dat de wijsgeer, geleid door een soort van heimwee, dat hem beving na de verandering in zijne gewone +levenswijze, naar deze plaatsen getrokken was en zich hier aan zijne persoonlijke herinnering had overgegeven! Hij zou van +hier toch weder binnen enkele uren te Shang-Haï kunnen zijn, om den stoot toe te brengen.... + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p085.jpg" alt="Hij trad wat dichterbij en las. Bladz. 87." width="493" height="720"><p class="figureHead">Hij trad wat dichterbij en las. Bladz. 87.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Daarom was Kin-Fo eerst naar Nan-King gegaan en koos hij <a id="d0e2306"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2306">85</a>]</span>deze stad als eerste pleisterplaats op zijne reis. Als hij er Wang aantrof zou men terstond tot eene verklaring komen en de +belachelijke zaak zou daarmede uit zijn. Als Wang er niet te vinden was, zou <a id="d0e2308"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2308">86</a>]</span>Kin-Fo zijne omzwervingen door het Hemelsche Rijk voortzetten tot den dag waarop de overeenkomst afgeloopen was en hij niets +meer van zijn ouden leermeester en vriend zou te vreezen hebben. + +</p> +<p>Kin-Fo, door Craig en Fry vergezeld en door Soun gevolgd, begaf zich nu naar een hotel, in een der slechts half bevolkte kwartieren +gelegen, waaromheen zich drievierde gedeelte der oude hoofdstad als een woestijn uitstrekt. + +</p> +<p>»Ik reis onder den naam van Ki-Nan”, zeide Kin-Fo tegen zijne metgezellen, »en ik verzoek u dat mijn vorige naam, onder geen +voorwendsel hoegenaamd, nooit meer uitgesproken worde.” + +</p> +<p>»Ki...” zeide Craig. + +</p> +<p>»Nan” vulde Fry aan. + +</p> +<p>»Ki-Nan” herhaalde Soun. + +</p> +<p>Men begrijpt dat Kin-Fo, nu hij zijne Shang-Haïsche vermaardheid ontvluchtte, geen lust had om die op zijn reis terug te vinden. +Overigens had hij Craig en Fry ook niet gesproken over de mogelijkheid dat de philosoof te Nan-King zijn zou. Deze vreesachtige +agenten zouden met een overdaad van voorzorgen voor den dag zijn gekomen, die van hun standpunt wel te rechtvaardigen waren, +doch die Kin-Fo hartelijk verveelden. In waarheid, als zij met een millioen in hun zak door eene verdachte streek hadden moeten +reizen, zouden zij niet voorzichtiger hebben kunnen zijn dan nu. ’t Was dan ook weinig minder dan een millioen, dat de maatschappij +<span class="letterspaced">de Eeuw</span> aan hunne zorgen had toevertrouwd! + +</p> +<p>De geheele dag werd besteed aan het bezoeken der straten, pleinen en bijzonderheden van Nan-King. Van de West- tot de Oostpoort, +van het noorden naar het zuiden, werd de stad, die overal van vervallen grootheid getuigde, doorkruist. Kin-Fo stapte stevig +door, sprak weinig, maar keek goed om zich heen. + +</p> +<p>Geen enkel verdacht gelaat vertoonde zich, noch op de kanalen, die door de heffe des volks bezocht werden, noch in de met +tegels bevloerde straten, tusschen puinhoopen van huizen, waar gras en onkruid steeds welig tierde. Men zag er geen vreemdeling +onder de half verwoeste marmeren zuilengangen, de verbrande stukken muur die de plek aanwezen waar het keizerlijke paleis, +het tooneel van de hevigste worsteling, gestaan had, waar Wang ongetwijfeld tot het laatste oogenblik stand gehouden had. +Niemand trachtte zich te onttrekken aan de blikken der bezoekers, noch in den omtrek van de yamen der katholieke zendelingen, +die de <span id="d0e2329" class="corr" title="Bron: Nankingers">Nan-Kingers</span> in 1870 wilden vermoorden, noch in de buurt van de wapenfabriek, pas opgericht met de onvernielbare overblijfsels van den +porceleinen toren, waarmede de Taï-pings den grond bedekt hadden. + +</p> +<p>Kin-Fo, die onvermoeid scheen te zijn, liep steeds voorwaarts. Altijd van nabij gevolgd door zijne beide onvermoeibare satellieten +en in de verte door den ongelukkigen Soun, die aan zulke tochten <a id="d0e2334"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2334">87</a>]</span>niet gewend was, verliet hij de Oostpoort en waagde zich op de verlaten vlakte. + +</p> +<p>Daar vertoonde zich een onafzienbare laan, aan elke zijde door monsterachtige dieren van graniet bezet. + +</p> +<p>Kin-Fo volgde die laan met versnelden stap. + +</p> +<p>Aan het einde verhief zich een kleine tempel. Daarachter bevond zich een graf heuvel. Hier was de rustplaats van Rong-Ou, +een priester die keizer geworden was, een van die hardnekkige vaderlanders die, vijf eeuwen geleden, tegen de vreemde overheersching +hadden gestreden. Zou de philosoof zich hier niet vermeid hebben in de roemvolle herinneringen, op het graf zelf, waar de +stichter van de dynastie der Mings rustte! + +</p> +<p>De grafheuvel was eenzaam, de tempel verlaten. Men zag er niet anders dan kolossale beelden, ten nauwernood in het marmer +uitgebeiteld en fantastische gedierten, die ter bewaking schenen te dienen. + +</p> +<p>Maar op de deur van den tempel bespeurde Kin-Fo, niet zonder eenige ontroering, eenige teekens, die er door een menschenhand +op gegrift waren. Hij trad wat dichter bij en las deze drie letters: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p class="aligncenter">W. K.-F.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Wang! Kin-Fo! Er was geen twijfel meer aan, de philosoof had daar vertoefd! + +</p> +<p>Kin-Fo zeide niets, keek rond, zocht...... Er was niemand. + +</p> +<p>Des avonds kwamen Kin-Fo, Craig, Fry en Soun, die haast niet meer voort kon, in het hotel terug en den volgenden dag hadden +zij Nan-King verlaten. + + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2199" href="#d0e2199src" class="noteref">1</a></span> Zoodra een Chinees 80 jaar oud is heeft hij het recht gele kleederen te dragen. Geel is de kleur der Keizerlijke familie en +het bedoelde recht is een eerbewijzing aan den ouderdom. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2294" href="#d0e2294src" class="noteref">2</a></span> Letterlijke vertaling van het woord Taï-ping. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e2356" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht op avontuur uitgaan.</p> +</div> +<p>Wie is de reiziger, die de groote rij- en waterwegen van het Hemelsche Rijk met zooveel volharding aflegt? Hij gaat voorwaarts, +steeds voorwaarts, niet wetende waar hij gisteren was en waar hij morgen zijn zal. Hij trekt de steden door zonder ze te zien, +hij gaat de herbergen en hotels alleen binnen om er eenige uren rust te nemen, hij vertoeft in de restaurants niet langer +dan noodig is om voedsel te gebruiken. Geld schijnt geen waarde voor hem te hebben, hij verkwist het, hij werpt het weg om +zijn tocht te bespoedigen. +<a id="d0e2364"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2364">88</a>]</span></p> +<p>Het is geen koopman die voor zijne zaken reist. Het is geen mandarijn, die door den minister met eene gewichtige zending is +belast. Het is geen kunstenaar die de schoonheden der natuur opspoort. Het is geen geleerde, geen navorscher, die oude documenten +zoekt, in tempels of kloosters van het oude China verspreid. Het is geen student, die in den tempel der examens moet opgaan +om er een wetenschappelijken graad te behalen, geen priester van Bouddha, die inspectie moet houden over de kleine landelijke +altaren, opgericht tusschen de wortels van den heiligen vijgeboom, noch een priester, die ter vervulling van een belofte een +tocht maakt naar een der vijf heilige bergen van het Hemelsche Rijk. + +</p> +<p>Het is de gewaande Ki-Nan, vergezeld door Fry-Craig, altijd vol ijver, en gevolgd door Soun die hoe langer hoe vermoeider +wordt. Het is Kin-Fo die altijd nog verkeert in die zonderlinge gemoedsstemming, welke hem er toe dreef te vluchten, en te +gelijk den spoorloos verdwenen Wang te zoeken. Het is de cliënt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> die van dit onophoudelijk heen- en weertrekken afleiding verwacht, en misschien een waarborg tegen de onbekende gevaren waardoor +hij bedreigd wordt. Ook de beste schutter loopt de kans, dat hij een zich steeds bewegend doel mist en Kin-Fo wenschte zulk +een doel te zijn. + +</p> +<p>De reizigers hadden te Nan-King weder plaats genomen op een, van de vlugge Amerikaansche stoombooten, groote drijvende hotels +die de Blauwe Rivier bevaren. Zestig uur later stapten zij te Ran-Kéou aan wal, niet voordat zij die grillige rots bewonderd +hadden, de »Kleine Wees”, die zich midden in den stroom der Yang-tze-Kiang verheft, en op welks top zich trotsch een tempel +verheft, waarin de dienst door Chineesche priesters verricht wordt. + +</p> +<p>Te Ran-Kéou, aan de samenvloeiing gelegen van de Blauwe Rivier en zijne voornaamste bijrivier, de Ran-Kiang,<a id="d0e2376src" href="#d0e2376" class="noteref">1</a> bleef onze zwerver een halven dag stil. + +</p> +<p>Daar was men omringd door allerlei, niet te herstellen overblijfselen uit den tijd der Taï-pings; maar noch in deze handelstad, +die als ’t ware slechts een aanhangsel is van Rang-Yang-Fou, op den rechter-oever van de zijrivier, noch te <span id="d0e2381" class="corr" title="Bron: Ou-Tchang-Fon">Ou-Tchang-Fou</span> hoofdstad van de provincie van Rou-Pé aan den rechteroever van den stroom zelf, was iets te bespeuren van den spoorloos verdwenen +Wang. Ook zag men er geen letters als die, welke Kin-Fo te Nan-King op het graf van den gekroonden priester had gevonden. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p089.jpg" alt="Men was daar in de streek van de »Lœss.” Bladz. 92." width="497" height="720"><p class="figureHead">Men was daar in de streek van de »<span id="d0e2388" class="corr" title="Bron: Loess">Lœss</span>.” Bladz. 92. +</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Als Craig en Fry zich hadden voorgesteld dat zij, op hunne reis <a id="d0e2394"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2394">89</a>]</span>door China, eenige kennis op zouden doen van land en zeden, zouden zij zich spoedig bedrogen gevonden hebben. Zelfs de tijd +zou hun ontbroken hebben om aanteekeningen te maken en hunne <a id="d0e2396"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2396">90</a>]</span>indrukken zouden zich bepaald hebben tot eenige namen van steden en sterkten. Maar zij waren niet nieuwsgierig en snapachtig +evenmin. Zij spraken bijna nooit met elkander. Waarvoor zou dat ook gediend hebben! Hetgeen Craig dacht, was ook de meening +van Fry. Het zou een soort van alleenspraak geworden zijn. Zij letten dan ook, evenmin als hun cliënt, op het tweeslachtig +voorkomen van het grootste aantal der Chineesche steden—bijna uitgestorven in het midden en druk in de voorsteden. Ternauwernood +bespeurden zij te Ran-Kéou het Europeesche gedeelte, kenbaar aan de breede en rechte straten, de bevallige gebouwen en den +schaduwrijken wandelweg, die zich langs de oevers van de Blauwe Rivier uitstrekt. Zij keken alleen uit naar één persoon en +die persoon bleef onzichtbaar. + +</p> +<p>De stoomboot kon, dank zij den was dien de wateren van den Ran-Kiang deed stijgen, deze zijrivier nog circa honderd dertig +mijlen tot aan Leo-Ro-Kéou opstoomen. + +</p> +<p>Kin-Fo was er de man niet naar om dit soort van vervoermiddel, ’t welk hem zeer behaagde, te verlaten. Integendeel, hij stelde +er prijs op zoover te gaan als de Rang-Kiang bevaarbaar was. Eenmaal daar gekomen, zou hij nader zien. Craig en Fry hadden +er niets tegen dat de tocht aldus voortgezet werd. De bewaking was aan boord zeer gemakkelijk, de gevaren minder dreigend. +Als zij verder kwamen, op de minder veilige wegen van midden-China, zou het heel wat anders zijn. + +</p> +<p>Wat Soun betreft, het leven aan boord beviel hem uitstekend. Hij behoefde niet te loopen, hij behoefde niets te doen, zijn +meester kon hij overlaten aan de goede zorgen van Craig-Fry, hij kon zich, na flink gegeten en gedronken te hebben, rustig +in zijn hoekje uitstrekken om te slapen en het eten was uitmuntend. + +</p> +<p>Eene verandering in de voeding aan boord, die eenige dagen later inviel, moest ieder ander dan dezen stoffel er opmerkzaam +op gemaakt hebben dat er eene wijziging gekomen was in de aardrijkskundige gesteldheid der reizigers. + +</p> +<p>Bij den maaltijd werd de plaats van de rijst ingenomen door het koren, in den vorm van ongerezen broodjes, die, als men ze +versch gebruikte, zeer aangenaam van smaak waren. + +</p> +<p>Soun betreurde, als een Chinees uit het zuiden, zijne gewone rijst. Hij kon met zijne kleine stokjes zoo behendig manoeuvreeren, +als hij de korrels uit den schotel in zijn grooten mond bracht, en hij kon zulke geduchte hoeveelheden naar binnen werken! +Rijst en thee, wat heeft een waar zoon van het Hemelsche Rijk meer noodig! + +</p> +<p>De stoomboot bleef de Rang-Kiang opvaren en was de grens van het koren genaderd. Men bespeurde dat men in hooge streken gekomen +was. Aan den gezichteinder zag men eenige bergen met sterkten gekroond, gesticht onder de oude dynastie der Mings. De <a id="d0e2412"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2412">91</a>]</span>dijken, die de wateren van de rivier binnen hare bedding hielden, verdwenen, de oevers werden lager en het bed der rivier +werd breeder maar verminderde in diepte. Men was het gebied van Guan-Lo-Fou genaderd. + +</p> +<p>Kin-Fo ging niet aan wal gedurende de weinige uren die noodig waren om bij de gebouwen der douanen, nieuwe brandstof aan boord +te nemen. Wat had hij te maken in een stad, die hem geheel onverschillig was? Nu hij er niet in kon slagen Wang op het spoor +te komen, had hij slechts eene begeerte: zich dieper in noordelijk China te begeven, waar hij wel geen kans had Wang te vinden, +maar waar deze hem ook niet treffen zou. + +</p> +<p>Na <span id="d0e2418" class="corr" title="Bron: Guan-Lo-Fon">Guan-Lo-Fou</span> deed men twee steden aan, tegenover elkander gelegen, het eene de handelstad Fan Tcheng op den linkeroever; en de hoofdstad +Siang-Yang-Fou op den rechteroever; de eerste vol beweging en verkeer, de laatste, de verblijfplaats van de autoriteiten, +meer dood dan levend. + +</p> +<p>En na Fan Tcheng bleef de Ran-Kiang, met een rechten hoek noordwaarts buigende, nog tot Lao-Ro-Kéou bevaarbaar. Daar kon de +stoomboot, wegens gebrek aan water, niet verder. + +</p> +<p>Eenmaal te <span id="d0e2425" class="corr" title="Bron: Lao-Ro-Keou">>Lao-Ro-Kéou</span> gekomen, moest er een groote verandering in de reisplannen worden gemaakt. Men moest de stroomen »die loopende wegen,” verlaten +en zichzelf voortbewegen of althans de zacht schommelende beweging van de boot verwisselen met de schokken, het gekraak en +gestoot van de ellendige voertuigen, die in het Hemelsche Rijk in gebruik zijn. Ongelukkige Soun! De tijd der beslommeringen, +vermoeienissen, berispingen was voor hem aangebroken! + +</p> +<p>En waarlijk, hij die Kin-Fo op dezen avontuurlijken zwerftocht, van gewest tot gewest, van stad tot stad wilde volgen, zou +een zwaar werk ondernomen hebben! Den eenen dag reisde hij per wagen, maar welk een wagen! Een bak, stevig bevestigd op twee +wielen met groote ijzeren spijkers voorzien en getrokken door twee weerbarstige muilezels, terwijl men alleen door een linnen +huif bedekt was voor de regenvlagen en zonnestralen! Een anderen dag kon men hem zien uitgestrekt in een soort van stoel, +die tusschen twee lange bamboezen stokken hing en aan zulk hevig slingeren en stampen was blootgesteld, dat het voor een vaartuig +in al zijne spanten en inhouten een vreeselijk gekraak zou gegeven hebben. + +</p> +<p>Craig en Fry bevonden zich als aides-de-camp naast de portieren, op een paar ezels gezeten, die zoo mogelijk nog meer schudden +en schommelden dan de stoel. Wat Soun betreft, hij ging te voet en als de marsch wat snel ging, al brommende en vloekende, +en zich, meer dan goed voor hem was, verkwikkende aan den brandewijn van Kao-Liang. Ook hij ging dan met zonderlinge slingeringen +voorwaarts, maar dit was niet te wijten aan de oneffenheden van <a id="d0e2432"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2432">92</a>]</span>het terrein! Kortom, de stoet ware op een onstuimige zee niet meer geschud geworden. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne metgezellen deden te paard—dieren waarvan de wederga in ellende nauwelijks te vinden was—hun intocht te Si-Gnan-Fou, +de oude hoofdstad van het Hemelsche Rijk, en waar de keizers uit de dynastie der Tangs eertijds hun zetel hadden gevestigd. + +</p> +<p>Maar welke onafzienbare naakte en droge vlakten had men niet moeten doortrekken, wat al vermoeienissen, ja zelfs gevaren, +had men niet doorworsteld eer deze afgelegen provincie van Chen-Li bereikt was! + +</p> +<p>De Meizon wierp, op een breedte, ongeveer overeenstemmende met ’t zuiden van Spanje, bijna onuitstaanbaar heete stralen op +het aardrijk, en dreef het fijne stof der wegen, die nooit met steenen hadden kennis gemaakt, omhoog. + +</p> +<p>Als men door zulk een gelen wervelwind werd overdekt, die de lucht als met een ongezonden damp verpestte, kon men er op rekenen +van boven tot beneden in het grijs gestoken te worden. Men was daar in de streek van de “Lœss,” een zonderling soort van geologische +formatie, eigen aan ’t noorden van China; ’t is geen aarde en ook geen rots, maar een soort van steen, dat nog niet tot een +vasten toestand gekomen is. + +</p> +<p>De gevaren die men te doorstaan had, waren niet van denkbeeldigen aard in een land, waar de politiedienaars eene buitengewone +vrees koesteren voor de messen van de dieven. Als men bedenkt, dat de »tipaos” in de steden aan de schurken vrij spel laten +en de bewoners aldaar zich des nachts zelfs niet op de drukst bewoonde gedeelten durven begeven, kan men er over oordeelen +hoe het op de wegen gesteld is! Meermalen werden de reizigers door verdachte troepen aangehouden, als zij de nauwe holen, +diep tusschen de »lœss”-lagen uitgegraven, doortrokken; maar het zien van Craig-Fry met den revolver in den gordel, had de +straatroovers tot nog toe altijd eerbied ingeboezemd. Toch waren de agenten van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> herhaaldelijk in groote onrust, minder voor zichzelf dan wel voor het millioen, dat aan hunne zorg was toevertrouwd. Of Kin-Fo +door het mes van een boosdoener of door den dolk van Wang viel, was voor hen hetzelfde. De slag toch zou in ieder geval de +maatschappij treffen. + +</p> +<p>Kin-Fo was overigens niet minder goed gewapend en even vast besloten zich te verdedigen. Hij hechtte meer dan ooit aan het +leven en hij zou, om de uitdrukking van Craig-Fry te bezigen, »zich hebben laten dooden om het te behouden.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p093.jpg" alt="Hij beklom de steile oevers der Gele Rivier. Bladz. 95." width="496" height="720"><p class="figureHead">Hij beklom de steile oevers der Gele Rivier. Bladz. 95.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>’t Was niet waarschijnlijk dat men te Si-Gnan-Fou eenig spoor zou vinden van den philosoof. Nooit zou een oude Taï-ping op +de gedachte gekomen zijn daar een schuilplaats te zoeken. ’t Is een <a id="d0e2456"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2456">93</a>]</span>stad welker wallen nooit door de opstandelingen zijn bemachtigd en die door een talrijk garnizoen is bezet. Alleen iemand +die een bijzonderen smaak had voor archaeologische merkwaardigheden, <a id="d0e2458"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2458">94</a>]</span>in de plaats zeer talrijk, of die ervaren was in het uitleggen van de meest geheimzinnige spreuken—het museum aldaar »het +bosch der tafelen” geheeten, was er rijk aan—kon roeping gevoelen daarheen te gaan. ’t Was niet waarschijnlijk dat Wang er +zou zijn. + +</p> +<p>Daarom verliet Kin-Fo dan ook, den dag na zijne aankomst, deze stad, een gewichtig punt voor den handel tusschen midden-Azië, +Thibet, Mongolië en China, en zette den tocht verder noordwaarts voort. + +</p> +<p>Langs Kao-Lin-Sien, Sing-Tong-Sien, den weg door het dal van de Quei-Ro, welker wateren met het gele stof van de »lœss,” door +welks bodem zij liep, bedekt waren, kwam de kleine troep te <span id="d0e2464" class="corr" title="Bron: Roua-Tcheou">Roua-Tchéou</span> aan, het brandpunt van den geweldigen opstand der Muzelmannen in 1860. Vandaar bereikte Kin-Fo en zijne gezellen, nu eens +per vaartuig, dan weder per wagen, niet zonder groote vermoeienissen, de vesting Tong-Kouan, aan de samenvloeiing van de Quei-Ro +en de Rouang-Ro gelegen. + +</p> +<p>De Rouang-Ro is de vermaarde Gele rivier. Zij daalt van het noorden af om zich, door de oostelijke provinciën, in de zee te +storten die haren naam draagt, zonder daarom geel te zijn, evenmin als de Roode zee rood, de Witte zee wit of de Zwarte Zee +zwart is. De stroom is beroemd, en ongetwijfeld van Hemelschen oorsprong, wijl zijn kleur die is van den keizer, Zoon van +den Hemel; maar hij wordt ook »China’s leed” geheeten, een naam dien hij dankt aan de geduchte overstroomingen, waardoor voor +’t oogenblik het Keizer-kanaal in ontredderden toestand verkeert. + +</p> +<p>Te Tong-Kouan zouden de reizigers, zelfs des nachts, veilig geweest zijn. Het is geen handelstad, maar een militaire plaats, +en bewoond, niet tijdelijk maar als vaste verblijfplaats, door de Mantsjoersche Tartaren, de keurtroepen van het Chineesche +leger! Misschien was Kin-Fo voornemens er eenige dagen rust te nemen. Misschien zou hij er in een hotel eene goede kamer, +eene goede tafel, een goed bed gezocht hebben—’t geen zeker noch aan Craig-Fry, noch vooral aan Soun zou hebben mishaagd. + +</p> +<p>Maar deze onhandige snaak, die bij deze gelegenheid een paar duim van zijn staart moest missen, had de onvoorzichtigheid om +bij de douanen in plaats van den aangenomen naam, den waren naam zijns meesters te noemen. Hij vergat dat hij de eer had niet +Kin-Fo, maar Ki-Nan te dienen. Welk een uitbarsting! De vergissing verplichtte den reiziger onmiddellijk te plaats te verlaten. +Zijn naam had reeds het noodige effect gemaakt. De beroemde Kin-Fo was te Tong-Kouan aangekomen. Men wilde dien man zien, +»wiens eenigste wensch was honderd jaar oud te worden!” + +</p> +<p>De getergde reiziger slaagde er ternauwernood in zich met zijne beide bewakers en zijn knecht door de vlucht te onttrekken +aan de massa nieuwsgierigen, die als uit den grond oprezen. Te voet, <a id="d0e2475"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2475">95</a>]</span>ditmaal te voet! beklom hij de steile oevers der Gele rivier, en hij liep door totdat zijne metgezellen en hij zelf van vermoeienis +neervielen in een klein dorp, waar zijne volslagen onbekendheid hem wel eenige uren van rust waarborgde. + +</p> +<p>Soun, thans geheel uit het veld geslagen, durfde zijn mond niet meer opendoen. Thans was hij, met den belachelijken rattenstaart, +die hem nog slechts overbleef, het voorwerp der algemeene opmerkzaamheid en der onaangenaamste bespotting! De straatjongens +wezen hem na en vervolgden hem met allerlei zoutelooze grappen. + +</p> +<p>Hij verlangde dus wel naar het einde der reis. Doch waar was dat einde? Had zijn meester niet zelf aan den heer William J. +Bidulph verklaard dat hij niet ophouden zou zoolang er nog een weg vóor hem lag? + +</p> +<p>In het dorpje, op twintig <i>lis</i><a id="d0e2485src" href="#d0e2485" class="noteref">2</a> van Tong-Kouan, waar Kin-Fo zich verborgen had, was niets te krijgen; geen paarden, geen ezels, geen wagens, geen draagstoelen. +Er bleef niets anders over dan terug te keeren of te voet verder te gaan. Dat was juist niet bevorderlijk om den leerling +van den philosoof Wang in een gelijkmatig humeur te houden en hij bracht bij deze gelegenheid de lessen van zijn leermeester +dan ook slecht in practijk. Hij beschuldigde iedereen, terwijl hij eigenlijk met zichzelf had moeten beginnen. Och, wat betreurde +hij den tijd toen zijn leven zoo kalm daarheen ging! Moest hij, om het geluk te kunnen waardeeren, verdriet, ongeluk en kwelling +gekend hebben, zooals Wang zeide, thans had hij aan deze laatste zaken waarlijk geen gebrek. + +</p> +<p>En dan ook had hij op zijn tocht vele brave menschen ontmoet die geen duit bezaten, maar toch gelukkig waren! Hij was in de +gelegenheid geweest de verschillende soorten van geluk op te merken, die verkregen worden door den met vreugde verrichten +arbeid. + +</p> +<p>Hier waren het landbouwers over hun arbeid gebukt; daar ambachtslieden, die al zingende hunne gereedschappen hanteerden. Het +was immers juist aan het gebrek aan arbeid dat Kin-Fo het gebrek aan begeerten en bij gevolg, het gebrek aan geluk hier beneden +te danken had! O! ’t Was een goede les! Hij meende het althans!!... Neen! vriend Kin-Fo, toch was het zoo niet! + +</p> +<p>Met veel moeite en na herhaalde mislukte pogingen slaagden Craig en Fry er ten slotte in een voertuig te vinden, het eenige +dat het dorp bezat. Het was slechts geschikt voor een enkelen persoon en er was niemand om het in beweging te brengen. + +</p> +<p>Het was een kruiwagen—Pascal’s kruiwagen,—en misschien reeds vóór hem uitgevonden door de vernuftige Chineezen, die ook het +buskruit, het schrift, het kompas en de vliegers uitvonden. <a id="d0e2499"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2499">96</a>]</span>Maar in China is het groote wiel niet voor aan den wagen, doch midden er onder geplaatst, evenals het rad bij zekere booten. +De wagen is daardoor in twee deelen verdeeld, één voor den reiziger om zelf plaats in te nemen, het andere voor zijn bagage. + +</p> +<p>Dit voertuig kan alleen door een mensch in beweging gebracht worden, die het voortduwt en niet voortsleept. Die dit doet staat +dus achter den reiziger, evenals de voerman van een Engelsche cab, en beneemt hem het vrije uitzicht niet. Als de wind gunstig, +dat wil zeggen achter het rijtuig is, maakt hij, die den wagen duwt, gaarne van deze kostelooze beweegkracht gebruik. Hij +zet er een mast en een zeil op, en als het goed waait, dan behoeft hij niet te duwen, dan wordt hij integendeel zelf voortgetrokken—en +somtijds sneller dan hem lief is. + +</p> +<p>Het voertuig werd gekocht met al wat er bij behoorde en Kin-Fo nam er plaats in. De wind was gunstig en het zeil werd geheschen. + +</p> +<p>»Komaan Soun!” riep Kin-Fo. + +</p> +<p>Soun maakte zich gereed om plaats te nemen in de tweede afdeeling. + +</p> +<p>»Ben je mal! Achter den wagen en duwen”, beval Kin-Fo op een toon, die geen tegenspraak toeliet. + +</p> +<p>»Mijnheer.... wat.... ik!” riep Soun uit en hij voelde zijne knieën reeds knikken, als een paard dat overwerkt is. + +</p> +<p>»’t Is je eigen schuld; ’t is een gerechte straf voor je onbescheidenheid en babbelzucht.” + +</p> +<p>»Komaan Soun!” voegden Craig en Fry er bij. + +</p> +<p>»Achter den wagen en duwen!” herhaalde Kin-Fo, met een veelbeteekenenden blik op het eindje staart dat den ongelukkige nog +over bleef. »En pas op dat je niet struikelt, of anders...” + +</p> +<p>Een gebaar met wijs- en middenvinger vulde den zin aan. Soun deed den draagband over zijne schouders en greep de berrie met +beide handen. Craig en Fry namen hunne plaats aan weerszijden in en daar er een frissche bries woei, ging de stoet op een +sukkeldrafje vooruit. + +</p> +<p>Het is onmogelijk om de sprakelooze woede van Soun te beschrijven, nu hij als paard dienst moest doen, en zelfs de omstandigheid +dat Craig of Fry somtijds zijne plaats innam, kon er hem niet mede verzoenen. Zeer gelukkig bleef de zuidenwind hun bijna +voortdurend getrouw, ’t geen hun drie-vierde van het werk uitwon. De kruiwagen stond goed in evenwicht en de man die duwde +behoefde eigenlijk alleen te sturen en te zorgen dat men niet van den weg afdwaalde. + +</p> +<p>Op deze wijze trok Kin-Fo door de noordelijke provinciën van China, loopende als hij wat stijf in zijne beenen geworden was, +zich latende rijden als hij behoefte gevoelde om weder te rusten. + +</p> +<p>Na langs de steden Houan-Fou en Ca-Fong gegaan te zijn, kwam hij aan de steile overs van het Groote Keizers-kanaal, dat nauwelijks +twintig jaar geleden, voordat de Gele <span id="d0e2527" class="corr" title="Bron: rivier">Rivier</span> weder in haar oude <a id="d0e2530"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2530">97</a>]</span>bedding teruggekeerd was, een schoonen waterweg vormde van een paar honderd uur ver, die van Sou-Tchéou, het land der thee, +tot Peking liep. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p097.jpg" alt="Op deze wijze trok Kin-Fo.... Bladz. 96." width="500" height="720"><p class="figureHead">Op deze wijze trok Kin-Fo.... Bladz. 96.</p> +</div><p> + +<a id="d0e2537"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2537">98</a>]</span></p> +<p>Hij kwam zoo door Tsinan en Ho-Kien in de provincie Té-Tché-li, waarin Peking ligt, de viervoudige hoofdstad van het Hemelsche +Rijk. + +</p> +<p>Zoo trok hij door Tien-Tsin, dat door een ringmuur en twee forten beschermd wordt, eene groote stad van vierhonderdduizend +inwoners met een schoone haven die door de Peï-Ho en het Keizerskanaal gevormd wordt en waar <span id="d0e2542" class="corr" title="Bron: jaarlijk">jaarlijks</span> een zeventig millioen omgezet wordt door den invoer van katoen uit Manchester, wollen goederen, koper- en ijzerwerk, Duitsche +lucifers, sandelhout enz. enz. en den uitvoer van jujubes, bladeren van waterlelies, Tartaarsche tabak en dergelijke artikelen. +Kin-Fo dacht er echter zelfs niet aan om in dit zonderlinge Tien-Tsin de beroemde pagode der helsche straffen te gaan bezoeken; +hij deed geen wandeling in de oostelijke voorstad door de vermakelijke Lantaarnstraat en die der Oude-kleeren; hij ontbeet +niet in de restauratie »de Harmonie en de Vriendschap” van den muzelman Léou-Lao-Ki, wiens wijnen beroemd zijn in spijt van +Mahomets verbod; hij onthield zich natuurlijk een zijner groote roode naamkaarten af te geven op het paleis van Li-Tchong-Tang, +onderkoning der provincie sedert 1870, lid van den geheimen raad en den raad van ’t keizerrijk, die het recht heeft om een +geel vest te dragen en den titel voert van Fei-Tzé-Chao-Pao. + +</p> +<p>Neen, Kin-Fo steeds in zijn kruiwagen en Soun er achter, trokken langs de kaden waar bergen van zoutzakken lagen; zij gingen +door de voorsteden, de Engelsche en Amerikaansche nederzettingen, het renperk, de velden met sorgho, rogge, <span id="d0e2547" class="corr" title="Bron: Tursch">Turksch</span> koren, met wijngaarden en groenten van allerlei aard; door de vlakten waar men talrijke hazen, patrijzen en kwartels zag, +aanhoudend vervolgd door steen- en andere valken. Het viertal vervolgde den klinkerweg naar Peking, die vier en twintig uur +lang en met boomen beplant is en zoo kwamen zij gezond en wel te Tong-Tchéou aan, Kin-Fo altijd nog tweehonderdduizend dollars +waard, Craig en Fry zoo frisch als bij het begin der reis, Soun aamborstig, kreupel en met een staart die nauwelijks nog op +dien naam aanspraak mocht maken. + +</p> +<p>Het was 19 Juni. De aan Wang toegestane termijn verliep eerst over zeven dagen! + +</p> +<p>Waar was Wang? + + + +<a id="d0e2554"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2554">99</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2376" href="#d0e2376src" class="noteref">1</a></span> In midden-China zijn de rivieren en stroomen aangeduid door het achtervoegsel »Kiang” in noordelijk China door »Ro.” +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2485" href="#d0e2485src" class="noteref">2</a></span> Tien <i>lis</i> is ongeveer een uur gaans. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e2555" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XIII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin men kennis maakt met het beroemde »Klaaglied van de vijf waken des Honderdjarigen.”</p> +</div> +<p>»Mijnheeren,” sprak Kin-Fo tot zijne beide trouwe bewakers, toen de kruiwagen stilhield in de voorstad van <span id="d0e2563" class="corr" title="Bron: Tong Tchéou">Tong-Tchéou</span>, »wij zijn nog slechts veertig <i>lis</i><a id="d0e2568src" href="#d0e2568" class="noteref">1</a> van Peking af en ik ben van plan hier te blijven totdat de termijn van de met Wang gemaakte afspraak verstreken is. In deze +stad van vierhonderd duizend zielen, zal ik gemakkelijk onbekend kunnen blijven, als Soun althans gelieft te onthouden dat +hij in dienst is bij Ki-Nan, een eerzaam koopman uit de provincie Chen-Si.” + +</p> +<p>Neen, dat zou Soun niet meer vergeten! Zijn onhandigheid had hem de laatste acht dagen een paarden-baantje bezorgd en hij +hoopte dat mijnheer Kin-Fo... + +</p> +<p>»Ki”.., begon Craig. + +</p> +<p>»Nan” vulde Fry aan. + +</p> +<p>... hem voortaan niet meer daarmede straffen zou. En nu had hij, met het oog op de vele vermoeienissen die hij doorstaan had, +slechts één verzoek aan mijnheer Kin-Fo... + +</p> +<p>»Ki”... herhaalde Craig. + +</p> +<p>»Nan” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>... en dat was of hij nu minstens eens tweemaal vier en twintig uur onafgebroken slapen mocht. + +</p> +<p>»Acht dagen, als je wilt!” antwoordde Kin-Fo. »Als je slaapt dan zijn wij althans zeker, dat je je niet verpraten kunt!” + +</p> +<p>Kin-Fo en zijn gevolg gingen toen een goed hotel opzoeken en daaraan was in Tong-Tchéou geen gebrek. Deze groote stad is als +het ware een der voorsteden van Peking. De tegelweg die naar de hoofdstad leidt is geheel bebouwd met villa’s, woonhuizen, +boerderijen, graven, kleine pagoden en tuinen, en er is aanhoudend een zeer drukke passage van rijtuigen, ruiters en voetgangers. + +</p> +<p>Kin-Fo was in de stad bekend en liet zich naar de Taè-Ouang-Miao, »den Tempel der souvereine Vorsten”, brengen. Het was eigenlijk +een klooster, tot hotel ingericht, waar de vreemdelingen een zeer goed logies konden vinden. + +</p> +<p>Kin-Fo, Craig en Fry maakten het er zich dadelijk huiselijk, de beide agenten in een kamer die onmiddellijk aan die van hun +kostbaren reisgenoot grensde. Soun verdween om aan zijn slaaplust bot te gaan vieren en werd vooreerst niet teruggezien. +<a id="d0e2593"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2593">100</a>]</span></p> +<p>Een uur later verlieten Kin-Fo en zijne trawanten hunne kamers om te ontbijten en te beraadslagen over hetgeen hun nu te doen +stond. + +</p> +<p>»Eerst moeten wij”, meenden Craig en Fry, »de courant inzien, of er ook iets in staat dat ons raakt.” + +</p> +<p>»Je hebt gelijk”, sprak Kin-Fo, »misschien lezen wij er in wat er van Wang geworden is.” + +</p> +<p>Zij verlieten dus het hotel. Uit voorzorg liepen Craig en Fry aan weerszijden van Kin-Fo, al de voorbijgangers nauwkeurig +in het oog houdende en zorgende dat niemand hem naderen kon. Zij gingen zoo door de nauwe straten der stad en kwamen op de +kade, waar een nommer der Staatscourant gekocht en gretig doorgekeken werd. + +</p> +<p>Er stond niets in, dan de uitloving van 2000 dollars of 1300 taëls aan hem, die William J. Bidulph wist te zeggen waar de +heer Wang uit Shang-Haï op dit oogenblik was. + +</p> +<p>»Hij is dus nog niet voor den dag gekomen”, sprak Kin-Fo. + +</p> +<p>»Hij heeft dus de voor hem bestemde advertentie niet gelezen”, antwoordde Craig. + +</p> +<p>»Hij meent dus nog altijd dat hij verplicht is zijn u gegeven woord te houden”, voegde Fry er bij. + +</p> +<p>»Maar waar kan hij zijn?” riep Kin-Fo uit. + +</p> +<p>»Gelooft u dat uw leven gedurende den nog overigen tijd van den termijn meer gevaar loopt dan vroeger?” vroegen Craig en Fry. + +</p> +<p>»Ongetwijfeld”, antwoordde Kin-Fo. »Wang weet niet welke verandering er in mijn omstandigheden gekomen is, hij kan zich dus +niet van zijn woord ontslagen rekenen. Morgen en overmorgen loopt mijn leven dus meer gevaar dan heden en over zes dagen meer +dan ooit.” + +</p> +<p>»Maar als de termijn is verstreken?” + +</p> +<p>»Dan heb ik niets meer te vreezen.” + +</p> +<p>»Welnu mijnheer”, antwoordden Craig-Fry. »Er zijn maar drie middelen, om u voor de volgende zes dagen aan elk gevaar te onttrekken.” + +</p> +<p>»En welk is het eerste?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Naar uw hotel terug te gaan en uw kamer niet te verlaten voordat de termijn verstreken is.” + +</p> +<p>»En het tweede?” + +</p> +<p>»U als misdadiger in hechtenis te laten nemen, opdat u veiligheid vindt achter de muren der gevangenis van <span id="d0e2630" class="corr" title="Bron: Tong Tchéou">Tong-Tchéou</span>.” + +</p> +<p>»En het derde?” + +</p> +<p>»Te veinzen dat u gestorven zijt en niet weder te herleven voor dat alle gevaar voorbij is.” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p101.jpg" alt="»’k Ben niet geruïneerd,” schreeuwde Kin-Fo. Bladz. 104." width="500" height="720"><p class="figureHead">»’k Ben niet geruïneerd,” schreeuwde Kin-Fo. Bladz. 104.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Ge kent Wang niet, mijneheeren,” riep Kin-Fo uit. »Wang zou wel een middel vinden om in mijn hotel of mijn gevangenis binnen +te dringen; hij zou mij zelfs in mijn graf wel weten te vinden! <a id="d0e2644"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2644">101</a>]</span>Dat hij mij tot nog toe niet gedood heeft is alleen te danken aan het feit, dat hij dit niet heeft gewild, dat hij mij het +genoegen der ontroering niet heeft willen benemen! Wie weet welk motief hij <a id="d0e2646"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2646">102</a>]</span>gehad heeft? In elk geval zal ik liever van de door u voorgeslagen middelen geen gebruik maken. + +</p> +<p>»Maar wacht eens.... misschien....” begon Craig. + +</p> +<p>»Zouden wij niet....?” ging Fry voort. + +</p> +<p>»Mijnheeren”, viel Kin-Fo hen in de rede, »ik zal doen wat ik goed vind. Al stierf ik vóór 25 dezer, wat beteekent dan nog +het verlies voor uw maatschappij?” + +</p> +<p>»Tweemaal honderdduizend dollars”, antwoordden Craig-Fry. + +</p> +<p>»En ik verlies mijn geheele vermogen, om van mijn leven niet eens te spreken. U ziet dus dat ik veel meer bij de zaak betrokken +ben dan u!” + +</p> +<p>»Dat is zoo!” + +</p> +<p>»Gaat u dus voort met voor uw belangen te waken, dat moogt u; maar ik ga mijn eigen weg.” + +</p> +<p>Er was niets tegen in te brengen. Craig en Fry moesten dus hunne waakzaamheid verdubbelen, want zij gevoelden dat de zaak +elken dag ernstiger werd. + +</p> +<p>Tong-Tchéou is een der oudste steden van het Hemelsche Rijk. Zij is gelegen aan een gekanaliseerden arm van den Peiho en aan +den mond van een ander kanaal, dat tot verbinding strekt met Peking, waardoor het een middelpunt is geworden van een zeer +levendig handelsverkeer. De voorsteden zijn dan ook buitengewoon druk. + +</p> +<p>Deze levendigheid troffen Kin-Fo en zijne beide reismakkers nog meer, toen zij op de kade waren gekomen en daar de samenstrooming +zagen van tal van vaartuigen van allerlei aard. + +</p> +<p>Craig en Fry waren, alles goed overdenkende, tot de conclusie gekomen, dat zij het veiligste waren in het midden eener drukke +bevolking. De dood van hun cliënt zou in elk geval aan een zelfmoord worden toegeschreven. De brief, dien men bij hen moest +vinden, zou daaromtrent geen twijfel overlaten. Wang zou dus alleen onder bepaalde omstandigheden tot den doodelijken stopt +overgaan en deze boden zich niet zoo gemakkelijk aan op de druk bezochte straten van een stad. Daar behoefde men niet voor +een onverwachten slag bevreesd te zijn. Het kwam er voor alles op aan te weten of de Taï-ping er, door eene zeldzame behendigheid, +ook in geslaagd was hun spoor te volgen, sinds hun vertrek van Shang-Haï. Zij gaven hunne bogen dan ook weinig rust. + +</p> +<p>Eensklaps werd een naam uitgesproken, die wel in staat was hun aandacht te trekken. + +</p> +<p>»Kin-Fo! Kin-Fo!” riepen onderscheidene kleine Chineezen, terwijl zij, midden in al de drukte, springende in de handen klapten. + +</p> +<p>Was Kin-Fo herkend en had zijn naam de gewone uitwerking? + +</p> +<p>Onze held stond eensklaps stil. + +</p> +<p>Craig-Fry plaatsten zich naast hem, om hem, zoo noodig, met hun lichaam tot beschutting te zijn. +<a id="d0e2680"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2680">103</a>]</span></p> +<p>Maar die kreten golden Kin-Fo niet. Niemand scheen te vermoeden dat hij daar was. Hij bewoog zich dus niet en wachtte, nieuwsgierig +waarom men zijn naam had uitgesproken, den loop der zaken af. + +</p> +<p>Er had zich een groep mannen, vrouwen en kinderen rondom een reizend zanger geschaard, die zeer in de goede gunsten van het +straatpubliek scheen te deelen. Men schreeuwde, klapte in de handen, en juichte hem reeds bij voorbaat toe. + +</p> +<p>Toen de zanger een voldoend publiek om zich heen geschaard zag, haalde hij uit zijn kleed een groote rol voor den dag, met +allerlei afbeeldingen beschilderd, en daarop klonk het op helderen toon: + +</p> +<p>»<i>De vijf Nachtwaken van den Honderdjarige!</i>” + +</p> +<p>Het was het beruchte treurdicht dat den tocht door China gemaakt had. + +</p> +<p>Craig-Fry wilden hun cliënt medevoeren; maar Kin-Fo bleef ditmaal halsstarrig op de plaats waar hij stond. Niemand kende hem +hier. Hij had nooit het geheele verhaal van zijne jammeren gehoord en maakte er zich een genoegen van dit nu eens te vernemen! + +</p> +<p>De zanger van »de vijf Waken van den Honderdjarige” begon op deze wijze: + +</p> +<p>»Bij de eerste wake verlicht de maan het puntige dak van het huis te Shang-Haï. Kin-Fo is nog jong. Hij is twintig jaar oud. +Hij gelijkt een wilg, welks eerste bladeren zich ontplooien!” + +</p> +<p>»Bij de tweede wake verlicht de maan den oostkant van de rijke yamen. Kin-Fo is veertig jaar oud. Zijne tienduizenden zaken +slagen naar wensch<span id="d0e2702" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Zijne naburen verkondigen zijn lof.” + +</p> +<p>Het gelaat van den zanger verduisterde bij iedere strophe. Hij scheen ouder te worden onder het zingen. Van alle kanten weerklonken +toejuichingen. + +</p> +<p>Hij vervolgde: + +</p> +<p>»Bij de derde wake verlicht de maan de vlakte. Kin-Fo is zestig jaar oud. Na de groene bladeren van den zomer komen de goudsbloemen +van den herfst!” + +</p> +<p>»Bij de vierde wake is de maan in het westen ondergegaan. Kin-Fo is tachtig jaar oud! Zijn lichaam is saamgekrompen als de +kreeft in het kokende water! Hij vermindert, hij daalt met de ster van den nacht!” + +</p> +<p>»Bij de vijfde wake wordt de naderende morgenstond door hanengekraai begroet. Kin-Fo is honderd jaar. Hij sterft, zijn levendigste +wensch is vervuld; maar vorst Ien weigert hem te ontvangen. Vorst Ien is niet gesteld op zulke oude lieden, die zijn hof suf +zouden maken! De oude Kin-Fo kan nergens rust vinden en zwerft tot den jongsten dag rond.” + +</p> +<p>De menigte juichte en de zanger verkocht honderden exemplaren van het treurlied tegen drie sapeken het stuk. +<a id="d0e2717"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2717">104</a>]</span></p> +<p>Waarom zou Kin-Fo er zelf geen koopen? Hij haalde eenig geld uit den zak en stak zijn hand door den kring heen, die dicht +rondom den zanger geschaard stond. + +</p> +<p>Eensklaps opende zich zijn hand. De geldstukjes vielen op den grond... + +</p> +<p>Vlak tegenover hem stond een man wiens blikken de zijne kruisten. + +</p> +<p>»Ah!” riep Kin-Fo; hij kon dezen uitroep, half een vraag, half een kreet van verwondering niet smoren. + +</p> +<p>Fry-Craig hadden hem omringd, meenende dat hij herkend, bedreigd, gewond, ja gedood was! + +</p> +<p>»Wang!” riep hij. + +</p> +<p>»Wang!” herhaalden Craig-Fry. + +</p> +<p>Het was Wang in eigen persoon! Hij had zijn ouden leerling herkend; maar in plaats van zich op hem te werpen, duwde hij de +personen die achter hem stonden weg en vluchtte, zoo snel zijne beenen hem dragen konden. + +</p> +<p>Kin-Fo aarzelde geen oogenblik. Hij wilde een eind maken aan zijn ondragelijken toestand en vloog Wang achterna, op zijn beurt +gevolgd door Fry-Craig, die hem niet vooruit wilden loopen,maar evenmin wilden achterblijven. + +</p> +<p>Ook zij hadden den spoorloozen philosoof herkend en uit zijne verbazing afgeleid, dat hij evenmin verwachtte daar Kin-Fo te +vinden als Kin-Fo dacht hem er te zien. + +</p> +<p>Waarom nam Wang de vlucht? ’t Was onverklaarbaar, maar het was zoo; hij liep alsof geheel de politie van het Hemelsche Rijk +hem op de hielen zat. + +</p> +<p>Het was een dwaze vervolging. + +</p> +<p>»Ik ben niet geruïneerd! Wang, Wang! Niet geruïneerd!” schreeuwde Kin-Fo. + +</p> +<p>»Hij is rijk, rijk!” herhaalden Fry-Craig. + +</p> +<p>Maar Wang was te ver verwijderd om de woorden te verstaan die hem tot staan zouden gebracht hebben. Hij vloog de kade over, +het kanaal langs en bereikte de westelijke voorstad. + +</p> +<p>De drie vervolgers bleven hem nazetten, maar wonnen niet. Integendeel, de afstand tusschen hen en den vluchteling nam voortdurend +toe. + +</p> +<p>Een half dozijn Chineezen hadden zich bij Kin-Fo gevoegd, niet te vergeten een zestal tipaos, die niet anders konden vermoeden +of hij, die zich zoo snel uit de voeten maakte, was een misdadiger. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p105.jpg" alt="’t Had veel van een rij clowns. Bladz. 107." width="502" height="720"><p class="figureHead">’t Had veel van een rij clowns. Bladz. 107.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>’t Was een vreemd schouwspel, die hijgende, schreeuwende, huilende troep, onderweg door talrijke vrijwilligers vergroot! Men +had rondom den zanger duidelijk gehoord dat Kin-Fo den naam Wang had uitgesproken. Gelukkig had de philosoof niet geantwoord +met dien van zijn leerling want dan zou geheel de stad de schreden <a id="d0e2759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2759">105</a>]</span>van zulk een beroemd man hebben gevolgd. Maar de naam van Wang had voldoende werking uitgeoefend. Wang! dat was de geheimzinnige +persoon, op wiens ontdekking zulk eene belangrijke <a id="d0e2761"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2761">106</a>]</span>som was gesteld! Men wist het. Zoo gebeurde het dat, terwijl Kin-Fo in den persoon van Wang zijn geheele vermogen van acht +honderdduizend dollars naliep en Craig-Fry de twee honderdduizend dollars van de premie nazetten, de overigen al het mogelijke +deden om de tien duizend dollars, die als premie was uitgeloofd, te verdienen; men zal toegeven dat hier niet zonder reden +geloopen werd. + +</p> +<p>»Wang! Wang! Ik ben rijker dan ooit!” schreeuwde Kin-Fo, zoo luidkeels als zijn snelle loop het toeliet. + +</p> +<p>»Niet geruïneerd! niet geruïneerd!” herhaalden Fry-Craig. + +</p> +<p>»Houdt hem! houdt hem!” gilde het gros der vervolgers, dat als een sneeuwbal voortdurend in omvang toenam. + +</p> +<p>Wang hoorde niets. Met den elleboog tegen de borst geklemd, wilde hij geen kracht verliezen door te antwoorden, noch snelheid +door het hoofd om te wenden. + +</p> +<p>De voorstad was ten einde geloopen. Wang volgde den weg langs het kanaal. Op dien bijkans geheel verlaten weg had hij een +vrij terrein. De snelheid van zijn loop nam nog toe; maar de inspanning van zijne vervolgers verdubbelde natuurlijk eveneens. + +</p> +<p>Deze dolle wedloop duurde reeds omstreeks twintig minuten. Niemand kon voorspellen hoe hij eindigen zou. Toch scheen het dat +de vluchteling een weinig verflauwde. De afstand, dien hij tusschen zich en zijne vervolgers had weten te behouden, verminderde. + +</p> +<p>Wang gevoelde dat, nam een zijsprong en verdween achter een tempeltje, dat zich rechts van den weg bevond. + +</p> +<p>»Tienduizend taëls voor wien hem in handen krijgt!” riep Kin-Fo. + +</p> +<p>»Tienduizend taëls!” herhaalden Craig-Fry. + +</p> +<p>»<i>Ya! ya! ya!</i>” gilden zij die in de voorhoede der vervolgers waren. + +</p> +<p>Allen hadden zich rechts gewend, evenals de philosoof, en omringden den muur van den tempel. + +</p> +<p>Wang was verdwenen. Hij volgde een nauw pad, dat dwars langs een bevloeiingskanaal liep en kwam, om zijne vervolgers het spoor +nog meer bijster te maken, door een bocht weder op den heerweg terug. + +</p> +<p>Maar daar bespeurde men hem weder en ’t was duidelijk dat hij uitgeput was. Kin-Fo, Craig en Fry waren nog onverzwakt. Zij +vlogen, en geen van hen die door de uitgeloofde taëls tot spoed werden aangespoord, kon op hen slechts eenige schreden winnen. + +</p> +<p>De ontknooping naderde. Het was slechts een quaestie van tijd en van een betrekkelijk korten tijd—hoogstens enkele minuten. + +</p> +<p>Allen, Wang, Kin-Fo, zijne reismakkers, waren op de plek gekomen, waar de groote weg den stroom doorsnijdt bij de beroemde +brug van Palikao. + +</p> +<p>Achttien jaar vroeger, 21 September 1860, zouden zij zich op dit punt van de provincie <span id="d0e2798" class="corr" title="Bron: Pe-Tché-Li">Pé-Tché-Li</span> niet zoo vrij bewogen hebben. Toen was de groote weg met duizenden vluchtelingen, van <a id="d0e2801"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2801">107</a>]</span>alle soort als bezaaid. Het leger van generaal San-Ko-Li-Tzin, oom van den keizer, was door de Fransche bataljons teruggedreven +en had halt gehouden op de brug van Palikao, dat prachtige bouwwerk met marmeren leuningen en aan beide zijden omgeven door +een dubbele rij reusachtige leeuwen. Daar was het dat de Mantsjoerijsche Tartaren, zoo onvergelijkelijk dapper door hun <span id="d0e2803" class="corr" title="Bron: fatatisme">fatalisme</span>, door de Europeesche kanonnen werden weggemaaid. + +</p> +<p>Maar nu was de brug, die nog de sporen van het gevecht toonde door de beschadigde standbeelden, toegankelijk. + +</p> +<p>Wang betrad de brug, maar Kin-Fo slaagde er in, door de heftigste pogingen, hem nog meer te naderen. Slechts twintig stappen, +vervolgens vijftien, eindelijk tien scheidden hen. + +</p> +<p>Het was onnoodig meer woorden te verspillen om Wang tot staan te brengen. Hij hoorde ze niet of wilde ze niet hooren. Men +moest hem grijpen, zoo noodig binden.... Daarna zou men tot verklaringen kunnen overgaan. + +</p> +<p>Wang begreep dat men hem genaderd was; hij scheen met onverklaarbare halsstarrigheid liever zijn leven te willen wagen, dan +van aangezicht tot aangezicht tegenover zijn leerling te staan. Met één sprong vloog hij over de leuning van de brug en stortte +zich in den Peï-ho. + +</p> +<p>Kin-Fo had een oogenblik halt gehouden en riep: + +</p> +<p><span id="d0e2817" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Wang! Wang!” + +</p> +<p>Daarop nam hij op zijn beurt een sprong en: + +</p> +<p>»Ik zal hem levend hebben!” klonk het, en hij wierp zich in den stroom. + +</p> +<p>»Craig?” riep Fry. + +</p> +<p>»Fry”, zei Craig. + +</p> +<p>»Tweehonderdduizend dollars in het water!” + +</p> +<p>En beiden klommen over de leuning en sprongen in den vloed, om den ongelukkigen cliënt van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> te helpen. + +</p> +<p>Eenige van de vrijwilligers volgden hun voorbeeld. Het had veel van een rij clowns bij de oefening op de springplank. + +</p> +<p>Maar zooveel ijver moest vruchteloos blijven. Kin-Fo, Fry-Craig en de overigen die door de premie waren uitgelokt, doken vruchteloos +in den Peï-ho. Wang werd niet gevonden. Ongetwijfeld was de ongelukkige philosoof door den stroom medegevoerd. + +</p> +<p>Zou Wang, toen hij zich in den stroom stortte, alleen getracht hebben te ontsnappen aan zijne vervolgers, of zou hij om een +of andere geheimzinnige reden, een einde aan zijn leven hebben willen maken? Niemand kon het zeggen. + +</p> +<p>Twee uur later hadden Kin-Fo, Craig en Fry, in verdrietige stemming, maar goed opgedroogd, verfrischt en opgeknapt, Soun wakker +gemaakt uit het diepst van zijn slaap, en waren den weg naar Peking ingeslagen. + + + +<a id="d0e2843"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2843">108</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2568" href="#d0e2568src" class="noteref">1</a></span> Vier uur gaans. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e2844" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XIV.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een kan doorwandelen.</p> +</div> +<p><span id="d0e2851" class="corr" title="Bron: Pé-Tché-li">Pé-Tché-Li</span>, de noordelijkste van China’s achttien provinciën, is in negen departementen verdeeld. Een dezer departementen heeft Chun-Kin-Fo +tot hoofdplaats, »de stad van den eersten rang die den hemel gehoorzaamt”,—met andere woorden Péking. + +</p> +<p>Als de lezer zich een Chineesche doos voorstelt, die een oppervlakte heeft van zesduizend hectaren en een omtrek van acht +uren gaans, waarvan de onregelmatige brokken te zamen juist een rechthoek vormen, dan heeft men eenig denkbeeld van dat geheimzinnige +Kambalu, van de hoofdstad van het Hemelsche Rijk, waarvan Marco Polo tegen het einde van de dertiende eeuw zulk eene vreemdsoortige +beschrijving naar Europa overbracht. + +</p> +<p>Péking bevat inderdaad twee afzonderlijke steden, die van elkander gescheiden zijn door een breeden boulevard en een versterkten +muur; de eerste in den vorm van een rechthoekig parallellogram, is de Chineesche, de andere, bijna vierkant, is de Tartaarsche +stad; deze bevat twee andere steden, de Gele stad, Hoang Tchin, en de Roode of Verboden stad, Tsen-Kin-Tching. + +</p> +<p>Voorheen telde alles bij elkander meer dan twee millioen inwoners. Maar landverhuizing op groote schaal, een gevolg van vreeselijke +ellende heeft dit cijfer tot hoogstens één millioen teruggebracht. Dit zijn namelijk de Tartaren en de Chineezen; voor de +Muzelmannen kan men er nog tienduizend bijvoegen, terwijl er verder nog eene vlottende bevolking is die uit inboorlingen van +Mongolië en Thibet bestaat. + +</p> +<p>Het plan van de beide aan elkander sluitende steden gelijkt wel eenigszins op een reiskoffer, waarvan het eene deel de Chineesche +en het andere de Tartaarsche stad kan voorstellen. + +</p> +<p>Eene versterkte omheining van zes uur gaans in omtrek, veertig à vijftig voet hoog en breed, uitwendig met steenen bekleed, +telkens om de tweehonderd meter door uitspringende torens verdedigd, omgeeft de Tartaarsche stad met eene prachtige met steenen +bevloerde wandeling, en loopt uit in vier enorme hoekige bolwerken, waarvan het plat met wachten bezet is. + +</p> +<p>Men ziet dat de Zoon des Hemels, de keizer, wel op zijne veiligheid bedacht is. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p109.jpg" alt="De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel. Bladz. 114." width="501" height="720"><p class="figureHead">De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel. Bladz. 114.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>In het midden der Tartaarsche stad, in de Gele stad met een oppervlakte van zeshonderd en zestig hectaren, afgesloten door +acht poorten, ligt een zwarte berg, driehonderd voet hoog, een punt <a id="d0e2873"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2873">109</a>]</span>waarvan men de geheele stad kan overzien; voorts is er een prachtig kanaal, de Middenzee genaamd, waarover een marmeren brug +ligt; twee Chineesche kloosters, de »pagode der Examens”, de Pei-tha-sse, <a id="d0e2875"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2875">110</a>]</span>een klooster op een schiereiland gebouwd dat boven het heldere water van het kanaal schijnt te zweven, de Peh-Tang, een inrichting +voor katholieke zendelingen, de keizerlijke pagode met haar prachtig dak van lazuurblauwe pannen, welluidende klokken en de +groote tempel aan de voorouders der regeerende dynastie gewijd, de tempel der Geesten, die van den geest der Winden, die van +den geest van den Bliksem, de tempel van den uitvinder van het zijdeweven, de tempel van den Heer des Hemels, de vijf Draken-paviljoenen, +het klooster der Eeuwige Rust, en zooveel meer. + +</p> +<p>Welnu, in het midden van dat vierkant ligt de Roode of Verboden stad, met een oppervlakte van tachtig hectaren en omringd +door een gracht waarover zeven marmeren bruggen liggen. Het spreekt van zelf dat, daar de regeerende dynastie Mantsjoerijsch +is, de eerste dezer drie steden voornamelijk bewoond wordt door eene bevolking van dezelfde afkomst; de tweede stad, die aan +de buitenzijde, is meer door Chineezen bewoond. + +</p> +<p>Men komt in het binnenste der Verboden stad, die omgeven is door een roodsteenen muur, bekroond met gele kapiteelen, door +de poort der »Groote Zuiverheid”, die alleen voor den Keizer en de Keizerinnen geopend wordt. Daar verheffen zich de tempels +van de voorouders der Tartaarsche dynastie, beschermd door een veelkleurig dak; de tempels Che en Tsi, aan de aardsche en +hemelsche geesten gewijd; het paleis der »Souvereine Overeenstemming”, voor staatsieplechtigheden en officieele feesten bestemd; +het paleis der »Gemiddelde Overeenstemming”, waar de afbeeldsels hangen van de voorzaten des Keizers; het paleis der <span id="d0e2881" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Beschermende Overeenstemming”, waarvan de middenzaal den keizerlijken troon bevat, het paviljoen van den Nei-Ko, waar de groote +raad van het keizerrijk vergadert, onder voorzitterschap van prins Kong<a id="d0e2884src" href="#d0e2884" class="noteref">1</a>, minister van buitenlandsche zaken, oom van den vorigen <a id="d0e2902"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2902">111</a>]</span>Keizer; het paviljoen der letterkundige Bloemen, waar de keizer eenmaal ’s jaars de heilige boeken komt verklaren; het paviljoen +van Tchouane-Sine-Tiène, waar offerhanden aan de nagedachtenis van Confucius gebracht worden; de Keizerlijke bibliotheek; +het bureau der Geschiedschrijvers; de Vou-Igne-Tiène, waar de koperen en houten platen bewaard worden die voor de keizerlijke +drukkerij dienen; de werkplaatsen waar de hofkleederen worden vervaardigd; het paleis der »Hemelsche Zuiverheid” waar de familiezaken +behandeld worden; het paleis van het »Hoogste Aardsche Element”, waar de jonge Keizerin gehuldigd werd; het paleis der »Overpeinzing”, +waarin de souverein zich afzondert als hij ziek is; de drie paleizen waarin de kinderen des Keizers opgevoed worden; de tempel +der overleden bloedverwanten; de vier paleizen die tot verblijf strekken aan de weduwen en vrouwen van Hien-Fong, die in 1861 +overleed; de Tchou-Siéou-Kong, de woonplaats van ’s Keizers echtgenooten; het paleis der »Uitverkoren Goedheid”; de officieele +receptie-zaal der hofdames; het paleis der »Algemeene Stilte”, een zonderlinge naam voor een school, bestemd voor kinderen +van hooggeplaatste officieren; het paleis van »de Zuivering en het Vasten”; het »Gitzuivere Paleis”, bewoond door prinsen +van den bloede; de tempel van den Stedelijken Beschermgod; het paviljoen van de kroon en de intendance van het Hof, de Lao-Kong-Tchou, +de woning der gesnedenen, waarvan er zich niet minder dan vijf duizend in de Roode stad bevinden. Daarenboven nog verschillende +andere paleizen, met de genoemden samen acht en veertig in getal, om niet te spreken van het Tzen-Kouang-Ko, het paviljoen +van het Purperen Licht, aan den oever van het meer der Gele stad, waar 19 Juni 1873 de gezanten van de Vereenigde Staten, +Rusland, Nederland, Engeland en Pruisen bij den Keizer ten gehoore ontvangen werden. + +</p> +<p>Waar vond men ooit elders zulks een reeks schitterende gebouwen, zoo verschillend van vorm en zoo rijk aan kostbaarheden, +bij elkander? Welke andere stad uit de oude of nieuwe wereld kan op zoo iets bogen? + +</p> +<p>En nog moet men bij het genoemde de Ouane-Chéou-Chane voegen, het zomerpaleis, twee uur buiten Peking. Het werd in 1860 verwoest +en ternauwernood vindt men onder de puinhoopen nog de tuinen weder der »Volmaakte klaarheid en der Kalme klaarheid”, de heuvel +der »Gitbron” en den berg der »Tienduizend Onsterflijkheden!” + +</p> +<p>Rondom de Gele stad ligt de Tartaarsche stad. Daar vindt men de Fransche, de Engelsche en de Russische legatie; het Engelsche +zendingshuis, de katholieke zendingsgestichten van het Oosten en het Noorden, de oude stallen der olifanten, waarin nog slechts +een enkel, honderdjarig exemplaar geherbergd wordt. Daar verheft <a id="d0e2910"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2910">112</a>]</span>zich de klokkentoren met het roode door groene pannen omlijste dak, de <span id="d0e2912" class="corr" title="Bron: tenpel">tempel</span> van Confucius, het klooster der Duizend Lamas, de tempel van Fa-qua, het oude observatorium met zijn grooten vierkanten toren, +de yamen der <span id="d0e2915" class="corr" title="Bron: Jezuiëten">Jezuïeten</span>, de yamen der Geletterden, waar de letterkundige examens worden afgenomen. Daar verheffen zich de triomfbogen van het Westen +en van het Oosten, daar is het Noorder- en het Rozelaarskanaal met hunne witte en blauwe waterleliën. Daar vindt men ook de +paleizen, waar de prinsen van den bloede wonen, en de ministers van financiën, van eeredienst, van oorlog, van openbare werken, +buitenlandsche zaken; daar is de Rekenkamer, het Astrologisch tribunaal en de Academie voor de geneeskunde. Alles vindt men +daar door elkander, in nauwe straten, die ’s zomers zeer stoffig en ’s winters zeer nat zijn; in straten aan weerskanten meestal +gevormd door tal van lage, onaanzienlijke huizen, slechts nu en dan afgewisseld door een hotel van een of ander hooggeplaatst +ambtenaar, door schoone boomen beschaduwd. Voorts worden de drukke straten ingenomen door omzwervende honden, Mongoolsche +kameelen met houtskolen beladen, palankijns, die door vier of acht bedienden gedragen worden, naar den rang van den ambtenaar +die er in zit, rijtuigen en wagens met paarden of muilezels bespannen en een groot aantal armen, die volgens de <span id="d0e2918" class="corr" title="Bron: beschijving">beschrijving</span> van Ghoutzé eene onafhankelijke kolonie van zestigduizend schooiers vormen. En in die straten »vol zwart en stinkend vuil,—zegt +P. Arène—die hier en daar doorsneden worden door goten, waar men tot de knieën inzakt, is het volstrekt geen zeldzaamheid, +dat nu en dan een blinde bedelaar verdrinkt.” + +</p> +<p>De Chineesche stad van Peking, die Vaï-Tcheng heet, gelijkt in zeer veel opzichten op de Tartaarsche, maar in enkele verschilt +zij er toch ook weder van. + +</p> +<p>In het zuidelijk gedeelte vindt men twee beroemde tempels, die des Hemels en die van den Landbouw; voorts die der godin Koanine, +van den Geest der aarde, van de Zuivering, van den Zwarten Draak, van de Geesten des hemels, de vijver der Goudvisschen, het +klooster van Fayouan-sse, markten, schouwburgen enz. + +</p> +<p>Het rechthoekig parallellogram wordt van het noorden naar het zuiden doorsneden door eene breede straat, de Groote Avenue, +die van de zuidelijke Houng-Ting-poort naar de noordelijke Tien-poort loopt. Dwars loopt een nog langere straat, die de eerstgenoemde +rechthoekig snijdt en die van de Cha-Coua-poort ten oosten naar de Couan-Tsu-poort ten westen loopt. Zij heet de Avenue Cha-Coua +en op honderd passen van de plaats, waar zij de Groote Avenue snijdt, woonde de toekomstige mevrouw Kin-Fo. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p113.jpg" alt="De bidmolen. Bladz. 116." width="500" height="720"><p class="figureHead">De bidmolen. Bladz. 116.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De lezer herinnert zich dat de jonge weduwe, eenige dagen nadat zij den brief ontving die het bericht van Kin-Fo’s ondergang +bevatte, een anderen kreeg, waarin de ongelukstijding tegengesproken <a id="d0e2934"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2934">113</a>]</span>werd en die haar meedeelde, dat de zevende maan haren loop niet zou volbracht hebben of haar »jongste broeder” zou weder bij +haar zijn. Dat Lé-ou sedert dien datum van 17 Mei de dagen en <a id="d0e2936"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2936">114</a>]</span>de uren telde, zullen wij wel niet behoeven te zeggen. Kin-Fo liet toch niets van zich hooren op die dwaze reis, waarvan hij +niemand het plan had medegedeeld. Lé-ou had naar Shang-Haï geschreven, doch hare brieven bleven onbeantwoord. Men begrijpt +hoe ongerust zij werd nu er, 19 Juni, nog geen bericht van hem gekomen was. + +</p> +<p>De jonge vrouw had al die lange dagen haar woning in de avenue Cha-Coua niet verlaten. Zij wachtte, zeer ongerust. De onaangename +Nan deed ook niets om haar te vermaken. Deze »oude moeder” was onverdraaglijker dan ooit en verdiende zeker honderd keer per +maan de deur uitgejaagd te worden. + +</p> +<p>Maar wat had Lé-ou nog een aantal lange en angstige uren te doorleven, voordat het oogenblik van Kin-Fo’s terugkomst zou aanbreken! +Zij telde ze en ze vond dat zij moeite had het getal uit te spreken! + +</p> +<p>De godsdienst van Lao-Tsé is de oudste van China. De leer van Confucius, door hem omstreeks 500 jaar voor Christus verkondigd, +wordt beleden door den Keizer, de geleerden en de hooge mandarijnen, maar het bouddhisme of de godsdienst van Fo telt op deze +aarde de meeste aanhangers en wel ten getale van driehonderd millioen. Het bouddhisme heeft twee van elkander onderscheiden +sekten; de priesters der eerste, bonzen genaamd, dragen grijze kleederen en roode hoofddeksels; die der andere heeten lamas +en zijn geheel in het geel gekleed. + +</p> +<p>Lé-ou was eene bouddhist van de eerste secte. De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel van <span id="d0e2946" class="corr" title="Bron: Koan-Ti-Miano">Koan-Ti-Miao</span>, aan den dienst van Koanine gewijd. Daar deed zij geloften voor haren vriend en offerde zij geurige stokjes terwijl zij voorover +geknield in den voorhof van den tempel lag. + +</p> +<p>Dien dag gevoelde zij behoefte de godin Koanine op nieuw aan te roepen en haar nog vuriger te bidden dan anders. Een voorgevoel +zeide haar dat hij, dien zij zoo angstig verbeidde, door een groot gevaar werd bedreigd. + +</p> +<p>Lé-ou riep dus Nan, haar »oude moeder” en beval haar een draagstoel te gaan halen op den hoek der Groote Avenue. + +</p> +<p>Nan haalde de schouders op, op haar gewone onaangename wijze, en ging het haar gegeven bevel uitvoeren. De jonge weduwe beschouwde +onderwijl in haar eenzaamheid het stomme werktuig, dat in lang de stem van den afwezige niet meer tot haar overgebracht had. + +</p> +<p>»Ach!” zeide zij, »hij moet ten minste weten dat ik niet opgehouden heb aan hem te denken en ik wil dat mijne stem het hem +bij zijn terugkeer herhale!” + +</p> +<p>En Lé-ou bracht de phonografische rol in beweging en sprak in het werktuigje met luide stem de woorden waarin zij de gevoelens +van haar hart wist te vertolken. +<a id="d0e2959"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2959">115</a>]</span></p> +<p>Nan brak, door haar onverwacht binnentreden, deze teedere alleenspraak af. + +</p> +<p>»De draagstoel is voor, mevrouw”, klonk het en dan, ook vrij goed verstaanbaar: »ik begrijp niet wat zij nu uit doet!” + +</p> +<p>Lé-ou luisterde niet naar die laatste ontboezeming. Zij stapte dadelijk naar buiten, liet de »oude moeder” brommen en zette +zich in den stoel, na bevel gegeven te hebben, dat men haar naar Koan-Ti-Miao moest brengen. + +</p> +<p>Het was een korte afstand. Men behoefde slechts de avenue van <span id="d0e2968" class="corr" title="Bron: Cha-Coa">Cha-Coua</span> te volgen tot aan de dwarsstraat en door de groote avenue tot aan de poort van Tien. + +</p> +<p>Maar de stoel kwam niet dan langzaam vooruit. De zaken waren nog in vollen gang en de samenstrooming van menschen was altijd +in dat kwartier, een der volkrijkste van de hoofdstad, aanzienlijk. De uitstallingen der vreemde kooplieden langs den weg, +gaven aan de avenue het voorkomen van een kermis met haar duizendvoud geschreeuw en geraas. Voorts zag men er volksredenaars, +voorlezers, liedjeszangers, photografen, hansworsten, die niet zeer vleiend waren voor de gezaghebbende mandarijnen; ieder +van hen bracht het zijne toe in het algemeen gedruisch. Nu eens ging er een plechtige begrafenisstoet voorbij en belemmerde +de passage, dan weder was het een trouwpartij, minder vroolijk misschien dan de begrafenis, maar even lastig voor het verkeer +op straat. Voor de yamen van een der magistraten was een oploop. Een ontevredene had op de klachtentrom geslagen en vroeg +de tusschenkomst van de politie. Op den steen »Lé-ou-Ping” lag een misdadiger in zwijm; hij had de bastonnade ondergaan en +werd bewaakt door politie-agenten in hun Mantsjoerijnschen mantel met roode eikels, met korte piek en twee sabels in één scheede. +Wat verder werden een paar weerspannige Chineezen, die met de staarten aan elkaar waren gebonden, naar de gevangenis gebracht. +Op eene andere plaats weder zag men een armen duivel, wiens linkerhand en rechtervoet in de twee gaten van een plank waren +gebonden, en die zich als een vreemd soort dier al hinkende door de straten bewoog. Hier bespeurde men een dief die in een +houten kast was gestopt waaruit alleen het hoofd te voorschijn kwam en die aan de openbare barmhartigheid was overgelaten; +daar droegen er een paar het schandebord en gingen als ossen onder het juk gebukt. Deze ongelukkigen bewogen zich het liefst +op de drukste plaatsen, in de hoop dan wat meer te zullen ontvangen, ten spijt van de vele bedelaars van alle soort, menschen +met één arm, manken, lammen, geheele scharen van blinden door éénoogigen geleid en die duizenden werkelijk of voorgewende +verminkten, waarvan de steden in het Bloemenrijk wemelen. + +</p> +<p>De draagstoel met de schoone Lé-ou ging slechts langzaam voorwaarts. De drukte nam, naarmate zij den buitensten boulevard +<a id="d0e2975"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2975">116</a>]</span>bereikte, voortdurend toe. Toch kwam zij er eindelijk en hield stil binnen het bastion, ’t welk de poort, vlak bij den tempel +van de godin Koanine, verdedigt. + +</p> +<p>Lé-ou verliet den stoel, trad den tempel binnen, boog eerst het hoofd en knielde daarop voor het standbeeld van de godin. +Vervolgens begaf zij zich naar een kerkelijk toestel, ’t welk den naam ven »molen der gebeden” draagt. + +</p> +<p>Het was een soort van haspel, aan het uiteinde van welks acht takken kleine vlaggetjes bevestigd waren, die met gewijde spreuken +waren bedekt. + +</p> +<p>Een priester wachtte, in ernstige houding bij het toestel staande, op de geloovigen, en vooral op ’t geld voor de plechtigheid. + +</p> +<p>Lé-ou gaf den dienaar van Bouddha eenige taëls, bestemd om te voorzien in de behoefte van den eeredienst; daarop greep zij +met haar rechterhand de kruk van den haspel en gaf er eene lichte, draaiende beweging aan, na de linkerhand op het hart te +hebben gelegd. Het scheen dat de haspel niet snel genoeg draaide om het gebed te doen verhooren. + +</p> +<p>»Sneller!” zeide haar de priester, eene aanmoedigende beweging met de hand makende. + +</p> +<p>En de jonge vrouw draaide vlugger. + +</p> +<p>Nadat dit ongeveer een kwartier geduurd had, verklaarde de priester, dat de wenschen van de smeekende verhoord zouden worden. + +</p> +<p>Lé-ou boog zich op nieuw voor het standbeeld van de godin Koanine, verliet den tempel en nam weder plaats in den draagstoel, +om huiswaarts te keeren. + +</p> +<p>Maar toen zij de groote avenue zou ingaan, moesten de dragers zich onmiddellijk ter zijde begeven. Soldaten dreven de bevolking +ruw uiteen. De winkels werden gesloten. De dwarsstraten werden onder de hoede der tipaos met blauwe kleeden afgesloten. Een +talrijke stoet nam een deel van de avenue in en naderde met groot getier. + +</p> +<p>Het was de keizer Koang-Sin, dat wil zeggen »Voortduring van Roem”, die zijn goede <span id="d0e2997" class="corr" title="Bron: Tartaartsche">Tartaarsche</span> stad binnentrad en voor wien de middenpoort geopend was. + +</p> +<p>Na de beide ruiters die den stoet openden, volgde een peloton verkenners en daarna een peloton rijknechten, in twee gelederen +opgesteld, en met den stok in den draagband. + +</p> +<p>Zij werden op hunne beurt gevolgd door een groep officieren van hoogen rang, die de gele parasol met den draak ontplooiden, +het zinnebeeld van den keizer, even als de phenix het zinnebeeld is van de keizerin. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p117.jpg" alt="Kin-Fo reikte de schoone Lé-ou de hand. Bladz. 126." width="502" height="720"><p class="figureHead">Kin-Fo reikte de schoone Lé-ou de hand. Bladz. 126.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De palankijn, de Indische draagzetel, waarvan het dekkleed van gele zijde naar boven was geslagen, verscheen vervolgens. Zij +<a id="d0e3011"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3011">117</a>]</span>werd getorscht door zestien dragers, allen in rood onderkleed, dat met witte rozetten bezaaid was, terwijl een vest van gele +zijde hun borst omsloot. De prinsen van den bloede, de hooge waardigheidsbekleeders <a id="d0e3013"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3013">118</a>]</span>op paarden met gele zijden tuigen—teeken van hoogen adel—gezeten, vergezelden het keizerlijk voertuig. + +</p> +<p>In den palankijn bevond zich half uitgestrekt de zoon des Hemels, de neef van keizer Tong-Tebe en de neef van prins Kong. + +</p> +<p>Na den palankijn kwamen palfreniers en bedienden. + +</p> +<p>De stoet ging daarop de poort van Tien door, tot groote voldoening van de voorbijgangers, kooplieden, bedelaars, die nu hunne +zaken konden hervatten. + +</p> +<p>Ook de draagstoel van Lé-ou vervolgde zijn weg en bracht haar na eene afwezigheid van twee uren weder voor haar woning. + +</p> +<p>De goede godin Koanine had in dien tijd de jonge vrouw eene heerlijke verrassing bereid. + +</p> +<p>Juist toen de draagstoel stilhield, naderde een van onderen tot boven met stof bedekt rijtuig, door twee muilezels getrokken, +de deur. Daaruit stapte Kin-Fo, gevolgd door Craig-Fry en Soun!.... + +</p> +<p>»Gij hier! Gij!” riep Lé-ou, die hare oogen <span id="d0e3029" class="corr" title="Bron: nauwelijke">nauwelijks</span> dorst gelooven. + +</p> +<p>»Allerliefste jongste zuster!” antwoordde Kin-Fo, »je hebt toch niet aan mijn terugkomst getwijfeld!...” + +</p> +<p>Lé-ou antwoordde niet. Zij nam haren vriend bij de hand, geleidde hem in haar boudoir voor het kleine phonografische toestel, +den bescheiden deelgenoot van haar verdriet! + +</p> +<p>»Er is geen oogenblik voorbijgegaan waarop ik u niet verwachtte; o, gij met zijden bloemen versierd hart!” zeide zij. + +</p> +<p>En de rol verplaatsende, drukte zij op de veer die haar weder in beweging bracht. + +</p> +<p>Kin-Fo kon toen met eene zachte stem de woorden hooren herhalen, die de teedere Lé-ou eenige uren geleden gesproken had: + +</p> +<p>»Keer terug, liefste broeder! Keer bij mij terug! Dat onze harten niet langer gescheiden blijven! Uw terugkomst houdt al mijn +gedachten bezig...” + +</p> +<p>Het toestel hield eene seconde op... niet langer dan eene seconde. Toen hernam het, maar nu met een krijschende stem: + +</p> +<p>»’t Is niet genoeg dat er een meesteres in huis is, er moet noodzakelijk nog een meester bijkomen! Moge vorst Ien hen beiden +verderven!” + +</p> +<p>Deze tweede stem was maar al te goed te onderscheiden. Het was die van Nan. De nare »oude moeder” was voortgegaan met spreken +na het vertrek van Lé-ou, terwijl het toestel nog werkte en dit had, geheel tegen haar bedoeling, hare onvoorzichtige woorden +opgevangen! + +</p> +<p>Dienstmeisjes en knechts, past op de phonografen! + +</p> +<p>Nog op dien dag kreeg Nan haar afscheid en men wachtte zelfs de laatste dagen der zevende maan niet af, om haar buiten de +deur te zetten. + + + +<a id="d0e3054"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3054">119</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2884" href="#d0e2884src" class="noteref">1</a></span> De heer T. Choutzé verhaalt in zijne reisbeschrijving <i lang="fr">Peking et le Nord de la Chine</i> den volgenden trek van prins Kong, die wel waard is meer algemeen bekend te worden. + +</p> +<p class="footnote">Toen in 1870 Frankrijk door den bloedigen oorlog met Duitschland geteisterd werd, bracht prins Kong, ik weet niet meer bij +welke gelegenheid, een bezoek aan al de diplomatieke vertegenwoordigers van het buitenland. Hij was bij de Fransche legatie +begonnen, doch terwijl hij bij een der andere gezanten was, ontving men de tijding van den ramp van Sedan. De heer De Rochechouart, +toen Frankrijks zaakgelastigde, deelde het den prins mede. + +</p> +<p class="footnote">Deze riep toen een der officieren uit zijn gevolg en zond hem naar den Pruisischen gezant om hem te zeggen dat de Prins eerst +den volgenden dag het aangekondigde bezoek bij hem zou komen afleggen<span id="d0e2894" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Toen keerde hij zich tot den heer De Rochechouart, zeggende: + +</p> +<p class="footnote">»Op den dag dat ik mijn rouwbeklag gebracht heb aan den vertegenwoordiger van Frankrijk, kan ik den vertegenwoordiger van +Duitschland gevoeglijk geen geluk gaan wenschen.” + +</p> +<p class="footnote">Prins Kong zou ook buiten China een prins zijn.</p> +</div> +</div> +<div id="d0e3055" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XV.</h2> +<div class="argument"> +<p>’t Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo en waarschijnlijk ook voor den lezer.</p> +</div> +<p>Niets stond het huwelijk van den rijken Kin-Fo van Shang-Haï met de beminnelijke Lé-ou van Peking langer in den weg. Binnen +zes dagen zou de termijn verstreken zijn, die aan Wang was toegestaan om zijne belofte te houden; maar de ongelukkige philosoof +had zijn onverklaarbare vlucht met den dood bekocht. Er was dus voor hem niets meer te vreezen. Het huwelijk kon plaats hebben. +Het werd vastgesteld op den 25<sup>n</sup> dag van Juni, denzelfden dag dien Kin-Fo bestemd had om de laatste zijns levens te zijn! + +</p> +<p>De jonge vrouw kende nu den geheelen toestand. Zij wist wat hij ondervonden had, die de eerste maal geweigerd had om haar +ongelukkig en de tweede maal om haar weduwe te maken. Thans kwam hij tot haar terug om haar gelukkig te doen zijn. + +</p> +<p>Lé-ou kon, toen zij den dood van den philosoof vernam, hare tranen niet weerhouden. Zij kende hem, zij beminde hem, hij was +de eerste vertrouwde geweest van haar liefde voor Kin-Fo. + +</p> +<p>»Arme Wang!” zeide zij. »Hij zal bij ons huwelijk ontbreken.” + +</p> +<p>»Ja! arme Wang,” antwoordde Kin-Fo, die even als zij den makker van zijn jeugd, den vriend die hem langer dan twintig jaar +ter zijde had gestaan, betreurde. »En toch,” voegde hij er bij, »hij zou mij gedood hebben, zooals hij gezworen had te doen.” + +</p> +<p>»Neen, neen!” zeide Lé-ou, het lieve hoofdje schuddende, »en wellicht heeft hij den dood in de golven van de Peï-ho gezocht +om te ontsnappen aan de vervulling van deze verschrikkelijke belofte.” + +</p> +<p>Helaas! De onderstelling was maar al te aannemelijk dat Wang besloten had zich te verdrinken om te ontsnappen aan de verplichting +die hij op zich genomen had. Kin-Fo deelde op dit punt geheel de meening van de jonge vrouw en in hun beider hart was het +beeld van den philosoof met onuitwischbare trekken gemaald. + +</p> +<p>Het is licht te begrijpen dat de Chineesche bladen, na het ongeluk op de brug te Palikao, ophielden met de dwaze advertentiën +van den heer William J. Bidulph op te nemen en dat de lastige beroemdheid van Kin-Fo even spoedig verdween als zij gekomen +was. + +</p> +<p>Wat moest er inmiddels met Craig en Fry gebeuren? Zij waren wel tot 30 Juni belast met het verdedigen der belangen van de +Eeuw, dat is te zeggen nog gedurende tien dagen; maar Kin-Fo had hunne diensten niet langer noodig. Was het te vreezen dat +Wang zijn leven zou bedreigen? Neen, want Wang was dood. Konden zij onderstellen dat hun cliënt de hand aan zichzelf zou <a id="d0e3082"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3082">120</a>]</span>slaan? Evenmin. Kin-Fo verlangde niets vuriger dan te leven, goed te leven, zoo lang mogelijk te leven. Er bestond dus geen +reden hoegenaamd meer voor het toezicht van Fry-Craig. + +</p> +<p>Maar het waren een paar brave kerels, deze beide zonderlingen. Zij hadden wel is waar alleen den <span class="letterspaced">cliënt</span> van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> bewaakt, maar hun zorg was aanhoudend en flink geweest. Kin-Fo noodigde hen daarom uit bij zijn huwelijk tegenwoordig te +zijn, en dat namen zij aan. + +</p> +<p>»Overigens”, merkte Fry grappig op, »is een huwelijk somtijds een zelfmoord.” + +</p> +<p>»Men sterft dan om in zijn wederhelft te herleven,” antwoordde Craig met een beminnelijken glimlach. + +</p> +<p>Reeds den volgenden dag was Nan in het huis in de avenue Cha-Coua door een meer geschikt persoon vervangen. Eene tante van +de jonge vrouw, mevrouw Luhalou, was bij haar gekomen en zou bij de huwelijksplechtigheid de plaats harer moeder innemen. +Mevrouw Luhalou, de vrouw van een mandarijn van den vierden rang, tweede klasse, van den blauwen knoop, oud-keizerlijk voorlezer +en lid van de academie van Han-Lin, bezat alle lichamelijke en geestelijke eigenschappen, noodig om hare gewichtige betrekking +naar eisch te vervullen. + +</p> +<p>Wat Kin-Fo betreft, hij was voornemens Peking na zijn huwelijk te verlaten, daar hij niet tot die zonen van het vorstelijke +Hemelsche Rijk behoorde, die gaarne in de buurt van de paleizen wonen. Hij zou eerst in waarheid gelukkig zijn, als hij met +zijne jonge vrouw in de rijke yamen te Shang-Haï was gekomen. + +</p> +<p>Kin-Fo had tijdelijk eene woning moeten betrekken en hij had die gevonden in de Tiène-Fou-Tang, den »tempel van het hemelsch +geluk”, een zeer goed ingericht hotel en restaurant, gelegen in de nabijheid van den boulevard van Tiene-Men, tusschen de +Tartaarsche en Chineesche stad. Daar waren ook Craig en Fray ingekwartierd, die, uit gewoonte, hun cliënt nog niet konden +verlaten. Wat Soun aangaat, hij had zijn dienst hervat, altijd ontevreden, maar wel zorg dragende dat hij zijn gevoel geen +lucht gaf in de nabijheid van een onbescheiden phonograaf. Hetgeen met Nan gebeurd was, had hem voorzichtig gemaakt. + +</p> +<p>Kin-Fo had het genoegen te Peking zijne Cantonsche vrienden, den koopman Yin-Pang en den letterkundige Houal terug te vinden. +Voorts kende hij eenige ambtenaren en handelslieden in de hoofdstad, en ieder van hen was hem in de tegenwoordige omstandigheden +zooveel mogelijk van dienst. + +</p> +<p>De onverschillige van vroeger, de doodkalme leerling van den philosoof Wang, is nu werkelijk gelukkig. Twee maanden van zorg, +onrust, vermoeienissen, dit geheele veelbewogen tijdvak van zijn bestaan, had hem leeren waardeeren wat het geluk is, wat +het <a id="d0e3106"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3106">121</a>]</span>wezen moet en wat het wezen kan. Ja! de wijze philosoof had gelijk! Ach, waarom was hij niet tegenwoordig, om nogmaals de +voortreffelijkheid van zijn leer bevestigd te zien! + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p121.jpg" alt="Groote verlichte vliegers. Bladz. 126." width="503" height="720"><p class="figureHead">Groote verlichte vliegers. Bladz. 126.</p> +</div><p> + +<a id="d0e3113"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3113">122</a>]</span></p> +<p>Kin-Fo bracht nu bij zijne aanstaande jonge vrouw al den tijd door, dien hij niet besteedde tot het maken van voorbereidsels +voor de plechtigheid. Lé-ou gevoelde zich gelukkig als haar vriend slechts bij haar was. Wat behoefde hij de rijkste magazijnen +der stad schatplichtig te maken, om haar met kostbare geschenken te overladen? Zij dacht alleen aan hem en herhaalde gedurig +de wijze spreuken der beroemde Pan-Hoei-Pan: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p>»Als eene vrouw een echtgenoot vindt naar haar hart, is dat voor haar geheele leven. + + +</p> +<p>De vrouw moet een onbegrensden eerbied hebben voor hem wiens naam zij draagt en voortdurend een wacht stellen op zich zelve. + + +</p> +<p>De vrouw moet in huis als een schaduw zijn en een eenvoudige echo. + + +</p> +<p>De hemel der vrouw is haar gemaal.”</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De toebereidselen voor het feest, waaraan Kin-Fo den grootst mogelijken luister wenschte bij te zetten, werden inmiddels voortgezet. + +</p> +<p>Reeds stonden de dertig paar geborduurde schoenen, die tot het uitzet eener Chineesche behooren, gerangschikt in de woning +van de avenue Cha-Coua. Het boudoir van Lé-ou prijkte met keur van suikergebak, confituren, gedroogde vruchten, suikeramandelen, +pruimensiroop, oranjeappels, gember en pampelmoes, prachtige zijden stoffen, kostbare en rijk gezette edelgesteenten, ringen, +armbanden, nagelkokertjes, haarnaalden, en al wat de Pekingsche juweliers slechts aan fijne en elegante kostbaarheden voorhanden +hadden. + +</p> +<p>Bij het huwelijk eener jonge dochter in dat zonderlinge Chineesche rijk brengt zij nooit zelve eenig uitzet of huwelijksgift +mede. Zij wordt steeds gekocht door de ouders van haren toekomstigen man of door dien man zelf. Zij krijgt ook nooit eenig +deel van hetgeen haar vader nalaat, tenzij deze zulks vooraf uitdrukkelijk bepaald hebbe. Deze voorwaarden worden gewoonlijk +vóór het huwelijk geregeld door tusschenpersonen of wederzijdsche kennissen, die men »mei-jin” noemt, en het huwelijk heeft +niet plaats voordat alles behoorlijk en nauwkeurig is bepaald. + +</p> +<p>De jonge bruid wordt dan aan de ouders van den bruidegom voorgesteld. Deze zelf krijgt haar niet te zien. Dat gebeurt eerst +als zij uit den draagstoel stapt, waarin men haar naar de echtelijke woning heeft gebracht. De man doet dan zelf de deur open. +Als zijne bruid hem aanstaat reikt hij haar de hand; in het tegenovergestelde geval slaat hij de deur weder voor haar dicht +en alles is uit, mits hij aan de ouders van het meisje de gemaakte onkosten slechts vergoedt. + +</p> +<p>Bij het huwelijk van Kin-Fo kon iets dergelijks niet voorkomen. <a id="d0e3136"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3136">123</a>]</span>Hij kende de jonge vrouw en hij behoefde haar van niemand te koopen. Dit maakte de zaak voor hem heel wat eenvoudiger. + +</p> +<p>Eindelijk brak de dag van 25 Juni aan en alles was gereed. + +</p> +<p>Sedert drie dagen was, volgens het gebruik, het huis van Lé-ou dag en nacht verlicht gebleven; sedert drie dagen had mevr. +<span id="d0e3142" class="corr" title="Bron: Lulalou">Luhalou</span>, die de familie der jonge vrouw vertegenwoordigde, zich van slaap moeten onthouden—een voorschrift dat tot uitwerking hebben +moet dat men er zeer treurig uitziet als de verloofde haar woning voor goed verlaat. Als Kin-Fo ouders gehad had zou zijn +eigen huis eveneens drie dagen verlicht moeten geworden zijn, als een teeken van rouw, »omdat men het huwelijk van den zoon +moet beschouwen als een zinnebeeld van den dood des vaders en omdat de zoon hem dan schijnt op te volgen”, zegt de Hao-Khiéou-Tchouen. + +</p> +<p>Maar, behoefden deze voorvaderlijke gebruiken al niet toegepast te worden bij het huwelijk van twee personen die beiden volkomen +vrij waren, dan waren er nog andere waarmede men wel degelijk rekenschap moest houden. + +</p> +<p>Zoo was bij voorbeeld geen der astrologische ceremoniën verzuimd. De horoscopen waren getrokken naar alle regelen der kunst +en hadden prachtige uitkomsten opgeleverd: inborst, humeur, alles stemde met elkander overeen. De tijd van het jaar en de +ouderdom der maan waren zeer gunstig. Nooit was er een huwelijk onder zulke geruststellende voorteekenen beraamd. + +</p> +<p>De bruid zou des avonds te acht uur in het hotel van het »Hemelsche Geluk” ontvangen worden; dat wil zeggen, dan zou zij in +groote statie de woning van haren echtgenoot binnentreden. In China verschijnt men bij zulke gelegenheden noch voor een overheidspersoon +noch voor eenig geestelijke, van welken aard ook. + +</p> +<p>Om zeven uur ontving Kin-Fo zijne vrienden op den drempel van zijne woning. Craig en Fry waren bij hem en prijkten in een +fonkelnieuw gewaad even als de getuigen op een Europeesche bruiloft. + +</p> +<p>Welk een wedstrijd van beleefdheden! Al deze aanzienlijke gasten waren uitgenoodigd door roode kaarten, waarop men in mikroskopisch +schrift las: + +</p> +<p>»De heer Kin-Fo, van Shang-Haï, brengt zijn nederigen groet aan den heer ..... en smeekt hem nog nederiger ..... met zijn +tegenwoordigheid de nederige plechtigheid te willen vereeren .....” enz. + +</p> +<p>Al de door Kin-Fo genoodigden waren gekomen om de bruid en den bruidegom eer te bewijzen en om deel te nemen aan het prachtige +feestmaal dat voor de heeren toebereid was, terwijl de dames zich aan eene voor haar afzonderlijk gereed gemaakte tafel zouden +vereenigen. + +</p> +<p>Daar waren de koopman Yin-Pang en Houal, de letterkundige. Voorts waren er eenige mandarijnen, die aan hun officieel hoofddeksel +de roode bal droegen, ter grootte van een ei, als teeken dat <a id="d0e3161"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3161">124</a>]</span>zij tot de drie hoogste rangen behoorden. Andere, van minderen rang, hadden slechts ondoorschijnende blauwe of witte knoopen. +De meeste waren burgerlijke overheidspersonen of ambtenaren van Chineesche afkomst, die reeds daardoor bevriend waren met +een Shang-Haïer, afkeerig van het Tartaarsche ras. Allen, in prachtige scharlaken kleederen gehuld, vormden een waarlijk schitterenden +stoet. + +</p> +<p>Kin-Fo wachtte hen, zooals de beleefdheid het eischte, op den drempel van zijn hotel af. Zoodra zij aangekomen waren, geleidde +hij hen naar de receptiezaal, nadat hij hun tweemaal verzocht had hem vóór te gaan bij elk der deuren, die bedienden in groot +livrei voor hen openden. Hij noemde ze bij hun »edelen naam”, vroeg hoe het met hunne »edele gezondheid” was, en informeerde +naar hunne »edele betrekkingen.” Kortom, de meest nauwgezette waarnemer van deze kinderachtige beleefdheidsvormen zou niets +op zijne houding hebben kunnen afdingen. + +</p> +<p>Craig en Fry bewonderden al wat zij zagen, maar wijdden toch in de allereerste plaats hun aandacht aan Kin-Fo zelf, wien zij +geen oogenblik uit het oog verloren. + +</p> +<p>Een zelfde denkbeeld was plotseling bij hen opgekomen. Indien het onmogelijke eens waar mocht zijn en Wang den dood eens niet +gevonden had in de rivier, zooals men algemeen aannam?... Als hij onder deze schaar van genoodigden rondsloop?... Het vier +en twintigste uur van den vijf en twintigsten dag van Juni—het uiterste uur—was nog niet geslagen. De hand van den Taï-ping +was nog niet ontwapend. Als hij eens op het laatste oogenblik...? + +</p> +<p>Neen, het was wel niet waarschijnlijk, maar het was toch ook niet geheel onmogelijk. Uit overmaat van voorzichtigheid zagen +Craig en Fry dus zorgvuldig al de leden van het gezelschap aan.... Zij zagen er echter volstrekt niemand onder, die hun verdacht +voorkwam. + +</p> +<p>Onderwijl verliet de aanstaande van Kin-Fo haar huis in de avenue van Cha-Coua en nam zij plaats in een gesloten palankijn. + +</p> +<p>Had Kin-Fo al het mandarijnen kleed niet willen aandoen, dat elke bruidegom het recht heeft te dragen,—uit eer voor de instelling +des huwelijks, dat bij de oude wetgevers in hooge achting gehouden werd,—Lé-ou was in alle opzichten de voorschriften der +groote wereld nagekomen. Zij schitterde in haar toilet van een bewonderenswaardig fraai weefsel van roodgeborduurde zijde. +Haar gestalte verdween als het ware onder een sluier van fijne paarlen, die als druppels schenen te vallen van een kostbaren +diadeem, welks gouden band haar voorhoofd omsloot. Edelgesteenten en kunstbloemen, die van fijnen smaak getuigden, waren door +haar kapsel en hare lange, zwarte vlechten geslingerd. Kin-Fo zou haar ongetwijfeld bekoorlijker vinden dan ooit als zij straks +uit den palankijn zou stappen, door zijne hand ontsloten. + +<a id="d0e3175"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3175">125</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p125.jpg" alt="»Groote rouw voor allen!” Bladz. 127." width="501" height="720"><p class="figureHead">»Groote rouw voor allen!” Bladz. 127.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De stoet ging op weg. Hij ging het plein over om in de Groote Avenue te komen en langs den boulevard van Tiène-Man te gaan. +Ongetwijfeld zou hij prachtiger geweest zijn als het eene begrafenis <a id="d0e3183"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3183">126</a>]</span>had gegolden, maar ook nu verdiende hij dat de voorbijgangers stilhielden om hem eenige oogenblikken na te staren. + +</p> +<p>Vriendinnen en kennissen van Lé-ou volgden den palankijn en droegen in groote staatsie de verschillende kostbare stukken uit +haar bruidskorf. Een twintigtal muzikanten ging voorop, veel geraas makende op hunne koperen instrumenten en begeleid door +het helderklinkende geluid van den gong. Om den palankijn zag men een aantal bedienden met toortsen en gekleurde lampions. +De bruid bleef voor de oogen der menigte verborgen, want de etiquette eischte dat de eerste blik, die op haar geslagen werd, +die van haar gemaal wezen zou. + +</p> +<p>Zoo kwam dan de stoet te midden van het gejuich der aanwezigen tegen acht uur des avonds voor de deuren van het »hotel van +het Hemelsche Geluk.” + +</p> +<p>Kin-Fo stond aan den rijk versierden ingang. Hij wachtte op de aankomst van den palankijn, om de deur er van onmiddellijk +te kunnen openen. Als dat gedaan was zou hij zijne aanstaande helpen uitstijgen en naar een afzonderlijk vertrek voeren, waar +beiden den hemel viermaal zouden groeten. Daarna zouden zij zich naar den bruiloftsdisch begeven. De bruid zou viermaal hare +knieën buigen voor haren bruidegom, deze zou het dan tweemaal doen voor zijn bruid. Zij zouden eenige droppels wijn plengen +en eenige spijs strooien voor de geesten, die hun huwelijk gelukkig moesten maken. Dan zou men hun twee volle bekers brengen. +Elk zou den zijne half leeg drinken; dan zouden zij het overblijvende dooreen mengen en dit te zamen opdrinken. Dat zou het +zinnebeeld van het voltrokken huwelijk zijn. + +</p> +<p>De palankijn was aangekomen en Kin-Fo trad vooruit. Een ceremoniemeester reikte hem den sleutel over. Hij nam dien aan, deed +de deur van de draagkoets open en reikte de schoone Lé-ou bewogen de hand. De bruid trad er schuchter uit en volgde Kin-Fo +tusschen de genoodigden door, die zich eerbiedig bogen en de hand aan de borst brachten. + +</p> +<p>Op het oogenblik dat de schoone Lé-ou aan de hand van Kin-Fo, haren toekomstigen gemaal, den drempel van zijne woning zou +overschrijden, werd er een signaal gegeven. Groote verlichte vliegers verhieven zich in de lucht en men zag hoe veelkleurige +draken, feniksen en andere zinnebeelden van het huwelijk op den adem van den wind het jonge paar omzweefden. Kunstduiven, +aan den staart van æolische snaren voorzien, stegen omhoog en deden harmonische tonen in de lucht weergalmen. Vuurpijlen stegen +op en van om hoog daalden de gekleurde ballen na eenigen tijd als een vurigen regen weder naar de aarde. + +</p> +<p>Plotseling, te midden van deze feestelijke welkomst vernam men een verwijderd gerucht op den boulevard van Tiène-Man. Men +hoorde <a id="d0e3197"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3197">127</a>]</span>kreten waaraan zich de schelle toonen van een trompet paarden. Dan trad er een oogenblik van stilte in en daarna herhaalde +zich het eerste gerucht. + +</p> +<p>Het kwam nader en weldra bereikte het de straat waar de bruiloftsstoet stilgehouden had. + +</p> +<p>Kin-Fo luisterde. Zijne vrienden stonden besluiteloos te wachten totdat de jonge vrouw het huis binnentrad. + +</p> +<p>Maar op datzelfde oogenblik schetterden de trompetten met verdubbeld geweld en eene vreemde ontroering maakte zich van iedereen +meester. + +</p> +<p>»Wat is er toch?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>De trekken van Lé-ou namen eene zonderlinge uitdrukking aan, terwijl een vreemd voorgevoel haar hevige hartkloppingen veroorzaakte. + +</p> +<p>Daar bereikte de oploop onze vrienden. Het volk verdrong zich om een heraut, die de keizerlijke kleuren droeg en die door +verscheiden tipaos vergezeld was. + +</p> +<p>En te midden van een plotseling ingetreden stilte verkondigde hij deze woorden: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p>»Dood van de Keizerin-weduwe! + + +</p> +<p>»Groote rouw voor allen!”</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo begreep het. Het was een slag die hem in de eerste plaats trof. Hij kon eene beweging van ongeduld niet weerhouden. + +</p> +<p>De keizerlijke rouw werd afgekondigd voor de weduwe van den laatsten keizer. Gedurende een termijn, die nader zou opgegeven +worden, mocht niemand zich het hoofd scheren, mochten er geen openbare vermakelijkheden of tooneelvoorstellingen gegeven worden, +hielden de rechtbanken geen zitting, was ten slotte het sluiten van alle huwelijken verboden! + +</p> +<p>Lé-ou was wanhopig, doch hield zich goed; zij begreep dat zij de teleurstelling van haren echtgenoot niet mocht vergrooten. +Zij nam Kin-Fo’s hand en sprak met een stem, die slechts met moeite haar eigen ontroering verborg: + +</p> +<p>»Welnu, wij kunnen immers wachten!” + +</p> +<p>En de palankijn vertrok weder met de bruid naar hare woning in de avenue van Cha-Coua; het feest werd geschorst, de tafel +afgenomen, het orkest naar huis gezonden en de vrienden van Kin-Fo gingen heen na hem eerst hunne hartelijke deelneming in +deze teleurstelling betuigd te hebben. + +</p> +<p>Het was dan ook geen zaak om het algemeen verbod te overtreden en het huwelijk toch te doen doorgaan. + +</p> +<p>Het liep Kin-Fo niet mede; de eene ramp volgde op de andere en hij had wel gelegenheid om de lessen van zijnen ouden leermeester, +den philosoof Wang, in praktijk te brengen. Hij bleef alleen met Craig en Fry in het hotel van het »Hemelsch Geluk”, welke +<a id="d0e3233"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3233">128</a>]</span>naam hem nu bijkans als een bespotting in de ooren klonk. De rouwtijd kon bij keizerlijk besluit zoo lang verlengd worden +als de Zoon des Hemels slechts verkoos en Kin-Fo had reeds den volgenden dag naar Shang-Haï willen terugkeeren om zijne jonge +vrouw in zijn prachtige yamen te installeeren en daar met haar een nieuw leven te beginnen!.... + +</p> +<p>Een uur later trad een dienstbode zijne kamer binnen om hem een brief ter hand te stellen, die zooeven aan zijn adres bezorgd +was. + +</p> +<p>Zoodra Kin-Fo het adres zag, kon hij een kreet van verrassing niet bedwingen. + +</p> +<p>De brief was van Wang en luidde aldus: + + +</p> +<div class="blockquote"> +<p>»Vriend, ik ben niet dood; als ge evenwel deze letteren ontvangt, heb ik opgehouden te leven. + + +</p> +<p>»Ik sterf omdat ik den moed niet heb mijne belofte te houden maar wees gerust, ik heb alles goed geregeld. + + +</p> +<p>»Lao-Shen, een opperhoofd der Taï-pings, mijn oude vriend, heeft uw brief! Hij zal een vaster hand en een moediger hart hebben +dan ik om de vreeselijke taak te volbrengen die ge mij opgelegd hebt. Hij zal dan ook van het kapitaal profiteeren dat ge +mij hadt toebedacht; aan hem komt dus het geld toe, op uw hoofd verzekerd en hij zal het gaan opeischen, als gij opgehouden +hebt te leven. + + +</p> +<p>»Vaarwel! Ik ga u voor in den dood! Tot straks mijn vriend, tot straks! + +<span class="smallcaps">Wang</span>.” +</p> +</div><p> + + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e3254" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XVI.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, op nieuw de wereld ingaat.</p> +</div> +<p>De toestand was nu voor Kin-Fo duizendmaal ernstiger dan hij nog geweest was. + +</p> +<p>’t Was dus waar dat Wang, niettegenstaande zijn gegeven woord, zijne hand had voelen verlammen toen het er op aankwam zijn +ouden leerling te treffen! Ook scheen Wang niets van de verandering te weten die in den toestand van Kin-Fo was gekomen, want +zijn brief zweeg er van! Ook had Wang dus aan een ander opgedragen zijne belofte te houden, en aan wien! Aan een Taï-ping, +den meest gevreesde van allen, die natuurlijk geen de minste zwarigheid zou maken om iemand te dooden, voor wiens dood men +hem niet eens <a id="d0e3264"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3264">129</a>]</span>aansprakelijk kon stellen! Het bewuste stuk van Kin-Fo waarborgde hem straffeloosheid en de aanwijzing van Wang zou hem bovendien +een kapitaal van vijftigduizend dollars verschaffen! + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p129.jpg" alt="De Peï-ho was op deze hoogte nog smal. Bladz. 132." width="498" height="720"><p class="figureHead">De Peï-ho was op deze hoogte nog smal. Bladz. 132.</p> +</div><p> + +<a id="d0e3271"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3271">130</a>]</span></p> +<p>»Ik heb er nu meer dan genoeg van!” riep Kin-Fo uit in zijne eerste opwelling van toorn. + +</p> +<p>Craig en Fry hadden kennis genomen van het schrijven van Wang. + +</p> +<p>»Draagt het door u aan Wang verstrekte stuk niet als uitersten termijn den datum van 25 Juni?” + +</p> +<p>»Wel neen,” antwoordde Kin-Fo: »Wang moest en kon het stuk niet anders teekenen dan op den datum, waarop ik sterven zou! Nu +kan die Lao-Shen handelen naar eigen goedvinden, zonder in een enkel opzicht door den tijd gebonden te zijn!” + +</p> +<p>»Ja, maar,” zeide Fry-Craig, »hij heeft er belang bij de zaak spoedig tot een eind te brengen.” + +</p> +<p>»Waarom?....” + +</p> +<p>»Wel, omdat de politie op het kapitaal, dat op uw hoofd is verzekerd, beslag kan leggen en het hem op deze wijze zou ontgaan!” + +</p> +<p>Daar was niets tegen in te brengen. + +</p> +<p>»’t Zij zoo,” antwoordde Kin-Fo. »In ieder geval moet ik geen uur verloren laten gaan om te trachten mijn schrijven terug +te krijgen, al moest ik het ook met de vijftig duizend dollars betalen, die aan dien Lao-Shen zijn beloofd!” + +</p> +<p>»Dat is juist,” sprak Fry. + +</p> +<p>»Zeer waar!” voegde Craig er bij. + +</p> +<p>»Ik vertrek dus! Ik moet dien chef der Taï-pings opsporen! Hij zal, hoop ik, gemakkelijker te vinden zijn dan Wang!” + +</p> +<p>Kin-Fo liep, deze woorden sprekende, voortdurend heen en weder. Hij kon niet blijven zitten. Deze reeks van knodsslagen, die +op hem neerdaalden, brachten hem in een staat van zeldzame opgewondenheid. + +</p> +<p>»Ik vertrek!” zeide hij. »Ik ga dien Lao-Shen opzoeken! Wat u betreft, mijne heeren, u moet weten wat u past.” + +</p> +<p>»Mijnheer,” antwoordden Fry-Craig, »de belangen van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> zijn meer dan ooit bedreigd. Als wij u thans verlieten, zouden wij aan onzen plicht tekort komen. Wij zullen u niet verlaten!” + +</p> +<p>Men wilde geen uur verloren laten gaan. Maar vóór alles diende men nauwkeurig te weten wat die Lao-Shen was, en waar hij zijn +verblijf hield. Zijne bekendheid was gelukkig van dien aard dat dit minder moeielijkheid opleverde. + +</p> +<p>Deze oude makker van Wang, in den opstand der Mang-Tchao, had zich in noordelijk China teruggetrokken aan gene zijde van den +Grooten muur, naar het gedeelte grenzende aan de golf van <span id="d0e3309" class="corr" title="Bron: Pe-Tché-Li">Pé-Tché-Li</span>. Het Keizerlijke bewind had niet met hem onderhandeld gelijk het met het meerendeel der andere hoofden van den opstand had +gedaan die het niet had kunnen onderwerpen; men liet hem met rust, en hij oefende nu op de grenzen van het rijk het meer bescheiden +beroep van straatroover uit. Wang had een goede keus gedaan! Zulk een man zou minder bezwaren maken en een dolksteek meer +of minder zou zijn geweten niet verontrusten! +<a id="d0e3312"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3312">131</a>]</span></p> +<p>Kin-Fo en de beide zaakgelastigden verkregen de meest nauwkeurige inlichtingen omtrent den Taï-ping en vernamen dat hij het +laatst gezien was in de omstreken van Fou-Ning, een kleine haven aan de golf van Léao-Ting. Zij besloten zich zonder verwijl +daarheen te begeven. + +</p> +<p>Aan Lé-ou werd dadelijk meegedeeld wat er gebeurd was. Haar angst verdubbelde! Tranen ontsprongen aan hare schoone oogen. +Zij wilde Kin-Fo overhalen om niet te vertrekken. Begaf hij zich niet vrijwillig in een onvermijdelijk gevaar? Zou het niet +beter zijn te wachten, zich uit de voeten te maken, het Hemelsche Rijk desnoods te verlaten en zich te verschuilen in een +ander werelddeel, waar de woeste Lao-Shen hem niet kon bereiken? + +</p> +<p>Maar Kin-Fo bracht de jonge vrouw aan het verstand, dat het hem onmogelijk zou zijn te leven onder deze voortdurende bedreiging, +en als het ware, door de genade van zulk een schurk, die door den moord een aardig fortuintje zou verwerven. Neen! Er moest +en er zou een einde aan komen. Kin-Fo en zijne beide satellieten zouden dien dag op reis gaan, zij zouden tot den Taï-ping +doordringen, den ongelukkigen brief voor handen vol goud koopen, en zij zouden te Peking terug zijn, nog voordat de termijn +van openbaren rouw voor de keizerin-weduwe verstreken was. + +</p> +<p>»Liefste zuster”, zeide Kin-Fo, <span id="d0e3321" class="corr" title="Niet in bron">»</span>ik betreur het nu minder dat ons huwelijk eenige dagen is uitgesteld. Ware het voltrokken, hoe droef zou dan uw toestand geweest +zijn!” + +</p> +<p>»Als het voltrokken ware geweest”, antwoordde Lé-ou, »zou ik het recht gehad hebben, en het zou mijn plicht geweest zijn, +u te volgen; en ik zou met u medegegaan zijn!” + +</p> +<p>»Neen!” sprak Kin-Fo, »ik zou liever duizend dooden gestorven zijn dan dat ik u slechts een oogenblik aan gevaar blootstelde!.... +Vaarwel, Lé-ou, vaarwel!....” + +</p> +<p>En Kin-Fo onttrok zich, met tranen in de oogen, aan de armen van de jonge vrouw, die hem wilde weerhouden. + +</p> +<p>Op dienzelfden dag verlieten Kin-Fo, Craig en Fry, gevolgd door Soun, wien ook geen oogenblik rust te beurt mocht vallen, +Peking en begaven zich naar Tong-Tchéou. Zij waren er in een uur. + +</p> +<p>Men had het volgende plan gemaakt: + +</p> +<p>De reis te land, door eene niet veilige provincie, leverde ernstige bezwaren op. + +</p> +<p>Als het niets anders geweest was dan om den Grooten Muur te bereiken, ten noorden van de hoofdstad, zou men, wat gevaren ook +verbonden waren aan het afleggen van honderd zestig lis<a id="d0e3338src" href="#d0e3338" class="noteref">1</a>, den tocht hebben ondernomen. Maar de haven van Fou-Ning bevond zich niet in het noorden maar in het oosten. Door over zee +te gaan <a id="d0e3341"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3341">132</a>]</span>zou men tijd winnen en veiliger zijn. Kin-Fo en zijne metgezellen zouden er binnen vier of vijf dagen komen; en men besloot +daarom dien weg te volgen. + +</p> +<p>Maar zou er een vaartuig te vinden zijn, dat naar Fou-Ning vertrekken moest? Zij besloten zich daarvan voor alles te overtuigen +bij de scheepsagenten te Tong-Tchéou. + +</p> +<p>Het toeval, dat Kin-Fo anders alles behalve gunstig was, diende hem thans. Aan den mond van de Peï-ho lag een schip in lading +voor Fou-Ning. + +</p> +<p>Men had niets anders te doen dan onmiddellijk op een der snelvarende stoombooten, die den stroom tot zijne monding afzakken, +plaats te nemen, en dan met het bewuste vaartuig naar de plaats der bestemming te gaan. + +</p> +<p>Craig en Fry zouden in een uur gereed zijn. Dat uur besteedden zij om zich alle bekende reddingstoestellen aan te schaffen, +van den primitieven kurkengordel af tot de voor water ondoordringbare kleeding van kapitein Boyten toe. Kin-Fo was nog altijd +tweehonderdduizend dollars waard. Hij kon over zee reizen zonder verhoogde premie, omdat hij voor alle kansen betaalde. Er +kon een ongeluk gebeuren. Men moest op alles bedacht zijn, en men was het ook. + +</p> +<p>Den 26<sup>n</sup> Juni des middags te 12 uur stapten Kin-Fo, Craig-Fry en Soun aan boord van de <i>Peï-tang</i> en daalden de Peï-ho af. De bochten van deze rivier zijn zoo talrijk dat men juist tweemaal zooveel afstand doorloopt dan +men zou doen als men de rechte lijn kon volgen; maar de stroom is gekanaliseerd en bij gevolg bevaarbaar gemaakt voor schepen +van vrij groote tonnenmaat. Ook is er een drukke scheepvaart, vrij wat drukker dan de beweging op den weg, die langs den stroom +loopt. + +</p> +<p>De <i>Peï-tang</i> stoomde snel tusschen de boorden van het kanaal, beukte met hare raderen de gele wateren van den stroom, en bracht de talrijke +bevloeiingskanalen aan de beide oevers door haar kielwater in beweging. De hooge toren van den tempel aan de gindsche zijde +van Tong-Tchéou was weldra voorbij gestoomd en uit het gezicht verdwenen bij het omvaren van een vrij scherpen hoek. + +</p> +<p>De Peï-ho was op deze hoogte nog smal. Zij stroomde, hier tusschen kleine zandheuvels, daar langs kleine gehuchten, welker +bewoners zich met den landbouw onledig hielden, te midden van een tamelijk boschrijk landschap, door wijngaarden en groene +hagen doorsneden. Verschillende meer belangrijke plaatsen, Mahao, Hé-Si-Vou, Nane-Tsaé, Yang-Tsoune daagden op. Eb en vloed +<span id="d0e3366" class="corr" title="Bron: deed deed">deed</span> zich hier nog niet bespeuren. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p133.jpg" alt="Deze vogels dompelden zich in het water. Bladz. 135." width="500" height="720"><p class="figureHead">Deze vogels dompelden zich in het water. Bladz. 135.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Weldra vertoonde zich Tien-Tsin. Daar ging het minder vlug. De voetbrug, die de beide oevers van de rivier verbindt, diende +geopend te worden en men moest met de noodige voorzichtigheid <a id="d0e3376"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3376">133</a>]</span>den weg zoeken tusschen de honderden vaartuigen die in de haven vertoeven. Dat ging met vrij wat moeite en drukte gepaard +en kostte aan menige schuit de touwen, waarmede zij voor meeslepen <a id="d0e3378"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3378">134</a>]</span>door den stroom was beveiligd. Als het te veel bezwaar opleverde, sneed men eenvoudig de touwen door, zonder zich in ’t minst +te bekommeren om de schade, die daardoor aangericht werd. Vandaar een opschudding, een opstopping van drijvende vaartuigen, +die vrij wat van het toezicht van de havenmeesters te Tien-Tsin zou geëischt hebben, als te Tien-Tsin havenmeesters waren +geweest. + +</p> +<p>Het is overtollig te zeggen, dat Craig en Fry hun cliënt nauwlettender dan ooit bewaakten. + +</p> +<p>Het gold nu niet meer den philosoof Wang, met wien men gemakkelijk eene schikking had kunnen treffen, maar wel Lao-Shen den +Taï-ping, iemand dien zij niet kenden, ’t geen de zaak vrij wat lastiger maakte. + +</p> +<p>Men kon zichzelf in veiligheid achten te zijn, omdat men naar hem toeging, maar wie kon de verzekering geven dat Lao-Shen +niet reeds op weg was gegaan om zijn slachtoffer te ontmoeten! En hoe zou men hem dan ontwijken, hoe hem voorkomen? Craig +en Fry zagen in iederen passagier van de <i>Peï-tang</i> een moordenaar. Zij aten niet meer, zij sliepen niet meer, zij leefden niet meer! + +</p> +<p>Waren Kin-Fo, Craig en Fry ernstig ongerust, Soun was vooral niet minder angstig. De gedachte dat hij op zee moest gaan, bezorgde +hem kippenvel. Hoe dichter de <i>Peï-tang</i> de golf van <span id="d0e3394" class="corr" title="Bron: Pe-Tché-Li">Pé-Tché-Li</span> naderde, des te bleeker werd hij. Zijn neus werd spitser, zijn mond trok zich samen en toch dreef de boot nog kalm op de +rustige wateren der rivier. + +</p> +<p>Hoe zou het dan wel gaan als Soun op den smallen zeeboezem kwam, waar de korte golfslag het schip onophoudelijk en heftig +doet stooten! + +</p> +<p>»Ben je nog nooit op zee geweest?” vroeg hem Craig. + +</p> +<p>»Nooit!” + +</p> +<p>»Ben je goed gezond?” vroeg hem Fry. + +</p> +<p>»Neen!” + +</p> +<p>»Je moet het hoofd stil houden”, voegde Craig er bij. + +</p> +<p>»Het hoofd?....” + +</p> +<p>»En je mond dicht....” vervolgde Fry. + +</p> +<p>»De mond?....” + +</p> +<p>Soun bracht de beide agenten aan het verstand dat hij niet van praten hield, en zette zich zwijgend omstreeks het midden van +de boot neder, niet zonder op den reeds vrij breeden stroom een droefgeestigen blik te hebben geworpen, dien blik, eigen aan +personen die voorbeschikt zijn de min of meer belachelijke kwaal der zeeziekte te ondergaan. + +</p> +<p>Het landschap had zich in de vallei, die de Peï-ho doorstroomt, gewijzigd. De rechteroever vormde door zijn steilte een sterk +contrast met de linkerzijde, wier uitgestrekte, zandige oppervlakte met het schuim van de golven was bedekt. Daarachter strekten +zich <a id="d0e3419"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3419">135</a>]</span>velden van sorgho, maïs, koren en gierst uit. Ook hier gold wat in geheel China—eene huismoeder die zooveel duizenden kinderen +te voeden heeft—het geval is: geen enkel plekje, voor cultuur geschikt, was onbebouwd. Overal was door middel van besproeiïngskanalen +of bamboezen toestellen, een soort van oorspronkelijke noria’s<a id="d0e3421src" href="#d0e3421" class="noteref">2</a>, voor voldoenden watertoevoer gezorgd. Hier en daar verhieven zich, naast de dorpen met hunne met gele klei gepleisterde +huizen, kleine groepen boomen, waaronder enkele appelboomen voorkwamen, die op eene vlakte in <span id="d0e3424" class="corr" title="Bron: Normandïe">Normandië</span> niet misplaatst zouden geweest zijn. Op de oevers liepen talrijke visschers heen en weder, wien zeeraven voor jachthonden +of juister gezegd voor waterhonden dienden. Deze vogels dompelden zich op een wenk van hun meester in het water en brachten +de visschen boven, die zij, dank zij een ring welke hen den strot half dichtkneep, niet konden verslinden. Voorts vlogen voortdurend +uit het hooge riet aan den oever, eenden, kraaien, raven, eksters, sperwers en ander gevogelte op, die door het geraas van +de stoomboot in hun rust werden gestoord. + +</p> +<p>De groote weg langs de rivier was daar geheel verlaten, maar de beweging op de Peï-ho nam steeds toe. Welk een aantal vaartuigen +van alle soort voeren den stroom af en op! Oorlogsjonken met hare opene batterijen, waarvan het dek eene sterke holronde kromming +vertoonde van voren naar achter, en die door eene dubbele verdieping riemen of door een rad, ’t welk door menschenhanden in +beweging werd gebracht, vooruit gedreven werden; jonken van het personeel der douane, met twee masten en sloepzeilen, die +bevestigd waren aan dwars uitstekende uithouders, terwijl de <span id="d0e3429" class="corr" title="Bron: voor">voor-</span> en achtersteven met grillige beelden waren voorzien; handelsjonken, die met de kostbaarste voortbrengselen van het Hemelsche +Rijk bevracht, niet vreesden om de geduchte typhons in de naburige zeeën te trotseeren; jonken voor het gewone vervoer van +reizigers, die al naar het tij het meebracht òf met riemen werden voortgedreven, òf wel aan de lijn voortgesleept, en die +gemaakt schenen voor personen, die te veel tijd hebben; mandarijnen-jonken, kleine pleizierjachten, die hunne bootjes achter +zich voortsleepten; alle soorten van platboomde vaartuigen, met rieten matten als zeil, en waarvan de kleinste—door jeugdige +vrouwen bestuurd, de roeispaan in de hand en ’t kind op den rug—met recht hun naam dragen, die beteekent: drie planken; eindelijk +ontzaglijke groote vlotten, een soort van drijvende dorpen met hutten, boomgaarden, groentetuinen enz., waartoe een of ander +Mantsjoerijsch bosch het noodige hout had geleverd. + +</p> +<p>De dorpen werden allengs minder talrijk. Men telt er een twintigtal <a id="d0e3434"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3434">136</a>]</span>tusschen Tien-Tsin en Takou, aan de monding van den stroom. Op de oevers zonden eenige steenfabrieken hare groote rookwolken +naar omhoog en bezwangerden den dampkring tegelijk met den rook, dien de stoomboot verspreidde. De avond naderde, voorafgegaan +door de Juni-schemering die onder dezen breedtegraad langer aanhoudt. Weldra teekende zich eene rij witte heuvels symmetrisch +gerangschikt en één van vorm in het halfduister af. Het waren zouthoopen, in de nabijgelegen zoutketen verzameld. Daar begon, +tusschen dorre vlakten, de wijde monding der Peï-ho, een somber landschap, waarin men niets bespeurt dan zout, zand en stof. + +</p> +<p>Den volgenden morgen, 27 Juni, kwam de <i>Peï-tang</i> vóór het opgaan der zon in de haven te Takou, bijna aan den mond der rivier. + +</p> +<p>Op deze plaats verheffen zich de twee forten, het Noordelijke en het Zuidelijke, thans vernield, die in 1860 door het Anglo-Frankisch +leger vermeesterd werden. Dáár had de heldhaftige aanval plaats van generaal Colliman op 24 Augustus van dat jaar, daar hebben +de kanonneerbooten den ingang van de rivier geforceerd, daar strekt zich eene smalle, weinig bewoonde streek uit, die den +naam draagt van Fransche concessie, dáár bespeurt men nog het grafteeken waaronder de officieren en soldaten rusten in die +betreurenswaardige gevechten gevallen. + +</p> +<p>De <i>Peï-tang</i> kon de bank niet passeeren. Al de passagiers moesten dus te Takou aan wal gaan. Het is eene vrij belangrijke plaats, die +zich zeer goed ontwikkelen zal als de mandarijnen toestaan dat er een spoorweg wordt gelegd ter verbinding met Tien-Tsin. + +</p> +<p>Het vaartuig in lading voor Fou-Ning, moest nog dienzelfden dag vertrekken. Kin-Fo en zijne <span id="d0e3450" class="corr" title="Bron: makker">makkers</span> hadden geen uur te verliezen. Een platboomde schuit bracht hen in een kwartier aan boord van de <i>Sam-Yep</i> over. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3338" href="#d0e3338src" class="noteref">1</a></span> Veertig mijlen. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3421" href="#d0e3421src" class="noteref">2</a></span> Watertoestellen. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e3456" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XVII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het spel staat.</p> +</div> +<p>Acht dagen vroeger had een Amerikaansch schip het anker laten vallen in de haven van Takou. Het was bevracht door de zesde +Chineesch-Californische maatschappij voor rekening van het agentschap Fouk-Ting-Tong, waarvan de zetel op het Laurel-Hill-kerkhof +te San Francisco gevestigd is. + +</p> +<p>Daar wachten de zonen van het Hemelsche Rijk, die in Amerika <a id="d0e3466"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3466">137</a>]</span>sterven, den dag af dat zij naar hun vaderland teruggebracht zullen worden, om, zooals hun godsdienst dat beveelt, in vaderlandsche +aarde te rusten. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p137.jpg" alt="»Zijn ze geladen?” vroeg Craig. Bladz. 142." width="498" height="720"><p class="figureHead">»Zijn ze geladen?” vroeg Craig. Bladz. 142.</p> +</div><p> + +<a id="d0e3473"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3473">138</a>]</span></p> +<p>Het bedoelde schip was naar Canton bestemd en had op schriftelijk bevel van het agentschap een lading van tweehonderd en vijftig +doodkisten ingenomen, waarvan er vijf en zeventig te Takou moesten gelost worden, om verder hun weg naar de noordelijke provinciën +te vinden. + +</p> +<p>Dit gedeelte der lading was nu van het Amerikaansche naar het Chineesche schip overgebracht en op den ochtend van dezen dag, +27 Juni, zou het laatstgemelde vaartuig naar de haven van Fou-Ning onder zeil gaan. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne metgezellen zouden eveneens op dit schip den overtocht doen. Zij hadden ongetwijfeld de voorkeur aan een ander +gegeven, maar omdat er geen ander was dat naar de golf van <span id="d0e3480" class="corr" title="Bron: Leao-Tong">Léao-Tong</span> vertrok, hadden zij geen keus. Het was dan ook slechts om een reis van hoogstens twee of drie dagen te doen, die om dezen +tijd van het jaar volstrekt geen bezwaar opleverde. + +</p> +<p>De <i>Sam-Yep</i> was een zeejonk, metende ongeveer driehonderd last. Men heeft er wel van duizend last en meer, die geen grooter diepgang +dan zes voet hebben, waardoor zij gemakkelijk over de ondiepten heenzeilen, die voor den mond van bijna alle Chineesche rivieren +gevonden worden. Te breed naargelang harer lengte, zijnde de verhouding als een tot vier, loopen zij slecht, schijnbaar echter +niet bij den wind, want zij wenden nagenoeg op de plaats zelve en draaien als een tol, hetgeen hun een groot voordeel op schepen +met fijnere lijnen geeft. De klik van het enorme roer is van groote gaten voorzien, een systeem dat in China algemeen in zwang +is, doch waarvan het nut nog al te betwisten valt. Hoe dit zij, deze jonken bevaren bij voorkeur de kustzeeën. Er zijn zelfs +voorbeelden van dat zij ladingen thee of porcelein naar San-Francisco overbrengen. Zij zijn dus zeer goed bruikbaar, waarbij +nog komt dat de Chineesche matrozen door alle deskundigen als uitstekend worden geroemd. + +</p> +<p>De <i>Sam-Yep</i>, van moderne constructie, bijna recht van voren naar achteren, deed door haren vorm aan de Europeesche rompen denken. Daar +de huid noch van spijkers, noch van bouten voorzien was, doch gemaakt van gevlochten bamboes, dat goed geharpuist en gekalefaat +was, zoo was zij zoo waterdicht, dat de jonk niet eens een lenspomp bezat. Het schip was van dik bamboes vervaardigd en dreef +op het water als een stuk zwam. Een anker van zeer hard hout vervaardigd, tuig uit palmvezels gedraaid, even sterk als lenig; +dunne zeilen, die van de brug af als waaiers open en dicht gemaakt konden worden; twee masten die geplaatst waren als de groote +mast en de bezaansmast van een logger; geen windprop, geen fokzeilen; ziedaar de jonk die in alle opzichten uitstekend voor +de kustvaart voldeed. + +</p> +<p>Van buiten zou zeker niemand aan de <i>Sam-Yep</i> gezegd hebben <a id="d0e3498"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3498">139</a>]</span>dat hare reeders er ditmaal een enormen lijkwagen van gemaakt hadden. + +</p> +<p>De jonk vervoerde nu een aantal lijken in plaats van zijde, parfumeriewaren en porcelein zooals gewoonlijk, doch het uiterlijk +voorkomen van het schip was niet veranderd. Het vertoonde dezelfde levendige kleuren. Vooruit en achteruit wapperden veelkleurige +vlaggen en standaards met veelkleurige kwasten. Op den voorsteven was een groot vlammend oog geschilderd, dat het in de verte +op een groot zeemonster deed gelijken. Boven in de masten ontrolde de wind den schitterenden wimpel der Chineesche vlag. Twee +caronades staken met hare blinkende monden boven de verschansing uit en weerkaatsten de zonnestralen als een spiegel. Geen +overbodige metgezellen zijn dat aan boord in die nog door zeeroovers verpeste zeeën! Alles zag er vroolijk, opgeschikt, aangenaam +uit. Het waren, dan ook terugkeerende landverhuizers, die de <i>Sam-Yep</i> overbracht,—doode landverhuizers wel is waar, maar in elk geval lijken van menschen wier laatste wenschen vervuld werden! + +</p> +<p>Noch Kin-Fo, noch Soun had iets tegen een overtocht onder zulke omstandigheden. Daarvoor waren zij veel te goede Chineezen. +Craig en Fry echter, als Amerikanen, waren niets op deze soort van vrachtgoederen gesteld en zouden zeker ieder andere lading +verkozen hebben, doch het was hun niet in de keus gelaten. + +</p> +<p>De equipage van de jonk bestond uit een kapitein en zes matrozen, meer dan genoeg voor de werkzaamheden aan boord van deze +schepen. Men zegt dat het kompas in China uitgevonden is. ’t Is zeer mogelijk, maar de kustvaarders bedienen er zich hier +in het geheel niet van. Ook kapitein Yin, de gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i>, had er geen bij zich; hij was dan ook niet van plan om gedurende zijn overtocht de kust uit het gezicht te verliezen. + +</p> +<p>Deze kapitein Yin, een klein lachend ventje, levendig en spraakzaam, scheen de verpersoonlijking van de eeuwigdurende beweging. +Hij stond nooit stil en nooit op dezelfde plaats. Zijne handen, zijne armen, zijne oogen spraken eigenlijk nog meer dan zijn +mond en deze zweeg nooit. Hij liet ook zijne matrozen weinig rust, doch kommandeerde en interpelleerde hen onophoudelijk en +vloekte nu rechts en dan links. Maar ’t was een flink zeeman, goed met het vaarwater en de kusten bekend en hij deed met zijn +jonk wat hij wilde. De groote som gelds die Kin-Fo voor den overtocht betaald had strekte verder om zijne opgewektheid nog +te verhoogen. Passagiers die honderd en vijftig taëls betaalden<a id="d0e3514src" href="#d0e3514" class="noteref">1</a> voor eene reis van zestig uur, welk een buitenkansje! En vooral omdat het passagiers waren, die evenmin eenige aanmerking +maakten op de gebrekkige <a id="d0e3517"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3517">140</a>]</span>inrichtingen en op den kost, die hij hun verschafte, als de doode passagiers in het ruim beneden. + +</p> +<p>Kin-Fo, Craig en Fry waren zoo goed als het kon onder het achterdek gehuisvest en Soun in het vooronder. De twee agenten, +steeds wantrouwend, hadden de equipage en den kapitein zeer nauwkeurig opgenomen, doch zij vonden niets aan deze brave lieden +dat hun achterdocht had kunnen rechtvaardigen. ’t Was meer dan onwaarschijnlijk dat zij met Lao-Shen in eenige betrekking +zouden staan, omdat het een bloot toeval was dat Kin-Fo op deze jonk plaats had genomen. En het toeval zou toch met den al +te beruchten Taï-ping geen verbond hebben gesloten! Met uitzondering van het gewone gevaar dat de zee oplevert, zouden zij +dus nu eenige dagen in volkomen veiligheid en gerustheid kunnen doorbrengen en konden zij Kin-Fo meer aan zich zelf overlaten. + +</p> +<p>Deze was daar niets bedroefd over. Hij ging alleen in zijne hut zitten en philosofeerde daar op zijn gemak. Arme man, dat +hij zijn geluk niet had weten te waardeeren noch zich in zijne omstandigheden verheugd had, toen hij zorgeloos in zijn yamen +te Shang-Haï leefde, en toen hij zich zoo goed met eenigen nuttigen arbeid had kunnen bezig houden? Als hij eerst zijn brief +maar weder terug had, dan zou men eens zien of hij zijn voordeel ook doen zou met de harde les, die hij nu ontving, en of +de gek niet verstandig zou geworden zijn! + +</p> +<p>Maar zou hij dien brief ooit terugkrijgen? Ja, zonder twijfel, omdat hij er de volle waarde voor wilde betalen. Het kon voor +dien Lao-Shen natuurlijk alleen een quaestie van geld wezen. Maar men moest hem voorkomen en niet door hem verrast worden. +Daar zat de moeilijkheid. Lao-Shen was natuurlijk op de hoogte van al wat Kin-Fo deed, doch Kin-Fo wist niets van Lao-Shen. +Van daar dat men in groot gevaar zou zijn zoodra de cliënt van Craig en Fry den voet zou zetten in de streek waar de Taï-ping +zich ophield. Het kwam er dus vooral op aan dat men hem vóór was. Lao-Shen zou toch liever vijftigduizend dollars uit de handen +van Kin-Fo zelf ontvangen dan vijftigduizend dollars verdienen aan zijn dood. Dat zou hem een reis naar Shang-Haï besparen +en een bezoek aan het bureau van de Eeuw, twee zaken die, in weerwil van de lankmoedigheid der Chineesche regeering, voor +hem toch niet geheel zonder gevaar waren. + +</p> +<p>Zoo peinsde de geheel veranderde Kin-Fo bij zich zelf, terwijl verder de bekoorlijke jonge weduwe natuurlijk ook eene groote +plaats in zijne overdenkingen innam. + +</p> +<p>En waaraan dacht Soun onderwijl? + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p141.jpg" alt="De kapitein lachte niet meer. Bladz. 146." width="500" height="720"><p class="figureHead">De kapitein lachte niet meer. Bladz. 146.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Soun dacht aan niets. Hij lag in het vooronder en betaalde den tol aan de vijandige goden der golf van Pé-Tché-Li. Van tijd +tot tijd slechts kon hij eenige verwenschingen slaken aan het adres van <a id="d0e3536"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3536">141</a>]</span>zijn meester, van den philosoof Wang en van den bandiet Lao-Shen! Zijn hart was stom! <i>Ai ai ya!</i> zijne gedachten waren stom, zijn gevoel was stom. Hij dacht aan thee nog rijst! <i>Ai ai ya!</i> Wat <a id="d0e3544"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3544">142</a>]</span>deed hij ook in dienst te gaan van een man, die uitstapjes ter zee maakte! Hij zou graag alles wat hem van zijn staart overbleef +gegeven hebben, als hij op ’t oogenblik op vasten grond was! Hij zou zich liever het hoofd kaal scheren, of priester worden! +Een gele hond! ja ’t was een gele hond die hem de lever en de ingewanden verscheurde! <i>Ai, ai, ya!</i> + +</p> +<p>De <i>Sam-Yep</i> zeilde intusschen, voortgedreven door een frisschen zuidenwind, op drie of vier mijl afstands van de lage <span id="d0e3554" class="corr" title="Bron: kuststeek">kuststreek</span>, flink vooruit. Zij passeerde Peh-Tang bij de monding van de rivier van dien naam, niet ver van de plaats waar de Europeesche +legers hunne landing volbrachten; vervolgens ging het langs Shan-Tung, Tschiang-Ho, voorbij de monden van de Tau en langs +Haï-Vé-Tsé. + +</p> +<p>Dit gedeelte van de golf was niet zeer druk bevaren. Van de drukke scheepvaart aan de monding van de Peï-ho was hier, op twintig +mijl afstand, niet veel meer te bespeuren. Eenige handelsjonken, die ter kustvaart gingen, een dozijn visschersvaartuigen, +die de vischrijke wateren langs de kust bezochten, was alles wat men aan den gezichteinder bespeurde. + +</p> +<p>Craig en Fry merkten op dat de visschersvaartuigen, zelfs dezulken die nauwelijks vijf of zes ton hielden, met een of twee +kleine kanonnen gewapend waren. + +</p> +<p>Toen zij den kapitein Yin naar de reden hiervan vroegen, antwoordde deze, zich de handen wrijvende: + +</p> +<p>»Dit moeten zij wel doen voor de zeeroovers!” + +</p> +<p>»Zeeroovers in dit gedeelte van de golf van Pé-Tché-Li!” riep Craig niet zonder eenige verbazing uit. + +</p> +<p>»Waarom niet!” antwoordde Yin. »’t Is hier als overal. In geen enkele Chineesche zee worden deze brave mannen gemist!” + +</p> +<p>En de waardige kapitein lachte en liet zijne beide rijen glinsterende tanden zien. + +</p> +<p>»U schijnt ze weinig te vreezen!” werd door Fry opgemerkt. + +</p> +<p>»Heb ik dan mijn beide kanonnetjes niet, twee knapen, die ongemakkelijk brommen als men er te dicht bij komt!” + +</p> +<p>»Zijn zij geladen?” vroeg Craig. + +</p> +<p>»Gewoonlijk wel.” + +</p> +<p>»En nu?” + +</p> +<p>»Nu niet.” + +</p> +<p>»Waarom niet?” vroeg Fry. + +</p> +<p>»Omdat ik geen kruit aan boord heb,” antwoordde kapitein Yin bedaard. + +</p> +<p>»Waar dienen dan de kanonnen voor?” vroegen Craig-Fry, weinig tevreden over het antwoord. + +</p> +<p>»Waarvoor?” riep de kapitein uit. »Wel om de lading te beschermen als ’t de moeite waard en mijn jonk tot aan de luiken toe +beladen is met twee of opium! Maar met de lading die ik nu in heb!...” +<a id="d0e3591"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3591">143</a>]</span></p> +<p>»En hoe weten de zeeroovers,” vroeg Craig, »dat de jonk het aantasten niet waard is?” + +</p> +<p>»U schijnt zeer bevreesd te zijn voor een bezoek van deze brave lieden?” antwoordde de kapitein, terwijl hij op de hielen +draaide en de schouders optrok. + +</p> +<p>»Wel zeker,” zeide Fry. + +</p> +<p>»En toch hebt u geen enkel stuk goed aan boord!” + +</p> +<p>»Dat is waar,” voegde Craig er bij, »maar wij hebben bijzondere redenen, waarom wij hun bezoek minder wenschelijk achten.” + +</p> +<p>»Welnu, wees onbezorgd!” antwoordde de kapitein. »De zeeroovers zullen, als zij ons ontmoeten, geen moeite doen om onze jonk +te achtervolgen.” + +</p> +<p>»En waarom niet?” + +</p> +<p>»Omdat zij vooruit weten wat soort van lading ik in heb, zoodra zij mij in ’t gezicht hebben.” + +</p> +<p>En kapitein Yin wees naar een witte vlag die halfstag geheschen van de jonk woei. + +</p> +<p>De witte vlag! De rouwvlag! De brave lieden zouden zich de moeite niet geven een vaartuig te plunderen dat met lijkkisten +was beladen. + +</p> +<p>»Zij zouden toch kunnen meenen, dat u uit voorzorg de rouwvlag geheschen hadt,” zei Craig, »en zich komen overtuigen....” + +</p> +<p>»Als zij komen zullen wij hen ontvangen,” antwoordde kapitein Yin, »en als zij ons een bezoek gebracht hebben, zullen zij +zich verwijderen zooals zij gekomen zijn!” + +</p> +<p>Craig en Fry drongen niet verder op de zaak aan, doch zij voelden zich volstrekt niet zoo gerust als de optimistische kapitein +Yin. Een jonk van driehonderd last, al was de lading dan ook niets waard, moest dien »braven lieden”, zooals Yin de zeeroovers +noemde, toch voordeel genoeg opleveren om er eens een kansje op te wagen, meenden de agenten van de Eeuw. Maar men moest zich +nu wel in de omstandigheden schikken en het beste van de zaak hopen. + +</p> +<p>Overigens had de kapitein niets verzuimd om de fortuin gunstig voor hem te stemmen. Op het oogenblik van het vertrek was er +een haan aan de goden der zee geofferd. De vederen van den ongelukkige hingen daar nog aan den bezaansmast! Een paar droppels +van zijn bloed waren op de brug gesprenkeld en een beker wijn in de zee geplengd om het offer te voltooien. Wat kon, na die +plechtigheden, de jonk <i>Sam-Yep</i> onder bevel van den waardigen gezagvoerder Yin nog te vreezen hebben? + +</p> +<p>Men moet echter aannemen, dat de grillige geesten niet voldaan waren. ’t Zij dat de haan te mager, ’t zij dat de wijn niet +van de beste soort was, de jonk werd door een geweldige windvlaag overvallen. Niets was daarvan vooraf te voorzien geweest, +want het <a id="d0e3625"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3625">144</a>]</span>weder was helder en er woei een frissche bries. De scherpstziende zeeman had geen »hondenweer” kunnen verwachten. + +</p> +<p>Des avonds te acht uur maakte de <i>Sam-Yep</i> zich gereed om de kaap om te zeilen die tegen het noordoosten aan de kust uitsteekt. Aan de andere zijde zou zij voor den +wind kunnen gaan zeilen, hetgeen zeer gunstig zijn zou. Kapitein Yin meende dan ook op zijn gemak binnen vier en twintig uur +Fou-Ning te zullen bereiken. + +</p> +<p>Kin-Fo zag van zijn kant het uur waarop hij aan land zou stappen niet zonder ongeduld te gemoet en de zeezieke Soun smachtte +er naar als een gevangene naar de verlossing uit zijn kerker. Wat Craig en Fry betreft, deze merkten tegen elkander op dat, +als hun cliënt er in slaagde binnen drie dagen den brief die zijn leven in gevaar bracht uit de handen van Lao-Shen te krijgen, +dit juist zou geschieden op het oogenblik dat de maatschappij de Eeuw zich volstrekt niet meer om hem bekreunde. Zijn polis +bleef slechts tot middernacht van 30 Juni van kracht, want dan waren de twee maanden verstreken waarvoor hij de verzekering +met den heer William J. Bidulph gesloten had. En dan: + +</p> +<p>»<span lang="en">All</span>” zei Craig. + +</p> +<p>»<span lang="en">Right!</span>” vulde Fry aan. + +</p> +<p>Des avonds op het oogenblik dat de jonk bij den ingang der golf van Léao-Tong was, draaide de wind plotseling naar het noordoosten; +daarop door het noorden heengaande, woei hij twee uur later hard uit het noordwesten. + +</p> +<p>Als kapitein Yin een barometer aan boord had gehad, zou hij gezien hebben dat de kwikkolom in een punt des tijds vier of vijf +millimeter was gedaald. Deze snelle luchtverdunning was het voorteeken van een zeer nabijzijnden typhon,<a id="d0e3648src" href="#d0e3648" class="noteref">2</a> welks nadering reeds door den dampkring werd gevoeld. Was kapitein Yin bekend geweest met de beschouwingen van den Engelschman +Paddington of van den Amerikaan Maury, hij zou getracht hebben de richting van zijn vaartuig te veranderen en noord-oost te +sturen, in de hoop eene minder gevaarlijke windstreek te bereiken, buiten het centrum waaromheen zich de draaiende storm bewoog. + +</p> +<p>Maar kapitein Yin maakte nooit gebruik van den barometer en hij was met de wet der cyclonen niet bekend. Hij had bovendien +een haan aan de goden ten offer gebracht en achtte zich daardoor voor elk onheil beveiligd. + +</p> +<p>Maar onze Chinees, hoe bijgeloovig ook, was een kloek zeeman, dat bewees hij in deze omstandigheden. Hij manoeuvreerde bij +instinct even behendig als een Europeesch gezagvoerder zou gedaan hebben. + +<a id="d0e3655"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3655">145</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p145.jpg" alt="»Hoe lang kan die windstilte aanhouden?” Bladz. 148." width="497" height="720"><p class="figureHead">»Hoe lang kan die windstilte aanhouden?” Bladz. 148.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Deze typhon was slechts een kleine cycloon en bewoog zich dus met eene buitengewone snelheid van meer dan honderd kilometer +per uur. Hij dreef de <i>Sam-Yep</i> naar het oosten, eene gelukkige <a id="d0e3666"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3666">146</a>]</span>omstandigheid, wijl de jonk daardoor van een kust werd gedreven, die geen enkele schuilplaats aanbood en waar zij onvermijdelijk +in weinig tijd zou verloren geweest zijn. + +</p> +<p>Ten elf ure had de storm zijn hoogste punt bereikt. Kapitein Yin manoeuvreerde, flink bijgestaan door zijn scheepsvolk, als +een ervaren zeeman. Hij lachte niet meer, maar hij had al zijne koelbloedigheid behouden. Zijn hand, krachtig aan het roer +geklemd, bestuurde het lichte vaartuig, dat als een notendop over de golven bewogen werd. + +</p> +<p>Kin-Fo had de achterkajuit verlaten. Tegen de verschansing gedrongen, staarde hij naar de lucht met hare wolkenmassa’s, door +den storm voortgedreven. Hij keek naar de zee, waarvan het witte schuim den donkeren nacht als verlichtte en waarvan de golven +door de reusachtige aantrekkingskracht van den typhon tot ver boven haar gewoon peil werden gedreven. Het gevaar verraste +noch verschrikte hem. Het maakte een deel uit van de reeks van rampspoeden die over hem was losgebarsten. Een overtocht in +zestig uur zonder storm, in het hartje van den zomer, dat was goed voor gelukkige stervelingen; hij, Kin-Fo, behoorde daar +niet langer toe! + +</p> +<p>Craig en Fry waren vrij wat meer in onrust, altijd met het oog op de handelswaarde van hun cliënt. ’t Is waar, hun leven was +evenveel waard als dat van Kin-Fo. Waren zij met hem gestorven, zij zouden de belangen van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet meer hebben kunnen behartigen. Maar deze trouwe agenten vergaten zichzelf en dachten alleen aan hun plicht. Omkomen, +goed! Met Kin-Fo, goed! maar niet vóór 30 Juni des middernachts! Een millioen redden, ziedaar hetgeen Craig-Fry wilden. Daaraan +dachten zij alleen! + +</p> +<p>Wat Soun betreft, hij wist niet dat de jonk in gevaar verkeerde, of, juister gezegd, men had, naar zijn meening, in gevaar +verkeerd van het oogenblik af dat men zich op het verraderlijk element had gewaagd, zelfs bij het schoonste weder. + +</p> +<p>De jonk was drie uur lang in dreigend gevaar. Eene verkeerde beweging van het roer zou haar ondergang geweest zijn, want de +golven zouden haar hebben overdekt. Al kon zij niet, evenals een tobbe, overslaan, zij had kunnen vol loopen en zinken. Er +was natuurlijk geen denken aan om haar in eene bepaalde richting voort te drijven, te midden van de golven door den wervelwind +van den cycloon voortgezweept. + +</p> +<p>Door een gelukkig toeval bereikte de <i>Sam-Yep</i>, zonder ernstige averij, het midden van den reusachtigen atmosfeerischen kring die zich over een afstand van honderd kilometer +uitstrekte. Daar was de zee over een uitgestrektheid van twee of drie mijlen bedaard en men bespeurde er nauwelijks iets van +den wind. Het was een kalm meer te midden van een bewogen oceaan. + +</p> +<p>’t Was een geluk voor de jonk dat de orkaan haar daar, als <a id="d0e3688"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3688">147</a>]</span>’t ware op ’t droge, had gezet. Tegen drie uur in den morgen hield de woede van den cycloon op en de bewogen wateren legden +zich rustig rondom dit kleine centrale meer neder. + +</p> +<p>Maar voor het dag werd, keek men van de <i>Sam-Yep</i> te vergeefs uit naar land aan den gezichteinder. Er was nergens iets van de kust te ontdekken. Zoo ver het oog reikte zag +men water, niets dan water. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3514" href="#d0e3514src" class="noteref">1</a></span> Bijna zeshonderd gulden. +</p> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3648" href="#d0e3648src" class="noteref">2</a></span> De draaiende stormwinden heeten op de oostkust van Afrika »tornados” in de Chineesche zeeën »typhon.” De wetenschappelijke +benaming is »cycloon.” +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e3695" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XVIII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven, een uitstapje maken naar het ruim van de <i>Sam-Yep</i>. +</p> +</div> +<p>»Waar zijn wij, kapitein Yin?” vroeg Kin-Fo toen het gevaar geweken was. + +</p> +<p>»Ik weet het niet precies”, antwoordde de kapitein, die er weder even vroolijk als vroeger uitzag. + +</p> +<p>»In de golf van Pé-Tché-Li?” + +</p> +<p>»Misschien.” + +</p> +<p>»Of in de golf van <span id="d0e3714" class="corr" title="Bron: Leao-Tong">Léao-Tong</span>?” + +</p> +<p>»Ook dit is mogelijk.” + +</p> +<p>»Maar waar komen wij aan land?” + +</p> +<p>»Waar de wind ons heendrijft!” + +</p> +<p>»En wanneer?” + +</p> +<p>»Ik kan het onmogelijk zeggen.” + +</p> +<p>»Een echt Chinees weet zich altijd te <span id="d0e3729" class="corr" title="Bron: orienteeren">oriënteeren</span>, mijnheer”, hernam Kin-Fo op ontevreden toon, een spreekwijze bezigende in het Hemelsche Rijk veel in gebruik. + +</p> +<p>»Op het land, ja” antwoordde kapitein Yin. »Maar op zee, niet!” + +</p> +<p>En zijn mond sperde zich bijna tot de ooren open. + +</p> +<p>»Er is waarachtig geen reden om te lachen,” zei Kin-Fo. + +</p> +<p>»Om te schreien evenmin,” antwoordde de kapitein. + +</p> +<p>De toestand had, ’t is waar, op ’t oogenblik niets verontrustends, maar ’t was ook waar dat kapitein Yin onmogelijk kon zeggen +waar de <i>Sam-Yep</i> zich bevond. + +</p> +<p>Hoe zou hij zonder kompas gedurenden den wervelwind, die drie kwart van het kompas rondliep, bestek hebben kunnen houden! +De jonk had voor top en takel, bijna naar geen roer luisterende, ten speelbal aan den orkaan gestrekt. Het was dus niet te +verwonderen, dat de kapitein slechts zeer onvoldoende antwoorden op Kin-Fo’s vragen kon geven. Maar hij had er wat minder +vroolijkheid bij te pas kunnen brengen. +<a id="d0e3747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3747">148</a>]</span></p> +<p>Hoe het ook zij, of de <i>Sam-Yep</i> in de golf van Léao-Tong was medegevoerd, dan wel teruggeworpen in de golf van <span id="d0e3753" class="corr" title="Bron: Hé-Tché-Li">Pé-Tché-Li</span>, in ieder geval moest de steven naar het noordwesten worden gericht. In die richting moest zich land bevinden. Het eenige +punt in quaestie was alleen op welken afstand het lag. + +</p> +<p>Als hij het had kunnen doen, zou kapitein Yin zijne zeilen bijgezet en met de zon die op dat oogenblik helder scheen, meegegaan +zijn. + +</p> +<p>Die mogelijkheid bestond echter niet. + +</p> +<p>Op den typhon was de meest volslagen kalmte gevolgd, geen tochtje in den dampkring, geen enkel zuchtje wind. Een spiegelgladde +zee, nauwelijks in golving gebracht door een zware deining, die het schip over en weer deed slingeren zonder het vooruit te +brengen. Er lag een heete damp op het water, en de lucht, die tijdens den nacht zoo zwart mogelijk was geweest, was nu zoo +kalm, dat zij ten eenenmale ongeschikt scheen voor een worsteling der elementen. Het was een dier doodsche kalmten, omtrent +wier duur men geen rekening kan maken. + +</p> +<p>»Dat ziet er mooi uit!”, sprak Kin-Fo, voor zich heen. »Na den storm, die ons in volle zee heeft geslingerd, een windstilte +die ons belet weder het land te bereiken.” + +</p> +<p>En zich tot den kapitein wendende: + +</p> +<p>»Hoe lang kan die windstilte aanhouden?” vroeg hij. + +</p> +<p>»In dit jaargetijde, mijnheer? Ja, wie zal dat zeggen,” antwoordde de kapitein. + +</p> +<p>»Uren of dagen?” + +</p> +<p>»Dagen of weken!” hernam Yin met een glimlach van kalme berusting, die zijn passagier bijna in toorn deed ontsteken. + +</p> +<p>»Weken!” riep Kin-Fo. »Denk je dat ik weken kan wachten.” + +</p> +<p>»Dat zal toch dienen, of we moeten onze jonk op sleeptouw nemen!” + +</p> +<p>»De duivel hale je jonk en allen die er op zijn, en mij het eerst dat ik zoo dwaas ben geweest mij hier in te schepen!” + +</p> +<p>»Mijnheer,” hernam kapitein Yin, »mag ik u iets aanraden!” + +</p> +<p>»Ga je gang!” + +</p> +<p>»Vooreerst kalm te gaan slapen, evenals ik ga doen; dat is een zeer verstandig besluit, na een nacht op het dek doorgebracht +te hebben.” + +</p> +<p>»En dan?” vroeg Kin-Fo, die door de kalmte van den kapitein zoo mogelijk nog wanhopiger werd gemaakt dan door die van de zee. + +</p> +<p>»En dan raad ik u aan”, antwoordde Yin, »om het voorbeeld te volgen van mijn passagiers in het ruim. Die beklagen zich nooit +en nemen het weder zooals het is.” + +</p> +<p>Na deze wijsgeerige opmerking, Wang zelfs waardig, verdween de kapitein in zijn hut, terwijl twee of drie mannen van de equipage +op het dek achterbleven. + +<a id="d0e3792"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3792">149</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p149.jpg" alt="»Frrr! Frrr!” deden Craig en Fry. Bladz. 152." width="493" height="720"><p class="figureHead">»Frrr! Frrr!” deden Craig en Fry. Bladz. 152.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kin-Fo liep een kwartier van voren naar achteren, met over elkander gekruiste armen, terwijl zijne vingers van ongeduld trilden. +Vervolgens wierp hij nog een blik op de doodsche, onbeweeglijke <a id="d0e3800"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3800">150</a>]</span>vlakte, waarvan de jonk het middelpunt uitmaakte, haalde de schouders op en trad zijn kajuit binnen zonder zelfs tot Fry-Craig +een woord te richten. + +</p> +<p>Toch waren de beide agenten daar, rustig op de banken uitgestrekt en, naar hunne gewoonte, elkander verstaande zonder te spreken. +Zij hadden de vragen van Kin-Fo gehoord en eveneens de antwoorden van den kapitein, maar geen deel aan het gesprek genomen. +Waarvoor zou het gediend hebben, dat zij er zich mee bemoeiden, en waarom vooral zouden zij zich over het oponthoud beklaagd +hebben, dat hun cliënt in zoo ontevreden stemming bracht? + +</p> +<p>In waarheid, zij mochten aan tijd verliezen, maar zij wonnen in veiligheid. Kin-Fo liep aan boord geen enkel gevaar, wijl +de hand van Lao-Shen hem er niet kon bereiken; wat zouden zij meer gewenscht hebben? + +</p> +<p>De termijn waarop hunne verantwoordelijkheid ophield, naderde met rassche schreden. Nog veertig uur en geheel het leger van +de Taï-pings had zich op den ex-cliënt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> kunnen werpen zonder dat zij een vinger zouden hebben uitgestoken om hem te helpen. Het zijn practische menschen, die Amerikanen! +Aan Kin-Fo gehecht zoolang hij tweemaal honderdduizend dollars waard was! Dood onverschillig omtrent hetgeen hem zou overkomen +als hij geen sapeke meer waard zou zijn! + +</p> +<p>Nadat Craig en Fry aldus geredeneerd hadden, gingen zij met den meesten eetlust ontbijten. Zij hadden goeden voorraad meegenomen +en aten van denzelfden schotel, hetzelfde bord, eenzelfde hoeveelheid stukken brood en koud vleesch. Zij dronken eenzelfde +aantal glazen van den heerlijken wijn van <span id="d0e3813" class="corr" title="Bron: Chao-Chique">Chao-Chigne</span> op de gezondheid van William J. Bidulph. Zij rookten ieder een half dozijn sigaren en bewezen op nieuw dat men Siamees kan +wezen door gewoonte, als is men het niet door geboorte. + +</p> +<p>Die goede Yankees, die meenden dat zij aan het eind van hun rampspoed waren! + +</p> +<p>De dag ging rustig voorbij. Altijd dezelfde kalmte in de natuur, hetzelfde zachte, »mollige” voorkomen van den hemel. Niets +deed eene verandering in de meteorologische gesteldheid van den dampkring vermoeden. De wateren van de zee waren onbeweeglijk +als die van een meertje. + +</p> +<p>Tegen vier uur verscheen Soun op het dek, wankelend en waggelend als een dronken man, hoewel hij zijn geheele leven lang niet +zoo matig geweest was als gedurende de laatste dagen. + +</p> +<p>Zijn gelaat dat eerst violet, daarna indigo, toen blauw, vervolgens groen geweest was, begon nu weer geel te worden. Weder +op den vasten wal gekomen, zou hij zijn gewone kleur, oranje, spoedig herkrijgen. Als een opwelling van boosheid hem dan rood +<a id="d0e3824"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3824">151</a>]</span>maakte, zou zijn gelaat successievelijk en in de natuurlijke volgorde al de kleuren van het spectrum vertoond hebben. + +</p> +<p>Soun sleepte zich naar de beide agenten, met halfgesloten oogen en zonder een blik te durven slaan over de verschansing van +de <i>Sam-Yep</i>. + +</p> +<p>»Zijn wij er?”... vroeg hij. + +</p> +<p>»Neen,” antwoordde Fry. + +</p> +<p>»Komen wij er haast?” + +</p> +<p>»Neen”, antwoordde Craig. + +</p> +<p>»<i>Ai, ai, ya!</i>” kreet Soun. + +</p> +<p>En in diepen wanhoop, geen kracht in zich gevoelende om iets meer te zeggen, strekte hij zich aan den voet van den grooten +mast uit, allerlei krampachtige bewegingen makende, waardoor zijn korte staart zich evenals het staartje van een hond bewoog. + +</p> +<p>Ondertusschen waren op bevel van kapitein Yin de luiken van het dek geopend om het ruim te luchten. Dat was een wijze voorzorgsmaatregel. +De zon zou spoedig de vochtigheid doen opdrogen, die door een drie- of viertal golven, tijdens den typhon, in ’t inwendige +van ’t vaartuig gebracht was. + +</p> +<p>Craig en Fry waren bij hunne wandelingen over het dek reeds herhaaldelijk blijven stilstaan bij het groote luik. Een gevoel +van nieuwsgierigheid deed hen weldra besluiten om eens een kijkje te gaan nemen in het in een grafkelder herschapen ruim. +Zij daalden dus de primitieve trap af, die daarheen leidde. + +</p> +<p>De zon wierp door het geopende luik hare stralen midden in het ruim, doch voor en achter was het zeer donker. De oogen van +Craig en Fry gewenden daar echter spoedig aan en weldra waren zij in staat om te zien hoe deze buitengewone lading van de +<i>Sam-Yep</i> geborgen was. + +</p> +<p>Het ruim was niet, zooals dit in de meeste koopvaardijjonken het geval is, door schutten afgedeeld. Het was één groote ruimte, +die geheel volgeladen kon worden, daar er onder het voor- en achterdek ruimte genoeg overbleef voor equipage en passagiers. + +</p> +<p>Aan elke zijde van het ruim stonden, even regelmatig als in een praalgraf, de vijf en zeventig doodkisten, die naar Fou-Ning +gebracht moesten worden. Stevig bevestigd konden zij noch door de slingeringen der jonk van hunne plaats geraken noch eenigermate +de veiligheid van het vaartuig in gevaar brengen. + +</p> +<p>Door een smallen gang, die vrijgelaten was tusschen de dubbele rij kisten, kon men van het eene einde van het ruim naar het +andere gaan, nu eens in het volle licht als men in de nabijheid van het luik was, dan weder in schemerlicht of in een bijna +volkomen duister. + +</p> +<p>Craig en Fry liepen zwijgend, alsof zij zich in een praalgraf bevonden, in dezen gang op en neder. +<a id="d0e3863"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3863">152</a>]</span></p> +<p>Zij keken niet zonder eenige nieuwsgierigheid naar de zonderlinge lading. + +</p> +<p>Er waren lijkkisten van allerlei aard, van allerlei vorm en afmeting, kostbaar of armoedig. Van de landverhuizers, die door +nooddruft naar de overzijde der Stille Zuidzee gedreven waren, waren sommige rijk geworden in de mijnen van de Nevada en den +Colorado of in Californië, doch dit waren er, helaas, slechts weinige. De andere waren er arm en ellendig gekomen en arm en +ellendig gestorven. Maar allen keerden nu gelijkelijk naar hunnen geboortegrond terug, aan elkander gelijk door den dood. +Een tiental kisten waren van kostbaar hout en versierd met al de fantasie der Chineesche weelde, de meeste andere bestonden +eenvoudig uit zes planken, ruw in elkander geslagen en geel geverfd. Maar rijk of arm, op elke kist stond een naam dien men +kon lezen als men het ruim doorging: Lien-Fou van Yung-Ping-Fu, Nan Loou van Fou-Ning, Shen-Kin van Lin-Kia, Luang van Ku-Li-Kao, +enzoovoorts. Er was geen vergissing of verwarring mogelijk. Ieder lijk was behoorlijk gewaarmerkt en zou aan zijn adres bezorgd +worden, om op het veld het uur der definitieve teraardebestelling af te wachten. + +</p> +<p>»’t Ziet er netjes uit,” zei Craig. + +</p> +<p>»Zeer netjes!” antwoordde Fry. + +</p> +<p>Zij zouden hetzelfde gezegd hebben als zij een der groote magazijnen van San Francisco of New-York bezichtigd hadden. + +</p> +<p>Aan het uiterste einde van het ruim, waar het licht nagenoeg niet doordrong, waren zij blijven staan, en voordat zij weder +naar boven gingen, lieten zij nogmaals hunne blikken over de stapels der kisten gaan. + +</p> +<p>Plotseling werd hun aandacht door eenig geritsel getrokken. + +</p> +<p>»Zeker een rat!” zeide Fry. + +</p> +<p>»Ja, dat zal een rat zijn!” antwoordde Craig. + +</p> +<p>Het was geen voordeelige lading voor zulk een knaagdier. Rijst, of maïs, of gierst zou beter naar zijn zin geweest zijn. + +</p> +<p>Het geluid hield evenwel aan. Het was ontstaan op manshoogte, aan stuurboordzij, dus bij de bovenste rij kisten. Als het geen +geknabbel van tanden was, kon het niets anders zijn dan een gekrabbel van klauwen of nagels! + +</p> +<p>»Frrrr! Frrrr!” deden Craig en Fry. + +</p> +<p>Maar het geraas hield niet op. + +</p> +<p>De twee agenten kwamen naderbij en luisterden met ingehouden adem. Het gekrab kwam stellig uit een der bovenste doodkisten. + +</p> +<p>»Ze zullen toch geen schijndooden Chinees in een van de kisten gepakt hebben?” vroeg Craig. + +</p> +<p>»Die eerst na een overtocht van vijf weken weder levend geworden is?” antwoordde Fry. + +<a id="d0e3896"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3896">153</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p153.jpg" alt="Men nam Soun op en stak hem door het luik naar buiten. Bladz. 156." width="496" height="720"><p class="figureHead">Men nam Soun op en stak hem door het luik naar buiten. Bladz. 156.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De twee agenten legden de hand op de verdachte kist en er was geen twijfel aan of er was beweging in. + +</p> +<p>»Drommels!” fluisterde Craig. +<a id="d0e3906"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3906">154</a>]</span></p> +<p>»Drommels!” <span id="d0e3909" class="corr" title="Niet in bron">fluisterde </span>ook Fry. + +</p> +<p>Hetzelfde denkbeeld ontstond plotseling bij beiden, en wel dat Kin-Fo vermoedelijk door eenig gevaar bedreigd werd. + +</p> +<p>Zij namen de hand van de kist af en voelden dat het deksel zeer zorgvuldig opgetild werd. + +</p> +<p>Craig en Fry, als lieden die zich nergens over verbaasden, hielden zich doodstil, en daar zij in het donker niets konden zien, +spitsten zij hunne ooren op hetgeen zij zouden hooren. + +</p> +<p>»Ben jij het, Couo?” sprak een stem zeer voorzichtig en zacht fluisterend. + +</p> +<p>Bijna op hetzelfde oogenblik antwoordde een stem uit een der kisten aan bakboord op dezelfde wijze: + +</p> +<p>»Ben jij het, Fo-Kien?” + +</p> +<p>En toen wisselden zij zeer vlug de volgende woorden: + +</p> +<p>»Van nacht, niet waar?” + +</p> +<p>»Ja, van nacht!” + +</p> +<p>»Voordat de maan opkomt?” + +</p> +<p>»Bij de tweede nachtwake.” + +</p> +<p>»En de anderen?” + +</p> +<p>»Zijn allen gewaarschuwd.” + +</p> +<p>»Zes-en-dertig uur in een doodkist! Ik heb er genoeg van!” + +</p> +<p>»Ik niet minder.” + +</p> +<p>»Als Lao-Shen het niet bevolen had....” + +</p> +<p>»Stil toch!” + +</p> +<p>Op het hooren van den naam van den gevreesden Taï-ping hadden Craig en Fry onwillekeurig eene lichte beweging gemaakt en daarop +waren de deksels weder plotseling dichtgevallen. Het was op nieuw doodstil in het ruim van de <i>Sam-Yep</i>. + +</p> +<p>Na het tooneel in het ruim slopen Craig en Fry zoo voorzichtig mogelijk weder naar het midden en klommen naar boven. Zij bleven +eerst op het dek staan, toen zij zeker wisten dat niemand hen hooren kon. + +</p> +<p>»Met dooden die spreken....” begon Craig. + +</p> +<p>»Is het niet pluis!” voltooide Fry. + +</p> +<p>Een enkel woord had hun alles verraden. Dat was de naam Lao-Shen, dien een der gewaande lijken uitgesproken had. + +</p> +<p>De handlangers van dezen gevreesden Taï-ping waren er dus in geslaagd zich aan boord te verbergen! Kon dit geschied zijn buiten +weten van kapitein Yin, of van zijn equipage, of van de manschappen die de sombere lading aan boord hadden gebracht? Dat was +onmogelijk. Na uit het Amerikaansche vaartuig gelost te zijn, die ze van San-Francisco had overgebracht, waren de doodkisten +tweemaal vier en twintig uur in het dok blijven staan. Toen hadden tien of misschien twintig manschappen van de bende van +Lao-Shen de kisten ongetwijfeld geledigd en de plaats der lijken <a id="d0e3961"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3961">155</a>]</span>ingenomen. Maar had hun opperhoofd dan geweten of kunnen weten dat Kin-Fo van plan was om zich aan boord van de <i>Sam-Yep</i> in te schepen? En hoe had hij dit kunnen weten? + +</p> +<p>Ziedaar eene zeer duistere zaak, doch die op dit oogenblik niet behoefde opgelost te worden. Zeker was het, dat er, sedert +men Tahou verliet, schelmen van de ergste soort aan boord waren; zeker was het, dat Craig en Fry een hunner den naam van Lao-Shen +had hooren uitspreken; zeker was het dat het leven van Kin-Fo in onmiddellijk gevaar verkeerde. + +</p> +<p>In dezen nacht, in den nacht van 28 op 29 Juni, zou <span class="letterspaced">de Eeuw</span> een verlies lijden van tweehonderdduizend dollars; een verlies dat der maatschappij bespaard zou worden als het vier en vijftig +uur later geweest was, daar ook Kin-Fo zijn polis niet had vernieuwd! + +</p> +<p>Men zou echter Craig en Fry slecht kennen als men meende dat zij in deze ernstige omstandigheden hunne bezinning verloren. +Hun besluit was terstond genomen. Kin-Fo moest, voordat de tweede nachtwake begon, de jonk verlaten, en zij beiden zouden +hem vergezellen. + +</p> +<p>Maar hoe zouden zij ontsnappen? Zich meester maken van de eenige boot die de jonk aan boord had? Onmogelijk. Dat was een zware +sloep, en al de handen aan boord zouden noodig zijn om haar in zee te brengen. En kapitein Yin, met zijn equipage, die er +alles van wist, zouden hen zien komen! Men moest dus wel zijn toevlucht tot iets anders nemen, hoe gevaarlijk het ook wezen +mocht. + +</p> +<p>Het was zeven uur. De kapitein was nergens te zien en zat waarschijnlijk in zijn hut. Hij wachtte mogelijk daar wel het uur +af dat de manschappen van Lao-Shen voor den dag zouden komen. + +</p> +<p>»Er is geen oogenblik te verliezen!” zeiden Craig-Fry. + +</p> +<p>Neen, geen enkel oogenblik! Het gevaar had niet dreigender kunnen zijn als zij boven een mijn gestaan hadden en de lont, die +daarmede in verbinding stond, reeds aangestoken was. + +</p> +<p>De jonk scheen, bij de volslagen windstilte, aan zichzelf overgelaten. Een enkele matroos zat op het dek te slapen. + +</p> +<p>Craig en Fry schoven dus de deur der kajuit open en vonden Kin-Fo daar. + +</p> +<p>Hij sliep, doch men wekte hem onverwijld. + +</p> +<p>»Wat is er?” vroeg hij. + +</p> +<p>Enkele woorden waren voldoende om hem op de hoogte der zaak te brengen. Zijn moed en zijne koelbloedigheid begaven hem gelukkig +niet. + +</p> +<p>»Laat ons die gewaande lijken spoedig in zee werpen”, riep hij uit. + +</p> +<p>Geen slecht idée, maar volkomen onuitvoerbaar met het oog op de medeplichtigheid van kapitein Yin en het vermoedelijk aantal +der schelmen. +<a id="d0e3997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3997">156</a>]</span></p> +<p>»Wat dan?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Dit even aantrekken”, antwoordden Craig-Fry. + +</p> +<p>Dit zeggende opende zij een der kisten, die zij uit Tong-Tchéou hadden meegenomen, en boden hunnen cliënt een dier verwonderlijke +drijfpakken aan, waarvan de wereld de uitvinding aan kapitein Boyton dankt. + +</p> +<p>De kist bevatte vier dergelijke pakken met al de gereedschappen en werktuigen die er bij behooren en die het reddingstoestellen +van de beste soort doen zijn. + +</p> +<p>»’t Is goed”, zei Kin-Fo, »ga Soun maar waarschuwen.” + +</p> +<p>Een oogenblik later kwam Fry met Soun terug, die volkomen de kluts kwijt was. Men moest hem geheel aankleeden. Hij liet ze +machinaal begaan en stiet alleen van tijd tot tijd zijn gewoon <i>ai ai ya</i> uit! + +</p> +<p>Om acht uur waren Kin-Fo en zijne metgezellen gereed. Men had hen voor vier zeehonden hebben kunnen houden, die gereed stonden +om in zee te duiken. Om de waarheid te zeggen zou de zeehond Soun slechts een zeer ongunstig denkbeeld gegeven hebben van +de wonderbare vlugheid dezer zoogdieren van de zee, zoo slap en onbeholpen zag hij er uit in zijn waterdicht pak. + +</p> +<p>In het oosten begon de lucht reeds donker te worden. De jonk dreef onbeweeglijk bij de onafgebroken windstilte op de spiegelgladde +oppervlakte der zee. + +</p> +<p>Craig en Fry maakten een der poorten van de kajuit achter in den spiegel van de jonk open. Zonder plichtplegingen nam men +Soun op en stak hem door het luik naar buiten, waar men hem in de zee hoorde plassen. Kin-Fo volgde hem onmiddellijk. Craig +en Fry raapten alles bij elkander wat zij noodig hadden en stapten op <span id="d0e4019" class="corr" title="Bron: hunnne">hunne</span> beurt in het water. + +</p> +<p>Alles was zeer stil en behendig in zijn werk gegaan en aan boord van de jonk kon niemand vermoeden dat de bemanning vier personen +minder telde. + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e4024" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XIX.</h2> +<div class="argument"> +<p>Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i> en zijn equipage. +</p> +</div> +<p>De toestellen van kapitein Boyton bestaan uitsluitend uit een enkel kleedingstuk van caoutchouc, waarin het geheele lichaam +sluit. Door <a id="d0e4035"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4035">157</a>]</span>den aard der stof zijn ze waterdicht. Maar al kan het water er niet doordringen de koude, die het gevolg zou zijn eener langdurige +indompeling, zooveel te beter. Deze kleedingstukken nu, zijn dubbel <a id="d0e4037"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4037">158</a>]</span>en tusschen de stof en de voering kan men eene zekere hoeveelheid lucht inblazen. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p157.jpg" alt="»Die schurk van een kapitein!” Bladz. 159." width="498" height="720"><p class="figureHead">»Die schurk van een kapitein!” Bladz. 159.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De lucht strekt tot twee doeleinden. Ten eerste om het toestel beter te doen drijven en ten tweede om te maken dat het menschelijk +lichaam op den duur niet te veel afkoelt. Met zulk een toestel kan men zoo lang in het water vertoeven als men zelf maar verkiest. + +</p> +<p>Het spreekt van zelf dat de sluiting er van niets te wenschen overliet. De pantalon waarvan de voeten met zware zolen voorzien +waren, sloot om het middel met een ceintuur van staal, ruim genoeg om het lichaam eenige vrijheid van beweging te laten. Het +buis dat aan dit ceintuur vast zat, sloot van boven met een stevige kraag, waaraan de kap bevestigd was. Deze ging over het +hoofd en sloot door een elastieken band nauwkeurig om voorhoofd, wangen en kin. Men zag dus van de kin niets anders dan de +oogen, den neus en den mond. + +</p> +<p>Aan het buis zaten verscheiden buizen van caoutchouc die dienden om lucht in te brengen en deze te regelen naar den graad +van dichtheid die men voor het drijvende lichaam verlangde. Men kon dus, al naar men verkoos, tot aan den hals onder water +blijven, of slechts halverwege, of zelfs als men wilde in het water staan. Er bestaat eene volkomen vrijheid van handelen +en beweging, en daarenboven eene volkomen veiligheid. + +</p> +<p>Ziedaar het toestel dat zijn uitvinder zooveel roem heeft bezorgd en waarvan het nut bij tal van zeerampen ontwijfelbaar groot +is. Het wordt voltooid door een aantal bijkomende zaken: een waterdichten zak met verschillende voorwerpen, die als een gordel +om het lijf geslagen wordt; een stevigen stok die aan de voeten in een haak bevestigd is en waaraan men een klein fokzeil +kan hangen, eene kleine pagaai die al naar omstandigheden gebruikt kan worden om den toestel in beweging te brengen of naar +verkiezing te besturen. + +</p> +<p>Kin-Fo, Craig, Fry en Soun dreven nu, aldus toegerust, op de oppervlakte der zee. Soun werd door Craig of Fry voortgeduwd +en liet hen stil begaan en met eenige pagaaislagen waren zij weldra op voldoenden afstand van de jonk verwijderd. + +</p> +<p>De ingevallen duisternis was voor deze manoeuvre zeer gunstig geweest. Zelfs al waren kapitein Yin en zijne matrozen op het +dek verschenen, toch zouden zij de vluchtelingen niet in het oog gekregen hebben. Niemand had dan ook kunnen onderstellen, +dat zij op deze wijze de jonk hadden verlaten. De schurken uit het ruim zouden zulks eerst op het laatste oogenblik kunnen +gewaar worden. + +</p> +<p>»Bij de tweede nachtwake,” had de gewaande doode uit de laatste kist gezegd: dus omstreeks middernacht. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne gezellen hadden dus nog een paar uur tijd en inmiddels hoopten zij zich wel een mijl van het schip te kunnen +<a id="d0e4060"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4060">159</a>]</span>verwijderen. Er begon werkelijk ook wat wind te komen, doch dit was nog zoo weinig, dat men alleen op de pagaaien mocht vertrouwen, +om uit het vaarwater van de <i>Sam-Yep</i> te komen. + +</p> +<p>Na een paar minuten waren Kin-Fo, Craig en Fry zoodanig aan hun nieuwen toestand gewend, dat zij instinctmatig alles deden +wat de inrichting van het toestel vorderde of onderstelde, zonder ooit te aarzelen of mis te tasten. Soun zelfs had weldra +zijne bezinning teruggekregen en voelde zich in de zee veel beter op zijn gemak dan aan boord van de jonk. Zijne zeeziekte +was plotseling verdwenen. Het is dan ook een groot verschil of men aan boord van een schip al de bewegingen van dat vaartuig +gevoelt, dan wel of men halverwege in het water met de deining mededrijft. Soun maakte deze opmerking met zeer veel genoegen. + +</p> +<p>Maar al was Soun niet zeeziek meer, hij was nu vreeselijk bang. Hij vreesde dat de haaien misschien nog niet naar bed zouden +zijn en instinctmatig trok hij bij die gedachte zijne beenen omhoog als vreesde hij dat zij daarin bijten zouden. + +</p> +<p>Een klein beetje angst was hem, in zijne omstandigheden, dan ook waarlijk zoo kwalijk niet te nemen. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne makkers, wie het ongeluk op de meest krasse wijze bleef vervolgen, zetten hunne vlucht in kapitein Boyton’s +drijftoestellen voort. Bij het pagaaien lagen zij horizontaal uitgestrekt. Als zij een oogenblik rustten, hernamen zij hunne +verticale houding. + +</p> +<p>Een uur nadat zij het vaartuig hadden verlaten, waren zij reeds een halve mijl onder de lij van de <i>Sam-Yep</i>. Zij hielden een poosje rust, op hunne pagaai geleund, daarbij echter zorg dragende dat zij zachtjes spraken. + +</p> +<p>»Die schurk van een kapitein!” zei Craig, om ’t gesprek te openen. + +</p> +<p>»Die vervloekte Lao-Shen!” antwoordde Fry. + +</p> +<p>»’t Schijnt dat het je zonderling voorkomt?” zei Kin-Fo op den toon van iemand die zich over niets meer verwondert. + +</p> +<p>»Ja!” antwoordde Craig, »want ik kan niet begrijpen hoe die ellendelingen te weten gekomen zijn dat wij passagiers aan boord +zouden zijn!” + +</p> +<p>»’t Is waarlijk onverklaarbaar,” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>»Het doet er niet toe,” sprak Kin-Fo, »zij hebben het geweten en wij zijn het gevaar ontsnapt!” + +</p> +<p>»Ontsnapt!” antwoordde Craig. »Neen, zoolang de <i>Sam-Yep</i> in ’t gezicht is, zijn wij niet buiten gevaar!” + +</p> +<p>»Wat moet er gedaan worden?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Laat ons al onze krachten inspannen”, antwoordde Fry, »en ons zoover van het vaartuig verwijderen dat wij bij ’t aanbreken +van den dag uit het gezicht zijn!” + +</p> +<p>En Fry blies een zekere hoeveelheid lucht in zijn kleed en steeg <a id="d0e4101"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4101">160</a>]</span>daardoor halverwege uit het water. Hij nam daarop uit zijn borstzak een flesch en een glas, vulde dat met besten brandewijn +en reikte het zijn cliënt over. + +</p> +<p>Kin-Fo liet zich niet lang bidden en ledigde het glas tot den laatsten druppel. Craig-Fry volgden zijn voorbeeld en Soun werd +niet vergeten. + +</p> +<p>»Hoe gaat het?..” vroeg hem Craig. + +</p> +<p>»Beter!” antwoordde Soun na gedronken te hebben. »Zouden wij ook niet een stukje kunnen eten?” + +</p> +<p>»Morgen”, zei Craig, »zullen wij ontbijten bij het aanbreken van den dag en eenige kopjes thee....” + +</p> +<p>»Koud!” riep Soun uit, een leelijk gezicht trekkende. + +</p> +<p>»Warm!” antwoordde Craig. + +</p> +<p>»Kan je dan vuur maken?” + +</p> +<p>»Ik zal vuur maken.” + +</p> +<p>»Waarom zouden wij tot morgen wachten?” vroeg Soun. + +</p> +<p>»Zou u dan soms willen dat ons vuur aan kapitein Yin en zijn medeplichtigen onze tegenwoordigheid verried?” + +</p> +<p>»Neen! neen!” + +</p> +<p>»Dus, morgen!” + +</p> +<p>Onze vrienden babbelden werkelijk even gezellig alsof zij »te huis” waren! Alleen deed eene lichte deining hun eene op- en +neergaande beweging ondergaan, die min of meer komisch was. Zij bewogen zich naar boven, evenals de toetsen van een klavier +door de hand van een pianist aangeroerd. + +</p> +<p>»De bries neemt toe,” merkte Kin-Fo op. + +</p> +<p>»Dan moeten wij zeilen,” antwoordden Craig-Fry. + +</p> +<p>En zij maakten zich gereed den stok op de voeten te bevestigen, ten einde er het zeil aan op te hijschen, toen Soun een kreet +van schrik deed hooren. + +</p> +<p>»Zal je den mond houden, ezel!” liet zijn meester hooren. »Wil je ons verraden?” + +</p> +<p>»Maar ik meen iets gezien te hebben!....” stamelde Soun. + +</p> +<p>»Houd den mond, schavuit,” zei Kin-Fo, zijne hand op den schouder van zijn bediende leggende. »Zelfs als je voelt dat je een +been afgebeten wordt, mag je nog niet schreeuwen, of...” + +</p> +<p>»Of,” voegde Fry er bij, »wij zullen hem met een messteek door zijn pak naar beneden sturen, waar hij op zijn gemak kan schreeuwen!” + +</p> +<p>Men ziet dat de arme Soun nog niet aan het eind van zijne jammeren was gekomen. Hij was angstig, maar mocht toch geen geluid +geven. Hij had nog wel geen spijt de jonk, de zeeziekte en de passagiers in het ruim verlaten te hebben, maar er scheelde +toch niet veel aan. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p161.jpg" alt="Zij stuurden in gezelschap. Bladz. 162." width="497" height="720"><p class="figureHead">Zij stuurden in gezelschap. Bladz. 162.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>’t Was zoo als Kin-Fo had gezegd, de bries stak op, maar het <a id="d0e4152"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4152">161</a>]</span>was slechts een van die tochtjes die gewoonlijk het opgaan van de zon voorafgaan. Toch moest men er gebruik van maken, om +zich zoover mogelijk van de <i>Sam-Yep</i> te verwijderen. Als de mannen <a id="d0e4157"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4157">162</a>]</span>van Lao-Shen Kin-Fo niet vonden, zouden zij hem zekerlijk achtervolgen en als zij in het gezicht waren, dan zouden zij spoedig +met de sloep bereikt zijn. Men moest dus zorgen om bij het aanbreken van den dag zoover mogelijk uit ’t gezicht te zijn. + +</p> +<p>De bries woei uit het oosten. Welke ook de streken waren waarheen de orkaan de jonk gevoerd had, in de golf van Léao-Tong, +of die van Pé-Tché-Dé, of zelfs in de Gele zee, men moest westwaarts sturen om den vasten wal te bereiken. Daar had men kans +eenige handelsjonken te ontmoeten, die naar de monding van de Peï-ho voeren. Daar waren nacht en dag visschersvaartuigen bij +de kust. De kansen om opgenomen te worden waren groot. Als de wind daarentegen uit het westen had geblazen en de <i>Sam-Yep</i> verder naar het zuiden was gevoerd dan de kust van Korea, dan was er weinig kans op behoud. Voor hen lag, wijd uitgestrekt, +de zee, en als zij al de kusten van Japan bereikten, dan zou het zeker niet anders zijn dan als lijk, drijvende in hun ondoordringbaar +kleed van caoutchouc. + +</p> +<p>Maar, zooals reeds gezegd is, de bries zou waarschijnlijk gaan liggen bij het opgaan der zon en men deed zeer verstandig zich +zoover mogelijk uit de voeten te maken. + +</p> +<p>Het was ongeveer 10 uur in den avond. De maan moest even voor middernacht opkomen. Men had dus geen minuut te verliezen. + +</p> +<p>»Maak zeilklaar!” riepen Fry-Craig. + +</p> +<p>Dit was zeer eenvoudig. Iedere voetzool van den rechtervoet van het pak had een bus, waarin de stok, die als mast dienst moest +doen, kon worden bevestigd. + +</p> +<p>Kin-Fo, Soun en de beide agenten strekten zich op den rug uit; vervolgens trokken zij het been op, bogen de knie en plaatsten +den stok in de bus, na aan het uiteinde het hijschtouw van het zeil bevestigd te hebben. Zoodra zij de horizontale houding +hadden hernomen maakte de stok een rechten hoek met hun lichaam en stond flink naar boven. + +</p> +<p>»Hijsch het zeil!” riepen Fry-Craig. + +</p> +<p>En ieder trok met de rechterhand aan het touw en bracht zoodoende een klein driekant zeil naar boven. + +</p> +<p>Het touw werd in den stalen gordel bevestigd, men hield den schoot in de hand en de bries in de vier fokzeilen blazende, dreef +de kleine vloot van scaphanders vooruit. + +</p> +<p>Verdienden die »schip-mannen” den naam van scaphanders niet meer nog dan de onderzeesche werklieden aan wie men dien gewoonlijk +geeft? + +</p> +<p>Tien minuten later manoeuvreerde ieder met de meeste veiligheid en gemakkelijkheid. + +</p> +<p>Zij stuurden in gezelschap zonder elkander uit het oog te verliezen. Men zou ze hebben kunnen aanzien voor een troepje <a id="d0e4186"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4186">163</a>]</span>groote zeemeeuwen, die met uitgestrekte vleugels langs de wateren scheerden. + +</p> +<p>De toestand, waarin de zee verkeerde, begunstigde de beweging zeer. Geen enkele golfslag verstoorde de lange en kalme golving +harer oppervlakte. + +</p> +<p>Slechts een paar maal vergat Soun de voorschriften van Fry-Craig en kreeg hij, bij het omwenden van het hoofd, eenige monden +vol zout water in. Maar dat raakte hij spoedig kwijt. Hij gaf daar trouwens niet veel om, maar was nog altijd gepijnigd door +den angst dat hij een collectie haaien zou tegenkomen! Men bracht hem echter aan het verstand dat hij minder gevaar liep als +hij dreef dan in verticale houding. De muil toch van den haai is zoo ingericht dat hij zich om moet wentelen om zijn prooi +te bemachtigen en die beweging maakt het hem niet gemakkelijk om een voorwerp dat aan de oppervlakte drijft, te grijpen. Daarenboven +heeft men opgemerkt dat deze dieren eenigszins huiverig schijnen te zijn om voorwerpen, die zich bewegen, te grijpen. Als +Soun dus onophoudelijk in beweging bleef, liep hij het minste gevaar; men kan dus begrijpen dat hij heel wat beweging maakte. + +</p> +<p>De scaphanders zetten hun tocht op deze wijze ongeveer een uur voort, juist lang genoeg voor Kin-Fo en zijne gezellen. Zij +waren nu op vrij voldoenden afstand van de jonk, maar een langer voortgaan zou hen te veel vermoeid hebben, zoowel door de +spanning van het zeil als door de vrij krachtige kabbeling der golven. + +</p> +<p>Craig-Fry gaven het bevel om te stoppen. De schoten werden gevierd en de kleine vloot hield stil. + +</p> +<p>»Vijf minuten rust, als ’t belieft, mijnheer?” zei Craig, zich tot Kin-Fo wendende. + +</p> +<p>»Gaarne.” + +</p> +<p>Daarop hernamen allen, met uitzondering van Soun, die uit voorzorg horizontaal wilde blijven, hunne verticale houding. + +</p> +<p>»Nog een glaasje brandewijn?” vroeg Fry. + +</p> +<p>»Met genoegen,” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>Voor het oogenblik hadden zij niets anders noodig dan eenige droppels van deze opwekkende likeur. De honger kwelde hen nog +niet. Zij hadden een uur vóór zij de jonk verlieten, gegeten en konden dus tot den volgenden morgen wachten. Zij gevoelden +ook geen koude. De luchtlaag die zich tusschen hun lichaam en het water bevond, behoedde hen voor afkoeling. De normale temperatuur +van hun lichaam was ongetwijfeld sedert hun vertrek nog geen graad gedaald. + +</p> +<p>Was de <i>Sam-Yep</i> nog altijd in het gezicht? + +</p> +<p>Craig en Fry keerden zich om. Fry nam een nachtkijker uit zijn zak en bespiedde zorgvuldig den oostelijken gezichteinder. + +</p> +<p>Er was niets te zien. Ook niet de schaduw, nauwelijks zichtbaar, <a id="d0e4217"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4217">164</a>]</span>die de vaartuigen tegen den donkeren achtergrond van het luchtruim afteekenen. Overigens was de nacht donker; het mistte een +weinig en er waren bijna geen sterren. De planeten waren slechts flauw aan den hemel te zien. Maar waarschijnlijk zou de maan, +die spoedig haar halven cirkel moest vertoonen, de lichte nevels optrekken en een vrijer uitzicht openen. + +</p> +<p>»De jonk is op verren afstand!” zei Fry. + +</p> +<p>»De schurken slapen nog,” antwoordde Craig en zullen niets van de bries bespeurd hebben.” + +</p> +<p>»Willen wij weder voortgaan?” sprak Kin-Fo, terwijl hij zijn schoot aanhaalde en op nieuw den wind in het zeil liet spelen. + +</p> +<p>Zijne reisgenooten volgden zijn voorbeeld; allen hernamen de vorige houding en dreven—de bries was iets verminderd—in dezelfde +richting weder vooruit. + +</p> +<p>Zij gingen steeds voorwaarts. Bijgevolg zou de maan, die in het oosten opkwam, niet dadelijk hun aandacht trekken; maar zij +zou met hare stralen het eerst den tegenovergestelden gezichteinder verlichten en ’t was deze gezichteinder dien zij met de +meeste aandacht bespiedden. Misschien zouden zij, in plaats van de regelmatige lijn door de lucht en het water gevormd, een +kustlijn ontdekken, door het maanlicht beschenen. Het zou de kust zijn van het Hemelsche rijk, dat hun, waar zij het ook betreden +mochten, veiligheid zou aanbieden. De kust zou vrij zijn en daar er zoo goed als geen branding zou wezen, kon men op eene +veilige landing rekenen. Eens op den vasten wal zou men wel zien wat verder te doen. + +</p> +<p>Omstreeks kwart voor twaalf toonden zich de eerste lichtstrepen en werd de nevel zwak verlicht. + +</p> +<p>Noch Kin-Fo, noch zijne metgezellen keerden zich om. De bries die in frischheid toenam, terwijl de dampen werden opgetrokken, +dreef hen snel voort. Maar zij bespeurden dat de omgeving gestadig helderder werd. + +</p> +<p>Terzelfder tijd werd het gesternte beter zichtbaar. De opstekende wind dreef den nevel voor zich heen, en de scaphanders gevoelden +dat het water krachtiger in beweging werd gebracht. + +</p> +<p>De maanschijf, eerst rood als koper, nu wit als zilver, verlichtte spoedig het geheele luchtruim. + +</p> +<p>Eensklaps ontsnapte aan den mond van Craig een echt Amerikaansche vloek. + +</p> +<p>»De jonk!” riep hij. + +</p> +<p>Allen hielden stil. + +</p> +<p>»Strijk de zeilen!” beval Fry. + +</p> +<p>In een oogenblik waren de vier fokzeilen naar beneden gehaald en de masten uit de bus genomen. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne reisgenooten, plaatsten zich in verticale houding en keken om. + +<a id="d0e4249"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4249">165</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p165.jpg" alt="Het leed geen twijfel of er was eene worsteling ontstaan. Bladz. 166." width="497" height="720"><p class="figureHead">Het leed geen twijfel of er was eene worsteling ontstaan. Bladz. 166.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De <i>Sam-Yep</i> was dáár op een mijl afstand, en teekende zich, met volle zeilen, op den verlichten gezichteinder af. + +</p> +<p>Het was de jonk wel. Zij had de zeilen geheschen en maakte <a id="d0e4262"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4262">166</a>]</span>gebruik van de bries. Kapitein Yin had zonder twijfel het verdwijnen van Kin-Fo bespeurd, zonder te kunnen begrijpen op welke +wijze hij ontsnapt was. Op goed geluk af had hij, in overleg met de medeplichtigen uit het ruim, de vervolging begonnen, en +binnen een kwartier zouden Kin-Fo, Soun, Craig en Fry weder in zijne handen vallen! + +</p> +<p>Maar had men hen bespeurd, te midden van de lichtstralen, die de maan over de oppervlakte van het water schoot? Neen, misschien +niet! + +</p> +<p>»Omlaag met het hoofd!<span id="d0e4268" class="corr" title="Bron: ’">”</span> zei Craig, zich aan deze hoop vastklemmende. + +</p> +<p>Men begreep hem. Men liet uit de pijpjes van het toestel eenige lucht ontsnappen en de vier scaphanders dompelden dieper in +het water en wel zóó, dat alleen hun gelaat nog aan de oppervlakte was. Het kwam er nu op aan te zwijgen en zich niet te verroeren. +De jonk vorderde met snelheid. Hare hooge zeilen wierpen zware schaduwen over de wateren. + +</p> +<p>Vijf minuten later was de <i>Sam-Yep</i> op een halve mijl afstand. Men zag de matrozen achter de verschansing heen en weder loopen. De kapitein stond aan het roer. + +</p> +<p>Deed hij zijn best om de vluchtelingen te achterhalen? of was het hem alleen te doen om het meest mogelijke voordeel van den +wind te hebben. Men wist het niet. + +</p> +<p>Eensklaps deden zich kreten hooren. Er vertoonden zich een massa personen op het dek van de <i>Sam-Yep</i>. Luid getier werd vernomen. + +</p> +<p>Het leed geen twijfel, er was eene worsteling ontstaan tusschen de gewaande dooden, uit het ruim ontsnapt, en de equipage +van de jonk. + +</p> +<p>Maar waartoe die worsteling? Waren dan de schurken, matrozen en zeeroovers, het niet eens? + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne makkers hoorden duidelijk aan de eene zijde woedende scheldwoorden, aan den anderen kant kreten van smart +en wanhoop, die echter binnen weinige minuten werden verdoofd. + +</p> +<p>Daarop duidde een heftig geplons in het water langs de jonk aan, dat er eenige lichamen over boord werden geworpen. + +</p> +<p>Neen! kapitein Yin en zijne bemanning waren de medeplichtigen niet van Lao-Shen! De arme lieden waren integendeel door hen +verrast en vermoord. De schurken, die zich aan boord verscholen hadden—zonder twijfel met behulp van de sjouwerlieden te Takou—hadden +geen ander plan gehad dan zich van de jonk meester te maken voor rekening van den Taï-ping, en zeker was het hun onbekend +geweest dat Kin-Fo passagier aan boord van de <i>Sam-Yep</i> was. + +</p> +<p>Als zij gezien werden en gevat, dan zouden zeker noch Kin-Fo, noch Fry-Craig, noch Soun genade vinden bij deze ellendelingen. +<a id="d0e4300"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4300">167</a>]</span></p> +<p>De jonk kwam steeds nader. Zij was vlak bij de vluchtelingen toen, door eene gelukkige wending, de schaduw van de zeilen op +hen viel. + +</p> +<p>Zij doken onder. + +</p> +<p>Toen zij weder aan de oppervlakte verschenen, was de jonk voorbij; zij waren niet ontdekt; het vaartuig werd snel door den +wind voortgedreven. + +</p> +<p>Een lijk dreef het achterna en werd door de beweging van het kielwater van de jonk naar de scaphanders gedreven. + +</p> +<p>Het was het lichaam van den kapitein, met een dolk in de zijde. De lange plooien van zijn gewaad hielden het boven water. + +</p> +<p>Daarop zonk het en verdween in de diepte der zee. + +</p> +<p>Aldus was het uiteinde van den vroolijken kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i>. + +</p> +<p>Tien minuten later was de jonk in westelijke richting uit het oog verloren en dreven Kin-Fo, Craig-Fry en Soun weder alleen +op de oppervlakte van de zee. + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e4320" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XX.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als men kapitein Boyton’s drijftoestel gebruikt.</p> +</div> +<p>Drie uren later werd de horizon verhelderd door de eerste voorteekenen van den dageraad, en het duurde niet lang of men kon +de zee in hare geheele uitgestrektheid overzien. + +</p> +<p>De jonk was reeds uit het gezicht. Zij was de vier drijvers spoedig vooruit gezeild en deze hadden volstrekt geen begeerte +om bij haar te blijven. Zij volgden wel denzelfden weg naar het westen, voortgestuwd door denzelfden wind, maar de <i>Sam-Yep</i> moest hun thans meer dan drie mijlen voor zijn. Er was dus voor onze vrienden van die zijde niets meer te vreezen. + +</p> +<p>Maar al was dit gevaar geweken, toch nam dit niet weg dat hun toestand hoogst ernstig bleef. + +</p> +<p>De zee was zoo ver het oog reikte eenzaam en verlaten. Geen schip of visscherssloep was ergens te bespeuren. Geen spoor van +land was noord- of oostwaarts te ontdekken. Niets duidde aan dat men dicht bij een of andere kust was. Waren zij in de golf +van Pé-Tché-Li of in de Gele zee? Men wist er niets van. + +</p> +<p>Toch werd de oppervlakte van het water nog door een tochtje <a id="d0e4339"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4339">168</a>]</span>bewogen. Men mocht het niet verloren laten gaan. De richting, die de jonk genomen had bewees dat het land, na korter of langer +tijd, in het westen zou opdagen en dat men het in elk geval aan die zijde moest zoeken. + +</p> +<p>Men kwam dus met elkander overeen dat zij weder onder zeil zouden gaan, doch niet voordat men zich eenigermate had versterkt. +De maag deed hare rechten gelden, en nadat men tien uur in zee gedreven had, was dat waarlijk niet te verwonderen. + +</p> +<p>»Laat ons eerst ontbijten”, zei Craig. + +</p> +<p>»En zoo goed mogelijk!” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>Kin-Fo gaf een teeken van toestemming, en aan de wijze waarop Soun met de lippen smakte, bleek voldoende hoe hij er over dacht. +Hij was uitgehongerd en dacht er zelfs op dit oogenblik niet aan dat haaien hem zelf wel eens voor hun ontbijt konden uitkiezen. + +</p> +<p>De waterdichte zak werd voor den dag gehaald en geopend. Fry haalde er uitmuntenden voorraad uit, brood en ingelegde vruchten, +eenig tafelgereedschap, kortom al wat men noodig had om zich behoorlijk te ontnuchteren. Van de honderd schotels, die een +Chineesch maal behooren te versieren, ontbraken er wel acht en negentig, maar er was genoeg voor de behoeften der vier, die +er gebruik van zouden maken en de omstandigheden waren er niet naar dat men buitengewone eischen mocht stellen. + +</p> +<p>Men ontbeet dus heerlijk, want de zak bevatte voorraad voor twee dagen. Als men binnen dien tijd niet aan land kwam zou men +er ook wel nooit komen. + +</p> +<p>»Maar wij zijn goedsmoeds”, verklaarden Craig-Fry. + +</p> +<p><span id="d0e4356" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Hoe kunt ge nu zoo goedsmoeds zijn?” vroeg Kin-Fo niet zonder eenige spotternij. + +</p> +<p>»Omdat het geluk ons nu reeds weer meeloopt”, antwoordde Fry. + +</p> +<p>»Hé, vindt ge dat?” + +</p> +<p>»Ja zeker”, verklaarde Craig. »Het groote gevaar was de jonk en daaruit zijn we ontsnapt.” + +</p> +<p>»Nooit, mijnheer”, voegde Fry er bij, »nooit, zoolang wij de eer gehad hebben bij uw persoon in dienst gesteld te zijn, werd +uw leven minder bedreigd dan op dit oogenblik.” + +</p> +<p>»Geen Taï-ping ter wereld....” zei Craig. + +</p> +<p>»Zou u hier kunnen treffen....” zei Fry. + +</p> +<p>»En u drijft zeer aardig....” voegde Craig er bij. + +</p> +<p>»Voor iemand die tweehonderd duizend dollars weegt”, vulde Fry aan. + +</p> +<p>Kin-Fo moest glimlachen, of hij wilde of niet. + +</p> +<p>»Als ik drijf”, antwoordde hij, »dank ik dat u, mijnheeren! Zonder uw hulp was ik thans daar, waar de arme kapitein Yin is!” + +</p> +<p>»Wij zelf ook!” antwoordden Fry-Craig. + +</p> +<p>»En ik dan!” riep Soun uit, terwijl hij bijna stikte in een groot stuk brood, dat hij slechts met moeite kon verzwelgen. + +<a id="d0e4383"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4383">169</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p169.jpg" alt="»Maakt u vuur van water?” Bladz. 170." width="496" height="720"><p class="figureHead">»Maakt u vuur van water?” Bladz. 170.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»’t Doet er niet toe”, hernam Kin-Fo, »ik weet wat ik u schuldig ben!” + +</p> +<p>»U zijt ons volstrekt niets schuldig”, antwoordde Fry, »daar u verzekerd zijt bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>....” +<a id="d0e4396"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4396">170</a>]</span></p> +<p>»Groote algemeene <span id="d0e4399" class="corr" title="Bron: levensverzekeringmaatschappij">levensverzekeringsmaatschappij</span>....” + +</p> +<p>»Met een waarborgkapitaal van twintig millioen dollars.....” + +</p> +<p>»En wij hopen vurig....” + +</p> +<p>»Dat zij geen cent aan u verliezen zal!” + +</p> +<p>In zijn hart was Kin-Fo zeer getroffen door de zorgen die de beide agenten voor hem gehad hadden, wat dan ook de beweegredenen +mochten geweest zijn. Ook maakte hij van dat gevoel geen geheim voor hen. + +</p> +<p>»Wij zullen over dit alles wel eens nader spreken”, voegde hij er bij, »als Lao-Shen mij eerst maar den brief teruggegeven +heeft, dien Wang hem zoo ter kwader uur heeft ter hand gesteld.” + +</p> +<p>Craig en Fry zagen elkander aan. Een schier onmerkbare glimlach speelde om hunne lippen. Zij hadden blijkbaar weder op hetzelfde +oogenblik hetzelfde denkbeeld gehad. + +</p> +<p>»Soun!” sprak Kin-Fo. + +</p> +<p>»Wat blieft mijnheer!” + +</p> +<p>»Mijn thee!” + +</p> +<p>»Ik zal u helpen, mijnheer!” antwoordde Fry. + +</p> +<p>En het was goed dat Fry antwoordde, want als Soun het had moeten doen, zou het wel eens kunnen geweest zijn met de minder +eerbiedige vraag hoe zijn heer dacht dat hij hem zijn thee had kunnen brengen, terwijl beiden midden in den oceaan dreven. + +</p> +<p>Voor de beide agenten evenwel was de oplossing van deze quaestie slechts een kleinigheid. + +</p> +<p>Fry nam namelijk uit den waterdichten zak een klein instrument, dat zeer eigenaardig bij het drijfpak van kapitein Boyton +behoort. Het kan des nachts dienst doen als lantaarn, als het koud is als verwarmingstoestel en als men iets warmen of koken +wil als kookfornuis. + +</p> +<p>Niets eenvoudiger dan dit. Een kokertje van vijf of zes duim, verbonden aan een metalen bakje, van boven en van onderen met +een kraantje, alles omsloten door een stuk kurk zooals de drijvende thermometers waarmede men de warmte van het water in badkuipen +meet—ziedaar het instrument waarvan wij spreken. + +</p> +<p>Fry liet het op de oppervlakte van het water drijven. + +</p> +<p>Met de eene hand opende hij toen de bovenste kraan en met de andere de onderste die met het metalen bakje in verbinding stond. + +</p> +<p>Terstond steeg een heldere vlam uit het kokertje op, die eene duidelijk merkbare warmte verspreidde. + +</p> +<p>»Ziedaar ons fornuis”, zeide Fry. + +</p> +<p>Soun kon zijne oogen niet gelooven. + +</p> +<p>»Maakt u vuur van water?” riep hij uit. + +</p> +<p>»Van water en phosphorcalcium!” antwoordde Craig. + +</p> +<p>Het werktuig was inderdaad zoodanig ingericht dat men op vernuftige wijze partij trok van een der eigenaardige eigenschappen +van het phosphorcalcium, die phosphorverbinding welke, als zij <a id="d0e4446"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4446">171</a>]</span>met water in aanraking komt, phosphorhoudend waterstofgas voortbrengt. Dit gas ontbrandt van zelf in de lucht en noch de regen, +noch de wind, noch de zee kan het uitblusschen. Daarom wordt het thans ook gebruikt om de nieuwste reddingsboeien te verlichten. +Als men zulk een boei in zee werpt komt het phosphorcalcium met het water in aanraking, waaruit dadelijk eene heldere vlam +te voorschijn springt, die den over boord gevallen man de plaats aanwijst waar hij redding vinden kan of den matrozen toont +waar zij hem terstond te hulp kunnen komen<a id="d0e4448src" href="#d0e4448" class="noteref">1</a>. + +</p> +<p>Terwijl de vlam uit den koker opsteeg, hield Craig er een ketel met zoetwater boven, uit een tonnetje dat hij in zijn waterdichten +zak mede van boord genomen had. + +</p> +<p>Het water kookte spoedig en Craig schonk het toen over in een trekpot waarin eenige lepeltjes thee gedaan waren. Spoedig daarop +kregen Kin-Fo en Soun elk een geurigen kop van dit thans op zijn Amerikaansch gezette aftreksel en het smaakte hun werkelijk +even goed als gewoonlijk de op Chineesche wijze bereide thee. + +</p> +<p>Met dezen warmen drank werd het ontbijt op »zooveel” graden breedte en »zooveel” lengte op waardige wijze besloten; als men +een sextant en een chronometer had gehad, zou men ook op enkele seconden na de plaats hebben kunnen bepalen waar. Deze instrumenten +zullen zeker ook spoedig eene plaats onder den voorraad van kapitein Boytons reiszak vinden en dan zullen de schipbreukelingen +ook gewaarborgd zijn tegen het gevaar van op den oceaan te verdwalen. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne metgezellen gevoelden zich na dit eigenaardige ontbijt behoorlijk uitgerust en versterkt; zij heschen nu het +zeil weder in top en zetten hun tocht westwaarts voort. + +</p> +<p>De bries woei nog twaalf uur achter elkander en de scaphanders, die den wind achter zich hadden, legden in dien tijd een aanzienlijken +afstand af. Alleen moesten zij nu en dan even met de pagaai sturen, om in de juiste richting te blijven. Op den rug liggende +en van zelf gemakkelijk voortglijdende, voelden zij groote neiging om in slaap te vallen. Het was echter dringend noodzakelijk +om zich daartegen te verzetten en Craig en Fry wisten daarvoor geen beter middel dan elk eene geurige sigaar op te steken, +die zij even rustig oprookten als een dandy zulks in de zwemschool doet. + +</p> +<p>Meermalen, intusschen, werden de tochtgenooten gestoord door de luchtsprongen van eenige zeedieren, die den ongelukkigen Soun +grooten schrik op het lijf joegen. + +</p> +<p>Het waren gelukkig slechts onschadelijke bruinvisschen. Die <a id="d0e4468"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4468">172</a>]</span>»clowns” der zee kwamen heel nieuwsgierig eens een kijkje nemen naar de vreemde wezens, die in hun element ronddreven,—zoogdieren +even als zij, maar op verre na niet als zij, thuis in dat element. + +</p> +<p>Het was een vreemd schouwspel! Die bruinvisschen maakten in troepen hunne opwachting, zij schoten als pijlen voorbij en deelden +het water een smaragdgroene kleur mede; zij maakten luchtsprongen van vijf of zes voet boven de golven uit en bewezen daardoor +de buigzaamheid en kracht hunner spieren. Als de arme scaphanders het water maar even snel als zij hadden kunnen doorklieven, +eene snelheid welke die van de beste schepen overtreft, wat zouden zij spoedig het land bereikt hebben! Zij zouden haast lust +gekregen hebben zich aan eenige van die dieren vast te sjorren en zich door hen te laten voortslepen. Maar welke buitelingen +en onderdompelingen! Dan was het toch maar beter zich met de verplaatsing door den wind te vergenoegen, die wel langzamer, +maar toch oneindig veiliger geschiedde. + +</p> +<p>Intusschen ging tegen den middag de wind geheel liggen. Hij eindigde met grillige dwarlwindjes, die een oogenblik de kleine +zeilen deden zwellen om ze even daarna slap te laten hangen. De hand behoefde zich niet meer in te spannen om den schoot vast +te houden en het zog liet noch aan de voeten noch aan het hoofd der scaphanders het eigenaardig gemurmel hooren. + +</p> +<p>»Een lelijk...” zei Craig. + +</p> +<p>»Geval!” antwoordde Fry. + +</p> +<p>Men hield een oogenblik op. De masten werden gestreken, de zeilen geborgen en allen, zich in den vertikalen stand plaatsende, +bespiedden den horizont. + +</p> +<p>De zee was altijd verlaten. Geen enkel zeil in ’t gezicht, geen enkele rookpluim eener stoomboot, zich tegen den hemel afteekenende. +Een brandende zon had al de dampen opgeslorpt en de lucht verdund. Zelfs menschen die niet gekleed waren geweest in een dubbele +laag caoutchouc, zouden de temperatuur van het water warm gevonden hebben! + +</p> +<p>Hoe gerust nu Fry-Craig hadden voorgegeven te zijn over den uitslag van dit avontuur, waren zij nu toch niet zeer op hun gemak. +En geen wonder, want de sedert ongeveer zestien uur afgelegde afstand kon niet bepaald worden en daarenboven werd het hoe +langer hoe vreemder dat niets de nabijheid van de kust verried, noch handelsvaartuig, noch visschersboot, noch eenig ander +vaartuig die zich gewoonlijk niet ver in zee wagen. + +</p> +<p>Gelukkig waren Kin-Fo, Craig en Fry geen menschen die zich heel gauw uit het veld lieten slaan. Zij hadden nog voorraad voor +een dag en er deed zich geen enkel teeken voor dat het weder slecht zou worden! + +</p> +<p>»Pagaaien maar!” zeide Kin-Fo. + +<a id="d0e4488"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4488">173</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p173.jpg" alt="»Hoezee!” antwoordde Fry. Bladz. 176." width="496" height="720"><p class="figureHead">»Hoezee!” antwoordde Fry. Bladz. 176.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Dat was het signaal om de reis te vervolgen, en nu eens op den rug, dan weder op den buik, roeiden de scaphanders in de richting +van het westen voort. +<a id="d0e4496"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4496">174</a>]</span></p> +<p>Men vorderde niet hard. Door dat pagaaien werden de armen, die het niet gewoon waren, spoedig vermoeid. Men moest dikwijls +ophouden en op Soun wachten die achterbleef en telkens zijne klaagliederen hervatte. Zijn meester beknorde hem, berispte en +bedreigde hem, maar Soun was niet bang voor ’t geen nog van zijn staart overbleef daar het beschermd werd door de dikke kap +van caoutchouc en liet hem eenvoudig praten. Toch was de vrees om verlaten te worden voldoende om op korten afstand te blijven. + +</p> +<p>Tegen twee uren vertoonden zich eenige vogels. Het waren meeuwen, maar deze, vlugge vogels wagen zich zeer ver in zee. Men +kon dus uit hunne tegenwoordigheid niet afleiden dat de kust dichtbij was. Niettemin werd het als een gunstig voorteeken beschouwd. + +</p> +<p>Een uur later geraakten de scaphanders in een net van zeekroos verward waaruit zij moeite hadden zich te verlossen. Met behulp +van hunne messen moesten zij zich een weg door dien chaos van zeeplanten banen. + +</p> +<p>Daarmede ging een groot half uur verloren en een verbruik van krachten die beter hadden besteed kunnen worden. + +</p> +<p>Te vier uur hield de kleine drijvende troep wederom stil om uit te rusten, want het is onnoodig te zeggen dat zij zeer vermoeid +waren. Er was een vrij sterke bries opgestoken, maar, hetgeen eene verontrustende omstandigheid mocht genoemd worden, woei +zij toen uit het zuiden. En inderdaad konden de scaphanders slechts voor den wind zeilen, en niet als een sloep waarvan de +kiel haar tegen afdrijven bewaart, het bij den wind of <span id="d0e4507" class="corr" title="Bron: halver">halven</span> wind houden. Indien zij dus zeil zetten, zouden zij gevaar loopen om Noord te halen en een gedeelte van het West dat zij +eens gemaakt hadden weder te verliezen. Daarenboven werd de deining sterker, terwijl eene sterk opkomende zee de positie nog +lastiger maakte. + +</p> +<p>Zij bleven dus vrij lang halt houden. Zij rustten niet alleen uit maar gaarden ook krachten, door op nieuw hun voorraad aan +te spreken. Dit diner was minder vroolijk dan het ontbijt. Binnen weinige uren zou de nacht weder aanbreken. De wind wakkerde +aan.... Hoe te handelen? + +</p> +<p>Kin-Fo op zijn pagaai geleund, de wenkbrauwen gefronst, ontevredener nog dan wel ongerust over dien hardnekkigen tegenspoed, +sprak geen woord. Soun jammerde onophoudelijk en niesde reeds als iemand die door een geduchte verkoudheid bedreigd wordt. + +</p> +<p>Craig en Fry gevoelden zich stilzwijgend door hunne lotgenooten om raad gevraagd, maar wisten niet wat te antwoorden! + +</p> +<p>Eindelijk verschafte een gelukkig toeval hun een antwoord. + +</p> +<p>Eenige minuten voor vijf uren, wezen Craig en Fry tegelijk met de hand naar het zuiden, onder den uitroep: + +</p> +<p>»Een zeil!” +<a id="d0e4522"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4522">175</a>]</span></p> +<p>En werkelijk vertoonde zich drie mijlen te loevert een vaartuig, dat kracht van zeilen maakte. De koers dien het nu met den +wind achter zich volgde, moest het brengen vlak bij de plaats, waar zich Kin-Fo met zijne metgezellen bevonden. + +</p> +<p>Zij hadden dus niets anders te doen dan den weg dien het schip volgde, te snijden en het daartoe in rechte lijn te gemoet +te gaan. + +</p> +<p>Zij manoeuvreerden onmiddellijk in die richting en voelden hunne krachten terugkeeren. Nu zij de uitkomst als het ware in +hunne eigen handen hadden, zouden zij haar niet laten ontsnappen. De wind, die naar de andere zij woei, belette hen gebruik +van hunne zeilen te maken, doch zij konden het wel met hunne pagaaien af, daar de afstand niet groot was. + +</p> +<p>De wind nam gaande weg toe en men zag het schip steeds grooter worden. Het was een visschersjonk en daaruit kon men afleiden +dat men dicht onder de kust was; de visschers in die streken wagen zich toch zelden ver in volle zee. + +</p> +<p>»Houdt moed! Maakt voort!” riepen Craig en Fry, zelf met kracht de pagaai hanteerende. + +</p> +<p>Zij behoefden <span id="d0e4535" class="corr" title="Bron: eehter">echter</span> hunne tochtgenooten niet aan te sporen. Kin-Fo, horizontaal op het water uitgestrekt, sneed door de golven als een bruinvisch. +En wat Soun betreft, die overtrof zichzelf en was, uit vrees van achter te blijven, de anderen van tijd tot tijd zelfs voor. + +</p> +<p>Nog een halve mijl moest men afleggen om in het vaarwater der jonk te komen. Daarenboven was het midden op den dag en al kreeg +men de scaphanders niet in het oog, dan zouden zij met hunne stemmen de aandacht der schepelingen wel weten te trekken. Zouden +deze echter niet op de vlucht gaan als zij door zulke zonderling toegetakelde wezens aangeroepen werden? Dat was al weder +een kwade kans, die zij best loopen konden. + +</p> +<p>Hoe het ook zij, men had geen oogenblik te verliezen. De armen werden dan ook weder krachtiger uitgeslagen, de pagaaien raakten +met snellen slag het schuim der korte golven, de afstand verminderde in ’t oog loopend, toen Soun op eens een vreeselijken +angstkreet deed hooren. + +</p> +<p>»Een haai! een haai!” + +</p> +<p>En Soun had zich ditmaal niet bedrogen. + +</p> +<p>Op ongeveer twintig voet afstands zag men twee voorwerpen zich bewegen. Het waren de vinnen van een verscheurend dier, in +die zeeën te huis, van den tijgerhaai, die met recht den naam verdient welken men hem gegeven heeft, want de natuur heeft +hem de woestheid toegedeeld, den tijger en den haai eigen. + +</p> +<p>»De messen gereed!” riepen Fry en Craig. + +</p> +<p>Het waren de eenigste wapenen die zij te hunner beschikking hadden, wapenen die wellicht onvoldoende zouden zijn! +<a id="d0e4552"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4552">176</a>]</span></p> +<p>Soun was, men begrijpt dit lichtelijk, eensklaps in de achterhoede geraakt. + +</p> +<p>De haai had de scaphanders gezien en naderde hen. Zijn kolossaal lichaam werd één oogenblik in het doorschijnende water groen +gevlekt en gestreept gezien. Hij was zestien à achttien voeten lang. Een monster! + +</p> +<p>Hij wierp zich het eerst op Kin-Fo en keerde zich half om, om hem te verslinden. + +</p> +<p>Maar Kin-Fo verloor zijne koelbloedigheid niet. Op het oogenblik dat de haai hem zou bereiken, zette hij het dier zijn pagaai +tegen den rug en verwijderde zich met een krachtigen stoot. + +</p> +<p>Craig en Fry waren naderbij gekomen, gereed ten aanval en ter verdediging. + +</p> +<p>De haai dook een oogenblik onder en kwam daarop weder boven met geopenden muil, een metaalschaar van een vierdubbele rij tanden +voorzien. + +</p> +<p>Kin-Fo wilde de beweging, die hem zoo goed gelukt was, herhalen, maar zijn pagaai raakte de kaken van het dier en werd midden +door gesneden. + +</p> +<p>De haai wierp zich toen, half op zijde liggende, op zijn prooi. + +</p> +<p>Op dat oogenblik gutsten stroomen bloed uit zijn lichaam en de zee werd rood gekleurd. + +</p> +<p>Craig en Fry hadden het dier herhaaldelijk met hunne messen getroffen en hoe hard zijn vel ook mocht zijn, hunne lange Amerikaansche +messen waren er doorgedrongen en hadden hem hevig gekwetst. + +</p> +<p>De muil van het monster opende en sloot zich met een verschrikkelijk geluid, terwijl hij met zijn staart het water ontzettend +beukte. Fry kreeg een slag in de zijde en werd op tien pas afstands weggeslingerd. + +</p> +<p>»Fry!” kreet Craig op een toon, die de diepste smart verried alsof hij zelf den slag had ontvangen. + +</p> +<p>»Hoezee!” antwoordde Fry, het strijdperk weder naderende. + +</p> +<p>Hij was niet gewond. Zijn caoutchouc kuras had het geweld van den slag gebroken. + +</p> +<p>De haai werd daarop op nieuw en met ware woede aangegrepen. Hij draaide en wendde zich naar alle richtingen om. Kin-Fo was +er in geslaagd hem het gebroken eind van zijn pagaai in de oogholte te drijven, en trachtte nu, op gevaar af van doormidden +gebeten te worden, het dier op de plaats te houden, terwijl Fry en Craig hem met hunne messen het hart poogden te treffen. + +</p> +<p>Het scheen dat de beide agenten er in geslaagd waren, want het monster zonk, na eene laatste poging beproefd te hebben om +Kin-Fo te grijpen en na een breeden bloedstroom verloren te hebben, in de diepte. + +<a id="d0e4585"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4585">177</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p177.jpg" alt="De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter. Bladz. 178." width="500" height="720"><p class="figureHead">De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter. Bladz. 178.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Hoezee! hoezee! hoezee!” schreeuwden Fry en Craig eenstemmig, hunne messen zwaaiende. + +</p> +<p>»Ik dank u!” zei Kin-Fo. +<a id="d0e4595"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4595">178</a>]</span></p> +<p>»Dat vereischt geen dank!” antwoordde Craig. »Het zou wat moois geweest zijn als zoo’n dier een brokje van tweemaal honderdduizend +dollars had opgeslokt!” + +</p> +<p>»Dat nooit!” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>En Soun? Waar was Soun? Ditmaal was hij de voorste, en het vaartuig, dat zich op ongeveer drie kabellengten afstands bevond +van de plek waar de worsteling plaats had, reeds genaderd. De lafaard was met alle kracht zijner pagaai gevlucht. Bijna had +hem dit een ongeluk bezorgd. + +</p> +<p>De visschers hadden hem inderdaad bespeurd; maar zij konden niet vermoeden dat zich onder dat zeehondenuiterlijk een menschelijk +wezen bevond. Zij maakten zich gereed naar hem te visschen, zooals zij naar een dolfijn of een zeekalf zouden hebben gedaan. +Zij wierpen dan ook, zoodra hij dicht genoeg genaderd was, een lang touw overboord, voorzien van een sterken haak. + +</p> +<p>De haak pakte Soun onder den gordel van zijn kleed en scheurde dit van den rug tot den nek open. + +</p> +<p>Soun, die nu alleen boven water gehouden werd door de lucht die zich in de dubbele voering van zijn pantalon bevond, duikelde +om en stond met zijn hoofd onder water en met zijne beenen in de lucht. + +</p> +<p>Kin-Fo, Craig en Fry, die spoedig naderden, waren zoo voorzichtig om de visschers in goed Chineesch toe te spreken. + +</p> +<p>De goede lieden verschrikten uitermate! Sprekende zeekalven! Zij grepen naar de zeilen en wilden zich zoo snel mogelijk uit +de voeten maken. + +</p> +<p>Maar Kin-Fo stelde hen gerust en zeide wie hij en zijne makkers waren, namelijk menschen, Chineezen als zijzelf. + +</p> +<p>Een oogenblik later waren de drie landzoogdieren aan boord. + +</p> +<p>Alleen Soun bleef nog te water. Men haalde hem met een haak naar zich toe en beurde hem het hoofd boven water. Een der visschers +greep hem bij het einde van zijn staart en tilde hem op. + +</p> +<p>De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter en de arme duivel ging weder kopje onder. + +</p> +<p>De visschers sloegen hem daarop een touw om het lijf en heschen hem zonder moeite in de schuit. + +</p> +<p>Nauwelijks op het dek gekomen en nadat hij het zeewater, dat hij ingezwolgen had, weder was kwijtgeraakt, naderde hem Kin-Fo +en sprak op strengen toon: + +</p> +<p>»Hij was dus valsch?” + +</p> +<p>»Zou ik, antwoordde Soun, »die uw gewoonten kende ooit bij u in dienst gekomen zijn als dat het geval niet was geweest!” + +</p> +<p>Hij zei dat op zoo koddigen toon, dat allen in lachen uitbarstten. + +</p> +<p>De visschers waren lieden van Fou-Ning. Op nog geen twee mijl afstands bevond zich de haven die Kin-Fo wilde bereiken. +<a id="d0e4632"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4632">179</a>]</span></p> +<p>Nog dienzelfden avond te acht uur, stapte hij met zijne kameraden aan wal en zich ontdoende van de toestellen van kapitein +Boyton, hernamen zij hunne menschelijke gedaante. + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e4448" href="#d0e4448src" class="noteref">1</a></span> De <span class="abbr" title="heeren"><abbr title="heeren">hh.</abbr></span> Seyffarth en Silas zijn de uitvinders van deze reddingsboei, die reeds in Frankrijk op alle oorlogsschepen voorhanden is. +De heer Silas is archivaris van de Fransche ambassade te Weenen. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e4635" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XXI.</h2> +<div class="argument"> +<p>Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan zien opgaan.</p> +</div> +<p>»Nu naar den Taï-ping!” + +</p> +<p>Dat waren de eerste woorden die Kin-Fo den volgenden morgen, 30 Juni, uitsprak, na door een goede nachtrust, die den held +dezer zonderlinge avonturen wel toekwam, verkwikt te zijn. + +</p> +<p>Zij waren eindelijk op het tooneel van de heldendaden van Lao-Shen gekomen. De beslissende worsteling was genaderd. + +</p> +<p>Zou Kin-Fo overwinnaar zijn? Ja, zonder twijfel, als hij den Taï-ping kon verrassen; want hij zou den brief koopen voor den +prijs dien Lao-Shen daarvoor beliefde te stellen. Neen, zekerlijk, als hij zich liet verrassen, als hem een dolksteek in de +volle borst werd toegebracht voor hij met den woesten zaakwaarnemer van Wang in onderhandeling trad. + +</p> +<p>»Naar den Taï-ping!” hadden Fry-Craig geantwoord, na elkander met een blik geraadpleegd te hebben. + +</p> +<p>De aankomst van Kin-Fo, Fry-Craig en Soun, in hun zonderlingen dos, gekleed zooals zij waren toen de visschers hen uit het +water haalden, had eene zekere opschudding in het kleine havenstadje Fou-Ning teweeggebracht. Het was onmogelijk aan de openbare +nieuwsgierigheid te ontsnappen. Zij waren den vorigen dag door eene talrijke volksmenigte begeleid naar de herberg, waar zij +zich, dank zij het geld, in den gordel van Kin-Fo en den zak van Fry-Craig aanwezig, van meer passende kleeding hadden voorzien. +Als Kin-Fo en zijne metgezellen minder dicht omringd waren geweest, zou hunne aandacht getrokken zijn door een zekeren zoon +van het Hemelsche rijk, die hen geen oogenblik uit het oog verloor. Hunne verwondering zou ongetwijfeld nog zijn toegenomen, +als zij bespeurd hadden dat hij den geheelen nacht de herberg bewaakte. Hun wantrouwen zou ongetwijfeld opgewekt zijn als +zij hem den volgenden morgen weder op dezelfde plek hadden aangetroffen. + +</p> +<p>Maar zij zagen niets; zij hadden geen argwaan, zij hadden zelfs geen reden om verbaasd te zijn toen deze verdachte persoon +hun bij het verlaten van de herberg zijn dienst kwam aanbieden als gids. +<a id="d0e4655"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4655">180</a>]</span></p> +<p>Het was een man van dertig jaar en hij zag er zeer fatsoenlijk uit. + +</p> +<p>Toch koesterden Craig-Fry eenige achterdocht en zij ondervroegen den man. + +</p> +<p>»Waarom”, luidde hunne vraag, »biedt gij aan ons te geleiden en waarheen wilt gij ons brengen?” + +</p> +<p>Niets natuurlijker dan deze dubbele vraag, maar ook niets natuurlijker dan het antwoord dat er op gegeven werd. + +</p> +<p>»Ik onderstel,” sprak de gids, »dat gij voornemens zijt een bezoek te brengen aan den Grooten Muur, evenals alle <span id="d0e4666" class="corr" title="Bron: reizigens">reizigers</span> doen die Fou-Ning komen bezoeken. Ik ken het land en bied mij aan u tot gids te strekken.” + +</p> +<p>»Vriendlief,” zei Kin-Fo, zich in het gesprek mengende, »voor ik een besluit neem, wensch ik te weten of de provincie veilig +is.” + +</p> +<p>»Zeer veilig,” antwoordde de gids. + +</p> +<p>»Spreekt men in deze streek niet van een zekeren Lao-Shen?” vroeg Kin-Fo verder. + +</p> +<p>»Lao-Shen, den Taï-ping?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»Zeker,” antwoordde de gids, »maar gij hebt niets van hem te vreezen aan deze zijde van den Grooten Muur. Hij durft zich niet +op Keizerlijk grondgebied te wagen. Aan gindsche zijde zwerft zijn bende de Mongoolsche provinciën rond.” + +</p> +<p>»Weet men waar hij op dit oogenblik is?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Hij moet op het oogenblik in de omstreken van de Tschin-Tang-Ra zijn, op eenigen <i>lis</i> afstand van den Grooten Muur.” + +</p> +<p>»En hoe ver is het van Fou-Ning naar de Tsching-Tang-Ro?” + +</p> +<p>»Ongeveer vijftig lis.”<a id="d0e4695src" href="#d0e4695" class="noteref">1</a> + +</p> +<p>»Welnu, ik neem uw diensten aan.” + +</p> +<p>»Om u te geleiden tot den Grooten Muur!...” + +</p> +<p>»Om mij te geleiden naar het kamp van Lao-Shen!” + +</p> +<p>De gids kon eene beweging van verrassing niet weerhouden. + +</p> +<p>»Ik zal je goed betalen,” voegde Kin-Fo er bij. + +</p> +<p><span id="d0e4709" class="corr" title="Bron: »"></span>De gids schudde het hoofd als iemand die niet voornemens was de grens te passeeren. Vervolgens sprak hij: + +</p> +<p>»Tot den Grooten Muur, goed! verder neen! Ik wil mijn leven niet wagen.” + +</p> +<p>»Bepaal den prijs er van! ik zal u betalen.” + +</p> +<p>»Zoo zij het!” antwoordde de gids. + +</p> +<p>Zich daarop tot de beide agenten wendende, voegde Kin-Fo er bij: + +</p> +<p>»Gij zijt vrij mijne heeren, om mij al of niet te vergezellen!” + +</p> +<p>»Waar gij gaat....” zei Craig. + +</p> +<p>»Gaan wij ook”, zei Fry. + +<a id="d0e4725"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4725">181</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p181.jpg" alt="De gids ging Kin-Fo voor. Bladz. 182." width="501" height="720"><p class="figureHead">De gids ging Kin-Fo voor. Bladz. 182.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De cliënt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> vertegenwoordigde nog altijd voor hen een waarde van tweemaal honderdduizend dollars! + +</p> +<p>Het scheen dat de agenten na het onderhoud geheel gerust gesteld <a id="d0e4738"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4738">182</a>]</span>waren omtrent den gids. Maar mocht men hem gelooven dan diende men op ernstige <span id="d0e4740" class="corr" title="Bron: moeielijkhen">moeielijkheden</span> bedacht te zijn na het overschrijden van de bescherming, die de Chineezen hebben opgericht tegen de invallen der Mongoolsche +horden. + +</p> +<p>De toebereidselen tot de reis waren weldra gemaakt. Men vroeg Soun niet of hij geneigd was de reis mee te maken. Hij diende +te volgen. + +</p> +<p>Vervoermiddelen, als rijtuigen of wagentjes, ontbraken geheel in het kleine plaatsje van Fou-Ning. Paarden en muildieren waren +evenmin, te krijgen. Maar er waren een zeker aantal kameelen die in den handel der Mongolen dienst doen. Deze ondernemende +kooplieden gaan met karavanen den weg op van Peking naar Kiatcha, hunne groote troepen langstaartige schapen voor zich uit +drijvende. Zij onderhouden aldus de gemeenschap tusschen Aziatisch Rusland en het Hemelsche Rijk. Zij wagen zich nooit door +de onmetelijke steppen, dan talrijk en goed gewapend. Het zijn woeste, fiere mannen, die de Chineezen diep verachten. + +</p> +<p>Men kocht vijf kameelen met hun primitief tuig, belaadde ze met voorraad, kocht de noodige wapenen en toog onder leiding van +den gids op weg. + +</p> +<p>Maar deze voorbereidende maatregelen hadden eenigen tijd vereischt en men kon eerst één uur na den middag vertrekken. Desniettemin +maakte de gids zich sterk om vóór middernacht den voet van den Grooten Muur te bereiken. Daar zou een kamp worden aangelegd +en den volgenden morgen zou Kin-Fo, als hij bij zijn onvoorzichtig besluit volhardde, de grens overschrijden. + +</p> +<p>Het land was in de omstreken van Fou-Ning heuvelachtig. Wolken van gele stof rolden in dichte kringen over de wegen, die langs +de bebouwde landen liepen. Ook daar was de vruchtbare grond van het Hemelsche Rijk niet te miskennen. + +</p> +<p>De kameelen liepen met afgemeten passen, niet snel maar geregeld. De gids ging Kin-Fo, Soun, Craig en Fry voor, die een plaats +hadden gevonden tusschen de twee bulten van het dier. Soun kon zich zeer goed in deze soort van reizen schikken en hij zou +desnoods meegegaan zijn tot het einde der wereld. + +</p> +<p>Maar mocht de weg niet vermoeiend zijn, de hitte was groot. Door de luchtlagen, verhit door de uitstraling van de aarde, werden +de zonderlingste luchtspiegelingen voortgebracht. Uitgestrekte watervlakten, groot als een zee, verschenen aan den gezichteinder +en verdwenen weder spoedig, tot buitengewone voldoening van Soun, die zich reeds bedreigd achtte door een nieuw zeetochtje. + +</p> +<p>Maar al was deze provincie aan de uiterste grens van China gelegen, men moet daarom niet denken, dat zij onbewoond was. Het +Hemelsche Rijk, hoe uitgestrekt ook, is nog te klein voor de bevolking, die op zijne oppervlakte is saamgeperst. Overal zijn +de bewoners talrijk, zelfs op de grenzen van de Aziatische woestijn. +<a id="d0e4759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4759">183</a>]</span></p> +<p>De velden werden door mannen bearbeid. Ook de Tartaarsche vrouwen, kenbaar aan haar rose en blauwe kleeding, waren met veldarbeid +bezig. Troepen gele schapen met lange staarten—een staart, dien Soun niet zonder wangunst beschouwde!—graasden hier en daar, +beloerd door een zwarten arend. + +</p> +<p>Ongelukkig de arme verdwaalde die van den troep afraakte! Het zijn geduchte roovers en zij richten eene moorddadige slachting +aan onder de schapen, rammen en jeugdige antilopen, en dienen zelfs den Kirgiesen in de steppen van Midden-Azië als jachthonden. + +</p> +<p>Voorts zag men overal geheele wolken van gevleugeld wild. Een geweer zou hier bezigheid gevonden hebben; maar de ware jager +zou niet zonder verontwaardiging de menigte strikken enz. gade geslagen hebben, alleen den strooper waardig, die den grond +overal tusschen de koren-, gierst- en maïsvelden bedekten. + +</p> +<p>Kin-Fo en zijne metgezellen gingen steeds voort te midden van wolken van Mongoolsche stof. Zij hielden stand noch onder de +schaduw hier en daar langs den weg, noch op de verspreid liggende boerenplaatsen, noch in de dorpen welker bestaan van tijd +tot tijd in de verte bleek uit de graftorens, ter gedachtenis van eenige helden der Bouddhistische legende opgericht. Zij +liepen achter elkander en lieten zich geleiden door de kameelen, die altijd zoo loopen en die bij hunne gelijkmatige stappen +geaccompagneerd worden door het geluid van een hun om den hals gebonden roode schel. + +</p> +<p>Onder deze omstandigheden was er aan het voeren van een gesprek niet te denken. De gids, weinig spraakzaam van aard, bleef +steeds aan het hoofd van de kleine karavaan en keek scherp voor zich uit, zoover de dikke stofwolken om hen heen slechts toelieten. +Hij aarzelde trouwens nooit en wist steeds welken weg hij in moest slaan, ook bij de kruiswegen waar handwijzers ontbraken. +Craig en Fry koesterden dan ook te zijnen opzichte geen wantrouwen meer en konden al hun aandacht wijden aan den kostbaren +cliënt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>. Het was niet meer dan natuurlijk dat hun onrust toenam, naarmate zij dichter bij het bereiken van hun doel waren. Ieder +oogenblik en zonder dat zij in staat zouden zijn er iets aan te doen, kon er een man langs de zijde van den weg verschijnen, +die hun door een wel toegebrachten slag een verlies van tweehonderdduizend dollars kon berokkenen. + +</p> +<p>Wat Kin-Fo betreft, hij was in die gemoedstemming waarin de herinneringen van het verledene het overwicht hebben op den angst +van het oogenblik of van de toekomst. Alles kwam hem weder voor den geest wat er in de laatste twee maanden gebeurd was, en +de hardnekkigheid waarmede het ongeluk hem vervolgde, begon hem ernstig ongerust te maken. Van den dag af waarop zijn correspondent +te San-Francisco hem het bericht van zijn gewaand verlies <a id="d0e4775"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4775">184</a>]</span>had gemeld, was alles hem toch letterlijk tegengeloopen. Zou dit gebeurd zijn om hem te straffen voor de verblindheid waarmede +hij de voorrechten van het eerste gedeelte van zijn bestaan had miskend? Zou zijn slecht gesternte ondergaan als het hem slechts +gelukte Lao-Shen dien ongeluksbrief afhandig te maken, of zou deze nog vóór dien tijd aan de opdracht van Wang voldoen en +hem dooden? Zou het eenmaal de beminnelijke Lé-ou nog gegeven zijn door haar teederheid, haar zorg, haar opgewektheid, de +booze geesten te bezweren die tegen hem losgelaten waren? Dit alles kwam hem in de gedachte, hij peinsde er over, en het maakte +hem bezorgd en ongerust. En Wang! Zeker, hij kon het hem niet kwalijk nemen dat hij eene belofte had willen houden die hij +zoo plechtig had moeten bezweren; maar Wang, de philosoof, die nooit ontbrekende gast van de yamen, hij zou daar niet meer +zijn om hem wijsheid te leeren! + +</p> +<p>....»Pas op, val niet!” riep op dit oogenblik de gids uit, tegen wiens kameel die van Kin-Fo aanviel; hij had in zijne droomerijen +niet opgemerkt, dat het dier gevaar liep van te struikelen. + +</p> +<p>»Zijn wij er?” vroeg hij. + +</p> +<p>»’t Is acht uur” antwoordde de gids, »en ik stel voor hier halt te houden om eerst te eten.” + +</p> +<p>»En dan?” + +</p> +<p>»Dan gaan we verder.” + +</p> +<p>»Maar dan is het donker.” + +</p> +<p>O, wees maar niet bang dat wij verdwalen zullen! De Groote Muur is geen twintig <i>lis</i> meer van hier en onze kameelen moeten even uitblazen.” + +</p> +<p>»’t Is best!” antwoordde Kin-Fo. + +</p> +<p>Aan den kant van den weg stond een vervallen gebouw en een beekje kronkelde zich daarnevens door een ravijn; de beesten konden +daar heerlijk drinken. + +</p> +<p>Voordat de duisternis inviel richtten Kin-Fo en zijn gevolg zich eenigszins huiselijk in het gebouw in en aten daar met den +gewonen trek van lieden, die een flinken tocht achter den rug hebben. + +</p> +<p>Maar met het gesprek wilde het niet vlotten. Een of tweemaal trachtte Kin-Fo het op Lao-Shen te brengen. Hij vroeg den gids, +wat deze Taï-ping er voor een was, of hij hem kende. De gids schudde zijn hoofd als iemand die niet alles zeggen wil wat hij +weet en vermeed zooveel mogelijk om de tot hem gerichte vragen te beantwoorden. + +</p> +<p>»Komt hij wel eens in deze provincie?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Neen”, antwoordde de gids, »maar Taï-pings uit zijn bende zijn dikwijls aan deze zijde van den Grooten Muur geweest en het +was beter hen niet te ontmoeten! Bouddha behoede ons voor de Taï-pings!” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p185.jpg" alt="»De Groote Muur,” sprak de gids. Bladz. 187." width="500" height="720"><p class="figureHead">»De Groote Muur,” sprak de gids. Bladz. 187.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Gedurende dit gesprek, dat Kin-Fo meer belang inboezemde dan <a id="d0e4813"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4813">185</a>]</span>de gids scheen te kunnen vermoeden, zagen Craig en Fry elkander aan, fronsten hunne wenkbrauwen keken op hun horloge en schudden +het hoofd. +<a id="d0e4815"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4815">186</a>]</span></p> +<p>»Waarom zouden wij hier niet rustig den dag blijven afwachten?” vroegen zij. + +</p> +<p>»In dezen bouwval!” riep de gids uit. »Ik overnacht nog liever in het open veld; men loopt dan nog minder gevaar overvallen +te worden!” + +</p> +<p>»De afspraak was, dat we van avond nog bij den Grooten Muur zouden zijn”, merkte Kin-Fo op. »Ik wil daar zijn en dat zal geschieden +ook.” + +</p> +<p>Dit werd gezegd op een toon die geen tegenspraak duldde. Soun zelf, ofschoon half dood van angst, durfde geen aanmerking maken. + +</p> +<p>Toen het maal afgeloopen en het inmiddels negen uur geworden was, stond de gids op en maakte men zich gereed den tocht voort +te zetten. + +</p> +<p>Kin-Fo wilde op zijn kameel klimmen, toen Craig en Fry hem aanspraken. + +</p> +<p>»Blijft mijnheer nog altijd bij zijn plan om Lao-Shen op te zoeken en zich in zijn tegenwoordigheid te wagen?” + +</p> +<p>»Wel zeer zeker”, antwoordde Kin-Fo: »ik wil mijn brief terug hebben, wat het dan ook kosten mag.” + +</p> +<p><span id="d0e4833" class="corr" title="Niet in bron">»</span>U speelt een gevaarlijk spel!” hernamen de agenten, »door u in het kamp van den Taï-ping, in het hol van den leeuw te wagen!” + +</p> +<p><span id="d0e4837" class="corr" title="Niet in bron">»</span>Denk je dat ik de geheele reis gemaakt heb om op het laatste oogenblik terug te deinzen?” antwoordde <span id="d0e4840" class="corr" title="Bron: Kfn-Fo">Kin-Fo</span>. »Jelui bent immers vrij om mij al of niet te volgen!” + +</p> +<p>De gids had een kleine zaklantaarn aangestoken. De beide agenten kwamen naderbij en keken nogmaals op hun horloge. + +</p> +<p>»’t Zou zeker voorzichtiger zijn tot morgen te wachten”, zoo hielden zij aan. + +</p> +<p>»Waarom dat?” vroeg Kin-Fo. »Lao-Shen zal zeker morgen of overmorgen even gevaarlijk zijn als heden. Kom aan, op weg!” + +</p> +<p>»Op weg!” herhaalden nu Craig en Fry. + +</p> +<p>De gids had dit gedeelte van het gesprek gehoord. Reeds verscheidene keeren, toen de beide agenten moeite gedaan hadden om +Kin-Fo van zijn voornemen af te brengen, had zijn gelaat eene verstoorde uitdrukking getoond. Nu hij hoorde dat zij weder +op dit onderwerp terugkwamen, kon hij eene beweging van ongeduld niet onderdrukken. + +</p> +<p>Dit was de aandacht van Kin-Fo niet ontgaan, die overigens vast besloten was om niet te aarzelen en geen stap terug te gaan. +Maar groot was zijne verbazing, toen op het oogenblik dat hij zou opstijgen, de gids op hem toetrad en hem in het oor fluisterde: + +</p> +<p>»Vertrouw die beide menschen niet!” + +</p> +<p><span id="d0e4858" class="corr" title="Bron: »"></span>Kin-Fo opende zijn mond reeds om hiervan nader verklaring te vragen.... De gids gaf hem echter een teeken om te zwijgen, <a id="d0e4860"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4860">187</a>]</span>waarschuwde dat het oogenblik van vertrek daar was en de kleine karavaan ging weder op weg. + +</p> +<p>Was er wantrouwen opgewekt in den geest van Kin-Fo tegen de beide agenten van William J. Bidulph? Konden de geheel onverwachte +en onverklaarbare woorden van den gids opwegen tegen de twee maanden van toewijding die de agenten aan zijn dienst hadden +gewijd? Stellig niet! En toch vroeg Kin-Fo zichzelf te vergeefs af waarom Craig en Fry hem zoo sterk hadden aangeraden om +zijn bezoek bij den Taï-ping tot den volgenden dag uit te stellen of liever er geheel van af te zien. Waren zij dan niet onverwachts +uit Peking vertrokken om Lao-Shen te zoeken? Het eigenbelang zelf der beide agenten van de Eeuw eischte immers dat hun cliënt +weder in het bezit kwam van dien dwazen en gevaarlijken brief? Er was dus wel iets onverklaarbaars in hun gedrag! + +</p> +<p>Kin-Fo liet niets van deze overpeinzingen blijken. Hij had zijn plaats in de rij weder ingenomen. Craig, Fry en Soun volgden +hem en zoo reden zij ruim twee uur zwijgend achter elkander door, zonder dat hun iets belangrijks overkwam. + +</p> +<p>Het zal omstreeks middernacht geweest zijn, toen de gids stilhield en hun in het noorden eene lange donkere lijn toonde, die +slechts onduidelijk tegen den weinig minder donkeren hemel afstak. Achter deze lijn zag men de toppen van eenige bergen, die +reeds door de eerste stralen der maan verlicht werden, ofschoon dit hemellichaam zelf noch achter den gezichteinder verborgen +was. + +</p> +<p>»De Groote Muur!” sprak de gids. + +</p> +<p>»Kunnen wij van nacht nog verder?” vroeg Kin-Fo. + +</p> +<p>»Ja wel, als u dat absoluut wilt!” antwoordde de gids. + +</p> +<p>»Dan gaan wij verder!” + +</p> +<p>De kameelen waren blijven staan. + +</p> +<p>»Ik zal den pas gaan verkennen,” sprak toen de gids; »wacht hier dan maar op mij.” + +</p> +<p>Daarop verwijderde hij zich. + +</p> +<p>Op dit oogenblik traden Craig en Fry op Kin-Fo toe. + +</p> +<p>»Mijnheer?...” sprak Craig. + +</p> +<p>»Mijnheer?...” sprak Fry. + +</p> +<p>»Is u tevreden geweest over onze diensten gedurende den tijd dat mijn heer William J. Bidulph ons aan uw persoon verbonden +heeft?” + +</p> +<p>»Zeer tevreden!” + +</p> +<p>»Zou mijnheer dan zoo goed willen zijn dit stuk even te willen teekenen, waarin verklaard wordt, dat u alle reden hebt om +voldaan te zijn over onze houding in de twee laatste maanden?” + +</p> +<p>»Dit stuk!” hernam Kin-Fo uiterst verbaasd. Craig had inmiddels uit zijn zakboek een keurig net getuigschrift voor den dag +gehaald en hield hem dit voor. +<a id="d0e4896"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4896">188</a>]</span></p> +<p>»Het zal misschien den heer William J. Bidulph genoegen doen en dan is ons dat zeer aangenaam.” + +</p> +<p>»En bezorgt het ons misschien ook een extra gratificatie,” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>»Mijnheer kan mijn rug wel als lessenaar gebruiken,” sprak Craig zich omkeerend en bukkend. + +</p> +<p>»En hier is pen en inkt, waarmede mijnheer gelegenheid heeft om ons dit genoegen te doen,” zei Fry. + +</p> +<p>Kin-Fo lachte en teekende zoo goed als de buitengewone omstandigheden toelieten het hem aangeboden stuk. + +</p> +<p>»En zeg mij nu eens” sprak Kin-Fo, toen hij aan het verzoek der beide agenten voldaan en het begeerde stuk geteekend had, +»wat deze aardigheid hier op deze plaats en op dit uur beteekent!” + +</p> +<p>»Op deze plaats,” antwoordde Fry, »omdat wij niet verder met u mede zullen reizen.” + +</p> +<p>»En op dit uur,” voegde Craig er bij, »omdat het over een paar minuten middernacht zijn zal.” + +</p> +<p>»Maar wat doet dat er toe?” + +</p> +<p>»Mijnheer,” antwoordde Craig, »het belang dat de <span id="d0e4917" class="corr" title="Bron: verzekeringsmaatschaijpij">verzekeringsmaatschappij</span> <span class="letterspaced">de Eeuw</span> in uw dierbaar leven stelt...” + +</p> +<p>»Duurt nog slechts enkele oogenblikken...” voegde Fry er bij. + +</p> +<p>»En dan kunt ge u zelf het leven benemen...” + +</p> +<p>»Of u door anderen laten dooden...” + +</p> +<p>»Al naar u dat zelf verkiest!” + +</p> +<p>Kin-Fo zag de beide agenten, die zeer beleefd en ernstig spraken, met verbazing aan, maar begreep er niets van. Op dit oogenblik +verschenen de eerste stralen der maan in het oosten boven den gezichteinder. + +</p> +<p>»De maan!” riep Fry uit. + +</p> +<p><span id="d0e4936" class="corr" title="Niet in bron">»</span>En heden 30 Juni....” riep Craig uit. + +</p> +<p>»Komt zij te middernacht op....” + +</p> +<p>»En daar uw contract met <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet vernieuwd is....” + +</p> +<p>»Is thans uw polis ook niet geldig meer en behoort u niet meer onder de verzekerden!...” + +</p> +<p>»Goeden avond, mijnheer Kin-Fo!” zei Craig. + +</p> +<p>»Mijnheer Kin-Fo, goeden avond!” zei Fry. + +</p> +<p>En de beide agenten stegen op hunne kameelen, trokken den teugel aan en verdwenen langs den weg dien zij gekomen waren, Kin-Fo +sprakeloos van verbazing achterlatende. + +</p> +<p>Nauwelijks hield het geluid op van de hoefslagen der kameelen, waarop deze practische Amerikanen huiswaarts keerden, of een +aantal mannen, aangevoerd door den gids, wierpen zich op Kin-Fo, die vruchteloos trachtte zich te verdedigen, en op Soun, +die vruchteloos trachtte te vluchten. + +</p> +<p>Een oogenblik later waren heer en knecht gebonden en sleepte <a id="d0e4958"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4958">189</a>]</span>men hen naar een der verlaten forten van den Grooten Muur, waarin men hen stevig achter slot en grendel bracht. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p189.jpg" alt="Wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen. Bladz. 191." width="504" height="720"><p class="figureHead">Wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen. Bladz. 191.</p> +</div><p> + + + +<a id="d0e4965"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4965">190</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e4695" href="#d0e4695src" class="noteref">1</a></span> Een tiental mijlen. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e4966" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">XXII.</h2> +<div class="argument"> +<p>Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo gemakkelijk was de afloop te voorzien!</p> +</div> +<p>De Groote Muur,—een Chineesch kraamschut, vierhonderd uur gaans lang,—in de derde eeuw door keizer Tisi-Chi-Houang-Ti opgericht, +strekt zich uit van de golf van Léao-Tong, waar hij met twee steenen hoofden in zee begint, tot aan de Kan-Sou, waar hij tot +de afmetingen van een gewonen muur teruggebracht is. Het is eene onafgebroken opeenvolging van dubbele wallen, verdedigd door +bastions en forten of torens, vijftig voet hoog en twintig voet breed, gegrondvest op graniet en opgetrokken van baksteen, +die geheel het beloop der bergen volgen, welke Rusland van China scheiden. + +</p> +<p>Aan de zijde van het Hemelsche Rijk is de muur vrij slecht onderhouden. Aan de zijde van <span id="d0e4976" class="corr" title="Bron: Mantchourye">Mantchourije</span> doet hij zich echter beter voor en het getande metselwerk dat de bovenranden omzoomt is nog in vrij goeden staat. + +</p> +<p>Verdedigers vindt men op deze lange rij van vestingwerken volstrekt niet, kanonnen nog minder. De Russen, de Tartaren, de +<span id="d0e4981" class="corr" title="Bron: Kirghisen">Kirgiesen</span> gaan even ongestoord door de poorten als de zoons van het Hemelsche Rijk. Het kraamschut beschermt de noordelijke grenzen +des lands zelfs niet meer tegen het fijne Mongoolsche stof, dat door den wind somtijds zelfs tot in de hoofdstad gedreven +wordt. + +</p> +<p>Het was door de poort van een dezer verlaten bastions dat Kin-Fo en Soun, na op stroo een zeer slechten nacht doorgebracht +te hebben, den volgenden ochtend geleid werden door een dozijn lieden, die natuurlijk alleen tot de benden van Lao-Shen konden +behooren. + +</p> +<p>De gids was verdwenen. Maar Kin-Fo wist zeer goed wat hij hiervan denken moest. Het was niet bij toeval geweest dat deze verrader +hun zijne diensten had aangeboden. De ex-verzekerde bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> was blijkbaar door dien ellendeling verwacht. Zijne aarzeling om zich aan gene zijde van den Grooten Muur te wagen, was slechts +een krijgslist geweest om geen kwaad vermoeden op te wekken. De schelm was in dienst van den Taï-ping en het was blijkbaar +op diens bevel dat hij gehandeld had. + +</p> +<p>Als Kin-Fo nog had kunnen twijfelen, dan zou dit toch niet meer het geval geweest zijn na een kort gesprek met den persoon +die den troep scheen aan te voeren. + +</p> +<p>»Je brengt ons ongetwijfeld naar het kamp van Lao-Shen, je chef”, had hij gevraagd. + +</p> +<p>En het antwoord was geweest: +<a id="d0e4997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4997">191</a>]</span></p> +<p>»Wij zullen er binnen een uur zijn!” + +</p> +<p>Wat was Kin-Fo dan ook eigenlijk daar komen doen? Immers alleen den zaakgelastigde van zijn ouden leermeester, van wijlen +den philosoof Wang, opzoeken. Welnu, hij zou thans dit doel bereiken. Of hij er goedschiks of kwaadschiks kwam, deed er immers +weinig toe! Angst of vrees te voelen, dat kon hij veilig aan Soun overlaten, wiens tanden klapperden en die van tijd tot tijd +reeds meende dat zijn hoofd hem voor de voeten viel. + +</p> +<p>Kin-Fo had zich dus zeer phlegmatiek in zijn lot geschikt en liet zich rustig verder leiden. Hij zou nu in de gelegenheid +zijn met Lao-Shen over den terugkoop van zijn brief te onderhandelen. Dit was al wat hij gewenscht had. Hij had zich dus nergens +over te beklagen. + +</p> +<p>Na den Grooten Muur achter zich gelaten te hebben, volgde de troep niet den grooten Mongoolschen heerweg, doch afgelegen voetpaden, +die rechtsaf naar het bergachtige gedeelte der provincie leidden. Men ging ongeveer een uur ver, zoo snel als de steile weg +slechts toeliet. Kin-Fo en Soun werden scherp bewaakt en zouden niet hebben kunnen ontvluchten, ook al hadden zij dit gewild. + +</p> +<p>Na verloop van anderhalf uur bemerkten de roovers en de gevangenen bij het omslaan van een hoek een half vervallen gebouw. + +</p> +<p>Het was een oude kloosterkerk op een der bergruggen, een eigenaardig monument der Bouddhistische bouwkunst. Maar op deze verloren +plek aan de Russisch-Chineesche grenzen, te midden eener woestijn, mocht men wel vragen welke geloovigen den drempel der kapel +ooit zouden overschrijden. Men mocht met recht onderstellen dat dit met levensgevaar zou gepaard gaan, want nergens was beter +gelegenheid om hinderlagen te leggen. + +</p> +<p>Als de Taï-ping Lao-Shen zijn kamp had opgeslagen in dit bergachtig gedeelte der provincie, dan had hij waarlijk zijn terrein +niet slecht gekozen. + +</p> +<p>Op een vraag van Kin-Fo vernam hij dat Lao-Shen daar werkelijk vertoefde. + +</p> +<p>»Ik verlang terstond bij hem gelaten te worden,” sprak Kin-Fo. + +</p> +<p>»Dat zal geschieden!” was het antwoord. + +</p> +<p>Men bracht hem en Soun in eene groote vestibule, die het voorhof van den tempel vormde. Daar bevonden zich een twintigtal +gewapende lieden, die er in hun rooverspak zeer schilderachtig uitzagen, doch wier ruwe en woeste gelaatstrekken juist niet +geschikt waren om iemand recht op zijn gemak te zetten. + +</p> +<p>Kin-Fo trad echter onbeschroomd tusschen de dubbele rij Taï-pings door; wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen +en slechts met duwen en stooten kon men hem vooruit drijven. + +</p> +<p>De vestibule gaf aan de eene zijde toegang tot een trap in den dikken muur, welker treden tot vrij diep onder den berg leidden. +<a id="d0e5024"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5024">192</a>]</span></p> +<p>Hieruit kon men afleiden dat er een soort van gewelf onder het hoofdgebouw was en iemand, die niet met de onderaardsche inrichting +bekend was, zou zeer moeilijk of liever onmogelijk den weg door het doolhof van gangen derwaarts hebben kunnen vinden. + +</p> +<p>Na een dertigtal treden afgedaald te zijn, ging men een honderdtal schreden rechts en links bij den walmenden schijn van een +aantal toortsen en kwam toen in eene groote zaal, die op dezelfde wijze eenigermate verlicht was. + +</p> +<p>Dit was oorspronkelijk een grafkelder geweest. Korte zware pilaren, met de afzichtelijke monsterkoppen, die aan de grillige +fauna der Chineesche mythologie ontleend zijn, droegen de ingebogen gewelven, waarvan de scherpe kanten aan den sluitsteen +der zware bogen aansloten. + +</p> +<p>Een dof gemompel deed zich in deze onderaardsche zaal hooren toen de twee gevangenen binnengebracht werden. + +</p> +<p>De zaal was namelijk volstrekt niet ledig. Eene groote menigte vulde haar tot in hare duisterste schuilhoeken. De geheele +bende der Taï-pings was daar vereenigd, zeker om een of ander verdachte plechtigheid te vieren<span id="d0e5035" class="corr" title="Bron: ,">.</span> + +</p> +<p>Achter in het gewelf op eene steenen verhevenheid stond een groot en zwaar man, als de voorzitter van een geheim gerechtshof. +Drie of vier zijner metgezellen stonden onbeweeglijk aan zijne zijde. Hij gaf een teeken, de menigte week dadelijk uiteen +en liet den doortocht voor de twee gevangenen open. + +</p> +<p>»Lao-Shen”, zei eenvoudig de aanvoerder van het geleide, den persoon op de verhevenheid aanwijzende. + +</p> +<p>Toen Kin-Fo zich tegenover den gevreesden Taï-ping bevond, meende hij niet beter te kunnen doen, dan terstond de zaak op het +tapijt te brengen, die hem aan de andere zijde van den Grooten Muur gebracht had. + +</p> +<p>»Lao-Shen”, aldus begon hij, »gij bezit een brief die u toegezonden is door uw ouden vriend en metgezel Wang. Deze brief, +door mij geschreven en aan Wang ter hand gesteld, heeft op dit oogenblik geen waarde hoegenaamd meer en ik kom u verzoeken +mij dien terug te geven.” + +</p> +<p>Bij deze woorden, die Kin-Fo op vastberaden toon uitsprak, gaf de Taï-ping geen antwoord; hij maakte zelfs geen enkele beweging. +Men had kunnen denken dat het een bronzen standbeeld was. + +</p> +<p>»Wat eischt gij van mij voor het teruggeven van dit geschrift?” hernam Kin-Fo. + +</p> +<p>Hij wachtte echter tevergeefs op eenig antwoord. + +</p> +<p>»Lao-Shen”, sprak Kin-Fo verder, »ik zal u een wissel geven op den bankier, dien gij noemt, in de stad die gij verkiest, en +die zonder korting zal uitbetaald worden zonder dat de man door wien gij hem wilt laten ontvangen deswege zal verontrust worden.” + +<a id="d0e5054"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5054">193</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p193.jpg" alt="»Gij hebt Bouddha beleedigd!” Bladz. 194." width="505" height="720"><p class="figureHead">»Gij hebt Bouddha beleedigd!” Bladz. 194.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>De Taï-ping bewaarde hetzelfde ijskoude stilzwijgen,—een omstandigheid die weinig goeds voorspelde. + +</p> +<p>Kin-Fo ging voort, duidelijk op elk woord den klemtoon leggende: +<a id="d0e5064"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5064">194</a>]</span></p> +<p>»Hoe groot verlangt gij dat ik de som maken zal? Ik bied u vijfduizend taëls aan.”<a id="d0e5067src" href="#d0e5067" class="noteref">1</a> + +</p> +<p>Geen antwoord. + +</p> +<p>»Tienduizend taëls?” + +</p> +<p><span id="d0e5075" class="corr" title="Bron: Lao-Schen">Lao-Shen</span> en zijne gezellen lieten geen geluid hooren en bleven onbeweeglijk, evenals de beelden in deze vreemdsoortige kerk. + +</p> +<p>Eenig ongeduld en toorn begon zich van Kin-Fo meester te maken; zijn aanbod was dan toch wel eenig antwoord waard. + +</p> +<p>»Verstaat gij mij niet, Lao-Shen?” vroeg hij den Taï-ping. + +</p> +<p>Lao-Shen verwaardigde zich ditmaal met het hoofd te knikken en gaf daardoor te kennen dat hij hem volmaakt goed verstond. + +</p> +<p>»Twintigduizend taëls? Dertigduizend taëls!” riep Kin-Fo uit. »Ik zal u geven wat <span class="letterspaced">de Eeuw</span> u zou betaald hebben als ge mij gisteren gedood hadt. Het dubbele! het driedubbele! spreek op, is dat genoeg?” + +</p> +<p>Kin-Fo geraakte buiten zichzelf door het stilzwijgen van allen die hem omringden. Hij kruiste zijne armen over elkander en +kwam een schrede nader. + +</p> +<p>»Tot welken prijs”, sprak hij, »wilt ge mij dan dien brief afstaan?” + +</p> +<p>»Voor geen prijs ter wereld!” zoo verbrak eindelijk de Taï-ping het stilzwijgen. »Gij hebt Bouddha beleedigd door het leven +te minachten dat hij u geschonken heeft, en Bouddha wil gewroken worden. Slechts door den dood kunt gij de volle waarde leeren +erkennen van het voorrecht dat gij zulk een geruimen tijd hebt miskend!” + +</p> +<p>Toen hij dit gezegd had op een toon die geen antwoord toeliet, gaf Lao-Shen een teeken. Men greep Kin-Fo aan voordat hij nog +een poging had kunnen wagen om zich te verweren, hij werd gebonden en voortgesleept. Een paar minuten later werd hij in een +soort van kooi geworpen, die als draagstoel kon dienen, doch die rondom zoodanig gesloten was, dat er geen enkele lichtstraal +in doordrong. + +</p> +<p>Soun, de ongelukkige Soun, werd ondanks zijn schreeuwen en smeeken op dezelfde wijze behandeld. + +</p> +<p>»Dat is de dood,” sprak Kin-Fo tot zich zelf; <span id="d0e5101" class="corr" title="Niet in bron">»</span>welnu hetzij zoo, hij die het leven veracht heeft, verdient te sterven!” + +</p> +<p>Toch was de dood nog niet zoo nabij als hij dacht. Maar welke foltering had de wreede Taï-ping dan voor hem uitgedacht? Daarvan +kon hij zich geen voorstelling maken. + +</p> +<p>Er gingen uren voorbij. Kin-Fo voelde dat het hok waarin men hem gesloten had, opgetild en voortgedragen werd. Toen werd het +blijkbaar op een of ander voertuig geplaatst. Het schokken op den weg, het geluid der paarden, het gekletter der wapenen van +de lieden die er naast gingen, lieten daaraan geen twijfel over. Men vervoerde hen blijkbaar naar elders. Waarheen! Dat was +onmogelijk te gissen. +<a id="d0e5108"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5108">195</a>]</span></p> +<p>Zeven à acht uur later bemerkte Kin-Fo dat men stilhield, dat zijn kooi opgenomen en voortgedragen werd en kort daarop voelde +hij eene geheel andere beweging dan die in het voertuig waarmede men hem over den weg had gereden. + +</p> +<p>»Ben ik dan nu op een schip?” vroeg hij zichzelf af. + +</p> +<p>Zeer duidelijk merkbaar slingeren en stampen en het trillen van een schroef versterkten hem in het denkbeeld dat men hem aan +boord van een stoomboot had gebracht. + +</p> +<p>»Dus de dood in de golven!” dacht hij, »’t Zij zoo, zij besparen mij dusdoende veel erger folteringen! Heb dank daarvoor, +Lao-Shen!” + +</p> +<p>Maar er gingen weder tweemaal vier-en-twintig uur voorbij. Tweemaal per dag werd door een schuif wat eten en drinken in het +hok gezet, zonder dat de gevangene de hand zien kon die het bracht en zonder dat hij eenig antwoord op zijne vragen kreeg. + +</p> +<p>Kin-Fo had ontroeringen gewenscht, voordat hij het schoone, hem door den hemel geschonken leven verliet! Hij had niet gewild, +dat zijn hart zou ophouden te kloppen voordat het althans ook eens getrild had! Welnu, er werd aan zijn wensch voldaan en +in veel grooter mate dan hij dit ooit had kunnen begeeren. + +</p> +<p>Toch had hij gaarne, nu hij zijn leven moest verliezen, in het volle daglicht willen sterven. De gedachte dat het hok, waarin +hij opgesloten was en dat slechts op de meest primitieve wijze als een gevangenis-cel was ingericht, elk oogenblik in de golven +kon geworpen worden, kwelde hem vreeselijk. Sterven zonder dat hij den hemel nog eenmaal gezien had, zonder een laatsten blik +geworpen te hebben op de arme Lé-ou, wier herinneringen hem geheel vervulden, dat was te erg! + +</p> +<p>Eindelijk na een tijdsverloop, van welks duur hij zich geen voorstelling kon maken, scheen het hem toe dat de lange tocht +plotseling gestaakt werd. Het gedreun der machine hield op. Het vaartuig, waarop zijne gevangenis stond, hield stil. Kin-Fo +voelde dat de kooi opnieuw werd opgenomen. + +</p> +<p>Nu was dus het laatste oogenblik aangebroken en de veroordeelde had nog slechts vergiffenis te vragen voor de afdwalingen +waaraan hij zich bij zijn leven had schuldig gemaakt. + +</p> +<p>Eenige oogenblikken verliepen er nog,—jaren, eeuwen! + +</p> +<p>Tot zijne verbazing bemerkte Kin-Fo, dat de kooi opnieuw op den vasten grond stond. + +</p> +<p>Plotseling werd de gevangenis geopend. Ruwe armen grepen hem aan, een sterke band werd hem om de oogen geslagen en hij voelde +dat men hem naar buiten trok. Stevig vastgehouden moest hij eenige schreden doen, toen dwongen zijne geleiders hem om stil +te staan. + +</p> +<p>»Als ik nu eindelijk sterven moet,” riep hij uit, »smeek ik u niet <a id="d0e5135"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5135">196</a>]</span>mij het leven te laten, waarvan ik geen goed gebruik wist te maken, maar bid ik u mij te laten sterven in het volle daglicht, +als een man die den dood niet vreest!” + +</p> +<p>»Het zij zoo!” sprak een ernstige stem. »Laat het geschieden zooals de veroordeelde wenscht!” + +</p> +<p>Plotseling werd de band, die zijne oogen bedekte, afgerukt. + +</p> +<p>Kin-Fo wierp toen een blik om zich heen.... + +</p> +<p>Was hij de speelbal van een droom? Een rijk gedekte tafel stond voor hem, waaraan vijf gasten gezeten waren, die glimlachten +en slechts op hem schenen te wachten om op het maal aan te vallen. Twee ledige plaatsen waren open gelaten. + +</p> +<p>»Gij, gij! Mijn vrienden, mijn beste vrienden! Zijt gij het?” riep Kin-Fo uit, op een toon die onmogelijk weer te geven zou +zijn. + +</p> +<p>Maar neen! er was geen vergissing mogelijk. Het was Wang, de philosoof! Het waren Yin-Pang, Houal, Pao-Shen, Tim, zijne vrienden +uit Kanton, dezelfden die hij twee maanden geleden onthaald had op het bloemenschip op de Paarlen-rivier, de vrienden zijner +jeugd, de gezellen van zijn ongehuwden staat! + +</p> +<p>Kin-Fo kon zijne oogen niet gelooven! Hij was in zijn eigen huis, in de eetzaal van zijn yamen te Shang-Haï! + +</p> +<p>»Als gij het zijt,” riep hij uit, het woord tot Wang richtende, »en niet uw schim, spreek dan!” + +</p> +<p>»Ik ben het zelf mijn vriend,” antwoordde de philosoof. »En zijt gij nu geneigd aan uw ouden leermeester te vergeven dat zijn +laatste les in de philosophie misschien wat buitengewoon en wat hard was?” + +</p> +<p>»Wat zegt ge?” antwoordde Kin-Fo. »Hebt gij, gij Wang, de hand in dit alles gehad?” + +</p> +<p>»Dat heb ik!” luidde het antwoord. + +</p> +<p>»Ja”, vervolgde Wang, »ik deed alles; ik, die alleen de opdracht om u te dooden op mij genomen heb, opdat een ander zich er +niet mee belasten zou! Ik die wist, nog eerder dan gij, dat gij niet geruïneerd waart, en dat er een oogenblik zou komen, +waarop gij niet zoudt verlangen te sterven. Mijn oude makker, Lao-Shen, die zich onderworpen heeft en die in het vervolg een +der hechtste steunpilaren van het rijk zal worden, heeft mij wel behulpzaam willen zijn om u, met den dood voor oogen, het +leven op prijs te doen stellen. Dat ik u verschrikkelijken angst heb doen doorstaan en u, wat nog erger is, meer heb laten +verrichten dan van een mensch naar billijkheid kan worden verlangd,—mijn hart bloedde er onder,—is alleen geschied omdat ik +de zekerheid had dat gij het geluk achtervolgde, en dat gij het eenmaal bereiken zoudt!” + +</p> +<p>Kin-Fo was Wang in de armen gezonken en deze drukte hem innig tegen de borst. + +</p> +<p>»Arme Wang!” sprak Kin-Fo bewogen, »had ik dan nog maar <a id="d0e5165"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5165">197</a>]</span>alleen gevaar geloopen! Maar ook u heb ik in ongelegenheid gebracht! Wat heb ik u laten loopen en wat heb ik u een koud bad +bezorgd op de brug van Palikao!” + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p197.jpg" alt="Zij hield den brief tusschen hare lieve vingertjes. Bladz. 199." width="504" height="720"><p class="figureHead">Zij hield den brief tusschen hare lieve vingertjes. Bladz. 199.</p> +</div><p> + +<a id="d0e5172"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5172">198</a>]</span></p> +<p>»Och, wat dat betreft”, antwoordde Wang lachende, »dit heeft mij met het oog op mijn vijf en vijftig jaren en mijn philosophie +niet weinig vrees verwekt! Ik had het warm en het water was koud! Maar ik ben er goed afgekomen! Men loopt en zwemt nooit +beter dan als men het voor een ander doet!” + +</p> +<p>»Voor een ander!” sprak Kin-Fo ernstig. »Ja! men moet voor een ander alles over hebben! Daar ligt het geheim voor het ware +geluk!” + +</p> +<p>Daarop kwam Soun binnen, bleek als iemand die gedurende tweemaal vier-en-twintig uur door zeeziekte gekweld werd. De ongelukkige +knecht had, evenals zijn meester, den weg van Fou-Ning naar <span id="d0e5179" class="corr" title="Bron: Shang-haï">Shang-Haï</span> moeten maken, en hoe hij het er afgebracht had, kon men wel aan zijn gezicht zien! + +</p> +<p>Na zich aan de armen van Wang als ’t ware ontworsteld te hebben, drukte Kin-Fo al zijne vrienden de hand. + +</p> +<p>»’t Is niet te loochenen, zóó is het beter!” sprak hij. »Ik ben tot nu toe een gek geweest!...” + +</p> +<p>»En nu zult gij in een verstandig man veranderen!” antwoordde hem de philosoof. + +</p> +<p>»Ik zal er naar trachten,” zei Kin-Fo, »en in de eerste plaats beginnen met orde op mijn zaken te stellen. Ik heb de wereld +doorgezworven om een stuk papier te zoeken dat de oorzaak is geweest van al mijn wederwaardigheden en dat ik terug wil hebben. +Wat is er geworden van den vervloekten brief, dien ik u heb gegeven, Wang? Hebt gij hem werkelijk uit uw handen gegeven? Ik +zou hem graag terug hebben, want hij kon weer wegraken! Lao-Shen kan er—gesteld hij heeft dien nog in zijn bezit—geen waarde +meer aan hechten en hij zou misschien kunnen vallen in de handen van... minder fatsoenlijke lieden!” + +</p> +<p>Iedereen barstte op het hooren van deze woorden in lachen uit. + +</p> +<p>»Beste vrienden”, zei Wang, »Kin-Fo is werkelijk, dank zij zijn avonturen, een man van regelmaat geworden! Zijn onverschilligheid +van vroeger is geweken! Hij denkt als een verstandig man!” + +</p> +<p>»Ik krijg echter op deze wijze mijn brief niet terug”, hernam Kin-Fo, »mijn dwazen brief! Ik beken zonder schaamte dat ik +niet rusten zal voor ik dien terug heb en voor ik de asch er van aan den wind heb toevertrouwd!” + +</p> +<p>“Hecht gij werkelijk aan uw brief?” hernam Wang. + +</p> +<p>»Zeker”, antwoordde Kin-Fo. »Zoudt gij zoo wreed zijn dien te behouden als een waarborg tegen een nieuwe dwaasheid mijnerzijds?” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Welnu?” + +</p> +<p>»Welnu, beste leerling, aan uw verlangen kan niet voldaan worden het is helaas mijn schuld niet. Noch Lao-Shen, noch ik hebben +hem meer, uw brief...” +<a id="d0e5206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5206">199</a>]</span></p> +<p>»Hebt gij hem niet meer?” + +</p> +<p>»Neen.” + +</p> +<p>»Hebt gij hem vernietigd?” + +</p> +<p>»Neen! helaas! neen!”. + +</p> +<p>»Zijt gij onvoorzichtig genoeg geweest hem aan andere handen toe te vertrouwen?” + +</p> +<p>»Ja.” + +</p> +<p>»Aan wien? aan wien!” vroeg Kin-Fo driftig, daar zijn geduld ten einde was. »Aan wien?” + +</p> +<p>»Aan iemand die hem alleen aan u persoonlijk ter hand wil stellen!” + +</p> +<p>Op dit <span id="d0e5225" class="corr" title="Bron: oogenbllk">oogenblik</span> verscheen de bevallige Lé-ou, die achter een scherm verborgen, het tooneel van het begin tot het einde had bijgewoond. Zij +hield den brief tusschen hare lieve vingertjes en bewoog hem, bij wijze van waarschuwing, heen en weder. + +</p> +<p>Kin-Fo breidde zijn armen uit. + +</p> +<p>»Neen, nog niet. Eerst nog een weinig geduld!” sprak de beminnelijke vrouw, terwijl zij een beweging maakte als wilde zij +weder achter het scherm terugkeeren. »Eerst zaken, mijn beste man!” + +</p> +<p>En terwijl zij hem den brief voor de oogen hield, sprak zij: + +</p> +<p>»Herkent mijn lieve jongste broeder zijn werk?” + +</p> +<p>»Of ik het herken!” riep Kin-Fo uit. »Wie anders dan ik had dien gekken brief kunnen schrijven?” + +</p> +<p>»Welnu,” vervolgde Lé-ou, »daar gij de wettige begeerte uit om den brief te bezitten, ziedaar, verscheur, verbrand, vernietig +dit gevaarlijke stuk! Dat er niets overblijve van den Kin-Fo die het geschreven heeft!” + +</p> +<p>»Zoo zij het,” sprak Kin-Fo, en naderde met het dunne papier de vlam; »maar vergun nu, mijn allerliefste, dat uw man teederlijk +zijn vrouw omarme en zet gij u aan het hoofd van dezen disch. Ik gevoel dat ik er eer aan zal bewijzen.” + +</p> +<p>»En wij ook!” riepen de vijf gasten. »Tevreden menschen zijn hongerig!” + +</p> +<p>Toen de officieele rouw eenige dagen later werd opgeheven, werd het huwelijk gesloten. + +</p> +<p>De beide echtgenooten beminden elkander! Zij moesten elkander altijd beminnen. Van alle kanten lachte hun het geluk toe. + +</p> +<p>Men ga naar China om er getuige van te zijn! + + + +<a id="d0e5250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5250">203</a>]</span></p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e5067" href="#d0e5067src" class="noteref">1</a></span> Omstreeks 3000 gulden. +</p> +</div> +</div> +</div> +<div class="div0" id="d0e5251"> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="super">MUITERIJ AAN BOORD DER “BOUNTY.”<a id="d0e5255src" href="#d0e5255" class="noteref">1</a></h2> +<h2 class="label">I.</h2> +<p>Niet het minste tochtje, geen rimpeltje verstoort de oppervlakte der zee, terwijl geen enkele wolk, zoover het oog reikt, +aan het uitspansel is te bespeuren. De schitterende sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond teekenen zich met een onvergelijkelijke +juistheid tegen den hemel af. De zeilen van de <i>Bounty</i> hangen slap langs de masten, het vaartuig is onbeweeglijk, en het schijnsel der maan dat verbleekt voor den dageraad die +aanbreekt, verlicht het luchtruim met een onbeschrijfelijken glans. + +</p> +<p>De <i>Bounty</i>, een schip van twee honderd vijftien ton, bemand met zes en veertig koppen, had den 23<sup>n</sup> December, 1787 Spithead verlaten onder het kommando van kapitein Bligh, een ervaren, maar wat ruwe zeeman, die kapitein Cook +op zijn laatste onderzoekingsreis vergezeld had. + +</p> +<p>De <i>Bounty</i> was belast met de speciale zending om den broodboom, die in den archipel van Taïti welig tiert, naar de Antilles over te +brengen. Na een vertoef van zes maanden in de baai van Matavaï, had William Bligh een duizendtal dezer boomen geladen en na +een kort oponthoud op de Vrienden-eilanden, den steven gewend naar de West-Indiën. + +</p> +<p>Meermalen had het wantrouwend en driftig karakter van den kapitein aanleiding gegeven tot onaangename tooneelen tusschen sommige +zijner officieren en hem. Evenwel deed de rust die den <a id="d0e5279"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5279">204</a>]</span>28<sup>n</sup> April, 1789 bij het opgaan der zon aan boord van de <i>Bounty</i> heerschte niets vermoeden van de ernstige gebeurtenissen die weldra zouden plaats hebben. + +</p> +<p>Werkelijk scheen alles kalm en bedaard te zijn, toen plotseling zich eene ongewone levendigheid op het vaartuig voordeed. +Eenige matrozen spreken elkaar aan, wisselen zacht een paar woorden en verdwijnen daarna met langzame schreden. + +</p> +<p>Wordt de morgenwacht afgelost? Is er iets bijzonders aan boord voorgevallen? + +</p> +<p>»Vooral geen rumoer, mijne vrienden,” zei Fletcher Christian, de eerste stuurman van de <i>Bounty</i>. »Bob, hou je pistool gereed, maar schiet niet voordat ik ’t je beveel. En jij, Churchill, neem je bijl en verbreek het slot +van de kajuit van den kapitein. En nog iets, denk er aan dat ik hem levend moet hebben!” + +</p> +<p>Gevolgd door een tiental matrozen, gewapend met sabels, hartsvangers en pistolen, sloop Christian tusschendeks; na vervolgens +schildwachten voor de kajuit van Stewart en van Peter Heywood, den equipagemeester en den adelborst van de <i>Bounty</i> geplaatst te hebben, bleef hij staan voor de deur van den kapitein. + +</p> +<p>»Kom, jongens,” zei hij, »helpt een handje!” + +</p> +<p>De deur week onder een krachtige drukking en de matrozen drongen in de kajuit door. + +</p> +<p>Verrast door de duisternis en misschien denkende aan de verantwoordelijkheid hunner daden, aarzelden zij een oogenblik. + +</p> +<p>»Holla! wat is er? Wie heeft het hart?....” riep de kapitein, uit zijn kooi springende. + +</p> +<p>»Hou je mond, Bligh!” antwoordde Churchill. »Zwijg, en probeer niet weerstand te bieden, of ik steek je een prop in den mond!” + +</p> +<p>»Je hoeft je niet aan te kleeden,” voegde Bob er bij. “Je zult er altijd nog goed genoeg uitzien, als je aan de bezaansmast +hangt!” + +</p> +<p>»Bind hem de handen op den rug, Churchill,” zei Christian, »en hijsch hem op het dek!” + +</p> +<p>»Als men maar weet hoe met hem om te springen, is de verschrikkelijkste kapitein nog al zoo bar niet,” merkte John Smith, +de philosoof der bende op. + +</p> +<p>Daarna klom de stoet, onverschillig of ze de nog slapende matrozen van de laatste wacht wakker maakten of niet, de trap weder +op en verschenen ze weer op het dek. + +</p> +<p>Het was een formeele opstand. Van al de officieren aan boord was Young, een der adelborsten, de eenige, die gemeene zaak met +de muitelingen gemaakt had. + +</p> +<p>Wat de equipage betreft, de weifelaars moesten voor het oogenblik toegeven, terwijl de anderen, ongewapend, zonder hoofd, +toeschouwers bleven van het treurspel dat onder hunne oogen zou afgespeeld worden. + +<a id="d0e5323"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5323">205</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p205.jpg" alt="»Officieren en matrozen,” zeide hij met vaste stem. Bladz. 206." width="504" height="720"><p class="figureHead">»Officieren en matrozen,” zeide hij met vaste stem. Bladz. 206.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Allen waren in stilte op het dek geschaard; zij keken naar hun kapitein die, half naakt, met opgeheven hoofde voorwaarts trad +te midden van die mannen die gewoon waren om voor hem te beven. +<a id="d0e5331"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5331">206</a>]</span></p> +<p>»Bligh,” zei Christian ruw, »je bent van je kommandement ontzet.” + +</p> +<p>»Ik ken je het recht niet toe....” antwoordde de kapitein. + +</p> +<p>»Laat ons geen tijd in nuttelooze protestaties verliezen,” riep Christian uit, die Bligh in de rede viel. »’k Spreek op ’t +oogenblik uit naam van de geheele equipage der <i>Bounty</i>. We hadden nauwlijks Engeland verlaten of we hadden ons reeds over je beleedigende vermoedens, je brutale handelingen te +beklagen. Als ik zeg wij, dan meen ik daarmee zoowel de officieren als de matrozen. Niet alleen konden we ons nooit rechtvaardigen, +maar je verwierpt onze klachten met minachting! Zijn we dan honden om alle oogenblikken gehoond te worden? Kanaljes, roovers, +leugenaars, dieven! Je had geen uitdrukking die grof genoeg, geen beleediging die gemeen genoeg voor ons was! Men zou geen +mensch moeten zijn om een dergelijk bestaan langer te verdragen! En ik, ik je landgenoot, ik die je familie ken, ik die al +twee reizen onder je bevelen gemaakt heb, ben ik door je gespaard geworden? Heb je me niet gisteren nog beschuldigd je eenige +armzalige vruchten ontstolen te hebben? En de bemanning! Voor niets, in de boeien! Voor een bagatel, vier en twintig met het +eindje! Welnu, loontje komt om zijn boontje! Je bent te mild voor ons geweest, Bligh! Nu is ’t onze beurt! Al die beleedigingen, +die onrechtvaardigheden, die onzinnige beschuldigingen, die zedelijke en lichamelijke pijnigingen, waarmee je je equipage +anderhalf jaar lang overladen hebt, zullen we je betaald zetten, en met woeker! Kapitein! allen, die je beleedigd hebt, hebben +je veroordeeld.—Is het niet zoo, kameraden?” + +</p> +<p>»Ja, ja, ter dood!” riepen de meeste matrozen, hun kapitein bedreigende. + +</p> +<p>»Kapitein Bligh,” hernam Christian, “eenigen hadden er van gesproken om je aan een eind touw tusschen hemel en water op te +hijschen. Anderen stelden voor je met het eindje zoolang te geeselen, tot je er dood bij neerviel. Ik weet wat beters. Je +bent overigens niet de eenige schuldige hier. Zij die altijd getrouw je bevelen hebben opgevolgd, hoe wreed ze ook waren, +zouden wanhopig zijn onder mijn <span id="d0e5345" class="corr" title="Bron: kommande">kommando</span> over te gaan. Zij hebben verdiend je te vergezellen overal waar de wind je voeren zal.—Laat de sloep in zee!” + +</p> +<p>Een afkeurend gemor deed zich bij deze laatste woorden van Christian hooren, die er zich evenwel niet om scheen te bekommeren. +Kapitein Bligh, die door deze bedreigingen niet uit het veld geslagen was, maakte van een oogenblik van stilte gebruik om +het woord te nemen. + +</p> +<p>»Officieren en matrozen,” zeide hij met vaste stem, »in mijne hoedanigheid als officier van de koninklijke marine, kommandant +van de <i>Bounty</i>, protesteer ik tegen de behandeling die je me wilt doen ondergaan. Hebt ge je te beklagen over de wijze waarop ik <a id="d0e5355"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5355">207</a>]</span>mijn kommando gevoerd heb, dan kan je me voor een krijgsraad roepen. Maar je hebt stellig niet gedacht aan het gewicht van +de daad die je op het punt staat te volvoeren. Denkt er aan dat de hand aan je kapitein te slaan, een daad is die je in verzet +doet komen tegen de bestaande wetten, een daad is die je allen terugkeer naar je vaderland onmogelijk maakt, een daad eindelijk +die je blootstelt om als zeeroovers behandeld te worden! Vroeg of laat wacht je een schandelijke dood, de dood van verraders +en oproerlingen! In den naam van de eer en de gehoorzaamheid die je me gezworen hebt, sommeer ik je tot je plicht terug te +keeren!” + +</p> +<p>»We weten volkomen waaraan we ons blootstellen,” antwoordde Churchill. + +</p> +<p>»Genoeg, genoeg!” schreeuwde de equipage, gereed om tot gewelddadigheid over te gaan. + +</p> +<p>»Nu, goed,” zei Bligh, »als je dan een slachtoffer wilt, laat ik het dan zijn, maar ik alleen! Diegenen mijner kameraden, +die je evenals mij veroordeelt, hebben slechts mijne bevelen uitgevoerd!” + +</p> +<p>De stem van den kapitein verloor zich in een koor van verwenschingen en hij moest het opgeven om die meedoogenloos geworden +harten te vermurwen. + +</p> +<p>Gedurende dien tijd werden beschikkingen genomen om de bevelen van Christian ten uitvoer te brengen. + +</p> +<p>Intusschen was er een vrij hevig geschil gerezen tusschen den eersten stuurman en verscheidene oproerlingen die kapitein Bligh +en zijne metgezellen aan hun lot wilden overlaten zonder wapenen, zonder brood of ander voedsel. + +</p> +<p>Eenigen,—en dit was ook de meening van Churchill,—vonden dat het aantal van hen die het schip moesten verlaten, niet groot +genoeg was. Men moest zich, zeide hij, ontdoen van allen die, al hadden zij niet rechtstreeks aan het komplot deelgenomen, +toch niet veilig waren. Zij die slechts tevreden waren met de zaken zooals zij zich voordeden, waren niet te vertrouwen. Wat +hem aangaat, zijn rug smartte nog van de zweepslagen die hij gekregen had omdat hij op Taïti gedeserteerd was. Het beste en +het snelste middel om hem te genezen was, hem dadelijk aan den kommandant over te leveren!—Hij zou zich wel weten te wreken, +en met eigen hand! + +</p> +<p>»Hayward! Hallett!” riep Christian, zich tot twee officieren richtende, zonder op de woorden van Churchill te letten, »klimt +af in de sloep.” + +</p> +<p>»Wat heb ik je gedaan, Christian, om me zoo te behandelen?” zei Hayward. <span id="d0e5375" class="corr" title="Niet in bron">»</span>’t Schijnt dat je mijn dood wilt!’ + +</p> +<p>»Kom, kom, geen tegenspartelingen! Gehoorzaam, of...! ...Fryer, scheep je ook in!” + +</p> +<p>Doch in plaats van zich naar de sloep te begeven, naderden <a id="d0e5382"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5382">208</a>]</span>deze officieren kapitein Bligh, terwijl Fryer, die de stoutmoedigste scheen, hem het volgende toefluisterde: + +</p> +<p>»Kommandant, wilt u beproeven om het schip te hernemen? We hebben wel is waar geen wapens, maar als we de muitelingen onverhoeds +aanvallen, zullen ze geen weerstand bieden. Wat kan ’t ons schelen, al worden er eenigen van ons gedood! We kunnen een coup +wagen! Wat dunkt u?” + +</p> +<p>En werkelijk maakten de officieren zich gereed om zich op de muitelingen te werpen die bezig waren om de sloep uit haar davids +te tillen, toen Churchill, wien dit onderhoud, hoe kort ook, niet ontgaan was, hen met eenige goed gewapende mannen omsingelde +en hen met geweld deed scheep gaan. + +</p> +<p>»Millward, Muspratt, Birket, en jelui daar,” zei Christian, zich tot eenige matrozen wendende die geen deel aan den opstand +genomen hadden, »gaat tusschendeks, en zoekt uit wat je ’t liefst meeneemt! Je vergezelt kapitein Bligh. Jij, Morrison, bewaak +me daar die snaken eens! Purcell, je kunt je timmermanskist meenemen.” + +</p> +<p>Twee masten met de zeilen, eenige spijkers, een zaag, een half stuk zeildoek, vier kleine vaatjes, honderd vijf en twintig +liters water inhoudende, honderd vijftig pond beschuit, twee en dertig pond pekelspek, zes flesschen wijn, zes flesschen rum, +de likeurkelder van den kapitein, was alles wat zij mochten medenemen. Men wierp hun daarenboven twee of drie oude sabels +toe, maar men weigerde hun vuurwapenen van welken aard ook. + +</p> +<p>»Waar zijn toch Heywood en Stewart?” zei Bligh, toen hij zich in de sloep bevond. »Hebben die me ook verraden?” + +</p> +<p>Zij hadden hem niet verraden, maar Christian had besloten hen aan boord te houden. + +</p> +<p>De kapitein werd toen een oogenblik door een gevoel van vergeeflijke ontmoediging en zwakheid overvallen, ’t welk echter niet +lang duurde. + +</p> +<p>»Christian,” zeide hij, »ik geef je mijn woord van eer dat ik alles zal vergeten wat er gebeurd is, als je dat verfoeielijk +plan opgeeft! ’k Bid je, denk toch eens aan mijn vrouw en kinderen! Wat zal er van de mijnen worden, als ik dood ben!” + +</p> +<p>»Als je een beetje eergevoel gehad hadt,” antwoordde Christian, »zou het nooit zoover gekomen zijn. Als je wat meer aan je +eigen vrouw en kinderen en aan de vrouw en kinderen van de anderen gedacht hadt, zou je niet zoo hard en zoo onrechtvaardig +voor ons allen geweest zijn!” + +</p> +<p>Ook de bootsman op zijn beurt, trachtte op het punt van scheep te gaan Christian tot andere gedachten te brengen, doch te +vergeefs. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p209.jpg" alt="Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh spottenderwijs vaarwel zeiden. Bladz. 210." width="502" height="720"><p class="figureHead">Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh spottenderwijs vaarwel zeiden. Bladz. 210.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»’k Heb al veel te lang geleden,” antwoordde deze laatste bitter. »Je weet niet welke kwellingen ik gehad heb! Neen! dat kon +geen dag meer duren en daarenboven weet je dat ik gedurende de geheele <a id="d0e5411"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5411">209</a>]</span>reis, ik, de eerste stuurman van dit vaartuig, als een hond behandeld ben! Toch wil ik, op het oogenblik me van kapitein Bligh +te scheiden, dien ik waarschijnlijk nooit meer zien zal, uit <a id="d0e5413"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5413">210</a>]</span>medelijden hem niet alle hoop op redding benemen.—Smith! ga naar de kajuit van den kapitein, en haal hem zijne kleederen, +zijn journaal en zijn portefeuille. Breng hem daarenboven mijn zeekaarten en mijn eigen sextant. Hij heeft dan eenige kans +zijn metgezellen te redden en zich zelf te helpen!” + +</p> +<p>De bevelen van Christian werden ten uitvoer gebracht, doch niet zonder eenig verzet. + +</p> +<p>»En nu, Morrison, gooi het touw los,” beval de eerste stuurman, die nu kapitein geworden was, »en Gode aanbevolen!” + +</p> +<p>Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh en zijne ongelukkige lotgenooten spottenderwijs een laatst vaarwel toeriepen, kon Christian, +tegen de verschansing geleund, zijne oogen niet afhouden van de sloep, die zich verwijderde. Deze brave officier, wiens gedrag +altijd flink en rond geweest was en daarom ten volle den lof verdiend had van al de kommandanten onder wie hij gediend had, +was thans niets meer dan het hoofd eener bende zeeroovers. Het zou hem nooit meer vergund zijn zijne oude moeder, noch zijne +verloofde, noch de kusten van het eiland Man, zijn vaderland weder te zien. Hij gevoelde zich verlaagd in zijn eigen oogen, +onteerd in de oogen van iedereen! De kastijding volgde reeds op den misstap! + + + + +</p> +<div class="footnotes"> +<hr class="fnsep"> +<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e5255" href="#d0e5255src" class="noteref">1</a></span> Wij meenen onzen lezers te moeten mededeelen dat dit verhaal geen verdichtsel is. Al de bijzonderheden er van zijn ontleend +aan de maritieme jaarboeken van Groot-Brittannië. In het werkelijke leven ontmoeten wij somtijds zulke romaneske voorvallen, +dat de meest dichterlijke verbeelding er niets meer zou kunnen bijvoegen. +</p> +</div> +</div> +<div id="d0e5421" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">II</h2> +<h2 class="normal">De verlatenen.</h2> +<p>De sloep die kapitein Bligh droeg, was met haar achttien passagiers, officieren en matrozen, behalve den wel is waar niet +grooten voorraad, zoo zwaar geladen, dat zij nauwlijks vijftien duim boven het vlak der zee uitkwam. Een en twintig voet lang, +zes voet breed, mocht zij volkomen geschikt zijn voor den dienst der <i>Bounty</i>, doch om zulk een talrijke equipage te bevatten, om zulk een lange reis te maken, was het moeielijk een ellendiger vaartuig +te vinden. + +</p> +<p>De matrozen stelden evenwel het volste vertrouwen in de geestkracht en de bekwaamheid van kapitein Bligh en de officieren +die zijn lot deelden en roeiden met kracht, zoodat de sloep snel de golven doorsneed. + +</p> +<p>Bligh had niet geaarzeld hoe te handelen. Men moest dadelijk trachten zoodra mogelijk het eiland Tofoa, het dichtste bij van +de groep der Vrienden-eilanden, te bereiken. Slechts eenige dagen <a id="d0e5435"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5435">211</a>]</span>geleden hadden zij dit eiland verlaten en daar moest men dan een voorraad vruchten van den broodboom verzamelen, den voorraad +water vernieuwen en van daar den koers naar Tonga-Tabou nemen. Daar zou men dan ongetwijfeld genoeg levensmiddelen kunnen +innemen om den overtocht te maken naar de Hollandsche vestigingen van Timor, ingeval men uit vrees voor de inboorlingen, zich +niet wilde ophouden in de ontelbare archipels die op den weg gezaaid liggen. + +</p> +<p>De eerste dag ging zonder eenig bijzonder voorval voorbij en de nacht viel juist toen men de kust van <span id="d0e5439" class="corr" title="Bron: Tofou">Tofoa</span> ontdekte. Ongelukkig is het strand daar zoo rotsachtig, de kust zoo steil, dat men er ’s nachts niet kan landen. Men moest +dus den dag afwachten. + +</p> +<p>Bligh wilde liefst, of het moest strikt noodzakelijk zijn, den voorraad in de sloep niet aanraken. Het eiland moest dus allen +voeden. Dat scheen evenwel moeielijk te zullen zijn, want in het eerst ontmoetten zij, aan land zijnde, geen spoor van bewoners. +Toch duurde het niet lang of er kwamen eenige opdagen; deze werden goed ontvangen, en brachten andere mede die hen van een +weinig water en eenige kokosnoten voorzagen. + +</p> +<p>Bligh was in groote verlegenheid. Wat moesten zij den inboorlingen wel zeggen die bij de laatste landing der <i>Bounty</i> reeds handel met haar gedreven hadden? Het was vooral zaak hun de waarheid te verbergen, teneinde het aanzien niet in gevaar +te brengen waarmede de vreemdelingen op die eilanden steeds waren ontvangen geworden. + +</p> +<p>Zeggen dat zij door het vaartuig ’t welk in volle zee was gebleven, waren uitgezonden om voorraad op te doen? Onmogelijk, +daar de <i>Bounty</i> niet zichtbaar was, zelfs van de toppen der heuvels niet! Zeggen dat zij schipbreuk hadden geleden en dat de inboorlingen +in hen de eenige overlevenden der schipbreukelingen zagen? dit was nog de waarschijnlijkste fabel. Misschien zoude deze haar +met medelijden vervullen en er hen toe brengen den voorraad der sloep te voltooien. Bligh bleef aan dit laatste besluit vasthouden, +hoe gevaarlijk ook en waarschuwde allen opdat men het algemeen eens was betreffende deze fabel. + +</p> +<p>Bij het hooren van dit verhaal, gaven de inboorlingen geen bewijzen van vreugde, noch teekenen van verdriet. Alleen was er +groote verwondering op hun gelaat te lezen en wat zij overigens dachten, was onmogelijk te raden. + +</p> +<p>Den 2<sup>n</sup> Mei was het aantal inboorlingen die van de andere deelen des eilands waren samengestroomd, waarlijk onrustbarend en weldra +merkte Bligh op dat zij vijandige plannen hadden. Eenige beproefden zelfs de sloep op het strand te slepen en lieten dit voornemen +eerst varen bij de nadrukkelijke vertogen van den kapitein, die hen met zijn hartsvanger in ontzag moest houden. Gedurende +dien tijd, kwamen eenige zijner manschappen, die Bligh had uitgezonden, met eenige gallons water terug. +<a id="d0e5461"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5461">212</a>]</span></p> +<p>Het was meer dan tijd dit ongastvrije oord te verlaten. Bij het ondergaan der zon was alles gereed, maar het was niet gemakkelijk +de sloep te bereiken. Het strand was bezaaid met inboorlingen die steenen tegen elkander aansloegen en ze gereed hielden om +te werpen. De sloep moest zich dus op eenige vademen van het strand verwijderd houden en slechts dan aanlanden, als de mannen +gereed waren zich in te schepen. + +</p> +<p>De Engelschen waren nu ernstig ongerust over de vijandige neigingen der inboorlingen; zij klommen weder naar het strand af, +te midden van tweehonderd inboorlingen, die slechts op een teeken wachtten om zich op hen te werpen. Evenwel waren allen gelukkig +in de sloep gekomen, toen een der matrozen, Bancroft genaamd, op het noodlottig idée kwam naar het strand terug te keeren +om ’t een of andere voorwerp te zoeken dat hij er had achtergelaten. Binnen een seconde werd de onvoorzichtige door de inboorlingen +omringd en door steenen gedood, zonder dat zijne metgezellen, die geen enkel vuurwapen bezaten, hem konden te hulp komen. +Doch ook zij zelven werden op dat oogenblik aangegrepen en met een hagel van steenen begroet. + +</p> +<p>»Komt, jongens,” riep Bligh, »aan de riemen en flink doorgeroeid!” + +</p> +<p>De inboorlingen begaven zich toen in zee en deden opnieuw een hagelbui van keien op de sloep regenen. Verscheidene mannen +werden gekwetst. Maar Hayward, raapte een steen op die in de sloep gevallen was, mikte op een van de aanvallers en raakte +hem midden op het voorhoofd. De inboorling viel omver, een doordringenden schreeuw gevende, die beantwoord werd door de hoera’s +der Engelschen. Hun ongelukkige kameraad was gewroken. + +</p> +<p>Intusschen staken verscheidene prauwen van het strand af en zetten hen achterna. Deze vervolging kon slechts met een gevecht +eindigen, waarvan de uitslag misschien niet gelukkig geweest ware, toen de equipagemeester een goeden inval kreeg. Niet wetende +dat hij Hippomenes in zijne worsteling met Atalantes navolgde, ontdeed hij zich van zijn boezeroen en wierp het in zee. De +inboorlingen lieten hun prooi los en hielden zich op om zich van het boezeroen meester te maken, waardoor de sloep om den +hoek der baai heen kon varen. + +</p> +<p>Middelerwijl was nu de nacht geheel aangebroken en gaven de inboorlingen ontmoedigd, de vervolging van de sloep op. + +</p> +<p>Deze eerste poging om ergens aan land te komen was al te ongelukkig tegengeloopen om opnieuw te beproeven; dit was althans +de raad van kapitein Bligh. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p213.jpg" alt="De golven werden zoo hoog. Bladz. 214." width="503" height="720"><p class="figureHead">De golven werden zoo hoog. Bladz. 214.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>»Wij moeten nu een besluit nemen,” zeide hij. »Ik ben er zeker van dat wat op Tofoa is voorgevallen, zich op Tonga-Tabou en +overal waar we zouden willen aanlanden, zal herhalen. Met ons klein getal, zonder vuurwapenen, zullen we geheel aan de genade +<a id="d0e5483"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5483">213</a>]</span>der inboorlingen zijn overgeleverd. Zonder voorwerpen om te ruilen, kunnen we geen levensmiddelen koopen, en ’t is ons onmogelijk +ze ons met geweld te verschaffen. Wij zijn dus alleen aan <a id="d0e5485"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5485">214</a>]</span>onze hulpmiddelen overgelaten. Nu weet je evengoed als ik, vrienden, hoe ellendig die zijn! Maar is het niet beter er ons +mee te vergenoegen dan bij elke landing het leven van verscheidene onzer te wagen? En toch wil ik u het verschrikkelijke van +onzen toestand niet ontveinzen. Om Timor te bereiken, moeten we nagenoeg twaalfhonderd mijlen afleggen en zult ge u moeten +vergenoegen met een ons beschuit per dag en een kwart pint water! Tegen dien prijs alleen is er nog redding mogelijk en op +die voorwaarde dan nog dat ik de meest mogelijke gehoorzaamheid bij u zal ontmoeten. Antwoordt me zonder omwegen, ronduit, +vindt ge goed de onderneming te wagen? Zweert ge mijne bevelen na te komen, welke ze ook zijn mogen? Belooft ge zonder morren +u aan al deze ontberingen te onderwerpen?” + +</p> +<p>»Ja, ja, we zweren het!” riepen als uit één mond de metgezellen van Bligh uit. + +</p> +<p>»Mijne vrienden,” hernam de kapitein, »ook moeten we onze wederzijdsche tekortkomingen, onze antipathiën en onzen haat vergeten, +in een woord onzen persoonlijken afkeer opofferen aan het algemeen belang, dat alleen ons moet leiden!” + +</p> +<p>»We beloven het.” + +</p> +<p>»Als je je woord houdt,” voegde Bligh er bij, »en desnoods zal ik je er toe noodzaken, sta ik voor je redding in.” + +</p> +<p>De weg was toen naar ’t O.-N.-O. De wind, die vrij sterk was, ging in den avond van 4 Mei in storm over. De golven werden +zoo hoog, dat de boot somtijds geheel tusschen haar wegdook en scheen zich niet weder te kunnen verheffen. Het gevaar nam +elk oogenblik toe. Doornat en koud, hadden de ongelukkigen om zich wat op te wekken, niets dan een kop thee met wat rum en +het vierde van een half verrotte vrucht van den broodboom. + +</p> +<p>Den dag daarop en de volgende dagen, kwam er geen verandering in den toestand. De boot ging tusschen ontelbare eilanden door, +waarvan eenige prauwen afstaken. + +</p> +<p>Geschiedde dit om hen na te zetten of was het om eenige voorwerpen in ruil aan te bieden? In dezen twijfel zou het onvoorzichtig +geweest zijn zich op te houden. Ook had de sloep, waarvan de zeilen door een goeden wind uitgezet waren, ze weldra ver achtergelaten. + +</p> +<p>Den 9<sup>n</sup> Mei, barstte er een vreeselijke storm los. Donder en bliksem volgden elkaar onophoudelijk op. De regen viel met een kracht +waarvan de hevigste stormen onzer klimaten geen denkbeeld kunnen geven. Het was onmogelijk de kleederen te doen drogen. Bligh +kwam toen op de gedachte ze in zeewater te dompelen en ze op die wijze met zout te laten doortrekken, teneinde de huid een +weinig van de warmte terug te geven, die haar door den regen ontnomen was. Intusschen bespaarden die stortregens, die den +kapitein en zijne metgezellen zooveel leed berokkenden, hun andere <a id="d0e5506"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5506">215</a>]</span>martelingen nog veel verschrikkelijker, de martelingen van den dorst namelijk, die eene onverdraaglijke hitte weldra zou hebben +doen ontstaan. + +</p> +<p>Den 17<sup>n</sup> Mei, ’s morgens, werden na een vreeselijken storm, de klachten algemeen: + +</p> +<p>»Nooit zullen we de kracht hebben Nieuw-Holland te bereiken,” riepen de ongelukkigen uit. »Doornat van den regen, uitgeput +van vermoeienis, zullen we nooit een oogenblik rust hebben! We zijn half dood van den honger en toch versterkt u onze rantsoenen +niet, kapitein! Wat komt het er op aan dat onze levensmiddelen op raken. We kunnen bij onze aankomst op Nieuw-Holland ze immers +gemakkelijk vernieuwen!” + +</p> +<p>»’k Moet weigeren,” antwoordde Bligh. »’t Zou met recht gekkenwerk wezen. Wat! we hebben nog slechts den afstand afgelegd +die ons van Australië scheidt, en je verliest nu den moed al! En geloof je bovendien gemakkelijk levensmiddelen te zullen +vinden op de kust van Nieuw-Holland? Je schijnt het land en zijn bewoners niet te kennen!” + +</p> +<p>Bligh schilderde toen in breede trekken den aard van den bodem, de zeden der inboorlingen, het weinige vertrouwen dat men +in een goede ontvangst moest stellen, allen zaken die hij op zijn reis met kapitein Cook had leeren kennen. Dezen keer nog, +hoorden zijne ongelukkige lotgenooten hem aan en zwegen. + +</p> +<p>De volgende veertien dagen mocht men zich in heldere zonneschijn verheugen, die hun de gelegenheid aanbood om hunne kleederen +op te drogen. Den 27<sup>n</sup> kwamen zij over de branding die de oostkust van Nieuw-Holland omgeeft. De zee was kalm achter deze koraalriffen en eenige +groepen eilanden met exotischen plantengroei, verheugden hunne blikken. + +</p> +<p>Men ontscheepte zich en betrad de kust met de grootste voorzorgen. Men vond geen andere sporen van het verblijf der inboorlingen +dan oude vuurplaatsen. Het was dus mogelijk een goeden nacht aan land door te brengen. + +</p> +<p>Doch men moest eten. Bij toeval ontdekte een der matrozen een oesterbank. Dat was een echte smulpartij. + +</p> +<p>Den volgenden dag vond Bligh in de sloep een vergrootglas, een vuurslag en zwavel. Hij was dus in staat zich vuur te verschaffen +om het wild of de visch te braden. + +</p> +<p>Bligh kwam toen op het denkbeeld zijn equipage in drie afdeelingen te verdeelen: de eene moest alles in de boot in order brengen; +de twee andere moesten op levensmiddelen uitgaan. Maar velen hunner beklaagden zich over deze taak en zagen liever van hun +diner af dan zich in de wildernis te wagen. + +</p> +<p>Een van hen, heftiger of meer ontzenuwd dan zijne kameraden, ging zelfs zoo ver om aan den kapitein te zeggen: +<a id="d0e5534"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5534">216</a>]</span></p> +<p>»De een is niets beter dan de andere en ’k zie niet in waarom u altijd achter zoudt blijven om uit te rusten! Als u honger +hebt, ga dan eten zoeken! Voor ’t geen u hier te doen hebt, zal ’k u wel vervangen!” + +</p> +<p>Bligh, die begreep dat deze geest van oproer in de geboorte moest gesmoord worden, greep een hartsvanger, wierp een ander +voor de voeten van den oproermaker en riep hem toe: + +</p> +<p>»Verdedig je of ik steek je overhoop!” + +</p> +<p>Deze krachtige houding deed den oproerling dadelijk tot bedaren komen en het algemeene misnoegen kalmeeren. + +</p> +<p>Bij deze landing deed de equipage der sloep een ruimen voorraad op van oesters, kammosselen en zoet water. + +</p> +<p>Een weinig verder, in de straat van Endeavour, kwam een der troepen die op de jacht van schildpadden en van zeezwaluwen waren +uitgezonden, met ledige handen terug; de andere troep bracht zes zeezwaluwen mede, maar deze zouden er veel meer gevangen +hebben als niet een der jagers zoo koppig geweest was om van zijne kameraden af te gaan en deze vogels te verschrikken. Deze +man bekende later dat hij zich van negen dezer vogels had meester gemaakt en ze rauw op de plaats zelve opgegeten had. + +</p> +<p>Zonder de levensmiddelen en het zoet water dat zij op de kust van Nieuw-Holland gevonden hadden, zouden Bligh en zijne kameraden +ongetwijfeld omgekomen zijn. Overigens verkeerden allen in een beklagenswaardigen toestand, vermagerd, vervallen, uitgeput, +niet veel meer dan lijken. + +</p> +<p>De reis in volle zee, om Timor te bereiken, was slechts de smartelijke herhaling van het lijden dat deze ongelukkigen reeds +doorgestaan hadden alvorens de kusten van Nieuw-Holland te bereiken. Het vermogen om weerstand te bieden was evenwel bij allen +zonder uitzondering, gebroken. Na eenige dagen, zwollen hunne beenen op. In dien toestand van buitengewone zwakte werden zij +overvallen door een bijna voordurenden lust om te slapen. Dit waren de voorteekenen van een einde dat niet veraf meer kon +zijn. Bligh, die dit opmerkte, deelde aan de meest verzwakten een dubbel rantsoen uit en trachtte hun een weinig hoop te geven. + +</p> +<p>Eindelijk kwam den 12<sup>n</sup> Juni ’s morgens, na een overtocht van drie duizend zes honderd <span id="d0e5556" class="corr" title="Bron: achtien">achttien</span> mijlen, in verschrikkelijke omstandigheden, de kust van Timor in ’t gezicht. + +</p> +<p>De ontvangst die de Engelschen te Coupang genoten, was buitengewoon gastvrij en deelnemend. Zij bleven er twee maanden om +zich te herstellen. Nadat Bligh toen aldaar een kleinen schoener gekocht had, bereikte hij Batavia, alwaar hij zich voor Engeland +inscheepte. + + +</p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p217.jpg" alt="Men liet het anker vallen op de reede van Matavaï. Bladz. 218." width="502" height="720"><p class="figureHead">Men liet het anker vallen op de reede van Matavaï. Bladz. 218.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Den 14<sup>n</sup> Maart, 1790 liepen de verlatenen te Portsmouth binnen. Het verhaal van het lijden dat zij doorgestaan hadden wekte de <a id="d0e5571"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5571">217</a>]</span>algemeene deelneming en verontwaardiging van weldenkenden op. Bijna onmiddellijk ging de Admiraliteit over tot de uitrusting +van het fregat de <i>Pandora</i>, van vier en twintig stukken en honderd <a id="d0e5576"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5576">218</a>]</span>zestig man en zond haar uit ter vervolging van de oproerlingen der <i>Bounty</i>. + +</p> +<p>Men zal zien wat er van hen geworden was. + + + + +</p> +</div> +<div id="d0e5583" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="label">III.</h2> +<h2 class="normal">De oproerlingen.</h2> +<p>Nadat kapitein Bligh in volle zee was achtergelaten, was de <i>Bounty</i> naar Taïti onder zeil gegaan. Dienzelfden dag, bereikte zij Toubouaï. De lachende aanblik van dat kleine eiland, omgeven +door koraalriffen, noodigde Christian uit er te landen; maar de vijandige houding der bewoners was te dreigend, zoo dat van +een landing werd afgezien. + +</p> +<p>Den 6<sup>n</sup> Juni 1789 liet men het anker vallen op de reede van Matavaï. Toen de bewoners van Taïti de <i>Bounty</i> herkenden, was hunne verrassing buitengewoon. De oproerlingen vonden daar de inboorlingen weder met wie zij bij eene voorgaande +landing betrekkingen hadden aangeknoopt en zij vertelden hun een fabel, waaraan zij zorgden den naam te verbinden van kapitein +Cook, die bij de bewoners van Taïti de beste herinnering had achtergelaten. + +</p> +<p>Den 29<sup>n</sup> Juni, vertrokken de oproerlingen weder naar <span id="d0e5606" class="corr" title="Bron: Tombouaï">Toubouaï</span> en zochten zij een eiland op dat buiten den gewonen weg der vaartuigen gelegen was, waarvan de bodem vruchtbaar genoeg was +om hen te voeden en waar zij in veiligheid konden leven. Zij dwaalden op die wijze rond van archipel naar archipel, onder +het bedrijven van allerlei rooverijen en buitensporigheden, die het Christian maar zelden mocht gelukken te voorkomen. + +</p> +<p>Daarna, nogmaals uitgelokt door de vruchtbaarheid van Taïti, door de zachte en gemakkelijke zeden zijner bewoners, liepen +zij opnieuw de baai van Matavaï binnen. Daar begaf zich het twee derde gedeelte der equipage onmiddellijk aan land. Maar dienzelfden +avond had de <i>Bounty</i> het anker gelicht en was verdwenen, voordat de ontscheepte matrozen het voornemen van Christian om zonder hen te vertrekken +hadden kunnen vermoeden. + +</p> +<p>Aan zich zelve overgelaten vestigden deze mannen zonder veel leedgevoel zich in verschillende districten van het eiland. De +equipagemeester Stewart en de adelborst Peter Heywood, de twee officieren die Christian van de veroordeeling tegen Bligh uitgesproken, +had uitgezonderd en huns ondanks had medegenomen, bleven te <a id="d0e5616"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5616">219</a>]</span>Matavaï bij den koning Tippao, wiens zuster Stewart weldra huwde. Morrison en Millward begaven zich naar het opperhoofd Peno, +die hen goed ontving. Wat de andere matrozen betreft, zij drongen dieper op het eiland door en huwden al spoedig met inlandsche +vrouwen. + +</p> +<p>Churchill en een razende krankzinnige, Thompson genaamd, werden, na allerlei misdaden bedreven te hebben, handgemeen met elkander. +Churchill werd gedood in dezen strijd en Thompson door de inboorlingen gesteenigd. Op die wijze kwamen twee der oproerlingen +om het leven die het grootste aandeel aan het oproer genomen hadden. De andere wisten zich integendeel door hun goed gedrag +zeer bemind bij de bewoners van Taïti te maken. + +</p> +<p>Intusschen leefden Morrison en Millward steeds in het vooruitzicht eenmaal de straf voor hun misdrijf te ontvangen en konden +daarom niet rustig blijven wonen op het eiland waar zij gemakkelijk konden ontdekt worden. Zij vatten dus het voornemen op +een schoener te bouwen waarmede zij zouden beproeven Batavia te bereiken, teneinde zich te midden van de beschaafde wereld +te verliezen. Het gelukte hun om met vier hunner lotgenooten, zonder andere gereedschappen dan die van den timmerman, een +klein vaartuig te bouwen dat zij de <i>Résolution</i> noemden, en zij legden het vast in een baai achter een der kapen van Taïti, kaap Venus genaamd. Maar de volstrekte onmogelijkheid +waarin zij zich bevonden zich zeilen te verschaffen, belette hen zee te kiezen. + +</p> +<p>Gedurende dien tijd, bebouwde, sterk in hun onschuld, Steward een tuin en verzamelde Peter Heywood de stof voor een woordenlijst, +die voor de Engelsche zendelingen van groot nut was. + +</p> +<p>Achttien maanden waren intusschen verloopen toen, den 23<sup>n</sup> Maart, 1791, een schip kaap Venus omzeilde en in de baai Matavaï binnenliep. Het was de <i>Pandora</i>, door de Engelsche admiraliteit uitgezonden om de oproerlingen op te sporen. + +</p> +<p>Heywood en Steward haastten zich aan boord te gaan, gaven hunne namen en hoedanigheden op en verhaalden dat zij volstrekt +geen deel aan den opstand genomen hadden; maar men geloofde hen niet en zij werden dadelijk in boeien gesloten, evenals hunne +metgezellen, zonder dat het minste onderzoek werd ingesteld. Met de grofste onmenschelijkheid behandeld, met ketenen beladen, +bedreigd doodgeschoten te worden zoodra zij zich van de taal van Taïti bedienden om met elkander te spreken, werden zij opgesloten +in een kooi van elf voet lang, die aan het uiteinde van het achterdek geplaatst was en door een liefhebber der mythologie +met den naam van »doos van Pandora” bestempeld werd. + +</p> +<p>Den 19<sup>n</sup> Mei staken de <i>Résolution</i>, die van zeilen voorzien was, en de <i>Pandora</i> in zee. Drie maanden achtereen doorkruisten deze beide vaartuigen den Vrienden-archipel, alwaar men vermoedde dat <a id="d0e5648"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5648">220</a>]</span>Christian en de overige oproerlingen de wijk hadden kunnen nemen. De <i>Résolution</i>, die weinig diepgang had, bewees gedurende dezen kruistocht zelfs groote diensten: maar zij verdween in de streek van het +eiland Chatam, en, hoewel de <i>Pandora</i> verscheidene dagen in ’t gezicht bleef, hoorde men nooit meer van haar spreken, evenmin als van de vijf zeelieden die haar +bemanden. + +</p> +<p>De <i>Pandora</i> had met hare gevangenen den steven naar Europa gewend, toen zij in de Torris-straat tegen een koraalrif stootte en bijna +onmiddellijk zonk met een en dertig matrozen en vier der opstandelingen. + +</p> +<p>De equipage en de gevangenen, die aan de schipbreuk ontsnapt waren, bereikten toen een zandig eilandje. Daar konden althans +de officieren zich onder tenten beschutten; maar de opstandelingen, blootgesteld aan de loodrechte stralen der zon, moesten +zich, ten einde een weinig verlichting te vinden, tot den hals toe, in het zand begraven. + +</p> +<p>De schipbreukelingen bleven eenige dagen op dit eilandje vertoeven; daarna bereikten allen Timor in de sloepen der <i>Pandora</i> terwijl intusschen de strenge bewaking over de oproerlingen geen oogenblik verzuimd werd, niettegenstaande de ernstige omstandigheden. + +</p> +<p>Na in de maand Juni 1792 in Engeland te zijn aangekomen, moesten de oproerlingen voor den krijgsraad verschijnen, gepresideerd +door admiraal Hood. De debatten duurden zes dagen en eindigden met de vrijspraak van vier der beschuldigden en de ter dood +veroordeeling der zes andere, wegens misdaad van desertie en ontvoering van het vaartuig dat aan hunne hoede was toevertrouwd. +Vier der veroordeelden werden opgehangen aan boord van een oorlogsschip; de twee andere, Stewart en Peter Heywood, wier onschuld +eindelijk erkend werd, kregen gratie. + +</p> +<p>Maar wat was er nu toch van de <i>Bounty</i> geworden? Had zij schipbreuk geleden met de laatste der oproerlingen? Het was onmogelijk het te weten te komen. + +</p> +<p>In 1814, vijf en twintig jaren na het tooneel waarmede dit verhaal begint, kruisten twee oorlogsschepen onder bevel van kapitein +Staines in Australië. Zij bevonden zich ten zuiden van den archipel Dangereux, in het gezicht van een bergachtig en vulkanisch +eiland, dat Carteret ontdekt had op zijn reis rondom de wereld, en waaraan hij den naam van Pitcairn gegeven had. Het was +slechts een kegel, bijna zonder strand, die zich loodrecht boven de zee verhief en tot den top toe bedekt was met palm- en +broodboombosschen. Nooit was dit eiland bezocht; het bevond zich op twaalfhonderd mijlen van Taïti, op 25° 4’ Z. B. en 180° +8’ W. L.; de omtrek bedroeg slechts vier en een half mijl en het was slechts anderhalf mijl lang, terwijl men er niets anders +van wist dan ’t geen Carteret er van vermeld had. + +<a id="d0e5677"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5677">221</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/p221.jpg" alt="John Adam was toen de laatste overlevende. Bladz. 223." width="501" height="720"><p class="figureHead">John Adam was toen de laatste overlevende. Bladz. 223.</p> +</div><p> + + +</p> +<p>Kapitein Staines besloot het te verkennen en er eene geschikte landingsplaats te zoeken. + +</p> +<p>Bij het naderen van de kust, was hij verrast er hutten, bebouwde <a id="d0e5687"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5687">222</a>]</span>akkers te zien en aan den oever twee inboorlingen, die, na een boot in zee gebracht te hebben en behendig door de branding +gekomen te zijn, zich naar het vaartuig wendden. Maar zijne verbazing steeg ten top, toen hij zich in uitmuntend Engelsch +met de volgende woorden hoorde aanspreken: + +</p> +<p>»Hei! jelui daar, gooi eens een touw op, om ons aan boord te hijschen!” + +</p> +<p>Nauwlijks waren de krachtige roeiers op het dek aangekomen of zij werden omringd door de verbaasde matrozen, die hen met vragen +overlaadden waarop zij niet wisten wat te antwoorden. Voor den kommandant gebracht, werden zij geregeld ondervraagd. + +</p> +<p>»Wie zijt gij?” + +</p> +<p>»Ik heet Fletcher Christian en mijn kameraad, Young.” + +</p> +<p>Uit deze namen kon kapitein Staines, die er ver van af was om aan de overlevenden der <i>Bounty</i> te denken, niets bijzonders opmaken. + +</p> +<p>»Sedert wanneer zijt ge hier?” + +</p> +<p>»We zijn hier geboren.” + +</p> +<p>»Hoe oud zijt ge?” + +</p> +<p>»Ik ben vijf en twintig jaar,” antwoordde Christian, »en Young achttien.” + +</p> +<p>»Zijn je ouders door een schipbreuk op dit eiland geworpen?” + +</p> +<p>Toen legde Christian aan kapitein Staines de roerende bekentenis af die volgt en waarvan hier de voornaamste bijzonderheden +voorkomen: + +</p> +<p>Na het verlaten van Taïti, alwaar hij een en twintig zijner kameraden achterliet, had Christian, die het reisverhaal van kapitein +Carteret aan boord had, zich rechtstreeks naar het eiland Pitcairn gericht, waarvan de ligging hem beter voor het doel dat +hij zich voorstelde, was toegeschenen. De equipage der <i>Bounty</i> bestond nog uit acht en twintig man. Het waren Christian, de adelborst Young en zes matrozen, waarvan drie met hunne vrouwen +en een kind van tien maanden, behalve drie mannen en zes vrouwen, inboorlingen van Roubouaï. + +</p> +<p>De eerste zorg van Christian en zijne metgezellen, zoodra zij het eiland Pitcairn bereikt hadden, was geweest om de <i>Bounty</i> te vernietigen, teneinde niet ontdekt te worden. Wel is waar hadden zij zich daardoor de mogelijkheid afgesneden om het eiland +te verlaten, maar de zorg voor hunne veiligheid vorderde het. + +</p> +<p>De vestiging der kleine kolonie was niet zonder moeielijkheden tot stand gekomen. En hoe kon het anders met menschen die alleen +door een misdaad met elkander verbonden waren! Al zeer spoedig braken er bloedige twisten uit tusschen de inboorlingen van +Taïti en de Engelschen. Ook waren er in 1794 nog slechts vier oproerlingen in leven. Christian was omgekomen door een messteek +van een der inboorlingen die hij had medegebracht. Al de bewoners van Taïti waren vermoord. +<a id="d0e5726"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5726">223</a>]</span></p> +<p>Een van de Engelschen had het middel gevonden om uit den wortel eener inlandsche plant geestrijke dranken te vervaardigen; +eindelijk geheel het slachtoffer van dronkenschap geworden, had hij zich in een aanval van <i>delirium tremens</i>, van den steilen rots-oever in de zee gestort. + +</p> +<p>Een ander had zich in een aanval van waanzin op Young en een van de matrozen, John Adams, geworpen die zich genoodzaakt zagen +hem te dooden. In 1800 was Young in een hevigen aanval van asthma gestorven. + +</p> +<p>John Adams was toen de laatste overlevende van de equipage der oproerlingen. + +</p> +<p>Met verscheidene vrouwen en twintig kinderen, geboren uit het huwelijk zijner kameraden met vrouwen van Taïti, had zich het +karakter van John Adams geheel gewijzigd. Hij was toen nog slechts zes en dertig jaar, maar sedert een aantal jaren had hij +zooveel bloedige tooneelen van geweld bijgewoond en de menschelijke natuur van zulk eene droevige zijde leeren kennen, dat +hij, na tot inkeer gekomen te zijn, zich geheel gebeterd had. + +</p> +<p>In de bibliotheek van de <i>Bounty</i>, die op het eiland bewaard bleef, bevonden zich een bijbel en verscheidene gebedeboeken. John Adams, die ze meermalen las, +bekeerde zich, prentte de jeugdige bevolking die hem als een vader beschouwde, uitmuntende beginselen in en werd door de macht +der omstandigheden, de wetgever, de hooge priester en zooveel als de koning van Pitcairn. + +</p> +<p>Evenwel had hij tot in 1814 in aanhoudende vrees geleefd. In 1755 hadden de vier overlevenden van de <i>Bounty</i> bij de nadering van een vaartuig, zich in de ongenaakbare bosschen schuil gehouden en waren niet naar de baai durven afkomen +dan nadat het schip vertrokken was. Zij hadden denzelfden voorzichtigheidsmaatregel in acht genomen toen in 1818 een Amerikaansch +kapitein zich op het eiland ontscheepte, alwaar hij zich van een chronometer en een kompas meester maakte, die hij aan de +Engelsche admiraliteit deed toekomen; maar de admiraliteit bekreunde zich niet om deze overblijfselen van de <i>Bounty</i>. Nu vielen er in Europa in dit tijdperk wel andere zaken van veel meer gewicht voor om zich mede te bemoeien. + +</p> +<p>Dit was het verhaal aan kapitein Staines van de twee inboorlingen, Engelschen door hunne vaders, de een de zoon van Christian, +de andere van Young, doch, toen Staines vroeg om John Adams te zien, weigerde deze zich aan boord te begeven, alvorens te +weten hoe men hem behandelen zou. + +</p> +<p>Nadat de kommandant aan de beide jongelieden verzekerd had dat John Adams door verjaring vrij van vervolging was geworden, +daar er sedert het oproer van de <i>Bounty</i> vijf en twintig jaren verloopen waren, ging hij aan land en werd hij ontvangen door eene <a id="d0e5758"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5758">224</a>]</span>bevolking van zes en veertig volwassenen en een groot aantal kinderen. Allen waren groot en sterk, met een duidelijk uitgedrukte +Engelsche type; vooral de jonge meisjes waren verrassend schoon, terwijl hare zedigheid niet weinig strekte aan hare schoonheid +een verleidelijk karakter mede te deelen. + +</p> +<p>De wetten waardoor deze kleine bevolking geregeerd werd, waren zeer eenvoudig. Op een register werd aangeteekend wat iedereen +met zijn arbeid verdiend had. Geld was er onbekend; alle overeenkomsten werden door middel van ruilhandel gesloten, maar er +was geen nijverheid, want de grondstoffen ontbraken. De eenige kleeding der eilanders bestond in breedgerande hoeden en gordels +van lang gras. Vischvangst en akkerbouw maakten hunne voornaamste bezigheden uit. Er werden geen huwelijken gesloten dan met +toestemming van Adams en niet dan nadat de man een stuk grond ontgonnen en bebouwd had dat groot genoeg was om in het onderhoud +van zijn huisgezin te voorzien. + +</p> +<p>Nadat kapitein Staines zich omtrent alles betreffende dit merkwaardige eiland, verloren in de minst bezochte streken van de +Stille Zuidzee, had laten inlichten, ging hij weder in zee en kwam in Europa terug. + +</p> +<p>Sedert heeft de eerwaardige John Adams zijne avontuurlijke loopbaan geëindigd. Hij is in 1829 gestorven, en is vervangen door +den eerwaardigen George Nobbs die nog heden op het eiland de functies waarneemt van geestelijken herder, geneesheer en van +onderwijzer. + +</p> +<p>In 1853 bedroeg het aantal afstammelingen van de oproerlingen der <i>Bounty</i> honderd zeventig personen. Sedert dien tijd is de bevolking steeds toegenomen en werd zij zelfs zoo talrijk dat zij drie +jaren later voor een groot gedeelte moest verhuizen naar het eiland Norfolk, <span id="d0e5771" class="corr" title="Bron: t">’t</span> welk tot dat tijdstip als verblijf voor convicts gediend had. Maar een gedeelte der geëmigreerden betreurde Pitcairn, alhoewel +Norfolk viermaal grooter was, zijn bodem eene merkwaardige vruchtbaarheid bezat en de middelen van bestaan er oneindig gemakkelijker +te verkrijgen waren. Na twee jaren verblijf keerden verscheidene huisgezinnen naar Pitcairn terug, alwaar zij zich in een +voortdurenden welstand verheugen. + +</p> +<p>Zoodanig was dus de ontknooping van een avontuur dat op zulk eene treurige wijze begonnen was. In het begin, oproerlingen +moordenaars, krankzinnigen en nu, onder den invloed van christelijke zeden en het onderwijs van een armen bekeerden matroos, +is het eiland Pitcairn het vaderland geworden van eene vreedzame, gastvrije, gelukkige bevolking, bij welke de aartsvaderlijke +zeden der eerste eeuwen worden wedergevonden. + + + + +</p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"><a id="d0e5777"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5777">225</a>]</span><div id="d0e5778" class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><h2 class="normal">INHOUD.</h2> +<ol class="lsoff"> +<li>Hoofdst. <span class="tocPagenum">Blz.</span> + +</li> +<li>I. <a href="#d0e135">Men maakt kennis met de personen èn wat hun karakter èn wat hunne nationaliteit aangaat.</a> <span class="tocPagenum">1</span></li> +<li>II. <a href="#d0e341">Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker worden geschetst.</a> <span class="tocPagenum">8</span></li> +<li>III. <a href="#d0e535">Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik kan werpen op de stad Shang-Haï.</a> <span class="tocPagenum">18</span></li> +<li>IV. <a href="#d0e670">Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al acht dagen eerder had moeten bezorgd worden.</a> <span class="tocPagenum">24</span></li> +<li>V. <a href="#d0e898">Waarin Lé-ou een brief ontvangt, dien ze veel liever niet zou gekregen hebben.</a> <span class="tocPagenum">36</span></li> +<li>VI. <a href="#d0e1047">Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal worden opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de bureaux van »de Eeuw.”</a> <span class="tocPagenum">42</span></li> +<li>VII. <a href="#d0e1358">Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige Chineesche zeden en gewoonten gold.</a> <span class="tocPagenum">50</span></li> +<li>VIII. <a href="#d0e1529">Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet, dat deze niet minder ernstig aanneemt.</a> <span class="tocPagenum">59</span></li> +<li>IX. <a href="#d0e1689">Waarvan het besluit, hoe vreemd het schijne, den lezer toch wel niet verbazen zal.</a> <span class="tocPagenum">64</span></li> +<li>X. <a href="#d0e1925">Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cliënt van de Eeuw worden voorgesteld.</a> <span class="tocPagenum">72</span></li> +<li>XI. <a href="#d0e2113">Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche Rijk wordt.</a> <span class="tocPagenum">79</span></li> +<li>XII. <a href="#d0e2356">Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht op avontuur uitgaan.</a> <span class="tocPagenum">87</span></li> +<li>XIII. <a href="#d0e2555">Waarin men kennis maakt met het beroemde »Klaaglied van de vijf waken des Honderdjarigen.”</a> <span class="tocPagenum">99</span></li> +<li>XIV. <a href="#d0e2844">Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een kan doorwandelen.</a> <span class="tocPagenum">108</span></li> +<li>XV. <a href="#d0e3055">’t Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo en waarschijnlijk ook voor den lezer.</a> <span class="tocPagenum">119</span><a id="d0e5892"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5892">226</a>]</span></li> +<li>XVI. <a href="#d0e3254">Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, opnieuw de wereld ingaat.</a> <span class="tocPagenum">128</span></li> +<li>XVII. <a href="#d0e3456">Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het spel staat.</a> <span class="tocPagenum">136</span></li> +<li>XVIII. <a href="#d0e3695">Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven, een uitstapje maken naar het ruim van de <i>Sam-Yep</i>.</a> <span class="tocPagenum">147</span></li> +<li>XIX. <a href="#d0e4024">Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i> en zijn equipage.</a> <span class="tocPagenum">156</span></li> +<li>XX. <a href="#d0e4320">Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als men kapitein Boyton’s drijftoestel gebruikt.</a> <span class="tocPagenum">167</span></li> +<li>XXI. <a href="#d0e4635">Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan zien opgaan.</a> <span class="tocPagenum">179</span></li> +<li>XXII. <a href="#d0e4966">Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo gemakkelijk was de afloop te voorzien!</a> <span class="tocPagenum">190</span></li> +</ol> +<p><a href="#d0e5251">MUITERIJ AAN BOORD DER »BOUNTY.”</a> + + +</p> +<ol class="lsoff"> +<li>Hoofdst. <span class="tocPagenum">Blz.</span> + +</li> +<li>I. <span class="tocPagenum">203</span></li> +<li>II. <a href="#d0e5421">De verlatenen</a> <span class="tocPagenum">210</span></li> +<li>III. <a href="#d0e5583">De oproerlingen</a> <span class="tocPagenum">218</span></li> +</ol><p> + + +<a id="d0e5977"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5977">227</a>]</span> +</p> +<div class="figure"><a href="images/maph.jpg"><img border="0" src="images/map.jpg" alt="Kaart van het Chineesche Rijk." width="466" height="720"></a><p class="figureHead">Kaart van het Chineesche Rijk.</p> +<p>Steendr. v. P.W.M. Trap.</p> +</div><p> + + + + +<a id="d0e5985"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5985">228</a>]</span></p> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p>Van denzelfden schrijver zijn reeds verschenen: + + +</p> +<p>DE REIS OM DE WERELD IN 80 DAGEN. 6e druk. Met 52 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN EN 12 UREN. 2e druk. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australië. Met 50 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Z.-Zee. Met 52 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>20,000 MIJLEN ONDER ZEE. Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>20,000 MIJLEN ONDER ZEE. West. Halfrond. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>VIJF WEKEN IN EEN LUCHTBALLON. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Luchtschipbreukelingen. Met 54 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De verlatene. Met 54 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>NAAR HET MIDDELPUNT DER AARDE. Met 53 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>HEKTOR SERVADAC. De terugtocht naar de aarde. Met 47 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. Gevolgd door de »Blokkadebrekers”. Met 64 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. De Walvischjagers. Met 51 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In slavernij. Gevolgd door »Een overwintering in het ijs”. Met 56 houtgravuren. <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + +</p> +<p>DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR. Gevolgd door »Martin Paz”. Met 56 houtgravuren <span class="flushright">ƒ 1.50.</span> + + +<a id="d0e6084"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e6084">229</a>]</span></p> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p>EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID + +</p> +<p>GESCHETST DOOR + +</p> +<p>GERARD KELLER. + +</p> +<p>PROSPECTUS. + + +</p> +<p>Als de bergen niet tot Mahomed komen, zal Mahomed naar de bergen gaan.... + +</p> +<p>De uitgever van EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID keert die oude zegswijze om: zoo het niet ieder gegund is al de schoonheden +van ons werelddeel te bezoeken, hij brengt die tot hen in beeld en schrift. + +</p> +<p>EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID is geene reisbeschrijving. Wie de avonturen of bespiegelingen van den toerist zoekt zou zich +bedrogen vinden, maar wie verlangt bekend te worden met het schilderachtigste en vermaardste, dat de beschaafde wereld oplevert—het +plaatwerk, dat hem hierbij wordt aangeboden, zal ruimschoots aan zijne verwachtingen beantwoorden. + +</p> +<p>Het letterkundig gedeelte heeft de heer <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> op zich genomen, terwijl de platen—de uitgever beroept zich op de afleveringen die thans verschenen zijn—uitmunten door fraaiheid +van teekening, getrouwheid aan de natuur en zorgvuldige bewerking.—Zij zijn oorspronkelijke schetsen van de beste schilders +en door talentvolle kunstenaars in hout gesneden. + +</p> +<p>Wie de schoonheid der natuur bemint, wie gevoel heeft voor kunst, wie in beeld wil zien wat hij in schrift leerde kennen, +wie de herinnering aan de genotvolste oogenblikken zijns levens wil hernieuwen,—dit werk bevredigt zijn smaak en verlangen, +en de uitgever twijfelt dan ook niet of het zal zijn weg vinden tot huiskamer, salon en studeervertrek. + +</p> +<p>De navolgende <span class="letterspaced">Voorwaarden van Inteekening</span> zullen zeker medewerken om dit doel te bereiken. + +</p> +<p>“EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID” zal verschijnen in afleveringen van 2 vel druks met ongeveer tien houtgravuren van uiterst +zorgvuldige bewerking, zooals de 1e en 2e aflevering, die bij de meeste Boekhandelaren ter inzage te bekomen is, kan doen +zien. + +</p> +<p>Men verbindt zich tot de ontvangst van het <i>geheele Werk</i>, dat in nagenoeg 66 afleveringen à 65 Cents binnen drie jaren kompleet in handen der inteekenaren zal zijn. + +</p> +<p>Mocht de uitgebreidheid de vrij getrouwe raming blijken te overtreffen, dan zal, al wat dat meer dan een tiende van het geheel +is, den inteekenaren <i>gratis</i> worden geleverd. + +</p> +<p>De betaling geschiedt telkens na ontvangst van 6 afleveringen. + +</p> +<p>Ten einde eene algemeene medewerking en ondersteuning dezer kostbare <a id="d0e6128"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e6128">230</a>]</span>onderneming bevorderlijk te zijn, is het den uitgever aangenaam te berichten, dat aan de eerste 3000 inteekenaren gratis wordt +aangeboden + + +</p> +<p>EENE PRACHTIGE PREMIE + +</p> +<p>bestaande in: + +</p> +<p>De beide voortreffelijke Staalgravuren van LEMOINE + +</p> +<p>NAAR DE BEROEMDE SCHILDERIJEN VAN + +</p> +<p>N. DE KEIJSER, + +</p> +<p>getiteld: + +</p> +<p lang="fr">RUBENS peignant la femme dite au chapeau de paille. + +</p> +<p lang="fr">VAN DIJCK quitte Rubens pour se rendre en Italie. + +</p> +<p>Drukoppervlakte 51 bij 71 Centimeter. + + +</p> +<p>De beide Staalgravuren ter handelswaarde van VEERTIG GULDEN. + +</p> +<p>De aflevering der Staalgravuren, die mede bij alle soliede Boekhandelaren ter inzage voorhanden zijn, zal plaats hebben tusschen +de uitgave van de 50e en 60e aflevering, of zooveel vroeger als eene goede bewerking zal toelaten. + +</p> +<p>Op eene algemeene deelneming vertrouwende, is de prijs van dit werk ongemeen laag gesteld. Zoodra de inteekening gesloten +is wordt de prijs minstens 15% <i>verhoogd</i>. + + +</p> +<p>ROTTERDAM 1879. JAC<sup>s</sup>. G. ROBBERS. + + + +</p> +<p>BEOORDEELINGEN DER PERS. + +</p> +<p><i>Het Dagblad van Z.-Holland en ’s Gravenhage</i> zegt: + +</p> +<p>De tekst is door de bekwame hand van <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> met zorg bewerkt, terwijl de platen keurig van kleur en teekening, werkelijk prachtige houtgravuren zijn. Kennismaking met +deze eerste afleveringen bevelen wij dan ook ieder aan en wij verwachten dat de indruk zóó goed zal zijn, dat zelfs zonder +de rijke premie een groot debiet aan deze uitgave zou verzekerd zijn. + +</p> +<p><i>Het Vaderland</i> zegt: + +</p> +<p>’t Is een prachtig Plaatwerk dat de uitgever zal leveren, de houtgravuren in de eerste en tweede aflevering gegeven zijn inderdaad +door teekening, gravure en druk hoogst verdienstelijk, in uitvoering hier te lande nog niet overtroffen. <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> zal den tekst bezorgen, men weet dus, dat men daarom, wat vorm en inhoud betreft, iets goeds mag verwachten. + +</p> +<p><i>De Provinciale Groninger Courant</i> zegt: + +</p> +<p>Zelden zagen wij prachtiger houtsneêplaten, zelden een werk op <span id="d0e6188" class="corr" title="Bron: fraaijer">fraaier</span> papier gedrukt en zoo keurig uitgevoerd. De schoonheden van ons werelddeel zóó teruggegeven, moeten wel iedere sympathie +opwekken, dat de tekst aan goede handen is toevertrouwd daarvoor staat ons de naam van <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> borg. + +</p> +<p>’t Zou inderdaad zeer te bejammeren zijn en weinig voor den goeden smaak van onze landgenooten pleiten, zoo deze kostbare +onderneming mislukte. + +</p> +<p><i>De Leeuwarder Courant</i> zegt: + +</p> +<p>Is de inhoud schoon en rijk,—de uitvoering houdt daarmede gelijken tred, zoodat wij aan EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID den +naam van <i>prachtwerk</i> niet mogen onthouden. + + + +</p> +</div> +<div class="div1"><span class="pagenum"> +[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>] +</span><p></p> +<div class="figure"><img border="0" src="images/cover.jpg" alt="Oorspronkelijke kaft." width="720" height="494"></div><p> + + +</p> +</div> +<div class="transcribernote"> +<h2>Colofon</h2> +<h3>Beschikbaarheid</h3> +<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het +kopiëren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give +it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>. + +</p> +<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>. + +</p> +<h3>Codering</h3> +<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde +van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn +gemarkeerd met het corr-element. + +</p> +<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met “. Geneste +dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens. + +</p> +<p>De spelling van Chinese namen in dit boek is inconsistent. Er is een poging gedaan deze wat consistenter te maken, o.a. aan +de hand van het Franse origineel, maar dat was niet altijd mogelijk. + +</p> +<p>Het Franse origineel is beschikbaar als <i lang="fr"><a href="http://www.gutenberg.org/etext/14162">Les tribulations d’un chinois en Chine</a></i>. + +</p> +<h3>Documentgeschiedenis</h3> +<ol class="lsoff"> +<li>2008-03-04 begonnen. + +</li> +</ol> +<h3>Verbeteringen</h3> +<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table width="75%"> +<tr> +<th>Plaats</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e228">Bladzijde 4</a></td> +<td width="40%">bamboes-spruitjes</td> +<td width="40%">bamboespruitjes</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e231">Bladzijde 4</a></td> +<td width="40%">wakerkastanjes</td> +<td width="40%">waterkastanjes</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e267">Bladzijde 6</a></td> +<td width="40%">walvisch zenuw</td> +<td width="40%">walvischzenuw</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e320">Bladzijde 7</a></td> +<td width="40%">theoriën-fabrikanten</td> +<td width="40%">theorieën-fabrikanten</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e385">Bladzijde 11</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e392">Bladzijde 12</a></td> +<td width="40%">Salt-lake</td> +<td width="40%">Salt-Lake</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e446">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">Sou-Tcheou</td> +<td width="40%">Sou-Tchéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e453">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">Tchoung-Heou</td> +<td width="40%">Tchoung Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e468">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e474">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e477">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">Heou</td> +<td width="40%">Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e481">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e486">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">Heou</td> +<td width="40%">Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e489">Bladzijde 15</a></td> +<td width="40%">Heou</td> +<td width="40%">Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e500">Bladzijde 16</a></td> +<td width="40%">Tchoung-Héou</td> +<td width="40%">Tchoung Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e507">Bladzijde 16</a></td> +<td width="40%">Tchoung-Héou</td> +<td width="40%">Tchoung Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e569">Bladzijde 19</a></td> +<td width="40%">Nan-king</td> +<td width="40%">Nan-King</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e609">Bladzijde 22</a></td> +<td width="40%">dis</td> +<td width="40%">die</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e628">Bladzijde 22</a></td> +<td width="40%">War</td> +<td width="40%">Waar</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e637">Bladzijde 23</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e651">Bladzijde 23</a></td> +<td width="40%">theoriën</td> +<td width="40%">theorieën</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e770">Bladzijde 31</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e819">Bladzijde 32</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e904">Bladzijde 35</a></td> +<td width="40%">Lé-Ou</td> +<td width="40%">Lé-ou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e945">Bladzijde 36</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e961">Bladzijde 38</a></td> +<td width="40%">Europeesehe</td> +<td width="40%">Europeesche</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e966">Bladzijde 38</a></td> +<td width="40%">pontoffels</td> +<td width="40%">pantoffels</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e973">Bladzijde 39</a></td> +<td width="40%">tonen</td> +<td width="40%">teenen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e981">Bladzijde 39</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1026">Bladzijde 40</a></td> +<td width="40%">«</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1062">Bladzijde 42</a></td> +<td width="40%">Levensverzekeringmaatschappij</td> +<td width="40%">Levensverzekeringsmaatschappij</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1093">Bladzijde 43</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1096">Bladzijde 43</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1146">Bladzijde 44</a></td> +<td width="40%">”,</td> +<td width="40%">,”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1179">Bladzijde 44</a></td> +<td width="40%">”,</td> +<td width="40%">,”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1191">Bladzijde 44</a></td> +<td width="40%">”,</td> +<td width="40%">,”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1210">Bladzijde 46</a></td> +<td width="40%">Bidulp</td> +<td width="40%">Bidulph</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1301">Bladzijde 48</a></td> +<td width="40%">vijttig</td> +<td width="40%">vijftig</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1421">Bladzijde 54</a></td> +<td width="40%">Tankadère</td> +<td width="40%">Tankadere</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1431">Bladzijde 54</a></td> +<td width="40%">Liao-Tcheou</td> +<td width="40%">Liao-Tchéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1556">Bladzijde 59</a></td> +<td width="40%">bank</td> +<td width="40%">Bank</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1607">Bladzijde 61</a></td> +<td width="40%">Tschoung-Hé-on</td> +<td width="40%">Tschoung-Héou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1643">Bladzijde 63</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e1801">Bladzijde 67</a></td> +<td width="40%">Dezen</td> +<td width="40%">dezen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2059">Bladzijde 76</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2069">Bladzijde 76</a></td> +<td width="40%">terruggekeerd</td> +<td width="40%">teruggekeerd</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2105">Bladzijde 78</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2133">Bladzijde 79</a></td> +<td width="40%">Budulph</td> +<td width="40%">Bidulph</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2141">Bladzijde 79</a></td> +<td width="40%">Hong-kong</td> +<td width="40%">Hong-Kong</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2275">Bladzijde 83</a></td> +<td width="40%">rivier</td> +<td width="40%">Rivier</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2291">Bladzijde 84</a></td> +<td width="40%">Mantschourysche</td> +<td width="40%">Mantschourijsche</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2329">Bladzijde 86</a></td> +<td width="40%">Nankingers</td> +<td width="40%">Nan-Kingers</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2381">Bladzijde 88</a></td> +<td width="40%">Ou-Tchang-Fon</td> +<td width="40%">Ou-Tchang-Fou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2388">Bladzijde 88</a></td> +<td width="40%">Loess</td> +<td width="40%">Lœss</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2418">Bladzijde 91</a></td> +<td width="40%">Guan-Lo-Fon</td> +<td width="40%">Guan-Lo-Fou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2425">Bladzijde 91</a></td> +<td width="40%">Lao-Ro-Keou</td> +<td width="40%">>Lao-Ro-Kéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2464">Bladzijde 94</a></td> +<td width="40%">Roua-Tcheou</td> +<td width="40%">Roua-Tchéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2527">Bladzijde 96</a></td> +<td width="40%">rivier</td> +<td width="40%">Rivier</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2542">Bladzijde 98</a></td> +<td width="40%">jaarlijk</td> +<td width="40%">jaarlijks</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2547">Bladzijde 98</a></td> +<td width="40%">Tursch</td> +<td width="40%">Turksch</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2563">Bladzijde 99</a></td> +<td width="40%">Tong Tchéou</td> +<td width="40%">Tong-Tchéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2630">Bladzijde 100</a></td> +<td width="40%">Tong Tchéou</td> +<td width="40%">Tong-Tchéou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2702">Bladzijde 103</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2798">Bladzijde 106</a></td> +<td width="40%">Pe-Tché-Li</td> +<td width="40%">Pé-Tché-Li</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2803">Bladzijde 107</a></td> +<td width="40%">fatatisme</td> +<td width="40%">fatalisme</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2817">Bladzijde 107</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2851">Bladzijde 108</a></td> +<td width="40%">Pé-Tché-li</td> +<td width="40%">Pé-Tché-Li</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2881">Bladzijde 110</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2894">Bladzijde 110</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2912">Bladzijde 112</a></td> +<td width="40%">tenpel</td> +<td width="40%">tempel</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2915">Bladzijde 112</a></td> +<td width="40%">Jezuiëten</td> +<td width="40%">Jezuïeten</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2918">Bladzijde 112</a></td> +<td width="40%">beschijving</td> +<td width="40%">beschrijving</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2946">Bladzijde 114</a></td> +<td width="40%">Koan-Ti-Miano</td> +<td width="40%">Koan-Ti-Miao</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2968">Bladzijde 115</a></td> +<td width="40%">Cha-Coa</td> +<td width="40%">Cha-Coua</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e2997">Bladzijde 116</a></td> +<td width="40%">Tartaartsche</td> +<td width="40%">Tartaarsche</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3029">Bladzijde 118</a></td> +<td width="40%">nauwelijke</td> +<td width="40%">nauwelijks</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3142">Bladzijde 123</a></td> +<td width="40%">Lulalou</td> +<td width="40%">Luhalou</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3309">Bladzijde 130</a></td> +<td width="40%">Pe-Tché-Li</td> +<td width="40%">Pé-Tché-Li</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3321">Bladzijde 131</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3366">Bladzijde 132</a></td> +<td width="40%">deed deed</td> +<td width="40%">deed</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3394">Bladzijde 134</a></td> +<td width="40%">Pe-Tché-Li</td> +<td width="40%">Pé-Tché-Li</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3424">Bladzijde 135</a></td> +<td width="40%">Normandïe</td> +<td width="40%">Normandië</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3429">Bladzijde 135</a></td> +<td width="40%">voor</td> +<td width="40%">voor-</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3450">Bladzijde 136</a></td> +<td width="40%">makker</td> +<td width="40%">makkers</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3480">Bladzijde 138</a></td> +<td width="40%">Leao-Tong</td> +<td width="40%">Léao-Tong</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3554">Bladzijde 142</a></td> +<td width="40%">kuststeek</td> +<td width="40%">kuststreek</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3714">Bladzijde 147</a></td> +<td width="40%">Leao-Tong</td> +<td width="40%">Léao-Tong</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3729">Bladzijde 147</a></td> +<td width="40%">orienteeren</td> +<td width="40%">oriënteeren</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3753">Bladzijde 148</a></td> +<td width="40%">Hé-Tché-Li</td> +<td width="40%">Pé-Tché-Li</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3813">Bladzijde 150</a></td> +<td width="40%">Chao-Chique</td> +<td width="40%">Chao-Chigne</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e3909">Bladzijde 154</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">fluisterde </td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4019">Bladzijde 156</a></td> +<td width="40%">hunnne</td> +<td width="40%">hunne</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4268">Bladzijde 166</a></td> +<td width="40%">’</td> +<td width="40%">”</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4356">Bladzijde 168</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4399">Bladzijde 170</a></td> +<td width="40%">levensverzekeringmaatschappij</td> +<td width="40%">levensverzekeringsmaatschappij</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4507">Bladzijde 174</a></td> +<td width="40%">halver</td> +<td width="40%">halven</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4535">Bladzijde 175</a></td> +<td width="40%">eehter</td> +<td width="40%">echter</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4666">Bladzijde 180</a></td> +<td width="40%">reizigens</td> +<td width="40%">reizigers</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4709">Bladzijde 180</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4740">Bladzijde 182</a></td> +<td width="40%">moeielijkhen</td> +<td width="40%">moeielijkheden</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4833">Bladzijde 186</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4837">Bladzijde 186</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4840">Bladzijde 186</a></td> +<td width="40%">Kfn-Fo</td> +<td width="40%">Kin-Fo</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4858">Bladzijde 186</a></td> +<td width="40%">»</td> +<td width="40%"> +[<i>Verwijderd</i>] + +</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4917">Bladzijde 188</a></td> +<td width="40%">verzekeringsmaatschaijpij</td> +<td width="40%">verzekeringsmaatschappij</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4936">Bladzijde 188</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4976">Bladzijde 190</a></td> +<td width="40%">Mantchourye</td> +<td width="40%">Mantchourije</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e4981">Bladzijde 190</a></td> +<td width="40%">Kirghisen</td> +<td width="40%">Kirgiesen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5035">Bladzijde 192</a></td> +<td width="40%">,</td> +<td width="40%">.</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5075">Bladzijde 194</a></td> +<td width="40%">Lao-Schen</td> +<td width="40%">Lao-Shen</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5101">Bladzijde 194</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5179">Bladzijde 198</a></td> +<td width="40%">Shang-haï</td> +<td width="40%">Shang-Haï</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5225">Bladzijde 199</a></td> +<td width="40%">oogenbllk</td> +<td width="40%">oogenblik</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5345">Bladzijde 206</a></td> +<td width="40%">kommande</td> +<td width="40%">kommando</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5375">Bladzijde 207</a></td> +<td width="40%"> +[<i>Niet in bron</i>] + +</td> +<td width="40%">»</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5439">Bladzijde 211</a></td> +<td width="40%">Tofou</td> +<td width="40%">Tofoa</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5556">Bladzijde 216</a></td> +<td width="40%">achtien</td> +<td width="40%">achttien</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5606">Bladzijde 218</a></td> +<td width="40%">Tombouaï</td> +<td width="40%">Toubouaï</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e5771">Bladzijde 224</a></td> +<td width="40%">t</td> +<td width="40%">’t</td> +</tr> +<tr> +<td width="20%"><a href="#d0e6188">Bladzijde 230</a></td> +<td width="40%">fraaijer</td> +<td width="40%">fraaier</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of the Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees, +gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES *** + +***** This file should be named 24773-h.htm or 24773-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/4/7/7/24773/ + +Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed +Proofreading Team at http://www.pgdp.net/ + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/24773-h/images/cover.jpg b/24773-h/images/cover.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..be57ef0 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/cover.jpg diff --git a/24773-h/images/map.jpg b/24773-h/images/map.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ce84809 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/map.jpg diff --git a/24773-h/images/maph.jpg b/24773-h/images/maph.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cf4e40c --- /dev/null +++ b/24773-h/images/maph.jpg diff --git a/24773-h/images/p000.jpg b/24773-h/images/p000.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fb5df84 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p000.jpg diff --git a/24773-h/images/p005.jpg b/24773-h/images/p005.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c8c77b0 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p005.jpg diff --git a/24773-h/images/p009.jpg b/24773-h/images/p009.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6fb1d4e --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p009.jpg diff --git a/24773-h/images/p013.jpg b/24773-h/images/p013.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..307dee4 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p013.jpg diff --git a/24773-h/images/p017.jpg b/24773-h/images/p017.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9301581 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p017.jpg diff --git a/24773-h/images/p021.jpg b/24773-h/images/p021.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0ccff0e --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p021.jpg diff --git a/24773-h/images/p025.jpg b/24773-h/images/p025.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5907bfa --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p025.jpg diff --git a/24773-h/images/p029.jpg b/24773-h/images/p029.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a0ce8a0 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p029.jpg diff --git a/24773-h/images/p033.jpg b/24773-h/images/p033.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bf43261 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p033.jpg diff --git a/24773-h/images/p037.jpg b/24773-h/images/p037.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f38b875 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p037.jpg diff --git a/24773-h/images/p041.jpg b/24773-h/images/p041.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9f55395 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p041.jpg diff --git a/24773-h/images/p045.jpg b/24773-h/images/p045.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d6b2605 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p045.jpg diff --git a/24773-h/images/p049.jpg b/24773-h/images/p049.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a47d5f2 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p049.jpg diff --git a/24773-h/images/p053.jpg b/24773-h/images/p053.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8b6eb15 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p053.jpg diff --git a/24773-h/images/p057.jpg b/24773-h/images/p057.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0f15aec --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p057.jpg diff --git a/24773-h/images/p061.jpg b/24773-h/images/p061.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e09839f --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p061.jpg diff --git a/24773-h/images/p065.jpg b/24773-h/images/p065.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f726eb9 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p065.jpg diff --git a/24773-h/images/p069.jpg b/24773-h/images/p069.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..76c531c --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p069.jpg diff --git a/24773-h/images/p073.jpg b/24773-h/images/p073.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f5b403f --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p073.jpg diff --git a/24773-h/images/p077.jpg b/24773-h/images/p077.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b40762f --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p077.jpg diff --git a/24773-h/images/p081.jpg b/24773-h/images/p081.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..109281d --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p081.jpg diff --git a/24773-h/images/p085.jpg b/24773-h/images/p085.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..102ef53 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p085.jpg diff --git a/24773-h/images/p089.jpg b/24773-h/images/p089.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f022eb3 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p089.jpg diff --git a/24773-h/images/p093.jpg b/24773-h/images/p093.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d19148e --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p093.jpg diff --git a/24773-h/images/p097.jpg b/24773-h/images/p097.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..14efc01 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p097.jpg diff --git a/24773-h/images/p101.jpg b/24773-h/images/p101.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1db9a1f --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p101.jpg diff --git a/24773-h/images/p105.jpg b/24773-h/images/p105.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..46b82d1 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p105.jpg diff --git a/24773-h/images/p109.jpg b/24773-h/images/p109.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fc60a0d --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p109.jpg diff --git a/24773-h/images/p113.jpg b/24773-h/images/p113.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a89be9a --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p113.jpg diff --git a/24773-h/images/p117.jpg b/24773-h/images/p117.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a1c6599 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p117.jpg diff --git a/24773-h/images/p121.jpg b/24773-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f1b8306 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p121.jpg diff --git a/24773-h/images/p125.jpg b/24773-h/images/p125.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2c9b459 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p125.jpg diff --git a/24773-h/images/p129.jpg b/24773-h/images/p129.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..597d444 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p129.jpg diff --git a/24773-h/images/p133.jpg b/24773-h/images/p133.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ed3b47c --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p133.jpg diff --git a/24773-h/images/p137.jpg b/24773-h/images/p137.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cb7bf19 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p137.jpg diff --git a/24773-h/images/p141.jpg b/24773-h/images/p141.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e71492a --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p141.jpg diff --git a/24773-h/images/p145.jpg b/24773-h/images/p145.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..028e275 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p145.jpg diff --git a/24773-h/images/p149.jpg b/24773-h/images/p149.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8134955 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p149.jpg diff --git a/24773-h/images/p153.jpg b/24773-h/images/p153.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..04096ef --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p153.jpg diff --git a/24773-h/images/p157.jpg b/24773-h/images/p157.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2355e7a --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p157.jpg diff --git a/24773-h/images/p161.jpg b/24773-h/images/p161.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7e8ba65 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p161.jpg diff --git a/24773-h/images/p165.jpg b/24773-h/images/p165.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b3a5624 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p165.jpg diff --git a/24773-h/images/p169.jpg b/24773-h/images/p169.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5853268 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p169.jpg diff --git a/24773-h/images/p173.jpg b/24773-h/images/p173.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c742d2a --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p173.jpg diff --git a/24773-h/images/p177.jpg b/24773-h/images/p177.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9f91fad --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p177.jpg diff --git a/24773-h/images/p181.jpg b/24773-h/images/p181.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..53675d0 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p181.jpg diff --git a/24773-h/images/p185.jpg b/24773-h/images/p185.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d37e897 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p185.jpg diff --git a/24773-h/images/p189.jpg b/24773-h/images/p189.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..16b77dd --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p189.jpg diff --git a/24773-h/images/p193.jpg b/24773-h/images/p193.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..65c6386 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p193.jpg diff --git a/24773-h/images/p197.jpg b/24773-h/images/p197.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9e20db7 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p197.jpg diff --git a/24773-h/images/p205.jpg b/24773-h/images/p205.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..58a86c8 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p205.jpg diff --git a/24773-h/images/p209.jpg b/24773-h/images/p209.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9d58cce --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p209.jpg diff --git a/24773-h/images/p213.jpg b/24773-h/images/p213.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..276eba9 --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p213.jpg diff --git a/24773-h/images/p217.jpg b/24773-h/images/p217.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ef799ae --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p217.jpg diff --git a/24773-h/images/p221.jpg b/24773-h/images/p221.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..960b85e --- /dev/null +++ b/24773-h/images/p221.jpg diff --git a/24773-h/images/titlepage.jpg b/24773-h/images/titlepage.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bcbc60c --- /dev/null +++ b/24773-h/images/titlepage.jpg |
