summaryrefslogtreecommitdiff
diff options
context:
space:
mode:
-rw-r--r--.gitattributes3
-rw-r--r--24773-8.txt9715
-rw-r--r--24773-8.zipbin0 -> 170612 bytes
-rw-r--r--24773-h.zipbin0 -> 7891596 bytes
-rw-r--r--24773-h/24773-h.htm10747
-rw-r--r--24773-h/images/cover.jpgbin0 -> 84781 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/map.jpgbin0 -> 98079 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/maph.jpgbin0 -> 701362 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p000.jpgbin0 -> 42996 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p005.jpgbin0 -> 126542 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p009.jpgbin0 -> 138548 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p013.jpgbin0 -> 120531 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p017.jpgbin0 -> 122752 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p021.jpgbin0 -> 121679 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p025.jpgbin0 -> 123703 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p029.jpgbin0 -> 127304 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p033.jpgbin0 -> 123878 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p037.jpgbin0 -> 137667 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p041.jpgbin0 -> 147118 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p045.jpgbin0 -> 136425 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p049.jpgbin0 -> 127500 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p053.jpgbin0 -> 114450 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p057.jpgbin0 -> 122530 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p061.jpgbin0 -> 121154 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p065.jpgbin0 -> 121943 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p069.jpgbin0 -> 125067 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p073.jpgbin0 -> 128053 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p077.jpgbin0 -> 126191 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p081.jpgbin0 -> 124849 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p085.jpgbin0 -> 138338 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p089.jpgbin0 -> 117629 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p093.jpgbin0 -> 144421 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p097.jpgbin0 -> 123674 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p101.jpgbin0 -> 133351 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p105.jpgbin0 -> 125296 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p109.jpgbin0 -> 100686 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p113.jpgbin0 -> 128868 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p117.jpgbin0 -> 129298 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p121.jpgbin0 -> 119039 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p125.jpgbin0 -> 131642 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p129.jpgbin0 -> 125017 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p133.jpgbin0 -> 124793 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p137.jpgbin0 -> 117430 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p141.jpgbin0 -> 124767 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p145.jpgbin0 -> 122998 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p149.jpgbin0 -> 110936 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p153.jpgbin0 -> 118782 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p157.jpgbin0 -> 117596 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p161.jpgbin0 -> 113599 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p165.jpgbin0 -> 119244 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p169.jpgbin0 -> 113633 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p173.jpgbin0 -> 114412 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p177.jpgbin0 -> 124614 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p181.jpgbin0 -> 120023 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p185.jpgbin0 -> 124144 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p189.jpgbin0 -> 144110 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p193.jpgbin0 -> 107761 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p197.jpgbin0 -> 122527 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p205.jpgbin0 -> 131796 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p209.jpgbin0 -> 123847 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p213.jpgbin0 -> 123564 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p217.jpgbin0 -> 126470 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/p221.jpgbin0 -> 130877 bytes
-rw-r--r--24773-h/images/titlepage.jpgbin0 -> 41013 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/f0001.pngbin0 -> 7382 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/f0002.pngbin0 -> 78509 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/f0003.pngbin0 -> 69691 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/f0004.pngbin0 -> 4811 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0001.pngbin0 -> 83168 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0002.pngbin0 -> 96592 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0003.pngbin0 -> 114601 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0004.pngbin0 -> 117399 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0005.pngbin0 -> 171785 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0006.pngbin0 -> 115882 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0007.pngbin0 -> 102662 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0008.pngbin0 -> 91042 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0009.pngbin0 -> 186407 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0010.pngbin0 -> 113532 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0011.pngbin0 -> 121173 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0012.pngbin0 -> 108782 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0013.pngbin0 -> 163097 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0014.pngbin0 -> 116892 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0015.pngbin0 -> 111521 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0016.pngbin0 -> 116175 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0017.pngbin0 -> 167801 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0018.pngbin0 -> 93305 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0019.pngbin0 -> 116585 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0020.pngbin0 -> 124643 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0021.pngbin0 -> 162084 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0022.pngbin0 -> 104407 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0023.pngbin0 -> 113169 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0024.pngbin0 -> 96085 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0025.pngbin0 -> 199223 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0026.pngbin0 -> 117637 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0027.pngbin0 -> 121710 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0028.pngbin0 -> 133122 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0029.pngbin0 -> 188716 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0030.pngbin0 -> 119952 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0031.pngbin0 -> 92380 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0032.pngbin0 -> 114907 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0033.pngbin0 -> 172732 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0034.pngbin0 -> 108293 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0035.pngbin0 -> 98031 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0036.pngbin0 -> 124795 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0037.pngbin0 -> 198775 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0038.pngbin0 -> 131157 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0039.pngbin0 -> 109618 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0040.pngbin0 -> 131678 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0041.pngbin0 -> 209921 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0042.pngbin0 -> 110720 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0043.pngbin0 -> 105630 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0044.pngbin0 -> 95121 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0045.pngbin0 -> 178209 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0046.pngbin0 -> 116442 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0047.pngbin0 -> 100870 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0048.pngbin0 -> 105119 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0049.pngbin0 -> 162728 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0050.pngbin0 -> 112415 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0051.pngbin0 -> 116218 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0052.pngbin0 -> 119657 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0053.pngbin0 -> 142848 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0054.pngbin0 -> 120219 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0055.pngbin0 -> 113378 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0056.pngbin0 -> 113688 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0057.pngbin0 -> 157430 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0058.pngbin0 -> 92943 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0059.pngbin0 -> 93089 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0060.pngbin0 -> 105889 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0061.pngbin0 -> 146669 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0062.pngbin0 -> 114140 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0063.pngbin0 -> 78001 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0064.pngbin0 -> 89798 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0065.pngbin0 -> 138365 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0066.pngbin0 -> 101522 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0067.pngbin0 -> 116719 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0068.pngbin0 -> 111947 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0069.pngbin0 -> 164941 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0070.pngbin0 -> 99744 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0071.pngbin0 -> 111896 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0072.pngbin0 -> 84318 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0073.pngbin0 -> 186131 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0074.pngbin0 -> 96612 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0075.pngbin0 -> 99775 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0076.pngbin0 -> 102829 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0077.pngbin0 -> 177649 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0078.pngbin0 -> 100092 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0079.pngbin0 -> 93884 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0080.pngbin0 -> 94859 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0081.pngbin0 -> 177138 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0082.pngbin0 -> 98687 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0083.pngbin0 -> 117759 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0084.pngbin0 -> 110392 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0085.pngbin0 -> 202510 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0086.pngbin0 -> 118940 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0087.pngbin0 -> 85008 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0088.pngbin0 -> 106417 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0089.pngbin0 -> 167440 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0090.pngbin0 -> 111737 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0091.pngbin0 -> 114833 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0092.pngbin0 -> 107096 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0093.pngbin0 -> 192589 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0094.pngbin0 -> 113998 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0095.pngbin0 -> 109931 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0096.pngbin0 -> 110829 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0097.pngbin0 -> 187936 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0098.pngbin0 -> 91231 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0099.pngbin0 -> 96381 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0100.pngbin0 -> 93064 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0101.pngbin0 -> 214695 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0102.pngbin0 -> 101309 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0103.pngbin0 -> 104722 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0104.pngbin0 -> 96354 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0105.pngbin0 -> 174832 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0106.pngbin0 -> 108451 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0107.pngbin0 -> 101317 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0108.pngbin0 -> 96304 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0109.pngbin0 -> 140141 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0110.pngbin0 -> 114622 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0111.pngbin0 -> 117090 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0112.pngbin0 -> 117761 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0113.pngbin0 -> 168057 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0114.pngbin0 -> 112092 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0115.pngbin0 -> 113361 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0116.pngbin0 -> 102684 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0117.pngbin0 -> 156241 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0118.pngbin0 -> 105538 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0119.pngbin0 -> 102973 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0120.pngbin0 -> 108613 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0121.pngbin0 -> 135616 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0122.pngbin0 -> 106349 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0123.pngbin0 -> 112384 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0124.pngbin0 -> 117048 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0125.pngbin0 -> 164486 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0126.pngbin0 -> 115937 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0127.pngbin0 -> 100825 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0128.pngbin0 -> 87019 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0129.pngbin0 -> 178515 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0130.pngbin0 -> 107998 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0131.pngbin0 -> 109096 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0132.pngbin0 -> 113563 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0133.pngbin0 -> 181885 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0134.pngbin0 -> 105004 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0135.pngbin0 -> 110765 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0136.pngbin0 -> 93895 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0137.pngbin0 -> 171448 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0138.pngbin0 -> 120729 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0139.pngbin0 -> 110421 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0140.pngbin0 -> 116789 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0141.pngbin0 -> 185859 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0142.pngbin0 -> 105648 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0143.pngbin0 -> 101838 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0144.pngbin0 -> 111554 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0145.pngbin0 -> 192671 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0146.pngbin0 -> 116178 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0147.pngbin0 -> 79873 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0148.pngbin0 -> 104179 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0149.pngbin0 -> 113513 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0150.pngbin0 -> 112472 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0151.pngbin0 -> 104122 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0152.pngbin0 -> 102157 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0153.pngbin0 -> 131846 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0154.pngbin0 -> 91353 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0155.pngbin0 -> 103486 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0156.pngbin0 -> 82491 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0157.pngbin0 -> 155180 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0158.pngbin0 -> 109539 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0159.pngbin0 -> 105183 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0160.pngbin0 -> 92148 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0161.pngbin0 -> 139042 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0162.pngbin0 -> 107865 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0163.pngbin0 -> 110826 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0164.pngbin0 -> 99439 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0165.pngbin0 -> 168092 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0166.pngbin0 -> 99298 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0167.pngbin0 -> 86299 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0168.pngbin0 -> 104638 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0169.pngbin0 -> 148898 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0170.pngbin0 -> 97951 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0171.pngbin0 -> 111834 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0172.pngbin0 -> 104610 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0173.pngbin0 -> 184889 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0174.pngbin0 -> 111478 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0175.pngbin0 -> 105779 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0176.pngbin0 -> 100818 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0177.pngbin0 -> 160728 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0178.pngbin0 -> 102398 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0179.pngbin0 -> 95944 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0180.pngbin0 -> 89527 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0181.pngbin0 -> 150914 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0182.pngbin0 -> 117073 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0183.pngbin0 -> 117090 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0184.pngbin0 -> 106939 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0185.pngbin0 -> 181797 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0186.pngbin0 -> 103714 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0187.pngbin0 -> 100040 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0188.pngbin0 -> 96311 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0189.pngbin0 -> 185231 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0190.pngbin0 -> 97166 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0191.pngbin0 -> 116657 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0192.pngbin0 -> 109225 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0193.pngbin0 -> 106330 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0194.pngbin0 -> 111093 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0195.pngbin0 -> 104799 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0196.pngbin0 -> 107517 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0197.pngbin0 -> 173192 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0198.pngbin0 -> 104047 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0199.pngbin0 -> 83576 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0200.pngbin0 -> 13478 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0201.pngbin0 -> 6084 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0202.pngbin0 -> 14351 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0203.pngbin0 -> 68681 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0204.pngbin0 -> 108732 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0205.pngbin0 -> 206897 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0206.pngbin0 -> 114211 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0207.pngbin0 -> 109828 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0208.pngbin0 -> 118640 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0209.pngbin0 -> 199471 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0210.pngbin0 -> 96798 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0211.pngbin0 -> 118664 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0212.pngbin0 -> 110987 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0213.pngbin0 -> 174437 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0214.pngbin0 -> 114436 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0215.pngbin0 -> 108270 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0216.pngbin0 -> 108871 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0217.pngbin0 -> 202065 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0218.pngbin0 -> 88378 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0219.pngbin0 -> 117595 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0220.pngbin0 -> 122225 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0221.pngbin0 -> 161063 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0222.pngbin0 -> 110495 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0223.pngbin0 -> 107834 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/p0224.pngbin0 -> 110213 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/q0001.pngbin0 -> 54179 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/q0002.pngbin0 -> 33874 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/q0003.pngbin0 -> 182321 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/q0004.pngbin0 -> 89160 bytes
-rw-r--r--24773-page-images/q0005.pngbin0 -> 94489 bytes
-rw-r--r--LICENSE.txt11
-rw-r--r--README.md2
299 files changed, 20478 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/24773-8.txt b/24773-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..c17f3a6
--- /dev/null
+++ b/24773-8.txt
@@ -0,0 +1,9715 @@
+The Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees,
+gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Wonderlijke avonturen van een Chinees, gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty'
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: March 7, 2008 [EBook #24773]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+ Wonderreizen.
+
+ Jules Verne.
+
+
+ Wonderlijke Avonturen van een Chinees.
+
+ Gevolgd door
+
+ Muiterij aan boord der "Bounty".
+
+
+ Rotterdam.--Jacs. G. Robbers.
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+I.
+
+ Men maakt kennis met de personen èn wat hun karakter èn wat
+ hunne nationaliteit aangaat.
+
+
+»Je zult me moeten toestemmen dat het leven zijn genoeglijke zijde
+heeft!" riep een der gasten, zoo gemakkelijk mogelijk in zijn zetel
+met marmeren rugleuning uitgestrekt, terwijl hij op een gekonfijten
+wortel van een waterlelie knabbelde.
+
+»Maar zijn slechte ook!" antwoordde een ander, tusschen een paar
+hoestbuien in, terwijl hij gevaar liep van te stikken in een graatje
+van een haaivin, dat hij pas in den mond had gestoken.
+
+»Laat ons de zaak van een wijsgeerig standpunt beschouwen!" sprak
+daarop een derde, die iets ouder was en op wiens neus een bril met
+groote glazen in houtjes gevat, prijkte. »Heden loopt men gevaar
+te stikken en morgen vindt alles even gemakkelijk zijn weg als de
+teugjes van dezen geurigen nectar! Zoo is het leven!"
+
+En nadat hij dit had gezegd leegde onze epicurist, zoo kalm mogelijk,
+zijn glas met een zacht verwarmden wijn, waarvan de heerlijke geur
+uit een zilveren ketel opsteeg.
+
+»Wat mij betreft," hernam de vierde dischgenoot, »het leven schijnt
+me zeer aannemelijk toe zoo lang men niets te doen heeft en zoolang
+men de middelen bezit om niets te doen."
+
+»Mis!" antwoordde de vijfde. »Het geluk is gelegen in studie en
+bezigheid. Alleen door te trachten zich de meest mogelijke kundigheden
+te verschaffen, kan men gelukkig worden!"...
+
+»Om dan ten slotte nog te bespeuren dat men niets weet!"
+
+»Is dat niet het begin van alle wijsheid?"
+
+»En waar is het einde er van?"
+
+»De wijsheid heeft geen einde!" antwoordde de gebrilde. »Gezond
+verstand is alles wat men wenschen kan!"
+
+Nu wendde zich de eerste spreker tot den gastheer, die de eereplaats,
+dat wil zeggen, de slechtste plaats--zoo wil het nu eenmaal de
+etiquette--aan tafel had ingenomen. Min of meer verstrooid had hij
+zonder iets te zeggen deze redeneering _inter pocula_ aangehoord.
+
+»Komaan! hoe denkt onze gastheer over deze quaestie? Acht hij het
+leven de moeite waard of niet? Is hij voor of tegen?"
+
+De gastheer beet op onverschillige wijze eenige meloenpitten stuk;
+hij stak met een air van minachting de lippen vooruit als iemand wien
+niets belang inboezemt en alles wat men hoorde was:
+
+»Poeh!"
+
+Dat is bij uitnemendheid het woord der onverschilligen. Het hoort
+in alle talen te huis en het moest in alle woordenboeken gevonden
+worden. Ieder verstaat het.
+
+De vijf gasten trachtten ieder voor zich hunne stelling te verdedigen
+en drongen nader bij den gastheer aan om zijne meening te doen
+kennen. Hij poogde zich er eerst van af te maken, maar moest eindigen
+met te zeggen hoe hij er over dacht. Volgens hem was het leven noch
+goed noch slecht. Het was naar zijn oordeel een »uitvinding," die
+niet veel beteekende en over 't geheel weinig verkwikkelijks had!
+
+»Daar heb je onzen vriend!"
+
+»Hoe is het mogelijk, dat hij zich aldus uitlaat, iemand die nog
+nooit den minsten tegenspoed heeft gehad!"
+
+»En nog zoo jong!"
+
+»Jong en gezond!"
+
+»Gezond en rijk!"
+
+»Zeer rijk!"
+
+»Meer dan dat!"
+
+»Misschien te rijk!"
+
+Het was een kruisvuur van opmerkingen, maar zij vermochten zelfs geen
+glimlach te brengen op het onbeweeglijke gelaat van den gastheer. Hij
+had zich vergenoegd met even de schouders op te trekken als iemand
+die nooit, zelfs geen uur lang, zijn eigen levensboek had bestudeerd,
+die er zelfs de eerste bladzijden niet van had opengesneden!
+
+En toch, die onverschillige telde ten hoogste een en dertig jaar,
+hij was zeer gezond, had veel geld, was goed ontwikkeld, geestig,
+kortom hij bezat alles, wat aan zoovelen ontbreekt, om zich onder de
+gelukkigste menschen ter wereld te rekenen! Waarom behoorde hij er
+niet toe?
+
+Waarom?
+
+De ernstige stem van den philosoof deed zich nogmaals hooren en hij
+sprak op een toon, welke aan dien van den aanvoerder van het koor
+der ouden herinnerde.
+
+»Beste vriend, dat ge u hier beneden niet gelukkig gevoelt, is alleen
+daaraan te wijten, dat je geluk tot nog toe negatief is geweest. Het
+is met het geluk gesteld als met de gezondheid; om ze te genieten, moet
+men er nu en dan van beroofd worden. Je bent nooit ziek geweest.... met
+andere woorden, je bent nooit ongelukkig geweest! Dit ontbreekt aan
+je leven. Niemand kan het geluk waardeeren, als hem nooit een ongeluk
+heeft getroffen, al ware dit slechts één oogenblik het geval geweest!"
+
+En na deze wijsgeerige opmerking zette de philosoof zijn glas met
+heerlijke champagne aan de lippen:
+
+»Ik wensch onzen gastheer een weinig schaduw op zijn levensbaan
+toe!" sprak hij, en ledigde het glas in een teug.
+
+De gastheer knikte en verzonk weder in zijn gewone apathie.
+
+Waar werd dit gesprek gehouden? In een of ander restaurant te Parijs,
+Londen, Weenen of Petersburg? Waren de zes gasten in de oude of de
+nieuwe wereld? Wie waren het, die aan het dessert in de meest kalme
+gemoedsstemming, zonder dronken te zijn, over zulke zaken spraken?
+
+In geen geval waren het Franschen, want zij lieten de politiek rusten!
+
+De zes heeren zaten aan tafel in een middelmatig groot salon, dat zeer
+weelderig gemeubeld was. Door het netwerk der blauwe of oranjekleurige
+glasruiten vielen op dit uur de stralen der ondergaande zon. Daar
+buiten speelde de avondwind met de guirlandes van natuurlijke
+of nagemaakte bloemen, die tusschen de vensters hingen en waar
+eenige veelkleurige lampions reeds hun bleek licht met dat van den
+wegstervenden dag begonnen te mengen. Boven de vensters zag men
+kunstig uitgesneden arabesken en rijk beeldhouwwerk, dat hemelsche
+of aardsche schoonheden voorstelde en dieren of planten, die alleen
+in het rijk der fantasie thuis behoorden.
+
+Langs de wanden der zaal, die met zijden kleeden behangen waren,
+prijkten groote spiegels met dubbele, schuin geslepen randen. Aan
+de zoldering hield een »punka" door de onophoudelijke beweging der
+fijn beschilderde linnen vleugels of wieken de atmosfeer der zaal
+heerlijk koel.
+
+De tafel was een groot vierkant van fraai zwart verlakt. Er lag geen
+tafellaken op en de oppervlakte kaatste de vele stukken zilver en
+porcelein terug als helder kristal. Er waren evenmin servetten,
+doch vierkante stukjes zacht papier, met allerlei zinnebeelden
+versierd, lagen in voldoende hoeveelheid onder het bereik van elk
+der aanzittenden. Om de tafel stonden stoelen met marmeren ruggen,
+in die luchtstreek verre te verkiezen boven de bekleede rugleuningen
+van een modern ameublement.
+
+Wat de bediening aangaat, deze geschiedde door zeer lieve jonge
+meisjes wier zwarte haren met leliën en goudsbloemen doorvlochten en
+wier armen met gouden of gitten braceletten waren versierd. Vroolijk
+en glimlachend bedienden zij met één hand, terwijl zij in de andere
+zeer bevallig een waaier droegen, om den luchtstroom, die door de
+punka aan het plafond ontstaan was, nog wat aan te wakkeren voor den
+persoon dien zij bedienden.
+
+De maaltijd had niets te wenschen overgelaten. Wat was er dan ook
+beters te bedenken dan deze zindelijke en tevens wetenschappelijke
+keuken? De kok, wetende dat hij met kenners te doen had, had zichzelf
+overtroffen bij het bereiden der honderd en vijftig gerechten waaruit
+het menu van dit diner bestond.
+
+Eerst, als het ware tot inleiding, waren suikergebakjes voorgediend
+en kaviaar, gebraden sprinkhanen, gedroogde vruchten en oesters van
+Ning-Po. Daarop volgden, kort na elkander, gebakken eenden-, duiven-
+en kievitseieren, zwaluwnestjes met geklutste eieren, fricassées van
+»gingseng," gekonfijte kieuwen van steur, walvischzenuw met zoete
+saus, zoetwater-kikvorschen, ragout van kreeften, musschen-magen
+en schapen-oogen met uien gestoofd, bamboespruitjes met jus,
+een gesuikerde sla van jonge radijsjes, ananas van Singapore,
+suikeramandelen, amandelen in het zout, saprijke mango, witte
+vruchten van »long-yen," enz." terwijl waterkastanjes en gekonfijte
+oranje-appelen uit Canton het laatste gerecht vormden van een
+maal dat drie uur duurde en dat rijkelijk met bier, champagne en
+chao-chigne-wijn besproeid was, terwijl de onvermijdelijke rijst, die
+de gasten met kleine stokjes aan den mond brachten, het plichtmatig
+als dessert bekroonde.
+
+Toen kwam het oogenblik dat de jeugdige dienaressen binnenkwamen,
+niet met de gekleurde kommen die in Europa een welriekende vloeistof
+bevatten en waarin men even de vingers doopt, doch met in warm water
+gedoopte servetten, waarmede ieder der gasten met zichtbaar welbehagen
+zijn gelaat afveegde.
+
+Het was slechts een pauze onder den maaltijd, een uur van _far niente_
+dat door muziek aangevuld zou worden.
+
+Daar kwam reeds een aantal zangeressen en muzikanten het salon
+binnen. De zangeressen waren jong en bevallig, eenvoudig en zedig
+gekleed. Maar welke muziek en welke methode! Gemauw en gekakel,
+zonder maat en zonder harmonie, die zich uitte in vele doordringende
+hooge tonen die het gehoor bijna verscheurden! Wat de instrumenten
+betreft, violen waarvan de snaren zich verwarden in het haar van den
+strijkstok, gitaren met slangenvel belegd, krijschende clarinetten,
+harmonica's die veel op kleine piano's geleken, en het geluid dat dit
+orkest voortbracht, was geheel in overeenstemming met het gezang dat
+met groot geraas begeleid werd.
+
+De directeur had, toen hij binnenkwam, aan den gastheer het programma
+van zijn repertoire aangeboden. Deze gaf hem met een gebaar te kennen,
+dat hij de keus der stukken aan hemzelf overliet en daarop speelden
+de muzikanten het _Bouquet van tien bloemen_, een stuk dat zeer in
+de mode was en waarmede de groote wereld dweepte.
+
+De zangeressen en de muziek, vooraf goed betaald, verwijderden zich
+daarop, niet zonder levendig toegejuicht te zijn en zeker dat men
+ook in de naburige zalen hulde aan hare talenten zou brengen.
+
+Nu verlieten de zes heeren hunne zetels, maar alleen om van de eene
+tafel naar eene andere over te gaan, hetgeen niet zonder tal van
+plichtplegingen en ceremoniën van allerlei aard geschiedde.
+
+Op deze tweede tafel vond ieder een kopje met deksel, prijkende met
+het afbeeldsel van Bôdhidharama, den beroemden boudhistenmonnik, op
+zijn traditioneel vlot staande. Ieder kreeg voorts een schepje thee,
+dat hij liet trekken in het kokende water, 't welk de kopjes bevatte,
+en dat hij bijna terstond daarop, zonder suiker, opdronk.
+
+Welk een thee! Men behoefde niet bang te zijn dat de firma Gibb-Gibb
+en Co., die haar geleverd had, ze vervalscht zou hebben met vreemde
+bladeren, of dat zij reeds éen keer afgetrokken geweest was en dus
+eigenlijk nog slechts dienen kon bij het schuieren van tapijten,
+of dat een knoeier ze geel gekleurd had met curcuma of groen met
+Pruisisch blauw. Dit was onvervalschte keizersthee! Het waren de
+kostbare blaadjes, welke op de bloem zelf gelijken, die blaadjes van
+den eersten oogst in Maart, die zoo zelden geplukt worden, omdat
+de dood van den boom er op volgt, die blaadjes welke alleen door
+kinderhanden, en dan nog slechts met handschoenen aan, geoogst worden!
+
+Een Europeaan zou geen lof genoeg over gehad hebben voor dezen
+godendrank, dien de zes heeren met kleine teugjes genoten, zonder
+echter andere teekenen van goedkeuring te geven,--als kenners die
+er aan gewoon zijn. Zij behoefden dan ook de heerlijkheid van dit
+kostbare vocht niet meer te leeren waardeeren. Tot den gegoeden
+stand behoorende, rijk gekleed met den »han-chaol", een licht hemd,
+den »ma-coual", een kort overkleed, den »haol", een lang kleed dat op
+zijde wordt dichtgeknoopt; met fijne kousen en gele pantoffels aan de
+voeten, met een wijden broek van zijde, die door een sjerp met kwasten
+om het midden bevestigd was, terwijl een fijn geborduurde lap de borst
+bedekte en een waaier aan hun ceintuur hing,--waren de zes personen die
+te zamen het middagmaal gebruikten allen zoons van dat land waar de
+thee eens per jaar zijn geurigen oogst oplevert. De maaltijd, waarop
+zwaluwnestjes, wormachtige straaldieren, walvischzenuw, haaienvinnen
+geprijkt hadden, was smakelijk door hen verorberd, zooals de keurig
+toebereide spijzen verdienden, maar het menu, dat een Europeaan zou
+verbaasd hebben doen staan, was voor hen niets bijzonders.
+
+Maar wat ook hen verbaasde, dat was de mededeeling die de gastheer hun
+deed op het oogenblik dat zij de tafel zouden verlaten. Zij vernamen
+toen eerst waarom hij hen juist heden bij zich had genoodigd.
+
+De kopjes waren weder gevuld. Toen hij op het punt stond het zijne
+voor de laatste maal te ledigen, sprak de gastheer met dezelfde
+onverschilligheid die wij reeds vroeger bij hem opmerkten en terwijl
+zijne dogen in de ruimten staarden:
+
+»Vrienden, hoort mij zonder lachen aan. Mijn lot is beslist. Ik zal
+een nieuw element in mijn bestaan brengen, waardoor de eentonigheid er
+misschien wat uit zal verdwijnen! Zal het goed of slecht afloopen? de
+toekomst zal het leeren. Deze maaltijd, waaraan ik u noodigde, is het
+afscheidsmaal van mijn jongeheeren-leven. Over veertien dagen ben ik
+gehuwd, en..."
+
+»Je zult de gelukkigste aller stervelingen worden", riep de optimist
+uit. »Zie slechts, alle voorteekens zijn u gunstig."
+
+En werkelijk, bij het bleeke schijnsel der lampions zag men op
+de arabesken buiten de vensters eksters rondhuppelen en dreven de
+kleine blaadjes der thee rechtop in de kopjes. Dat waren gelukkige
+voorteekens, waartegen niemand iets kon inbrengen!
+
+Men wenschte dan ook den gastheer van alle kanten geluk, doch hij bleef
+daar zoo koel mogelijk onder. En, daar hij den naam niet genoemd had
+van haar die hij als het »nieuwe element" in zijn bestaan uitgekozen
+had, was ook niemand onbescheiden genoeg er naar te vragen.
+
+De philosoof had evenwel zijn stem niet gemengd in het koor van hen,
+die den gastheer geluk wenschten met zijn aanstaand huwelijk. Met de
+armen over elkander, de oogen half gesloten en een ironisch lachje
+om de lippen, scheen noch de houding der gasten, noch die van den
+gastheer hem volkomen te bevredigen.
+
+Laatstgemelde stond daarna op, legde de hand op zijn schouder en
+vroeg hem met een stem, waaruit minder onverschilligheid sprak dan
+gewoonlijk:
+
+»Ben ik dan te oud om te trouwen?"
+
+»Wel neen."
+
+»Te jong?"
+
+»Ook niet."
+
+»Vindt je dat ik ongelijk heb?"
+
+»'t Kan zijn!"
+
+»Zij, die ik gekozen heb en die je wel kent, bezit alles wat noodig
+is om mij gelukkig te maken."
+
+»Dat weet ik."
+
+»Welnu dan?"
+
+»Je zelf hebt niet alles wat noodig is om het te zijn! Zich alleen
+te vervelen in de wereld is erg genoeg, maar zich samen te vervelen
+is nog erger!"
+
+»Zal ik dan nooit gelukkig worden?"
+
+»Nooit zoolang je geen kennis hebt gemaakt met het ongeluk."
+
+»Het ongeluk kan _mij_ niet bereiken!"
+
+»Zooveel te erger, dan is je kwaal ongeneeslijk!"
+
+»O die philosofen!" riep daarop de jongste der gasten uit. »Men moest
+eigenlijk niet naar ze luisteren. 't Zijn theorieën-fabrikanten. Ze
+hebben ze van allerlei aard, maar in 't gebruik voldoen ze
+slecht. Trouw maar, mijn vriend, trouw maar; ik deed het zelf ook,
+als ik geen gelofte gedaan had om het nooit te doen! Trouw maar
+en, zooals onze dichters zeggen, mogen de beide feniksen u altijd
+verschijnen in innige vereeniging. Vrienden, ik drink op het geluk
+van onzen gastheer!"
+
+»En ik," antwoordde de philosoof, »ik drink op de tusschenkomst van
+een of andere beschermende godheid, die, om hem gelukkig te maken,
+hem eerst eens door de school van het ongeluk voert!"
+
+Op deze wel wat zonderlingen toost stonden de aanzittenden op, brachten
+de vuisten bij elkander zooals boksers dat in het vuur van den strijd
+zouden doen, en na ze eenige malen met gebogen hoofd omhoog en omlaag
+gebracht te hebben, namen zij afscheid van elkander.
+
+Aan de beschrijving van het salon waarin het diner gegeven werd,
+aan het niet-alledaagsche menu waaruit het bestond, aan de kleeding
+der gasten, aan hunne uitdrukkingen, misschien ook aan het vreemde
+hunner theorieën, heeft de lezer reeds opgemerkt dat wij hier met
+Chineezen te doen hebben; niet met die zonen van het Hemelsche rijk
+die uit het lakwerk schijnen ontsnapt of van een porceleinen vaas
+afgestapt te zijn, maar van die moderne bewoners van het Hemelsche
+Rijk, die reeds »geëuropaniseerd" zijn door hunne studiën, hunne
+reizen en door de andere wijzen waarop zij met de beschaafde volken
+van het westen in aanraking gekomen zijn.
+
+Het was dan ook in het salon van een der bloemenschepen op de
+Paarlen-rivier te Canton, dat de rijke Kin-Fo, vergezeld van zijn
+onafscheidelijken gezel Wang, den philosoof, een feestmaal gegeven
+had aan de vier beste vrienden zijner jeugd: Pao Shen, een mandarijn
+vierde klasse met den blauwen knoop; Yin Pang, een rijk zijdehandelaar
+uit de Apothekersstraat; Tim, den onverbeterlijke bon-vivant, en Houal,
+den letterkundige.
+
+Het maal werd gegeven op den 27n dag der 4e maan, gedurende de
+eerste der vijf »Waken", waarin de uren van den Chineeschen nacht
+zoo dichterlijk verdeeld worden.
+
+
+
+
+
+II.
+
+ Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker worden
+ geschetst.
+
+
+Dat Kin-Fo het afscheidsdiner aan zijne vrienden te Kanton had gegeven,
+vond zijn reden in de omstandigheid dat hij in deze hoofdstad van
+de provincie Kouang-Tong een deel van zijne jongelingsjaren had
+doorgebracht. Van de vele vrienden, die een rijk en mild persoon
+altijd bezit, waren de vier die aan het feest op het bloemenschip
+hadden deelgenomen, de eenige die hem uit dit tijdperk van zijn leven
+waren overgebleven. Te vergeefs had hij getracht de overige, die naar
+alle vier hoeken van den wind waren verstoven, bijeen te verzamelen.
+
+Kin-Fo woonde te Shang-Haï en hij had eenige dagen te Kanton vertoefd,
+eigenlijk alleen om zich eens op een andere plaats te vervelen. Maar
+dienzelfden avond moest hij weer vertrekken met de stoomboot die
+de verschillende hoofdpunten der kust aandoet, en kalm naar zijne
+huisgoden terugkeeren.
+
+Wang had Kin-Fo vergezeld, omdat de philosoof zijn leerling nooit
+verliet, wien de lessen dientengevolge niet ontbraken. Om de waarheid
+te zeggen sloeg deze er in het geheel geen acht op. 't Was boter aan
+de galg; maar de »theorieën-fabrikant"--zooals onze bon-vivant Tim hem
+genoemd had--hield niet op met steeds wijze spreuken en deugdelijke
+grondbeginselen te verkondigen.
+
+Kin-Fo was de type van de Chineezen uit het noorden, waarvan het
+ras dreigt te verdwijnen en die zich nooit met de Tartaren hebben
+vereenigd. Men ontmoet ze niet in de zuidelijke provinciën, waar
+de hoogere en lagere klassen zich nauw met het Mantsjoerisch ras
+hebben vermengd. Kin-Fo had, noch van vaders- noch van moederszijde,
+wier familiën zich, sedert de overheersching hadden afgezonderd,
+een droppel Tartaarsch bloed in de aderen. Groot, goed gebouwd, meer
+blank dan geel, de wenkbrauwen in de rechte lijn, de oogen horizontaal
+en zich nauwelijks naar de slapen verheffende, rechte neus en goed
+rondgevormd gelaat, zou hij zelfs onder de schoonste exemplaren van
+de bevolking van het westen gerangschikt zijn geworden.
+
+En waarlijk, dat Kin-Fo Chinees was, toonde alleen zijn zorgvuldig
+geschoren schedel, zijn voorhoofd en nek zonder één haartje, zijn
+prachtige staart die, hoog aan den schedel beginnende, als een
+zwarte slang over zijn rug kronkelde. Hij was keurig op zijn persoon,
+droeg een fijnen knevel, die een halven cirkel rondom zijn bovenlip
+vormde en een sik die volkomen op een point-d'orgue bij muziekschrift
+geleek. Zijne met de meeste zorg onderhouden nagels waren meer dan
+een centimeter lang en toonden dat hij tot die lieden behoorde welke
+niet behoeven te werken om den kost te verdienen. Ook voegde zijn
+nonchalante gang, zijne hooghartige houding nog iets bij het »comme
+il faut" dat uit geheel zijn voorkomen sprak.
+
+Bovendien was Kin-Fo te Peking geboren, een voorrecht waarop de
+Chineezen zeer trotsch zijn. Hij kon met recht zeggen: »Ik kom van
+de Hoogte!"
+
+Zijn vader Tchoung-Héou woonde te Peking, toen Kin-Fo geboren werd
+en eerst toen de knaap zes jaar was, trok zijn vader naar Shang-Haï.
+
+Deze waardige Chinees, uit een der eerste familiën uit 't noorden
+van 't rijk gesproten, bezat, evenals vele zijne landgenooten, een
+bijzonderen aanleg voor den handel. Gedurende de eerste jaren van zijn
+loopbaan was alles, wat het dicht bevolkte rijke grondgebied opleverde:
+papier van Swatow, zijden stoffen van Sou-Tchéou, kandij van Formosa,
+thee van Hankow en Foochow, ijzer van Honan, rood of geel koper uit
+de provincie Yunanne, alles was voor hem een voorwerp van handel. De
+eigenlijke zetel van zijn zaak, zijn »hong", was te Shang-Haï,
+maar hij had ook kantoren te Nan-King, te Tien-Tsin, te Macao, te
+Hong-Kong. Hij was druk betrokken in het verkeer met Europa en het
+waren Engelsche booten, die zijne koopwaren vervoerden, het was de
+telegrafische kabel, die hem den koers der zijde te Lyon en van het
+opium te Calcutta bracht. Hij maakte gretig gebruik van de elementen
+van den vooruitgang, stoom en electriciteit, in tegenstelling met de
+meeste Chineezen, die te veel onder den invloed zijn van mandarijnen en
+van de regeering, wier invloed door de vorderingen van den vooruitgang
+langzamerhand vermindert.
+
+Kortom, Tchoung Héou ging met zooveel beleid te werk, zoowel bij zijn
+handel in het binnenland als bij zijne betrekking met Portugeesche,
+Fransche, Engelsche of Amerikaansche huizen te Shang-Haï, Macao en
+Hong-Kong, dat hij op 't oogenblik, toen Kin-Fo ter wereld kwam, reeds
+over een vermogen van viermaal honderd duizend dollars kon beschikken.
+
+Gedurende de jaren, die na de geboorte van Kin-Fo verliepen, namen
+de winsten in de zaak van Tchoung Héou nog steeds toe, dank zij een
+nieuwe soort van handel, dien men »den koelie-handel met de Nieuwe
+wereld" zou kunnen noemen.
+
+Het is bekend, dat er overbevolking in China bestaat en het aantal
+bewoners niet in verhouding is tot de uitgestrektheid van het groote
+gebied, dat de dichterlijke namen draagt van het Hemelsche Rijk,
+Rijk van het Midden en Bloemenrijk. Het telt niet minder dan drie
+honderd zestig millioen bewoners. Dit is bijna het derde gedeelte van
+de bevolking der geheele aarde. Nu eet een arme Chinees wel niet veel,
+maar hij eet toch, en China is niet in staat, niettegenstaande zijn
+rijkdom aan rijstvelden en zijn gierstcultuur, allen te voeden. Van
+daar een te-veel, dat niets liever verlangt dan te ontwijken door
+de gaten, die de Fransche en Engelsche kanonnen gemaakt hebben in de
+werkelijke en figuurlijke muren, die het Hemelsche Rijk afsluiten.
+
+'t Is naar Noord-Amerika en vooral naar Californië dat het te-veel zich
+gericht heeft. Maar dat is met zulk een geweldigen aandrang geschied,
+dat het congres der Vereenigde Staten zich verplicht heeft gezien om
+maatregelen te nemen tegen dezen inval, vrij onheusch »de gele pest"
+geheeten. Men begrijpt dat vijftig millioen Chineesche landverhuizers
+in China nauwelijks gemist zouden worden, terwijl zij in Amerika
+konden leiden tot totale verdringing van het Angel-Saksische door
+het Mongoolsche ras.
+
+Hoe dit zij, de landverhuizing had op groote schaal plaats. Deze
+koelies, die het leven hielden bij een handvol rijst, een kop thee
+en een pijp tabak, en die voor alle werk geschikt waren, deden in
+Salt-Lake, Virginië en Oregon, maar vooral in Californië de werkloonen
+geducht dalen.
+
+Er vormden zich maatschappijen om deze goedkoope landverhuizers
+over te brengen. Vijf werden er gevonden in het Hemelsche Rijk,
+waar zij in vijf verschillende gewesten werkzaam waren, en een zesde
+was gevestigd te San-Francisco. De eerste zonden de handelswaar uit,
+de laatste ontving haar. Een daaraan verbonden agentschap, dat van
+Ting-Tong, zorgde voor den terugtocht.
+
+Dit laatste eischt eenige toelichting.
+
+De Chineezen hebben er niets tegen om hun vaderland te verlaten en
+fortuin te gaan zoeken bij de »Melikanen," zooals zij de bewoners der
+Vereenigde Staten betitelen, maar slechts op één voorwaarde, namelijk
+dat hun lijk in hun geboorteland ter ruste zal worden gebracht. Dat
+is eene der voornaamste voorwaarden van het contract, eene clausule
+_sine qua non_, die de maatschappijen tegenover de landverhuizers op
+zich moeten nemen en waarvan zij niet mogen afwijken.
+
+Het agentschap van Ting-Tong, anders gezegd dat der Dooden,
+beschikt over bijzondere fondsen en is belast met het bevrachten
+der »lijkenschepen", die steeds met volle lading van San-Francisco
+naar Shang-Haï, Hong-Kong of Tien-Tsin terugkeeren. Nieuwe handel,
+nieuwe bron van voordeelen.
+
+De bekwame en ondernemende Tchoung Héou had hierop gelet. Toen hij
+stierf, in 1866, was hij directeur der Compagnie van Kouang-Than,
+in de provincie van dien naam, en onder-directeur van het Doodenfonds
+te San-Francisco.
+
+Op dien dag erfde Kin-Fo, die nu vader noch moeder meer had, een
+fortuin, dat gelijk stond met twintig millioen gulden en geplaatst was
+in actiën van de Centrale Californische Bank; hij was zoo verstandig
+zich er niet van te ontdoen.
+
+Bij zijns vaders dood zou onze jeugdige negentienjarige erfgenaam zich
+geheel alleen op de aarde bevonden hebben als hij Wang niet gehad
+had, den onafscheidelijken Wang, die voor hem leidsman en vriend te
+gelijk was.
+
+Wie was die Wang? Sedert zeventien jaar maakte hij deel uit van het
+gezin te Shang-Haï. Hij had bij den vader gewoond voor hij bij den
+zoon kwam. Maar van waar kwam hij? Hoe kwam hij dus aan de familie
+gehecht? Ziedaar vrij duistere vragen waarop Tchoung Héou en Kin-Fo
+alleen konden antwoorden.
+
+En als zij dit voegzaam geoordeeld hadden--'t geen niet waarschijnlijk
+was--zou men 't volgende vernomen hebben:
+
+'t Is iedereen bekend dat China bij uitnemendheid het rijk is, waar
+opstanden vele jaren kunnen duren en honderd duizenden menschen op
+de been kunnen brengen. In de zeventiende eeuw heerschte de beroemde
+dynastie van Ming, van Chineeschen oorsprong, sedert driehonderd jaren
+over China. Het hoofd dier dynastie gevoelde zich echter in 1644 te
+zwak tegenover de opstandelingen die zijn hoofdstad bedreigden en
+riep de hulp in van een Tartaarsch vorst.
+
+Die vorst liet zich niet lang bidden, kwam, joeg de rebellen uit
+elkander, nam de gelegenheid waar om hem die zijne hulp had ingeroepen
+van den troon te stooten en liet zijn eigen zoon Chun-Tché tot keizer
+uitroepen.
+
+Van dit tijdperk af, nam de Tartaarsche heerschappij de plaats in
+der Chineesche, en de troon werd bekleed door Mantjoerijsche keizers.
+
+Allengs vermengden zich, vooral in de lagere klassen, de rassen
+met elkander; maar bij de rijkere familiën in het noorden bleef de
+afscheiding tusschen Chineezen en Tartaren bestaan. Ook nu nog is het
+type van elkander onderscheiden, vooral in de noordelijke provinciën
+van het rijk. Daar zijn de »onverzoenlijken" gevestigd, zij die aan
+de onttroonde dynastie getrouw blijven.
+
+De vader van Kin-Fo behoorde tot deze laatsten en hij verloochende de
+traditiën niet van zijn geslacht, dat geweigerd had vrede te sluiten
+met de Tartaren. Als er, zelfs driehonderd jaar na de onttroning,
+een opstand was uitgebarsten tegen de vreemde overheersching, zou
+hij gereed geweest zijn.
+
+Dat zijn zoon Kin-Fo geheel en al zijne staatkundige overtuiging
+deelde, behoeft niet gezegd.
+
+In 1860 regeerde keizer S' Hiène-Fong, die den oorlog aan Frankrijk en
+Engeland verklaarde--den oorlog geëindigd met het tractaat van Peking,
+25 Oct. van dat jaar gesloten.
+
+Maar reeds voor dat tijdstip werd de regeerende dynastie door
+een geweldigen opstand bedreigd. De Tchang-Mao of Taï-ping, de
+»oproerlingen met de lange haren" hadden zich in 1853 van Nan-King en
+in 1855 van Shang-Haï meester gemaakt. Na den dood van S' Hiène-Fong
+had zijn jeugdige zoon al zijne krachten noodig om de Taï-ping te
+verdrijven. Zonder den onderkoning Li, zonder vorst Kong en vooral
+zonder den Engelschen kolonel Gordon zou hij er waarschijnlijk niet
+in geslaagd zijn zijn troon te behouden.
+
+De Taï-ping, de verklaarde vijanden van de Tartaren, goed ten opstand
+toegerust, wilden de dynastie der Tsing vervangen door die van de
+Wang. Zij vormden vier verschillende benden; de eerste, die met den
+zwarten standaard, had ten last gekregen te dooden; de tweede, met
+den rooden standaard, te branden; de derde, met den gelen standaard,
+te plunderen; de vierde, met den witten standaard, was belast om de
+drie anderen van voedsel enz. te voorzien.
+
+Er hadden gewichtige militaire bewegingen in Kian-Sou plaats. Twee
+plaatsen, op vijf mijlen afstands van Shang-Haï, Sou-Tchéou en
+Kia-Hing, vielen in de macht der opstandelingen en werden niet
+zonder moeite door de keizerlijke troepen hernomen. Shang-Haï was
+sterk bedreigd en werd zelfs den 18n Augustus 1860 aangetast, op
+'t zelfde oogenblik dat de generaals Grant en Montauban, de hoofden
+van het Anglo-Frankische leger, de forten van Peï-Ho bombardeerden.
+
+Tchoung Héou, de vader van Kin-Fo, bewoonde toen eene plaats dicht bij
+Shang-Haï, niet ver verwijderd van de prachtige brug die de Chineesche
+ingenieurs over de rivier van Sou-Tchéou hebben gelegd. Hij sloeg den
+opstand der Taï-ping met zeker welgevallen gade, wijl hij hoofdzakelijk
+tegen de Tartaarsche dynastie gericht was.
+
+Eens nu, in den avond van den 18n Augustus, gebeurde het, nadat de
+opstandelingen voor Shang-Haï waren afgeslagen, dat de deur van de
+woning van Tchoung Héou plotseling geopend werd.
+
+Een vluchteling, die er in geslaagd was zijne vervolgers van het
+spoor te brengen, wierp zich aan de voeten van Tchoung Héou. De
+ongelukkige had geen wapen meer om zich te verdedigen. Als hij,
+bij wien hij eene schuilplaats kwam vragen, hem aan de keizerlijke
+troepen wilde overleveren, was hij verloren.
+
+De vader van Kin-Fo was er de man niet naar om een Taï-ping, die een
+schuilplaats had gezocht in zijn huis, te verraden.
+
+Hij sloot de deur en zeide:
+
+»Ik wil niet weten, ik zal nimmer weten wie je bent, wat je gedaan
+hebt of van waar je komt. Je bent mijn gast, en, daarom alleen,
+bij mij in veiligheid."
+
+De vluchteling wilde spreken om zijne dankbaarheid te uiten.... Hij
+had er de kracht niet toe.
+
+»Je naam?" vroeg Tchoung Héou.
+
+»Wang."
+
+Op deze wijze was Wang gered door de edelmoedigheid van Tchoung
+Héou--eene edelmoedigheid die den laatste het leven zou gekost hebben
+als men vermoed had dat hij een opstandeling beschermde. Maar Tchoung
+Héou was een van die ouderwetsche mannen, wien een gast heilig is.
+
+Eenige jaren later werd de opstand geheel onderdrukt. In 1864 nam
+keizer Taï-ping, in Nan-King belegerd, vergif in, om niet in de handen
+der keizerlijken te vallen.
+
+Wang was sedert dien dag in het huis van zijn weldoener gebleven. Nooit
+behoefde hij inlichtingen omtrent zijn verleden te geven. Niemand
+ondervroeg hem daaromtrent. Misschien vreesde men te veel te
+vernemen! De wreedheden, door de opstandelingen begaan, moesten,
+naar men zeide, verschrikkelijk zijn geweest. Onder welke banier
+zou Wang gediend hebben, onder de gele, de roode, de zwarte of de
+witte? Het was maar beter de zaak te laten rusten; men behield dan
+althans nog de illusie dat hij waarschijnlijk behoord had tot de
+proviandeerende colonne.
+
+Wang had niets tegen deze schikking van het lot, en bleef in de
+gastvrije woning. Na den dood van Tchoung Héou hield Kin-Fo hem bij
+zich, wijl hij zijn aangenaam gezelschap te veel op prijs stelde om
+hem te kunnen missen.
+
+En, waarlijk, wie zou op het tijdstip, waarop deze geschiedenis een
+aanvang neemt, ooit een vroegeren Taï-ping, een moordenaar, plunderaar
+of brandstichter--wat men maar wil--herkend hebben in den 55jarigen
+philosoof, dien gebrilden zedemeester, dien Chineeschen Chinees met den
+traditioneelen knevel en de aan de slapen iets naar boven gerichte
+oogen? Met zijn lang kleed van weinig in 't oog loopende kleur,
+zijn wegens een begin van gezetheid iets naar boven geschoven gordel,
+zijn hoofdtooi geheel volgens 't keizerlijk voorschrift, d. w. z. een
+hoed van bont, welks rand is omgebogen langs een kalotje, waaronder
+kwastjes van roode strikken voor den dag kwamen, had Wang geheel
+en al het voorkomen van een eerzaam professor in de wijsbegeerte,
+van een van die geleerden, welke de tachtig duizend letters van het
+Chineesche schrift met 't meeste gemak gebruiken, van een kenner
+van het Mandarijnen schrift, van een van die, welke het recht hebben
+onder de groote poort van Peking door te gaan, een voorrecht alleen
+den zonen des hemels gegeven.
+
+'t Is ook mogelijk dat de opstandeling, een verleden vol verschrikking
+vergetende, met het voorbeeld van den braven Tchoung Héou zijn
+voordeel had gedaan en zich allengs aan de bespiegelende wijsbegeerte
+had gewijd.
+
+Hoe dit zij, op denzelfden avond van het feestmaal bevonden zich
+Kin-Fo en Wang, de onafscheidelijke gezellen, op de kade, om zich
+naar de stoomboot te begeven, die hen in snelle vaart naar Shang-Haï
+moest terugvoeren.
+
+Kin-Fo liep zwijgend, zelfs min of meer in nadenken verzonken,
+voort. Wang keek links en rechts, philosofeerde over de maan en de
+sterren, ging glimlachend onder de poort der »Eeuwige Reinheid" door,
+die hij niet te hoog voor zichzelf vond, passeerde daarop de poort
+der »Eeuwige Vreugde" en zag ten slotte hoe de torens van de pagode
+der »Vijfhonderd Godheden" zich in de schaduw des nachts verloren.
+
+De stoomboot _Perma_ lag gereed om te vertrekken. Kin-Fo en Wang
+begaven zich naar de beide hutten die men voor hen open gehouden
+had. De krachtige stroom van de Parelrivier, die dagelijks tegelijk
+met het slijk van den oever, de lijken van de ter dood verwezenen
+met zich voert, versnelde den gang der boot nog. Het vaartuig bewoog
+zich als een pijl langs de ruïnes, hier en daar overgebleven van de
+verwoesting, door de Fransche kanonnen aangericht, langs den tempel
+met negen verdiepingen van Haf-Way, voorbij de landtong Jardyne
+nabij Whampoa, waar de grootste vaartuigen hunne ligplaats hebben,
+en tusschen de eilandjes en het bamboezen paalwerk door, dat aan
+weerskanten der oevers gevonden wordt.
+
+In den nacht werden de vijfhonderd kilometers, dat wil zeggen,
+de drie honderd vijf en zestig »lis" die Canton van de monding der
+rivier scheiden, afgelegd.
+
+Bij het opgaan der zon passeerde de _Perma_ den »Tijgermuil" en
+vervolgens de beide hoofden van den inham. De Victoria-Peak op 't
+eiland Hong-Kong, ter hoogte van achttienhonderd vijf en twintig
+voet, verscheen één oogenblik door den morgennevel, en na een zeer
+voorspoedigen overtocht voeren Kin-Fo en Wang de gele wateren van
+de Blauwe rivier weder op en zetten voet aan wal te Shang-Haï op het
+kustland van de provincie Kiang-Nan.
+
+
+
+
+
+III.
+
+ Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik kan werpen
+ op de stad Shang-Haï.
+
+
+Een Chineesch spreekwoord zegt:
+
+
+ »Als de sabels verroest zijn en de spaden glinsteren,
+ Als de trappen der tempels afgesleten worden door de voeten
+ der geloovigen en er gras groeit op de binnenplaats der
+ gerechtshoven,
+ Als de gevangenissen ledig en de graanzolders vol zijn,
+ Als de dokters loopen en de bakkers rijden,
+ Dan wordt het rijk goed bestuurd."
+
+
+Het spreekwoord is hier een waar woord en kon zeer goed op al de staten
+der oude en der nieuwe wereld toegepast worden. Maar, is er één land
+waar men nog ver van dezen idealen toestand af is, dan is het juist
+het Hemelsche rijk. Daar juist glinsteren de sabels terwijl de spaden
+roesten, daar is weinig plaats in de gevangenissen en veel ruimte op
+de graanzolders. De bakkers hebben er minder te doen dan de dokters, en
+lokken de pagoden ook vele geloovigen tot zich, de gerechtshoven hebben
+waarlijk niet te klagen over gebrek aan beschuldigden of aan pleiters!
+
+Overigens is het geen wonder dat de administratie te wenschen
+overlaat in een rijk van honderd en tachtigduizend vierkante mijlen,
+dat van het noorden naar het zuiden meer dan achthonderd uur gaans
+en van het westen naar het oosten er ruim negenhonderd lang is,
+dat achttien uitgestrekte provinciën telt, zonder de schatplichtige
+landen te rekenen als Mongolië, Mantchourije, Thibet, Tonking, Corea,
+de Liou-Tchou eilanden etc. Mogen de Chineezen zelve dit al niet
+gereedelijk erkennen, onder de vreemdelingen is er niemand die het
+betwijfelt. Misschien de Keizer alleen, opgesloten in zijn paleis,
+buiten welks poorten hij slechts hoogst zelden komt, beschermd door
+de muren van een driedubbele stad, die Zoon des Hemels, de vader
+en de moeder zijner onderdanen, die wetten geeft of vernietigt naar
+zijn welgevallen, die het recht van leven en dood heeft over allen
+en wien door zijne geboorte alle inkomsten van het rijk rechtmatig
+toekomen;--deze souverein, voor wien alles in het stof buigt, is
+zeker overtuigd dat er in zijn rijk niets is wat iets te wenschen
+zou kunnen overlaten. Het zou dan ook niemand geraden zijn, hem te
+willen overtuigen, dat hij zich bedroog. Een Zoon des Hemels bedriegt
+zich nooit.
+
+Was Kin-Fo misschien van oordeel dat eene Europeesche regeeringsvorm
+boven den Chineeschen te verkiezen is? Men zou bijna geneigd zijn het
+te gelooven. Hij woonde bijvoorbeeld niet in Shang-Haï, maar buiten,
+op een gedeelte der Engelsche concessie, die de onafhankelijkheid,
+waarin zij zich eenigermate verheugen mag, op zeer hoogen prijs stelt.
+
+Shang-Haï, de eigenlijke stad, ligt op den linkeroever van het
+riviertje Houan-Pou, die met de Wousung vereenigd in de Yang-Tsze-Kiang
+of Blauwe rivier valt en ten slotte in de Gele zee uitloopt.
+
+Het is een ovaal, dat van het noorden naar het zuiden loopt, omringd
+door hooge muren met vijf poorten, die toegang tot de voorsteden
+geven. Een verward net van met tegels bestrate steegjes, die zelfs
+met geen mechanisch reinigingstoestel schoon te maken zouden zijn;
+sombere winkels zonder eenige uitstalling waarin de winkeliers, naakt
+tot den gordel, rondscharrelen; geen rijtuigen, geen draagstoelen,
+ter nauwernood nu en dan een ruiter; eenige nationale tempels of
+vreemde kapellen; voor eenige wandeling een »theetuin" en een moerassig
+exercitieveld waaruit allerlei ongezonde dampen opstijgen; en op de
+straten en in de huizen eene bevolking van tweemaal honderdduizend
+inwoners, ziedaar de stad die als woonplaats weinig aanlokkelijks
+heeft, maar die evenwel uit een handelsoogpunt van groot belang is.
+
+Daar toch mochten, na het tractaat van Nan-King, de vreemdelingen
+voor het eerst hunne kantoren openen. Het was de groote deur van
+China, die voor den Europeeschen handel opengezet werd. Ook heeft de
+regeering buiten Shang-Haï en zijne voorsteden, tegen eene jaarlijksche
+uitkeering bij concessie, drie groote stukken grond afgestaan aan
+de Franschen, de Engelschen en de Amerikanen, die er ten getale van
+omstreeks tweeduizend wonen.
+
+Van de Fransche concessie--het aan de vreemdelingen uit
+Frankrijk afgestane terrein--is weinig te zeggen. Het is de minst
+belangrijke. Zij grenst ongeveer aan de noordelijke zijde der stad
+en strekt zich uit tot de beek van Yang-King-Pang, die haar van
+het Engelsche grondgebied scheidt. Daar verheffen zich de kerken
+der Lazaristen en der Jezuïeten, die ook op vier mijlen afstand van
+Shang-Haï het seminarie Tiskavé opgericht hebben, waar zij Chineesche
+kweekelingen vormen. Maar deze kleine kolonie haalt niet bij de beide
+anderen. Van de tien handelshuizen die er in 1861 opgericht werden
+zijn er nog slechts drie over, en zelfs het wisselkantoor is thans
+op de Engelsche concessie gevestigd.
+
+Het buiten Shang-Haï aan de Amerikanen afgestane gebied is van de
+Engelsche concessie door den Sou-Tchéou-Creek afgescheiden, en over
+deze rivier ligt een houten brug. Op de Amerikaansche concessie ligt
+het Astor-Hotel en de Zendingskerk; daar bevinden zich ook de dokken,
+ten gebruike der Europeesche schepen.
+
+Van de drie concessies is echter ontegenzeglijk de Engelsche de
+bloeiendste. Prachtige gebouwen op de kaden, huizen met veranda's
+en tuinen, paleizen van handelsvorsten, de Oriental Bank, de »hong"
+van de beroemde firma Dent, de kantoren van Jardyne, Russel en andere
+groete kooplieden, de Engelsche club, de schouwburg, het cricketveld,
+het park, de renbaan, de bibliotheek, ziedaar wat er onder anderen
+te vinden is in deze rijke schepping der Angelsaksers, die terecht
+op den naam van model-kolonie boogt.
+
+Daarom zal het ook niemand verwonderen dat op dit bevoorrecht gebied,
+onder bescherming van een vrijzinnigen regeeringsvorm, een Chineesche
+stad verrezen is van een geheel bijzonder karakter, zooals er nergens
+anders een te vinden is.
+
+De vreemdeling, die langs de schilderachtige Blauwe rivier dit plekje
+naderde, zag er dan ook vier vlaggen wapperen. Nevens de Fransche,
+de Engelsche en de Amerikaansche kleuren, woei er ook de Chineesche
+vlag, het gele St. Andries-kruis op een groen veld.
+
+Wat de omstreken van Shang-Haï aangaat, deze zijn vlak land, zonder
+boomen, doorsneden door smalle steenen wegen en in rechte hoeken
+zich kruisende voetpaden, met regenputten voorzien en »arroyo's" die
+onmetelijke rijstvelden met hun water besproeien, waardoor kanalen
+loopen, bedekt met jonken die te midden der velden hunne vrachten
+vervoeren, evenals de tjalken door de Hollandsche weilanden; het was
+eene uitgestrekte schilderij, zeer groen van toon, waaraan alleen de
+lijst ontbrak.
+
+De _Perma_ was bij haar aankomst aan de kade van de binnenhaven van
+Shang-Haï komen te liggen, voor de oostelijke voorstad. Daar stapten
+Wang en Kin-Fo dien middag aan wal.
+
+Zoowel op de kaden als op de rivier heerschte eene onbeschrijfelijke
+drukte. Honderden jonken, bloemenschepen, sampans, een soort van
+gondels met wrikriemen bestuurd, gigs en andere bootjes van allerlei
+grootte, vormde eene drijvende stad, waar eene bevolking woonde, die
+men minstens op veertigduizend zielen schatten kan,--eene bevolking
+die tot den minderen stand behoort en waarvan de rijksten zich zelfs
+niet tot den rang der geletterden of mandarijnen kunnen verheffen.
+
+De beide vrienden flaneerden langs de kade te midden der gemengde
+schare, kooplieden van allerlei aard, venters van noten, oranjeappelen
+of pompoenen, zeelieden van allerlei natiën, waarzeggers, Chineesche
+en Mongoolsche priesters, Roomsch-Katholieke priesters in Chineesche
+kleederdracht en met staart en waaier, inlandsche soldaten,
+»tipaos", plaatselijke politie-agenten en »compradores", een soort
+van commissionairs, die de zaken der Europeesche kooplieden behartigen.
+
+Kin-Fo met den waaier in de hand, liet zijn onverschilligen blik over
+de menigte dwalen en stelde volstrekt geen belang in hetgeen er om
+hem heen voorviel. Noch de metaalklank der Mexicaansche piasters,
+noch die der zilveren taëls of der koperen sapeken, [1] die gedurig
+uit de handen der koopers naar die der verkoopers overgingen, konden
+zijne gedachten afleiden. Hij bezat genoeg om de geheele voorstad te
+koopen en contant te betalen.
+
+Wang had zijne groote gele parapluie opgezet, die met zwarte monsters
+prijkte, en terwijl hij als een echte Chinees steeds rondkeek,
+zocht hij overal naar voorwerpen, die hem aanleiding tot opmerkingen
+konden geven.
+
+Voorbij de Oostpoort gaande viel zijn blik bij toeval op een dozijn
+kooien van bamboes, waarin de akelige hoofden van een gelijk aantal
+misdadigers te zien waren, eerst den vorigen avond ter dood gebracht.
+
+»Misschien was er wel iets beters te doen", zeide hij, »dan hoofden
+af te hakken. 't Was wel zoo wijs ze met nuttige kennis te vullen."
+
+Kin-Fo hoorde ongetwijfeld deze opmerking van Wang niet, anders zou
+die hem uit den mond van een ex-Taï-ping zeker wel verwonderd hebben.
+
+Beiden gingen voort langs de kaai en volgden de muren der Chineesche
+stad.
+
+Aan het einde der voorstad waar de Fransche concessie begint, werd
+de aandacht der menigte getrokken door een inboorling in een lang
+blauw kleed, die met een kleinen stok op een grooten buffelhoorn sloeg.
+
+»Een sieng cheng", sprak de wijsgeer.
+
+»Waar raakt ons dat?" antwoordde Kin-Fo.
+
+»Laat u eens waarzeggen", hernam Wang. »Als men gaat trouwen is dat
+wel eens aardig."
+
+Kin-Fo wilde, zonder hierop te letten, verder gaan, doch Wang hield
+hem tegen.
+
+De »sien-cheng" is een soort van populair profeet, die voor een paar
+sapeken de toekomst voorspelt. Al wat hij voor zijn beroep noodig
+heeft is een kooi met een kleinen vogel, die aan een der knoopen
+van zijn kleed hangt, en een spel van vier-en-zestig kaarten waarop
+afbeeldingen van goden, menschen en dieren voorkomen. Alle Chineezen
+zijn min of meer bijgeloovig en dus vinden ook de voorspellingen van
+den sien-cheng veel aftrek, ofschoon deze zelf natuurlijk wel weet
+hoe het daarmede gesteld is.
+
+Op een teeken van Wang spreidde hij een wolligen doek op den grond uit,
+plaatste er de kooi op, nam zijne kaarten, schudde ze door en legde ze
+zoo op den doek dat de plaatjes niet te zien waren. De deur der kooi
+werd toen geopend, de kleine vogel wipte er uit, zocht schijnbaar
+tusschen de kaarten en pikte er vervolgens een op, die hij aan den
+waarzegger bracht, ontving een paar rijstkorrels tot belooning en
+verdween toen weder in zijn kooi.
+
+De sien-cheng keerde de kaart om. Er stond een afbeeldsel van een
+man op en een spreuk in Kunarunaschrift, de Mandarijnentaal van het
+noorden, die de officieele taal der geleerden is.
+
+Toen keerde de waarzegger zich tot Kin-Fo en voorspelde hem, wat zijne
+collega's over de geheele wereld altijd aan hunne klanten voorspellen,
+zonder dat zij gevaar loopen zich te vergissen, namelijk dat hij, na
+door eenigen geheimzinnigen tegenspoed getroffen te zijn, duizenden
+jaren gelukkig zou leven.
+
+»Eén slechts", antwoordde Kin-Fo, »éen slechts en ik schenk u gaarne
+de rest."
+
+Daarop wierp hij hem een zilveren taël toe, waarop de profeet aanviel
+als een hond op een lekker been. Zulke belooningen kreeg hij niet
+dikwijls.
+
+Wang en zijn leerling richtten toen hunne schreden naar de Fransche
+nederzetting, de eerste peinzend over deze voorspelling, die zoo
+volkomen strookte met zijne eigene theorieën ten opzichte van het
+geluk, de tweede wel overtuigd dat er voor hem geen tegenspoed
+zijn kon.
+
+Zij gingen het Fransche consulaat voorbij, over het brugje dat de
+Fransche concessie met het Engelsche verbindt, staken deze laatste
+nederzetting dwars over en bereikten zoo de kade van de Europeesche
+haven.
+
+Het sloeg juist twaalf uur. De drukte die des ochtends buitengewoon
+groot geweest was, hield als met een tooverslag op. De handelsdag
+was om zoo te zeggen afgeloopen en op de beweging volgde de kalmte,
+zelfs in het Engelsche gedeelte der stad, dat zich in dit opzicht
+naar de gebruiken des lands voegde.
+
+Op dit oogenblik kwamen eenige vreemde schepen de haven binnen, de
+meeste onder de vlag van het Vereenigde Koningrijk. Negen van de tien
+waren, helaas, met opium bevracht. Deze verstompende zelfstandigheid,
+dit vergift waarmede Engeland China overlaadt, wordt ingevoerd
+tot eene jaarlijksche waarde van meer dan honderdveertig millioen
+gulden en levert driehonderd pct. winst op. Te vergeefs heeft de
+Chineesche regeering den invoer van opium in het Hemelsche Rijk willen
+beletten. De oorlog van 1841 en het verdrag van Nan-King hebben het
+land voor de Engelsche koopwaar geopend en den handelsvorsten vrij
+spel gegeven. Overigens moeten wij er bijvoegen dat, al bedreigt de
+regeering van Peking ieder Chinees die opium verkoopt zelfs met den
+dood, het gezag zich ook wel laat vinden, als men slechts den rechten
+toon weet aan te slaan. Men meent zelfs te kunnen verzekeren, dat de
+mandarijn, die gouverneur van Shang-Haï is, jaarlijks een millioen
+verdient alleen door somtijds niet te nauwkeurig toe te zien op de
+handelingen zijner ondergeschikten.
+
+Het spreekt van zelf dat Kin-Fo noch Wang opium gebruikten; dit
+vergif toch verwoest het geheele organisme en heeft onvermijdelijk
+een vroegen dood ten gevolge.
+
+Ook was er nooit een ons opium over den drempel gekomen der rijke
+woning waar de twee vrienden binnenstapten, juist een uur nadat zij
+op de kade van Shang-Haï geland waren.
+
+Wang had--vreemd genoeg uit den mond van een ex-Taï-ping!--eerst nog
+de opmerking gemaakt:
+
+»Misschien kon er wel iets beters gedaan worden dan een zelfstandigheid
+in te voeren die een geheel volk verstompt! Handel is goed, maar
+wijsbegeerte is beter! Laat ons de wijsbegeerte beoefenen en daarin
+ons geluk zoeken!"
+
+
+
+
+
+IV.
+
+ Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al acht
+ dagen eerder had moeten bezorgd worden.
+
+
+Een yamen bestaat uit een aantal verschillende gebouwen langs
+evenwijdige lijnen gerangschikt en die door een andere lijn van kiosken
+en paviljoenen loodrecht gesneden wordt. Meestal wordt de yamen bewoond
+door mandarijnen van hoogen rang en behoort dan den keizer toe:
+maar ook den rijken bewoners van het Hemelsche Rijk is het vergund
+yamens in eigendom te bezitten, zoodat dan ook de vermogende Kin-Fo
+een dezer weelderige hotels bewoonde.
+
+Wang en zijn kweekeling bleven bij de hoofdpoort in de uitgestrekte
+omheining, die de verschillende gebouwen van de yamen, hare tuinen
+en binnenplaatsen omgaf, staan.
+
+Ware zij, inplaats van de woning van een eenvoudigen particulier,
+die van een mandarijn-magistraat geweest, dan zou onder de fraai
+uitgesneden en beschilderde luifel der poort dadelijk een groote trom
+in 't oog gevallen zijn. Op die trom zouden dan dag en nacht diegenen
+zijner onderhoorigen hebben komen slaan, die recht hadden willen
+inroepen. Maar inplaats van die »klachtentrom", versierden groote
+porceleinen pullen den ingang der yamen, en bevatten koude thee, die
+door de zorg van den hofmeester steeds vernieuwd werd. Deze pullen
+stonden ter beschikking van de voorbijgangers, eene edelmoedigheid,
+die Kin-Fo eer aandeed. Ook was hij zeer gezien, zooals men zeide,
+bij »zijne buren uit het Oosten en het Westen."
+
+Nauwelijks had de meester zich vertoond of al de huisvrienden snelden
+naar de poort om hem te ontvangen. Al de lieden die tot eene deftige
+Chineesche huishouding behooren, als kamerdienaars, voetknechten,
+portiers, het personeel der draagstoelen, palfreniers, koetsiers,
+bedienden, nachtwakers, koks, stonden in gelid geschaard onder de
+bevelen van den hofmeester. Behalve deze waren er nog een tiental
+koelies, die, voor het ruwe werk bij de maand gehuurd, zich wat
+achteraf hielden.
+
+De hofmeester verwelkomde den heer des huizes. Deze maakte nauwlijks
+eene beweging met de hand en schreed snel voorbij.
+
+»Soun?" zei hij alleen.
+
+»Soun!" antwoordde Wang glimlachend. »Als Soun er was, zou 't Soun
+niet meer zijn!"
+
+»Waar is Soun?" zei Kin-Fo nogmaals.
+
+De hofmeester moest bekennen, dat hij, noch iemand wist waar Soun was.
+
+Nu was Soun niets meer of minder dan de eerste kamerdienaar, speciaal
+aan den persoon van Kin-Fo verbonden en die volstrekt niet door hem
+gemist kon worden.
+
+Soun was dus zeker een voortreffelijke bediende? Neen, 't was
+onmogelijk slechter zijn dienst te verrichten. Hij was verstrooid,
+onsamenhangend, onhandig in zijn doen en spreken, een echte lekkerbek,
+een beetje bang van aard, een ware tochtscherm-Chinees, maar getrouw
+overigens en de eenige die bij zekere gelegenheden eenigen invloed
+op zijn meester had. Kin-Fo kon zich twintig maal op een dag boos
+maken op Soun en zoo hij hem slechts tien maal strafte, dan was het
+eene overwinning behaald op zijne gewone lichtgeraaktheid. Men ziet,
+die Soun was een hygieenische bediende.
+
+En had Soun nu iets gedaan dat niet in den haak was, dan voorkwam
+hij zijn meester en vroeg, evenals de meeste Chineesche bedienden,
+uit eigen beweging om gestraft te worden, 't geen hem dan ook niet
+bespaard werd, want als hagel vielen de rottingslagen dan op zijne
+schouders, waarover Soun zich evenwel niet veel bekreunde. Doch,
+waarover hij zich oneindig veel gevoeliger betoonde, dat waren de
+telkens herhaalde verkortingen, die Kin-Fo den gevlochten staart die
+hem op den rug hing, liet ondergaan, zoodra er sprake was van de een
+of andere ernstige overtreding.
+
+Niemand zal wel onbekend zijn met het groote gewicht dat de Chinees
+aan dit zonderlinge aanhangsel hecht. De eerste straf die den
+misdadiger wordt opgelegd, is het verlies van zijn staart! 't Is een
+schande voor zijn gansche leven! De ongelukkige knecht vreesde dan
+ook niets zoo zeer dan veroordeeld te worden er een stukje van te
+verliezen. Voor vier jaren nog toen Soun in dienst bij Kin-Fo trad,
+had zijn staart--een der schoonste van het Hemelsche Rijk,--eene lengte
+van een meter vijf en twintig, terwijl er thans, helaas! niets meer
+van overbleef dan zeven en vijftig centimeters.
+
+Ging dat zoo voort, dan was Soun binnen twee jaar heelemaal kaal!
+
+Wang en Kin-Fo gingen daarop, eerbiedig gevolgd door het bedienend
+personeel, den tuin door, welks boomen meerendeels in aarden potten
+geplant, en op verrassende, maar betreurenswaardige wijze besnoeid,
+allerlei fantastische diergestalten te zien gaven. Vervolgens
+liepen zij het bassin langs, dat met goudvisschen en roodvisschen
+gevuld was en welks helder water bijna verborgen was onder de groote
+bleekroode bloemen van de nelumbo, de schoonste waterlelie uit het
+Bloemenrijk. Zij bogen het hoofd, toen zij een soort van hieroglyphisch
+viervoetig dier voorbij kwamen, dat in harde kleuren op een daar
+aanwezigen muur was geschilderd en een soort van symbolisch fresco
+scheen te zijn, en naderden daarop de deur der voornaamste woning
+van de yamen.
+
+Het was een gebouw met eene verdieping, geplaatst op een terras,
+'t welk men langs een marmeren trap van zes treden bereikte. Er
+waren bij wijze van luifels schermen van bamboes voor de deuren en
+vensters aangebracht, waardoor de reeds buitengewone hitte dragelijk
+werd gemaakt en de koelte in 't gebouw behouden. Het platte dak
+vormde een contrast met de fantastische bedekking der paviljoens,
+die hier en daar in de yamen verspreid lagen en welks kanteelen,
+veelkleurige pannen en in fijne arabesken uitgesneden steenen een
+aangenamen aanblik opleverden.
+
+Binnen gekomen bespeurde men, behalve de vertrekken in 't bijzonder
+bestemd voor Wang en Kin-Fo, niets anders dan salons, omgeven door
+kabinetjes, welke afgescheiden waren door doorschijnende voorhangsels,
+waarop guirlandes van bloemen waren aangebracht, of wel plaatjes met
+zedekundige spreuken, waarop de bewoners van het Hemelsche rijk niet
+zuinig zijn. Overal stonden zonderling versierde zetels van marmer,
+porcelein of hout, en bovendien een dozijn kussens wier mollige
+zachtheid meer tot zitten uitlokte dan de hardere zetels; overal
+hingen lampen of wel lantaarns van verschillenden vorm met zacht
+gekleurde glazen en versierd met eikels of wel met franjes en kwastjes
+als aan het dekkleed van een Spaansch muildier gevonden worden;
+overal vond men ook kleine thee-tafeltjes, »tcha-ki" geheeten, die
+in een Chineesch huishouden niet mogen ontbreken. Men vond er voorts
+allerlei ciseleer-werk van ivoor of schildpad, bronzen voorwerpen in
+niello-werk, wierookschaaltjes, verlakte voorwerpen met gouddraad
+en relief versierd, andere van melkwit of smaragd groen nephriet,
+ronde of prisma-vormige vaasjes van de dynastie der Mings en der
+Tsings, nog zeldzamer porceleinen beeldjes van de dynastie der Yens,
+kopjes met doorschijnend rose en geel gekleurd email bedekt, van welke
+bewerking het geheim verloren is gegaan; te veel om op te noemen. Deze
+weelderig ingerichte woning bood alles aan wat Chineesche fantasie,
+gepaard aan Europeesch confort, kon verschaffen.
+
+Kin-Fo was dan ook--ieder zeide het en zijn smaak bewees het--een man
+van den vooruitgang. Iedere nieuwere uitvinding van het westen was hij
+bereid over te nemen. Hij behoorde tot die--nog te zeldzame--categorie
+van zonen van het Hemelsche rijk, die dwepen met de physische en
+chemische onderzoekingen.
+
+Hij was dan ook niet een der barbaren die de eerste telegraafdraden
+doorsneden, welke de firma Reynoldt tot Wousung wenschte te doen
+loopen om spoedig de aankomst te vernemen van de Engelsche of
+Amerikaansche mail, en hij moest evenmin gerekend worden onder die
+achterlijke mandarijnen welke weigerden om den onderzeeschen kabel
+van Shang-Haï naar Hong-Kong op het grondgebied der laatstgenoemde
+eilanden te bevestigen, en de telegrafisten dwongen dien op een schip
+dat op stroom lag, vast te maken.
+
+Neen, Kin-Fo behoorde tot die Chineezen welke het met genoegen hadden
+gezien dat de regeering, onder toezicht van Fransche ingenieurs,
+arsenalen en werven te Fou-Chao had gesticht. Ook had hij, en dit uit
+een zuiver nationaal oogpunt, aandeelen in de Chineesche stoombooten
+die den dienst verrichten tusschen Tien-Sin en Shang-Haï en was hij
+betrokken bij de snelvarende vaartuigen die op den tocht van Singapore
+drie of vier dagen op de Engelsche mail winnen.
+
+De vorderingen der wetenschap waren zelfs tot in zijne huiselijke
+omgeving toegepast. De verschillende gebouwen van zijn yamen waren
+door telefoons verbonden en electrische schellen vond men er in
+onderscheiden kamers. In het koude seizoen legde hij vuur aan en
+verwarmde zich, vrij wat verstandiger dan zijne landgenooten die
+onder hunne vier- of vijfdubbele kleeding voor hunnen ledigen
+haard bevroren. Zijn huis was met gas verlicht evenals dat van
+den inspecteur-generaal der douanen te Peking, evenals dat van
+den schatrijken Yang, bijna uitsluitend eigenaar van de banken van
+leening in het Hemelsche Rijk! Eindelijk, het verouderde gebruik
+van het schrift in zijne intieme correspondentie moede, had de
+vooruitstrevende Kin-Fo--men zal het weldra zien--de phonograaf in
+gebruik genomen, nauwelijks door Edison tot zijn laatsten graad van
+volkomenheid gebracht.
+
+Men bespeurt uit een en ander dat de leerling van den philosoof Wang,
+zoowel wat het materieele leven betreft, als wat aangaat zucht naar
+kennis en wetenschap, alles bezat wat noodig was om gelukkig te
+wezen! En toch was hij het niet! Hij had Soun om zijne dagelijksche
+apathie te verdrijven, en zelfs Soun was niet voldoende om hem gelukkig
+te maken!
+
+'t Viel niet te loochenen dat Soun, die nooit daar was waar hij
+wezen moest, zich ook thans nergens liet zien. Hij had zich zeker
+een of ander zwaar vergrijp te verwijten, eenige onhandigheid, in
+'t afzijn van zijn meester gegaan, en al vreesde hij niet voor zijn
+rug en schouders, die aan de rotting gewend waren, alles leidde er
+toe om te doen gelooven dat hij thans bevreesd was voor zijn staart.
+
+»Soun!" riep Kin-Fo, de vestibule binnentredende, waarop de salons ter
+rechter- en linkerzijde uitkwamen, op een toon van kwalijk bedwongen
+ongeduld.
+
+»Soun!" herhaalde Wang, wiens goede raadgevingen en vermaningen altijd
+zonder invloed op den voor verbetering onvatbaren knecht waren geweest.
+
+»Zoek Soun op en breng hem hier!" zeide Kin-Fo tot den hofmeester,
+die iedereen in 't werk stelde om den niettevinden bediende te zoeken.
+
+Wang en Kin-Fo bleven alleen.
+
+»Ons verstand zegt ons," sprak de philosoof, »dat een reiziger,
+te huis teruggekeerd, eenige rust moet nemen."
+
+»Laat ons dan verstandig zijn!" was het eenvoudig antwoord van den
+leerling van Wang.
+
+En na den philosoof de hand gedrukt te hebben, begaf hij zich naar
+zijn vertrek, terwijl Wang zijne kamer binnentrad.
+
+Toen Kin-Fo alleen was, strekte hij zich op een van die zachte, mollige
+divans van Europeesch maaksel uit, van welks bewerking een Chineesch
+kamerbehanger of tapijtwerker geen denkbeeld heeft. Daar ging hij
+liggen droomen. Dacht hij aan zijn huwelijk met het beminnelijke en
+lieve meisje dat spoedig zijne levensgezellin zou zijn? Ja, en dat
+was niet te verwonderen als men bedenkt, dat hij haar den volgenden
+dag weder zou ontmoeten. Het bevallige wezen woonde niet te Shang-Haï,
+maar te Peking, en Kin-Fo overlegde bij zichzelf of het niet passend
+zou zijn haar tegelijk met het bericht van zijn terugkeer te Shang-Haï,
+te doen weten, dat hij spoedig in de hoofdstad van het Hemelsche rijk
+zou verschijnen. Het zou zelfs niet ongepast zijn eene zekere begeerte,
+eene lichte opwelling van ongeduld om haar weer te zien aan den dag
+te leggen. Ja zeker, hij hield werkelijk veel van haar! Wang had het
+hem volgens de meest onomstootelijke regels der logica aangetoond,
+en dit nieuwe element in zijn bestaan zou hem misschien kunnen
+helpen bij het zoeken naar het onbekende.... dat is te zeggen het
+geluk.... die.... dat.... waarvan....
+
+Kin-Fo droomde met gesloten oogen en hij zou geheel en al ingeslapen
+zijn als hij niet eene zekere kriebeling in zijn rechterhand gevoeld
+had.
+
+Zijne vingers sloten zich instinctmatig en omklemden een
+cylindervormig, knoestig voorwerp, van betamelijke dikte, dat zij
+meer gewend waren te hanteeren.
+
+Kin-Fo vergiste zich niet, het was een rotting dien men hem in de
+rechterhand had gestoken; op hetzelfde oogenblik hoorde men, op
+bedeesden toon, de volgende woorden:
+
+»Als het mijnheer behaagt!"
+
+Kin-Fo stond overeind en zwaaide, wat zeer natuurlijk was, den
+straffenden rotting heen en weer.
+
+Soun stond voor hem, half gebogen, in de houding van een patiënt die
+eene bewerking moet ondergaan. Met de eene hand leunde hij op het
+tapijt van de kamer, in de andere hield hij een brief.
+
+»Zoo, ben je daar eindelijk," zei Kin-Fo.
+
+»_Ai ai ya!_" antwoordde Soun. »Ik had gedacht dat mijnheer eerst de
+derde wake zou terugkeeren! Als het mijnheer behaagt!"
+
+Kin-Fo gooide den rotting tegen den grond en Soun, hoe geel hij ook
+was, verbleekte!
+
+»Als je me zonder eenige verontschuldiging je rug aanbiedt," sprak de
+meester, »dan heb je zeker wel wat meer verdiend! Wat is er gebeurd?"
+
+»Deze brief!..."
+
+»Spreek op!" riep Kin-Fo en greep den brief dien Soun hem aanbood.
+
+»Ik ben zoo onhandig geweest te vergeten hem u ter hand te stellen
+vóór uw vertrek naar Canton!"
+
+»Acht dagen te laat, schurk!"
+
+»Het is mijn schuld, mijnheer!"
+
+»Kom hier!"
+
+»Ik ben gelijk aan een arme krab zonder pooten, die niet vooruit kan
+komen! _Ai ai ya_"
+
+Dat was een wanhoopskreet. Kin-Fo had Soun bij zijn staart gegrepen
+en met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar had hij er het
+uiterste einde afgenomen.
+
+De arme krab scheen weder spoedig zijne pooten terug te krijgen,
+want hij was eensklaps opgevlogen, niet zonder eerst van het tapijt
+het stukje van zijn kostbaar aanhangsel opgeraapt te hebben.
+
+De staart van Soun was van zeven en vijftig tot vier en vijftig
+centimeter teruggebracht.
+
+Kin-Fo had zich na de strafoefening, die hij Soun had doen ondergaan,
+weder op zijn divan neergevleid en bekeek doodkalm den brief, die
+voor acht dagen was gekomen. Het hinderde hem minder dat de brief te
+laat in zijne handen was gekomen, dan wel dat Soun zich weder aan
+onachtzaamheid had schuldig gemaakt. Wat voor belang kon een brief
+hem inboezemen? Een brief kon alleen welkom zijn als hij hem eene
+ontroering bezorgde. Hij, Kin-Fo ontroerd!
+
+Hij bekeek den brief toch, maar verstrooid.
+
+De enveloppe van stevig linnen was aan de voor- en achterzijde van
+wijn- en chocolaad-kleurige postzegels voorzien. Onder het beeld--een
+manshoofd--bespeurde men de cijfers van twee en van »zes centen."
+
+De brief kwam dus uit Amerika.
+
+»Wat nu!" dacht Kin-Fo de schouders ophalende, »een brief van mijn
+correspondent te San Francisco!"
+
+En hij wierp den brief in een hoek van den divan.
+
+Wat kan zijn correspondent hem voor gewichtigs hebben mee te
+deelen? Dat de stukken, die bijna geheel zijn fortuin uitmaakten,
+rustig sliepen in de kassen van de Centrale Californische bank, dat
+zijne actiën vijftien of twintig pct. waren gerezen, dat de dividenden
+die van het vorige jaar overschreden, enz. Eenige duizenden dollars
+meer of minder maakten hem koud noch warm.
+
+Toch nam Kin-Fo na eenige minuten den brief weer op en scheurde er
+werktuiglijk de enveloppe af; maar in plaats van hem te lezen keek
+hij naar de onderteekening.
+
+»Hij is van mijn correspondent," zei hij, »het kan alleen over zaken
+zijn! Die kunnen tot morgen wachten!"
+
+En weder zou Kin-Fo den brief weggeworpen hebben als zijn oog niet
+toevallig was blijven rusten op een woord onder aan de tweede pagina,
+dat eenige malen onderschrapt was. Het was het woord PASSIEF, waarop
+de correspondent te San-Francisco de aandacht van zijn cliënt te
+Shang-Haï had willen vestigen.
+
+Kin-Fo nam daarop den brief en las dien van het begin tot het einde
+niet zonder eenige nieuwsgierigheid, iets wat van hem bepaald te
+verwonderen was.
+
+Zijne wenkbrauwen fronsten zich één oogenblik; maar een soort van
+minachtenden glimlach plooide zijne lippen toen hij de lezing ten
+einde had gebracht.
+
+Kin-Fo stond op, deed eenige stappen door zijn kamer en greep de
+spreekbuis, die hem in staat stelde zich met Wang te onderhouden zonder
+zich te vermoeien. Hij bracht zelfs het uiteinde aan zijn mond, om
+het waarschuwende fluitje te doen hooren, maar toen bedacht hij zich,
+liet de buis vallen en strekte zich opnieuw op zijn divan uit.
+
+»Poeh!" was al wat hij zeide, en zijne geheele persoonlijkheid sprak
+uit dat woord.
+
+»En zij!" mompelde hij. "Het gaat haar eigenlijk meer aan dan mij."
+
+Hij ging naar eene kleine verlakte tafel, waarop een keurig bewerkt,
+langwerpig doosje stond. Maar toen hij op het punt stond het te openen,
+trok hij zijne hand terug.
+
+»Wat zeide ze in haar laatsten brief?" mompelde hij.
+
+En in plaats van het deksel der doos te openen, drukte hij op een
+veer aan een der zijden.
+
+Terstond hoorde men het geluid eener zachte stem:
+
+»Mijn lieve oudste broeder, ben ik u niet als de Meihoua-bloem in
+de eerste maan, als de abrikozen-bloesem in de tweede, als de bloem
+der perzik in de derde! Mijn hart van juweel, ik zend u duizend,
+tienduizend groeten!"...
+
+Het was eene jeugdige vrouwenstem, wier teedere woorden door den
+phonograaf herhaald werden.
+
+»Arme kleine jongste zuster!" zeide Kin-Fo.
+
+Daarna opende hij het doosje, nam er de papierstrook met streepjes
+en deukjes uit, die het geluid der afwezige stem weergegeven had,
+en plaatste er een ander stuk geprepareerd papier in.
+
+De phonograaf was reeds zoo volmaakt dat men slechts hardop behoefde
+te spreken om indrukken in het vlies te maken, terwijl de rol, die
+door een horloge-veer in beweging gebracht werd, de woorden op het
+geprepareerde papier aan het toestel aanteekende.
+
+Kin-Fo sprak ongeveer eene minuut. Aan zijne stem, kalm als altijd,
+kon men niet hooren onder welken indruk, van vreugde of van droefheid,
+hij zijne gedachten in woorden bracht.
+
+Drie of vier zinnen, meer niet, ziedaar alles wat Kin-Fo sprak. Daarop
+deed hij den phonograaf stilstaan en nam er het papier uit, waarop
+de naald, door het vlies in beweging gebracht, eenige strepen en
+indrukken had gemaakt die de gesproken woorden konden weergeven. Hij
+sloot dit papier in eene enveloppe die hij verzegelde en waarop hij
+van rechts naar links het volgende adres schreef:
+
+
+ Mevrouw Lé-ou. Avenue Cha-Coua.
+ Peking.
+
+
+Een druk op den knop der electrische schel deed spoedig den dienstbode
+verschijnen, die met de zorg voor de correspondentie belast was,
+en terstond werd de brief naar het postkantoor gebracht.
+
+Een uur later lag Kin-Fo gerust te slapen met zijn »tchou-fou-jen"
+in zijne armen, een soort van kussen van gevlochten bamboes, dat in
+de Chineesche bedden eene gematigde temperatuur onderhoudt, volstrekt
+niet te versmaden in die warme streken.
+
+
+
+
+
+V.
+
+ Waarin Lé-ou een brief ontvangt, dien ze veel liever niet
+ zou gekregen hebben.
+
+
+»Heb je nog geen brief voor mij?"
+
+»Wel neen, mevrouw!"
+
+»Wat valt de tijd mij van daag lang, moedertje!" Dit zeide
+de bekoorlijke Lé-ou dien dag reeds voor den tienden keer in
+het boudoir van hare in de avenue Cha-Coua te Peking gelegen
+woning. Het »moedertje" dat haar antwoordde en waaraan zij dien naam
+gaf overeenkomstig het Chineesche gebruik waar het dienstboden van
+zekeren leeftijd geldt, was de knorrige en onaangename juffrouw Nan.
+
+Lé-ou was op achttienjarigen leeftijd gehuwd met een letterkundige
+van den eersten rang, die aan het beroemde _Sse-Khou-Tsuane-Chou_
+medewerkte [2]. Deze geleerde heer was meer dan dubbel zoo oud als
+zij en stierf drie jaar na de voltrekking van het huwelijk.
+
+De jonge weduwe stond dus, nog geen een-en-twintig jaar oud, alleen
+op de wereld. Kin-Fo zag haar op een reis die hem omstreeks dezen
+tijd te Peking bracht. Wang kende haar van vroeger en had de aandacht
+van zijn onverschilligen leerling op deze bekoorlijke verschijning
+gevestigd. Toen was langzamerhand bij Kin-Fo het denkbeeld gerijpt om
+eene afwisseling in zijne tot nog toe gevolgde levenswijze te brengen
+door een huwelijk aan te gaan met de schoone weduwe en Lé-ou was niet
+onverschillig voor het voorstel dat haar gedaan werd. En thans zou
+het huwelijk, zeer tot genoegen van Wang, gesloten worden, zoodra
+Kin-Fo, na te Shang-Haï de noodige beschikkingen gemaakt te hebben,
+te Peking teruggekeerd was.
+
+In den regel hertrouwen weduwen niet in het Hemelsche rijk. Niet dat
+zij daar zelf iets tegen zouden hebben--evenmin als hare lotgenooten
+in westersche landen--maar omdat niemand haar vraagt. Als Kin-Fo eene
+uitzondering maakte op dezen regel, dan bewees dit alleen dat Kin-Fo
+een zonderling was. Lé-ou zou door haar tweede huwelijk wel het recht
+verbeuren om onder de »paé-lous" door te gaan, de eerebogen die de
+Keizer somtijds doet oprichten voor vrouwen die zich onderscheiden
+hebben door getrouwheid aan haren overleden gemaal; zooals bijvoorbeeld
+de weduwe Soung, die het graf van haren echtgenoot niet wilde verlaten,
+de weduwe Koung Kiang, die zich een arm afhakte, de schoone weduwe
+Yen-Tchiang, die haar gelaat verminkte ten teeken van rouw. Maar
+Lé-ou was twintig jaar en niet zoo eerzuchtig. Zij zou dus weder dat
+leven van gehoorzaamheid gaan leiden, dat de vrouw in eene Chineesche
+huishouding beschoren is, niet meer over dingen spreken die buiten
+het huis voorvallen, de voorschriften van het boek _Le-nun_ over de
+huiselijke deugden, en van het boek _Nei-tse-pien_ over de plichten
+van het huwelijk opvolgen en weder die achting genieten, welke men in
+de hoogere Chineesche kringen voor de vrouwen koestert; want daar is
+de vrouw volstrekt geen slavin, zooals men gewoonlijk gelooft. Lé-ou
+was dus zeer ingenomen met het denkbeeld; zij was verstandig en goed
+onderwezen, zij wist welke plaats haar wachtte in het huis van den
+schatrijken maar zich steeds vervelenden Kin-Fo en voelde zich tot hem
+aangetrokken, ook door het denkbeeld dat zij hem zou kunnen bewijzen
+dat men op de wereld wel degelijk gelukkig kan zijn.
+
+De geleerde had zijne jonge weduwe goed verzorgd achtergelaten,
+doch meer ook niet. Haar woning in de avenue Cha-Coua was dus zeer
+gewoon. De onhebbelijke Nan was de eenige dienstbode die zij hield,
+doch Lé-ou was aan hare slechte manieren gewend en stoorde er zich
+niet aan, ofschoon als regel de Chineesche dienstboden niet met de
+gebreken van Nan behept zijn.
+
+De schoone Lé-ou vertoefde bij voorkeur in haar boudoir, dat zeer
+eenvoudig gemeubeld was, als men de kostbare geschenken uitzondert,
+die Kin-Fo haar in de beide laatste maanden had gezonden. Aan den
+muur hingen eenige schilderijen, waaronder een meesterstuk van den
+ouden schilder Huan-Tse Nen [3], dat de aandacht van kenners zou
+getrokken hebben, te midden van ettelijke echt chineesche aquarellen
+met groene paarden, violetkleurige honden en blauwe boomen van
+den een of anderen modernen kladschilder. Op eene verlakte tafel
+lagen, als groote kapellen met uitgespreide vleugels, de waaiers,
+die afkomstig waren van de beroemde school van Swatow. Porceleinen
+hangers prijkten met elegante festoenen van kunstbloemen, die zoo
+keurig gemaakt worden uit het merg der »Arabia papyritera" van
+het eiland Formosa en die in frischheid wedijverden met de witte
+waterleliën, de gele goudsbloemen en de roode Japansche lelies, die in
+fraai gesneden houten bakken stonden. Over het geheel wierp de zon,
+door de gevlochten bamboezen jalousieën voor de vensters, die als
+een zeef de grove stralen er buiten sloten, slechts een getemperd
+licht. De eigenaardige pronk van het boudoir werd voltooid door een
+prachtig vuurscherm, kunstig samengesteld uit sperwerveeren, die zoo
+geschikt waren dat de vlekken eene groote pioenroos vormden--zooals
+men weet het zinnebeeld der schoonheid in het Hemelsche Rijk;--door
+twee volières in den vorm van pagoden, waarin de veelkleurige vogels
+van het oosten hetzelfde verrassende effect deden als de gekleurde
+glaasjes in een kaleidoscoop;--door eenige aeolische »tié-maols",
+waarvan de glazen balletjes door hunne onderlinge aanraking, als
+zij door den wind bewogen werden, steeds afwisselende harmonische
+accoorden aangaven;--kortom door allerlei kostbare kleinigheden,
+waaraan eene vriendelijke gedachte aan den afwezigen vriend verbonden
+was, die sedert eenigen tijd Shang-Haï als het ware geplunderd had
+om de jonge vrouw verrassingen te kunnen bezorgen.
+
+»Nog geen brief, Nan?"
+
+»Wel neen, mevrouw, nog niet!"
+
+'t Was een schoone vrouw, die jonge Lé-ou, zelfs voor oogen die aan
+Europeesche schoonheden gewoon zijn. Haar teint was niet geel maar
+blank, hare oogen liepen bij de slapen slechts nauw merkbaar iets
+naar de hoogte, in hare zwarte haren waren met groene gitten eenige
+perzikkenbloesems vastgestoken, hare tanden waren klein en blank, hare
+wenkbrauwen slechts even met wat Oost-Indischen inkt aangestreken. Zij
+gebruikte geen blanketsel of poudre-de-riz voor hare wangen of karmijn
+voor haar bovenlip of een der andere kunstmiddelen bij Chineesche
+schoonen in gebruik en waarvoor het keizerlijke hof jaarlijks alleen
+tien millioen sapeken uitgeeft. De jonge vrouw kon die kunstmiddelen
+ontberen. Zij verliet hare woning in Cha-Coua slechts hoogst zelden
+en had dus dat masker niet noodig waar de andere vrouwen niet buiten
+kunnen, zoodra zij zich in het openbaar vertoonen.
+
+Wat het toilet van Lé-ou betreft, men kan zich niets eenvoudigers
+of eleganters voorstellen. Een lang overkleed met vier openingen
+met breed galon geboord; daaronder een geplooide rok; op haar borst
+de vierkante borstlap, omzet met soutache, waardoor zich gouddraad
+slingerde; een wijde pantalon om de enkels sluitende en daar nog iets
+van de nankin zijden kousjes zichtbaar latende, terwijl hare voeten
+in fraaie pantoffels staken. Meer had de jeugdige weduwe niet noodig
+om zeer bekoorlijk te zijn; alleen moet er nog bijgevoegd worden,
+dat hare handen fijn en blank waren en dat zij hare lange rose nagels
+beschermde door platte zilveren ringen, welke zij om de vingertoppen
+droeg en die zeer fijn bewerkt waren.
+
+En hare voeten? Wel, hare voeten waren klein, doch niet als een gevolg
+van die barbaarsche gewoonte om ze te verminken, eene gewoonte die meer
+en meer verloren gaat, maar omdat de natuur ze haar klein geschonken
+had. Het bedoelde gebruik is omstreeks zeven eeuwen geleden in zwang
+gekomen en dankt waarschijnlijk zijn ontstaan aan eene prinses
+die zelve een lichaamsgebrek had. De eenvoudigste bewerking is,
+dat op zeer jeugdigen leeftijd de teenen onder den bal der voet
+vastgebonden worden, terwijl de hiel vrij blijft; zoodoende wordt de
+voet een soort van kegel en het loopen zeer bemoeilijkt. Gelukkig
+gaat dit meer en meer uit de mode sedert den inval der Tartaren en
+van de tien Chineesche vrouwen zijn er tegenwoordig geen drie meer,
+die tengevolge van de in hare jeugd ondergane bewerking thans aan de
+voeten verminkt zijn.
+
+»Er _moet_ van daag een brief komen!" herhaalde Lé-ou. »Ga nog eens
+kijken, moedertje!"
+
+»Er is er geen, er valt niets te kijken!" antwoordde juffrouw Nan
+zeer oneerbiedig, terwijl zij brommende de kamer uitging.
+
+Lé-ou wilde nu door aan het werk te gaan haren gedachten een anderen
+loop geven. Zij waren echter weer dadelijk met Kin-Fo vervuld, want het
+werk dat zij opnam bestond uit een paar voor hem bestemde pantoffels,
+die in China altijd door de vrouw des huizes gemaakt worden. Zij
+stond weder op, nam een paar meloenpitten uit een bonbondoosje,
+kraakte die tusschen hare fijne tanden en nam een boek, de _Nushun_,
+een boek vol goede lessen waarvan elke brave vrouw hare dagelijksche
+lectuur behoort te maken.
+
+»Even als de lente het beste jaargetijde is voor den veldarbeid,
+is de ochtendstond het beste gedeelte van den dag.
+
+Sta vroeg op en geef niet toe aan de verlokkingen van den slaap.
+
+Zie uwe moerbeziënboomen na en uw vlas.
+
+Spin uwe zijde en uw katoen.
+
+De deugd der vrouw bestaat in arbeidzaamheid en zuinigheid.
+
+De buren zullen u prijzen...."
+
+Het boek viel weder dicht. Lé-ou dacht zelfs niet aan hetgeen zij las.
+
+»Waar is hij?" vroeg zij zichzelve af. »Hij is zeker naar Canton
+gegaan! Is hij al uit Shang-Haï terug? Wanneer komt hij te Peking
+aan? Heeft hij eene goede reis gehad? Moge de godin Koanine hem
+nabij zijn!"
+
+Aldus peinsde de jeugdige weduwe in haar onrust. Vervolgens dwaalden
+hare oogen naar een tafelkleed, zeer kunstig samengesteld uit duizenden
+kleine stukjes, een soort van mozaïek van doek naar Portugeeschen trant
+bewerkt, een eend met hare jongen voorstellende als het zinnebeeld
+der trouw. Daarna trad zij op een der bloembakjes toe en plukte er
+in het wilde een bloem uit.
+
+»Ach!" sprak zij, »'t is geen bloem van den groenen wilg, het
+zinnebeeld der lente en der vreugde! 't Is een goudsbloem, het beeld
+van den herfst en de droefheid."
+
+Zij wilde zich verzetten tegen den angst die zich thans meer en meer
+van haar meester maakte. Daar was haar luit; hare vingers gleden
+over de snaren, hare stem neuriede de eerste woorden van het lied
+der »Ineen gesloten handen", maar zij kon niet voortgaan.
+
+»Vroeger kwamen zijn brieven altijd geregeld," dacht zij, »en toch was
+ik toen reeds ongeduldig! Hoe verslond ik ze altijd met de oogen! Of
+in plaats van zijn schrift ontving ik zijn eigen stem, die mij door
+het instrument daar ginds overgebracht werd!"
+
+Lé-ou zag naar den phonograaf, die op een verlakt dientafeltje stond
+en volkomen gelijk was aan dien van Kin-Fo te Shang-Haï. Beiden
+konden daardoor dus met elkander spreken, of liever elkanders stem
+hooren, hoe groot ook de afstand was die hen scheidde... Maar heden,
+evenals gisteren en eergisteren, zweeg het instrument en bracht het
+de gedachten van den afwezigen vriend niet over.
+
+Op dit oogenblik trad haar dienstbode binnen. »Daar hebt u nu uw
+brief!" zeide zij, en vertrok weder, na Lé-ou eene gefrankeerde
+enveloppe ter hand gesteld te hebben.
+
+Op de lippen der jonge vrouw verscheen een glimlach en hare oogen
+werden verlevendigd. Zij scheurde snel het couvert open, zonder het
+eerst te bezien, zooals zij anders altijd deed....
+
+Er was geen brief in de enveloppe, maar een van die papiertjes met
+langwerpige strepen en indrukken, die, als zij in het phonografische
+toestel geplaatst worden, al de buigingen der menschelijke stem
+weergeven.
+
+»O, dat is mij nog aangenamer!" riep Lé-ou verheugd uit. »Ik zal hem
+nu ten minste ook hooren spreken."
+
+Het papier werd op de daarvoor bestemde plaats gelegd en het instrument
+in beweging gebracht. Lé-ou, naderbij komende, hoorde eene bekende
+stem, die deze woorden tot haar sprak:
+
+
+»Liefste jongste zuster, het verderf heeft mijne rijkdommen vernietigd,
+even als de herfstwind de bladeren der boomen verspreidt! Ik wil u
+niet ongelukkig maken door u in mijn ongeluk te doen deelen! Vergeet
+hem die door tienduizend rampen getroffen is!
+
+»Uw troostelooze Kin-Fo."
+
+
+Welk een slag voor de jonge vrouw! Een leven nog bitterder
+dan de bittere gentiaan zou nu haar deel worden. Ja, de wind
+veegde haar laatste hoop weg met de fortuin van hem dien zij
+beminde! Was de liefde, die Kin-Fo voor haar koesterde, dan voor
+altijd verdwenen? Geloofde haar vriend dan alleen aan het geluk dat
+men voor geld koopen kan? Arme Lé-ou, zij geleek nu op een vlieger
+waarvan het touw gebroken is en die hulpeloos ter aarde stort.
+
+Nan werd geroepen en kwam binnen. Zij haalde hare schouders op en
+legde hare meesteres op haar »hang" neder. Maar ofschoon dit een van
+die eigenaardige kunstmatig verwarmde bedden was, hoe koud voelde zich
+de ongelukkige Lé-ou. Wat duurden de vijf waken van dezen slapeloozen
+nacht haar lang!
+
+
+
+
+
+VI.
+
+ Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal worden
+ opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de bureaux van
+ »de Eeuw."
+
+
+Den volgenden morgen verliet Kin-Fo, wiens minachting voor de
+dingen dezer wereld zich geen oogenblik verloochende, alleen zijne
+woning. Met zijn altijd kalmen stap daalde hij den rechteroever van de
+Kreek af. Op de houten brug gekomen, die de Engelsche concessie met
+de Amerikaansche verbindt, ging hij de rivier over en richtte zijne
+schreden naar een huis met een flink voorkomen, dat tusschen de kerk
+der zendelingen en het consulaat der Vereenigde Staten geplaatst was.
+
+In den gevel van dit gebouw was eene groote koperen plaat aangebracht,
+waarop in duidelijke zichtbare letters te lezen was:
+
+
+ DE EEUW,
+
+ _Levensverzekeringsmaatschappij._
+
+ _Waarborgkapitaal twintig millioen dollars._
+
+ Hoofdagent: William J. Bidulph.
+
+
+Kin-Fo duwde tegen de deur, waardoor tegelijkertijd eene tweede
+tochtdeur werd geopend en bevond zich in een bureau, 't welk door eene
+eenvoudige balustrade ter halver manshoogte, in twee afdeelingen was
+gesplitst. Men zag er eenige kartonnen doozen, boeken met sluiting
+van nikkel, eene Amerikaansche kas met geheime sluiting, twee of
+drie tafels, waaraan de ambtenaren, aan het agentschap verbonden,
+werkzaam waren, en eene groote secretaire, speciaal ten dienste van
+mijnheer William J. Bidulph. Dat was het meubilair van het vertrek,
+'t welk geheel en al tehuis behoorde in eene woning in Broadway en
+niet in een gebouw, aan de oevers der Wou-Sung opgericht.
+
+William J. Bidulph was de hoofdagent in China van de
+verzekeringsmaatschappij tegen brand en op het leven, welker zetel te
+Chicago gevestigd was. _De Eeuw_--een goede naam, die de klanten moest
+trekken--_de Eeuw_ die in de Vereenigde Staten algemeen bekend is,
+bezat hulpkantoren en vertegenwoordigers in de vijf werelddeelen. Zij
+maakte uitstekende en groote zaken, dank zij hare statuten die zeer
+duidelijk en vrijgevig waren ingericht en die tegen alle nadeel en
+gevaar verzekerden.
+
+De Chineezen namen allengs de denkbeelden op die er in onzen tijd
+toe leiden om de kassen van deze maatschappijen te vullen. Een groot
+aantal gebouwen van het Hemelsche Rijk waren tegen brand verzekerd
+en ook onder de contracten op het leven gesloten, kwam eene reeks van
+Chineesche namen voor. De plaat van _de Eeuw_ nam reeds een plaatsje in
+onder de aankondigingen bij de poorten van Shang-Haï en was o. a. ook
+gehecht op de pilaren van de rijke yamen van Kin-Fo. Het was dus niet
+om zich tegen brandgevaar te verzekeren dat de leerling van Wang een
+bezoek kwam brengen aan den heer William J. Bidulph.
+
+»Is mijnheer Bidulph te huis?" vroeg hij bij het binnentreden.
+
+William J. Bidulph was daar »in persoon", altijd ter beschikking van
+het publiek. Hij was een vijftiger, netjes in 't zwart, gekleede jas,
+witte das, volle baard zonder knevels, een echt Amerikaansch voorkomen.
+
+»Met wien heb ik de eer te spreken!" vroeg William J. Bidulph.
+
+»Ik ben Kin-Fo van Shang-Haï."
+
+»Mijnheer Kin-Fo!... een der verzekerden bij de maatschappij
+_de Eeuw_... nommer van het huis... zeven en twintig duizend
+tweehonderd...."
+
+»Dezelfde."
+
+»Mag ik weten mijnheer, waarmede ik u van dienst kan zijn?"
+
+»Ik zou u gaarne alleen spreken", antwoordde Kin-Fo.
+
+Het gesprek tusschen beide personen liep zeer gemakkelijk, daar
+William J. Bidulph even goed Chineesch sprak als Kin-Fo Engelsch.
+
+De rijke cliënt werd dus met den eerbied, hem verschuldigd, in een
+kabinetje gelaten, dat met dikke tapijten was behangen en met dubbele
+deuren gesloten; men had daar eene samenzwering kunnen beramen tot
+omverwerping van de dynastie der Tings, zonder dat ook de fijnst
+geslepene der spionnen van het Hemelsche Rijk er iets van bespeurde.
+
+»Mijnheer", sprak Kin-Fo, zoodra hij in een schommelstoel voor een met
+gas verwarmden haard gezeten was, »ik wenschte bij uw maatschappij
+een verzekering te sluiten op mijn leven, waarvan ik u het bedrag
+zoo aanstonds zal opgeven."
+
+»Mijnheer", antwoordde William J. Bidulph, »niets is eenvoudiger. Twee
+handteekeningen, de uwe en de mijne, onder een polis en de
+verzekering is gereed, na eenige voorafgaande formaliteiten. Maar
+mijnheer.... vergun mij ééne vraag,--u koestert dus den wensch om op
+hoogen ouderdom te sterven, een zeer billijke begeerte trouwens?"
+
+»Hoe zoo?" vroeg Kin-Fo. »Ik meende integendeel, dat de verzekering
+op het leven in den regel een voorzorgsmaatregel was bij een te
+vroegtijdigen dood..."
+
+»O, mijnheer", riep William J. Bidulph, zoo ernstig mogelijk
+uit, »deze vrees komt nooit voor bij hen, die zich in _de Eeuw_
+verzekeren. De naam der maatschappij wijst het reeds uit. Die zich bij
+ons verzekert, reikt zichzelf een brevet voor een lang leven uit! Ik
+vraag u verschooning, maar het is zeldzaam, dat onze verzekerden
+korter dan een eeuw leven..., zeldzaam..., zeer zeldzaam!... Wij
+moeten hen in hun eigen belang het leven ontrukken! Wij maken dan
+ook prachtige zaken! Ik verzeker u mijnheer, dat als ge u zelf bij
+_de Eeuw_ verzekert, u zoo goed als zeker kunt zijn minstens honderd
+jaar oud te worden!"
+
+»Zoo!" was alles wat Kin-Fo zeide, terwijl hij zijn kouden blik op
+William J. Bidulph vestigde.
+
+De hoofdagent keek zoo ernstig als een minister en zag er volstrekt
+niet uit of hij gekscheerde.
+
+»Hoe dit zij," hernam Kin-Fo, »ik wil mijn leven verzekeren voor twee
+honderd duizend dollars."
+
+»U zegt een kapitaal van twee honderd duizend dollars," antwoordde
+William J. Bidulph en schreef het cijfer in een zakboekje, zonder
+ook de minste verrassing te doen blijken over het buitengewoon
+hooge bedrag.
+
+»Ge weet," voegde hij er bij, »dat de verzekering van nul of geener
+waarde is en dat alle bedragen die gestort zijn, het eigendom blijven
+van de maatschappij, als de betrokken persoon het leven verliest
+door tusschenkomst van hem of haar, ten wiens behoeve het bedrag
+wordt verzekerd?"
+
+»Het is mij bekend."
+
+»En voor welke gevaren wenscht ge u te verzekeren mijn waarde heer?"
+
+»Voor alle."
+
+»De gevaren te land en ter zee, binnen en buiten de grenzen van het
+Hemelsche Rijk?"
+
+»Ja."
+
+»De gevaren bij rechterlijke veroordeeling?"
+
+»Ja."
+
+»De gevaren bij tweegevecht?"
+
+»Ja."
+
+»De gevaren in militairen dienst?"
+
+»Ja."
+
+»Dan zal het bedrag vrij hoog zijn."
+
+»Ik zal betalen wat vereischt wordt."
+
+»Goed."
+
+»Maar," voegde Kin-Fo er bij, »er is nog een ander gevaar, waarvan
+u niet spreekt."
+
+»Welk gevaar?"
+
+»Zelfmoord. Ik meende dat de _Eeuw_ ook verzekerde tegen zelfmoord?"
+
+»Wel zeker, mijnheer, wel zeker," antwoordde William J. Bidulph,
+zich de handen wrijvende. »Dit is zelfs een bijzondere goede bron
+van inkomsten voor ons! U begrijpt dat onze cliënten in den regel
+menschen zijn die aan het leven hechten en dat zij, die hun leven uit
+overdreven voorzorg tegen zelfmoord verzekeren, zich nimmer dooden."
+
+»Dat doet er niet toe", antwoordde Kin-Fo. »Ik wensch om persoonlijke
+redenen ook de kans van zelfmoord te verzekeren."
+
+»Zooals u verkiest; maar de premie zal zeer hoog zijn."
+
+»Ik herhaal dat ik het bedrag zal betalen."
+
+»Begrepen.--Laat ons kortelijk herhalen", sprak William J. Bidulph,
+terwijl hij voortging met in zijn zakboekje aanteekeningen te maken,
+»gevaren ter zee, op reis, voor zelfmoord...."
+
+»Hoeveel bedraagt de premie die ik dan moet betalen?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Mijn waarde heer", antwoordde de hoofdagent, »onze premiën zijn
+met een wiskundige zekerheid berekend, die de maatschappij tot eer
+verstrekt. Zij berusten niet meer, zooals vroeger op de tafels van
+Deparcieux.... Kent u Deparcieux?"
+
+»Ik ken Deparcieux niet."
+
+»'t Is een door en door knap statisticus, maar zeer oud.... zoo oud
+reeds dat hij dood is. Toen hij zijn beroemde tafels vaststelde,
+die nog aan de meeste Europeesche, zeer achterlijke maatschappijen
+ten grondslag strekken, was de gemiddelde levensduur lager dan
+tegenwoordig, dank zij den vooruitgang in alle dingen. Wij gronden
+onze berekeningen op een verhoogden levensduur, en dus zijn zij
+voordeeliger voor den verzekerde, daar hij minder betaalt en kans
+heeft op langer leven...."
+
+»Hoe hoog is het bedrag van de premie die ik betalen moet?" viel
+Kin-Fo den ijverigen agent, die geen gelegenheid liet voorbijgaan om
+zijne maatschappij _de Eeuw_ op te hemelen, in de rede.
+
+»Mijnheer", antwoordde William J. Bidulph, »ik moet de onbescheidenheid
+begaan u te vragen hoe oud u zijt?"
+
+»Een en dertig jaar."
+
+»Welnu, op een en dertigjarigen leeftijd zoudt u, als het alleen de
+gewone verzekering gold, bij iedere maatschappij twee en drie en
+tachtig honderdsten percent moeten betalen. Maar bij _de Eeuw_ is
+het slechts twee en zeventig honderdste, 't geen voor een kapitaal
+van tweehonderdduizend dollars, een premie geeft van vijfduizend
+vierhonderd dollars."
+
+»En onder de voorwaarden, die ik wensch?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Daaronder begrepen alle kansen, ook de zelfmoord?"
+
+»De zelfmoord vooral."
+
+»Mijnheer", antwoordde William J. Bidulph zoo beleefd mogelijk, nadat
+hij een tabel in zijn zakboekje gedrukt, had nageslagen, »wij kunnen
+de premie niet lager stellen dan vijf en twintig percent."
+
+»Hoeveel beloopt dat?"
+
+»Vijftig duizend dollars."
+
+»En hoe is de storting der premie geregeld?"
+
+»Of jaarlijks, of per maand, dat staat aan de keuze van den
+verzekerde."
+
+»Dit zou dus voor de twee eerste maanden bedragen?"
+
+»Acht duizend drie honderd twee en dertig dollars, die, als zij
+heden--30 April--gestort werden, mijn waarde heer, ter verzekering
+zouden strekken tot 30 Juni aanstaande."
+
+»Mijnheer", antwoordde Kin-Fo, »uw voorwaarden komen mij billijk
+voor. Hier is het bedrag voor de twee eerste maanden van de premie."
+
+En hij haalde een bundeltje papieren dollars uit den zak en legde
+dat op tafel.
+
+»Goed.... mijnheer.... zeer goed!" antwoordde William J. Bidulph. »Maar
+voor de polis geteekend wordt, moet er nog een formaliteit vervuld
+worden."
+
+»Welke?"
+
+»De geneesheer van de maatschappij moet u een bezoek brengen."
+
+»Waartoe dient dit bezoek?"
+
+»Om te constateeren dat u goed gezond zijt, dat u niet lijdt aan een of
+andere ziekte of een organisch gebrek waardoor uw leven meer speciaal
+gevaar loopt kortom dat u ons den waarborg geeft van een lang leven."
+
+»Waartoe moet dit dienen! ik verzeker mijn leven zelfs tegen
+tweegevecht en zelfmoord," deed Kin-Fo opmerken.
+
+»Wel, mijn beste heer," antwoordde William J. Bidulph, altijd
+glimlachend, »een ziekte waarvan u de kiem bij u draagt en die u in
+eenige maanden wegraapt, zou ons tweehonderdduizend dollars kosten!"
+
+»Maar als ik mij zelf van kant maakte, zou het u niet minder kosten,
+onderstel ik!"
+
+»Mijn waarde heer," antwoordde de hoofdagent zoo vriendelijk mogelijk,
+terwijl hij de hand van Kin-Fo nam en daar zachtjes op tikte, »ik
+had reeds de eer u te zeggen dat vele van onze cliënten zich tegen
+zelfmoord verzekeren, maar zich nooit van kant maken. Daarbij komt
+dat wij het recht hebben hen te doen bewaken... natuurlijk, met de
+meeste bescheidenheid!"
+
+»Ah!" liet Kin-Fo hooren.
+
+»Dan moet ik er nog bijvoegen, dat, naar mijn eigen ondervinding te
+oordeelen, juist zij het zijn die het langst de premie betalen. Maar
+kom, laten we onder ons eens even nagaan om welke reden de rijke heer
+Kin-Fo zich zelf van kant zou maken?"
+
+»En waarom zou de rijke heer Kin-Fo zich zelf verzekeren?"
+
+»Wel," antwoordde William J. Bidulph, »om de zekerheid te hebben
+dat hij zeer oud zal worden in zijn hoedanigheid als verzekerde van
+_de Eeuw_!"
+
+Er viel tegen den hoofdagent van de beroemde maatschappij niet te
+redeneeren. Zoo zeker was hij van alles wat hij zeide.
+
+»En", voegde hij er bij, »ten bate van welken persoon zal de
+verzekering van twee honderd duizend dollars gesloten worden? Wie is
+de bevoordeelde?"
+
+»Er zijn twee bevoordeelden," antwoordde Kin-Fo.
+
+»Beide voor de helft?"
+
+»Neen, niet voor gelijke deelen. De een voor vijftig duizend dollars,
+de ander voor honderd vijftig duizend."
+
+»Wie voor vijftig duizend."
+
+»Wang."
+
+»De philosoof Wang?"
+
+»Dezelfde."
+
+»En voor honderd vijftig duizend?"
+
+»Mevrouw Lé-ou te Peking."
+
+»Te Peking," zeide William J. Bidulph, de namen van de rechthebbenden
+in zijn zakboekje neerschrijvende. Vervolgens hernam hij:
+
+»Hoe oud is mevrouw Lé-ou?"
+
+»Een en twintig jaar," antwoordde Kin-Fo.
+
+»Die jonge dame zal zeer oud zijn als zij het bedrag van het verzekerde
+kapitaal in handen krijgt!" liet de agent hooren.
+
+»En waarom als ik vragen mag?"
+
+»Wel, omdat u ouder zult worden dan honderd jaar, mijn beste heer. En
+hoe oud is de philosoof Wang?"
+
+»Vijf en vijftig jaar?"
+
+»Die goede mijnheer Wang kan er zeker van zijn dat hij nooit iets
+zal ontvangen."
+
+»Dat zal nog te bezien staan, mijnheer!"
+
+»Mijnheer," antwoordde William J. Bidulph, »als ik op vijf en
+vijftigjarigen leeftijd de erfgenaam werd van een man van een en
+dertig die honderd jaar oud zal worden, dan zou ik niet zoo onnoozel
+zijn om op mijn erfdeel te rekenen."
+
+»Uw dienaar, mijnheer," zeide Kin-Fo, zich naar de deur van het
+kabinet begevende.
+
+»Aangenaam kennis gemaakt te hebben, mijnheer!" antwoordde de deftige
+William J. Bidulph, en boog voor den nieuwen cliënt van _de Eeuw_.
+
+Den volgenden dag bracht de geneesheer het voorgeschreven bezoek aan
+Kin-Fo. »Een ijzeren gestel, stalen spieren, longen als blaasbalgen,"
+las men in het rapport. Er stond dus niets meer in den weg om het
+contract aan te gaan. De polis werd daarop geteekend door Kin-Fo,
+ten voordeele der jeugdige weduwe en van den philosoof Wang, door
+William J. Bidulph, als vertegenwoordiger der maatschappij.
+
+Noch Lé-ou noch Wang mochten, behoudens onvoorziene omstandigheden,
+ooit vernemen hetgeen Kin-Fo ten hunnen behoeve gedaan had, vóór den
+dag waarop de _Eeuw_ verplicht zou worden het kapitaal uit te keeren,
+hun door de edelmoedigheid van den ex-millionnair verzekerd.
+
+
+
+
+
+VII.
+
+ Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige Chineesche
+ zeden en gewoonten gold.
+
+
+Wat de heer William J. Bidulph ook zeggen en denken mocht, de kas van
+de verzekeringsmaatschappij _de Eeuw_ werd werkelijk ernstig bedreigd;
+een plan als dat van Kin-Fo toch wordt, als men het eens in vollen
+ernst heeft opgevat, niet onbepaald uitgesteld. Nu hij volkomen ten
+gronde gericht was, had de leerling van Wang stellig besloten een
+einde te maken aan een leven dat hem, zelfs in de dagen van zijn
+enormen rijkdom, slechts verveling en verdriet opleverde.
+
+De brief, dien Soun acht dagen te laat bezorgd had, kwam uit
+San-Francisco en meldde dat de centrale bank van Californië hare
+betalingen had gestaakt. Het vermogen van Kin-Fo nu was, zooals
+wij reeds gezegd hebben, nagenoeg geheel belegd in aandeelen dezer
+beroemde en tot nog toe zoo solide bank. Maar er was geen twijfel
+meer mogelijk. Hoe onwaarschijnlijk het bericht ook eerst geklonken
+mocht hebben, 't was, helaas, slechts al te waar. Het werd bevestigd
+door al de Amerikaansche dagbladen die te Shang-Haï aankwamen. De
+bank was failliet verklaard en Kin-Fo volkomen geruïneerd.
+
+Wat bleef hem toch, behalve de nu waardelooze aandeelen, nog
+over? Niets of zoo goed als niets. Zijne woning te Shang-Haï. Maar al
+kon hij die al verkoopen, dan nog zou de opbrengst niet genoeg zijn om
+van te leven. De achtduizend dollars door hem als premie aan _de Eeuw_
+betaald, eenige aandeelen in de maatschappij der Tien-Tsin-booten,
+die hij dienzelfden dag verkocht had en die nauwelijks voldoende waren
+om eene deftige begrafenis te betalen, ziedaar zijn geheele vermogen.
+
+Een Westerling, een Franschman of een Engelschman zou zich misschien
+als een wijsgeer in dit lot geschikt en getracht hebben door hoofd
+en handen zich opnieuw een bestaan te verzekeren. Een zoon van
+het Hemelsche Rijk meende het recht te hebben om de zaken anders
+op te vatten. Als een echte Chinees nam Kin-Fo, zonder eenige
+gewetenswroeging en met die kalme onverschilligheid, welke het
+Mongoolsche ras kenmerkt, zijne toevlucht tot zelfmoord, als het
+beste middel om tot eene oplossing te komen.
+
+De Chinees bezit alleen een lijdelijken moed, doch bezit dien dan
+ook in hooge mate. 't Is waarlijk verbazend hoe weinig zij den dood
+vreezen. Als zij ziek zijn, zien zij hem onverschillig tegemoet. Als
+zij ter dood veroordeeld worden en de beul hen reeds onderhanden
+heeft, toonen zij geen zweem van angst. De zoo veelvuldig voorkomende
+doodvonnissen en het zien der vreeselijke pijnigingen, die in het
+openbaar voor allerlei misdrijven toegepast worden, schijnen de zonen
+van het Hemelsche Rijk reeds op jeugdigen leeftijd gemeenzaam te maken
+met het denkbeeld, de wereldsche zaken zonder berouw vaarwel te zeggen.
+
+Het zal dan ook wel niemand verwonderen dat men in ieder gezin
+vertrouwd is met het denkbeeld van den dood en dat het dikwijls een
+onderwerp van het gesprek uitmaakt. Men houdt het voor oogen tot
+zelfs bij de meest gewone handelingen van het dagelijksch leven en
+de vereering der afgestorvenen vindt men tot in de armste kringen. In
+elke woning der meer welgestelden is een soort van huiselijk heiligdom,
+in de armzaligste hut wordt een hoekje afgezonderd voor de reliquieën
+der voorvaderen, wier gedenkdag in de tweede maand des jaars gevierd
+wordt. Daarom vindt men in dezelfde magazijnen waar men wieg en
+luiermand koopt en waar men zich zijn uitzet kan aanschaffen, ook
+steeds eenen rijken voorraad doodkisten van allerlei soort, een zeer
+gezocht handelsartikel bij de Chineezen.
+
+Ieder zorgt dan ook bij tijds zich van eene doodkist te voorzien en
+een ameublement zou niet compleet zijn als de baar in het ouderlijk
+huis ontbrak. De zoon zou in zijne plichten te kort schieten als
+hij verzuimde zijn vader er bij zijn leven een aan te bieden; zulks
+wordt integendeel beschouwd als een treffend bewijs van kinderlijke
+genegenheid. De baar wordt in eene daarvoor afzonderlijk bestemde
+kamer geplaatst. Men versiert haar, houdt haar keurig in orde en
+meestal wordt zij, nadat zij eens aan hare bestemming voldaan heeft,
+nog jaren lang zorgvuldig bewaard. De eerbied voor de dooden is
+eigenlijk de grondslag van den godsdienst der Chineezen en is zeer
+bevorderlijk aan het in stand houden van den band die de leden van
+hetzelfde gezin verbindt.
+
+Kin-Fo moest, dank zij zijn temperament, wel zeer kalm blijven bij
+het denkbeeld, dat hij weldra uit het leven zou scheiden. Hij had het
+lot verzekerd der beide wezens die hem na aan het hart lagen. Wat zou
+hem dan nog aan het leven binden? Niets. De zelfmoord veroorzaakte
+hem zelfs niet de minste wroeging, want wat in beschaafde landen
+vaak als een misdaad beschouwd wordt, is als het ware een wettig en
+geoorloofd iets te midden dier zonderlinge beschaving van Oost-Azië.
+
+Kin-Fo's besluit stond dus vast en niets kon hem weerhouden; zelfs
+de invloed van den wijsgeerigen Wang zou daartoe niet in staat zijn
+geweest.
+
+Daarenboven wist Wang niets van het voornemen van zijnen leerling
+af. Soun evenmin en deze had alleen opgemerkt dat zijn meester sedert
+zijne terugkomst zijne dagelijksche dwaasheden beter kon verdragen dan
+vroeger. Soun leefde werkelijk op en verzekerde zichzelf herhaaldelijk,
+dat hij nooit een beteren meester zou kunnen krijgen; zijn kostbare
+staart verheugde zich thans in eene sedert lang ongekende veiligheid.
+
+Een Chineesch spreekwoord zegt: »Om op deze wereld gelukkig te zijn,
+moet men te Kanton leven en te Liao-Tchéou sterven."
+
+Te Kanton vindt men namelijk alles wat het leven aangenaam kan maken
+en te Liao-Tchéou worden de beste doodkisten vervaardigd.
+
+Kin-Fo bestelde natuurlijk de zijne bij de beste firma en kon dus
+verzekerd zijn dat zijne laatste woning volmaakt zou zijn en bij tijds
+afgeleverd worden. Behoorlijk toegerust zijn voor den eeuwigen slaap
+is een der eerste vereischten voor iemand die weet hoe het behoort.
+
+Terzelfder tijd liet Kin-Fo een witten haan koopen, waarin, zooals
+men weet, de geesten het liefst gaan wonen als zij bij het sterven
+een der zeven elementen opgevangen hebben waaruit de Chineesche ziel
+samengesteld is.
+
+Men ziet het, was Kin-Fo al onverschillig omtrent al wat zijn leven
+betrof, voor wat met den dood in verband stond was de leerling van
+Wang het volstrekt niet.
+
+Nu al deze beschikkingen genomen waren, behoefde hij nog slechts
+het programma voor zijne begrafenis op te stellen. Op een fraai
+blad rijstpapier--dat echter volstrekt niet van rijst vervaardigd
+wordt--schreef hij nog dienzelfden dag zijn laatsten wil.
+
+Na aan de jonge weduwe zijn huis te Shang-Haï vermaakt te hebben
+en aan Wang een portret van den keizer Taï-ping, dat de wijsgeer
+altijd met bijzondere voorliefde beschouwd had,--alles natuurlijk
+buiten de kapitalen op zijn leven bij de maatschappij de _Eeuw_
+verzekerd--beschreef Kin-Fo nauwkeurig de volgorde en den marsch der
+personen die aan zijne begrafenis zouden deelnemen.
+
+Eerst, bij gebrek aan bloedverwanten, zou een deel der vrienden, die
+hem overgebleven waren, aan het hoofd van den stoet gaan, in witte
+kleederen, de rouwdracht der Chineezen. Langs de straten tot aan het
+graf, reeds lang buiten Shang-Haï gereed gemaakt, zou eene dubbele
+rij groefdienaars geschaard staan met verschillende attributen,
+blauwe zonneschermen, hellebaarden, zinnebeelden der gerechtigheid,
+zijden schermen en schrijfborden met het programma der plechtigheid;
+deze dienaars moesten gekleed zijn in een zwart overkleed met witten
+gordel en een vilten hoed met rooden vederbos op het hoofd. Op den
+eersten vriendengroep volgde een man, van het hoofd tot de voeten in
+scharlaken, den gong slaande en gevolgd door iemand die het portret
+van den overledene droeg in eene rijk versierde lijst gevat. Daarop
+kwam dan een tweede groep vrienden, die op bepaalde afstanden in zwijm
+moesten vallen op de daarvoor vooraf gereedgemaakte kussens. Eindelijk
+moest een derde groep jongelieden, onder een draaghemel van blauw
+met goud, langs den weg voortdurend kleine stukjes wit papier werpen
+evenals de sapeken met een gat in het midden, om de kwade geesten
+te verstrooien, die zich opgewekt mochten gevoelen om den stoet
+te vergezellen.
+
+Dan zou de katafalk volgen, een enorme palankijn met violet-kleurige
+zijde overspannen en geborduurd met gouden draken, door vijftig
+knechten op de schouders gedragen en omringd door eene dubbele rij
+Chineesche priesters. In grijze, roode en gele kasuifels gekleed
+zouden deze de laatste gebeden opzeggen, tot afwisseling van het
+gedonder der gongs, het geschetter der fluiten en de fanfares der
+zes voet lange bazuinen.
+
+Achter het lijk volgden eindelijk de met wit bekleede rouwkoetsen
+als een waardig slot van den prachtigen stoet, waarvan de kosten
+ter nauwernood zouden kunnen bestreden worden door hetgeen er nog
+van Kin-Fo's vermogen over was. Dit programma was op zichzelf niets
+buitengewoons. Vele begrafenisstoeten van deze »klasse" ziet men in
+de straten van Kanton, Shang-Haï of Peking; en de Chineezen zien er
+niets anders in dan eene rechtmatige hulde aan de nagedachtenis van
+den afgestorvene.
+
+Op 22 October kwam een groote koffer uit Liao-Tchéou aan het adres
+van Kin-Fo te Shang-Haï aan. Hij bevatte de zorgvuldig ingepakte
+doodkist. Noch Wang, noch Soun, noch een der dienaren van de yamen
+zag daarin iets om zich over te verwonderen. Wij zeiden reeds dat
+ieder Chinees er aan hecht om bij zijn leven zelf het bed in orde te
+maken waarop hij den eeuwigen slaap slapen zal.
+
+De kist, een meesterstuk in zijn soort, werd in de »zaal der
+voorouders" geplaatst. Daar zou zij goed onderhouden, gewreven en
+gepoetst, zeker lang kunnen wachten voordat haar eigenaar hem in
+bezit nam, zoo dachten de bedienden met het oog op het gestel en de
+levenswijze van hunnen meester.... Maar het zou niet alzoo zijn, had
+Kin-Fo besloten. Zijne dagen waren geteld en het uur naderde waarop
+hij met zijne voorouders vereenigd zou worden.
+
+Hij had namelijk besloten nog denzelfden avond een einde aan zijn
+leven te maken.
+
+Hij ontving dien dag een brief van de troostelooze Lé-ou. De jonge
+weduwe bood hem alles aan wat zij bezat. Het was haar niet om geld
+of goed te doen; daar kon zij buiten. Zij beminde hem; wat begeerde
+hij meer? Konden zij niet in eenvoudiger kring even gelukkig zijn?
+
+Deze brief ademde de innigste teederheid, doch was niet in staat
+Kin-Fo tot andere gedachten te brengen.
+
+»Alleen mijn dood kan haar rijk maken," dacht hij.
+
+Nu bleef hem nog over te bepalen hoe en waar hij de laatste daad
+zou plegen. Het verschafte Kin-Fo een eigenaardig genot, zich met
+de regeling van al deze bijzonderheden te kunnen bezig houden. Hij
+hoopte toch dat op het laatste oogenblik, voor hoe korten tijd dan ook,
+eens eene sterke ontroering zijn hart sneller zou doen kloppen!
+
+Op de binnenplaats der yamen verhieven zich vier schoone kiosken,
+versierd met al de fantasie waardoor het talent der Chineesche
+decoratieschilders zich kenmerkt. Zij droegen zinnebeeldige namen: het
+paviljoen van het Geluk, waar Kin-Fo nooit binnentrad; het paviljoen
+der Fortuin, dat hij steeds met de grootste minachting beschouwde;
+het paviljoen van het Genot, waarvan de poorten reeds lang voor hem
+gesloten waren; het paviljoen van het Leven, waarvan hij niet langer
+gebruik verkoos te maken.
+
+Dit paviljoen was het dat zijn instinct hem deed kiezen. Hij besloot
+er zich bij het vallen van den avond in op te sluiten. Daar zou men
+hem den volgenden ochtend vinden, reeds gelukkig in den dood.
+
+En hoe zou hij sterven? Zich den buik opensnijden als een Japanner,
+zich wurgen met zijn zijden koord als een mandarijn, zijne polsaderen
+openen in een geparfumeerd bad, als een epicurist uit het oude
+Rome? Neen, iets dergelijks zoude in de eerste plaats iets zeer
+onaangenaams en lastigs hebben voor zijne vrienden en bedienden. Een
+paar grein opium, vermengd met een snel werkend vergif, zouden
+voldoende zijn om hem naar de andere wereld over te brengen, zonder dat
+hij er zelfs iets van bespeurde, of waarschijnlijk in een liefelijken
+droom zijnen tijdelijken slaap in een eeuwigen doen overgaan.
+
+De zon begon reeds ter kimme te neigen en Kin-Fo had dus niet lang
+meer te leven. Hij wilde op eene laatste wandeling nog eenmaal
+een blik werpen op de omstreken van Shang-Haï en de oevers van den
+Houang-Pou, waar hij zich zoo dikwijls had loopen vervelen. Alleen,
+zonder zelfs Wang dien dag gezien te hebben, verliet hij dus zijn
+yamen voor de laatste maal. Als hij haar weder betrad zou hij er niet
+levend weder uitgaan.
+
+Hij doorliep de Engelsche concessie, ging over de brug en stapte
+langs het Fransche terrein op zijne gewone indolente manier en zonder
+door iets te verraden wat er bij hem omging. Zoo bereikte hij ten
+slotte den weg die naar de pagode van Loung-Hao voert. Hij was nu in
+het vlakke en uitgestrekte veld, dat eerst aan den horizon begrensd
+wordt door de bosschen van de Min-vallei, onmetelijke moerasvlakten,
+slechts met moeite in rijstvelden herschapen. Hier en daar zag hij
+het kanalennet, dat met de zee in verbinding staat, eenige ellendige
+dorpen, waarvan de rieten hutten met eene geelachtige klei bestreken
+waren, en een paar hooggelegen velden met koren begroeid. Langs de
+smalle paden nam een groot aantal honden, witte geiten, eenden en
+ganzen de vlucht als eenig voorbijganger hen in hunne rust kwam storen.
+
+Dit rijkbebouwde veld, dat voor de inboorlingen niets bijzonders had,
+was echter wel in staat om bij een vreemdeling verbazing en misschien
+weerzin te wekken. Overal zag men er namelijk doodkisten en wel bij
+honderdtallen. Zonder te spreken van de grafheuvels, die aanwezen waar
+reeds definitieve begrafenissen hadden plaats gehad, zag men geheele
+stapels langwerpige kisten op elkander staan, en pyramiden van baren,
+uitgestald als enorme planken op een scheepstimmerwerf. De vlakte
+rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. De dooden
+vinden er evenmin ruimte genoeg om te rusten als de levenden om zich
+te bewegen. Men zegt dat het verboden is de lijkkisten te begraven
+zoolang eenzelfde dynastie op den troon van het Hemelsche Rijk zit,
+en deze dynastiën tellen haar bestaan somtijds bij eeuwen! Of dit
+verbod bestaat of niet, zeker is het, dat de lijken in hunne kisten,
+sommige met levendige kleuren beschilderd, andere eenvoudig of somber,
+eenige nieuw en opgesierd, de meeste reeds in elkander gezakt,
+gedurende tal van jaren op ter aardebestelling wachten.
+
+Kin-Fo was hiermede te goed bekend om er zich een oogenblik over te
+verwonderen; daarenboven zag hij ook niet om zich heen. Hij bespeurde
+niet eens dat hij sedert hij zijn yamen verlaten had, gevolgd werd door
+twee personen in Europeesche kleederdracht, die hem steeds in het oog
+hielden. Zij wisselden nu en dan een blik of enkele woorden en waren
+blijkbaar uitgezonden om hem te bespieden. Hij zag ze niet, ofschoon
+zij hem niet uit het gezicht schenen te willen verliezen. Ze hielden
+zich op eenigen afstand, volgden Kin-Fo als hij liep, maar hielden op,
+zoodra hij bleef staan. Zij waren van middelbare grootte, nog geen
+dertig jaar oud, vlug in hunne bewegingen en scherp in hun blik; men
+zou hen gemakkelijk met een paar speurhonden hebben kunnen verwarren.
+
+Nadat Kin-Fo ongeveer een uur buiten de stad gedwaald had, keerde hij
+weder naar de oevers van de Houang-Pou terug. Ook op zijn terugtocht
+verloren zijne bespieders hem niet uit het oog.
+
+Kin-Fo ontmoette op zijn terugweg twee of drie bedelaars, die er
+allerellendigst uitzagen, en gaf hun een aalmoes.
+
+Iets verder kwam hij een paar Chineesche Christinnen tegen, die,--tot
+hun liefdewerk opgewekt door Fransche zusters van liefdadigheid--met
+een mand op den rug rondloopen om de arme verlaten kinderen die zij
+vinden naar de crèches te brengen. Men heeft ze »voddenraapsters van
+kinderen" betiteld. En werkelijk, die kleine ongelukkigen zijn niet
+veel anders dan vodden, hier en daar in een hoek neergeworpen!
+
+Kin-Fo schudde zijne beurs in de hand van een dezer liefdezusters leeg.
+
+De beide vreemdelingen schenen zeer verbaasd over deze daad van den
+zoon uit het Hemelsche Rijk.
+
+De avond was gevallen en Kin-Fo, binnen Shang-Haï teruggekomen,
+liep langs de kade huiswaarts.
+
+De stad was nog niet in rust. Van alle kanten kon men nog geschreeuw,
+gejoel of gezang hooren.
+
+Kin-Fo luisterde. Hij wilde gaarne weten welke de laatste woorden
+zouden zijn die het hem vergund was te hooren.
+
+Eene jeugdige Tankadere, die haar platboomd vaartuig door de sombere
+wateren van de Houang-Pou voortdreef, zong een droefgeestig minnelied:
+
+»Mijn bootje met frissche kleuren--is versierd met duizenden
+bloemen.--Ik wacht hem met een van verlangen brandend hart!--Hij moet
+morgen terugkeeren!--Dat God hem bewake!--Dat uwe hand hem bij zijn
+terugkomst bescherme!--Verkort hem zijn langen weg!"--
+
+»Hij zal morgen terugkeeren! En ik, waar zal ik morgen zijn?" dacht
+Kin-Fo, het hoofd schuddende.
+
+De jonge Tankadere hernam:
+
+»Hij is ver van ons gegaan--naar het land der Mantsjoerijnen--tot de
+muren van ons China!--Ach, wat heeft mijn hart dikwijls gesidderd--als
+de stormwind loeide--en hij den storm trotseerende--voorwaarts ging."--
+
+Kin-Fo luisterde, maar zeide niets.
+
+De Tankadere vervolgde:
+
+»Waarom gaat ge toch altijd op avontuur uit?--Waarom wilt gij ver van
+mij sterven?--Zie het is reeds de derde maan!--Kom, de priester wacht
+ons om de beide phenixen, ons zinnebeeld [4], te vereenigen!--Kom! keer
+terug, ik bemin u en gij bemint mij!
+
+»Ja, misschien!" mompelde Kin-Fo. »Zonder rijkdom is de wereld niets
+waard! Het leven loont de moeite niet om daarvan de proef te nemen!"
+
+Een half uur later was Kin-Fo in zijn huis teruggekeerd. De beide
+vreemdelingen, die hem steeds gevolgd waren, moesten hier achter
+blijven.
+
+Kin-Fo begaf zich rustig naar de kiosk van het »Leven", opende
+de deur, sloot ze weder en bevond zich alleen in een klein salon,
+'t welk zacht verlicht was door een lantaarn van mat glas.
+
+Op een tafel, van nephriet vervaardigd, bevond zich een koffertje dat
+eenige pillen opium bevatte, die vermengd waren met een doodelijk
+vergif, een »middel", dat de rijke onverschillige altijd bij de
+hand had.
+
+Kin-Fo nam een van deze pillen, bracht ze in een pijp van roode klei,
+waarvan zich in den regel de opiumschuivers bedienen en maakte zich
+gereed ze aan te steken.
+
+»Wat nu!" zeide hij, »zelfs geen ontroering op het oogenblik dat ik
+op het punt ben in te slapen om nooit weer te ontwaken!"
+
+Hij aarzelde een oogenblik.
+
+"Neen!" riep hij uit, de pijp wegwerpende, die op den grond in stukken
+brak. »Ik _wil_ ze gevoelen, die laatste ontroering! al zou het dan
+alleen zijn de spanning, die met de onzekerheid van het oogenblik
+des doods gepaard gaat.... ik wil ze, en ik zal ze hebben!"
+
+En de kiosk verlatende, begaf Kin-Fo zich met bijna even kalmen stap
+als altijd naar de kamer van Wang.
+
+
+
+
+
+VIII.
+
+ Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet, dat deze
+ niet minder ernstig aanneemt.
+
+
+De philosoof had zich nog niet ter ruste begeven. Op een divan
+uitgestrekt las hij het laatste nommer van de _Pekingsche Courant_. Als
+zich zijne wenkbrauwen fronsten kon men er verzekerd van zijn, dat
+het blad de een of andere loftuiting toezwaaide aan de regeerende
+dynastie der Tsings.
+
+Kin-Fo opende de deur, trad de kamer binnen, wierp zich in een
+leuningstoel en sprak zonder eenige inleiding:
+
+»Wang"--zeide hij--»wil je me een dienst bewijzen."
+
+»Tienduizend voor een!" antwoordde de philosoof, het blad latende
+zakken. »Spreek, beste jongen, spreek zonder vrees en welke dienst
+het ook zij, ik zal hem je bewijzen!"
+
+»De dienst dien ik je vraag, behoort tot dezulken", sprak Kin-Fo,
+»die een vriend slechts eenmaal kan bewijzen. Na deze, Wang, schenk
+ik je de overige negenduizend negenhonderd negen en negentig kwijt
+en ik voeg er bij, dat je niet eens op een dankbetuiging mijnerzijds
+behoeft te rekenen."
+
+»Ook de meest bekwame uitlegger van de onbegrijpelijkste zaken zou
+er niets van kunnen maken. Wat is je bedoeling?"
+
+»Wang," zeide Kin-Fo, »ik ben geruïneerd."
+
+»Ah, ah!" liet de philosoof hooren op den toon van iemand, die eerder
+een goed dan een slecht nieuwtje verneemt.
+
+»De brief dien ik bij mijn terugkomst van Kanton heb gevonden",
+hernam Kin-Fo, »strekte om mij te doen weten, dat de Centrale Bank
+van Californië failliet was. Behalve mijn yamen en eenige duizenden
+dollars, waarvan ik nog een of twee maanden kan leven, heb ik niets
+meer."
+
+»Dus", vroeg Wang, na zijn leerling een poos aangestaard te hebben,
+»is het niet meer de rijke Kin-Fo, die tot mij spreekt."
+
+»Het is de arme Kin-Fo, wien de armoede trouwens in 't minst geen
+schrik aanjaagt."
+
+»Goed gesproken, mijn zoon," zeide de philosoof, van zijn zetel
+rijzende. »De tijd en de moeite, besteed om je de lessen der wijsheid
+te leeren, zijn dus niet verloren gegaan! Tot nu toe heb je geleefd
+zonder hartstocht, zonder strijd! Nu eerst zal je gaan leven! De
+toekomst is veranderd! Wat komt er dat op aan! Terecht heeft Confucius
+gezegd, er gebeuren altijd minder ongelukken dan men vreest! Wij
+zullen dus in het vervolg onze rijst gaan verdienen. De _Nun Schum_
+leert ons: »In het leven zijn hoogten en laagten. Het rad der fortuin
+draait zonder ophouden en de wind kan veranderen! Rijk of arm, ieder
+moet zijn plicht vervullen!" Laat ons gaan."
+
+En waarlijk, Wang was gereed om als een practisch philosoof,
+onmiddellijk het heerlijke gebouw te verlaten.
+
+Kin-Fo hield hem tegen.
+
+»Ik heb gezegd," hernam hij, »dat de armoede mij geen schrik aanjoeg,
+maar ik voeg er bij: omdat ik besloten heb die niet te verdragen."
+
+»Wat!" zeide Wang, »gij wilt dus...."
+
+»Sterven!"
+
+»Sterven!" herhaalde de philosoof bedaard. »De man die een einde aan
+zijn leven wil maken, spreekt er met niemand over."
+
+»Het zou reeds geschied zijn," hernam Kin-Fo met een kalmte, die
+niet voor die van den philosoof onderdeed, »als ik niet had gewild
+dat de dood mij voor het minst een eerste en laatste ontroering
+bezorgde. Maar op het oogenblik dat ik een der opiumpillen wilde
+gebruiken, je weet welke, klopte mij het hart zoo weinig, dat ik het
+vergif heb weggeworpen en bij u ben gekomen!"
+
+»Wil je dan dat we samen sterven," vroeg Wang met een glimlach.
+
+»Neen", zei Kin-Fo, »het is noodig dat je blijft leven!"
+
+»Waarom?"
+
+»Om mij met uw eigen hand te dooden!"
+
+Zelfs toen Kin-Fo aan zijn leermeester het voorstel deed hem met eigen
+hand te dooden, sidderde Wang niet. Maar Kin-Fo die hem aanstaarde, zag
+dat zijne oogen flikkerden. Werd de oude Taï-ping in hem wakker? Zou
+hij zonder aarzelen het werk doen dat zijn leerling hem opdroeg? Zouden
+er dus achttien jaren over zijn hoofd voorbij gegaan zijn zonder dat
+de bloeddorstige neiging van zijne jeugd was uitgedoofd! Zou hij zelfs
+geen tegenwerping maken, waar het den zoon gold van hem die hem het
+leven had gered en opgenomen! Zou hij zonder aarzelen aannemen hem
+te bevrijden van een bestaan, waarvan hij niet meer beliefde gediend
+te zijn! Zou hij dat doen, hij, Wang, de philosoof!
+
+Maar die flikkering in zijn blik verdoofde bijna onmiddellijk. Wang
+hernam zijn gewoon voorkomen en zag er alleen zoo mogelijk nog deftiger
+uit dan altijd.
+
+En daarop klonk het:
+
+»Is dat de dienst dien je van me verlangt?"
+
+»Ja", hernam Kin-Fo, »en deze dienst zal opwegen tegen alles wat je
+meenen mocht verschuldigd te zijn aan Tschoung-Héou en zijn zoon."
+
+»Wat wenscht je dat ik doe?" vroeg de philosoof eenvoudig.
+
+»Ik moet vóór 25 Juni, je hoort het Wang, den acht en twintigsten
+dag van de zesde maand, den dag waarop mijn een en dertigste jaar ten
+einde is gebracht, opgehouden hebben te leven! Ik moet door u gedood
+worden, 't zij onverwachts, 't zij met duidelijk opzet, 's nachts of
+over dag; het is hetzelfde waar of hoe, staande, zittende, liggende,
+wakende, slapende, met het mes of met vergif! Ik moet gedurende ieder
+der tachtigduizend minuten waaruit mijn leven nog gedurende vijf en
+vijftig dagen bestaat, in de meening en ik hoop in de vrees verkeeren
+dat mijn leven eensklaps eindigen kan! Ik wil die tachtig duizend
+kansen loopen en ik wil dat ik op het oogenblik waarop de zeven
+elementen van mijn leven gescheiden worden, zal kunnen uitroepen:
+Welnu, ik heb dan toch geleefd!"
+
+Kin-Fo had, tegen zijne gewoonte, met zekere opgewondenheid
+gesproken. Men zal ook bespeurd hebben dat hij den laatsten dag
+van zijn leven had gesteld op zes dagen voor het verloopen van zijn
+polis. Dit was gehandeld zooals het een verstandig man betaamt, want,
+als de storting van de nieuwe premie achterwege bleef, zou hij zijn
+recht op de uitkeering verloren hebben.
+
+De philosoof had hem met een ernstig gelaat aangehoord, alleen nu en
+dan een snellen blik werpende op het portret van den koning Taï-ping,
+dat de kamer versierde, een portret dat hem--hij was er nog niet mee
+bekend--ten erfdeel beschoren was.
+
+»Je schrikt dus niet terug voor de verplichting, die je op je neemt
+om mij te dooden?" vroeg Kin-Fo.
+
+Wang gaf met eene beweging van den arm te kennen, dat hij daar niet
+voor vreesde. Hij had wel andere dingen gedaan, toen hij onder de
+banieren van den Taï-ping streed! Maar als een verstandig man, die
+alle kansen wil beproeven eer hij zich verbindt, sprak hij:
+
+»Je ziet dus af van het vooruitzicht, u door den Waren Meester
+beschoren om een hoogen ouderdom te bereiken?"
+
+»Ik zie er van af."
+
+»Zonder spijt?"
+
+»Zonder spijt!" antwoordde Kin-Fo. »Oud worden! Gaan gelijken op een
+of ander stuk hout, dat niet meer voor bewerking dienen kan! Toen ik
+rijk was begeerde ik het niet! Nu ik arm ben, nog veel minder!"
+
+»En de jeugdige weduwe te Peking?" vroeg Wang. »Vergeet je het
+spreekwoord: de bloem met de bloem, de wilg met den wilg! De
+overeenstemming tusschen twee harten is te vergelijken met een
+honderdjarige lente!...."
+
+»Tegenover drie honderd jaar herfst, zomer en winter!" antwoordde
+Kin-Fo, de schouders ophalende. »Neen Lé-ou zou, als ik arm was,
+ongelukkig met mij zijn! Daarentegen zal mijn dood haar rijk maken!"
+
+»Heb je daarvoor gezorgd?"
+
+»Ja en ook voor u, Wang; gij ontvangt vijftig duizend dollars bij
+mijn dood."
+
+»Zoo!" liet de philosoof hooren, »je schijnt overal aan gedacht
+te hebben."
+
+»Aan alles, zelfs aan een opmerking die je mij nog niet gemaakt hebt."
+
+»Welke?"
+
+»Wel... het gevaar dat je kondt loopen, na mijn dood, beschuldigd te
+worden van moord."
+
+»Dat beteekent niets!" sprak Wang, »alleen stoffels of lafaards laten
+zich gevangen nemen! En daarbij komt nog, waarin zou de verdienste
+gelegen zijn van den dienst, dien ik je bewijzen zal, als ik er niets
+bij waag!"
+
+»Neen Wang! ik wil je alle mogelijke zekerheid geven! Niemand mag je
+daarover lastig vallen."
+
+En dat zeggende, naderde Kin-Fo de tafel, nam een blad papier en
+schreef met zijne gewone vaste hand, de volgende regels:
+
+»Ik heb mij zelf gedood, wijl ik het leven moede was en er van walgde.
+
+Kin-Fo."
+
+En hij stelde Wang dit papier ter hand.
+
+De philosoof las het eerst zachtjes; daarna las hij het met luider
+stem. Nadat hij dat gedaan had, vouwde hij het zorgvuldig op en stak
+het in een zakboek, dat hij altijd bij zich droeg.
+
+Nogmaals zag men eene flikkering in zijne oogen.
+
+»Is dat alles je ernst?" vroeg hij zijn leerling vast in de oogen
+ziende.
+
+»Hooge ernst."
+
+»Ik zal de zaak van mijn kant niet minder ernstig opvatten."
+
+»Geef je me je woord?"
+
+»Ja."
+
+»Ik zal dus, uiterlijk op 25 Juni aanstaande, opgehouden hebben
+te leven?...."
+
+»Ik weet niet of je zult opgehouden hebben te leven in de beteekenis
+die gij er aan hecht," antwoordde de philosoof ernstig, »maar in elk
+geval zal je dan dood zijn!"
+
+»Ontvang mijn dank; vaarwel, Wang."
+
+»Vaarwel, Kin-Fo."
+
+En daarop verliet Kin-Fo dood bedaard de kamer van den philosoof.
+
+
+
+
+
+IX.
+
+ Waarvan het slot, hoe vreemd het schijne, den lezer toch wel
+ niet verbazen zal.
+
+
+»Welnu, Craig en Fry?" vroeg de heer William J. Bidulph den volgenden
+morgen aan de twee agenten, die hij bepaaldelijk belast had het oog
+te houden op den nieuwen verzekerde bij de maatschappij _de Eeuw_.
+
+»Wel," antwoordde Craig, »wij hebben hem gisteren gevolgd op eene
+wandeling, die hij door de omstreken van Shang-Haï deed, en..."
+
+»Hij zag er zeker niet uit als iemand die van plan is een einde aan
+zijn leven te maken," voegde Fry er bij.
+
+»Toen het donker werd hebben wij hem gevolgd tot aan de deur van
+zijn woning...."
+
+»Die wij helaas niet binnen konden gaan."
+
+»En van ochtend?" vroeg William J. Bidulph verder.
+
+»Van ochtend," zeide Craig, »hebben wij gehoord dat hem evenmin iets
+scheelde als...."
+
+»De brug van Palikao," vulde Fry aan.
+
+De agenten Craig en Fry, twee neven en echte Amerikanen, die in dienst
+van _de Eeuw_ waren, vormden te zamen eigenlijk slechts een wezen. Zij
+gingen zoo geheel in elkander op, dat de een voortdurend de volzinnen
+van den andere aanvulde. Dezelfde hersens, dezelfde gedachten,
+hetzelfde hart, dezelfde maag, dezelfde gebaren en gewoonten. Vier
+armen, vier handen, vier beenen aan twee vereenigde lichamen. In een
+woord: Siameesche tweelingen, waarvan een stoutmoedig chirurgijn den
+vereenigingsband doorgesneden had.
+
+»Dus is het u nog niet mogen gelukken in zijn woning door te
+dringen?" vroeg William J. Bidulph.
+
+»Nog..." begon Craig.
+
+»Niet," zei Fry.
+
+»'t Zal misschien moeilijk gaan," antwoordde de hoofdagent, »maar
+'t moet toch gebeuren. _De Eeuw_ heeft bij deze zaak niet alleen een
+hooge premie te verdienen, maar loopt ook gevaar twee honderd duizend
+dollars te verliezen! Wij moeten hem dus twee maanden surveilleeren
+en misschien langer als hij zijn volgende quitantie betaalt."
+
+»Er is een bediende...." zeide Craig.
+
+»Dien men misschien zou kunnen gebruiken..." sprak Fry.
+
+»Om alles te weten te komen..." vervolgde Craig.
+
+»Wat er in het huis van Kin-Fo voorvalt," voltooide Fry.
+
+»Hm!" sprak de heer William J. Bidulph. »Tracht dezen bediende te
+lijmen. Koop hem om; hij zal wel gevoelig zijn voor den klank van
+taëls en op taëls behoef je niet te zien. Zelfs als je de drieduizend
+beleefdheidsvormen moest uitputten, die de Chineesche etiquette
+tot haar dienst heeft, doe het gerust. Je zult je de moeite niet te
+beklagen hebben."
+
+»Nu, dat zal..." zeide Craig.
+
+»Geschieden," sprak Fry.
+
+En dit was de gewichtige reden waarom Craig en Fry kennis met Soun
+trachtten aan te knoopen. Soun was er de man niet naar, om weerstand
+te bieden aan den verleidelijken klank van taëls of het beleefde
+aanbod van een paar glazen Amerikaanschen grog.
+
+Craig en Fry vernamen dus door Soun alles wat zij verlangden te weten,
+hetgeen ongeveer op het volgende neerkwam:
+
+Had Kin-Fo in den laatsten tijd iets in zijne gewone levenswijze
+veranderd?
+
+Neen, 't eenige misschien was dat hij zich iets minder barsch toonde
+jegens zijn zeer getrouwen dienstbode, dat de schaar niet meer
+gebruikt werd, zeer ten bate van diens staart, en dat zijn rug schier
+de rotting niet meer voelde.
+
+Had Kin-Fo ook levensgevaarlijke wapenen te zijner beschikking?
+
+Neen, hij behoorde tot die eerbiedwaardige categorie van menschen,
+die een afkeer van vuur- en andere wapenen koesteren.
+
+Wat at en dronk hij?
+
+Zeer gewonen kost, zonder liflafjes of overdaad.
+
+Hoe laat stond hij op?
+
+Zoodra de vijfde nachtwake voorbij was, meestal als de dageraad,
+bij het hanengekraai, den gezichtseinder begon te verhelderen.
+
+Ging hij vroeg naar bed?
+
+In de tweede nachtwake, zooals hij, voor zoover Soun wist, zijn leven
+lang gedaan had.
+
+Was hij treurig gestemd, bezorgd over iets, levensmoede?
+
+'t Was zeker niet wat men een vroolijk of opgewekt mensch
+noemt. Integendeel! Maar in den laatsten tijd begon hij meer schik
+in zijn leven te krijgen. Ja, Soun vond hem minder onverschillig
+dan vroeger, alsof hij verwachtte dat er iets gebeuren zou... Wat,
+dat kon Soun niet zeggen.
+
+Bezat zijn heer ook vergif dat hem kwaad zou kunnen doen?
+
+Soun geloofde het niet, want juist had hij dien ochtend een twaalftal
+pillen in de Houang Pou moeten werpen, die hem wel eens verdacht
+voorgekomen waren.
+
+Er was in waarheid in al deze berichten niets wat den vertegenwoordiger
+der levensverzekeringsmaatschappij _de Eeuw_ kon verontrusten. Nooit
+had de rijke Kin-Fo, van wiens waren toestand niemand behalve Wang iets
+wist, getoond meer waarde aan het leven te hechten dan tegenwoordig.
+
+Hoe geruststellend alles ook luidde, wat de hoofdagent der
+verzekeringsmaatschappij _de Eeuw_ omtrent Kin-Fo te weten kreeg, toch
+moesten Craig en Fry voortgaan hem nauwkeurig in het oog te houden
+en hem op zijne wandelingen volgen, want de mogelijkheid bestond dat
+hij het voornemen koesterde om zich buiten 's huis van kant te maken.
+
+De twee onafscheidelijke neven deden dit dan ook en Soun bleef
+voortgaan met hen op de hoogte te brengen van al wat zijn meester
+deed of liet; dit viel te meer in den smaak van den bediende, omdat
+de omgang met twee zulke beminnelijke lieden hem zeer veel voordeel
+opleverde.
+
+Wij zouden te veel zeggen als wij beweerden, dat de held dezer
+geschiedenis nu meer aan het leven hechtte dan voordat hij besloten had
+er een einde aan te maken. Maar, zooals hij gedacht had, verschaften
+de eerste dagen althans wel eenige ontroering. Hij had toch vlak
+boven zijn hoofd een zwaard van Damocles opgehangen, en dit zwaard
+zou hem zeker den een of anderen dag dooden. Zou het heden gebeuren
+of morgen, dezen ochtend of van avond? Dit hield hem in spanning en
+van daar dat zijn hart toch wel wat sneller begon te kloppen, iets
+dat hem vroeger ten eenenmale onbekend was.
+
+Overigens ontmoetten Wang en hij elkander thans minder dan vroeger. De
+wijsgeer ging meer uit dan hij placht te doen, of sloot zich meer in
+zijne kamer op. Kin-Fo ging hem daar niet opzoeken--dit lag niet op
+zijn weg--en hij wist niet hoe Wang den tijd doorbracht. Misschien
+was hij bezig hem een valstrik te spannen. Een oude Taï-ping bezat
+ongetwijfeld een grooten voorraad van middelen om een evenmensch uit
+den weg te ruimen. Van welk zou hij zich bedienen? Van daar zekere
+nieuwsgierigheid, die als een nieuwe, vroeger ongekende prikkel op
+Kin-Fo werkte.
+
+De wijsgeer en zijn leerling aten echter bijna dagelijks nog aan
+dezelfde tafel. Het spreekt van zelf dat er geen enkele toespeling
+gemaakt werd op hunne afspraak of op hunne toekomstige rol van
+moordenaar en vermoorde. Zij spraken over de meest gewone zaken en niet
+zeer druk. Wang, ernstiger gestemd dan anders, verried door zijn blik
+dat hij voortdurend peinsde. In plaats van opgewekt was hij somber,
+in plaats van spraakzaam laconisch geworden. Vroeger at hij veel,
+zooals een philosoof met eene gezonde maag dit meestal doet, thans
+lachten zelfs de fijnste gerichten hem weinig toe en de wijn van Chao
+Chig bracht hem in geen andere stemming.
+
+De houding van Kin-Fo was anders niet zoo, dat hij zich over iets
+bezwaard behoefde te voelen. Hij proefde alle spijzen het eerst en
+meende geen gerecht ongebruikt te mogen laten. Daaruit volgde dat hij
+meer at dan gewoonlijk, dat zijne verwende tong iets meer smaak begon
+te krijgen, en zijne spijsvertering niets te wenschen overliet. Van
+vergif scheen de oude moordenaar van den rebellenkoning zich tot nog
+toe althans niet bediend te hebben.
+
+Kin-Fo verschafte hem voortdurend alle mogelijke gelegenheden om de
+daad te plegen. De deur van zijn slaapkamer werd nooit gesloten en de
+wijsgeer kon er dag en nacht binnen gaan en zijn leerling er wakend
+of slapend overvallen. Kin-Fo wenschte slechts één ding: dat de hand,
+die hem treffen zou, dit juist en snel deed.
+
+Maar Kin-Fo was weldra aan deze nieuwe gewaarwordingen gewend, en na
+een paar nachten had hij zich zoodanig verzoend met het denkbeeld
+dat een dolkstoot hem treffen zou, dat hij er even gerust om sliep
+als vroeger en even frisch en gezond om ontwaakte. Dit mocht zoo niet
+langer duren.
+
+Ook kwam het denkbeeld bij hem op dat het Wang misschien tegen de
+borst zou stuiten hem te dooden in het huis waarin hij zoo gastvrij
+opgenomen was. Hij besloot het hem nog gemakkelijker te maken. Hij
+begon veel te wandelen, vooral op eenzame plaatsen, en bleef zeer
+laat uit, dikwijls tot de vierde nachtwake; ook vond men hem vaak in
+de slechtst befaamde kwartieren van Shang-Haï, waar schier dagelijks
+moord en doodslag voorkomt, zonder dat er een haan naar kraait. Hij
+dwaalde daar rond door nauwe en sombere stegen en stiet daar op
+dronkaards van allerlei nationaliteit, geheel alleen in het holle van
+den nacht of bij het krieken van den dag, als de bakker zijne dunne
+weitenkoeken onder het geroep van »Mantoou! Mantoou!" rondventte of
+de schel den laten opiumschuiver waarschuwde dat hij huiswaarts gaan
+moest. Telkens echter kwam hij levend, springlevend weder thuis,
+zonder dat hij zelfs bespeurd had dat de onafscheidelijke Craig en
+Fry hem op den voet gevolgd hadden, gereed om hem te hulp te komen
+als dit noodig mocht zijn.
+
+Als het zoo voortging zou Kin-Fo ten slotte aan dit nieuwe bestaan
+volkomen gewennen en zou hij zich weldra weder evenzeer vervelen
+als vroeger.
+
+Hoe dikwijls waren er toch reeds uren achter elkander voorbijgegaan
+zonder dat hij er aan gedacht had dat hij een ter dood veroordeelde
+was.
+
+Op zekeren dag, op 12 Mei, verschafte het toeval hem echter weder
+eenige ontroering. Toen hij zachtjes de kamer van den wijsgeer
+binnentrad, zag hij dezen met de punt van zijn vinger een dolk
+onderzoeken, dien hij daarop dompelde in een fleschje dat een zeer
+verdacht blauw vocht bevatte.
+
+Wang had zijn leerling niet hooren binnenkomen en zwaaide den dolk
+eenige malen boven zijn hoofd, als om te zien of zijn hand wel juist
+was. Hij zag er bij die gelegenheid alles behalve zachtzinnig uit en
+het scheen dat zijne oogen zelfs met bloed beloopen waren!
+
+»'t Gebeurt zeker van daag!" zei Kin-Fo bij zichzelf.
+
+En hij verliet ongemerkt des wijsgeers kamer weder.
+
+Hij ging naar zijne eigen vertrekken welke hij dien dag niet weder
+verliet.... Wang echter vertoonde zich niet.
+
+Kin-Fo ging naar bed; maar den volgenden dag stond hij weder op,
+zoo levend als een gezond mensch slechts zijn kan.
+
+Zooveel ontroeringen voor niets! 't Werd vervelend.
+
+Er waren toch reeds tien dagen om, van de twee maanden tijd die hij
+Wang gelaten had.
+
+»'t Is een talmer," sprak Kin-Fo, »ik had hem niet zooveel tijd
+moeten geven."
+
+En hij dacht of de oude Taï-ping niet wat verweekelijkt was door het
+goede leven te Shang-Haï.
+
+Van dien dag af scheen Wang nog onrustiger en bezwaarder dan
+vroeger. Hij liep de yamen in en uit, als een mensch die niet weet
+waar hij het zoeken moet. Kin-Fo merkte zelfs op dat hij herhaalde
+bezoeken bracht aan de zaal der voorouders, waar de kostbare uit
+Liao-Tchéou ontvangen doodkist geplaatst was. Hij vernam ook door Soun,
+en niet zonder belangstelling, dat Wang bevolen had haar te poetsen, te
+wrijven, af te stoffen, in een woord, haar in zoo voldoend mogelijken
+staat te houden.
+
+»Wat zal mijn meester daar lekker in liggen," voegde de getrouwe
+dienstbode er bij. »'t Zou wel de moeite waard zijn het eens te
+beproeven!"
+
+Deze opmerking verschafte Soun een vriendschappelijk knikje.
+
+De dagen van 13, 14 en 15 Mei gingen voorbij en er gebeurde niets.
+
+Was Wang dan voornemens den geheelen hem gestelden tijd te laten
+verloopen en als een koopman eerst zijn schuld te betalen op den
+uitersten vervaldag? Maar dan zou het immers geen verrassing zijn en
+had Kin-Fo het even goed zelf kunnen doen.
+
+Toen kreeg Kin-Fo in den ochtend van 15 Mei, op het oogenblik der
+»mao-che" d. i. zes uur, kennis van een zeer opmerkelijke gebeurtenis.
+
+De nacht was onaangenaam voorbij gegaan. Kin-Fo was bij het ontwaken
+onder den indruk van een naren droom. De vorst Ien, de opperste rechter
+uit de Chineesche onderwereld, had hem veroordeeld om niet voor zijn
+aangezicht te verschijnen voor dat de twaalfhonderdste maan aan den
+gezichteinder van het Chineesche rijk verscheen. Hij had dus nog een
+eeuw te leven, een geheele eeuw!
+
+Kin-Fo was dus zeer slecht geluimd; het scheen dat alles tegen hem
+samenspande.
+
+Soun moest dit bezuren toen hij als gewoonlijk verscheen om zijn
+meester aan zijn toilet te helpen.
+
+»Loop naar den duivel," was de wensch waarmede hij ontvangen
+werd. »Moge uw loon uit twaalfduizend schoppen bestaan, ondier!"
+
+»Maar, mijnheer ..."
+
+»Verdwijn uit mijn oogen, zeg ik je!"
+
+»Niet voor dat ik u iets vreemds verteld heb..." begon Soun.
+
+»Wat dan, ezel?"
+
+»Alleen dat mijnheer Wang ..."
+
+»Wat van Wang?" antwoordde Kin-Fo levendig, zijn ongelukkigen knecht
+plotseling bij den staart grijpende.
+
+»O hemel!" riep Soun van angst ineen krimpende. »Hij heeft bevel
+gegeven om mijnheer's doodkist over te brengen naar het paviljoen
+van het »Leven," en..."
+
+»Heeft Wang dat gedaan!" riep Kin-Fo uit, terwijl zijn drift plotseling
+scheen te wijken. »Daar Soun, je bent toch wel een goede kerel, daar
+heb je tien taëls; doe je plicht maar en zorg dat de bevelen van Wang
+opgevolgd worden!"
+
+Soun was geheel verbazing en herhaalde verscheiden keeren bij zich
+zelf:
+
+»Mijn meester is ongetwijfeld krankzinnig geworden, maar dat doet er
+niet toe; ik vaar er wèl bij."
+
+Ditmaal kon Kin-Fo er niet meer aan twijfelen. Wang wilde hem dooden in
+de kiosk van het »Leven," waar hij zich zelf reeds den dood had willen
+geven, en daarom had de Taï-ping zijn doodkist naar dat paviljoen
+laten overbrengen. Het was of hij hem uitnoodigde daar te komen. Nu,
+Kin-Fo zou niet op het appèl ontbreken.
+
+Wat duurde die dag hem lang. Het water in de uurglazen scheen stil
+te staan. De wijzers schenen over de gitten plaat te kruipen!
+
+Eindelijk, eindelijk gaf het verdwijnen van de zon onder den
+gezichteinder het teeken van de eerste wake des nachts en daalde het
+schemerlicht rondom de yamen.
+
+Kin-Fo begaf zich nu naar het paviljoen dat hij niet levend weder
+hoopte te verlaten. Hij strekte zich op een zachten divan uit, die
+voor eene langdurige rust scheen ingericht, en wachtte.
+
+Toen kwamen allerlei herinneringen uit zijn nutteloos besteed leven
+bij hem op, al zijne vervelingen, zijn afkeer van het leven, die
+door rijkdom niet overwonnen had kunnen worden, die door armoede nog
+toegenomen zou zijn!
+
+Een enkele lichtstraal had slechts dit leven verhelderd, de genegenheid
+die Kin-Fo voor de jonge weduwe gekoesterd had. Dit gevoel deed
+zijn hart sneller kloppen op het oogenblik nu dit voor altijd zou
+ophouden. Maar zou hij de arme Lé-ou ongelukkig maken door haar lot
+met het zijne te verbinden?
+
+De vierde wake, die welke den naderenden dageraad voorafgaat en
+waarin de geheele wereld in rust gedompeld is, deze vierde wake
+ging voor Kin-Fo in hevige ontroering voorbij. Hij luisterde angstig
+en zorgvuldig of hij niets hoorde. Zijn blik scheen de nachtelijke
+duisternis te willen doorboren. Meer dan eens verbeeldde hij zich het
+zacht geluid eener deur te hooren die door eene voorzichtige hand
+geopend werd. Zonder twijfel hoopte Wang hem slapende te vinden,
+om hem zoo af te maken.
+
+Toen trad er plotseling reactie in. Hij verlangde naar de vreeselijke
+verschijning van den Taï-ping en deinsde er tevens voor terug.
+
+De vijfde wake begon en de ochtendschemering kleurde, langzamerhand
+alles met haar bleek licht. Het werd dag.
+
+Plotseling ging de deur van het paviljoen open.
+
+Kin-Fo sprong op; hij leefde meer in deze seconde dan in de dertig
+vorige jaren van zijn bestaan!...
+
+'t Was Wang niet; 't was Soun, met een brief.
+
+»Groote spoed!" was al wat hij zeide.
+
+Kin-Fo had een voorgevoel. Hij greep den brief, dien hij zag dat
+uit San Francisco kwam; hij scheurde de enveloppe open, las snel den
+inhoud, gaf een kreet van vreugde en stormde het paviljoen van het
+»Leven" uit.
+
+»Wang, Wang!" riep hij zoo luid hij kon.
+
+Hij was reeds bij de kamer van den wijsgeer en opende de deur.
+
+Wang was er niet. Wang had blijkbaar ook dien nacht niet in zijne
+kamer doorgebracht en toen op Kin-Fo's bevel zijne bedienden de yamen
+in alle hoeken doorzocht hadden, bleek het dat Wang verdwenen was,
+zonder een spoor achter te laten.
+
+
+
+
+
+X.
+
+ Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cliënt van _de
+ Eeuw_ worden voorgesteld.
+
+
+»Ja, mijnheer Bidulph, een eenvoudige beursmanoeuvre, een echte
+Amerikaansche coup", zeide Kin-Fo tot den hoofdagent van de
+verzekeringsmaatschappij.
+
+De deftige William J. Bidulph glimlachte als een kenner.
+
+»Goed gelukt, werkelijk", sprak hij, »iedereen is er dupe van geweest."
+
+»Zelfs mijn correspondent!" antwoordde Kin-Fo. »Het staken der
+betalingen, het failliet, het geheele bericht was uit de lucht
+gegrepen! Acht dagen later waren de loketten geopend en betaalde
+men. De »affaire" was gelukt. De acties, die tachtig percent waren
+gedaald, werden tegen den laagsten koers door de centrale bank
+opgekocht en toen men den directeur kwam vragen hoeveel percent er
+zou worden uitgekeerd, luidde het zeer beleefde antwoord: »Honderd
+vijf en zestig percent!" Dat alles werd mij gemeld in dezen brief,
+dien ik heden morgen ontving; op het oogenblik dat ik, in de meening
+verkeerende dat ik geheel geruïneerd was...."
+
+»De hand aan u zelf wildet slaan?" riep William J. Bidulph uit.
+
+»Neen", antwoordde Kin-Fo, »op het oogenblik dat ik hoogst
+waarschijnlijk op het punt sta vermoord te worden."
+
+»Vermoord!"
+
+»Met mijn toestemming, op schrift gebracht, een moord vooraf
+toegestaan, bezworen, en die u zou te staan gekomen zijn op...."
+
+»Tweemaal honderdduizend dollars", antwoordde William J. Bidulph,
+»wijl alle kansen van sterven verzekerd waren. Wij zouden u diep
+betreurd hebben, mijn waarde heer...."
+
+»Wegens het bedrag van de verzekerde som?...."
+
+»En de renten!"
+
+William J. Bidulph nam de hand van zijn cliënt en schudde die hartelijk
+op Amerikaansche wijze.
+
+»Maar ik begrijp niet...." voegde hij er bij.
+
+»U zult het begrijpen", antwoordde Kin-Fo.
+
+En hij deed hem mededeeling van de overeenkomst door hem met iemand
+getroffen, in wien hij alle vertrouwen stelde. Hij herhaalde zelfs
+de termen waarin de brief vervat was welken die man in den zak had,
+een brief die hem voor vervolging vrijwaarde en hem straffeloosheid
+waarborgde. Maar, en dat was het meest bedenkelijke van het geval,
+de belofte zou gehouden worden, het woord zou worden gestand gedaan,
+daaraan behoefde niet getwijfeld te worden.
+
+»Is die persoon een vriend van u?" vroeg de hoofdagent.
+
+»Een vriend," antwoordde Kin-Fo.
+
+»En het is dus uit vriendschap?..."
+
+»Uit vriendschap en wie weet? misschien ook uit berekening. Ik heb
+hem vijftig duizend dollars op mijn hoofd verzekerd."
+
+»Vijftig duizend dollars!" riep William J. Bidulph. »Dan is het
+mijnheer Wang!"
+
+»Hij is het."
+
+»Een philosoof! Die zal er nimmer in toestemmen..."
+
+Kin-Fo stond op het punt te zeggen:
+
+»Die philosoof is een oude Taï-ping. Hij heeft gedurende de helft van
+zijn leven meer moorden begaan dan noodig zijn om de Eeuw te ruïneeren,
+als al degenen die hij gedood heeft bij de maatschappij verzekerd
+waren geweest! Sedert achttien jaren heeft hij zijne woeste neiging
+bedwongen; maar nu zich de gelegenheid voordoet, nu hij mij geruïneerd,
+ter dood bereid acht, nu hij daarenboven weet dat mijn dood hem een
+klein fortuin zal verschaffen, nu zal hij niet aarzelen...."
+
+Maar Kin-Fo zeide niets van dit alles. Hij zou Wang gecompromitteerd
+hebben en William J. Bidulph zou waarschijnlijk niet geaarzeld hebben
+om den ouden Taï-ping aan den gouverneur der provincie te verraden. Dan
+zou Kin-Fo zonder twijfel gered zijn, maar de philosoof ware verloren
+geweest.
+
+»Het komt mij voor", zeide daarop de agent der
+verzekeringsmaatschappij, »dat de zaak op zeer eenvoudige wijze op
+te lossen is."
+
+»Op welke wijze?"
+
+»Men dient Wang te doen weten, dat de toestand veranderd is en van
+hem den brief terug eischen."
+
+»Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan" antwoordde Kin-Fo. »Wang is
+sedert gisteren verdwenen en geen mensch weet waar hij gebleven is."
+
+»Hm!" was alles wat de hoofdagent liet hooren, een bewijs dat hij
+door deze mededeeling geheel overbluft was.
+
+Hij staarde daarop zijn cliënt aandachtig aan.
+
+»En, mijn waarde heer, u hebt op het oogenblik in het minst geen lust
+om te sterven?" vroeg hij.
+
+»Neen zeker niet", antwoordde Kin-Fo. »Door de manoeuvre van de
+centrale Californischen bank is mijn fortuin bijkans verdubbeld, en ik
+ga trouwen! Maar ik zal het niet doen voor ik Wang heb teruggevonden
+of voor de bepaalde termijn is verstreken."
+
+»En wanneer verstrijkt die?"
+
+»Op 25 Juni aanstaande. _De Eeuw_ loopt gedurende dit tijdstip gevaar
+een groot verlies te lijden. Het ligt dus op haar weg om daartegen
+maatregelen te nemen."
+
+»En den philosoof op te sporen", antwoordde William J. Bidulph.
+
+De agent liep eenige oogenblikken met de handen op den rug door het
+vertrek, vervolgens zeide hij:
+
+»Wij zullen dien tot alles bereid zijnde vriend vinden; al zat hij
+ook in het binnenste der aarde. Maar tot dat het zoover is gekomen
+zullen wij u, mijnheer, beschermen tegen elke poging tot moord,
+evenals wij u reeds beschermd hebben tegen zelfmoord."
+
+»Wat bedoelt u daarmede?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Dat twee mijner agenten, sedert 30 April jl., den dag, waarop de
+polis door u onderteekend werd, al uw schreden hebben gevolgd, al uw
+daden nauwkeurig bespied!"
+
+»Ik heb niets van die bespieding van mijn persoon gemerkt," zeide
+Kin-Fo.
+
+»Het zijn menschen, die hun vak verstaan, allerfatsoenlijkste
+lieden!" antwoordde de hoofdagent. »Vergun mij ze u voor te stellen,
+nu zij niet meer verplicht zijn in 't geheim te uwen opzichte te
+handelen."
+
+»'t Zal mij een genoegen zijn," antwoordde Kin-Fo.
+
+»Craig-Fry moeten hier zijn, omdat u hier zijt!" En William J. Bidulph
+riep:
+
+»Craig-Fry?"
+
+Craig en Fry stonden werkelijk achter de deur van het particuliere
+kabinetje. Zij waren den cliënt gevolgd tot aan de deur van het bureau
+en wachtten daar zijn vertrek af.
+
+»Craig-Fry," aldus liet zich thans de hoofdagent hooren, »je hebt
+gedurende de twee maanden, dat voor de polis betaald is, onzen
+kostbaren cliënt niet meer tegen zich zelf te behoeden, maar tegen
+een van zijn eigen vrienden, den philosoof Wang, die zich verbonden
+heeft hem te vermoorden!"
+
+En de twee onafscheidelijken werden op de hoogte der zaak gebracht. Zij
+begrepen ze en namen de opdracht aan. De rijke Kin-Fo behoorde hun
+toe. Hij kon geen trouwer dienaren hebben.
+
+Wat moest er nu gedaan worden?
+
+Men kan op tweeërlei wijze te werk gaan, meende de hoofdagent, òf
+Kin-Fo zoo zorgvuldig in zijn huis te Shang-Haï bewaken, dat Wang
+het niet kan binnentreden zonder door Fry-Craig bespeurd te worden,
+òf wel alle pogingen in het werk stellen om gezegden Wang te vinden
+en hem den brief te ontnemen.
+
+»Het eerste geeft niets, antwoordde Kin-Fo. »Wang zou mij zeer
+gemakkelijk kunnen vinden, zonder bespeurd te worden, wijl mijn huis
+ook het zijne is. Men moet hem, het koste wat het wil opsporen."
+
+»U hebt gelijk, mijnheer," antwoordde William J. Bidulph. »Het zekerste
+is om gezegden Wang terug te vinden en wij _zullen_ hem vinden!"
+
+»Dood of..." zei Craig.
+
+»Levend!" antwoordde Fry.
+
+»Neen! levend!" riep Kin-Fo uit... »Ik wil niet dat Wang een oogenblik
+door mijn schuld gevaar loopt!"
+
+»Craig en Fry, voegde William J. Bidulph er bij, »je staat
+gedurende zevenenzeventig dagen voor onzen cliënt in. Tot 30 Juni
+a. s. vertegenwoordigt mijnheer voor ons een waarde van tweemaal
+honderdduizend dollars."
+
+Daarop namen de cliënt en de hoofdagent van _de Eeuw_ afscheid
+van elkander. Tien minuten later was Kin-Fo, gevolgd door de beide
+lijfwachten, die hem vooreerst niet meer zouden verlaten, in zijn
+yamen teruggekeerd.
+
+Toen Soun zag dat Craig en Fry officieel in het huis toegelaten werden,
+maakte zich een gevoel van spijt van hem meester. Geen vragen meer,
+geen antwoorden en vooral geen taëls meer! Daarbij kwam dat zijn
+meester zijne oude levenswijze hervatte en zijn onhandigen en luien
+knecht weder hard begon te behandelen.
+
+Arme Soun! Wat zoudt gij gezegd hebben als gij geweten hadt welk lot
+u boven het hoofd hing!
+
+Het eerste dat Kin-Fo deed was naar Peking, avenue de Cha-Coua te
+»phonografeeren" welken keer zijn lot genomen had. De jonge vrouw
+hoorde op nieuw hoe de stem van hem, dien zij voor altijd meende
+verloren te hebben, haar de teederste namen gaf. Hij zou zijne lieve
+jonge zuster terug zien. Eer de zevende maan ten einde was gebracht
+zou hij bij haar zijn, om haar niet weder te verlaten. Maar nadat hij
+geweigerd had haar ongeluk te zoeken, mocht hij haar niet op nieuw
+aan het gevaar blootstellen om haar weder weduwe te maken.
+
+Lé-ou begreep niet best wat deze laatste zin beteekende, zij begreep
+slechts één zaak, en wel dat haar verloofde tot haar terugkeerde en
+dat hij, vóór er twee maanden zouden verloopen, bij haar zou zijn.
+
+En op dien dag was er geen gelukkiger vrouw in het geheele Hemelsche
+Rijk dan de jeugdige weduwe.
+
+Er was, in werkelijkheid, eene geheele omkeering tot stand gebracht in
+de gedachten van Kin-Fo, thans, dank zij de voordeelige operatie van
+de centrale Californische bank, viermaal millionnair. Hij wenschte te
+leven en goed te leven. Twintig dagen van spanning hadden hem geheel
+veranderd. Noch de mandarijn Pao-Shen, noch de koopman Yin-Pang,
+noch Tim, de bon-vivant, noch Houal, de letterkundige zouden in hem
+het onverschillige wezen herkend hebben, van 't welk zij op een der
+bloemschepen in de Paarlenrivier afscheid hadden genomen. Wang zou
+zijne eigen oogen niet geloofd hebben, als hij het gezien had. Maar
+hij was verdwenen zonder eenig spoor na te laten. Hij keerde niet in
+het huis te Shang-Haï terug. Dit was een bron van groote zorg voor
+Kin-Fo en van angst voor de beide lijfwachten.
+
+Acht dagen later, den 24n Mei, was er nog geen bericht van den
+philosoof en bijgevolg geen mogelijkheid om op zijn spoor te komen. Te
+vergeefs hadden Kin-Fo, Craig en Fry de vreemde concessies, de bazars,
+de verdachte kwartieren, de omstreken van Shang-Haï doorzocht. Te
+vergeefs waren de meest bekwame politiedienaars aan 't werk geweest. De
+philosoof was niet te vinden. Ondertusschen verdubbelden Craig en
+Fry, die hoe langer hoe meer onrust gevoelden, hunne voorzorgen. Zij
+verlieten hun cliënt nacht noch dag, aten aan zijn tafel, sliepen
+in zijn kamer, wilden hem overhalen om een ijzeren maliënkolder
+te dragen ten einde beschermd te zijn voor een dolkstoot en alleen
+versche eieren te eten om niet vergiftigd te worden.
+
+Kin-Fo het moet gezegd worden, liet hen praten. Hij kon zich even
+goed gedurende twee maanden in de brandkast van _de Eeuw_ laten
+opsluiten, onder voorgeven, dat hij tweemaal honderdduizend dollars
+vertegenwoordigde!
+
+Toen stelde William J. Bidulph, practisch als altijd, zijn cliënt
+voor de gestorte premie te restitueeren en de polis te verscheuren.
+
+»'t Spijt mij zeer," antwoordde Kin-Fo bedaard, »maar de zaak heeft
+zijn beslag gekregen en u moet er de gevolgen van dragen."
+
+»Het zij zoo," antwoordde de hoofdagent, zich in het onvermijdelijke
+schikkende. »Het zij zoo. U hebt gelijk! U kunt door niemand beter
+beschermd worden dan door ons!"
+
+»Noch goedkooper!" antwoordde Kin-Fo.
+
+
+
+
+
+XI.
+
+ Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche Rijk wordt.
+
+
+Men kon Wang niet op het spoor komen. Kin-Fo liep gevaar razend
+te worden door de werkeloosheid, waartoe hij zich gedwongen zag,
+want hij kon zelfs geen pogingen doen om den philosoof te vinden,
+daar hij verdwenen was zonder eenig spoor achter te laten.
+
+Deze loop van zaken stond den hoofdagent van _de Eeuw_ niet bijzonder
+aan. Eerst had hij gedacht dat het hier geen ernstig geval gold,
+dat Wang zijne belofte niet zou houden, omdat zulke zonderlingheden
+zelfs in het excentrieke Amerika niet zouden voorkomen,--maar hij kwam
+allengs tot de overtuiging, dat in het vreemde land, 't welk men het
+Hemelsche Rijk noemde, niets onmogelijk was. Ten slotte werd hij het
+eens met Kin-Fo, dat de philosoof, als men hem niet kon opsporen, zijn
+gegeven woord gestand zou doen. Zijn verdwijnen wekte het vermoeden,
+dat hij zijn voornemen dan zou volvoeren als zijn leerling er het
+minst op bedacht was en dat hij dan als een bliksemstraal met snelle
+en zekere hand den doodelijken stoot zou toebrengen. En dan zou hij,
+na den brief op het lichaam van zijn slachtoffer gelegd te hebben,
+dood bedaard naar de bureaux van _de Eeuw_ wandelen om zijn deel van
+het verzekerde kapitaal op te eischen.
+
+Men moest Wang voorkomen; maar hem direct voorkomen, ging niet aan.
+
+William J. Bidulph besloot daarop op indirecte wijze en wel door de
+pers op Wang te werken. Binnen enkele dagen werden aan alle Chineesche
+bladen missiven gericht en aan de hoofdorganen in de beide werelddeelen
+telegrammen gezonden.
+
+De _Tching-Pao_, het officieele blad van Peking, de Chineesche bladen
+te Shang-Haï en te Hong-Kong, de meest verspreide bladen van Europa
+en Amerika, behelsden herhaaldelijk de volgende advertentie:
+
+»De heer Wang van Shang-Haï wordt verzocht om de overeenkomst, door
+hem 2 Mei jl. aangegaan met den heer Kin-Fo, als niet geschied te
+beschouwen, daar gezegde heer Kin-Fo slechts één wensch koestert,
+nl. honderd jaar oud te worden."
+
+Deze zonderlinge annonce werd gevolgd door een ander die er wat
+practischer uitzag:
+
+»Tweeduizend dollars of dertienhonderd taëls zullen uitgekeerd
+worden aan hem die aan William J. Bidulph, hoofdagent van _de Eeuw_
+te Shang-Haï, weet mee te deelen waar zich de heer Wang, in genoemde
+plaats woonachtig geweest, thans bevindt."
+
+Het was niet aannemelijk te achten, dat Wang in de vijf en vijftig
+dagen die hem waren gegeven om zijne belofte te houden, aan het reizen
+was getrokken. Het was veel waarschijnlijker, dat hij zich in de
+omstreken van Shang-Haï ophield om van elke gelegenheid gebruik te
+maken; William J. Bidulph achtte het echter zaak om op alles gevat
+te zijn.
+
+Verscheidene dagen gingen voorbij en er kwam geen verandering
+in den toestand. Eindelijk begonnen de aanplakbiljetten, in echt
+Amerikaanschen stijl de openbare aandacht te trekken en de algemeene
+vroolijkheid op te wekken. Men zag er met groote letters en sprekende
+kleuren Wang! Wang!! Wang!!! op staan en niet minder duidelijk de
+woorden Kin-Fo! Kin-Fo!! Kin-Fo!!!
+
+Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinciën van het
+Hemelsche Rijk.
+
+»Waar is Wang?"
+
+»Wie weet er waar Wang is?"
+
+»Waar blijft Wang?"
+
+»Wat doet Wang?"
+
+»Wang! Wang! Wang!" riepen de kleine Chineesjes in koor langs de
+straten, en dezelfde vragen waren weldra in ieders mond.
+
+En Kin-Fo, die waardige zoon van het Hemelsche Rijk, »die slechts
+één wensch koesterde, nl. honderd jaar oud te worden," die dus in
+lengte van levensduur wilde wedijveren met den beroemden olifant,
+wiens twintigste lustrum juist in het Stallenpaleis te Peking gevierd
+was, Kin-Fo werd weldra de held van den dag.
+
+»Welnu, hoe is het; wordt mijnheer Kin-Fo al ouder?"
+
+»Hoe vaart hij?"
+
+»Is zijn eetlust goed?"
+
+»Hoe staan zijn vooruitzichten op het gele kleed?" [5]
+
+»Dergelijke spotachtige vragen hoorde men van burgerlijke en militaire
+mandarijnen als zij elkander ontmoetten, van kooplieden op de beurs of
+in hun kantoor, van arbeidslieden op de straat en van de bootslieden
+in hunne drijvende steden.
+
+'t Zijn vroolijke en satirieke lui, die Chineezen, en men moet
+erkennen dat hier wel reden was om eens te lachen. Weldra had ieder
+er dan ook een eigen geestigheid op bedacht en op de aanplakborden
+en de particuliere muren wemelde het spoedig van allerlei karikaturen.
+
+Kin-Fo leed veel onder al het onaangename van deze zonderlinge
+vermaardheid. Men maakte zelfs een lied op hem op de wijs van het
+»Man-tchiang-houng", de wind die door de wilgen blaast. Er verscheen
+een berijmde klacht, waarin hij sprekende opgevoerd werd: de _Vijf
+nachtwaken van den Honderdjarige_! Welk een verleidelijke titel en
+welk een debiet had het, daar het slechts drie sapeken kostte!
+
+Of al die ophef Kin-Fo al verdroot, de heer William J. Bidulph
+verheugde zich over de ruchtbaarheid die de zaak kreeg; maar Wang
+kwam in weerwil daarvan niet te voorschijn.
+
+De zaken kwamen eindelijk zoo ver, dat de positie van Kin-Fo onhoudbaar
+werd. Als hij zich buiten de deur vertoonde, vergezelde hem een stoet
+van beiderlei geslacht en van allerlei leeftijd op de straten, langs de
+kaden, zelfs in de Engelsche, Fransche en Amerikaansche nederzettingen,
+en dwars door de velden. Kwam hij thuis, dan moest hij door een hoop
+straatjongens heen worstelen, voordat hij zijn yamen kon binnentreden.
+
+Elken ochtend dwong men hem om op het balkon van zijn kamer te
+verschijnen, opdat elkeen zien zou dat hij nog geen definitief
+bezit genomen had van zijn doodkist in de kiosk van het »Leven." De
+dagbladen bevatten dagelijks een spot-bulletin betreffende zijn
+toestand, met allerlei ironische toespelingen, als behoorde hij onder
+de leden der regeerende dynastie der Tsings. Hij werd ten slotte meer
+dan belachelijk.
+
+Op zekeren dag, 21 Mei, kwam dan ook de veelgeplaagde Kin-Fo zijn
+vriend William J. Bidulph opzoeken, om hem te vertellen dat hij
+terstond op reis ging. Hij had eindelijk genoeg van Shang-Haï en
+de Shang-Haïers!
+
+»Misschien loopt u op reis nog meer gevaar!" merkte de agent zeer
+terecht op.
+
+»'t Kan me niet schelen!" antwoordde Kin-Fo. »Neem u maar voorzorgen."
+
+»En waar gaat u heen?"
+
+»Den weg die voor mij ligt."
+
+»En waar houdt u op?"
+
+»Nergens."
+
+»Wanneer komt u terug?"
+
+»Nooit!"
+
+»En als ik wat van Wang hoor?"
+
+»Loop naar den duivel met Wang! Uil die ik was, dat ik hem ook dien
+dwazen brief gaf!"
+
+Eigenlijk brandde Kin-Fo van begeerte om den wijsgeer terug te
+vinden. Dat zijn leven in de macht van den ex-Taï-ping was, begon
+hem bitter te verdrieten. Het bezwaarde hem letterlijk. Een maand
+langer in die positie zou hij nooit uithouden! Het lam was geheel
+van karakter veranderd!
+
+»Welnu, ga op reis," sprak William J. Bidulph, toen hij zag dat er
+niets aan te doen was. »Craig en Fry zullen u overal volgen, waar u
+ook heengaat."
+
+»'t Is _mij_ wel," antwoordde Kin-Fo, »maar ik waarschuw u vooraf
+dat ik ze zal laten draven.
+
+»Zij zullen draven, mijn waarde heer, zij zullen draven; het zijn
+geen lui die zuinig op hun beenen zijn!"
+
+Kin-Fo ging daarop huiswaarts en maakte zijne toebereidselen, zonder
+een oogenblik tijd te verliezen.
+
+Soun moest zijn meester vergezellen--tot zijn grooten spijt, want
+hij hield niet van veranderingen. Maar hij zweeg, want de opmerking
+zou hem ongetwijfeld weder een stuk van zijn staart gekost hebben.
+
+Wat Craig en Fry betreft, als echte Amerikanen zagen zij niet tegen
+verplaatsing op, en waren zij steeds bereid om op het eerste woord
+naar het andere einde der wereld te gaan. De eenige vraag die zij
+zich veroorloofden was:
+
+»Waar gaat mijnheer naar toe?"
+
+»Eerst naar Nan-King en vervolgens naar den duivel!"
+
+Om beider lippen vertoonde zich tegelijkertijd een glimlach. Ze waren
+verrukt! Naar den duivel! Niets viel beter in hun smaak! Slechts enkele
+oogenblikken om afscheid van den heer William J. Bidulph te nemen en
+nu kwamen zij terug in Chineesche kleederdracht om op hunne reis door
+het Hemelsche Rijk minder de aandacht der bevolking te trekken.
+
+Een uur later waren Craig en Fry met den reiszak omhangen en revolvers
+gewapend weder in de yamen terug en bij het vallen van den avond
+verlieten Kin-Fo en zijne gezellen zeer geheimzinnig de haven van
+de Amerikaansche nederzetting met de stoomboot die van Shang-Haï op
+Nan-King vaart.
+
+Deze reis is slechts een uitstapje. In minder dan twaalf uur kan een
+goede boot, die bij de afvaart van de eb profiteert, langs de Blauwe
+Rivier de oude hoofdstad van zuidelijk China bereiken.
+
+Gedurende dien overtocht droegen Craig en Fry voor hun kostbaren Kin-Fo
+de teederste zorgen, na vooraf al de overige passagiers nauwkeurig
+opgenomen te hebben. Zij kenden den wijsgeer van aanzien--wie van al
+de bewoners der buitenlandsche nederzettingen kende zijne beminnelijke
+verschijning niet?--en zij hadden zich overtuigd, dat hij hen niet
+aan boord gevolgd was. Nadat deze voorzorg genomen was, hadden zij
+gelegenheid om al hunne attenties aan den verzekerde van _de Eeuw_
+te wijden; zij onderzochten met hunne handen de stevigheid der
+verschansing waartegen hij leunde, der treden van de trap waarop
+hij den voet zette, zij lokten hem ver van den stoomketel welks
+constructie hun verdacht voorkwam, verzochten hem zich niet bloot te
+stellen aan de koude nachtlucht, keken of de luikjes van zijn hut wel
+vertrouwd en waterdicht waren, berispten Soun, dien luien knecht, die
+er nooit was als zijn meester hem noodig had, vervingen hem somtijds
+als Kin-Fo thee en koekjes verlangde en legden zich ten slotte in de
+tweede nachtwake geheel gekleed voor de deur van zijn hut te rusten,
+met veiligheidsgordels aan hunne zijde en gereed om hem ter hulp
+te snellen, als door aanvaring of eenig ander ongeluk de stoomboot
+gevaar mocht loopen in de diepte der rivier te verdwijnen. Maar er
+gebeurde niets wat Craig en Fry gelegenheid gaf om hunne getrouwheid
+en gehechtheid aan den persoon van Kin-Fo door daden te bewijzen. De
+stoomboot zakte snel den Wou-Sang af, liep uit in den Yang-tse-Kiang of
+Blauwe Rivier, voer langs het Tsong-Ming eiland, liet de vuurtorens van
+Ourong en Langchan achter zich, kwam met het getij door de provincie
+Kiang-Sou en zette 22 Mei hare passagiers behouden en wel op de kade
+van de oude Keizersstad af.
+
+Dank zij de zorg der beide gedienstige geesten, was de staart van Soun
+gedurende dit gedeelte van de reis geen streep korter geworden. De
+luiaard had dus geen reden tot klagen.
+
+'t Was niet zonder reden, dat Kin-Fo na zijn vertrek uit Shang-Haï
+eerst naar Nan-King gegaan was. Hij meende eenige kans te hebben om
+den philosoof daar aan te treffen.
+
+Wang had zich door zijne herinneringen aangetrokken kunnen gevoelen
+door deze ongelukkige stad, het voornaamste tooneel van den opstand
+der Tchang-Mao's. Was zij indertijd niet in het bezit genomen en
+verdedigd door dien eenvoudigen schoolmeester, later den geduchten Rong
+Siéou-Tsien, die keizer der Taï-pings werd en het Mantschourijsche
+gezag zoo lang in toom hield? Was in deze stad het nieuwe tijdperk
+van den Grooten Vrede [6] niet door hem afgekondigd? Had hij daar
+in 1864 geen vergif ingenomen, om te voorkomen dat hij levend in
+handen zijner vijanden viel? Uit het oude koningspaleis daar ter
+stede ontsnapte zijn jonge zoon, wiens hoofd weldra daarna door de
+Imperialisten werd afgehouwen! Werden Rong Siéou-Tsien's beenderen
+niet nog uit de puinhoopen der verbrande stad opgedolven om tot een
+prooi der onreine roofdieren te strekken? Waren, om alles in eens te
+zeggen, niet binnen drie dagen honderdduizend van Wangs oude gezellen
+en vrienden in deze provincie om het leven gebracht?....
+
+Het was dus wel mogelijk dat de wijsgeer, geleid door een soort van
+heimwee, dat hem beving na de verandering in zijne gewone levenswijze,
+naar deze plaatsen getrokken was en zich hier aan zijne persoonlijke
+herinnering had overgegeven! Hij zou van hier toch weder binnen enkele
+uren te Shang-Haï kunnen zijn, om den stoot toe te brengen....
+
+Daarom was Kin-Fo eerst naar Nan-King gegaan en koos hij deze stad
+als eerste pleisterplaats op zijne reis. Als hij er Wang aantrof zou
+men terstond tot eene verklaring komen en de belachelijke zaak zou
+daarmede uit zijn. Als Wang er niet te vinden was, zou Kin-Fo zijne
+omzwervingen door het Hemelsche Rijk voortzetten tot den dag waarop
+de overeenkomst afgeloopen was en hij niets meer van zijn ouden
+leermeester en vriend zou te vreezen hebben.
+
+Kin-Fo, door Craig en Fry vergezeld en door Soun gevolgd, begaf
+zich nu naar een hotel, in een der slechts half bevolkte kwartieren
+gelegen, waaromheen zich drievierde gedeelte der oude hoofdstad als
+een woestijn uitstrekt.
+
+»Ik reis onder den naam van Ki-Nan", zeide Kin-Fo tegen zijne
+metgezellen, »en ik verzoek u dat mijn vorige naam, onder geen
+voorwendsel hoegenaamd, nooit meer uitgesproken worde."
+
+»Ki..." zeide Craig.
+
+»Nan" vulde Fry aan.
+
+»Ki-Nan" herhaalde Soun.
+
+Men begrijpt dat Kin-Fo, nu hij zijne Shang-Haïsche vermaardheid
+ontvluchtte, geen lust had om die op zijn reis terug te
+vinden. Overigens had hij Craig en Fry ook niet gesproken over de
+mogelijkheid dat de philosoof te Nan-King zijn zou. Deze vreesachtige
+agenten zouden met een overdaad van voorzorgen voor den dag zijn
+gekomen, die van hun standpunt wel te rechtvaardigen waren, doch die
+Kin-Fo hartelijk verveelden. In waarheid, als zij met een millioen
+in hun zak door eene verdachte streek hadden moeten reizen, zouden
+zij niet voorzichtiger hebben kunnen zijn dan nu. 't Was dan ook
+weinig minder dan een millioen, dat de maatschappij _de Eeuw_ aan
+hunne zorgen had toevertrouwd!
+
+De geheele dag werd besteed aan het bezoeken der straten, pleinen
+en bijzonderheden van Nan-King. Van de West- tot de Oostpoort, van
+het noorden naar het zuiden, werd de stad, die overal van vervallen
+grootheid getuigde, doorkruist. Kin-Fo stapte stevig door, sprak
+weinig, maar keek goed om zich heen.
+
+Geen enkel verdacht gelaat vertoonde zich, noch op de kanalen, die door
+de heffe des volks bezocht werden, noch in de met tegels bevloerde
+straten, tusschen puinhoopen van huizen, waar gras en onkruid steeds
+welig tierde. Men zag er geen vreemdeling onder de half verwoeste
+marmeren zuilengangen, de verbrande stukken muur die de plek aanwezen
+waar het keizerlijke paleis, het tooneel van de hevigste worsteling,
+gestaan had, waar Wang ongetwijfeld tot het laatste oogenblik stand
+gehouden had. Niemand trachtte zich te onttrekken aan de blikken der
+bezoekers, noch in den omtrek van de yamen der katholieke zendelingen,
+die de Nan-Kingers in 1870 wilden vermoorden, noch in de buurt van
+de wapenfabriek, pas opgericht met de onvernielbare overblijfsels van
+den porceleinen toren, waarmede de Taï-pings den grond bedekt hadden.
+
+Kin-Fo, die onvermoeid scheen te zijn, liep steeds voorwaarts. Altijd
+van nabij gevolgd door zijne beide onvermoeibare satellieten en in de
+verte door den ongelukkigen Soun, die aan zulke tochten niet gewend
+was, verliet hij de Oostpoort en waagde zich op de verlaten vlakte.
+
+Daar vertoonde zich een onafzienbare laan, aan elke zijde door
+monsterachtige dieren van graniet bezet.
+
+Kin-Fo volgde die laan met versnelden stap.
+
+Aan het einde verhief zich een kleine tempel. Daarachter bevond zich
+een graf heuvel. Hier was de rustplaats van Rong-Ou, een priester
+die keizer geworden was, een van die hardnekkige vaderlanders
+die, vijf eeuwen geleden, tegen de vreemde overheersching hadden
+gestreden. Zou de philosoof zich hier niet vermeid hebben in de
+roemvolle herinneringen, op het graf zelf, waar de stichter van de
+dynastie der Mings rustte!
+
+De grafheuvel was eenzaam, de tempel verlaten. Men zag er niet anders
+dan kolossale beelden, ten nauwernood in het marmer uitgebeiteld en
+fantastische gedierten, die ter bewaking schenen te dienen.
+
+Maar op de deur van den tempel bespeurde Kin-Fo, niet zonder eenige
+ontroering, eenige teekens, die er door een menschenhand op gegrift
+waren. Hij trad wat dichter bij en las deze drie letters:
+
+
+ W. K.-F.
+
+
+Wang! Kin-Fo! Er was geen twijfel meer aan, de philosoof had daar
+vertoefd!
+
+Kin-Fo zeide niets, keek rond, zocht...... Er was niemand.
+
+Des avonds kwamen Kin-Fo, Craig, Fry en Soun, die haast niet meer
+voort kon, in het hotel terug en den volgenden dag hadden zij Nan-King
+verlaten.
+
+
+
+
+
+XII.
+
+ Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht op
+ avontuur uitgaan.
+
+
+Wie is de reiziger, die de groote rij- en waterwegen van het
+Hemelsche Rijk met zooveel volharding aflegt? Hij gaat voorwaarts,
+steeds voorwaarts, niet wetende waar hij gisteren was en waar hij
+morgen zijn zal. Hij trekt de steden door zonder ze te zien, hij
+gaat de herbergen en hotels alleen binnen om er eenige uren rust te
+nemen, hij vertoeft in de restaurants niet langer dan noodig is om
+voedsel te gebruiken. Geld schijnt geen waarde voor hem te hebben,
+hij verkwist het, hij werpt het weg om zijn tocht te bespoedigen.
+
+Het is geen koopman die voor zijne zaken reist. Het is geen mandarijn,
+die door den minister met eene gewichtige zending is belast. Het is
+geen kunstenaar die de schoonheden der natuur opspoort. Het is geen
+geleerde, geen navorscher, die oude documenten zoekt, in tempels of
+kloosters van het oude China verspreid. Het is geen student, die in
+den tempel der examens moet opgaan om er een wetenschappelijken graad
+te behalen, geen priester van Bouddha, die inspectie moet houden over
+de kleine landelijke altaren, opgericht tusschen de wortels van den
+heiligen vijgeboom, noch een priester, die ter vervulling van een
+belofte een tocht maakt naar een der vijf heilige bergen van het
+Hemelsche Rijk.
+
+Het is de gewaande Ki-Nan, vergezeld door Fry-Craig, altijd vol ijver,
+en gevolgd door Soun die hoe langer hoe vermoeider wordt. Het is Kin-Fo
+die altijd nog verkeert in die zonderlinge gemoedsstemming, welke hem
+er toe dreef te vluchten, en te gelijk den spoorloos verdwenen Wang
+te zoeken. Het is de cliënt van _de Eeuw_ die van dit onophoudelijk
+heen- en weertrekken afleiding verwacht, en misschien een waarborg
+tegen de onbekende gevaren waardoor hij bedreigd wordt. Ook de beste
+schutter loopt de kans, dat hij een zich steeds bewegend doel mist
+en Kin-Fo wenschte zulk een doel te zijn.
+
+De reizigers hadden te Nan-King weder plaats genomen op een, van
+de vlugge Amerikaansche stoombooten, groote drijvende hotels die de
+Blauwe Rivier bevaren. Zestig uur later stapten zij te Ran-Kéou aan
+wal, niet voordat zij die grillige rots bewonderd hadden, de »Kleine
+Wees", die zich midden in den stroom der Yang-tze-Kiang verheft,
+en op welks top zich trotsch een tempel verheft, waarin de dienst
+door Chineesche priesters verricht wordt.
+
+Te Ran-Kéou, aan de samenvloeiing gelegen van de Blauwe Rivier en
+zijne voornaamste bijrivier, de Ran-Kiang, [7] bleef onze zwerver
+een halven dag stil.
+
+Daar was men omringd door allerlei, niet te herstellen overblijfselen
+uit den tijd der Taï-pings; maar noch in deze handelstad, die als 't
+ware slechts een aanhangsel is van Rang-Yang-Fou, op den rechter-oever
+van de zijrivier, noch te Ou-Tchang-Fou hoofdstad van de provincie van
+Rou-Pé aan den rechteroever van den stroom zelf, was iets te bespeuren
+van den spoorloos verdwenen Wang. Ook zag men er geen letters als
+die, welke Kin-Fo te Nan-King op het graf van den gekroonden priester
+had gevonden.
+
+Als Craig en Fry zich hadden voorgesteld dat zij, op hunne reis door
+China, eenige kennis op zouden doen van land en zeden, zouden zij zich
+spoedig bedrogen gevonden hebben. Zelfs de tijd zou hun ontbroken
+hebben om aanteekeningen te maken en hunne indrukken zouden zich
+bepaald hebben tot eenige namen van steden en sterkten. Maar zij waren
+niet nieuwsgierig en snapachtig evenmin. Zij spraken bijna nooit met
+elkander. Waarvoor zou dat ook gediend hebben! Hetgeen Craig dacht,
+was ook de meening van Fry. Het zou een soort van alleenspraak geworden
+zijn. Zij letten dan ook, evenmin als hun cliënt, op het tweeslachtig
+voorkomen van het grootste aantal der Chineesche steden--bijna
+uitgestorven in het midden en druk in de voorsteden. Ternauwernood
+bespeurden zij te Ran-Kéou het Europeesche gedeelte, kenbaar aan de
+breede en rechte straten, de bevallige gebouwen en den schaduwrijken
+wandelweg, die zich langs de oevers van de Blauwe Rivier uitstrekt. Zij
+keken alleen uit naar één persoon en die persoon bleef onzichtbaar.
+
+De stoomboot kon, dank zij den was dien de wateren van den Ran-Kiang
+deed stijgen, deze zijrivier nog circa honderd dertig mijlen tot aan
+Leo-Ro-Kéou opstoomen.
+
+Kin-Fo was er de man niet naar om dit soort van vervoermiddel,
+'t welk hem zeer behaagde, te verlaten. Integendeel, hij stelde er
+prijs op zoover te gaan als de Rang-Kiang bevaarbaar was. Eenmaal
+daar gekomen, zou hij nader zien. Craig en Fry hadden er niets tegen
+dat de tocht aldus voortgezet werd. De bewaking was aan boord zeer
+gemakkelijk, de gevaren minder dreigend. Als zij verder kwamen, op
+de minder veilige wegen van midden-China, zou het heel wat anders zijn.
+
+Wat Soun betreft, het leven aan boord beviel hem uitstekend. Hij
+behoefde niet te loopen, hij behoefde niets te doen, zijn meester
+kon hij overlaten aan de goede zorgen van Craig-Fry, hij kon zich,
+na flink gegeten en gedronken te hebben, rustig in zijn hoekje
+uitstrekken om te slapen en het eten was uitmuntend.
+
+Eene verandering in de voeding aan boord, die eenige dagen later
+inviel, moest ieder ander dan dezen stoffel er opmerkzaam op gemaakt
+hebben dat er eene wijziging gekomen was in de aardrijkskundige
+gesteldheid der reizigers.
+
+Bij den maaltijd werd de plaats van de rijst ingenomen door het koren,
+in den vorm van ongerezen broodjes, die, als men ze versch gebruikte,
+zeer aangenaam van smaak waren.
+
+Soun betreurde, als een Chinees uit het zuiden, zijne gewone rijst. Hij
+kon met zijne kleine stokjes zoo behendig manoeuvreeren, als hij de
+korrels uit den schotel in zijn grooten mond bracht, en hij kon zulke
+geduchte hoeveelheden naar binnen werken! Rijst en thee, wat heeft
+een waar zoon van het Hemelsche Rijk meer noodig!
+
+De stoomboot bleef de Rang-Kiang opvaren en was de grens van het koren
+genaderd. Men bespeurde dat men in hooge streken gekomen was. Aan den
+gezichteinder zag men eenige bergen met sterkten gekroond, gesticht
+onder de oude dynastie der Mings. De dijken, die de wateren van de
+rivier binnen hare bedding hielden, verdwenen, de oevers werden lager
+en het bed der rivier werd breeder maar verminderde in diepte. Men
+was het gebied van Guan-Lo-Fou genaderd.
+
+Kin-Fo ging niet aan wal gedurende de weinige uren die noodig waren om
+bij de gebouwen der douanen, nieuwe brandstof aan boord te nemen. Wat
+had hij te maken in een stad, die hem geheel onverschillig was? Nu hij
+er niet in kon slagen Wang op het spoor te komen, had hij slechts eene
+begeerte: zich dieper in noordelijk China te begeven, waar hij wel
+geen kans had Wang te vinden, maar waar deze hem ook niet treffen zou.
+
+Na Guan-Lo-Fou deed men twee steden aan, tegenover elkander gelegen,
+het eene de handelstad Fan Tcheng op den linkeroever; en de hoofdstad
+Siang-Yang-Fou op den rechteroever; de eerste vol beweging en verkeer,
+de laatste, de verblijfplaats van de autoriteiten, meer dood dan
+levend.
+
+En na Fan Tcheng bleef de Ran-Kiang, met een rechten hoek noordwaarts
+buigende, nog tot Lao-Ro-Kéou bevaarbaar. Daar kon de stoomboot,
+wegens gebrek aan water, niet verder.
+
+Eenmaal te Lao-Ro-Kéou gekomen, moest er een groote verandering in
+de reisplannen worden gemaakt. Men moest de stroomen »die loopende
+wegen," verlaten en zichzelf voortbewegen of althans de zacht
+schommelende beweging van de boot verwisselen met de schokken, het
+gekraak en gestoot van de ellendige voertuigen, die in het Hemelsche
+Rijk in gebruik zijn. Ongelukkige Soun! De tijd der beslommeringen,
+vermoeienissen, berispingen was voor hem aangebroken!
+
+En waarlijk, hij die Kin-Fo op dezen avontuurlijken zwerftocht, van
+gewest tot gewest, van stad tot stad wilde volgen, zou een zwaar werk
+ondernomen hebben! Den eenen dag reisde hij per wagen, maar welk een
+wagen! Een bak, stevig bevestigd op twee wielen met groote ijzeren
+spijkers voorzien en getrokken door twee weerbarstige muilezels,
+terwijl men alleen door een linnen huif bedekt was voor de regenvlagen
+en zonnestralen! Een anderen dag kon men hem zien uitgestrekt in een
+soort van stoel, die tusschen twee lange bamboezen stokken hing en
+aan zulk hevig slingeren en stampen was blootgesteld, dat het voor
+een vaartuig in al zijne spanten en inhouten een vreeselijk gekraak
+zou gegeven hebben.
+
+Craig en Fry bevonden zich als aides-de-camp naast de portieren,
+op een paar ezels gezeten, die zoo mogelijk nog meer schudden en
+schommelden dan de stoel. Wat Soun betreft, hij ging te voet en als
+de marsch wat snel ging, al brommende en vloekende, en zich, meer dan
+goed voor hem was, verkwikkende aan den brandewijn van Kao-Liang. Ook
+hij ging dan met zonderlinge slingeringen voorwaarts, maar dit was
+niet te wijten aan de oneffenheden van het terrein! Kortom, de stoet
+ware op een onstuimige zee niet meer geschud geworden.
+
+Kin-Fo en zijne metgezellen deden te paard--dieren waarvan de wederga
+in ellende nauwelijks te vinden was--hun intocht te Si-Gnan-Fou,
+de oude hoofdstad van het Hemelsche Rijk, en waar de keizers uit de
+dynastie der Tangs eertijds hun zetel hadden gevestigd.
+
+Maar welke onafzienbare naakte en droge vlakten had men niet moeten
+doortrekken, wat al vermoeienissen, ja zelfs gevaren, had men niet
+doorworsteld eer deze afgelegen provincie van Chen-Li bereikt was!
+
+De Meizon wierp, op een breedte, ongeveer overeenstemmende met 't
+zuiden van Spanje, bijna onuitstaanbaar heete stralen op het aardrijk,
+en dreef het fijne stof der wegen, die nooit met steenen hadden kennis
+gemaakt, omhoog.
+
+Als men door zulk een gelen wervelwind werd overdekt, die de lucht als
+met een ongezonden damp verpestte, kon men er op rekenen van boven tot
+beneden in het grijs gestoken te worden. Men was daar in de streek van
+de "Loess," een zonderling soort van geologische formatie, eigen aan
+'t noorden van China; 't is geen aarde en ook geen rots, maar een
+soort van steen, dat nog niet tot een vasten toestand gekomen is.
+
+De gevaren die men te doorstaan had, waren niet van denkbeeldigen aard
+in een land, waar de politiedienaars eene buitengewone vrees koesteren
+voor de messen van de dieven. Als men bedenkt, dat de »tipaos" in
+de steden aan de schurken vrij spel laten en de bewoners aldaar zich
+des nachts zelfs niet op de drukst bewoonde gedeelten durven begeven,
+kan men er over oordeelen hoe het op de wegen gesteld is! Meermalen
+werden de reizigers door verdachte troepen aangehouden, als zij de
+nauwe holen, diep tusschen de »loess"-lagen uitgegraven, doortrokken;
+maar het zien van Craig-Fry met den revolver in den gordel, had de
+straatroovers tot nog toe altijd eerbied ingeboezemd. Toch waren
+de agenten van _de Eeuw_ herhaaldelijk in groote onrust, minder
+voor zichzelf dan wel voor het millioen, dat aan hunne zorg was
+toevertrouwd. Of Kin-Fo door het mes van een boosdoener of door den
+dolk van Wang viel, was voor hen hetzelfde. De slag toch zou in ieder
+geval de maatschappij treffen.
+
+Kin-Fo was overigens niet minder goed gewapend en even vast besloten
+zich te verdedigen. Hij hechtte meer dan ooit aan het leven en hij
+zou, om de uitdrukking van Craig-Fry te bezigen, »zich hebben laten
+dooden om het te behouden."
+
+'t Was niet waarschijnlijk dat men te Si-Gnan-Fou eenig spoor zou
+vinden van den philosoof. Nooit zou een oude Taï-ping op de gedachte
+gekomen zijn daar een schuilplaats te zoeken. 't Is een stad welker
+wallen nooit door de opstandelingen zijn bemachtigd en die door een
+talrijk garnizoen is bezet. Alleen iemand die een bijzonderen smaak
+had voor archaeologische merkwaardigheden, in de plaats zeer talrijk,
+of die ervaren was in het uitleggen van de meest geheimzinnige
+spreuken--het museum aldaar »het bosch der tafelen" geheeten, was
+er rijk aan--kon roeping gevoelen daarheen te gaan. 't Was niet
+waarschijnlijk dat Wang er zou zijn.
+
+Daarom verliet Kin-Fo dan ook, den dag na zijne aankomst, deze stad,
+een gewichtig punt voor den handel tusschen midden-Azië, Thibet,
+Mongolië en China, en zette den tocht verder noordwaarts voort.
+
+Langs Kao-Lin-Sien, Sing-Tong-Sien, den weg door het dal van de
+Quei-Ro, welker wateren met het gele stof van de »loess," door welks
+bodem zij liep, bedekt waren, kwam de kleine troep te Roua-Tchéou
+aan, het brandpunt van den geweldigen opstand der Muzelmannen
+in 1860. Vandaar bereikte Kin-Fo en zijne gezellen, nu eens per
+vaartuig, dan weder per wagen, niet zonder groote vermoeienissen,
+de vesting Tong-Kouan, aan de samenvloeiing van de Quei-Ro en de
+Rouang-Ro gelegen.
+
+De Rouang-Ro is de vermaarde Gele rivier. Zij daalt van het noorden af
+om zich, door de oostelijke provinciën, in de zee te storten die haren
+naam draagt, zonder daarom geel te zijn, evenmin als de Roode zee rood,
+de Witte zee wit of de Zwarte Zee zwart is. De stroom is beroemd, en
+ongetwijfeld van Hemelschen oorsprong, wijl zijn kleur die is van den
+keizer, Zoon van den Hemel; maar hij wordt ook »China's leed" geheeten,
+een naam dien hij dankt aan de geduchte overstroomingen, waardoor voor
+'t oogenblik het Keizer-kanaal in ontredderden toestand verkeert.
+
+Te Tong-Kouan zouden de reizigers, zelfs des nachts, veilig geweest
+zijn. Het is geen handelstad, maar een militaire plaats, en bewoond,
+niet tijdelijk maar als vaste verblijfplaats, door de Mantsjoersche
+Tartaren, de keurtroepen van het Chineesche leger! Misschien was
+Kin-Fo voornemens er eenige dagen rust te nemen. Misschien zou hij er
+in een hotel eene goede kamer, eene goede tafel, een goed bed gezocht
+hebben--'t geen zeker noch aan Craig-Fry, noch vooral aan Soun zou
+hebben mishaagd.
+
+Maar deze onhandige snaak, die bij deze gelegenheid een paar duim van
+zijn staart moest missen, had de onvoorzichtigheid om bij de douanen
+in plaats van den aangenomen naam, den waren naam zijns meesters te
+noemen. Hij vergat dat hij de eer had niet Kin-Fo, maar Ki-Nan te
+dienen. Welk een uitbarsting! De vergissing verplichtte den reiziger
+onmiddellijk te plaats te verlaten. Zijn naam had reeds het noodige
+effect gemaakt. De beroemde Kin-Fo was te Tong-Kouan aangekomen. Men
+wilde dien man zien, »wiens eenigste wensch was honderd jaar oud
+te worden!"
+
+De getergde reiziger slaagde er ternauwernood in zich met zijne beide
+bewakers en zijn knecht door de vlucht te onttrekken aan de massa
+nieuwsgierigen, die als uit den grond oprezen. Te voet, ditmaal te
+voet! beklom hij de steile oevers der Gele rivier, en hij liep door
+totdat zijne metgezellen en hij zelf van vermoeienis neervielen in
+een klein dorp, waar zijne volslagen onbekendheid hem wel eenige uren
+van rust waarborgde.
+
+Soun, thans geheel uit het veld geslagen, durfde zijn mond niet meer
+opendoen. Thans was hij, met den belachelijken rattenstaart, die
+hem nog slechts overbleef, het voorwerp der algemeene opmerkzaamheid
+en der onaangenaamste bespotting! De straatjongens wezen hem na en
+vervolgden hem met allerlei zoutelooze grappen.
+
+Hij verlangde dus wel naar het einde der reis. Doch waar was dat
+einde? Had zijn meester niet zelf aan den heer William J. Bidulph
+verklaard dat hij niet ophouden zou zoolang er nog een weg vóor
+hem lag?
+
+In het dorpje, op twintig _lis_ [8] van Tong-Kouan, waar Kin-Fo zich
+verborgen had, was niets te krijgen; geen paarden, geen ezels, geen
+wagens, geen draagstoelen. Er bleef niets anders over dan terug te
+keeren of te voet verder te gaan. Dat was juist niet bevorderlijk om
+den leerling van den philosoof Wang in een gelijkmatig humeur te houden
+en hij bracht bij deze gelegenheid de lessen van zijn leermeester
+dan ook slecht in practijk. Hij beschuldigde iedereen, terwijl hij
+eigenlijk met zichzelf had moeten beginnen. Och, wat betreurde hij den
+tijd toen zijn leven zoo kalm daarheen ging! Moest hij, om het geluk te
+kunnen waardeeren, verdriet, ongeluk en kwelling gekend hebben, zooals
+Wang zeide, thans had hij aan deze laatste zaken waarlijk geen gebrek.
+
+En dan ook had hij op zijn tocht vele brave menschen ontmoet die geen
+duit bezaten, maar toch gelukkig waren! Hij was in de gelegenheid
+geweest de verschillende soorten van geluk op te merken, die verkregen
+worden door den met vreugde verrichten arbeid.
+
+Hier waren het landbouwers over hun arbeid gebukt; daar ambachtslieden,
+die al zingende hunne gereedschappen hanteerden. Het was immers juist
+aan het gebrek aan arbeid dat Kin-Fo het gebrek aan begeerten en
+bij gevolg, het gebrek aan geluk hier beneden te danken had! O! 't
+Was een goede les! Hij meende het althans!!... Neen! vriend Kin-Fo,
+toch was het zoo niet!
+
+Met veel moeite en na herhaalde mislukte pogingen slaagden Craig en
+Fry er ten slotte in een voertuig te vinden, het eenige dat het dorp
+bezat. Het was slechts geschikt voor een enkelen persoon en er was
+niemand om het in beweging te brengen.
+
+Het was een kruiwagen--Pascal's kruiwagen,--en misschien reeds vóór
+hem uitgevonden door de vernuftige Chineezen, die ook het buskruit,
+het schrift, het kompas en de vliegers uitvonden. Maar in China is het
+groote wiel niet voor aan den wagen, doch midden er onder geplaatst,
+evenals het rad bij zekere booten. De wagen is daardoor in twee
+deelen verdeeld, één voor den reiziger om zelf plaats in te nemen,
+het andere voor zijn bagage.
+
+Dit voertuig kan alleen door een mensch in beweging gebracht worden,
+die het voortduwt en niet voortsleept. Die dit doet staat dus achter
+den reiziger, evenals de voerman van een Engelsche cab, en beneemt
+hem het vrije uitzicht niet. Als de wind gunstig, dat wil zeggen
+achter het rijtuig is, maakt hij, die den wagen duwt, gaarne van deze
+kostelooze beweegkracht gebruik. Hij zet er een mast en een zeil op,
+en als het goed waait, dan behoeft hij niet te duwen, dan wordt hij
+integendeel zelf voortgetrokken--en somtijds sneller dan hem lief is.
+
+Het voertuig werd gekocht met al wat er bij behoorde en Kin-Fo nam
+er plaats in. De wind was gunstig en het zeil werd geheschen.
+
+»Komaan Soun!" riep Kin-Fo.
+
+Soun maakte zich gereed om plaats te nemen in de tweede afdeeling.
+
+»Ben je mal! Achter den wagen en duwen", beval Kin-Fo op een toon,
+die geen tegenspraak toeliet.
+
+»Mijnheer.... wat.... ik!" riep Soun uit en hij voelde zijne knieën
+reeds knikken, als een paard dat overwerkt is.
+
+»'t Is je eigen schuld; 't is een gerechte straf voor je
+onbescheidenheid en babbelzucht."
+
+»Komaan Soun!" voegden Craig en Fry er bij.
+
+»Achter den wagen en duwen!" herhaalde Kin-Fo, met een
+veelbeteekenenden blik op het eindje staart dat den ongelukkige nog
+over bleef. »En pas op dat je niet struikelt, of anders..."
+
+Een gebaar met wijs- en middenvinger vulde den zin aan. Soun deed
+den draagband over zijne schouders en greep de berrie met beide
+handen. Craig en Fry namen hunne plaats aan weerszijden in en daar
+er een frissche bries woei, ging de stoet op een sukkeldrafje vooruit.
+
+Het is onmogelijk om de sprakelooze woede van Soun te beschrijven,
+nu hij als paard dienst moest doen, en zelfs de omstandigheid dat
+Craig of Fry somtijds zijne plaats innam, kon er hem niet mede
+verzoenen. Zeer gelukkig bleef de zuidenwind hun bijna voortdurend
+getrouw, 't geen hun drie-vierde van het werk uitwon. De kruiwagen
+stond goed in evenwicht en de man die duwde behoefde eigenlijk alleen
+te sturen en te zorgen dat men niet van den weg afdwaalde.
+
+Op deze wijze trok Kin-Fo door de noordelijke provinciën van China,
+loopende als hij wat stijf in zijne beenen geworden was, zich latende
+rijden als hij behoefte gevoelde om weder te rusten.
+
+Na langs de steden Houan-Fou en Ca-Fong gegaan te zijn, kwam hij aan
+de steile overs van het Groote Keizers-kanaal, dat nauwelijks twintig
+jaar geleden, voordat de Gele Rivier weder in haar oude bedding
+teruggekeerd was, een schoonen waterweg vormde van een paar honderd
+uur ver, die van Sou-Tchéou, het land der thee, tot Peking liep.
+
+Hij kwam zoo door Tsinan en Ho-Kien in de provincie Té-Tché-li,
+waarin Peking ligt, de viervoudige hoofdstad van het Hemelsche Rijk.
+
+Zoo trok hij door Tien-Tsin, dat door een ringmuur en twee forten
+beschermd wordt, eene groote stad van vierhonderdduizend inwoners
+met een schoone haven die door de Peï-Ho en het Keizerskanaal
+gevormd wordt en waar jaarlijks een zeventig millioen omgezet
+wordt door den invoer van katoen uit Manchester, wollen goederen,
+koper- en ijzerwerk, Duitsche lucifers, sandelhout enz. enz. en den
+uitvoer van jujubes, bladeren van waterlelies, Tartaarsche tabak en
+dergelijke artikelen. Kin-Fo dacht er echter zelfs niet aan om in dit
+zonderlinge Tien-Tsin de beroemde pagode der helsche straffen te gaan
+bezoeken; hij deed geen wandeling in de oostelijke voorstad door de
+vermakelijke Lantaarnstraat en die der Oude-kleeren; hij ontbeet niet
+in de restauratie »de Harmonie en de Vriendschap" van den muzelman
+Léou-Lao-Ki, wiens wijnen beroemd zijn in spijt van Mahomets verbod;
+hij onthield zich natuurlijk een zijner groote roode naamkaarten af
+te geven op het paleis van Li-Tchong-Tang, onderkoning der provincie
+sedert 1870, lid van den geheimen raad en den raad van 't keizerrijk,
+die het recht heeft om een geel vest te dragen en den titel voert
+van Fei-Tzé-Chao-Pao.
+
+Neen, Kin-Fo steeds in zijn kruiwagen en Soun er achter, trokken
+langs de kaden waar bergen van zoutzakken lagen; zij gingen door de
+voorsteden, de Engelsche en Amerikaansche nederzettingen, het renperk,
+de velden met sorgho, rogge, Turksch koren, met wijngaarden en groenten
+van allerlei aard; door de vlakten waar men talrijke hazen, patrijzen
+en kwartels zag, aanhoudend vervolgd door steen- en andere valken. Het
+viertal vervolgde den klinkerweg naar Peking, die vier en twintig
+uur lang en met boomen beplant is en zoo kwamen zij gezond en wel te
+Tong-Tchéou aan, Kin-Fo altijd nog tweehonderdduizend dollars waard,
+Craig en Fry zoo frisch als bij het begin der reis, Soun aamborstig,
+kreupel en met een staart die nauwelijks nog op dien naam aanspraak
+mocht maken.
+
+Het was 19 Juni. De aan Wang toegestane termijn verliep eerst over
+zeven dagen!
+
+Waar was Wang?
+
+
+
+
+
+XIII.
+
+ Waarin men kennis maakt met het beroemde »Klaaglied van de
+ vijf waken des Honderdjarigen."
+
+
+»Mijnheeren," sprak Kin-Fo tot zijne beide trouwe bewakers, toen de
+kruiwagen stilhield in de voorstad van Tong-Tchéou, »wij zijn nog
+slechts veertig _lis_ [9] van Peking af en ik ben van plan hier te
+blijven totdat de termijn van de met Wang gemaakte afspraak verstreken
+is. In deze stad van vierhonderd duizend zielen, zal ik gemakkelijk
+onbekend kunnen blijven, als Soun althans gelieft te onthouden dat hij
+in dienst is bij Ki-Nan, een eerzaam koopman uit de provincie Chen-Si."
+
+Neen, dat zou Soun niet meer vergeten! Zijn onhandigheid had hem
+de laatste acht dagen een paarden-baantje bezorgd en hij hoopte dat
+mijnheer Kin-Fo...
+
+»Ki".., begon Craig.
+
+»Nan" vulde Fry aan.
+
+... hem voortaan niet meer daarmede straffen zou. En nu had hij,
+met het oog op de vele vermoeienissen die hij doorstaan had, slechts
+één verzoek aan mijnheer Kin-Fo...
+
+»Ki"... herhaalde Craig.
+
+»Nan" voegde Fry er bij.
+
+... en dat was of hij nu minstens eens tweemaal vier en twintig uur
+onafgebroken slapen mocht.
+
+»Acht dagen, als je wilt!" antwoordde Kin-Fo. »Als je slaapt dan zijn
+wij althans zeker, dat je je niet verpraten kunt!"
+
+Kin-Fo en zijn gevolg gingen toen een goed hotel opzoeken en daaraan
+was in Tong-Tchéou geen gebrek. Deze groote stad is als het ware een
+der voorsteden van Peking. De tegelweg die naar de hoofdstad leidt is
+geheel bebouwd met villa's, woonhuizen, boerderijen, graven, kleine
+pagoden en tuinen, en er is aanhoudend een zeer drukke passage van
+rijtuigen, ruiters en voetgangers.
+
+Kin-Fo was in de stad bekend en liet zich naar de Taè-Ouang-Miao,
+»den Tempel der souvereine Vorsten", brengen. Het was eigenlijk een
+klooster, tot hotel ingericht, waar de vreemdelingen een zeer goed
+logies konden vinden.
+
+Kin-Fo, Craig en Fry maakten het er zich dadelijk huiselijk, de
+beide agenten in een kamer die onmiddellijk aan die van hun kostbaren
+reisgenoot grensde. Soun verdween om aan zijn slaaplust bot te gaan
+vieren en werd vooreerst niet teruggezien.
+
+Een uur later verlieten Kin-Fo en zijne trawanten hunne kamers om te
+ontbijten en te beraadslagen over hetgeen hun nu te doen stond.
+
+»Eerst moeten wij", meenden Craig en Fry, »de courant inzien, of er
+ook iets in staat dat ons raakt."
+
+»Je hebt gelijk", sprak Kin-Fo, »misschien lezen wij er in wat er
+van Wang geworden is."
+
+Zij verlieten dus het hotel. Uit voorzorg liepen Craig en Fry aan
+weerszijden van Kin-Fo, al de voorbijgangers nauwkeurig in het oog
+houdende en zorgende dat niemand hem naderen kon. Zij gingen zoo door
+de nauwe straten der stad en kwamen op de kade, waar een nommer der
+Staatscourant gekocht en gretig doorgekeken werd.
+
+Er stond niets in, dan de uitloving van 2000 dollars of 1300 taëls
+aan hem, die William J. Bidulph wist te zeggen waar de heer Wang uit
+Shang-Haï op dit oogenblik was.
+
+»Hij is dus nog niet voor den dag gekomen", sprak Kin-Fo.
+
+»Hij heeft dus de voor hem bestemde advertentie niet gelezen",
+antwoordde Craig.
+
+»Hij meent dus nog altijd dat hij verplicht is zijn u gegeven woord
+te houden", voegde Fry er bij.
+
+»Maar waar kan hij zijn?" riep Kin-Fo uit.
+
+»Gelooft u dat uw leven gedurende den nog overigen tijd van den
+termijn meer gevaar loopt dan vroeger?" vroegen Craig en Fry.
+
+»Ongetwijfeld", antwoordde Kin-Fo. »Wang weet niet welke verandering
+er in mijn omstandigheden gekomen is, hij kan zich dus niet van zijn
+woord ontslagen rekenen. Morgen en overmorgen loopt mijn leven dus
+meer gevaar dan heden en over zes dagen meer dan ooit."
+
+»Maar als de termijn is verstreken?"
+
+»Dan heb ik niets meer te vreezen."
+
+»Welnu mijnheer", antwoordden Craig-Fry. »Er zijn maar drie middelen,
+om u voor de volgende zes dagen aan elk gevaar te onttrekken."
+
+»En welk is het eerste?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Naar uw hotel terug te gaan en uw kamer niet te verlaten voordat de
+termijn verstreken is."
+
+»En het tweede?"
+
+»U als misdadiger in hechtenis te laten nemen, opdat u veiligheid
+vindt achter de muren der gevangenis van Tong-Tchéou."
+
+»En het derde?"
+
+»Te veinzen dat u gestorven zijt en niet weder te herleven voor dat
+alle gevaar voorbij is."
+
+»Ge kent Wang niet, mijneheeren," riep Kin-Fo uit. »Wang zou wel een
+middel vinden om in mijn hotel of mijn gevangenis binnen te dringen;
+hij zou mij zelfs in mijn graf wel weten te vinden! Dat hij mij tot
+nog toe niet gedood heeft is alleen te danken aan het feit, dat hij dit
+niet heeft gewild, dat hij mij het genoegen der ontroering niet heeft
+willen benemen! Wie weet welk motief hij gehad heeft? In elk geval
+zal ik liever van de door u voorgeslagen middelen geen gebruik maken.
+
+»Maar wacht eens.... misschien...." begon Craig.
+
+»Zouden wij niet....?" ging Fry voort.
+
+»Mijnheeren", viel Kin-Fo hen in de rede, »ik zal doen wat ik goed
+vind. Al stierf ik vóór 25 dezer, wat beteekent dan nog het verlies
+voor uw maatschappij?"
+
+»Tweemaal honderdduizend dollars", antwoordden Craig-Fry.
+
+»En ik verlies mijn geheele vermogen, om van mijn leven niet eens te
+spreken. U ziet dus dat ik veel meer bij de zaak betrokken ben dan u!"
+
+»Dat is zoo!"
+
+»Gaat u dus voort met voor uw belangen te waken, dat moogt u; maar
+ik ga mijn eigen weg."
+
+Er was niets tegen in te brengen. Craig en Fry moesten dus hunne
+waakzaamheid verdubbelen, want zij gevoelden dat de zaak elken dag
+ernstiger werd.
+
+Tong-Tchéou is een der oudste steden van het Hemelsche Rijk. Zij is
+gelegen aan een gekanaliseerden arm van den Peiho en aan den mond van
+een ander kanaal, dat tot verbinding strekt met Peking, waardoor het
+een middelpunt is geworden van een zeer levendig handelsverkeer. De
+voorsteden zijn dan ook buitengewoon druk.
+
+Deze levendigheid troffen Kin-Fo en zijne beide reismakkers nog meer,
+toen zij op de kade waren gekomen en daar de samenstrooming zagen
+van tal van vaartuigen van allerlei aard.
+
+Craig en Fry waren, alles goed overdenkende, tot de conclusie
+gekomen, dat zij het veiligste waren in het midden eener drukke
+bevolking. De dood van hun cliënt zou in elk geval aan een zelfmoord
+worden toegeschreven. De brief, dien men bij hen moest vinden,
+zou daaromtrent geen twijfel overlaten. Wang zou dus alleen onder
+bepaalde omstandigheden tot den doodelijken stopt overgaan en deze
+boden zich niet zoo gemakkelijk aan op de druk bezochte straten van
+een stad. Daar behoefde men niet voor een onverwachten slag bevreesd
+te zijn. Het kwam er voor alles op aan te weten of de Taï-ping er,
+door eene zeldzame behendigheid, ook in geslaagd was hun spoor te
+volgen, sinds hun vertrek van Shang-Haï. Zij gaven hunne bogen dan
+ook weinig rust.
+
+Eensklaps werd een naam uitgesproken, die wel in staat was hun aandacht
+te trekken.
+
+»Kin-Fo! Kin-Fo!" riepen onderscheidene kleine Chineezen, terwijl zij,
+midden in al de drukte, springende in de handen klapten.
+
+Was Kin-Fo herkend en had zijn naam de gewone uitwerking?
+
+Onze held stond eensklaps stil.
+
+Craig-Fry plaatsten zich naast hem, om hem, zoo noodig, met hun
+lichaam tot beschutting te zijn.
+
+Maar die kreten golden Kin-Fo niet. Niemand scheen te vermoeden dat
+hij daar was. Hij bewoog zich dus niet en wachtte, nieuwsgierig waarom
+men zijn naam had uitgesproken, den loop der zaken af.
+
+Er had zich een groep mannen, vrouwen en kinderen rondom een reizend
+zanger geschaard, die zeer in de goede gunsten van het straatpubliek
+scheen te deelen. Men schreeuwde, klapte in de handen, en juichte
+hem reeds bij voorbaat toe.
+
+Toen de zanger een voldoend publiek om zich heen geschaard zag,
+haalde hij uit zijn kleed een groote rol voor den dag, met allerlei
+afbeeldingen beschilderd, en daarop klonk het op helderen toon:
+
+»_De vijf Nachtwaken van den Honderdjarige!_"
+
+Het was het beruchte treurdicht dat den tocht door China gemaakt had.
+
+Craig-Fry wilden hun cliënt medevoeren; maar Kin-Fo bleef ditmaal
+halsstarrig op de plaats waar hij stond. Niemand kende hem hier. Hij
+had nooit het geheele verhaal van zijne jammeren gehoord en maakte
+er zich een genoegen van dit nu eens te vernemen!
+
+De zanger van »de vijf Waken van den Honderdjarige" begon op deze
+wijze:
+
+»Bij de eerste wake verlicht de maan het puntige dak van het huis te
+Shang-Haï. Kin-Fo is nog jong. Hij is twintig jaar oud. Hij gelijkt
+een wilg, welks eerste bladeren zich ontplooien!"
+
+»Bij de tweede wake verlicht de maan den oostkant van de rijke
+yamen. Kin-Fo is veertig jaar oud. Zijne tienduizenden zaken slagen
+naar wensch. Zijne naburen verkondigen zijn lof."
+
+Het gelaat van den zanger verduisterde bij iedere strophe. Hij
+scheen ouder te worden onder het zingen. Van alle kanten weerklonken
+toejuichingen.
+
+Hij vervolgde:
+
+»Bij de derde wake verlicht de maan de vlakte. Kin-Fo is zestig jaar
+oud. Na de groene bladeren van den zomer komen de goudsbloemen van
+den herfst!"
+
+»Bij de vierde wake is de maan in het westen ondergegaan. Kin-Fo is
+tachtig jaar oud! Zijn lichaam is saamgekrompen als de kreeft in het
+kokende water! Hij vermindert, hij daalt met de ster van den nacht!"
+
+»Bij de vijfde wake wordt de naderende morgenstond door hanengekraai
+begroet. Kin-Fo is honderd jaar. Hij sterft, zijn levendigste wensch
+is vervuld; maar vorst Ien weigert hem te ontvangen. Vorst Ien is niet
+gesteld op zulke oude lieden, die zijn hof suf zouden maken! De oude
+Kin-Fo kan nergens rust vinden en zwerft tot den jongsten dag rond."
+
+De menigte juichte en de zanger verkocht honderden exemplaren van
+het treurlied tegen drie sapeken het stuk.
+
+Waarom zou Kin-Fo er zelf geen koopen? Hij haalde eenig geld uit den
+zak en stak zijn hand door den kring heen, die dicht rondom den zanger
+geschaard stond.
+
+Eensklaps opende zich zijn hand. De geldstukjes vielen op den grond...
+
+Vlak tegenover hem stond een man wiens blikken de zijne kruisten.
+
+»Ah!" riep Kin-Fo; hij kon dezen uitroep, half een vraag, half een
+kreet van verwondering niet smoren.
+
+Fry-Craig hadden hem omringd, meenende dat hij herkend, bedreigd,
+gewond, ja gedood was!
+
+»Wang!" riep hij.
+
+»Wang!" herhaalden Craig-Fry.
+
+Het was Wang in eigen persoon! Hij had zijn ouden leerling herkend;
+maar in plaats van zich op hem te werpen, duwde hij de personen
+die achter hem stonden weg en vluchtte, zoo snel zijne beenen hem
+dragen konden.
+
+Kin-Fo aarzelde geen oogenblik. Hij wilde een eind maken aan zijn
+ondragelijken toestand en vloog Wang achterna, op zijn beurt gevolgd
+door Fry-Craig, die hem niet vooruit wilden loopen,maar evenmin
+wilden achterblijven.
+
+Ook zij hadden den spoorloozen philosoof herkend en uit zijne verbazing
+afgeleid, dat hij evenmin verwachtte daar Kin-Fo te vinden als Kin-Fo
+dacht hem er te zien.
+
+Waarom nam Wang de vlucht? 't Was onverklaarbaar, maar het was zoo;
+hij liep alsof geheel de politie van het Hemelsche Rijk hem op de
+hielen zat.
+
+Het was een dwaze vervolging.
+
+»Ik ben niet geruïneerd! Wang, Wang! Niet geruïneerd!" schreeuwde
+Kin-Fo.
+
+»Hij is rijk, rijk!" herhaalden Fry-Craig.
+
+Maar Wang was te ver verwijderd om de woorden te verstaan die hem
+tot staan zouden gebracht hebben. Hij vloog de kade over, het kanaal
+langs en bereikte de westelijke voorstad.
+
+De drie vervolgers bleven hem nazetten, maar wonnen niet. Integendeel,
+de afstand tusschen hen en den vluchteling nam voortdurend toe.
+
+Een half dozijn Chineezen hadden zich bij Kin-Fo gevoegd, niet te
+vergeten een zestal tipaos, die niet anders konden vermoeden of hij,
+die zich zoo snel uit de voeten maakte, was een misdadiger.
+
+'t Was een vreemd schouwspel, die hijgende, schreeuwende, huilende
+troep, onderweg door talrijke vrijwilligers vergroot! Men had
+rondom den zanger duidelijk gehoord dat Kin-Fo den naam Wang had
+uitgesproken. Gelukkig had de philosoof niet geantwoord met dien
+van zijn leerling want dan zou geheel de stad de schreden van zulk
+een beroemd man hebben gevolgd. Maar de naam van Wang had voldoende
+werking uitgeoefend. Wang! dat was de geheimzinnige persoon, op
+wiens ontdekking zulk eene belangrijke som was gesteld! Men wist
+het. Zoo gebeurde het dat, terwijl Kin-Fo in den persoon van Wang
+zijn geheele vermogen van acht honderdduizend dollars naliep en
+Craig-Fry de twee honderdduizend dollars van de premie nazetten,
+de overigen al het mogelijke deden om de tien duizend dollars, die
+als premie was uitgeloofd, te verdienen; men zal toegeven dat hier
+niet zonder reden geloopen werd.
+
+»Wang! Wang! Ik ben rijker dan ooit!" schreeuwde Kin-Fo, zoo luidkeels
+als zijn snelle loop het toeliet.
+
+»Niet geruïneerd! niet geruïneerd!" herhaalden Fry-Craig.
+
+»Houdt hem! houdt hem!" gilde het gros der vervolgers, dat als een
+sneeuwbal voortdurend in omvang toenam.
+
+Wang hoorde niets. Met den elleboog tegen de borst geklemd, wilde
+hij geen kracht verliezen door te antwoorden, noch snelheid door het
+hoofd om te wenden.
+
+De voorstad was ten einde geloopen. Wang volgde den weg langs
+het kanaal. Op dien bijkans geheel verlaten weg had hij een vrij
+terrein. De snelheid van zijn loop nam nog toe; maar de inspanning
+van zijne vervolgers verdubbelde natuurlijk eveneens.
+
+Deze dolle wedloop duurde reeds omstreeks twintig minuten. Niemand kon
+voorspellen hoe hij eindigen zou. Toch scheen het dat de vluchteling
+een weinig verflauwde. De afstand, dien hij tusschen zich en zijne
+vervolgers had weten te behouden, verminderde.
+
+Wang gevoelde dat, nam een zijsprong en verdween achter een tempeltje,
+dat zich rechts van den weg bevond.
+
+»Tienduizend taëls voor wien hem in handen krijgt!" riep Kin-Fo.
+
+»Tienduizend taëls!" herhaalden Craig-Fry.
+
+»_Ya! ya! ya!_" gilden zij die in de voorhoede der vervolgers waren.
+
+Allen hadden zich rechts gewend, evenals de philosoof, en omringden
+den muur van den tempel.
+
+Wang was verdwenen. Hij volgde een nauw pad, dat dwars langs een
+bevloeiingskanaal liep en kwam, om zijne vervolgers het spoor nog
+meer bijster te maken, door een bocht weder op den heerweg terug.
+
+Maar daar bespeurde men hem weder en 't was duidelijk dat hij uitgeput
+was. Kin-Fo, Craig en Fry waren nog onverzwakt. Zij vlogen, en geen
+van hen die door de uitgeloofde taëls tot spoed werden aangespoord,
+kon op hen slechts eenige schreden winnen.
+
+De ontknooping naderde. Het was slechts een quaestie van tijd en van
+een betrekkelijk korten tijd--hoogstens enkele minuten.
+
+Allen, Wang, Kin-Fo, zijne reismakkers, waren op de plek gekomen, waar
+de groote weg den stroom doorsnijdt bij de beroemde brug van Palikao.
+
+Achttien jaar vroeger, 21 September 1860, zouden zij zich op dit
+punt van de provincie Pé-Tché-Li niet zoo vrij bewogen hebben. Toen
+was de groote weg met duizenden vluchtelingen, van alle soort als
+bezaaid. Het leger van generaal San-Ko-Li-Tzin, oom van den keizer,
+was door de Fransche bataljons teruggedreven en had halt gehouden op
+de brug van Palikao, dat prachtige bouwwerk met marmeren leuningen en
+aan beide zijden omgeven door een dubbele rij reusachtige leeuwen. Daar
+was het dat de Mantsjoerijsche Tartaren, zoo onvergelijkelijk dapper
+door hun fatalisme, door de Europeesche kanonnen werden weggemaaid.
+
+Maar nu was de brug, die nog de sporen van het gevecht toonde door
+de beschadigde standbeelden, toegankelijk.
+
+Wang betrad de brug, maar Kin-Fo slaagde er in, door de heftigste
+pogingen, hem nog meer te naderen. Slechts twintig stappen, vervolgens
+vijftien, eindelijk tien scheidden hen.
+
+Het was onnoodig meer woorden te verspillen om Wang tot staan te
+brengen. Hij hoorde ze niet of wilde ze niet hooren. Men moest hem
+grijpen, zoo noodig binden.... Daarna zou men tot verklaringen kunnen
+overgaan.
+
+Wang begreep dat men hem genaderd was; hij scheen met onverklaarbare
+halsstarrigheid liever zijn leven te willen wagen, dan van aangezicht
+tot aangezicht tegenover zijn leerling te staan. Met één sprong vloog
+hij over de leuning van de brug en stortte zich in den Peï-ho.
+
+Kin-Fo had een oogenblik halt gehouden en riep:
+
+»Wang! Wang!"
+
+Daarop nam hij op zijn beurt een sprong en:
+
+»Ik zal hem levend hebben!" klonk het, en hij wierp zich in den stroom.
+
+»Craig?" riep Fry.
+
+»Fry", zei Craig.
+
+»Tweehonderdduizend dollars in het water!"
+
+En beiden klommen over de leuning en sprongen in den vloed, om den
+ongelukkigen cliënt van de _Eeuw_ te helpen.
+
+Eenige van de vrijwilligers volgden hun voorbeeld. Het had veel van
+een rij clowns bij de oefening op de springplank.
+
+Maar zooveel ijver moest vruchteloos blijven. Kin-Fo, Fry-Craig en
+de overigen die door de premie waren uitgelokt, doken vruchteloos in
+den Peï-ho. Wang werd niet gevonden. Ongetwijfeld was de ongelukkige
+philosoof door den stroom medegevoerd.
+
+Zou Wang, toen hij zich in den stroom stortte, alleen getracht
+hebben te ontsnappen aan zijne vervolgers, of zou hij om een of
+andere geheimzinnige reden, een einde aan zijn leven hebben willen
+maken? Niemand kon het zeggen.
+
+Twee uur later hadden Kin-Fo, Craig en Fry, in verdrietige stemming,
+maar goed opgedroogd, verfrischt en opgeknapt, Soun wakker gemaakt
+uit het diepst van zijn slaap, en waren den weg naar Peking ingeslagen.
+
+
+
+
+
+XIV.
+
+ Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een kan
+ doorwandelen.
+
+
+Pé-Tché-Li, de noordelijkste van China's achttien provinciën,
+is in negen departementen verdeeld. Een dezer departementen heeft
+Chun-Kin-Fo tot hoofdplaats, »de stad van den eersten rang die den
+hemel gehoorzaamt",--met andere woorden Péking.
+
+Als de lezer zich een Chineesche doos voorstelt, die een oppervlakte
+heeft van zesduizend hectaren en een omtrek van acht uren gaans,
+waarvan de onregelmatige brokken te zamen juist een rechthoek vormen,
+dan heeft men eenig denkbeeld van dat geheimzinnige Kambalu, van
+de hoofdstad van het Hemelsche Rijk, waarvan Marco Polo tegen het
+einde van de dertiende eeuw zulk eene vreemdsoortige beschrijving
+naar Europa overbracht.
+
+Péking bevat inderdaad twee afzonderlijke steden, die van elkander
+gescheiden zijn door een breeden boulevard en een versterkten muur;
+de eerste in den vorm van een rechthoekig parallellogram, is de
+Chineesche, de andere, bijna vierkant, is de Tartaarsche stad; deze
+bevat twee andere steden, de Gele stad, Hoang Tchin, en de Roode of
+Verboden stad, Tsen-Kin-Tching.
+
+Voorheen telde alles bij elkander meer dan twee millioen inwoners. Maar
+landverhuizing op groote schaal, een gevolg van vreeselijke ellende
+heeft dit cijfer tot hoogstens één millioen teruggebracht. Dit zijn
+namelijk de Tartaren en de Chineezen; voor de Muzelmannen kan men
+er nog tienduizend bijvoegen, terwijl er verder nog eene vlottende
+bevolking is die uit inboorlingen van Mongolië en Thibet bestaat.
+
+Het plan van de beide aan elkander sluitende steden gelijkt wel
+eenigszins op een reiskoffer, waarvan het eene deel de Chineesche en
+het andere de Tartaarsche stad kan voorstellen.
+
+Eene versterkte omheining van zes uur gaans in omtrek, veertig à
+vijftig voet hoog en breed, uitwendig met steenen bekleed, telkens om
+de tweehonderd meter door uitspringende torens verdedigd, omgeeft de
+Tartaarsche stad met eene prachtige met steenen bevloerde wandeling,
+en loopt uit in vier enorme hoekige bolwerken, waarvan het plat met
+wachten bezet is.
+
+Men ziet dat de Zoon des Hemels, de keizer, wel op zijne veiligheid
+bedacht is.
+
+In het midden der Tartaarsche stad, in de Gele stad met een
+oppervlakte van zeshonderd en zestig hectaren, afgesloten door
+acht poorten, ligt een zwarte berg, driehonderd voet hoog, een punt
+waarvan men de geheele stad kan overzien; voorts is er een prachtig
+kanaal, de Middenzee genaamd, waarover een marmeren brug ligt;
+twee Chineesche kloosters, de »pagode der Examens", de Pei-tha-sse,
+een klooster op een schiereiland gebouwd dat boven het heldere water
+van het kanaal schijnt te zweven, de Peh-Tang, een inrichting voor
+katholieke zendelingen, de keizerlijke pagode met haar prachtig dak
+van lazuurblauwe pannen, welluidende klokken en de groote tempel aan
+de voorouders der regeerende dynastie gewijd, de tempel der Geesten,
+die van den geest der Winden, die van den geest van den Bliksem, de
+tempel van den uitvinder van het zijdeweven, de tempel van den Heer
+des Hemels, de vijf Draken-paviljoenen, het klooster der Eeuwige Rust,
+en zooveel meer.
+
+Welnu, in het midden van dat vierkant ligt de Roode of Verboden stad,
+met een oppervlakte van tachtig hectaren en omringd door een gracht
+waarover zeven marmeren bruggen liggen. Het spreekt van zelf dat, daar
+de regeerende dynastie Mantsjoerijsch is, de eerste dezer drie steden
+voornamelijk bewoond wordt door eene bevolking van dezelfde afkomst;
+de tweede stad, die aan de buitenzijde, is meer door Chineezen bewoond.
+
+Men komt in het binnenste der Verboden stad, die omgeven is door een
+roodsteenen muur, bekroond met gele kapiteelen, door de poort der
+»Groote Zuiverheid", die alleen voor den Keizer en de Keizerinnen
+geopend wordt. Daar verheffen zich de tempels van de voorouders der
+Tartaarsche dynastie, beschermd door een veelkleurig dak; de tempels
+Che en Tsi, aan de aardsche en hemelsche geesten gewijd; het paleis der
+»Souvereine Overeenstemming", voor staatsieplechtigheden en officieele
+feesten bestemd; het paleis der »Gemiddelde Overeenstemming", waar
+de afbeeldsels hangen van de voorzaten des Keizers; het paleis der
+»Beschermende Overeenstemming", waarvan de middenzaal den keizerlijken
+troon bevat, het paviljoen van den Nei-Ko, waar de groote raad van
+het keizerrijk vergadert, onder voorzitterschap van prins Kong [10],
+minister van buitenlandsche zaken, oom van den vorigen Keizer; het
+paviljoen der letterkundige Bloemen, waar de keizer eenmaal 's jaars de
+heilige boeken komt verklaren; het paviljoen van Tchouane-Sine-Tiène,
+waar offerhanden aan de nagedachtenis van Confucius gebracht worden;
+de Keizerlijke bibliotheek; het bureau der Geschiedschrijvers;
+de Vou-Igne-Tiène, waar de koperen en houten platen bewaard worden
+die voor de keizerlijke drukkerij dienen; de werkplaatsen waar de
+hofkleederen worden vervaardigd; het paleis der »Hemelsche Zuiverheid"
+waar de familiezaken behandeld worden; het paleis van het »Hoogste
+Aardsche Element", waar de jonge Keizerin gehuldigd werd; het paleis
+der »Overpeinzing", waarin de souverein zich afzondert als hij ziek is;
+de drie paleizen waarin de kinderen des Keizers opgevoed worden; de
+tempel der overleden bloedverwanten; de vier paleizen die tot verblijf
+strekken aan de weduwen en vrouwen van Hien-Fong, die in 1861 overleed;
+de Tchou-Siéou-Kong, de woonplaats van 's Keizers echtgenooten;
+het paleis der »Uitverkoren Goedheid"; de officieele receptie-zaal
+der hofdames; het paleis der »Algemeene Stilte", een zonderlinge naam
+voor een school, bestemd voor kinderen van hooggeplaatste officieren;
+het paleis van »de Zuivering en het Vasten"; het »Gitzuivere Paleis",
+bewoond door prinsen van den bloede; de tempel van den Stedelijken
+Beschermgod; het paviljoen van de kroon en de intendance van het Hof,
+de Lao-Kong-Tchou, de woning der gesnedenen, waarvan er zich niet
+minder dan vijf duizend in de Roode stad bevinden. Daarenboven nog
+verschillende andere paleizen, met de genoemden samen acht en veertig
+in getal, om niet te spreken van het Tzen-Kouang-Ko, het paviljoen van
+het Purperen Licht, aan den oever van het meer der Gele stad, waar 19
+Juni 1873 de gezanten van de Vereenigde Staten, Rusland, Nederland,
+Engeland en Pruisen bij den Keizer ten gehoore ontvangen werden.
+
+Waar vond men ooit elders zulks een reeks schitterende gebouwen,
+zoo verschillend van vorm en zoo rijk aan kostbaarheden, bij
+elkander? Welke andere stad uit de oude of nieuwe wereld kan op zoo
+iets bogen?
+
+En nog moet men bij het genoemde de Ouane-Chéou-Chane voegen, het
+zomerpaleis, twee uur buiten Peking. Het werd in 1860 verwoest en
+ternauwernood vindt men onder de puinhoopen nog de tuinen weder der
+»Volmaakte klaarheid en der Kalme klaarheid", de heuvel der »Gitbron"
+en den berg der »Tienduizend Onsterflijkheden!"
+
+Rondom de Gele stad ligt de Tartaarsche stad. Daar vindt men de
+Fransche, de Engelsche en de Russische legatie; het Engelsche
+zendingshuis, de katholieke zendingsgestichten van het Oosten en
+het Noorden, de oude stallen der olifanten, waarin nog slechts een
+enkel, honderdjarig exemplaar geherbergd wordt. Daar verheft zich de
+klokkentoren met het roode door groene pannen omlijste dak, de tempel
+van Confucius, het klooster der Duizend Lamas, de tempel van Fa-qua,
+het oude observatorium met zijn grooten vierkanten toren, de yamen der
+Jezuïeten, de yamen der Geletterden, waar de letterkundige examens
+worden afgenomen. Daar verheffen zich de triomfbogen van het Westen
+en van het Oosten, daar is het Noorder- en het Rozelaarskanaal met
+hunne witte en blauwe waterleliën. Daar vindt men ook de paleizen,
+waar de prinsen van den bloede wonen, en de ministers van financiën,
+van eeredienst, van oorlog, van openbare werken, buitenlandsche zaken;
+daar is de Rekenkamer, het Astrologisch tribunaal en de Academie voor
+de geneeskunde. Alles vindt men daar door elkander, in nauwe straten,
+die 's zomers zeer stoffig en 's winters zeer nat zijn; in straten
+aan weerskanten meestal gevormd door tal van lage, onaanzienlijke
+huizen, slechts nu en dan afgewisseld door een hotel van een of ander
+hooggeplaatst ambtenaar, door schoone boomen beschaduwd. Voorts worden
+de drukke straten ingenomen door omzwervende honden, Mongoolsche
+kameelen met houtskolen beladen, palankijns, die door vier of acht
+bedienden gedragen worden, naar den rang van den ambtenaar die er in
+zit, rijtuigen en wagens met paarden of muilezels bespannen en een
+groot aantal armen, die volgens de beschrijving van Ghoutzé eene
+onafhankelijke kolonie van zestigduizend schooiers vormen. En in
+die straten »vol zwart en stinkend vuil,--zegt P. Arène--die hier
+en daar doorsneden worden door goten, waar men tot de knieën inzakt,
+is het volstrekt geen zeldzaamheid, dat nu en dan een blinde bedelaar
+verdrinkt."
+
+De Chineesche stad van Peking, die Vaï-Tcheng heet, gelijkt in zeer
+veel opzichten op de Tartaarsche, maar in enkele verschilt zij er
+toch ook weder van.
+
+In het zuidelijk gedeelte vindt men twee beroemde tempels, die
+des Hemels en die van den Landbouw; voorts die der godin Koanine,
+van den Geest der aarde, van de Zuivering, van den Zwarten Draak,
+van de Geesten des hemels, de vijver der Goudvisschen, het klooster
+van Fayouan-sse, markten, schouwburgen enz.
+
+Het rechthoekig parallellogram wordt van het noorden naar het zuiden
+doorsneden door eene breede straat, de Groote Avenue, die van de
+zuidelijke Houng-Ting-poort naar de noordelijke Tien-poort loopt. Dwars
+loopt een nog langere straat, die de eerstgenoemde rechthoekig snijdt
+en die van de Cha-Coua-poort ten oosten naar de Couan-Tsu-poort ten
+westen loopt. Zij heet de Avenue Cha-Coua en op honderd passen van
+de plaats, waar zij de Groote Avenue snijdt, woonde de toekomstige
+mevrouw Kin-Fo.
+
+De lezer herinnert zich dat de jonge weduwe, eenige dagen nadat zij
+den brief ontving die het bericht van Kin-Fo's ondergang bevatte,
+een anderen kreeg, waarin de ongelukstijding tegengesproken werd en
+die haar meedeelde, dat de zevende maan haren loop niet zou volbracht
+hebben of haar »jongste broeder" zou weder bij haar zijn. Dat Lé-ou
+sedert dien datum van 17 Mei de dagen en de uren telde, zullen wij wel
+niet behoeven te zeggen. Kin-Fo liet toch niets van zich hooren op die
+dwaze reis, waarvan hij niemand het plan had medegedeeld. Lé-ou had
+naar Shang-Haï geschreven, doch hare brieven bleven onbeantwoord. Men
+begrijpt hoe ongerust zij werd nu er, 19 Juni, nog geen bericht van
+hem gekomen was.
+
+De jonge vrouw had al die lange dagen haar woning in de avenue Cha-Coua
+niet verlaten. Zij wachtte, zeer ongerust. De onaangename Nan deed
+ook niets om haar te vermaken. Deze »oude moeder" was onverdraaglijker
+dan ooit en verdiende zeker honderd keer per maan de deur uitgejaagd
+te worden.
+
+Maar wat had Lé-ou nog een aantal lange en angstige uren te doorleven,
+voordat het oogenblik van Kin-Fo's terugkomst zou aanbreken! Zij
+telde ze en ze vond dat zij moeite had het getal uit te spreken!
+
+De godsdienst van Lao-Tsé is de oudste van China. De leer van
+Confucius, door hem omstreeks 500 jaar voor Christus verkondigd, wordt
+beleden door den Keizer, de geleerden en de hooge mandarijnen, maar
+het bouddhisme of de godsdienst van Fo telt op deze aarde de meeste
+aanhangers en wel ten getale van driehonderd millioen. Het bouddhisme
+heeft twee van elkander onderscheiden sekten; de priesters der eerste,
+bonzen genaamd, dragen grijze kleederen en roode hoofddeksels; die
+der andere heeten lamas en zijn geheel in het geel gekleed.
+
+Lé-ou was eene bouddhist van de eerste secte. De bonzen zagen haar
+dikwijls opgaan naar den tempel van Koan-Ti-Miao, aan den dienst van
+Koanine gewijd. Daar deed zij geloften voor haren vriend en offerde
+zij geurige stokjes terwijl zij voorover geknield in den voorhof van
+den tempel lag.
+
+Dien dag gevoelde zij behoefte de godin Koanine op nieuw aan te roepen
+en haar nog vuriger te bidden dan anders. Een voorgevoel zeide haar
+dat hij, dien zij zoo angstig verbeidde, door een groot gevaar werd
+bedreigd.
+
+Lé-ou riep dus Nan, haar »oude moeder" en beval haar een draagstoel
+te gaan halen op den hoek der Groote Avenue.
+
+Nan haalde de schouders op, op haar gewone onaangename wijze, en ging
+het haar gegeven bevel uitvoeren. De jonge weduwe beschouwde onderwijl
+in haar eenzaamheid het stomme werktuig, dat in lang de stem van den
+afwezige niet meer tot haar overgebracht had.
+
+»Ach!" zeide zij, »hij moet ten minste weten dat ik niet opgehouden
+heb aan hem te denken en ik wil dat mijne stem het hem bij zijn
+terugkeer herhale!"
+
+En Lé-ou bracht de phonografische rol in beweging en sprak in het
+werktuigje met luide stem de woorden waarin zij de gevoelens van haar
+hart wist te vertolken.
+
+Nan brak, door haar onverwacht binnentreden, deze teedere alleenspraak
+af.
+
+»De draagstoel is voor, mevrouw", klonk het en dan, ook vrij goed
+verstaanbaar: »ik begrijp niet wat zij nu uit doet!"
+
+Lé-ou luisterde niet naar die laatste ontboezeming. Zij stapte
+dadelijk naar buiten, liet de »oude moeder" brommen en zette zich in
+den stoel, na bevel gegeven te hebben, dat men haar naar Koan-Ti-Miao
+moest brengen.
+
+Het was een korte afstand. Men behoefde slechts de avenue van Cha-Coua
+te volgen tot aan de dwarsstraat en door de groote avenue tot aan de
+poort van Tien.
+
+Maar de stoel kwam niet dan langzaam vooruit. De zaken waren nog
+in vollen gang en de samenstrooming van menschen was altijd in dat
+kwartier, een der volkrijkste van de hoofdstad, aanzienlijk. De
+uitstallingen der vreemde kooplieden langs den weg, gaven aan de
+avenue het voorkomen van een kermis met haar duizendvoud geschreeuw en
+geraas. Voorts zag men er volksredenaars, voorlezers, liedjeszangers,
+photografen, hansworsten, die niet zeer vleiend waren voor de
+gezaghebbende mandarijnen; ieder van hen bracht het zijne toe in het
+algemeen gedruisch. Nu eens ging er een plechtige begrafenisstoet
+voorbij en belemmerde de passage, dan weder was het een trouwpartij,
+minder vroolijk misschien dan de begrafenis, maar even lastig voor
+het verkeer op straat. Voor de yamen van een der magistraten was
+een oploop. Een ontevredene had op de klachtentrom geslagen en
+vroeg de tusschenkomst van de politie. Op den steen »Lé-ou-Ping"
+lag een misdadiger in zwijm; hij had de bastonnade ondergaan en
+werd bewaakt door politie-agenten in hun Mantsjoerijnschen mantel
+met roode eikels, met korte piek en twee sabels in één scheede. Wat
+verder werden een paar weerspannige Chineezen, die met de staarten
+aan elkaar waren gebonden, naar de gevangenis gebracht. Op eene andere
+plaats weder zag men een armen duivel, wiens linkerhand en rechtervoet
+in de twee gaten van een plank waren gebonden, en die zich als een
+vreemd soort dier al hinkende door de straten bewoog. Hier bespeurde
+men een dief die in een houten kast was gestopt waaruit alleen het
+hoofd te voorschijn kwam en die aan de openbare barmhartigheid was
+overgelaten; daar droegen er een paar het schandebord en gingen als
+ossen onder het juk gebukt. Deze ongelukkigen bewogen zich het liefst
+op de drukste plaatsen, in de hoop dan wat meer te zullen ontvangen,
+ten spijt van de vele bedelaars van alle soort, menschen met één arm,
+manken, lammen, geheele scharen van blinden door éénoogigen geleid en
+die duizenden werkelijk of voorgewende verminkten, waarvan de steden
+in het Bloemenrijk wemelen.
+
+De draagstoel met de schoone Lé-ou ging slechts langzaam voorwaarts. De
+drukte nam, naarmate zij den buitensten boulevard bereikte, voortdurend
+toe. Toch kwam zij er eindelijk en hield stil binnen het bastion,
+'t welk de poort, vlak bij den tempel van de godin Koanine, verdedigt.
+
+Lé-ou verliet den stoel, trad den tempel binnen, boog eerst het hoofd
+en knielde daarop voor het standbeeld van de godin. Vervolgens begaf
+zij zich naar een kerkelijk toestel, 't welk den naam ven »molen der
+gebeden" draagt.
+
+Het was een soort van haspel, aan het uiteinde van welks acht takken
+kleine vlaggetjes bevestigd waren, die met gewijde spreuken waren
+bedekt.
+
+Een priester wachtte, in ernstige houding bij het toestel staande,
+op de geloovigen, en vooral op 't geld voor de plechtigheid.
+
+Lé-ou gaf den dienaar van Bouddha eenige taëls, bestemd om te
+voorzien in de behoefte van den eeredienst; daarop greep zij met haar
+rechterhand de kruk van den haspel en gaf er eene lichte, draaiende
+beweging aan, na de linkerhand op het hart te hebben gelegd. Het scheen
+dat de haspel niet snel genoeg draaide om het gebed te doen verhooren.
+
+»Sneller!" zeide haar de priester, eene aanmoedigende beweging met
+de hand makende.
+
+En de jonge vrouw draaide vlugger.
+
+Nadat dit ongeveer een kwartier geduurd had, verklaarde de priester,
+dat de wenschen van de smeekende verhoord zouden worden.
+
+Lé-ou boog zich op nieuw voor het standbeeld van de godin Koanine,
+verliet den tempel en nam weder plaats in den draagstoel, om huiswaarts
+te keeren.
+
+Maar toen zij de groote avenue zou ingaan, moesten de dragers zich
+onmiddellijk ter zijde begeven. Soldaten dreven de bevolking ruw
+uiteen. De winkels werden gesloten. De dwarsstraten werden onder de
+hoede der tipaos met blauwe kleeden afgesloten. Een talrijke stoet
+nam een deel van de avenue in en naderde met groot getier.
+
+Het was de keizer Koang-Sin, dat wil zeggen »Voortduring van Roem",
+die zijn goede Tartaarsche stad binnentrad en voor wien de middenpoort
+geopend was.
+
+Na de beide ruiters die den stoet openden, volgde een peloton
+verkenners en daarna een peloton rijknechten, in twee gelederen
+opgesteld, en met den stok in den draagband.
+
+Zij werden op hunne beurt gevolgd door een groep officieren van hoogen
+rang, die de gele parasol met den draak ontplooiden, het zinnebeeld
+van den keizer, even als de phenix het zinnebeeld is van de keizerin.
+
+De palankijn, de Indische draagzetel, waarvan het dekkleed van
+gele zijde naar boven was geslagen, verscheen vervolgens. Zij werd
+getorscht door zestien dragers, allen in rood onderkleed, dat met
+witte rozetten bezaaid was, terwijl een vest van gele zijde hun borst
+omsloot. De prinsen van den bloede, de hooge waardigheidsbekleeders
+op paarden met gele zijden tuigen--teeken van hoogen adel--gezeten,
+vergezelden het keizerlijk voertuig.
+
+In den palankijn bevond zich half uitgestrekt de zoon des Hemels,
+de neef van keizer Tong-Tebe en de neef van prins Kong.
+
+Na den palankijn kwamen palfreniers en bedienden.
+
+De stoet ging daarop de poort van Tien door, tot groote voldoening
+van de voorbijgangers, kooplieden, bedelaars, die nu hunne zaken
+konden hervatten.
+
+Ook de draagstoel van Lé-ou vervolgde zijn weg en bracht haar na eene
+afwezigheid van twee uren weder voor haar woning.
+
+De goede godin Koanine had in dien tijd de jonge vrouw eene heerlijke
+verrassing bereid.
+
+Juist toen de draagstoel stilhield, naderde een van onderen tot
+boven met stof bedekt rijtuig, door twee muilezels getrokken, de
+deur. Daaruit stapte Kin-Fo, gevolgd door Craig-Fry en Soun!....
+
+»Gij hier! Gij!" riep Lé-ou, die hare oogen nauwelijks dorst gelooven.
+
+»Allerliefste jongste zuster!" antwoordde Kin-Fo, »je hebt toch niet
+aan mijn terugkomst getwijfeld!..."
+
+Lé-ou antwoordde niet. Zij nam haren vriend bij de hand, geleidde hem
+in haar boudoir voor het kleine phonografische toestel, den bescheiden
+deelgenoot van haar verdriet!
+
+»Er is geen oogenblik voorbijgegaan waarop ik u niet verwachtte; o,
+gij met zijden bloemen versierd hart!" zeide zij.
+
+En de rol verplaatsende, drukte zij op de veer die haar weder in
+beweging bracht.
+
+Kin-Fo kon toen met eene zachte stem de woorden hooren herhalen,
+die de teedere Lé-ou eenige uren geleden gesproken had:
+
+»Keer terug, liefste broeder! Keer bij mij terug! Dat onze harten
+niet langer gescheiden blijven! Uw terugkomst houdt al mijn gedachten
+bezig..."
+
+Het toestel hield eene seconde op... niet langer dan eene seconde. Toen
+hernam het, maar nu met een krijschende stem:
+
+»'t Is niet genoeg dat er een meesteres in huis is, er moet
+noodzakelijk nog een meester bijkomen! Moge vorst Ien hen beiden
+verderven!"
+
+Deze tweede stem was maar al te goed te onderscheiden. Het was die
+van Nan. De nare »oude moeder" was voortgegaan met spreken na het
+vertrek van Lé-ou, terwijl het toestel nog werkte en dit had, geheel
+tegen haar bedoeling, hare onvoorzichtige woorden opgevangen!
+
+Dienstmeisjes en knechts, past op de phonografen!
+
+Nog op dien dag kreeg Nan haar afscheid en men wachtte zelfs de laatste
+dagen der zevende maan niet af, om haar buiten de deur te zetten.
+
+
+
+
+
+XV.
+
+ 't Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo en
+ waarschijnlijk ook voor den lezer.
+
+
+Niets stond het huwelijk van den rijken Kin-Fo van Shang-Haï met
+de beminnelijke Lé-ou van Peking langer in den weg. Binnen zes
+dagen zou de termijn verstreken zijn, die aan Wang was toegestaan
+om zijne belofte te houden; maar de ongelukkige philosoof had zijn
+onverklaarbare vlucht met den dood bekocht. Er was dus voor hem niets
+meer te vreezen. Het huwelijk kon plaats hebben. Het werd vastgesteld
+op den 25n dag van Juni, denzelfden dag dien Kin-Fo bestemd had om
+de laatste zijns levens te zijn!
+
+De jonge vrouw kende nu den geheelen toestand. Zij wist wat hij
+ondervonden had, die de eerste maal geweigerd had om haar ongelukkig
+en de tweede maal om haar weduwe te maken. Thans kwam hij tot haar
+terug om haar gelukkig te doen zijn.
+
+Lé-ou kon, toen zij den dood van den philosoof vernam, hare tranen
+niet weerhouden. Zij kende hem, zij beminde hem, hij was de eerste
+vertrouwde geweest van haar liefde voor Kin-Fo.
+
+»Arme Wang!" zeide zij. »Hij zal bij ons huwelijk ontbreken."
+
+»Ja! arme Wang," antwoordde Kin-Fo, die even als zij den makker van
+zijn jeugd, den vriend die hem langer dan twintig jaar ter zijde had
+gestaan, betreurde. »En toch," voegde hij er bij, »hij zou mij gedood
+hebben, zooals hij gezworen had te doen."
+
+»Neen, neen!" zeide Lé-ou, het lieve hoofdje schuddende, »en wellicht
+heeft hij den dood in de golven van de Peï-ho gezocht om te ontsnappen
+aan de vervulling van deze verschrikkelijke belofte."
+
+Helaas! De onderstelling was maar al te aannemelijk dat Wang besloten
+had zich te verdrinken om te ontsnappen aan de verplichting die hij
+op zich genomen had. Kin-Fo deelde op dit punt geheel de meening van
+de jonge vrouw en in hun beider hart was het beeld van den philosoof
+met onuitwischbare trekken gemaald.
+
+Het is licht te begrijpen dat de Chineesche bladen, na het ongeluk
+op de brug te Palikao, ophielden met de dwaze advertentiën van den
+heer William J. Bidulph op te nemen en dat de lastige beroemdheid
+van Kin-Fo even spoedig verdween als zij gekomen was.
+
+Wat moest er inmiddels met Craig en Fry gebeuren? Zij waren wel tot
+30 Juni belast met het verdedigen der belangen van de Eeuw, dat is
+te zeggen nog gedurende tien dagen; maar Kin-Fo had hunne diensten
+niet langer noodig. Was het te vreezen dat Wang zijn leven zou
+bedreigen? Neen, want Wang was dood. Konden zij onderstellen dat hun
+cliënt de hand aan zichzelf zou slaan? Evenmin. Kin-Fo verlangde niets
+vuriger dan te leven, goed te leven, zoo lang mogelijk te leven. Er
+bestond dus geen reden hoegenaamd meer voor het toezicht van Fry-Craig.
+
+Maar het waren een paar brave kerels, deze beide zonderlingen. Zij
+hadden wel is waar alleen den _cliënt_ van de _Eeuw_ bewaakt, maar
+hun zorg was aanhoudend en flink geweest. Kin-Fo noodigde hen daarom
+uit bij zijn huwelijk tegenwoordig te zijn, en dat namen zij aan.
+
+»Overigens", merkte Fry grappig op, »is een huwelijk somtijds een
+zelfmoord."
+
+»Men sterft dan om in zijn wederhelft te herleven," antwoordde Craig
+met een beminnelijken glimlach.
+
+Reeds den volgenden dag was Nan in het huis in de avenue Cha-Coua
+door een meer geschikt persoon vervangen. Eene tante van de
+jonge vrouw, mevrouw Luhalou, was bij haar gekomen en zou bij de
+huwelijksplechtigheid de plaats harer moeder innemen. Mevrouw Luhalou,
+de vrouw van een mandarijn van den vierden rang, tweede klasse, van
+den blauwen knoop, oud-keizerlijk voorlezer en lid van de academie
+van Han-Lin, bezat alle lichamelijke en geestelijke eigenschappen,
+noodig om hare gewichtige betrekking naar eisch te vervullen.
+
+Wat Kin-Fo betreft, hij was voornemens Peking na zijn huwelijk te
+verlaten, daar hij niet tot die zonen van het vorstelijke Hemelsche
+Rijk behoorde, die gaarne in de buurt van de paleizen wonen. Hij zou
+eerst in waarheid gelukkig zijn, als hij met zijne jonge vrouw in de
+rijke yamen te Shang-Haï was gekomen.
+
+Kin-Fo had tijdelijk eene woning moeten betrekken en hij had die
+gevonden in de Tiène-Fou-Tang, den »tempel van het hemelsch geluk",
+een zeer goed ingericht hotel en restaurant, gelegen in de nabijheid
+van den boulevard van Tiene-Men, tusschen de Tartaarsche en Chineesche
+stad. Daar waren ook Craig en Fray ingekwartierd, die, uit gewoonte,
+hun cliënt nog niet konden verlaten. Wat Soun aangaat, hij had zijn
+dienst hervat, altijd ontevreden, maar wel zorg dragende dat hij
+zijn gevoel geen lucht gaf in de nabijheid van een onbescheiden
+phonograaf. Hetgeen met Nan gebeurd was, had hem voorzichtig gemaakt.
+
+Kin-Fo had het genoegen te Peking zijne Cantonsche vrienden, den
+koopman Yin-Pang en den letterkundige Houal terug te vinden. Voorts
+kende hij eenige ambtenaren en handelslieden in de hoofdstad, en ieder
+van hen was hem in de tegenwoordige omstandigheden zooveel mogelijk
+van dienst.
+
+De onverschillige van vroeger, de doodkalme leerling van den
+philosoof Wang, is nu werkelijk gelukkig. Twee maanden van zorg,
+onrust, vermoeienissen, dit geheele veelbewogen tijdvak van zijn
+bestaan, had hem leeren waardeeren wat het geluk is, wat het wezen
+moet en wat het wezen kan. Ja! de wijze philosoof had gelijk! Ach,
+waarom was hij niet tegenwoordig, om nogmaals de voortreffelijkheid
+van zijn leer bevestigd te zien!
+
+Kin-Fo bracht nu bij zijne aanstaande jonge vrouw al den tijd door,
+dien hij niet besteedde tot het maken van voorbereidsels voor de
+plechtigheid. Lé-ou gevoelde zich gelukkig als haar vriend slechts bij
+haar was. Wat behoefde hij de rijkste magazijnen der stad schatplichtig
+te maken, om haar met kostbare geschenken te overladen? Zij dacht
+alleen aan hem en herhaalde gedurig de wijze spreuken der beroemde
+Pan-Hoei-Pan:
+
+
+ »Als eene vrouw een echtgenoot vindt naar haar hart, is dat
+ voor haar geheele leven.
+
+ De vrouw moet een onbegrensden eerbied hebben voor hem wiens
+ naam zij draagt en voortdurend een wacht stellen op zich zelve.
+
+ De vrouw moet in huis als een schaduw zijn en een eenvoudige
+ echo.
+
+ De hemel der vrouw is haar gemaal."
+
+
+De toebereidselen voor het feest, waaraan Kin-Fo den grootst mogelijken
+luister wenschte bij te zetten, werden inmiddels voortgezet.
+
+Reeds stonden de dertig paar geborduurde schoenen, die tot het uitzet
+eener Chineesche behooren, gerangschikt in de woning van de avenue
+Cha-Coua. Het boudoir van Lé-ou prijkte met keur van suikergebak,
+confituren, gedroogde vruchten, suikeramandelen, pruimensiroop,
+oranjeappels, gember en pampelmoes, prachtige zijden stoffen, kostbare
+en rijk gezette edelgesteenten, ringen, armbanden, nagelkokertjes,
+haarnaalden, en al wat de Pekingsche juweliers slechts aan fijne en
+elegante kostbaarheden voorhanden hadden.
+
+Bij het huwelijk eener jonge dochter in dat zonderlinge Chineesche
+rijk brengt zij nooit zelve eenig uitzet of huwelijksgift mede. Zij
+wordt steeds gekocht door de ouders van haren toekomstigen man of
+door dien man zelf. Zij krijgt ook nooit eenig deel van hetgeen
+haar vader nalaat, tenzij deze zulks vooraf uitdrukkelijk bepaald
+hebbe. Deze voorwaarden worden gewoonlijk vóór het huwelijk geregeld
+door tusschenpersonen of wederzijdsche kennissen, die men »mei-jin"
+noemt, en het huwelijk heeft niet plaats voordat alles behoorlijk en
+nauwkeurig is bepaald.
+
+De jonge bruid wordt dan aan de ouders van den bruidegom
+voorgesteld. Deze zelf krijgt haar niet te zien. Dat gebeurt eerst
+als zij uit den draagstoel stapt, waarin men haar naar de echtelijke
+woning heeft gebracht. De man doet dan zelf de deur open. Als zijne
+bruid hem aanstaat reikt hij haar de hand; in het tegenovergestelde
+geval slaat hij de deur weder voor haar dicht en alles is uit, mits
+hij aan de ouders van het meisje de gemaakte onkosten slechts vergoedt.
+
+Bij het huwelijk van Kin-Fo kon iets dergelijks niet voorkomen. Hij
+kende de jonge vrouw en hij behoefde haar van niemand te koopen. Dit
+maakte de zaak voor hem heel wat eenvoudiger.
+
+Eindelijk brak de dag van 25 Juni aan en alles was gereed.
+
+Sedert drie dagen was, volgens het gebruik, het huis van Lé-ou dag
+en nacht verlicht gebleven; sedert drie dagen had mevr. Luhalou,
+die de familie der jonge vrouw vertegenwoordigde, zich van slaap
+moeten onthouden--een voorschrift dat tot uitwerking hebben moet dat
+men er zeer treurig uitziet als de verloofde haar woning voor goed
+verlaat. Als Kin-Fo ouders gehad had zou zijn eigen huis eveneens drie
+dagen verlicht moeten geworden zijn, als een teeken van rouw, »omdat
+men het huwelijk van den zoon moet beschouwen als een zinnebeeld van
+den dood des vaders en omdat de zoon hem dan schijnt op te volgen",
+zegt de Hao-Khiéou-Tchouen.
+
+Maar, behoefden deze voorvaderlijke gebruiken al niet toegepast te
+worden bij het huwelijk van twee personen die beiden volkomen vrij
+waren, dan waren er nog andere waarmede men wel degelijk rekenschap
+moest houden.
+
+Zoo was bij voorbeeld geen der astrologische ceremoniën verzuimd. De
+horoscopen waren getrokken naar alle regelen der kunst en hadden
+prachtige uitkomsten opgeleverd: inborst, humeur, alles stemde met
+elkander overeen. De tijd van het jaar en de ouderdom der maan waren
+zeer gunstig. Nooit was er een huwelijk onder zulke geruststellende
+voorteekenen beraamd.
+
+De bruid zou des avonds te acht uur in het hotel van het »Hemelsche
+Geluk" ontvangen worden; dat wil zeggen, dan zou zij in groote statie
+de woning van haren echtgenoot binnentreden. In China verschijnt men
+bij zulke gelegenheden noch voor een overheidspersoon noch voor eenig
+geestelijke, van welken aard ook.
+
+Om zeven uur ontving Kin-Fo zijne vrienden op den drempel van zijne
+woning. Craig en Fry waren bij hem en prijkten in een fonkelnieuw
+gewaad even als de getuigen op een Europeesche bruiloft.
+
+Welk een wedstrijd van beleefdheden! Al deze aanzienlijke gasten
+waren uitgenoodigd door roode kaarten, waarop men in mikroskopisch
+schrift las:
+
+»De heer Kin-Fo, van Shang-Haï, brengt zijn nederigen groet aan den
+heer ..... en smeekt hem nog nederiger ..... met zijn tegenwoordigheid
+de nederige plechtigheid te willen vereeren ....." enz.
+
+Al de door Kin-Fo genoodigden waren gekomen om de bruid en den
+bruidegom eer te bewijzen en om deel te nemen aan het prachtige
+feestmaal dat voor de heeren toebereid was, terwijl de dames zich aan
+eene voor haar afzonderlijk gereed gemaakte tafel zouden vereenigen.
+
+Daar waren de koopman Yin-Pang en Houal, de letterkundige. Voorts
+waren er eenige mandarijnen, die aan hun officieel hoofddeksel de
+roode bal droegen, ter grootte van een ei, als teeken dat zij tot
+de drie hoogste rangen behoorden. Andere, van minderen rang, hadden
+slechts ondoorschijnende blauwe of witte knoopen. De meeste waren
+burgerlijke overheidspersonen of ambtenaren van Chineesche afkomst,
+die reeds daardoor bevriend waren met een Shang-Haïer, afkeerig van
+het Tartaarsche ras. Allen, in prachtige scharlaken kleederen gehuld,
+vormden een waarlijk schitterenden stoet.
+
+Kin-Fo wachtte hen, zooals de beleefdheid het eischte, op den
+drempel van zijn hotel af. Zoodra zij aangekomen waren, geleidde
+hij hen naar de receptiezaal, nadat hij hun tweemaal verzocht had
+hem vóór te gaan bij elk der deuren, die bedienden in groot livrei
+voor hen openden. Hij noemde ze bij hun »edelen naam", vroeg hoe het
+met hunne »edele gezondheid" was, en informeerde naar hunne »edele
+betrekkingen." Kortom, de meest nauwgezette waarnemer van deze
+kinderachtige beleefdheidsvormen zou niets op zijne houding hebben
+kunnen afdingen.
+
+Craig en Fry bewonderden al wat zij zagen, maar wijdden toch in
+de allereerste plaats hun aandacht aan Kin-Fo zelf, wien zij geen
+oogenblik uit het oog verloren.
+
+Een zelfde denkbeeld was plotseling bij hen opgekomen. Indien het
+onmogelijke eens waar mocht zijn en Wang den dood eens niet gevonden
+had in de rivier, zooals men algemeen aannam?... Als hij onder deze
+schaar van genoodigden rondsloop?... Het vier en twintigste uur van
+den vijf en twintigsten dag van Juni--het uiterste uur--was nog niet
+geslagen. De hand van den Taï-ping was nog niet ontwapend. Als hij
+eens op het laatste oogenblik...?
+
+Neen, het was wel niet waarschijnlijk, maar het was toch ook niet
+geheel onmogelijk. Uit overmaat van voorzichtigheid zagen Craig en
+Fry dus zorgvuldig al de leden van het gezelschap aan.... Zij zagen
+er echter volstrekt niemand onder, die hun verdacht voorkwam.
+
+Onderwijl verliet de aanstaande van Kin-Fo haar huis in de avenue
+van Cha-Coua en nam zij plaats in een gesloten palankijn.
+
+Had Kin-Fo al het mandarijnen kleed niet willen aandoen, dat elke
+bruidegom het recht heeft te dragen,--uit eer voor de instelling
+des huwelijks, dat bij de oude wetgevers in hooge achting gehouden
+werd,--Lé-ou was in alle opzichten de voorschriften der groote wereld
+nagekomen. Zij schitterde in haar toilet van een bewonderenswaardig
+fraai weefsel van roodgeborduurde zijde. Haar gestalte verdween
+als het ware onder een sluier van fijne paarlen, die als druppels
+schenen te vallen van een kostbaren diadeem, welks gouden band
+haar voorhoofd omsloot. Edelgesteenten en kunstbloemen, die van
+fijnen smaak getuigden, waren door haar kapsel en hare lange, zwarte
+vlechten geslingerd. Kin-Fo zou haar ongetwijfeld bekoorlijker vinden
+dan ooit als zij straks uit den palankijn zou stappen, door zijne
+hand ontsloten.
+
+De stoet ging op weg. Hij ging het plein over om in de Groote Avenue
+te komen en langs den boulevard van Tiène-Man te gaan. Ongetwijfeld
+zou hij prachtiger geweest zijn als het eene begrafenis had gegolden,
+maar ook nu verdiende hij dat de voorbijgangers stilhielden om hem
+eenige oogenblikken na te staren.
+
+Vriendinnen en kennissen van Lé-ou volgden den palankijn en droegen
+in groote staatsie de verschillende kostbare stukken uit haar
+bruidskorf. Een twintigtal muzikanten ging voorop, veel geraas makende
+op hunne koperen instrumenten en begeleid door het helderklinkende
+geluid van den gong. Om den palankijn zag men een aantal bedienden
+met toortsen en gekleurde lampions. De bruid bleef voor de oogen
+der menigte verborgen, want de etiquette eischte dat de eerste blik,
+die op haar geslagen werd, die van haar gemaal wezen zou.
+
+Zoo kwam dan de stoet te midden van het gejuich der aanwezigen tegen
+acht uur des avonds voor de deuren van het »hotel van het Hemelsche
+Geluk."
+
+Kin-Fo stond aan den rijk versierden ingang. Hij wachtte op de aankomst
+van den palankijn, om de deur er van onmiddellijk te kunnen openen. Als
+dat gedaan was zou hij zijne aanstaande helpen uitstijgen en naar een
+afzonderlijk vertrek voeren, waar beiden den hemel viermaal zouden
+groeten. Daarna zouden zij zich naar den bruiloftsdisch begeven. De
+bruid zou viermaal hare knieën buigen voor haren bruidegom, deze zou
+het dan tweemaal doen voor zijn bruid. Zij zouden eenige droppels wijn
+plengen en eenige spijs strooien voor de geesten, die hun huwelijk
+gelukkig moesten maken. Dan zou men hun twee volle bekers brengen. Elk
+zou den zijne half leeg drinken; dan zouden zij het overblijvende
+dooreen mengen en dit te zamen opdrinken. Dat zou het zinnebeeld van
+het voltrokken huwelijk zijn.
+
+De palankijn was aangekomen en Kin-Fo trad vooruit. Een
+ceremoniemeester reikte hem den sleutel over. Hij nam dien aan, deed
+de deur van de draagkoets open en reikte de schoone Lé-ou bewogen
+de hand. De bruid trad er schuchter uit en volgde Kin-Fo tusschen
+de genoodigden door, die zich eerbiedig bogen en de hand aan de
+borst brachten.
+
+Op het oogenblik dat de schoone Lé-ou aan de hand van Kin-Fo, haren
+toekomstigen gemaal, den drempel van zijne woning zou overschrijden,
+werd er een signaal gegeven. Groote verlichte vliegers verhieven
+zich in de lucht en men zag hoe veelkleurige draken, feniksen en
+andere zinnebeelden van het huwelijk op den adem van den wind het
+jonge paar omzweefden. Kunstduiven, aan den staart van æolische
+snaren voorzien, stegen omhoog en deden harmonische tonen in de lucht
+weergalmen. Vuurpijlen stegen op en van om hoog daalden de gekleurde
+ballen na eenigen tijd als een vurigen regen weder naar de aarde.
+
+Plotseling, te midden van deze feestelijke welkomst vernam men een
+verwijderd gerucht op den boulevard van Tiène-Man. Men hoorde kreten
+waaraan zich de schelle toonen van een trompet paarden. Dan trad er een
+oogenblik van stilte in en daarna herhaalde zich het eerste gerucht.
+
+Het kwam nader en weldra bereikte het de straat waar de bruiloftsstoet
+stilgehouden had.
+
+Kin-Fo luisterde. Zijne vrienden stonden besluiteloos te wachten
+totdat de jonge vrouw het huis binnentrad.
+
+Maar op datzelfde oogenblik schetterden de trompetten met verdubbeld
+geweld en eene vreemde ontroering maakte zich van iedereen meester.
+
+»Wat is er toch?" vroeg Kin-Fo.
+
+De trekken van Lé-ou namen eene zonderlinge uitdrukking aan, terwijl
+een vreemd voorgevoel haar hevige hartkloppingen veroorzaakte.
+
+Daar bereikte de oploop onze vrienden. Het volk verdrong zich om
+een heraut, die de keizerlijke kleuren droeg en die door verscheiden
+tipaos vergezeld was.
+
+En te midden van een plotseling ingetreden stilte verkondigde hij
+deze woorden:
+
+
+ »Dood van de Keizerin-weduwe!
+
+ »Groote rouw voor allen!"
+
+
+Kin-Fo begreep het. Het was een slag die hem in de eerste plaats
+trof. Hij kon eene beweging van ongeduld niet weerhouden.
+
+De keizerlijke rouw werd afgekondigd voor de weduwe van den laatsten
+keizer. Gedurende een termijn, die nader zou opgegeven worden,
+mocht niemand zich het hoofd scheren, mochten er geen openbare
+vermakelijkheden of tooneelvoorstellingen gegeven worden, hielden
+de rechtbanken geen zitting, was ten slotte het sluiten van alle
+huwelijken verboden!
+
+Lé-ou was wanhopig, doch hield zich goed; zij begreep dat zij de
+teleurstelling van haren echtgenoot niet mocht vergrooten. Zij nam
+Kin-Fo's hand en sprak met een stem, die slechts met moeite haar
+eigen ontroering verborg:
+
+»Welnu, wij kunnen immers wachten!"
+
+En de palankijn vertrok weder met de bruid naar hare woning in de
+avenue van Cha-Coua; het feest werd geschorst, de tafel afgenomen,
+het orkest naar huis gezonden en de vrienden van Kin-Fo gingen heen na
+hem eerst hunne hartelijke deelneming in deze teleurstelling betuigd
+te hebben.
+
+Het was dan ook geen zaak om het algemeen verbod te overtreden en
+het huwelijk toch te doen doorgaan.
+
+Het liep Kin-Fo niet mede; de eene ramp volgde op de andere en
+hij had wel gelegenheid om de lessen van zijnen ouden leermeester,
+den philosoof Wang, in praktijk te brengen. Hij bleef alleen met
+Craig en Fry in het hotel van het »Hemelsch Geluk", welke naam hem
+nu bijkans als een bespotting in de ooren klonk. De rouwtijd kon bij
+keizerlijk besluit zoo lang verlengd worden als de Zoon des Hemels
+slechts verkoos en Kin-Fo had reeds den volgenden dag naar Shang-Haï
+willen terugkeeren om zijne jonge vrouw in zijn prachtige yamen te
+installeeren en daar met haar een nieuw leven te beginnen!....
+
+Een uur later trad een dienstbode zijne kamer binnen om hem een brief
+ter hand te stellen, die zooeven aan zijn adres bezorgd was.
+
+Zoodra Kin-Fo het adres zag, kon hij een kreet van verrassing niet
+bedwingen.
+
+De brief was van Wang en luidde aldus:
+
+
+ »Vriend, ik ben niet dood; als ge evenwel deze letteren
+ ontvangt, heb ik opgehouden te leven.
+
+ »Ik sterf omdat ik den moed niet heb mijne belofte te houden
+ maar wees gerust, ik heb alles goed geregeld.
+
+ »Lao-Shen, een opperhoofd der Taï-pings, mijn oude vriend,
+ heeft uw brief! Hij zal een vaster hand en een moediger hart
+ hebben dan ik om de vreeselijke taak te volbrengen die ge mij
+ opgelegd hebt. Hij zal dan ook van het kapitaal profiteeren
+ dat ge mij hadt toebedacht; aan hem komt dus het geld toe,
+ op uw hoofd verzekerd en hij zal het gaan opeischen, als gij
+ opgehouden hebt te leven.
+
+ »Vaarwel! Ik ga u voor in den dood! Tot straks mijn vriend,
+ tot straks!
+
+ Wang."
+
+
+
+
+
+XVI.
+
+ Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, op nieuw de wereld ingaat.
+
+
+De toestand was nu voor Kin-Fo duizendmaal ernstiger dan hij nog
+geweest was.
+
+'t Was dus waar dat Wang, niettegenstaande zijn gegeven woord, zijne
+hand had voelen verlammen toen het er op aankwam zijn ouden leerling
+te treffen! Ook scheen Wang niets van de verandering te weten die in
+den toestand van Kin-Fo was gekomen, want zijn brief zweeg er van! Ook
+had Wang dus aan een ander opgedragen zijne belofte te houden, en aan
+wien! Aan een Taï-ping, den meest gevreesde van allen, die natuurlijk
+geen de minste zwarigheid zou maken om iemand te dooden, voor wiens
+dood men hem niet eens aansprakelijk kon stellen! Het bewuste stuk
+van Kin-Fo waarborgde hem straffeloosheid en de aanwijzing van Wang
+zou hem bovendien een kapitaal van vijftigduizend dollars verschaffen!
+
+»Ik heb er nu meer dan genoeg van!" riep Kin-Fo uit in zijne eerste
+opwelling van toorn.
+
+Craig en Fry hadden kennis genomen van het schrijven van Wang.
+
+»Draagt het door u aan Wang verstrekte stuk niet als uitersten termijn
+den datum van 25 Juni?"
+
+»Wel neen," antwoordde Kin-Fo: »Wang moest en kon het stuk niet anders
+teekenen dan op den datum, waarop ik sterven zou! Nu kan die Lao-Shen
+handelen naar eigen goedvinden, zonder in een enkel opzicht door den
+tijd gebonden te zijn!"
+
+»Ja, maar," zeide Fry-Craig, »hij heeft er belang bij de zaak spoedig
+tot een eind te brengen."
+
+»Waarom?...."
+
+»Wel, omdat de politie op het kapitaal, dat op uw hoofd is verzekerd,
+beslag kan leggen en het hem op deze wijze zou ontgaan!"
+
+Daar was niets tegen in te brengen.
+
+»'t Zij zoo," antwoordde Kin-Fo. »In ieder geval moet ik geen uur
+verloren laten gaan om te trachten mijn schrijven terug te krijgen,
+al moest ik het ook met de vijftig duizend dollars betalen, die aan
+dien Lao-Shen zijn beloofd!"
+
+»Dat is juist," sprak Fry.
+
+»Zeer waar!" voegde Craig er bij.
+
+»Ik vertrek dus! Ik moet dien chef der Taï-pings opsporen! Hij zal,
+hoop ik, gemakkelijker te vinden zijn dan Wang!"
+
+Kin-Fo liep, deze woorden sprekende, voortdurend heen en weder. Hij
+kon niet blijven zitten. Deze reeks van knodsslagen, die op hem
+neerdaalden, brachten hem in een staat van zeldzame opgewondenheid.
+
+»Ik vertrek!" zeide hij. »Ik ga dien Lao-Shen opzoeken! Wat u betreft,
+mijne heeren, u moet weten wat u past."
+
+»Mijnheer," antwoordden Fry-Craig, »de belangen van de _Eeuw_ zijn
+meer dan ooit bedreigd. Als wij u thans verlieten, zouden wij aan
+onzen plicht tekort komen. Wij zullen u niet verlaten!"
+
+Men wilde geen uur verloren laten gaan. Maar vóór alles diende men
+nauwkeurig te weten wat die Lao-Shen was, en waar hij zijn verblijf
+hield. Zijne bekendheid was gelukkig van dien aard dat dit minder
+moeielijkheid opleverde.
+
+Deze oude makker van Wang, in den opstand der Mang-Tchao, had zich in
+noordelijk China teruggetrokken aan gene zijde van den Grooten muur,
+naar het gedeelte grenzende aan de golf van Pé-Tché-Li. Het Keizerlijke
+bewind had niet met hem onderhandeld gelijk het met het meerendeel
+der andere hoofden van den opstand had gedaan die het niet had kunnen
+onderwerpen; men liet hem met rust, en hij oefende nu op de grenzen
+van het rijk het meer bescheiden beroep van straatroover uit. Wang
+had een goede keus gedaan! Zulk een man zou minder bezwaren maken en
+een dolksteek meer of minder zou zijn geweten niet verontrusten!
+
+Kin-Fo en de beide zaakgelastigden verkregen de meest nauwkeurige
+inlichtingen omtrent den Taï-ping en vernamen dat hij het laatst
+gezien was in de omstreken van Fou-Ning, een kleine haven aan de golf
+van Léao-Ting. Zij besloten zich zonder verwijl daarheen te begeven.
+
+Aan Lé-ou werd dadelijk meegedeeld wat er gebeurd was. Haar angst
+verdubbelde! Tranen ontsprongen aan hare schoone oogen. Zij wilde
+Kin-Fo overhalen om niet te vertrekken. Begaf hij zich niet vrijwillig
+in een onvermijdelijk gevaar? Zou het niet beter zijn te wachten,
+zich uit de voeten te maken, het Hemelsche Rijk desnoods te verlaten
+en zich te verschuilen in een ander werelddeel, waar de woeste Lao-Shen
+hem niet kon bereiken?
+
+Maar Kin-Fo bracht de jonge vrouw aan het verstand, dat het hem
+onmogelijk zou zijn te leven onder deze voortdurende bedreiging, en als
+het ware, door de genade van zulk een schurk, die door den moord een
+aardig fortuintje zou verwerven. Neen! Er moest en er zou een einde aan
+komen. Kin-Fo en zijne beide satellieten zouden dien dag op reis gaan,
+zij zouden tot den Taï-ping doordringen, den ongelukkigen brief voor
+handen vol goud koopen, en zij zouden te Peking terug zijn, nog voordat
+de termijn van openbaren rouw voor de keizerin-weduwe verstreken was.
+
+»Liefste zuster", zeide Kin-Fo, »ik betreur het nu minder dat ons
+huwelijk eenige dagen is uitgesteld. Ware het voltrokken, hoe droef
+zou dan uw toestand geweest zijn!"
+
+»Als het voltrokken ware geweest", antwoordde Lé-ou, »zou ik het
+recht gehad hebben, en het zou mijn plicht geweest zijn, u te volgen;
+en ik zou met u medegegaan zijn!"
+
+»Neen!" sprak Kin-Fo, »ik zou liever duizend dooden gestorven zijn dan
+dat ik u slechts een oogenblik aan gevaar blootstelde!.... Vaarwel,
+Lé-ou, vaarwel!...."
+
+En Kin-Fo onttrok zich, met tranen in de oogen, aan de armen van de
+jonge vrouw, die hem wilde weerhouden.
+
+Op dienzelfden dag verlieten Kin-Fo, Craig en Fry, gevolgd door Soun,
+wien ook geen oogenblik rust te beurt mocht vallen, Peking en begaven
+zich naar Tong-Tchéou. Zij waren er in een uur.
+
+Men had het volgende plan gemaakt:
+
+De reis te land, door eene niet veilige provincie, leverde ernstige
+bezwaren op.
+
+Als het niets anders geweest was dan om den Grooten Muur te bereiken,
+ten noorden van de hoofdstad, zou men, wat gevaren ook verbonden
+waren aan het afleggen van honderd zestig lis [11], den tocht hebben
+ondernomen. Maar de haven van Fou-Ning bevond zich niet in het noorden
+maar in het oosten. Door over zee te gaan zou men tijd winnen en
+veiliger zijn. Kin-Fo en zijne metgezellen zouden er binnen vier of
+vijf dagen komen; en men besloot daarom dien weg te volgen.
+
+Maar zou er een vaartuig te vinden zijn, dat naar Fou-Ning vertrekken
+moest? Zij besloten zich daarvan voor alles te overtuigen bij de
+scheepsagenten te Tong-Tchéou.
+
+Het toeval, dat Kin-Fo anders alles behalve gunstig was, diende
+hem thans. Aan den mond van de Peï-ho lag een schip in lading voor
+Fou-Ning.
+
+Men had niets anders te doen dan onmiddellijk op een der snelvarende
+stoombooten, die den stroom tot zijne monding afzakken, plaats te
+nemen, en dan met het bewuste vaartuig naar de plaats der bestemming
+te gaan.
+
+Craig en Fry zouden in een uur gereed zijn. Dat uur besteedden zij
+om zich alle bekende reddingstoestellen aan te schaffen, van den
+primitieven kurkengordel af tot de voor water ondoordringbare kleeding
+van kapitein Boyten toe. Kin-Fo was nog altijd tweehonderdduizend
+dollars waard. Hij kon over zee reizen zonder verhoogde premie, omdat
+hij voor alle kansen betaalde. Er kon een ongeluk gebeuren. Men moest
+op alles bedacht zijn, en men was het ook.
+
+Den 26n Juni des middags te 12 uur stapten Kin-Fo, Craig-Fry en Soun
+aan boord van de _Peï-tang_ en daalden de Peï-ho af. De bochten van
+deze rivier zijn zoo talrijk dat men juist tweemaal zooveel afstand
+doorloopt dan men zou doen als men de rechte lijn kon volgen; maar de
+stroom is gekanaliseerd en bij gevolg bevaarbaar gemaakt voor schepen
+van vrij groote tonnenmaat. Ook is er een drukke scheepvaart, vrij
+wat drukker dan de beweging op den weg, die langs den stroom loopt.
+
+De _Peï-tang_ stoomde snel tusschen de boorden van het kanaal,
+beukte met hare raderen de gele wateren van den stroom, en bracht de
+talrijke bevloeiingskanalen aan de beide oevers door haar kielwater
+in beweging. De hooge toren van den tempel aan de gindsche zijde van
+Tong-Tchéou was weldra voorbij gestoomd en uit het gezicht verdwenen
+bij het omvaren van een vrij scherpen hoek.
+
+De Peï-ho was op deze hoogte nog smal. Zij stroomde, hier tusschen
+kleine zandheuvels, daar langs kleine gehuchten, welker bewoners zich
+met den landbouw onledig hielden, te midden van een tamelijk boschrijk
+landschap, door wijngaarden en groene hagen doorsneden. Verschillende
+meer belangrijke plaatsen, Mahao, Hé-Si-Vou, Nane-Tsaé, Yang-Tsoune
+daagden op. Eb en vloed deed zich hier nog niet bespeuren.
+
+Weldra vertoonde zich Tien-Tsin. Daar ging het minder vlug. De
+voetbrug, die de beide oevers van de rivier verbindt, diende geopend
+te worden en men moest met de noodige voorzichtigheid den weg zoeken
+tusschen de honderden vaartuigen die in de haven vertoeven. Dat ging
+met vrij wat moeite en drukte gepaard en kostte aan menige schuit de
+touwen, waarmede zij voor meeslepen door den stroom was beveiligd. Als
+het te veel bezwaar opleverde, sneed men eenvoudig de touwen door,
+zonder zich in 't minst te bekommeren om de schade, die daardoor
+aangericht werd. Vandaar een opschudding, een opstopping van drijvende
+vaartuigen, die vrij wat van het toezicht van de havenmeesters te
+Tien-Tsin zou geëischt hebben, als te Tien-Tsin havenmeesters waren
+geweest.
+
+Het is overtollig te zeggen, dat Craig en Fry hun cliënt nauwlettender
+dan ooit bewaakten.
+
+Het gold nu niet meer den philosoof Wang, met wien men gemakkelijk
+eene schikking had kunnen treffen, maar wel Lao-Shen den Taï-ping,
+iemand dien zij niet kenden, 't geen de zaak vrij wat lastiger maakte.
+
+Men kon zichzelf in veiligheid achten te zijn, omdat men naar hem
+toeging, maar wie kon de verzekering geven dat Lao-Shen niet reeds
+op weg was gegaan om zijn slachtoffer te ontmoeten! En hoe zou men
+hem dan ontwijken, hoe hem voorkomen? Craig en Fry zagen in iederen
+passagier van de _Peï-tang_ een moordenaar. Zij aten niet meer,
+zij sliepen niet meer, zij leefden niet meer!
+
+Waren Kin-Fo, Craig en Fry ernstig ongerust, Soun was vooral niet
+minder angstig. De gedachte dat hij op zee moest gaan, bezorgde hem
+kippenvel. Hoe dichter de _Peï-tang_ de golf van Pé-Tché-Li naderde,
+des te bleeker werd hij. Zijn neus werd spitser, zijn mond trok zich
+samen en toch dreef de boot nog kalm op de rustige wateren der rivier.
+
+Hoe zou het dan wel gaan als Soun op den smallen zeeboezem kwam,
+waar de korte golfslag het schip onophoudelijk en heftig doet stooten!
+
+»Ben je nog nooit op zee geweest?" vroeg hem Craig.
+
+»Nooit!"
+
+»Ben je goed gezond?" vroeg hem Fry.
+
+»Neen!"
+
+»Je moet het hoofd stil houden", voegde Craig er bij.
+
+»Het hoofd?...."
+
+»En je mond dicht...." vervolgde Fry.
+
+»De mond?...."
+
+Soun bracht de beide agenten aan het verstand dat hij niet van praten
+hield, en zette zich zwijgend omstreeks het midden van de boot neder,
+niet zonder op den reeds vrij breeden stroom een droefgeestigen blik
+te hebben geworpen, dien blik, eigen aan personen die voorbeschikt
+zijn de min of meer belachelijke kwaal der zeeziekte te ondergaan.
+
+Het landschap had zich in de vallei, die de Peï-ho doorstroomt,
+gewijzigd. De rechteroever vormde door zijn steilte een sterk contrast
+met de linkerzijde, wier uitgestrekte, zandige oppervlakte met het
+schuim van de golven was bedekt. Daarachter strekten zich velden
+van sorgho, maïs, koren en gierst uit. Ook hier gold wat in geheel
+China--eene huismoeder die zooveel duizenden kinderen te voeden
+heeft--het geval is: geen enkel plekje, voor cultuur geschikt,
+was onbebouwd. Overal was door middel van besproeiïngskanalen of
+bamboezen toestellen, een soort van oorspronkelijke noria's [12],
+voor voldoenden watertoevoer gezorgd. Hier en daar verhieven zich,
+naast de dorpen met hunne met gele klei gepleisterde huizen, kleine
+groepen boomen, waaronder enkele appelboomen voorkwamen, die op eene
+vlakte in Normandië niet misplaatst zouden geweest zijn. Op de oevers
+liepen talrijke visschers heen en weder, wien zeeraven voor jachthonden
+of juister gezegd voor waterhonden dienden. Deze vogels dompelden zich
+op een wenk van hun meester in het water en brachten de visschen boven,
+die zij, dank zij een ring welke hen den strot half dichtkneep, niet
+konden verslinden. Voorts vlogen voortdurend uit het hooge riet aan
+den oever, eenden, kraaien, raven, eksters, sperwers en ander gevogelte
+op, die door het geraas van de stoomboot in hun rust werden gestoord.
+
+De groote weg langs de rivier was daar geheel verlaten, maar de
+beweging op de Peï-ho nam steeds toe. Welk een aantal vaartuigen van
+alle soort voeren den stroom af en op! Oorlogsjonken met hare opene
+batterijen, waarvan het dek eene sterke holronde kromming vertoonde
+van voren naar achter, en die door eene dubbele verdieping riemen of
+door een rad, 't welk door menschenhanden in beweging werd gebracht,
+vooruit gedreven werden; jonken van het personeel der douane, met
+twee masten en sloepzeilen, die bevestigd waren aan dwars uitstekende
+uithouders, terwijl de voor- en achtersteven met grillige beelden waren
+voorzien; handelsjonken, die met de kostbaarste voortbrengselen van
+het Hemelsche Rijk bevracht, niet vreesden om de geduchte typhons in
+de naburige zeeën te trotseeren; jonken voor het gewone vervoer van
+reizigers, die al naar het tij het meebracht òf met riemen werden
+voortgedreven, òf wel aan de lijn voortgesleept, en die gemaakt
+schenen voor personen, die te veel tijd hebben; mandarijnen-jonken,
+kleine pleizierjachten, die hunne bootjes achter zich voortsleepten;
+alle soorten van platboomde vaartuigen, met rieten matten als zeil, en
+waarvan de kleinste--door jeugdige vrouwen bestuurd, de roeispaan in de
+hand en 't kind op den rug--met recht hun naam dragen, die beteekent:
+drie planken; eindelijk ontzaglijke groote vlotten, een soort van
+drijvende dorpen met hutten, boomgaarden, groentetuinen enz., waartoe
+een of ander Mantsjoerijsch bosch het noodige hout had geleverd.
+
+De dorpen werden allengs minder talrijk. Men telt er een twintigtal
+tusschen Tien-Tsin en Takou, aan de monding van den stroom. Op de
+oevers zonden eenige steenfabrieken hare groote rookwolken naar omhoog
+en bezwangerden den dampkring tegelijk met den rook, dien de stoomboot
+verspreidde. De avond naderde, voorafgegaan door de Juni-schemering
+die onder dezen breedtegraad langer aanhoudt. Weldra teekende zich
+eene rij witte heuvels symmetrisch gerangschikt en één van vorm in het
+halfduister af. Het waren zouthoopen, in de nabijgelegen zoutketen
+verzameld. Daar begon, tusschen dorre vlakten, de wijde monding der
+Peï-ho, een somber landschap, waarin men niets bespeurt dan zout,
+zand en stof.
+
+Den volgenden morgen, 27 Juni, kwam de _Peï-tang_ vóór het opgaan
+der zon in de haven te Takou, bijna aan den mond der rivier.
+
+Op deze plaats verheffen zich de twee forten, het Noordelijke en het
+Zuidelijke, thans vernield, die in 1860 door het Anglo-Frankisch leger
+vermeesterd werden. Dáár had de heldhaftige aanval plaats van generaal
+Colliman op 24 Augustus van dat jaar, daar hebben de kanonneerbooten
+den ingang van de rivier geforceerd, daar strekt zich eene smalle,
+weinig bewoonde streek uit, die den naam draagt van Fransche concessie,
+dáár bespeurt men nog het grafteeken waaronder de officieren en
+soldaten rusten in die betreurenswaardige gevechten gevallen.
+
+De _Peï-tang_ kon de bank niet passeeren. Al de passagiers moesten
+dus te Takou aan wal gaan. Het is eene vrij belangrijke plaats,
+die zich zeer goed ontwikkelen zal als de mandarijnen toestaan dat
+er een spoorweg wordt gelegd ter verbinding met Tien-Tsin.
+
+Het vaartuig in lading voor Fou-Ning, moest nog dienzelfden dag
+vertrekken. Kin-Fo en zijne makkers hadden geen uur te verliezen. Een
+platboomde schuit bracht hen in een kwartier aan boord van de _Sam-Yep_
+over.
+
+
+
+
+
+XVII.
+
+ Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het spel staat.
+
+
+Acht dagen vroeger had een Amerikaansch schip het anker laten
+vallen in de haven van Takou. Het was bevracht door de zesde
+Chineesch-Californische maatschappij voor rekening van het agentschap
+Fouk-Ting-Tong, waarvan de zetel op het Laurel-Hill-kerkhof te San
+Francisco gevestigd is.
+
+Daar wachten de zonen van het Hemelsche Rijk, die in Amerika sterven,
+den dag af dat zij naar hun vaderland teruggebracht zullen worden, om,
+zooals hun godsdienst dat beveelt, in vaderlandsche aarde te rusten.
+
+Het bedoelde schip was naar Canton bestemd en had op schriftelijk bevel
+van het agentschap een lading van tweehonderd en vijftig doodkisten
+ingenomen, waarvan er vijf en zeventig te Takou moesten gelost worden,
+om verder hun weg naar de noordelijke provinciën te vinden.
+
+Dit gedeelte der lading was nu van het Amerikaansche naar het
+Chineesche schip overgebracht en op den ochtend van dezen dag, 27
+Juni, zou het laatstgemelde vaartuig naar de haven van Fou-Ning onder
+zeil gaan.
+
+Kin-Fo en zijne metgezellen zouden eveneens op dit schip den overtocht
+doen. Zij hadden ongetwijfeld de voorkeur aan een ander gegeven,
+maar omdat er geen ander was dat naar de golf van Léao-Tong vertrok,
+hadden zij geen keus. Het was dan ook slechts om een reis van hoogstens
+twee of drie dagen te doen, die om dezen tijd van het jaar volstrekt
+geen bezwaar opleverde.
+
+De _Sam-Yep_ was een zeejonk, metende ongeveer driehonderd last. Men
+heeft er wel van duizend last en meer, die geen grooter diepgang
+dan zes voet hebben, waardoor zij gemakkelijk over de ondiepten
+heenzeilen, die voor den mond van bijna alle Chineesche rivieren
+gevonden worden. Te breed naargelang harer lengte, zijnde de verhouding
+als een tot vier, loopen zij slecht, schijnbaar echter niet bij den
+wind, want zij wenden nagenoeg op de plaats zelve en draaien als een
+tol, hetgeen hun een groot voordeel op schepen met fijnere lijnen
+geeft. De klik van het enorme roer is van groote gaten voorzien, een
+systeem dat in China algemeen in zwang is, doch waarvan het nut nog
+al te betwisten valt. Hoe dit zij, deze jonken bevaren bij voorkeur
+de kustzeeën. Er zijn zelfs voorbeelden van dat zij ladingen thee
+of porcelein naar San-Francisco overbrengen. Zij zijn dus zeer goed
+bruikbaar, waarbij nog komt dat de Chineesche matrozen door alle
+deskundigen als uitstekend worden geroemd.
+
+De _Sam-Yep_, van moderne constructie, bijna recht van voren naar
+achteren, deed door haren vorm aan de Europeesche rompen denken. Daar
+de huid noch van spijkers, noch van bouten voorzien was, doch
+gemaakt van gevlochten bamboes, dat goed geharpuist en gekalefaat
+was, zoo was zij zoo waterdicht, dat de jonk niet eens een lenspomp
+bezat. Het schip was van dik bamboes vervaardigd en dreef op het
+water als een stuk zwam. Een anker van zeer hard hout vervaardigd,
+tuig uit palmvezels gedraaid, even sterk als lenig; dunne zeilen,
+die van de brug af als waaiers open en dicht gemaakt konden worden;
+twee masten die geplaatst waren als de groote mast en de bezaansmast
+van een logger; geen windprop, geen fokzeilen; ziedaar de jonk die
+in alle opzichten uitstekend voor de kustvaart voldeed.
+
+Van buiten zou zeker niemand aan de _Sam-Yep_ gezegd hebben dat hare
+reeders er ditmaal een enormen lijkwagen van gemaakt hadden.
+
+De jonk vervoerde nu een aantal lijken in plaats van zijde,
+parfumeriewaren en porcelein zooals gewoonlijk, doch het uiterlijk
+voorkomen van het schip was niet veranderd. Het vertoonde dezelfde
+levendige kleuren. Vooruit en achteruit wapperden veelkleurige vlaggen
+en standaards met veelkleurige kwasten. Op den voorsteven was een groot
+vlammend oog geschilderd, dat het in de verte op een groot zeemonster
+deed gelijken. Boven in de masten ontrolde de wind den schitterenden
+wimpel der Chineesche vlag. Twee caronades staken met hare blinkende
+monden boven de verschansing uit en weerkaatsten de zonnestralen als
+een spiegel. Geen overbodige metgezellen zijn dat aan boord in die nog
+door zeeroovers verpeste zeeën! Alles zag er vroolijk, opgeschikt,
+aangenaam uit. Het waren, dan ook terugkeerende landverhuizers, die
+de _Sam-Yep_ overbracht,--doode landverhuizers wel is waar, maar in
+elk geval lijken van menschen wier laatste wenschen vervuld werden!
+
+Noch Kin-Fo, noch Soun had iets tegen een overtocht onder zulke
+omstandigheden. Daarvoor waren zij veel te goede Chineezen. Craig
+en Fry echter, als Amerikanen, waren niets op deze soort van
+vrachtgoederen gesteld en zouden zeker ieder andere lading verkozen
+hebben, doch het was hun niet in de keus gelaten.
+
+De equipage van de jonk bestond uit een kapitein en zes matrozen,
+meer dan genoeg voor de werkzaamheden aan boord van deze schepen. Men
+zegt dat het kompas in China uitgevonden is. 't Is zeer mogelijk,
+maar de kustvaarders bedienen er zich hier in het geheel niet van. Ook
+kapitein Yin, de gezagvoerder van de _Sam-Yep_, had er geen bij zich;
+hij was dan ook niet van plan om gedurende zijn overtocht de kust
+uit het gezicht te verliezen.
+
+Deze kapitein Yin, een klein lachend ventje, levendig en spraakzaam,
+scheen de verpersoonlijking van de eeuwigdurende beweging. Hij stond
+nooit stil en nooit op dezelfde plaats. Zijne handen, zijne armen,
+zijne oogen spraken eigenlijk nog meer dan zijn mond en deze zweeg
+nooit. Hij liet ook zijne matrozen weinig rust, doch kommandeerde
+en interpelleerde hen onophoudelijk en vloekte nu rechts en dan
+links. Maar 't was een flink zeeman, goed met het vaarwater en de
+kusten bekend en hij deed met zijn jonk wat hij wilde. De groote
+som gelds die Kin-Fo voor den overtocht betaald had strekte verder
+om zijne opgewektheid nog te verhoogen. Passagiers die honderd en
+vijftig taëls betaalden [13] voor eene reis van zestig uur, welk
+een buitenkansje! En vooral omdat het passagiers waren, die evenmin
+eenige aanmerking maakten op de gebrekkige inrichtingen en op den kost,
+die hij hun verschafte, als de doode passagiers in het ruim beneden.
+
+Kin-Fo, Craig en Fry waren zoo goed als het kon onder het achterdek
+gehuisvest en Soun in het vooronder. De twee agenten, steeds
+wantrouwend, hadden de equipage en den kapitein zeer nauwkeurig
+opgenomen, doch zij vonden niets aan deze brave lieden dat hun
+achterdocht had kunnen rechtvaardigen. 't Was meer dan onwaarschijnlijk
+dat zij met Lao-Shen in eenige betrekking zouden staan, omdat het een
+bloot toeval was dat Kin-Fo op deze jonk plaats had genomen. En het
+toeval zou toch met den al te beruchten Taï-ping geen verbond hebben
+gesloten! Met uitzondering van het gewone gevaar dat de zee oplevert,
+zouden zij dus nu eenige dagen in volkomen veiligheid en gerustheid
+kunnen doorbrengen en konden zij Kin-Fo meer aan zich zelf overlaten.
+
+Deze was daar niets bedroefd over. Hij ging alleen in zijne hut
+zitten en philosofeerde daar op zijn gemak. Arme man, dat hij zijn
+geluk niet had weten te waardeeren noch zich in zijne omstandigheden
+verheugd had, toen hij zorgeloos in zijn yamen te Shang-Haï leefde,
+en toen hij zich zoo goed met eenigen nuttigen arbeid had kunnen
+bezig houden? Als hij eerst zijn brief maar weder terug had, dan zou
+men eens zien of hij zijn voordeel ook doen zou met de harde les,
+die hij nu ontving, en of de gek niet verstandig zou geworden zijn!
+
+Maar zou hij dien brief ooit terugkrijgen? Ja, zonder twijfel,
+omdat hij er de volle waarde voor wilde betalen. Het kon voor dien
+Lao-Shen natuurlijk alleen een quaestie van geld wezen. Maar men
+moest hem voorkomen en niet door hem verrast worden. Daar zat de
+moeilijkheid. Lao-Shen was natuurlijk op de hoogte van al wat Kin-Fo
+deed, doch Kin-Fo wist niets van Lao-Shen. Van daar dat men in groot
+gevaar zou zijn zoodra de cliënt van Craig en Fry den voet zou zetten
+in de streek waar de Taï-ping zich ophield. Het kwam er dus vooral
+op aan dat men hem vóór was. Lao-Shen zou toch liever vijftigduizend
+dollars uit de handen van Kin-Fo zelf ontvangen dan vijftigduizend
+dollars verdienen aan zijn dood. Dat zou hem een reis naar Shang-Haï
+besparen en een bezoek aan het bureau van de Eeuw, twee zaken die,
+in weerwil van de lankmoedigheid der Chineesche regeering, voor hem
+toch niet geheel zonder gevaar waren.
+
+Zoo peinsde de geheel veranderde Kin-Fo bij zich zelf, terwijl verder
+de bekoorlijke jonge weduwe natuurlijk ook eene groote plaats in
+zijne overdenkingen innam.
+
+En waaraan dacht Soun onderwijl?
+
+Soun dacht aan niets. Hij lag in het vooronder en betaalde den tol
+aan de vijandige goden der golf van Pé-Tché-Li. Van tijd tot tijd
+slechts kon hij eenige verwenschingen slaken aan het adres van zijn
+meester, van den philosoof Wang en van den bandiet Lao-Shen! Zijn
+hart was stom! _Ai ai ya!_ zijne gedachten waren stom, zijn gevoel
+was stom. Hij dacht aan thee nog rijst! _Ai ai ya!_ Wat deed hij ook
+in dienst te gaan van een man, die uitstapjes ter zee maakte! Hij
+zou graag alles wat hem van zijn staart overbleef gegeven hebben,
+als hij op 't oogenblik op vasten grond was! Hij zou zich liever het
+hoofd kaal scheren, of priester worden! Een gele hond! ja 't was een
+gele hond die hem de lever en de ingewanden verscheurde! _Ai, ai, ya!_
+
+De _Sam-Yep_ zeilde intusschen, voortgedreven door een frisschen
+zuidenwind, op drie of vier mijl afstands van de lage kuststreek,
+flink vooruit. Zij passeerde Peh-Tang bij de monding van de rivier
+van dien naam, niet ver van de plaats waar de Europeesche legers hunne
+landing volbrachten; vervolgens ging het langs Shan-Tung, Tschiang-Ho,
+voorbij de monden van de Tau en langs Haï-Vé-Tsé.
+
+Dit gedeelte van de golf was niet zeer druk bevaren. Van de drukke
+scheepvaart aan de monding van de Peï-ho was hier, op twintig
+mijl afstand, niet veel meer te bespeuren. Eenige handelsjonken,
+die ter kustvaart gingen, een dozijn visschersvaartuigen, die de
+vischrijke wateren langs de kust bezochten, was alles wat men aan
+den gezichteinder bespeurde.
+
+Craig en Fry merkten op dat de visschersvaartuigen, zelfs dezulken die
+nauwelijks vijf of zes ton hielden, met een of twee kleine kanonnen
+gewapend waren.
+
+Toen zij den kapitein Yin naar de reden hiervan vroegen, antwoordde
+deze, zich de handen wrijvende:
+
+»Dit moeten zij wel doen voor de zeeroovers!"
+
+»Zeeroovers in dit gedeelte van de golf van Pé-Tché-Li!" riep Craig
+niet zonder eenige verbazing uit.
+
+»Waarom niet!" antwoordde Yin. »'t Is hier als overal. In geen enkele
+Chineesche zee worden deze brave mannen gemist!"
+
+En de waardige kapitein lachte en liet zijne beide rijen glinsterende
+tanden zien.
+
+»U schijnt ze weinig te vreezen!" werd door Fry opgemerkt.
+
+»Heb ik dan mijn beide kanonnetjes niet, twee knapen, die ongemakkelijk
+brommen als men er te dicht bij komt!"
+
+»Zijn zij geladen?" vroeg Craig.
+
+»Gewoonlijk wel."
+
+»En nu?"
+
+»Nu niet."
+
+»Waarom niet?" vroeg Fry.
+
+»Omdat ik geen kruit aan boord heb," antwoordde kapitein Yin bedaard.
+
+»Waar dienen dan de kanonnen voor?" vroegen Craig-Fry, weinig tevreden
+over het antwoord.
+
+»Waarvoor?" riep de kapitein uit. »Wel om de lading te beschermen als
+'t de moeite waard en mijn jonk tot aan de luiken toe beladen is met
+twee of opium! Maar met de lading die ik nu in heb!..."
+
+»En hoe weten de zeeroovers," vroeg Craig, »dat de jonk het aantasten
+niet waard is?"
+
+»U schijnt zeer bevreesd te zijn voor een bezoek van deze brave
+lieden?" antwoordde de kapitein, terwijl hij op de hielen draaide en
+de schouders optrok.
+
+»Wel zeker," zeide Fry.
+
+»En toch hebt u geen enkel stuk goed aan boord!"
+
+»Dat is waar," voegde Craig er bij, »maar wij hebben bijzondere
+redenen, waarom wij hun bezoek minder wenschelijk achten."
+
+»Welnu, wees onbezorgd!" antwoordde de kapitein. »De zeeroovers zullen,
+als zij ons ontmoeten, geen moeite doen om onze jonk te achtervolgen."
+
+»En waarom niet?"
+
+»Omdat zij vooruit weten wat soort van lading ik in heb, zoodra zij
+mij in 't gezicht hebben."
+
+En kapitein Yin wees naar een witte vlag die halfstag geheschen van
+de jonk woei.
+
+De witte vlag! De rouwvlag! De brave lieden zouden zich de moeite
+niet geven een vaartuig te plunderen dat met lijkkisten was beladen.
+
+»Zij zouden toch kunnen meenen, dat u uit voorzorg de rouwvlag
+geheschen hadt," zei Craig, »en zich komen overtuigen...."
+
+»Als zij komen zullen wij hen ontvangen," antwoordde kapitein Yin,
+»en als zij ons een bezoek gebracht hebben, zullen zij zich verwijderen
+zooals zij gekomen zijn!"
+
+Craig en Fry drongen niet verder op de zaak aan, doch zij voelden zich
+volstrekt niet zoo gerust als de optimistische kapitein Yin. Een jonk
+van driehonderd last, al was de lading dan ook niets waard, moest dien
+»braven lieden", zooals Yin de zeeroovers noemde, toch voordeel genoeg
+opleveren om er eens een kansje op te wagen, meenden de agenten van
+de Eeuw. Maar men moest zich nu wel in de omstandigheden schikken en
+het beste van de zaak hopen.
+
+Overigens had de kapitein niets verzuimd om de fortuin gunstig voor
+hem te stemmen. Op het oogenblik van het vertrek was er een haan
+aan de goden der zee geofferd. De vederen van den ongelukkige hingen
+daar nog aan den bezaansmast! Een paar droppels van zijn bloed waren
+op de brug gesprenkeld en een beker wijn in de zee geplengd om het
+offer te voltooien. Wat kon, na die plechtigheden, de jonk _Sam-Yep_
+onder bevel van den waardigen gezagvoerder Yin nog te vreezen hebben?
+
+Men moet echter aannemen, dat de grillige geesten niet voldaan
+waren. 't Zij dat de haan te mager, 't zij dat de wijn niet van
+de beste soort was, de jonk werd door een geweldige windvlaag
+overvallen. Niets was daarvan vooraf te voorzien geweest, want het
+weder was helder en er woei een frissche bries. De scherpstziende
+zeeman had geen »hondenweer" kunnen verwachten.
+
+Des avonds te acht uur maakte de _Sam-Yep_ zich gereed om de kaap
+om te zeilen die tegen het noordoosten aan de kust uitsteekt. Aan de
+andere zijde zou zij voor den wind kunnen gaan zeilen, hetgeen zeer
+gunstig zijn zou. Kapitein Yin meende dan ook op zijn gemak binnen
+vier en twintig uur Fou-Ning te zullen bereiken.
+
+Kin-Fo zag van zijn kant het uur waarop hij aan land zou stappen niet
+zonder ongeduld te gemoet en de zeezieke Soun smachtte er naar als
+een gevangene naar de verlossing uit zijn kerker. Wat Craig en Fry
+betreft, deze merkten tegen elkander op dat, als hun cliënt er in
+slaagde binnen drie dagen den brief die zijn leven in gevaar bracht
+uit de handen van Lao-Shen te krijgen, dit juist zou geschieden op
+het oogenblik dat de maatschappij de Eeuw zich volstrekt niet meer om
+hem bekreunde. Zijn polis bleef slechts tot middernacht van 30 Juni
+van kracht, want dan waren de twee maanden verstreken waarvoor hij
+de verzekering met den heer William J. Bidulph gesloten had. En dan:
+
+»All" zei Craig.
+
+»Right!" vulde Fry aan.
+
+Des avonds op het oogenblik dat de jonk bij den ingang der golf
+van Léao-Tong was, draaide de wind plotseling naar het noordoosten;
+daarop door het noorden heengaande, woei hij twee uur later hard uit
+het noordwesten.
+
+Als kapitein Yin een barometer aan boord had gehad, zou hij gezien
+hebben dat de kwikkolom in een punt des tijds vier of vijf millimeter
+was gedaald. Deze snelle luchtverdunning was het voorteeken van een
+zeer nabijzijnden typhon, [14] welks nadering reeds door den dampkring
+werd gevoeld. Was kapitein Yin bekend geweest met de beschouwingen van
+den Engelschman Paddington of van den Amerikaan Maury, hij zou getracht
+hebben de richting van zijn vaartuig te veranderen en noord-oost te
+sturen, in de hoop eene minder gevaarlijke windstreek te bereiken,
+buiten het centrum waaromheen zich de draaiende storm bewoog.
+
+Maar kapitein Yin maakte nooit gebruik van den barometer en hij was
+met de wet der cyclonen niet bekend. Hij had bovendien een haan aan
+de goden ten offer gebracht en achtte zich daardoor voor elk onheil
+beveiligd.
+
+Maar onze Chinees, hoe bijgeloovig ook, was een kloek zeeman, dat
+bewees hij in deze omstandigheden. Hij manoeuvreerde bij instinct
+even behendig als een Europeesch gezagvoerder zou gedaan hebben.
+
+Deze typhon was slechts een kleine cycloon en bewoog zich dus met eene
+buitengewone snelheid van meer dan honderd kilometer per uur. Hij
+dreef de _Sam-Yep_ naar het oosten, eene gelukkige omstandigheid,
+wijl de jonk daardoor van een kust werd gedreven, die geen enkele
+schuilplaats aanbood en waar zij onvermijdelijk in weinig tijd zou
+verloren geweest zijn.
+
+Ten elf ure had de storm zijn hoogste punt bereikt. Kapitein Yin
+manoeuvreerde, flink bijgestaan door zijn scheepsvolk, als een ervaren
+zeeman. Hij lachte niet meer, maar hij had al zijne koelbloedigheid
+behouden. Zijn hand, krachtig aan het roer geklemd, bestuurde het
+lichte vaartuig, dat als een notendop over de golven bewogen werd.
+
+Kin-Fo had de achterkajuit verlaten. Tegen de verschansing gedrongen,
+staarde hij naar de lucht met hare wolkenmassa's, door den storm
+voortgedreven. Hij keek naar de zee, waarvan het witte schuim den
+donkeren nacht als verlichtte en waarvan de golven door de reusachtige
+aantrekkingskracht van den typhon tot ver boven haar gewoon peil werden
+gedreven. Het gevaar verraste noch verschrikte hem. Het maakte een deel
+uit van de reeks van rampspoeden die over hem was losgebarsten. Een
+overtocht in zestig uur zonder storm, in het hartje van den zomer,
+dat was goed voor gelukkige stervelingen; hij, Kin-Fo, behoorde daar
+niet langer toe!
+
+Craig en Fry waren vrij wat meer in onrust, altijd met het oog op de
+handelswaarde van hun cliënt. 't Is waar, hun leven was evenveel waard
+als dat van Kin-Fo. Waren zij met hem gestorven, zij zouden de belangen
+van _de Eeuw_ niet meer hebben kunnen behartigen. Maar deze trouwe
+agenten vergaten zichzelf en dachten alleen aan hun plicht. Omkomen,
+goed! Met Kin-Fo, goed! maar niet vóór 30 Juni des middernachts! Een
+millioen redden, ziedaar hetgeen Craig-Fry wilden. Daaraan dachten
+zij alleen!
+
+Wat Soun betreft, hij wist niet dat de jonk in gevaar verkeerde, of,
+juister gezegd, men had, naar zijn meening, in gevaar verkeerd van
+het oogenblik af dat men zich op het verraderlijk element had gewaagd,
+zelfs bij het schoonste weder.
+
+De jonk was drie uur lang in dreigend gevaar. Eene verkeerde beweging
+van het roer zou haar ondergang geweest zijn, want de golven zouden
+haar hebben overdekt. Al kon zij niet, evenals een tobbe, overslaan,
+zij had kunnen vol loopen en zinken. Er was natuurlijk geen denken
+aan om haar in eene bepaalde richting voort te drijven, te midden
+van de golven door den wervelwind van den cycloon voortgezweept.
+
+Door een gelukkig toeval bereikte de _Sam-Yep_, zonder ernstige averij,
+het midden van den reusachtigen atmosfeerischen kring die zich over
+een afstand van honderd kilometer uitstrekte. Daar was de zee over
+een uitgestrektheid van twee of drie mijlen bedaard en men bespeurde
+er nauwelijks iets van den wind. Het was een kalm meer te midden van
+een bewogen oceaan.
+
+'t Was een geluk voor de jonk dat de orkaan haar daar, als 't ware op
+'t droge, had gezet. Tegen drie uur in den morgen hield de woede van
+den cycloon op en de bewogen wateren legden zich rustig rondom dit
+kleine centrale meer neder.
+
+Maar voor het dag werd, keek men van de _Sam-Yep_ te vergeefs uit
+naar land aan den gezichteinder. Er was nergens iets van de kust te
+ontdekken. Zoo ver het oog reikte zag men water, niets dan water.
+
+
+
+
+
+XVIII.
+
+ Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven, een
+ uitstapje maken naar het ruim van de _Sam-Yep_.
+
+
+»Waar zijn wij, kapitein Yin?" vroeg Kin-Fo toen het gevaar geweken
+was.
+
+»Ik weet het niet precies", antwoordde de kapitein, die er weder even
+vroolijk als vroeger uitzag.
+
+»In de golf van Pé-Tché-Li?"
+
+»Misschien."
+
+»Of in de golf van Léao-Tong?"
+
+»Ook dit is mogelijk."
+
+»Maar waar komen wij aan land?"
+
+»Waar de wind ons heendrijft!"
+
+»En wanneer?"
+
+»Ik kan het onmogelijk zeggen."
+
+»Een echt Chinees weet zich altijd te oriënteeren, mijnheer", hernam
+Kin-Fo op ontevreden toon, een spreekwijze bezigende in het Hemelsche
+Rijk veel in gebruik.
+
+»Op het land, ja" antwoordde kapitein Yin. »Maar op zee, niet!"
+
+En zijn mond sperde zich bijna tot de ooren open.
+
+»Er is waarachtig geen reden om te lachen," zei Kin-Fo.
+
+»Om te schreien evenmin," antwoordde de kapitein.
+
+De toestand had, 't is waar, op 't oogenblik niets verontrustends,
+maar 't was ook waar dat kapitein Yin onmogelijk kon zeggen waar de
+_Sam-Yep_ zich bevond.
+
+Hoe zou hij zonder kompas gedurenden den wervelwind, die drie kwart
+van het kompas rondliep, bestek hebben kunnen houden! De jonk had
+voor top en takel, bijna naar geen roer luisterende, ten speelbal aan
+den orkaan gestrekt. Het was dus niet te verwonderen, dat de kapitein
+slechts zeer onvoldoende antwoorden op Kin-Fo's vragen kon geven. Maar
+hij had er wat minder vroolijkheid bij te pas kunnen brengen.
+
+Hoe het ook zij, of de _Sam-Yep_ in de golf van Léao-Tong was
+medegevoerd, dan wel teruggeworpen in de golf van Pé-Tché-Li, in
+ieder geval moest de steven naar het noordwesten worden gericht. In
+die richting moest zich land bevinden. Het eenige punt in quaestie
+was alleen op welken afstand het lag.
+
+Als hij het had kunnen doen, zou kapitein Yin zijne zeilen bijgezet
+en met de zon die op dat oogenblik helder scheen, meegegaan zijn.
+
+Die mogelijkheid bestond echter niet.
+
+Op den typhon was de meest volslagen kalmte gevolgd, geen tochtje
+in den dampkring, geen enkel zuchtje wind. Een spiegelgladde zee,
+nauwelijks in golving gebracht door een zware deining, die het schip
+over en weer deed slingeren zonder het vooruit te brengen. Er lag
+een heete damp op het water, en de lucht, die tijdens den nacht zoo
+zwart mogelijk was geweest, was nu zoo kalm, dat zij ten eenenmale
+ongeschikt scheen voor een worsteling der elementen. Het was een dier
+doodsche kalmten, omtrent wier duur men geen rekening kan maken.
+
+»Dat ziet er mooi uit!", sprak Kin-Fo, voor zich heen. »Na den storm,
+die ons in volle zee heeft geslingerd, een windstilte die ons belet
+weder het land te bereiken."
+
+En zich tot den kapitein wendende:
+
+»Hoe lang kan die windstilte aanhouden?" vroeg hij.
+
+»In dit jaargetijde, mijnheer? Ja, wie zal dat zeggen," antwoordde
+de kapitein.
+
+»Uren of dagen?"
+
+»Dagen of weken!" hernam Yin met een glimlach van kalme berusting,
+die zijn passagier bijna in toorn deed ontsteken.
+
+»Weken!" riep Kin-Fo. »Denk je dat ik weken kan wachten."
+
+»Dat zal toch dienen, of we moeten onze jonk op sleeptouw nemen!"
+
+»De duivel hale je jonk en allen die er op zijn, en mij het eerst
+dat ik zoo dwaas ben geweest mij hier in te schepen!"
+
+»Mijnheer," hernam kapitein Yin, »mag ik u iets aanraden!"
+
+»Ga je gang!"
+
+»Vooreerst kalm te gaan slapen, evenals ik ga doen; dat is een zeer
+verstandig besluit, na een nacht op het dek doorgebracht te hebben."
+
+»En dan?" vroeg Kin-Fo, die door de kalmte van den kapitein zoo
+mogelijk nog wanhopiger werd gemaakt dan door die van de zee.
+
+»En dan raad ik u aan", antwoordde Yin, »om het voorbeeld te volgen
+van mijn passagiers in het ruim. Die beklagen zich nooit en nemen
+het weder zooals het is."
+
+Na deze wijsgeerige opmerking, Wang zelfs waardig, verdween de kapitein
+in zijn hut, terwijl twee of drie mannen van de equipage op het dek
+achterbleven.
+
+Kin-Fo liep een kwartier van voren naar achteren, met over elkander
+gekruiste armen, terwijl zijne vingers van ongeduld trilden. Vervolgens
+wierp hij nog een blik op de doodsche, onbeweeglijke vlakte, waarvan
+de jonk het middelpunt uitmaakte, haalde de schouders op en trad zijn
+kajuit binnen zonder zelfs tot Fry-Craig een woord te richten.
+
+Toch waren de beide agenten daar, rustig op de banken uitgestrekt
+en, naar hunne gewoonte, elkander verstaande zonder te spreken. Zij
+hadden de vragen van Kin-Fo gehoord en eveneens de antwoorden van
+den kapitein, maar geen deel aan het gesprek genomen. Waarvoor zou
+het gediend hebben, dat zij er zich mee bemoeiden, en waarom vooral
+zouden zij zich over het oponthoud beklaagd hebben, dat hun cliënt
+in zoo ontevreden stemming bracht?
+
+In waarheid, zij mochten aan tijd verliezen, maar zij wonnen in
+veiligheid. Kin-Fo liep aan boord geen enkel gevaar, wijl de hand
+van Lao-Shen hem er niet kon bereiken; wat zouden zij meer gewenscht
+hebben?
+
+De termijn waarop hunne verantwoordelijkheid ophield, naderde met
+rassche schreden. Nog veertig uur en geheel het leger van de Taï-pings
+had zich op den ex-cliënt van _de Eeuw_ kunnen werpen zonder dat
+zij een vinger zouden hebben uitgestoken om hem te helpen. Het zijn
+practische menschen, die Amerikanen! Aan Kin-Fo gehecht zoolang hij
+tweemaal honderdduizend dollars waard was! Dood onverschillig omtrent
+hetgeen hem zou overkomen als hij geen sapeke meer waard zou zijn!
+
+Nadat Craig en Fry aldus geredeneerd hadden, gingen zij met den
+meesten eetlust ontbijten. Zij hadden goeden voorraad meegenomen en
+aten van denzelfden schotel, hetzelfde bord, eenzelfde hoeveelheid
+stukken brood en koud vleesch. Zij dronken eenzelfde aantal glazen
+van den heerlijken wijn van Chao-Chigne op de gezondheid van William
+J. Bidulph. Zij rookten ieder een half dozijn sigaren en bewezen op
+nieuw dat men Siamees kan wezen door gewoonte, als is men het niet
+door geboorte.
+
+Die goede Yankees, die meenden dat zij aan het eind van hun rampspoed
+waren!
+
+De dag ging rustig voorbij. Altijd dezelfde kalmte in de natuur,
+hetzelfde zachte, »mollige" voorkomen van den hemel. Niets deed eene
+verandering in de meteorologische gesteldheid van den dampkring
+vermoeden. De wateren van de zee waren onbeweeglijk als die van
+een meertje.
+
+Tegen vier uur verscheen Soun op het dek, wankelend en waggelend als
+een dronken man, hoewel hij zijn geheele leven lang niet zoo matig
+geweest was als gedurende de laatste dagen.
+
+Zijn gelaat dat eerst violet, daarna indigo, toen blauw, vervolgens
+groen geweest was, begon nu weer geel te worden. Weder op den
+vasten wal gekomen, zou hij zijn gewone kleur, oranje, spoedig
+herkrijgen. Als een opwelling van boosheid hem dan rood maakte,
+zou zijn gelaat successievelijk en in de natuurlijke volgorde al de
+kleuren van het spectrum vertoond hebben.
+
+Soun sleepte zich naar de beide agenten, met halfgesloten oogen en
+zonder een blik te durven slaan over de verschansing van de _Sam-Yep_.
+
+»Zijn wij er?"... vroeg hij.
+
+»Neen," antwoordde Fry.
+
+»Komen wij er haast?"
+
+»Neen", antwoordde Craig.
+
+»_Ai, ai, ya!_" kreet Soun.
+
+En in diepen wanhoop, geen kracht in zich gevoelende om iets meer
+te zeggen, strekte hij zich aan den voet van den grooten mast uit,
+allerlei krampachtige bewegingen makende, waardoor zijn korte staart
+zich evenals het staartje van een hond bewoog.
+
+Ondertusschen waren op bevel van kapitein Yin de luiken
+van het dek geopend om het ruim te luchten. Dat was een wijze
+voorzorgsmaatregel. De zon zou spoedig de vochtigheid doen opdrogen,
+die door een drie- of viertal golven, tijdens den typhon, in 't
+inwendige van 't vaartuig gebracht was.
+
+Craig en Fry waren bij hunne wandelingen over het dek reeds
+herhaaldelijk blijven stilstaan bij het groote luik. Een gevoel van
+nieuwsgierigheid deed hen weldra besluiten om eens een kijkje te gaan
+nemen in het in een grafkelder herschapen ruim. Zij daalden dus de
+primitieve trap af, die daarheen leidde.
+
+De zon wierp door het geopende luik hare stralen midden in het ruim,
+doch voor en achter was het zeer donker. De oogen van Craig en Fry
+gewenden daar echter spoedig aan en weldra waren zij in staat om te
+zien hoe deze buitengewone lading van de _Sam-Yep_ geborgen was.
+
+Het ruim was niet, zooals dit in de meeste koopvaardijjonken het
+geval is, door schutten afgedeeld. Het was één groote ruimte, die
+geheel volgeladen kon worden, daar er onder het voor- en achterdek
+ruimte genoeg overbleef voor equipage en passagiers.
+
+Aan elke zijde van het ruim stonden, even regelmatig als in een
+praalgraf, de vijf en zeventig doodkisten, die naar Fou-Ning gebracht
+moesten worden. Stevig bevestigd konden zij noch door de slingeringen
+der jonk van hunne plaats geraken noch eenigermate de veiligheid van
+het vaartuig in gevaar brengen.
+
+Door een smallen gang, die vrijgelaten was tusschen de dubbele rij
+kisten, kon men van het eene einde van het ruim naar het andere gaan,
+nu eens in het volle licht als men in de nabijheid van het luik was,
+dan weder in schemerlicht of in een bijna volkomen duister.
+
+Craig en Fry liepen zwijgend, alsof zij zich in een praalgraf bevonden,
+in dezen gang op en neder.
+
+Zij keken niet zonder eenige nieuwsgierigheid naar de zonderlinge
+lading.
+
+Er waren lijkkisten van allerlei aard, van allerlei vorm en afmeting,
+kostbaar of armoedig. Van de landverhuizers, die door nooddruft
+naar de overzijde der Stille Zuidzee gedreven waren, waren sommige
+rijk geworden in de mijnen van de Nevada en den Colorado of in
+Californië, doch dit waren er, helaas, slechts weinige. De andere
+waren er arm en ellendig gekomen en arm en ellendig gestorven. Maar
+allen keerden nu gelijkelijk naar hunnen geboortegrond terug, aan
+elkander gelijk door den dood. Een tiental kisten waren van kostbaar
+hout en versierd met al de fantasie der Chineesche weelde, de meeste
+andere bestonden eenvoudig uit zes planken, ruw in elkander geslagen
+en geel geverfd. Maar rijk of arm, op elke kist stond een naam dien
+men kon lezen als men het ruim doorging: Lien-Fou van Yung-Ping-Fu,
+Nan Loou van Fou-Ning, Shen-Kin van Lin-Kia, Luang van Ku-Li-Kao,
+enzoovoorts. Er was geen vergissing of verwarring mogelijk. Ieder lijk
+was behoorlijk gewaarmerkt en zou aan zijn adres bezorgd worden, om
+op het veld het uur der definitieve teraardebestelling af te wachten.
+
+»'t Ziet er netjes uit," zei Craig.
+
+»Zeer netjes!" antwoordde Fry.
+
+Zij zouden hetzelfde gezegd hebben als zij een der groote magazijnen
+van San Francisco of New-York bezichtigd hadden.
+
+Aan het uiterste einde van het ruim, waar het licht nagenoeg niet
+doordrong, waren zij blijven staan, en voordat zij weder naar boven
+gingen, lieten zij nogmaals hunne blikken over de stapels der kisten
+gaan.
+
+Plotseling werd hun aandacht door eenig geritsel getrokken.
+
+»Zeker een rat!" zeide Fry.
+
+»Ja, dat zal een rat zijn!" antwoordde Craig.
+
+Het was geen voordeelige lading voor zulk een knaagdier. Rijst,
+of maïs, of gierst zou beter naar zijn zin geweest zijn.
+
+Het geluid hield evenwel aan. Het was ontstaan op manshoogte, aan
+stuurboordzij, dus bij de bovenste rij kisten. Als het geen geknabbel
+van tanden was, kon het niets anders zijn dan een gekrabbel van
+klauwen of nagels!
+
+»Frrrr! Frrrr!" deden Craig en Fry.
+
+Maar het geraas hield niet op.
+
+De twee agenten kwamen naderbij en luisterden met ingehouden adem. Het
+gekrab kwam stellig uit een der bovenste doodkisten.
+
+»Ze zullen toch geen schijndooden Chinees in een van de kisten gepakt
+hebben?" vroeg Craig.
+
+»Die eerst na een overtocht van vijf weken weder levend geworden
+is?" antwoordde Fry.
+
+De twee agenten legden de hand op de verdachte kist en er was geen
+twijfel aan of er was beweging in.
+
+»Drommels!" fluisterde Craig.
+
+»Drommels!" fluisterde ook Fry.
+
+Hetzelfde denkbeeld ontstond plotseling bij beiden, en wel dat Kin-Fo
+vermoedelijk door eenig gevaar bedreigd werd.
+
+Zij namen de hand van de kist af en voelden dat het deksel zeer
+zorgvuldig opgetild werd.
+
+Craig en Fry, als lieden die zich nergens over verbaasden, hielden
+zich doodstil, en daar zij in het donker niets konden zien, spitsten
+zij hunne ooren op hetgeen zij zouden hooren.
+
+»Ben jij het, Couo?" sprak een stem zeer voorzichtig en zacht
+fluisterend.
+
+Bijna op hetzelfde oogenblik antwoordde een stem uit een der kisten
+aan bakboord op dezelfde wijze:
+
+»Ben jij het, Fo-Kien?"
+
+En toen wisselden zij zeer vlug de volgende woorden:
+
+»Van nacht, niet waar?"
+
+»Ja, van nacht!"
+
+»Voordat de maan opkomt?"
+
+»Bij de tweede nachtwake."
+
+»En de anderen?"
+
+»Zijn allen gewaarschuwd."
+
+»Zes-en-dertig uur in een doodkist! Ik heb er genoeg van!"
+
+»Ik niet minder."
+
+»Als Lao-Shen het niet bevolen had...."
+
+»Stil toch!"
+
+Op het hooren van den naam van den gevreesden Taï-ping hadden Craig
+en Fry onwillekeurig eene lichte beweging gemaakt en daarop waren de
+deksels weder plotseling dichtgevallen. Het was op nieuw doodstil in
+het ruim van de _Sam-Yep_.
+
+Na het tooneel in het ruim slopen Craig en Fry zoo voorzichtig mogelijk
+weder naar het midden en klommen naar boven. Zij bleven eerst op het
+dek staan, toen zij zeker wisten dat niemand hen hooren kon.
+
+»Met dooden die spreken...." begon Craig.
+
+»Is het niet pluis!" voltooide Fry.
+
+Een enkel woord had hun alles verraden. Dat was de naam Lao-Shen,
+dien een der gewaande lijken uitgesproken had.
+
+De handlangers van dezen gevreesden Taï-ping waren er dus in geslaagd
+zich aan boord te verbergen! Kon dit geschied zijn buiten weten van
+kapitein Yin, of van zijn equipage, of van de manschappen die de
+sombere lading aan boord hadden gebracht? Dat was onmogelijk. Na uit
+het Amerikaansche vaartuig gelost te zijn, die ze van San-Francisco had
+overgebracht, waren de doodkisten tweemaal vier en twintig uur in het
+dok blijven staan. Toen hadden tien of misschien twintig manschappen
+van de bende van Lao-Shen de kisten ongetwijfeld geledigd en de plaats
+der lijken ingenomen. Maar had hun opperhoofd dan geweten of kunnen
+weten dat Kin-Fo van plan was om zich aan boord van de _Sam-Yep_
+in te schepen? En hoe had hij dit kunnen weten?
+
+Ziedaar eene zeer duistere zaak, doch die op dit oogenblik niet
+behoefde opgelost te worden. Zeker was het, dat er, sedert men Tahou
+verliet, schelmen van de ergste soort aan boord waren; zeker was
+het, dat Craig en Fry een hunner den naam van Lao-Shen had hooren
+uitspreken; zeker was het dat het leven van Kin-Fo in onmiddellijk
+gevaar verkeerde.
+
+In dezen nacht, in den nacht van 28 op 29 Juni, zou _de Eeuw_ een
+verlies lijden van tweehonderdduizend dollars; een verlies dat der
+maatschappij bespaard zou worden als het vier en vijftig uur later
+geweest was, daar ook Kin-Fo zijn polis niet had vernieuwd!
+
+Men zou echter Craig en Fry slecht kennen als men meende dat zij in
+deze ernstige omstandigheden hunne bezinning verloren. Hun besluit
+was terstond genomen. Kin-Fo moest, voordat de tweede nachtwake begon,
+de jonk verlaten, en zij beiden zouden hem vergezellen.
+
+Maar hoe zouden zij ontsnappen? Zich meester maken van de eenige boot
+die de jonk aan boord had? Onmogelijk. Dat was een zware sloep, en al
+de handen aan boord zouden noodig zijn om haar in zee te brengen. En
+kapitein Yin, met zijn equipage, die er alles van wist, zouden hen
+zien komen! Men moest dus wel zijn toevlucht tot iets anders nemen,
+hoe gevaarlijk het ook wezen mocht.
+
+Het was zeven uur. De kapitein was nergens te zien en zat
+waarschijnlijk in zijn hut. Hij wachtte mogelijk daar wel het uur af
+dat de manschappen van Lao-Shen voor den dag zouden komen.
+
+»Er is geen oogenblik te verliezen!" zeiden Craig-Fry.
+
+Neen, geen enkel oogenblik! Het gevaar had niet dreigender kunnen
+zijn als zij boven een mijn gestaan hadden en de lont, die daarmede
+in verbinding stond, reeds aangestoken was.
+
+De jonk scheen, bij de volslagen windstilte, aan zichzelf
+overgelaten. Een enkele matroos zat op het dek te slapen.
+
+Craig en Fry schoven dus de deur der kajuit open en vonden Kin-Fo daar.
+
+Hij sliep, doch men wekte hem onverwijld.
+
+»Wat is er?" vroeg hij.
+
+Enkele woorden waren voldoende om hem op de hoogte der zaak te
+brengen. Zijn moed en zijne koelbloedigheid begaven hem gelukkig niet.
+
+»Laat ons die gewaande lijken spoedig in zee werpen", riep hij uit.
+
+Geen slecht idée, maar volkomen onuitvoerbaar met het oog op de
+medeplichtigheid van kapitein Yin en het vermoedelijk aantal der
+schelmen.
+
+»Wat dan?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Dit even aantrekken", antwoordden Craig-Fry.
+
+Dit zeggende opende zij een der kisten, die zij uit Tong-Tchéou hadden
+meegenomen, en boden hunnen cliënt een dier verwonderlijke drijfpakken
+aan, waarvan de wereld de uitvinding aan kapitein Boyton dankt.
+
+De kist bevatte vier dergelijke pakken met al de gereedschappen en
+werktuigen die er bij behooren en die het reddingstoestellen van de
+beste soort doen zijn.
+
+»'t Is goed", zei Kin-Fo, »ga Soun maar waarschuwen."
+
+Een oogenblik later kwam Fry met Soun terug, die volkomen de kluts
+kwijt was. Men moest hem geheel aankleeden. Hij liet ze machinaal
+begaan en stiet alleen van tijd tot tijd zijn gewoon _ai ai ya_ uit!
+
+Om acht uur waren Kin-Fo en zijne metgezellen gereed. Men had hen voor
+vier zeehonden hebben kunnen houden, die gereed stonden om in zee
+te duiken. Om de waarheid te zeggen zou de zeehond Soun slechts een
+zeer ongunstig denkbeeld gegeven hebben van de wonderbare vlugheid
+dezer zoogdieren van de zee, zoo slap en onbeholpen zag hij er uit
+in zijn waterdicht pak.
+
+In het oosten begon de lucht reeds donker te worden. De jonk dreef
+onbeweeglijk bij de onafgebroken windstilte op de spiegelgladde
+oppervlakte der zee.
+
+Craig en Fry maakten een der poorten van de kajuit achter in den
+spiegel van de jonk open. Zonder plichtplegingen nam men Soun op
+en stak hem door het luik naar buiten, waar men hem in de zee hoorde
+plassen. Kin-Fo volgde hem onmiddellijk. Craig en Fry raapten alles bij
+elkander wat zij noodig hadden en stapten op hunne beurt in het water.
+
+Alles was zeer stil en behendig in zijn werk gegaan en aan boord van de
+jonk kon niemand vermoeden dat de bemanning vier personen minder telde.
+
+
+
+
+
+XIX.
+
+ Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder van
+ de _Sam-Yep_ en zijn equipage.
+
+
+De toestellen van kapitein Boyton bestaan uitsluitend uit een enkel
+kleedingstuk van caoutchouc, waarin het geheele lichaam sluit. Door
+den aard der stof zijn ze waterdicht. Maar al kan het water er
+niet doordringen de koude, die het gevolg zou zijn eener langdurige
+indompeling, zooveel te beter. Deze kleedingstukken nu, zijn dubbel
+en tusschen de stof en de voering kan men eene zekere hoeveelheid
+lucht inblazen.
+
+De lucht strekt tot twee doeleinden. Ten eerste om het toestel beter
+te doen drijven en ten tweede om te maken dat het menschelijk lichaam
+op den duur niet te veel afkoelt. Met zulk een toestel kan men zoo
+lang in het water vertoeven als men zelf maar verkiest.
+
+Het spreekt van zelf dat de sluiting er van niets te wenschen
+overliet. De pantalon waarvan de voeten met zware zolen voorzien
+waren, sloot om het middel met een ceintuur van staal, ruim genoeg
+om het lichaam eenige vrijheid van beweging te laten. Het buis dat
+aan dit ceintuur vast zat, sloot van boven met een stevige kraag,
+waaraan de kap bevestigd was. Deze ging over het hoofd en sloot door
+een elastieken band nauwkeurig om voorhoofd, wangen en kin. Men zag
+dus van de kin niets anders dan de oogen, den neus en den mond.
+
+Aan het buis zaten verscheiden buizen van caoutchouc die dienden om
+lucht in te brengen en deze te regelen naar den graad van dichtheid
+die men voor het drijvende lichaam verlangde. Men kon dus, al naar men
+verkoos, tot aan den hals onder water blijven, of slechts halverwege,
+of zelfs als men wilde in het water staan. Er bestaat eene volkomen
+vrijheid van handelen en beweging, en daarenboven eene volkomen
+veiligheid.
+
+Ziedaar het toestel dat zijn uitvinder zooveel roem heeft bezorgd
+en waarvan het nut bij tal van zeerampen ontwijfelbaar groot is. Het
+wordt voltooid door een aantal bijkomende zaken: een waterdichten zak
+met verschillende voorwerpen, die als een gordel om het lijf geslagen
+wordt; een stevigen stok die aan de voeten in een haak bevestigd is
+en waaraan men een klein fokzeil kan hangen, eene kleine pagaai die
+al naar omstandigheden gebruikt kan worden om den toestel in beweging
+te brengen of naar verkiezing te besturen.
+
+Kin-Fo, Craig, Fry en Soun dreven nu, aldus toegerust, op de
+oppervlakte der zee. Soun werd door Craig of Fry voortgeduwd en
+liet hen stil begaan en met eenige pagaaislagen waren zij weldra op
+voldoenden afstand van de jonk verwijderd.
+
+De ingevallen duisternis was voor deze manoeuvre zeer gunstig
+geweest. Zelfs al waren kapitein Yin en zijne matrozen op het dek
+verschenen, toch zouden zij de vluchtelingen niet in het oog gekregen
+hebben. Niemand had dan ook kunnen onderstellen, dat zij op deze wijze
+de jonk hadden verlaten. De schurken uit het ruim zouden zulks eerst
+op het laatste oogenblik kunnen gewaar worden.
+
+»Bij de tweede nachtwake," had de gewaande doode uit de laatste kist
+gezegd: dus omstreeks middernacht.
+
+Kin-Fo en zijne gezellen hadden dus nog een paar uur tijd en inmiddels
+hoopten zij zich wel een mijl van het schip te kunnen verwijderen. Er
+begon werkelijk ook wat wind te komen, doch dit was nog zoo weinig,
+dat men alleen op de pagaaien mocht vertrouwen, om uit het vaarwater
+van de _Sam-Yep_ te komen.
+
+Na een paar minuten waren Kin-Fo, Craig en Fry zoodanig aan hun nieuwen
+toestand gewend, dat zij instinctmatig alles deden wat de inrichting
+van het toestel vorderde of onderstelde, zonder ooit te aarzelen of
+mis te tasten. Soun zelfs had weldra zijne bezinning teruggekregen en
+voelde zich in de zee veel beter op zijn gemak dan aan boord van de
+jonk. Zijne zeeziekte was plotseling verdwenen. Het is dan ook een
+groot verschil of men aan boord van een schip al de bewegingen van
+dat vaartuig gevoelt, dan wel of men halverwege in het water met de
+deining mededrijft. Soun maakte deze opmerking met zeer veel genoegen.
+
+Maar al was Soun niet zeeziek meer, hij was nu vreeselijk bang. Hij
+vreesde dat de haaien misschien nog niet naar bed zouden zijn en
+instinctmatig trok hij bij die gedachte zijne beenen omhoog als
+vreesde hij dat zij daarin bijten zouden.
+
+Een klein beetje angst was hem, in zijne omstandigheden, dan ook
+waarlijk zoo kwalijk niet te nemen.
+
+Kin-Fo en zijne makkers, wie het ongeluk op de meest krasse wijze bleef
+vervolgen, zetten hunne vlucht in kapitein Boyton's drijftoestellen
+voort. Bij het pagaaien lagen zij horizontaal uitgestrekt. Als zij
+een oogenblik rustten, hernamen zij hunne verticale houding.
+
+Een uur nadat zij het vaartuig hadden verlaten, waren zij reeds een
+halve mijl onder de lij van de _Sam-Yep_. Zij hielden een poosje
+rust, op hunne pagaai geleund, daarbij echter zorg dragende dat zij
+zachtjes spraken.
+
+»Die schurk van een kapitein!" zei Craig, om 't gesprek te openen.
+
+»Die vervloekte Lao-Shen!" antwoordde Fry.
+
+»'t Schijnt dat het je zonderling voorkomt?" zei Kin-Fo op den toon
+van iemand die zich over niets meer verwondert.
+
+»Ja!" antwoordde Craig, »want ik kan niet begrijpen hoe die
+ellendelingen te weten gekomen zijn dat wij passagiers aan boord
+zouden zijn!"
+
+»'t Is waarlijk onverklaarbaar," voegde Fry er bij.
+
+»Het doet er niet toe," sprak Kin-Fo, »zij hebben het geweten en wij
+zijn het gevaar ontsnapt!"
+
+»Ontsnapt!" antwoordde Craig. »Neen, zoolang de _Sam-Yep_ in 't
+gezicht is, zijn wij niet buiten gevaar!"
+
+»Wat moet er gedaan worden?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Laat ons al onze krachten inspannen", antwoordde Fry, »en ons zoover
+van het vaartuig verwijderen dat wij bij 't aanbreken van den dag
+uit het gezicht zijn!"
+
+En Fry blies een zekere hoeveelheid lucht in zijn kleed en steeg
+daardoor halverwege uit het water. Hij nam daarop uit zijn borstzak
+een flesch en een glas, vulde dat met besten brandewijn en reikte
+het zijn cliënt over.
+
+Kin-Fo liet zich niet lang bidden en ledigde het glas tot den laatsten
+druppel. Craig-Fry volgden zijn voorbeeld en Soun werd niet vergeten.
+
+»Hoe gaat het?.." vroeg hem Craig.
+
+»Beter!" antwoordde Soun na gedronken te hebben. »Zouden wij ook niet
+een stukje kunnen eten?"
+
+»Morgen", zei Craig, »zullen wij ontbijten bij het aanbreken van den
+dag en eenige kopjes thee...."
+
+»Koud!" riep Soun uit, een leelijk gezicht trekkende.
+
+»Warm!" antwoordde Craig.
+
+»Kan je dan vuur maken?"
+
+»Ik zal vuur maken."
+
+»Waarom zouden wij tot morgen wachten?" vroeg Soun.
+
+»Zou u dan soms willen dat ons vuur aan kapitein Yin en zijn
+medeplichtigen onze tegenwoordigheid verried?"
+
+»Neen! neen!"
+
+»Dus, morgen!"
+
+Onze vrienden babbelden werkelijk even gezellig alsof zij »te huis"
+waren! Alleen deed eene lichte deining hun eene op- en neergaande
+beweging ondergaan, die min of meer komisch was. Zij bewogen zich
+naar boven, evenals de toetsen van een klavier door de hand van een
+pianist aangeroerd.
+
+»De bries neemt toe," merkte Kin-Fo op.
+
+»Dan moeten wij zeilen," antwoordden Craig-Fry.
+
+En zij maakten zich gereed den stok op de voeten te bevestigen, ten
+einde er het zeil aan op te hijschen, toen Soun een kreet van schrik
+deed hooren.
+
+»Zal je den mond houden, ezel!" liet zijn meester hooren. »Wil je
+ons verraden?"
+
+»Maar ik meen iets gezien te hebben!...." stamelde Soun.
+
+»Houd den mond, schavuit," zei Kin-Fo, zijne hand op den schouder van
+zijn bediende leggende. »Zelfs als je voelt dat je een been afgebeten
+wordt, mag je nog niet schreeuwen, of..."
+
+»Of," voegde Fry er bij, »wij zullen hem met een messteek door zijn
+pak naar beneden sturen, waar hij op zijn gemak kan schreeuwen!"
+
+Men ziet dat de arme Soun nog niet aan het eind van zijne jammeren
+was gekomen. Hij was angstig, maar mocht toch geen geluid geven. Hij
+had nog wel geen spijt de jonk, de zeeziekte en de passagiers in het
+ruim verlaten te hebben, maar er scheelde toch niet veel aan.
+
+'t Was zoo als Kin-Fo had gezegd, de bries stak op, maar het was
+slechts een van die tochtjes die gewoonlijk het opgaan van de zon
+voorafgaan. Toch moest men er gebruik van maken, om zich zoover
+mogelijk van de _Sam-Yep_ te verwijderen. Als de mannen van Lao-Shen
+Kin-Fo niet vonden, zouden zij hem zekerlijk achtervolgen en als zij
+in het gezicht waren, dan zouden zij spoedig met de sloep bereikt
+zijn. Men moest dus zorgen om bij het aanbreken van den dag zoover
+mogelijk uit 't gezicht te zijn.
+
+De bries woei uit het oosten. Welke ook de streken waren waarheen
+de orkaan de jonk gevoerd had, in de golf van Léao-Tong, of die van
+Pé-Tché-Dé, of zelfs in de Gele zee, men moest westwaarts sturen om
+den vasten wal te bereiken. Daar had men kans eenige handelsjonken
+te ontmoeten, die naar de monding van de Peï-ho voeren. Daar waren
+nacht en dag visschersvaartuigen bij de kust. De kansen om opgenomen
+te worden waren groot. Als de wind daarentegen uit het westen had
+geblazen en de _Sam-Yep_ verder naar het zuiden was gevoerd dan de
+kust van Korea, dan was er weinig kans op behoud. Voor hen lag, wijd
+uitgestrekt, de zee, en als zij al de kusten van Japan bereikten,
+dan zou het zeker niet anders zijn dan als lijk, drijvende in hun
+ondoordringbaar kleed van caoutchouc.
+
+Maar, zooals reeds gezegd is, de bries zou waarschijnlijk gaan liggen
+bij het opgaan der zon en men deed zeer verstandig zich zoover mogelijk
+uit de voeten te maken.
+
+Het was ongeveer 10 uur in den avond. De maan moest even voor
+middernacht opkomen. Men had dus geen minuut te verliezen.
+
+»Maak zeilklaar!" riepen Fry-Craig.
+
+Dit was zeer eenvoudig. Iedere voetzool van den rechtervoet van het
+pak had een bus, waarin de stok, die als mast dienst moest doen,
+kon worden bevestigd.
+
+Kin-Fo, Soun en de beide agenten strekten zich op den rug uit;
+vervolgens trokken zij het been op, bogen de knie en plaatsten den stok
+in de bus, na aan het uiteinde het hijschtouw van het zeil bevestigd
+te hebben. Zoodra zij de horizontale houding hadden hernomen maakte
+de stok een rechten hoek met hun lichaam en stond flink naar boven.
+
+»Hijsch het zeil!" riepen Fry-Craig.
+
+En ieder trok met de rechterhand aan het touw en bracht zoodoende
+een klein driekant zeil naar boven.
+
+Het touw werd in den stalen gordel bevestigd, men hield den schoot
+in de hand en de bries in de vier fokzeilen blazende, dreef de kleine
+vloot van scaphanders vooruit.
+
+Verdienden die »schip-mannen" den naam van scaphanders niet meer nog
+dan de onderzeesche werklieden aan wie men dien gewoonlijk geeft?
+
+Tien minuten later manoeuvreerde ieder met de meeste veiligheid en
+gemakkelijkheid.
+
+Zij stuurden in gezelschap zonder elkander uit het oog te
+verliezen. Men zou ze hebben kunnen aanzien voor een troepje groote
+zeemeeuwen, die met uitgestrekte vleugels langs de wateren scheerden.
+
+De toestand, waarin de zee verkeerde, begunstigde de beweging
+zeer. Geen enkele golfslag verstoorde de lange en kalme golving
+harer oppervlakte.
+
+Slechts een paar maal vergat Soun de voorschriften van Fry-Craig en
+kreeg hij, bij het omwenden van het hoofd, eenige monden vol zout
+water in. Maar dat raakte hij spoedig kwijt. Hij gaf daar trouwens
+niet veel om, maar was nog altijd gepijnigd door den angst dat hij
+een collectie haaien zou tegenkomen! Men bracht hem echter aan het
+verstand dat hij minder gevaar liep als hij dreef dan in verticale
+houding. De muil toch van den haai is zoo ingericht dat hij zich om
+moet wentelen om zijn prooi te bemachtigen en die beweging maakt
+het hem niet gemakkelijk om een voorwerp dat aan de oppervlakte
+drijft, te grijpen. Daarenboven heeft men opgemerkt dat deze dieren
+eenigszins huiverig schijnen te zijn om voorwerpen, die zich bewegen,
+te grijpen. Als Soun dus onophoudelijk in beweging bleef, liep hij het
+minste gevaar; men kan dus begrijpen dat hij heel wat beweging maakte.
+
+De scaphanders zetten hun tocht op deze wijze ongeveer een uur voort,
+juist lang genoeg voor Kin-Fo en zijne gezellen. Zij waren nu op vrij
+voldoenden afstand van de jonk, maar een langer voortgaan zou hen te
+veel vermoeid hebben, zoowel door de spanning van het zeil als door
+de vrij krachtige kabbeling der golven.
+
+Craig-Fry gaven het bevel om te stoppen. De schoten werden gevierd
+en de kleine vloot hield stil.
+
+»Vijf minuten rust, als 't belieft, mijnheer?" zei Craig, zich tot
+Kin-Fo wendende.
+
+»Gaarne."
+
+Daarop hernamen allen, met uitzondering van Soun, die uit voorzorg
+horizontaal wilde blijven, hunne verticale houding.
+
+»Nog een glaasje brandewijn?" vroeg Fry.
+
+»Met genoegen," antwoordde Kin-Fo.
+
+Voor het oogenblik hadden zij niets anders noodig dan eenige droppels
+van deze opwekkende likeur. De honger kwelde hen nog niet. Zij hadden
+een uur vóór zij de jonk verlieten, gegeten en konden dus tot den
+volgenden morgen wachten. Zij gevoelden ook geen koude. De luchtlaag
+die zich tusschen hun lichaam en het water bevond, behoedde hen voor
+afkoeling. De normale temperatuur van hun lichaam was ongetwijfeld
+sedert hun vertrek nog geen graad gedaald.
+
+Was de _Sam-Yep_ nog altijd in het gezicht?
+
+Craig en Fry keerden zich om. Fry nam een nachtkijker uit zijn zak
+en bespiedde zorgvuldig den oostelijken gezichteinder.
+
+Er was niets te zien. Ook niet de schaduw, nauwelijks zichtbaar,
+die de vaartuigen tegen den donkeren achtergrond van het luchtruim
+afteekenen. Overigens was de nacht donker; het mistte een weinig en
+er waren bijna geen sterren. De planeten waren slechts flauw aan den
+hemel te zien. Maar waarschijnlijk zou de maan, die spoedig haar
+halven cirkel moest vertoonen, de lichte nevels optrekken en een
+vrijer uitzicht openen.
+
+»De jonk is op verren afstand!" zei Fry.
+
+»De schurken slapen nog," antwoordde Craig en zullen niets van de
+bries bespeurd hebben."
+
+»Willen wij weder voortgaan?" sprak Kin-Fo, terwijl hij zijn schoot
+aanhaalde en op nieuw den wind in het zeil liet spelen.
+
+Zijne reisgenooten volgden zijn voorbeeld; allen hernamen de vorige
+houding en dreven--de bries was iets verminderd--in dezelfde richting
+weder vooruit.
+
+Zij gingen steeds voorwaarts. Bijgevolg zou de maan, die in het
+oosten opkwam, niet dadelijk hun aandacht trekken; maar zij zou
+met hare stralen het eerst den tegenovergestelden gezichteinder
+verlichten en 't was deze gezichteinder dien zij met de meeste aandacht
+bespiedden. Misschien zouden zij, in plaats van de regelmatige lijn
+door de lucht en het water gevormd, een kustlijn ontdekken, door het
+maanlicht beschenen. Het zou de kust zijn van het Hemelsche rijk, dat
+hun, waar zij het ook betreden mochten, veiligheid zou aanbieden. De
+kust zou vrij zijn en daar er zoo goed als geen branding zou wezen,
+kon men op eene veilige landing rekenen. Eens op den vasten wal zou
+men wel zien wat verder te doen.
+
+Omstreeks kwart voor twaalf toonden zich de eerste lichtstrepen en
+werd de nevel zwak verlicht.
+
+Noch Kin-Fo, noch zijne metgezellen keerden zich om. De bries die in
+frischheid toenam, terwijl de dampen werden opgetrokken, dreef hen snel
+voort. Maar zij bespeurden dat de omgeving gestadig helderder werd.
+
+Terzelfder tijd werd het gesternte beter zichtbaar. De opstekende
+wind dreef den nevel voor zich heen, en de scaphanders gevoelden dat
+het water krachtiger in beweging werd gebracht.
+
+De maanschijf, eerst rood als koper, nu wit als zilver, verlichtte
+spoedig het geheele luchtruim.
+
+Eensklaps ontsnapte aan den mond van Craig een echt Amerikaansche
+vloek.
+
+»De jonk!" riep hij.
+
+Allen hielden stil.
+
+»Strijk de zeilen!" beval Fry.
+
+In een oogenblik waren de vier fokzeilen naar beneden gehaald en de
+masten uit de bus genomen.
+
+Kin-Fo en zijne reisgenooten, plaatsten zich in verticale houding en
+keken om.
+
+De _Sam-Yep_ was dáár op een mijl afstand, en teekende zich, met
+volle zeilen, op den verlichten gezichteinder af.
+
+Het was de jonk wel. Zij had de zeilen geheschen en maakte gebruik van
+de bries. Kapitein Yin had zonder twijfel het verdwijnen van Kin-Fo
+bespeurd, zonder te kunnen begrijpen op welke wijze hij ontsnapt
+was. Op goed geluk af had hij, in overleg met de medeplichtigen uit
+het ruim, de vervolging begonnen, en binnen een kwartier zouden Kin-Fo,
+Soun, Craig en Fry weder in zijne handen vallen!
+
+Maar had men hen bespeurd, te midden van de lichtstralen, die de maan
+over de oppervlakte van het water schoot? Neen, misschien niet!
+
+»Omlaag met het hoofd!" zei Craig, zich aan deze hoop vastklemmende.
+
+Men begreep hem. Men liet uit de pijpjes van het toestel eenige lucht
+ontsnappen en de vier scaphanders dompelden dieper in het water en
+wel zóó, dat alleen hun gelaat nog aan de oppervlakte was. Het kwam er
+nu op aan te zwijgen en zich niet te verroeren. De jonk vorderde met
+snelheid. Hare hooge zeilen wierpen zware schaduwen over de wateren.
+
+Vijf minuten later was de _Sam-Yep_ op een halve mijl afstand. Men zag
+de matrozen achter de verschansing heen en weder loopen. De kapitein
+stond aan het roer.
+
+Deed hij zijn best om de vluchtelingen te achterhalen? of was het
+hem alleen te doen om het meest mogelijke voordeel van den wind te
+hebben. Men wist het niet.
+
+Eensklaps deden zich kreten hooren. Er vertoonden zich een massa
+personen op het dek van de _Sam-Yep_. Luid getier werd vernomen.
+
+Het leed geen twijfel, er was eene worsteling ontstaan tusschen de
+gewaande dooden, uit het ruim ontsnapt, en de equipage van de jonk.
+
+Maar waartoe die worsteling? Waren dan de schurken, matrozen en
+zeeroovers, het niet eens?
+
+Kin-Fo en zijne makkers hoorden duidelijk aan de eene zijde woedende
+scheldwoorden, aan den anderen kant kreten van smart en wanhoop,
+die echter binnen weinige minuten werden verdoofd.
+
+Daarop duidde een heftig geplons in het water langs de jonk aan,
+dat er eenige lichamen over boord werden geworpen.
+
+Neen! kapitein Yin en zijne bemanning waren de medeplichtigen niet
+van Lao-Shen! De arme lieden waren integendeel door hen verrast en
+vermoord. De schurken, die zich aan boord verscholen hadden--zonder
+twijfel met behulp van de sjouwerlieden te Takou--hadden geen ander
+plan gehad dan zich van de jonk meester te maken voor rekening van den
+Taï-ping, en zeker was het hun onbekend geweest dat Kin-Fo passagier
+aan boord van de _Sam-Yep_ was.
+
+Als zij gezien werden en gevat, dan zouden zeker noch Kin-Fo, noch
+Fry-Craig, noch Soun genade vinden bij deze ellendelingen.
+
+De jonk kwam steeds nader. Zij was vlak bij de vluchtelingen toen,
+door eene gelukkige wending, de schaduw van de zeilen op hen viel.
+
+Zij doken onder.
+
+Toen zij weder aan de oppervlakte verschenen, was de jonk voorbij; zij
+waren niet ontdekt; het vaartuig werd snel door den wind voortgedreven.
+
+Een lijk dreef het achterna en werd door de beweging van het kielwater
+van de jonk naar de scaphanders gedreven.
+
+Het was het lichaam van den kapitein, met een dolk in de zijde. De
+lange plooien van zijn gewaad hielden het boven water.
+
+Daarop zonk het en verdween in de diepte der zee.
+
+Aldus was het uiteinde van den vroolijken kapitein Yin, gezagvoerder
+van de _Sam-Yep_.
+
+Tien minuten later was de jonk in westelijke richting uit het oog
+verloren en dreven Kin-Fo, Craig-Fry en Soun weder alleen op de
+oppervlakte van de zee.
+
+
+
+
+
+XX.
+
+ Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als men
+ kapitein Boyton's drijftoestel gebruikt.
+
+
+Drie uren later werd de horizon verhelderd door de eerste voorteekenen
+van den dageraad, en het duurde niet lang of men kon de zee in hare
+geheele uitgestrektheid overzien.
+
+De jonk was reeds uit het gezicht. Zij was de vier drijvers spoedig
+vooruit gezeild en deze hadden volstrekt geen begeerte om bij haar te
+blijven. Zij volgden wel denzelfden weg naar het westen, voortgestuwd
+door denzelfden wind, maar de _Sam-Yep_ moest hun thans meer dan drie
+mijlen voor zijn. Er was dus voor onze vrienden van die zijde niets
+meer te vreezen.
+
+Maar al was dit gevaar geweken, toch nam dit niet weg dat hun toestand
+hoogst ernstig bleef.
+
+De zee was zoo ver het oog reikte eenzaam en verlaten. Geen schip
+of visscherssloep was ergens te bespeuren. Geen spoor van land was
+noord- of oostwaarts te ontdekken. Niets duidde aan dat men dicht
+bij een of andere kust was. Waren zij in de golf van Pé-Tché-Li of
+in de Gele zee? Men wist er niets van.
+
+Toch werd de oppervlakte van het water nog door een tochtje
+bewogen. Men mocht het niet verloren laten gaan. De richting, die
+de jonk genomen had bewees dat het land, na korter of langer tijd,
+in het westen zou opdagen en dat men het in elk geval aan die zijde
+moest zoeken.
+
+Men kwam dus met elkander overeen dat zij weder onder zeil zouden
+gaan, doch niet voordat men zich eenigermate had versterkt. De maag
+deed hare rechten gelden, en nadat men tien uur in zee gedreven had,
+was dat waarlijk niet te verwonderen.
+
+»Laat ons eerst ontbijten", zei Craig.
+
+»En zoo goed mogelijk!" voegde Fry er bij.
+
+Kin-Fo gaf een teeken van toestemming, en aan de wijze waarop Soun
+met de lippen smakte, bleek voldoende hoe hij er over dacht. Hij was
+uitgehongerd en dacht er zelfs op dit oogenblik niet aan dat haaien
+hem zelf wel eens voor hun ontbijt konden uitkiezen.
+
+De waterdichte zak werd voor den dag gehaald en geopend. Fry haalde
+er uitmuntenden voorraad uit, brood en ingelegde vruchten, eenig
+tafelgereedschap, kortom al wat men noodig had om zich behoorlijk
+te ontnuchteren. Van de honderd schotels, die een Chineesch maal
+behooren te versieren, ontbraken er wel acht en negentig, maar er was
+genoeg voor de behoeften der vier, die er gebruik van zouden maken
+en de omstandigheden waren er niet naar dat men buitengewone eischen
+mocht stellen.
+
+Men ontbeet dus heerlijk, want de zak bevatte voorraad voor twee
+dagen. Als men binnen dien tijd niet aan land kwam zou men er ook
+wel nooit komen.
+
+»Maar wij zijn goedsmoeds", verklaarden Craig-Fry.
+
+»Hoe kunt ge nu zoo goedsmoeds zijn?" vroeg Kin-Fo niet zonder eenige
+spotternij.
+
+»Omdat het geluk ons nu reeds weer meeloopt", antwoordde Fry.
+
+»Hé, vindt ge dat?"
+
+»Ja zeker", verklaarde Craig. »Het groote gevaar was de jonk en
+daaruit zijn we ontsnapt."
+
+»Nooit, mijnheer", voegde Fry er bij, »nooit, zoolang wij de eer gehad
+hebben bij uw persoon in dienst gesteld te zijn, werd uw leven minder
+bedreigd dan op dit oogenblik."
+
+»Geen Taï-ping ter wereld...." zei Craig.
+
+»Zou u hier kunnen treffen...." zei Fry.
+
+»En u drijft zeer aardig...." voegde Craig er bij.
+
+»Voor iemand die tweehonderd duizend dollars weegt", vulde Fry aan.
+
+Kin-Fo moest glimlachen, of hij wilde of niet.
+
+»Als ik drijf", antwoordde hij, »dank ik dat u, mijnheeren! Zonder
+uw hulp was ik thans daar, waar de arme kapitein Yin is!"
+
+»Wij zelf ook!" antwoordden Fry-Craig.
+
+»En ik dan!" riep Soun uit, terwijl hij bijna stikte in een groot
+stuk brood, dat hij slechts met moeite kon verzwelgen.
+
+»'t Doet er niet toe", hernam Kin-Fo, »ik weet wat ik u schuldig ben!"
+
+»U zijt ons volstrekt niets schuldig", antwoordde Fry, »daar u
+verzekerd zijt bij _de Eeuw_...."
+
+»Groote algemeene levensverzekeringsmaatschappij...."
+
+»Met een waarborgkapitaal van twintig millioen dollars....."
+
+»En wij hopen vurig...."
+
+»Dat zij geen cent aan u verliezen zal!"
+
+In zijn hart was Kin-Fo zeer getroffen door de zorgen die de beide
+agenten voor hem gehad hadden, wat dan ook de beweegredenen mochten
+geweest zijn. Ook maakte hij van dat gevoel geen geheim voor hen.
+
+»Wij zullen over dit alles wel eens nader spreken", voegde hij er bij,
+»als Lao-Shen mij eerst maar den brief teruggegeven heeft, dien Wang
+hem zoo ter kwader uur heeft ter hand gesteld."
+
+Craig en Fry zagen elkander aan. Een schier onmerkbare glimlach
+speelde om hunne lippen. Zij hadden blijkbaar weder op hetzelfde
+oogenblik hetzelfde denkbeeld gehad.
+
+»Soun!" sprak Kin-Fo.
+
+»Wat blieft mijnheer!"
+
+»Mijn thee!"
+
+»Ik zal u helpen, mijnheer!" antwoordde Fry.
+
+En het was goed dat Fry antwoordde, want als Soun het had moeten
+doen, zou het wel eens kunnen geweest zijn met de minder eerbiedige
+vraag hoe zijn heer dacht dat hij hem zijn thee had kunnen brengen,
+terwijl beiden midden in den oceaan dreven.
+
+Voor de beide agenten evenwel was de oplossing van deze quaestie
+slechts een kleinigheid.
+
+Fry nam namelijk uit den waterdichten zak een klein instrument, dat
+zeer eigenaardig bij het drijfpak van kapitein Boyton behoort. Het
+kan des nachts dienst doen als lantaarn, als het koud is als
+verwarmingstoestel en als men iets warmen of koken wil als kookfornuis.
+
+Niets eenvoudiger dan dit. Een kokertje van vijf of zes duim, verbonden
+aan een metalen bakje, van boven en van onderen met een kraantje,
+alles omsloten door een stuk kurk zooals de drijvende thermometers
+waarmede men de warmte van het water in badkuipen meet--ziedaar het
+instrument waarvan wij spreken.
+
+Fry liet het op de oppervlakte van het water drijven.
+
+Met de eene hand opende hij toen de bovenste kraan en met de andere
+de onderste die met het metalen bakje in verbinding stond.
+
+Terstond steeg een heldere vlam uit het kokertje op, die eene duidelijk
+merkbare warmte verspreidde.
+
+»Ziedaar ons fornuis", zeide Fry.
+
+Soun kon zijne oogen niet gelooven.
+
+»Maakt u vuur van water?" riep hij uit.
+
+»Van water en phosphorcalcium!" antwoordde Craig.
+
+Het werktuig was inderdaad zoodanig ingericht dat men op vernuftige
+wijze partij trok van een der eigenaardige eigenschappen van het
+phosphorcalcium, die phosphorverbinding welke, als zij met water
+in aanraking komt, phosphorhoudend waterstofgas voortbrengt. Dit
+gas ontbrandt van zelf in de lucht en noch de regen, noch de wind,
+noch de zee kan het uitblusschen. Daarom wordt het thans ook gebruikt
+om de nieuwste reddingsboeien te verlichten. Als men zulk een boei
+in zee werpt komt het phosphorcalcium met het water in aanraking,
+waaruit dadelijk eene heldere vlam te voorschijn springt, die den over
+boord gevallen man de plaats aanwijst waar hij redding vinden kan of
+den matrozen toont waar zij hem terstond te hulp kunnen komen [15].
+
+Terwijl de vlam uit den koker opsteeg, hield Craig er een ketel met
+zoetwater boven, uit een tonnetje dat hij in zijn waterdichten zak
+mede van boord genomen had.
+
+Het water kookte spoedig en Craig schonk het toen over in een trekpot
+waarin eenige lepeltjes thee gedaan waren. Spoedig daarop kregen Kin-Fo
+en Soun elk een geurigen kop van dit thans op zijn Amerikaansch gezette
+aftreksel en het smaakte hun werkelijk even goed als gewoonlijk de
+op Chineesche wijze bereide thee.
+
+Met dezen warmen drank werd het ontbijt op »zooveel" graden breedte
+en »zooveel" lengte op waardige wijze besloten; als men een sextant
+en een chronometer had gehad, zou men ook op enkele seconden na de
+plaats hebben kunnen bepalen waar. Deze instrumenten zullen zeker ook
+spoedig eene plaats onder den voorraad van kapitein Boytons reiszak
+vinden en dan zullen de schipbreukelingen ook gewaarborgd zijn tegen
+het gevaar van op den oceaan te verdwalen.
+
+Kin-Fo en zijne metgezellen gevoelden zich na dit eigenaardige ontbijt
+behoorlijk uitgerust en versterkt; zij heschen nu het zeil weder in
+top en zetten hun tocht westwaarts voort.
+
+De bries woei nog twaalf uur achter elkander en de scaphanders, die
+den wind achter zich hadden, legden in dien tijd een aanzienlijken
+afstand af. Alleen moesten zij nu en dan even met de pagaai sturen,
+om in de juiste richting te blijven. Op den rug liggende en van zelf
+gemakkelijk voortglijdende, voelden zij groote neiging om in slaap
+te vallen. Het was echter dringend noodzakelijk om zich daartegen te
+verzetten en Craig en Fry wisten daarvoor geen beter middel dan elk
+eene geurige sigaar op te steken, die zij even rustig oprookten als
+een dandy zulks in de zwemschool doet.
+
+Meermalen, intusschen, werden de tochtgenooten gestoord door de
+luchtsprongen van eenige zeedieren, die den ongelukkigen Soun grooten
+schrik op het lijf joegen.
+
+Het waren gelukkig slechts onschadelijke bruinvisschen. Die »clowns"
+der zee kwamen heel nieuwsgierig eens een kijkje nemen naar de vreemde
+wezens, die in hun element ronddreven,--zoogdieren even als zij,
+maar op verre na niet als zij, thuis in dat element.
+
+Het was een vreemd schouwspel! Die bruinvisschen maakten in troepen
+hunne opwachting, zij schoten als pijlen voorbij en deelden het water
+een smaragdgroene kleur mede; zij maakten luchtsprongen van vijf of
+zes voet boven de golven uit en bewezen daardoor de buigzaamheid en
+kracht hunner spieren. Als de arme scaphanders het water maar even
+snel als zij hadden kunnen doorklieven, eene snelheid welke die van
+de beste schepen overtreft, wat zouden zij spoedig het land bereikt
+hebben! Zij zouden haast lust gekregen hebben zich aan eenige van die
+dieren vast te sjorren en zich door hen te laten voortslepen. Maar
+welke buitelingen en onderdompelingen! Dan was het toch maar beter zich
+met de verplaatsing door den wind te vergenoegen, die wel langzamer,
+maar toch oneindig veiliger geschiedde.
+
+Intusschen ging tegen den middag de wind geheel liggen. Hij eindigde
+met grillige dwarlwindjes, die een oogenblik de kleine zeilen deden
+zwellen om ze even daarna slap te laten hangen. De hand behoefde zich
+niet meer in te spannen om den schoot vast te houden en het zog liet
+noch aan de voeten noch aan het hoofd der scaphanders het eigenaardig
+gemurmel hooren.
+
+»Een lelijk..." zei Craig.
+
+»Geval!" antwoordde Fry.
+
+Men hield een oogenblik op. De masten werden gestreken, de zeilen
+geborgen en allen, zich in den vertikalen stand plaatsende, bespiedden
+den horizont.
+
+De zee was altijd verlaten. Geen enkel zeil in 't gezicht, geen enkele
+rookpluim eener stoomboot, zich tegen den hemel afteekenende. Een
+brandende zon had al de dampen opgeslorpt en de lucht verdund. Zelfs
+menschen die niet gekleed waren geweest in een dubbele laag caoutchouc,
+zouden de temperatuur van het water warm gevonden hebben!
+
+Hoe gerust nu Fry-Craig hadden voorgegeven te zijn over den uitslag
+van dit avontuur, waren zij nu toch niet zeer op hun gemak. En geen
+wonder, want de sedert ongeveer zestien uur afgelegde afstand kon
+niet bepaald worden en daarenboven werd het hoe langer hoe vreemder
+dat niets de nabijheid van de kust verried, noch handelsvaartuig,
+noch visschersboot, noch eenig ander vaartuig die zich gewoonlijk
+niet ver in zee wagen.
+
+Gelukkig waren Kin-Fo, Craig en Fry geen menschen die zich heel gauw
+uit het veld lieten slaan. Zij hadden nog voorraad voor een dag en
+er deed zich geen enkel teeken voor dat het weder slecht zou worden!
+
+»Pagaaien maar!" zeide Kin-Fo.
+
+Dat was het signaal om de reis te vervolgen, en nu eens op den rug,
+dan weder op den buik, roeiden de scaphanders in de richting van het
+westen voort.
+
+Men vorderde niet hard. Door dat pagaaien werden de armen, die het
+niet gewoon waren, spoedig vermoeid. Men moest dikwijls ophouden
+en op Soun wachten die achterbleef en telkens zijne klaagliederen
+hervatte. Zijn meester beknorde hem, berispte en bedreigde hem,
+maar Soun was niet bang voor 't geen nog van zijn staart overbleef
+daar het beschermd werd door de dikke kap van caoutchouc en liet hem
+eenvoudig praten. Toch was de vrees om verlaten te worden voldoende
+om op korten afstand te blijven.
+
+Tegen twee uren vertoonden zich eenige vogels. Het waren meeuwen, maar
+deze, vlugge vogels wagen zich zeer ver in zee. Men kon dus uit hunne
+tegenwoordigheid niet afleiden dat de kust dichtbij was. Niettemin
+werd het als een gunstig voorteeken beschouwd.
+
+Een uur later geraakten de scaphanders in een net van zeekroos verward
+waaruit zij moeite hadden zich te verlossen. Met behulp van hunne
+messen moesten zij zich een weg door dien chaos van zeeplanten banen.
+
+Daarmede ging een groot half uur verloren en een verbruik van krachten
+die beter hadden besteed kunnen worden.
+
+Te vier uur hield de kleine drijvende troep wederom stil om uit te
+rusten, want het is onnoodig te zeggen dat zij zeer vermoeid waren. Er
+was een vrij sterke bries opgestoken, maar, hetgeen eene verontrustende
+omstandigheid mocht genoemd worden, woei zij toen uit het zuiden. En
+inderdaad konden de scaphanders slechts voor den wind zeilen, en
+niet als een sloep waarvan de kiel haar tegen afdrijven bewaart,
+het bij den wind of halven wind houden. Indien zij dus zeil zetten,
+zouden zij gevaar loopen om Noord te halen en een gedeelte van het
+West dat zij eens gemaakt hadden weder te verliezen. Daarenboven werd
+de deining sterker, terwijl eene sterk opkomende zee de positie nog
+lastiger maakte.
+
+Zij bleven dus vrij lang halt houden. Zij rustten niet alleen uit maar
+gaarden ook krachten, door op nieuw hun voorraad aan te spreken. Dit
+diner was minder vroolijk dan het ontbijt. Binnen weinige uren zou
+de nacht weder aanbreken. De wind wakkerde aan.... Hoe te handelen?
+
+Kin-Fo op zijn pagaai geleund, de wenkbrauwen gefronst, ontevredener
+nog dan wel ongerust over dien hardnekkigen tegenspoed, sprak geen
+woord. Soun jammerde onophoudelijk en niesde reeds als iemand die
+door een geduchte verkoudheid bedreigd wordt.
+
+Craig en Fry gevoelden zich stilzwijgend door hunne lotgenooten om
+raad gevraagd, maar wisten niet wat te antwoorden!
+
+Eindelijk verschafte een gelukkig toeval hun een antwoord.
+
+Eenige minuten voor vijf uren, wezen Craig en Fry tegelijk met de
+hand naar het zuiden, onder den uitroep:
+
+»Een zeil!"
+
+En werkelijk vertoonde zich drie mijlen te loevert een vaartuig, dat
+kracht van zeilen maakte. De koers dien het nu met den wind achter
+zich volgde, moest het brengen vlak bij de plaats, waar zich Kin-Fo
+met zijne metgezellen bevonden.
+
+Zij hadden dus niets anders te doen dan den weg dien het schip volgde,
+te snijden en het daartoe in rechte lijn te gemoet te gaan.
+
+Zij manoeuvreerden onmiddellijk in die richting en voelden hunne
+krachten terugkeeren. Nu zij de uitkomst als het ware in hunne eigen
+handen hadden, zouden zij haar niet laten ontsnappen. De wind, die naar
+de andere zij woei, belette hen gebruik van hunne zeilen te maken,
+doch zij konden het wel met hunne pagaaien af, daar de afstand niet
+groot was.
+
+De wind nam gaande weg toe en men zag het schip steeds grooter
+worden. Het was een visschersjonk en daaruit kon men afleiden dat men
+dicht onder de kust was; de visschers in die streken wagen zich toch
+zelden ver in volle zee.
+
+»Houdt moed! Maakt voort!" riepen Craig en Fry, zelf met kracht de
+pagaai hanteerende.
+
+Zij behoefden echter hunne tochtgenooten niet aan te sporen. Kin-Fo,
+horizontaal op het water uitgestrekt, sneed door de golven als een
+bruinvisch. En wat Soun betreft, die overtrof zichzelf en was, uit
+vrees van achter te blijven, de anderen van tijd tot tijd zelfs voor.
+
+Nog een halve mijl moest men afleggen om in het vaarwater der jonk
+te komen. Daarenboven was het midden op den dag en al kreeg men de
+scaphanders niet in het oog, dan zouden zij met hunne stemmen de
+aandacht der schepelingen wel weten te trekken. Zouden deze echter
+niet op de vlucht gaan als zij door zulke zonderling toegetakelde
+wezens aangeroepen werden? Dat was al weder een kwade kans, die zij
+best loopen konden.
+
+Hoe het ook zij, men had geen oogenblik te verliezen. De armen werden
+dan ook weder krachtiger uitgeslagen, de pagaaien raakten met snellen
+slag het schuim der korte golven, de afstand verminderde in 't oog
+loopend, toen Soun op eens een vreeselijken angstkreet deed hooren.
+
+»Een haai! een haai!"
+
+En Soun had zich ditmaal niet bedrogen.
+
+Op ongeveer twintig voet afstands zag men twee voorwerpen zich
+bewegen. Het waren de vinnen van een verscheurend dier, in die zeeën te
+huis, van den tijgerhaai, die met recht den naam verdient welken men
+hem gegeven heeft, want de natuur heeft hem de woestheid toegedeeld,
+den tijger en den haai eigen.
+
+»De messen gereed!" riepen Fry en Craig.
+
+Het waren de eenigste wapenen die zij te hunner beschikking hadden,
+wapenen die wellicht onvoldoende zouden zijn!
+
+Soun was, men begrijpt dit lichtelijk, eensklaps in de achterhoede
+geraakt.
+
+De haai had de scaphanders gezien en naderde hen. Zijn kolossaal
+lichaam werd één oogenblik in het doorschijnende water groen gevlekt en
+gestreept gezien. Hij was zestien à achttien voeten lang. Een monster!
+
+Hij wierp zich het eerst op Kin-Fo en keerde zich half om, om hem
+te verslinden.
+
+Maar Kin-Fo verloor zijne koelbloedigheid niet. Op het oogenblik dat
+de haai hem zou bereiken, zette hij het dier zijn pagaai tegen den
+rug en verwijderde zich met een krachtigen stoot.
+
+Craig en Fry waren naderbij gekomen, gereed ten aanval en ter
+verdediging.
+
+De haai dook een oogenblik onder en kwam daarop weder boven met
+geopenden muil, een metaalschaar van een vierdubbele rij tanden
+voorzien.
+
+Kin-Fo wilde de beweging, die hem zoo goed gelukt was, herhalen, maar
+zijn pagaai raakte de kaken van het dier en werd midden door gesneden.
+
+De haai wierp zich toen, half op zijde liggende, op zijn prooi.
+
+Op dat oogenblik gutsten stroomen bloed uit zijn lichaam en de zee
+werd rood gekleurd.
+
+Craig en Fry hadden het dier herhaaldelijk met hunne messen getroffen
+en hoe hard zijn vel ook mocht zijn, hunne lange Amerikaansche messen
+waren er doorgedrongen en hadden hem hevig gekwetst.
+
+De muil van het monster opende en sloot zich met een verschrikkelijk
+geluid, terwijl hij met zijn staart het water ontzettend beukte. Fry
+kreeg een slag in de zijde en werd op tien pas afstands weggeslingerd.
+
+»Fry!" kreet Craig op een toon, die de diepste smart verried alsof
+hij zelf den slag had ontvangen.
+
+»Hoezee!" antwoordde Fry, het strijdperk weder naderende.
+
+Hij was niet gewond. Zijn caoutchouc kuras had het geweld van den
+slag gebroken.
+
+De haai werd daarop op nieuw en met ware woede aangegrepen. Hij draaide
+en wendde zich naar alle richtingen om. Kin-Fo was er in geslaagd
+hem het gebroken eind van zijn pagaai in de oogholte te drijven, en
+trachtte nu, op gevaar af van doormidden gebeten te worden, het dier
+op de plaats te houden, terwijl Fry en Craig hem met hunne messen
+het hart poogden te treffen.
+
+Het scheen dat de beide agenten er in geslaagd waren, want het monster
+zonk, na eene laatste poging beproefd te hebben om Kin-Fo te grijpen
+en na een breeden bloedstroom verloren te hebben, in de diepte.
+
+»Hoezee! hoezee! hoezee!" schreeuwden Fry en Craig eenstemmig, hunne
+messen zwaaiende.
+
+»Ik dank u!" zei Kin-Fo.
+
+»Dat vereischt geen dank!" antwoordde Craig. »Het zou wat moois
+geweest zijn als zoo'n dier een brokje van tweemaal honderdduizend
+dollars had opgeslokt!"
+
+»Dat nooit!" voegde Fry er bij.
+
+En Soun? Waar was Soun? Ditmaal was hij de voorste, en het vaartuig,
+dat zich op ongeveer drie kabellengten afstands bevond van de plek
+waar de worsteling plaats had, reeds genaderd. De lafaard was met alle
+kracht zijner pagaai gevlucht. Bijna had hem dit een ongeluk bezorgd.
+
+De visschers hadden hem inderdaad bespeurd; maar zij konden niet
+vermoeden dat zich onder dat zeehondenuiterlijk een menschelijk wezen
+bevond. Zij maakten zich gereed naar hem te visschen, zooals zij
+naar een dolfijn of een zeekalf zouden hebben gedaan. Zij wierpen dan
+ook, zoodra hij dicht genoeg genaderd was, een lang touw overboord,
+voorzien van een sterken haak.
+
+De haak pakte Soun onder den gordel van zijn kleed en scheurde dit
+van den rug tot den nek open.
+
+Soun, die nu alleen boven water gehouden werd door de lucht die zich
+in de dubbele voering van zijn pantalon bevond, duikelde om en stond
+met zijn hoofd onder water en met zijne beenen in de lucht.
+
+Kin-Fo, Craig en Fry, die spoedig naderden, waren zoo voorzichtig om
+de visschers in goed Chineesch toe te spreken.
+
+De goede lieden verschrikten uitermate! Sprekende zeekalven! Zij grepen
+naar de zeilen en wilden zich zoo snel mogelijk uit de voeten maken.
+
+Maar Kin-Fo stelde hen gerust en zeide wie hij en zijne makkers waren,
+namelijk menschen, Chineezen als zijzelf.
+
+Een oogenblik later waren de drie landzoogdieren aan boord.
+
+Alleen Soun bleef nog te water. Men haalde hem met een haak naar zich
+toe en beurde hem het hoofd boven water. Een der visschers greep hem
+bij het einde van zijn staart en tilde hem op.
+
+De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter en de arme
+duivel ging weder kopje onder.
+
+De visschers sloegen hem daarop een touw om het lijf en heschen hem
+zonder moeite in de schuit.
+
+Nauwelijks op het dek gekomen en nadat hij het zeewater, dat hij
+ingezwolgen had, weder was kwijtgeraakt, naderde hem Kin-Fo en sprak
+op strengen toon:
+
+»Hij was dus valsch?"
+
+»Zou ik, antwoordde Soun, »die uw gewoonten kende ooit bij u in dienst
+gekomen zijn als dat het geval niet was geweest!"
+
+Hij zei dat op zoo koddigen toon, dat allen in lachen uitbarstten.
+
+De visschers waren lieden van Fou-Ning. Op nog geen twee mijl afstands
+bevond zich de haven die Kin-Fo wilde bereiken.
+
+Nog dienzelfden avond te acht uur, stapte hij met zijne kameraden
+aan wal en zich ontdoende van de toestellen van kapitein Boyton,
+hernamen zij hunne menschelijke gedaante.
+
+
+
+
+
+XXI.
+
+ Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan zien
+ opgaan.
+
+
+»Nu naar den Taï-ping!"
+
+Dat waren de eerste woorden die Kin-Fo den volgenden morgen, 30 Juni,
+uitsprak, na door een goede nachtrust, die den held dezer zonderlinge
+avonturen wel toekwam, verkwikt te zijn.
+
+Zij waren eindelijk op het tooneel van de heldendaden van Lao-Shen
+gekomen. De beslissende worsteling was genaderd.
+
+Zou Kin-Fo overwinnaar zijn? Ja, zonder twijfel, als hij den
+Taï-ping kon verrassen; want hij zou den brief koopen voor den
+prijs dien Lao-Shen daarvoor beliefde te stellen. Neen, zekerlijk,
+als hij zich liet verrassen, als hem een dolksteek in de volle borst
+werd toegebracht voor hij met den woesten zaakwaarnemer van Wang in
+onderhandeling trad.
+
+»Naar den Taï-ping!" hadden Fry-Craig geantwoord, na elkander met
+een blik geraadpleegd te hebben.
+
+De aankomst van Kin-Fo, Fry-Craig en Soun, in hun zonderlingen dos,
+gekleed zooals zij waren toen de visschers hen uit het water haalden,
+had eene zekere opschudding in het kleine havenstadje Fou-Ning
+teweeggebracht. Het was onmogelijk aan de openbare nieuwsgierigheid te
+ontsnappen. Zij waren den vorigen dag door eene talrijke volksmenigte
+begeleid naar de herberg, waar zij zich, dank zij het geld, in
+den gordel van Kin-Fo en den zak van Fry-Craig aanwezig, van meer
+passende kleeding hadden voorzien. Als Kin-Fo en zijne metgezellen
+minder dicht omringd waren geweest, zou hunne aandacht getrokken zijn
+door een zekeren zoon van het Hemelsche rijk, die hen geen oogenblik
+uit het oog verloor. Hunne verwondering zou ongetwijfeld nog zijn
+toegenomen, als zij bespeurd hadden dat hij den geheelen nacht de
+herberg bewaakte. Hun wantrouwen zou ongetwijfeld opgewekt zijn als zij
+hem den volgenden morgen weder op dezelfde plek hadden aangetroffen.
+
+Maar zij zagen niets; zij hadden geen argwaan, zij hadden zelfs geen
+reden om verbaasd te zijn toen deze verdachte persoon hun bij het
+verlaten van de herberg zijn dienst kwam aanbieden als gids.
+
+Het was een man van dertig jaar en hij zag er zeer fatsoenlijk uit.
+
+Toch koesterden Craig-Fry eenige achterdocht en zij ondervroegen
+den man.
+
+»Waarom", luidde hunne vraag, »biedt gij aan ons te geleiden en
+waarheen wilt gij ons brengen?"
+
+Niets natuurlijker dan deze dubbele vraag, maar ook niets natuurlijker
+dan het antwoord dat er op gegeven werd.
+
+»Ik onderstel," sprak de gids, »dat gij voornemens zijt een bezoek
+te brengen aan den Grooten Muur, evenals alle reizigers doen die
+Fou-Ning komen bezoeken. Ik ken het land en bied mij aan u tot gids
+te strekken."
+
+»Vriendlief," zei Kin-Fo, zich in het gesprek mengende, »voor ik een
+besluit neem, wensch ik te weten of de provincie veilig is."
+
+»Zeer veilig," antwoordde de gids.
+
+»Spreekt men in deze streek niet van een zekeren Lao-Shen?" vroeg
+Kin-Fo verder.
+
+»Lao-Shen, den Taï-ping?"
+
+»Ja."
+
+»Zeker," antwoordde de gids, »maar gij hebt niets van hem te
+vreezen aan deze zijde van den Grooten Muur. Hij durft zich niet op
+Keizerlijk grondgebied te wagen. Aan gindsche zijde zwerft zijn bende
+de Mongoolsche provinciën rond."
+
+»Weet men waar hij op dit oogenblik is?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Hij moet op het oogenblik in de omstreken van de Tschin-Tang-Ra zijn,
+op eenigen _lis_ afstand van den Grooten Muur."
+
+»En hoe ver is het van Fou-Ning naar de Tsching-Tang-Ro?"
+
+»Ongeveer vijftig lis." [16]
+
+»Welnu, ik neem uw diensten aan."
+
+»Om u te geleiden tot den Grooten Muur!..."
+
+»Om mij te geleiden naar het kamp van Lao-Shen!"
+
+De gids kon eene beweging van verrassing niet weerhouden.
+
+»Ik zal je goed betalen," voegde Kin-Fo er bij.
+
+De gids schudde het hoofd als iemand die niet voornemens was de grens
+te passeeren. Vervolgens sprak hij:
+
+»Tot den Grooten Muur, goed! verder neen! Ik wil mijn leven niet
+wagen."
+
+»Bepaal den prijs er van! ik zal u betalen."
+
+»Zoo zij het!" antwoordde de gids.
+
+Zich daarop tot de beide agenten wendende, voegde Kin-Fo er bij:
+
+»Gij zijt vrij mijne heeren, om mij al of niet te vergezellen!"
+
+»Waar gij gaat...." zei Craig.
+
+»Gaan wij ook", zei Fry.
+
+De cliënt van _de Eeuw_ vertegenwoordigde nog altijd voor hen een
+waarde van tweemaal honderdduizend dollars!
+
+Het scheen dat de agenten na het onderhoud geheel gerust gesteld
+waren omtrent den gids. Maar mocht men hem gelooven dan diende men
+op ernstige moeielijkheden bedacht te zijn na het overschrijden van
+de bescherming, die de Chineezen hebben opgericht tegen de invallen
+der Mongoolsche horden.
+
+De toebereidselen tot de reis waren weldra gemaakt. Men vroeg Soun
+niet of hij geneigd was de reis mee te maken. Hij diende te volgen.
+
+Vervoermiddelen, als rijtuigen of wagentjes, ontbraken geheel in het
+kleine plaatsje van Fou-Ning. Paarden en muildieren waren evenmin, te
+krijgen. Maar er waren een zeker aantal kameelen die in den handel der
+Mongolen dienst doen. Deze ondernemende kooplieden gaan met karavanen
+den weg op van Peking naar Kiatcha, hunne groote troepen langstaartige
+schapen voor zich uit drijvende. Zij onderhouden aldus de gemeenschap
+tusschen Aziatisch Rusland en het Hemelsche Rijk. Zij wagen zich nooit
+door de onmetelijke steppen, dan talrijk en goed gewapend. Het zijn
+woeste, fiere mannen, die de Chineezen diep verachten.
+
+Men kocht vijf kameelen met hun primitief tuig, belaadde ze met
+voorraad, kocht de noodige wapenen en toog onder leiding van den gids
+op weg.
+
+Maar deze voorbereidende maatregelen hadden eenigen tijd vereischt en
+men kon eerst één uur na den middag vertrekken. Desniettemin maakte
+de gids zich sterk om vóór middernacht den voet van den Grooten Muur
+te bereiken. Daar zou een kamp worden aangelegd en den volgenden
+morgen zou Kin-Fo, als hij bij zijn onvoorzichtig besluit volhardde,
+de grens overschrijden.
+
+Het land was in de omstreken van Fou-Ning heuvelachtig. Wolken van gele
+stof rolden in dichte kringen over de wegen, die langs de bebouwde
+landen liepen. Ook daar was de vruchtbare grond van het Hemelsche
+Rijk niet te miskennen.
+
+De kameelen liepen met afgemeten passen, niet snel maar geregeld. De
+gids ging Kin-Fo, Soun, Craig en Fry voor, die een plaats hadden
+gevonden tusschen de twee bulten van het dier. Soun kon zich zeer
+goed in deze soort van reizen schikken en hij zou desnoods meegegaan
+zijn tot het einde der wereld.
+
+Maar mocht de weg niet vermoeiend zijn, de hitte was groot. Door
+de luchtlagen, verhit door de uitstraling van de aarde, werden
+de zonderlingste luchtspiegelingen voortgebracht. Uitgestrekte
+watervlakten, groot als een zee, verschenen aan den gezichteinder
+en verdwenen weder spoedig, tot buitengewone voldoening van Soun,
+die zich reeds bedreigd achtte door een nieuw zeetochtje.
+
+Maar al was deze provincie aan de uiterste grens van China gelegen,
+men moet daarom niet denken, dat zij onbewoond was. Het Hemelsche
+Rijk, hoe uitgestrekt ook, is nog te klein voor de bevolking, die op
+zijne oppervlakte is saamgeperst. Overal zijn de bewoners talrijk,
+zelfs op de grenzen van de Aziatische woestijn.
+
+De velden werden door mannen bearbeid. Ook de Tartaarsche vrouwen,
+kenbaar aan haar rose en blauwe kleeding, waren met veldarbeid
+bezig. Troepen gele schapen met lange staarten--een staart, dien Soun
+niet zonder wangunst beschouwde!--graasden hier en daar, beloerd door
+een zwarten arend.
+
+Ongelukkig de arme verdwaalde die van den troep afraakte! Het zijn
+geduchte roovers en zij richten eene moorddadige slachting aan onder
+de schapen, rammen en jeugdige antilopen, en dienen zelfs den Kirgiesen
+in de steppen van Midden-Azië als jachthonden.
+
+Voorts zag men overal geheele wolken van gevleugeld wild. Een geweer
+zou hier bezigheid gevonden hebben; maar de ware jager zou niet zonder
+verontwaardiging de menigte strikken enz. gade geslagen hebben, alleen
+den strooper waardig, die den grond overal tusschen de koren-, gierst-
+en maïsvelden bedekten.
+
+Kin-Fo en zijne metgezellen gingen steeds voort te midden van wolken
+van Mongoolsche stof. Zij hielden stand noch onder de schaduw hier
+en daar langs den weg, noch op de verspreid liggende boerenplaatsen,
+noch in de dorpen welker bestaan van tijd tot tijd in de verte bleek
+uit de graftorens, ter gedachtenis van eenige helden der Bouddhistische
+legende opgericht. Zij liepen achter elkander en lieten zich geleiden
+door de kameelen, die altijd zoo loopen en die bij hunne gelijkmatige
+stappen geaccompagneerd worden door het geluid van een hun om den
+hals gebonden roode schel.
+
+Onder deze omstandigheden was er aan het voeren van een gesprek
+niet te denken. De gids, weinig spraakzaam van aard, bleef steeds
+aan het hoofd van de kleine karavaan en keek scherp voor zich uit,
+zoover de dikke stofwolken om hen heen slechts toelieten. Hij aarzelde
+trouwens nooit en wist steeds welken weg hij in moest slaan, ook bij
+de kruiswegen waar handwijzers ontbraken. Craig en Fry koesterden
+dan ook te zijnen opzichte geen wantrouwen meer en konden al hun
+aandacht wijden aan den kostbaren cliënt van _de Eeuw_. Het was niet
+meer dan natuurlijk dat hun onrust toenam, naarmate zij dichter bij
+het bereiken van hun doel waren. Ieder oogenblik en zonder dat zij in
+staat zouden zijn er iets aan te doen, kon er een man langs de zijde
+van den weg verschijnen, die hun door een wel toegebrachten slag een
+verlies van tweehonderdduizend dollars kon berokkenen.
+
+Wat Kin-Fo betreft, hij was in die gemoedstemming waarin de
+herinneringen van het verledene het overwicht hebben op den angst van
+het oogenblik of van de toekomst. Alles kwam hem weder voor den geest
+wat er in de laatste twee maanden gebeurd was, en de hardnekkigheid
+waarmede het ongeluk hem vervolgde, begon hem ernstig ongerust te
+maken. Van den dag af waarop zijn correspondent te San-Francisco hem
+het bericht van zijn gewaand verlies had gemeld, was alles hem toch
+letterlijk tegengeloopen. Zou dit gebeurd zijn om hem te straffen voor
+de verblindheid waarmede hij de voorrechten van het eerste gedeelte
+van zijn bestaan had miskend? Zou zijn slecht gesternte ondergaan
+als het hem slechts gelukte Lao-Shen dien ongeluksbrief afhandig
+te maken, of zou deze nog vóór dien tijd aan de opdracht van Wang
+voldoen en hem dooden? Zou het eenmaal de beminnelijke Lé-ou nog
+gegeven zijn door haar teederheid, haar zorg, haar opgewektheid,
+de booze geesten te bezweren die tegen hem losgelaten waren? Dit
+alles kwam hem in de gedachte, hij peinsde er over, en het maakte
+hem bezorgd en ongerust. En Wang! Zeker, hij kon het hem niet kwalijk
+nemen dat hij eene belofte had willen houden die hij zoo plechtig had
+moeten bezweren; maar Wang, de philosoof, die nooit ontbrekende gast
+van de yamen, hij zou daar niet meer zijn om hem wijsheid te leeren!
+
+....»Pas op, val niet!" riep op dit oogenblik de gids uit, tegen
+wiens kameel die van Kin-Fo aanviel; hij had in zijne droomerijen
+niet opgemerkt, dat het dier gevaar liep van te struikelen.
+
+»Zijn wij er?" vroeg hij.
+
+»'t Is acht uur" antwoordde de gids, »en ik stel voor hier halt te
+houden om eerst te eten."
+
+»En dan?"
+
+»Dan gaan we verder."
+
+»Maar dan is het donker."
+
+O, wees maar niet bang dat wij verdwalen zullen! De Groote Muur is geen
+twintig _lis_ meer van hier en onze kameelen moeten even uitblazen."
+
+»'t Is best!" antwoordde Kin-Fo.
+
+Aan den kant van den weg stond een vervallen gebouw en een beekje
+kronkelde zich daarnevens door een ravijn; de beesten konden daar
+heerlijk drinken.
+
+Voordat de duisternis inviel richtten Kin-Fo en zijn gevolg zich
+eenigszins huiselijk in het gebouw in en aten daar met den gewonen
+trek van lieden, die een flinken tocht achter den rug hebben.
+
+Maar met het gesprek wilde het niet vlotten. Een of tweemaal trachtte
+Kin-Fo het op Lao-Shen te brengen. Hij vroeg den gids, wat deze
+Taï-ping er voor een was, of hij hem kende. De gids schudde zijn
+hoofd als iemand die niet alles zeggen wil wat hij weet en vermeed
+zooveel mogelijk om de tot hem gerichte vragen te beantwoorden.
+
+»Komt hij wel eens in deze provincie?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Neen", antwoordde de gids, »maar Taï-pings uit zijn bende zijn
+dikwijls aan deze zijde van den Grooten Muur geweest en het was beter
+hen niet te ontmoeten! Bouddha behoede ons voor de Taï-pings!"
+
+Gedurende dit gesprek, dat Kin-Fo meer belang inboezemde dan de gids
+scheen te kunnen vermoeden, zagen Craig en Fry elkander aan, fronsten
+hunne wenkbrauwen keken op hun horloge en schudden het hoofd.
+
+»Waarom zouden wij hier niet rustig den dag blijven afwachten?" vroegen
+zij.
+
+»In dezen bouwval!" riep de gids uit. »Ik overnacht nog liever in
+het open veld; men loopt dan nog minder gevaar overvallen te worden!"
+
+»De afspraak was, dat we van avond nog bij den Grooten Muur zouden
+zijn", merkte Kin-Fo op. »Ik wil daar zijn en dat zal geschieden ook."
+
+Dit werd gezegd op een toon die geen tegenspraak duldde. Soun zelf,
+ofschoon half dood van angst, durfde geen aanmerking maken.
+
+Toen het maal afgeloopen en het inmiddels negen uur geworden was,
+stond de gids op en maakte men zich gereed den tocht voort te zetten.
+
+Kin-Fo wilde op zijn kameel klimmen, toen Craig en Fry hem aanspraken.
+
+»Blijft mijnheer nog altijd bij zijn plan om Lao-Shen op te zoeken
+en zich in zijn tegenwoordigheid te wagen?"
+
+»Wel zeer zeker", antwoordde Kin-Fo: »ik wil mijn brief terug hebben,
+wat het dan ook kosten mag."
+
+»U speelt een gevaarlijk spel!" hernamen de agenten, »door u in het
+kamp van den Taï-ping, in het hol van den leeuw te wagen!"
+
+»Denk je dat ik de geheele reis gemaakt heb om op het laatste oogenblik
+terug te deinzen?" antwoordde Kin-Fo. »Jelui bent immers vrij om mij
+al of niet te volgen!"
+
+De gids had een kleine zaklantaarn aangestoken. De beide agenten
+kwamen naderbij en keken nogmaals op hun horloge.
+
+»'t Zou zeker voorzichtiger zijn tot morgen te wachten", zoo hielden
+zij aan.
+
+»Waarom dat?" vroeg Kin-Fo. »Lao-Shen zal zeker morgen of overmorgen
+even gevaarlijk zijn als heden. Kom aan, op weg!"
+
+»Op weg!" herhaalden nu Craig en Fry.
+
+De gids had dit gedeelte van het gesprek gehoord. Reeds verscheidene
+keeren, toen de beide agenten moeite gedaan hadden om Kin-Fo van zijn
+voornemen af te brengen, had zijn gelaat eene verstoorde uitdrukking
+getoond. Nu hij hoorde dat zij weder op dit onderwerp terugkwamen,
+kon hij eene beweging van ongeduld niet onderdrukken.
+
+Dit was de aandacht van Kin-Fo niet ontgaan, die overigens vast
+besloten was om niet te aarzelen en geen stap terug te gaan. Maar
+groot was zijne verbazing, toen op het oogenblik dat hij zou opstijgen,
+de gids op hem toetrad en hem in het oor fluisterde:
+
+»Vertrouw die beide menschen niet!"
+
+Kin-Fo opende zijn mond reeds om hiervan nader verklaring
+te vragen.... De gids gaf hem echter een teeken om te zwijgen,
+waarschuwde dat het oogenblik van vertrek daar was en de kleine
+karavaan ging weder op weg.
+
+Was er wantrouwen opgewekt in den geest van Kin-Fo tegen de beide
+agenten van William J. Bidulph? Konden de geheel onverwachte en
+onverklaarbare woorden van den gids opwegen tegen de twee maanden
+van toewijding die de agenten aan zijn dienst hadden gewijd? Stellig
+niet! En toch vroeg Kin-Fo zichzelf te vergeefs af waarom Craig en
+Fry hem zoo sterk hadden aangeraden om zijn bezoek bij den Taï-ping
+tot den volgenden dag uit te stellen of liever er geheel van af te
+zien. Waren zij dan niet onverwachts uit Peking vertrokken om Lao-Shen
+te zoeken? Het eigenbelang zelf der beide agenten van de Eeuw eischte
+immers dat hun cliënt weder in het bezit kwam van dien dwazen en
+gevaarlijken brief? Er was dus wel iets onverklaarbaars in hun gedrag!
+
+Kin-Fo liet niets van deze overpeinzingen blijken. Hij had zijn plaats
+in de rij weder ingenomen. Craig, Fry en Soun volgden hem en zoo reden
+zij ruim twee uur zwijgend achter elkander door, zonder dat hun iets
+belangrijks overkwam.
+
+Het zal omstreeks middernacht geweest zijn, toen de gids stilhield
+en hun in het noorden eene lange donkere lijn toonde, die slechts
+onduidelijk tegen den weinig minder donkeren hemel afstak. Achter
+deze lijn zag men de toppen van eenige bergen, die reeds door de
+eerste stralen der maan verlicht werden, ofschoon dit hemellichaam
+zelf noch achter den gezichteinder verborgen was.
+
+»De Groote Muur!" sprak de gids.
+
+»Kunnen wij van nacht nog verder?" vroeg Kin-Fo.
+
+»Ja wel, als u dat absoluut wilt!" antwoordde de gids.
+
+»Dan gaan wij verder!"
+
+De kameelen waren blijven staan.
+
+»Ik zal den pas gaan verkennen," sprak toen de gids; »wacht hier dan
+maar op mij."
+
+Daarop verwijderde hij zich.
+
+Op dit oogenblik traden Craig en Fry op Kin-Fo toe.
+
+»Mijnheer?..." sprak Craig.
+
+»Mijnheer?..." sprak Fry.
+
+»Is u tevreden geweest over onze diensten gedurende den tijd dat mijn
+heer William J. Bidulph ons aan uw persoon verbonden heeft?"
+
+»Zeer tevreden!"
+
+»Zou mijnheer dan zoo goed willen zijn dit stuk even te willen
+teekenen, waarin verklaard wordt, dat u alle reden hebt om voldaan
+te zijn over onze houding in de twee laatste maanden?"
+
+»Dit stuk!" hernam Kin-Fo uiterst verbaasd. Craig had inmiddels uit
+zijn zakboek een keurig net getuigschrift voor den dag gehaald en
+hield hem dit voor.
+
+»Het zal misschien den heer William J. Bidulph genoegen doen en dan
+is ons dat zeer aangenaam."
+
+»En bezorgt het ons misschien ook een extra gratificatie," voegde
+Fry er bij.
+
+»Mijnheer kan mijn rug wel als lessenaar gebruiken," sprak Craig zich
+omkeerend en bukkend.
+
+»En hier is pen en inkt, waarmede mijnheer gelegenheid heeft om ons
+dit genoegen te doen," zei Fry.
+
+Kin-Fo lachte en teekende zoo goed als de buitengewone omstandigheden
+toelieten het hem aangeboden stuk.
+
+»En zeg mij nu eens" sprak Kin-Fo, toen hij aan het verzoek der
+beide agenten voldaan en het begeerde stuk geteekend had, »wat deze
+aardigheid hier op deze plaats en op dit uur beteekent!"
+
+»Op deze plaats," antwoordde Fry, »omdat wij niet verder met u mede
+zullen reizen."
+
+»En op dit uur," voegde Craig er bij, »omdat het over een paar minuten
+middernacht zijn zal."
+
+»Maar wat doet dat er toe?"
+
+»Mijnheer," antwoordde Craig, »het belang dat de
+verzekeringsmaatschappij _de Eeuw_ in uw dierbaar leven stelt..."
+
+»Duurt nog slechts enkele oogenblikken..." voegde Fry er bij.
+
+»En dan kunt ge u zelf het leven benemen..."
+
+»Of u door anderen laten dooden..."
+
+»Al naar u dat zelf verkiest!"
+
+Kin-Fo zag de beide agenten, die zeer beleefd en ernstig spraken, met
+verbazing aan, maar begreep er niets van. Op dit oogenblik verschenen
+de eerste stralen der maan in het oosten boven den gezichteinder.
+
+»De maan!" riep Fry uit.
+
+»En heden 30 Juni...." riep Craig uit.
+
+»Komt zij te middernacht op...."
+
+»En daar uw contract met _de Eeuw_ niet vernieuwd is...."
+
+»Is thans uw polis ook niet geldig meer en behoort u niet meer onder
+de verzekerden!..."
+
+»Goeden avond, mijnheer Kin-Fo!" zei Craig.
+
+»Mijnheer Kin-Fo, goeden avond!" zei Fry.
+
+En de beide agenten stegen op hunne kameelen, trokken den teugel aan
+en verdwenen langs den weg dien zij gekomen waren, Kin-Fo sprakeloos
+van verbazing achterlatende.
+
+Nauwelijks hield het geluid op van de hoefslagen der kameelen, waarop
+deze practische Amerikanen huiswaarts keerden, of een aantal mannen,
+aangevoerd door den gids, wierpen zich op Kin-Fo, die vruchteloos
+trachtte zich te verdedigen, en op Soun, die vruchteloos trachtte
+te vluchten.
+
+Een oogenblik later waren heer en knecht gebonden en sleepte men hen
+naar een der verlaten forten van den Grooten Muur, waarin men hen
+stevig achter slot en grendel bracht.
+
+
+
+
+
+XXII.
+
+ Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo gemakkelijk
+ was de afloop te voorzien!
+
+
+De Groote Muur,--een Chineesch kraamschut, vierhonderd uur gaans
+lang,--in de derde eeuw door keizer Tisi-Chi-Houang-Ti opgericht,
+strekt zich uit van de golf van Léao-Tong, waar hij met twee steenen
+hoofden in zee begint, tot aan de Kan-Sou, waar hij tot de afmetingen
+van een gewonen muur teruggebracht is. Het is eene onafgebroken
+opeenvolging van dubbele wallen, verdedigd door bastions en forten
+of torens, vijftig voet hoog en twintig voet breed, gegrondvest op
+graniet en opgetrokken van baksteen, die geheel het beloop der bergen
+volgen, welke Rusland van China scheiden.
+
+Aan de zijde van het Hemelsche Rijk is de muur vrij slecht
+onderhouden. Aan de zijde van Mantchourije doet hij zich echter beter
+voor en het getande metselwerk dat de bovenranden omzoomt is nog in
+vrij goeden staat.
+
+Verdedigers vindt men op deze lange rij van vestingwerken volstrekt
+niet, kanonnen nog minder. De Russen, de Tartaren, de Kirgiesen
+gaan even ongestoord door de poorten als de zoons van het Hemelsche
+Rijk. Het kraamschut beschermt de noordelijke grenzen des lands zelfs
+niet meer tegen het fijne Mongoolsche stof, dat door den wind somtijds
+zelfs tot in de hoofdstad gedreven wordt.
+
+Het was door de poort van een dezer verlaten bastions dat Kin-Fo en
+Soun, na op stroo een zeer slechten nacht doorgebracht te hebben,
+den volgenden ochtend geleid werden door een dozijn lieden, die
+natuurlijk alleen tot de benden van Lao-Shen konden behooren.
+
+De gids was verdwenen. Maar Kin-Fo wist zeer goed wat hij hiervan
+denken moest. Het was niet bij toeval geweest dat deze verrader hun
+zijne diensten had aangeboden. De ex-verzekerde bij de maatschappij
+_de Eeuw_ was blijkbaar door dien ellendeling verwacht. Zijne aarzeling
+om zich aan gene zijde van den Grooten Muur te wagen, was slechts een
+krijgslist geweest om geen kwaad vermoeden op te wekken. De schelm
+was in dienst van den Taï-ping en het was blijkbaar op diens bevel
+dat hij gehandeld had.
+
+Als Kin-Fo nog had kunnen twijfelen, dan zou dit toch niet meer het
+geval geweest zijn na een kort gesprek met den persoon die den troep
+scheen aan te voeren.
+
+»Je brengt ons ongetwijfeld naar het kamp van Lao-Shen, je chef",
+had hij gevraagd.
+
+En het antwoord was geweest:
+
+»Wij zullen er binnen een uur zijn!"
+
+Wat was Kin-Fo dan ook eigenlijk daar komen doen? Immers alleen den
+zaakgelastigde van zijn ouden leermeester, van wijlen den philosoof
+Wang, opzoeken. Welnu, hij zou thans dit doel bereiken. Of hij er
+goedschiks of kwaadschiks kwam, deed er immers weinig toe! Angst of
+vrees te voelen, dat kon hij veilig aan Soun overlaten, wiens tanden
+klapperden en die van tijd tot tijd reeds meende dat zijn hoofd hem
+voor de voeten viel.
+
+Kin-Fo had zich dus zeer phlegmatiek in zijn lot geschikt en liet zich
+rustig verder leiden. Hij zou nu in de gelegenheid zijn met Lao-Shen
+over den terugkoop van zijn brief te onderhandelen. Dit was al wat
+hij gewenscht had. Hij had zich dus nergens over te beklagen.
+
+Na den Grooten Muur achter zich gelaten te hebben, volgde de troep
+niet den grooten Mongoolschen heerweg, doch afgelegen voetpaden, die
+rechtsaf naar het bergachtige gedeelte der provincie leidden. Men
+ging ongeveer een uur ver, zoo snel als de steile weg slechts
+toeliet. Kin-Fo en Soun werden scherp bewaakt en zouden niet hebben
+kunnen ontvluchten, ook al hadden zij dit gewild.
+
+Na verloop van anderhalf uur bemerkten de roovers en de gevangenen
+bij het omslaan van een hoek een half vervallen gebouw.
+
+Het was een oude kloosterkerk op een der bergruggen, een eigenaardig
+monument der Bouddhistische bouwkunst. Maar op deze verloren plek
+aan de Russisch-Chineesche grenzen, te midden eener woestijn,
+mocht men wel vragen welke geloovigen den drempel der kapel ooit
+zouden overschrijden. Men mocht met recht onderstellen dat dit met
+levensgevaar zou gepaard gaan, want nergens was beter gelegenheid om
+hinderlagen te leggen.
+
+Als de Taï-ping Lao-Shen zijn kamp had opgeslagen in dit bergachtig
+gedeelte der provincie, dan had hij waarlijk zijn terrein niet
+slecht gekozen.
+
+Op een vraag van Kin-Fo vernam hij dat Lao-Shen daar werkelijk
+vertoefde.
+
+»Ik verlang terstond bij hem gelaten te worden," sprak Kin-Fo.
+
+»Dat zal geschieden!" was het antwoord.
+
+Men bracht hem en Soun in eene groote vestibule, die het voorhof van
+den tempel vormde. Daar bevonden zich een twintigtal gewapende lieden,
+die er in hun rooverspak zeer schilderachtig uitzagen, doch wier ruwe
+en woeste gelaatstrekken juist niet geschikt waren om iemand recht
+op zijn gemak te zetten.
+
+Kin-Fo trad echter onbeschroomd tusschen de dubbele rij Taï-pings
+door; wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen en
+slechts met duwen en stooten kon men hem vooruit drijven.
+
+De vestibule gaf aan de eene zijde toegang tot een trap in den dikken
+muur, welker treden tot vrij diep onder den berg leidden.
+
+Hieruit kon men afleiden dat er een soort van gewelf onder het
+hoofdgebouw was en iemand, die niet met de onderaardsche inrichting
+bekend was, zou zeer moeilijk of liever onmogelijk den weg door het
+doolhof van gangen derwaarts hebben kunnen vinden.
+
+Na een dertigtal treden afgedaald te zijn, ging men een honderdtal
+schreden rechts en links bij den walmenden schijn van een aantal
+toortsen en kwam toen in eene groote zaal, die op dezelfde wijze
+eenigermate verlicht was.
+
+Dit was oorspronkelijk een grafkelder geweest. Korte zware pilaren,
+met de afzichtelijke monsterkoppen, die aan de grillige fauna der
+Chineesche mythologie ontleend zijn, droegen de ingebogen gewelven,
+waarvan de scherpe kanten aan den sluitsteen der zware bogen aansloten.
+
+Een dof gemompel deed zich in deze onderaardsche zaal hooren toen de
+twee gevangenen binnengebracht werden.
+
+De zaal was namelijk volstrekt niet ledig. Eene groote menigte
+vulde haar tot in hare duisterste schuilhoeken. De geheele bende
+der Taï-pings was daar vereenigd, zeker om een of ander verdachte
+plechtigheid te vieren.
+
+Achter in het gewelf op eene steenen verhevenheid stond een groot en
+zwaar man, als de voorzitter van een geheim gerechtshof. Drie of vier
+zijner metgezellen stonden onbeweeglijk aan zijne zijde. Hij gaf een
+teeken, de menigte week dadelijk uiteen en liet den doortocht voor
+de twee gevangenen open.
+
+»Lao-Shen", zei eenvoudig de aanvoerder van het geleide, den persoon
+op de verhevenheid aanwijzende.
+
+Toen Kin-Fo zich tegenover den gevreesden Taï-ping bevond, meende
+hij niet beter te kunnen doen, dan terstond de zaak op het tapijt te
+brengen, die hem aan de andere zijde van den Grooten Muur gebracht had.
+
+»Lao-Shen", aldus begon hij, »gij bezit een brief die u toegezonden is
+door uw ouden vriend en metgezel Wang. Deze brief, door mij geschreven
+en aan Wang ter hand gesteld, heeft op dit oogenblik geen waarde
+hoegenaamd meer en ik kom u verzoeken mij dien terug te geven."
+
+Bij deze woorden, die Kin-Fo op vastberaden toon uitsprak, gaf de
+Taï-ping geen antwoord; hij maakte zelfs geen enkele beweging. Men
+had kunnen denken dat het een bronzen standbeeld was.
+
+»Wat eischt gij van mij voor het teruggeven van dit geschrift?" hernam
+Kin-Fo.
+
+Hij wachtte echter tevergeefs op eenig antwoord.
+
+»Lao-Shen", sprak Kin-Fo verder, »ik zal u een wissel geven op den
+bankier, dien gij noemt, in de stad die gij verkiest, en die zonder
+korting zal uitbetaald worden zonder dat de man door wien gij hem
+wilt laten ontvangen deswege zal verontrust worden."
+
+De Taï-ping bewaarde hetzelfde ijskoude stilzwijgen,--een omstandigheid
+die weinig goeds voorspelde.
+
+Kin-Fo ging voort, duidelijk op elk woord den klemtoon leggende:
+
+»Hoe groot verlangt gij dat ik de som maken zal? Ik bied u vijfduizend
+taëls aan." [17]
+
+Geen antwoord.
+
+»Tienduizend taëls?"
+
+Lao-Shen en zijne gezellen lieten geen geluid hooren en bleven
+onbeweeglijk, evenals de beelden in deze vreemdsoortige kerk.
+
+Eenig ongeduld en toorn begon zich van Kin-Fo meester te maken;
+zijn aanbod was dan toch wel eenig antwoord waard.
+
+»Verstaat gij mij niet, Lao-Shen?" vroeg hij den Taï-ping.
+
+Lao-Shen verwaardigde zich ditmaal met het hoofd te knikken en gaf
+daardoor te kennen dat hij hem volmaakt goed verstond.
+
+»Twintigduizend taëls? Dertigduizend taëls!" riep Kin-Fo uit. »Ik
+zal u geven wat _de Eeuw_ u zou betaald hebben als ge mij gisteren
+gedood hadt. Het dubbele! het driedubbele! spreek op, is dat genoeg?"
+
+Kin-Fo geraakte buiten zichzelf door het stilzwijgen van allen die
+hem omringden. Hij kruiste zijne armen over elkander en kwam een
+schrede nader.
+
+»Tot welken prijs", sprak hij, »wilt ge mij dan dien brief afstaan?"
+
+»Voor geen prijs ter wereld!" zoo verbrak eindelijk de Taï-ping het
+stilzwijgen. »Gij hebt Bouddha beleedigd door het leven te minachten
+dat hij u geschonken heeft, en Bouddha wil gewroken worden. Slechts
+door den dood kunt gij de volle waarde leeren erkennen van het
+voorrecht dat gij zulk een geruimen tijd hebt miskend!"
+
+Toen hij dit gezegd had op een toon die geen antwoord toeliet,
+gaf Lao-Shen een teeken. Men greep Kin-Fo aan voordat hij nog een
+poging had kunnen wagen om zich te verweren, hij werd gebonden en
+voortgesleept. Een paar minuten later werd hij in een soort van kooi
+geworpen, die als draagstoel kon dienen, doch die rondom zoodanig
+gesloten was, dat er geen enkele lichtstraal in doordrong.
+
+Soun, de ongelukkige Soun, werd ondanks zijn schreeuwen en smeeken
+op dezelfde wijze behandeld.
+
+»Dat is de dood," sprak Kin-Fo tot zich zelf; »welnu hetzij zoo,
+hij die het leven veracht heeft, verdient te sterven!"
+
+Toch was de dood nog niet zoo nabij als hij dacht. Maar welke foltering
+had de wreede Taï-ping dan voor hem uitgedacht? Daarvan kon hij zich
+geen voorstelling maken.
+
+Er gingen uren voorbij. Kin-Fo voelde dat het hok waarin men hem
+gesloten had, opgetild en voortgedragen werd. Toen werd het blijkbaar
+op een of ander voertuig geplaatst. Het schokken op den weg, het
+geluid der paarden, het gekletter der wapenen van de lieden die er
+naast gingen, lieten daaraan geen twijfel over. Men vervoerde hen
+blijkbaar naar elders. Waarheen! Dat was onmogelijk te gissen.
+
+Zeven à acht uur later bemerkte Kin-Fo dat men stilhield, dat zijn
+kooi opgenomen en voortgedragen werd en kort daarop voelde hij eene
+geheel andere beweging dan die in het voertuig waarmede men hem over
+den weg had gereden.
+
+»Ben ik dan nu op een schip?" vroeg hij zichzelf af.
+
+Zeer duidelijk merkbaar slingeren en stampen en het trillen van een
+schroef versterkten hem in het denkbeeld dat men hem aan boord van
+een stoomboot had gebracht.
+
+»Dus de dood in de golven!" dacht hij, »'t Zij zoo, zij besparen mij
+dusdoende veel erger folteringen! Heb dank daarvoor, Lao-Shen!"
+
+Maar er gingen weder tweemaal vier-en-twintig uur voorbij. Tweemaal
+per dag werd door een schuif wat eten en drinken in het hok gezet,
+zonder dat de gevangene de hand zien kon die het bracht en zonder
+dat hij eenig antwoord op zijne vragen kreeg.
+
+Kin-Fo had ontroeringen gewenscht, voordat hij het schoone, hem door
+den hemel geschonken leven verliet! Hij had niet gewild, dat zijn
+hart zou ophouden te kloppen voordat het althans ook eens getrild
+had! Welnu, er werd aan zijn wensch voldaan en in veel grooter mate
+dan hij dit ooit had kunnen begeeren.
+
+Toch had hij gaarne, nu hij zijn leven moest verliezen, in het volle
+daglicht willen sterven. De gedachte dat het hok, waarin hij opgesloten
+was en dat slechts op de meest primitieve wijze als een gevangenis-cel
+was ingericht, elk oogenblik in de golven kon geworpen worden, kwelde
+hem vreeselijk. Sterven zonder dat hij den hemel nog eenmaal gezien
+had, zonder een laatsten blik geworpen te hebben op de arme Lé-ou,
+wier herinneringen hem geheel vervulden, dat was te erg!
+
+Eindelijk na een tijdsverloop, van welks duur hij zich geen
+voorstelling kon maken, scheen het hem toe dat de lange tocht
+plotseling gestaakt werd. Het gedreun der machine hield op. Het
+vaartuig, waarop zijne gevangenis stond, hield stil. Kin-Fo voelde
+dat de kooi opnieuw werd opgenomen.
+
+Nu was dus het laatste oogenblik aangebroken en de veroordeelde had
+nog slechts vergiffenis te vragen voor de afdwalingen waaraan hij
+zich bij zijn leven had schuldig gemaakt.
+
+Eenige oogenblikken verliepen er nog,--jaren, eeuwen!
+
+Tot zijne verbazing bemerkte Kin-Fo, dat de kooi opnieuw op den vasten
+grond stond.
+
+Plotseling werd de gevangenis geopend. Ruwe armen grepen hem aan,
+een sterke band werd hem om de oogen geslagen en hij voelde dat men
+hem naar buiten trok. Stevig vastgehouden moest hij eenige schreden
+doen, toen dwongen zijne geleiders hem om stil te staan.
+
+»Als ik nu eindelijk sterven moet," riep hij uit, »smeek ik u niet
+mij het leven te laten, waarvan ik geen goed gebruik wist te maken,
+maar bid ik u mij te laten sterven in het volle daglicht, als een
+man die den dood niet vreest!"
+
+»Het zij zoo!" sprak een ernstige stem. »Laat het geschieden zooals
+de veroordeelde wenscht!"
+
+Plotseling werd de band, die zijne oogen bedekte, afgerukt.
+
+Kin-Fo wierp toen een blik om zich heen....
+
+Was hij de speelbal van een droom? Een rijk gedekte tafel stond voor
+hem, waaraan vijf gasten gezeten waren, die glimlachten en slechts
+op hem schenen te wachten om op het maal aan te vallen. Twee ledige
+plaatsen waren open gelaten.
+
+»Gij, gij! Mijn vrienden, mijn beste vrienden! Zijt gij het?" riep
+Kin-Fo uit, op een toon die onmogelijk weer te geven zou zijn.
+
+Maar neen! er was geen vergissing mogelijk. Het was Wang, de
+philosoof! Het waren Yin-Pang, Houal, Pao-Shen, Tim, zijne vrienden
+uit Kanton, dezelfden die hij twee maanden geleden onthaald had op
+het bloemenschip op de Paarlen-rivier, de vrienden zijner jeugd,
+de gezellen van zijn ongehuwden staat!
+
+Kin-Fo kon zijne oogen niet gelooven! Hij was in zijn eigen huis,
+in de eetzaal van zijn yamen te Shang-Haï!
+
+»Als gij het zijt," riep hij uit, het woord tot Wang richtende,
+»en niet uw schim, spreek dan!"
+
+»Ik ben het zelf mijn vriend," antwoordde de philosoof. »En zijt gij
+nu geneigd aan uw ouden leermeester te vergeven dat zijn laatste les
+in de philosophie misschien wat buitengewoon en wat hard was?"
+
+»Wat zegt ge?" antwoordde Kin-Fo. »Hebt gij, gij Wang, de hand in
+dit alles gehad?"
+
+»Dat heb ik!" luidde het antwoord.
+
+»Ja", vervolgde Wang, »ik deed alles; ik, die alleen de opdracht om u
+te dooden op mij genomen heb, opdat een ander zich er niet mee belasten
+zou! Ik die wist, nog eerder dan gij, dat gij niet geruïneerd waart,
+en dat er een oogenblik zou komen, waarop gij niet zoudt verlangen te
+sterven. Mijn oude makker, Lao-Shen, die zich onderworpen heeft en die
+in het vervolg een der hechtste steunpilaren van het rijk zal worden,
+heeft mij wel behulpzaam willen zijn om u, met den dood voor oogen,
+het leven op prijs te doen stellen. Dat ik u verschrikkelijken angst
+heb doen doorstaan en u, wat nog erger is, meer heb laten verrichten
+dan van een mensch naar billijkheid kan worden verlangd,--mijn hart
+bloedde er onder,--is alleen geschied omdat ik de zekerheid had dat
+gij het geluk achtervolgde, en dat gij het eenmaal bereiken zoudt!"
+
+Kin-Fo was Wang in de armen gezonken en deze drukte hem innig tegen
+de borst.
+
+»Arme Wang!" sprak Kin-Fo bewogen, »had ik dan nog maar alleen gevaar
+geloopen! Maar ook u heb ik in ongelegenheid gebracht! Wat heb ik
+u laten loopen en wat heb ik u een koud bad bezorgd op de brug van
+Palikao!"
+
+»Och, wat dat betreft", antwoordde Wang lachende, »dit heeft mij met
+het oog op mijn vijf en vijftig jaren en mijn philosophie niet weinig
+vrees verwekt! Ik had het warm en het water was koud! Maar ik ben er
+goed afgekomen! Men loopt en zwemt nooit beter dan als men het voor
+een ander doet!"
+
+»Voor een ander!" sprak Kin-Fo ernstig. »Ja! men moet voor een ander
+alles over hebben! Daar ligt het geheim voor het ware geluk!"
+
+Daarop kwam Soun binnen, bleek als iemand die gedurende tweemaal
+vier-en-twintig uur door zeeziekte gekweld werd. De ongelukkige
+knecht had, evenals zijn meester, den weg van Fou-Ning naar Shang-Haï
+moeten maken, en hoe hij het er afgebracht had, kon men wel aan zijn
+gezicht zien!
+
+Na zich aan de armen van Wang als 't ware ontworsteld te hebben,
+drukte Kin-Fo al zijne vrienden de hand.
+
+»'t Is niet te loochenen, zóó is het beter!" sprak hij. »Ik ben tot
+nu toe een gek geweest!..."
+
+»En nu zult gij in een verstandig man veranderen!" antwoordde hem
+de philosoof.
+
+»Ik zal er naar trachten," zei Kin-Fo, »en in de eerste plaats beginnen
+met orde op mijn zaken te stellen. Ik heb de wereld doorgezworven
+om een stuk papier te zoeken dat de oorzaak is geweest van al mijn
+wederwaardigheden en dat ik terug wil hebben. Wat is er geworden
+van den vervloekten brief, dien ik u heb gegeven, Wang? Hebt gij
+hem werkelijk uit uw handen gegeven? Ik zou hem graag terug hebben,
+want hij kon weer wegraken! Lao-Shen kan er--gesteld hij heeft dien
+nog in zijn bezit--geen waarde meer aan hechten en hij zou misschien
+kunnen vallen in de handen van... minder fatsoenlijke lieden!"
+
+Iedereen barstte op het hooren van deze woorden in lachen uit.
+
+»Beste vrienden", zei Wang, »Kin-Fo is werkelijk, dank zij zijn
+avonturen, een man van regelmaat geworden! Zijn onverschilligheid
+van vroeger is geweken! Hij denkt als een verstandig man!"
+
+»Ik krijg echter op deze wijze mijn brief niet terug", hernam Kin-Fo,
+»mijn dwazen brief! Ik beken zonder schaamte dat ik niet rusten zal
+voor ik dien terug heb en voor ik de asch er van aan den wind heb
+toevertrouwd!"
+
+"Hecht gij werkelijk aan uw brief?" hernam Wang.
+
+»Zeker", antwoordde Kin-Fo. »Zoudt gij zoo wreed zijn dien te behouden
+als een waarborg tegen een nieuwe dwaasheid mijnerzijds?"
+
+»Neen."
+
+»Welnu?"
+
+»Welnu, beste leerling, aan uw verlangen kan niet voldaan worden het
+is helaas mijn schuld niet. Noch Lao-Shen, noch ik hebben hem meer,
+uw brief..."
+
+»Hebt gij hem niet meer?"
+
+»Neen."
+
+»Hebt gij hem vernietigd?"
+
+»Neen! helaas! neen!".
+
+»Zijt gij onvoorzichtig genoeg geweest hem aan andere handen toe
+te vertrouwen?"
+
+»Ja."
+
+»Aan wien? aan wien!" vroeg Kin-Fo driftig, daar zijn geduld ten
+einde was. »Aan wien?"
+
+»Aan iemand die hem alleen aan u persoonlijk ter hand wil stellen!"
+
+Op dit oogenblik verscheen de bevallige Lé-ou, die achter een scherm
+verborgen, het tooneel van het begin tot het einde had bijgewoond. Zij
+hield den brief tusschen hare lieve vingertjes en bewoog hem, bij
+wijze van waarschuwing, heen en weder.
+
+Kin-Fo breidde zijn armen uit.
+
+»Neen, nog niet. Eerst nog een weinig geduld!" sprak de beminnelijke
+vrouw, terwijl zij een beweging maakte als wilde zij weder achter
+het scherm terugkeeren. »Eerst zaken, mijn beste man!"
+
+En terwijl zij hem den brief voor de oogen hield, sprak zij:
+
+»Herkent mijn lieve jongste broeder zijn werk?"
+
+»Of ik het herken!" riep Kin-Fo uit. »Wie anders dan ik had dien
+gekken brief kunnen schrijven?"
+
+»Welnu," vervolgde Lé-ou, »daar gij de wettige begeerte uit om
+den brief te bezitten, ziedaar, verscheur, verbrand, vernietig dit
+gevaarlijke stuk! Dat er niets overblijve van den Kin-Fo die het
+geschreven heeft!"
+
+»Zoo zij het," sprak Kin-Fo, en naderde met het dunne papier de vlam;
+»maar vergun nu, mijn allerliefste, dat uw man teederlijk zijn vrouw
+omarme en zet gij u aan het hoofd van dezen disch. Ik gevoel dat ik
+er eer aan zal bewijzen."
+
+»En wij ook!" riepen de vijf gasten. »Tevreden menschen zijn hongerig!"
+
+Toen de officieele rouw eenige dagen later werd opgeheven, werd het
+huwelijk gesloten.
+
+De beide echtgenooten beminden elkander! Zij moesten elkander altijd
+beminnen. Van alle kanten lachte hun het geluk toe.
+
+Men ga naar China om er getuige van te zijn!
+
+
+
+
+
+
+
+
+MUITERIJ AAN BOORD DER "BOUNTY." [18]
+
+
+I.
+
+
+Niet het minste tochtje, geen rimpeltje verstoort de oppervlakte
+der zee, terwijl geen enkele wolk, zoover het oog reikt, aan het
+uitspansel is te bespeuren. De schitterende sterrenbeelden van het
+zuidelijk halfrond teekenen zich met een onvergelijkelijke juistheid
+tegen den hemel af. De zeilen van de _Bounty_ hangen slap langs de
+masten, het vaartuig is onbeweeglijk, en het schijnsel der maan dat
+verbleekt voor den dageraad die aanbreekt, verlicht het luchtruim
+met een onbeschrijfelijken glans.
+
+De _Bounty_, een schip van twee honderd vijftien ton, bemand met zes
+en veertig koppen, had den 23n December, 1787 Spithead verlaten onder
+het kommando van kapitein Bligh, een ervaren, maar wat ruwe zeeman,
+die kapitein Cook op zijn laatste onderzoekingsreis vergezeld had.
+
+De _Bounty_ was belast met de speciale zending om den broodboom,
+die in den archipel van Taïti welig tiert, naar de Antilles over
+te brengen. Na een vertoef van zes maanden in de baai van Matavaï,
+had William Bligh een duizendtal dezer boomen geladen en na een
+kort oponthoud op de Vrienden-eilanden, den steven gewend naar de
+West-Indiën.
+
+Meermalen had het wantrouwend en driftig karakter van den kapitein
+aanleiding gegeven tot onaangename tooneelen tusschen sommige zijner
+officieren en hem. Evenwel deed de rust die den 28n April, 1789 bij
+het opgaan der zon aan boord van de _Bounty_ heerschte niets vermoeden
+van de ernstige gebeurtenissen die weldra zouden plaats hebben.
+
+Werkelijk scheen alles kalm en bedaard te zijn, toen plotseling zich
+eene ongewone levendigheid op het vaartuig voordeed. Eenige matrozen
+spreken elkaar aan, wisselen zacht een paar woorden en verdwijnen
+daarna met langzame schreden.
+
+Wordt de morgenwacht afgelost? Is er iets bijzonders aan boord
+voorgevallen?
+
+»Vooral geen rumoer, mijne vrienden," zei Fletcher Christian, de
+eerste stuurman van de _Bounty_. »Bob, hou je pistool gereed, maar
+schiet niet voordat ik 't je beveel. En jij, Churchill, neem je bijl
+en verbreek het slot van de kajuit van den kapitein. En nog iets,
+denk er aan dat ik hem levend moet hebben!"
+
+Gevolgd door een tiental matrozen, gewapend met sabels, hartsvangers
+en pistolen, sloop Christian tusschendeks; na vervolgens schildwachten
+voor de kajuit van Stewart en van Peter Heywood, den equipagemeester
+en den adelborst van de _Bounty_ geplaatst te hebben, bleef hij staan
+voor de deur van den kapitein.
+
+»Kom, jongens," zei hij, »helpt een handje!"
+
+De deur week onder een krachtige drukking en de matrozen drongen in
+de kajuit door.
+
+Verrast door de duisternis en misschien denkende aan de
+verantwoordelijkheid hunner daden, aarzelden zij een oogenblik.
+
+»Holla! wat is er? Wie heeft het hart?...." riep de kapitein, uit
+zijn kooi springende.
+
+»Hou je mond, Bligh!" antwoordde Churchill. »Zwijg, en probeer niet
+weerstand te bieden, of ik steek je een prop in den mond!"
+
+»Je hoeft je niet aan te kleeden," voegde Bob er bij. "Je zult er
+altijd nog goed genoeg uitzien, als je aan de bezaansmast hangt!"
+
+»Bind hem de handen op den rug, Churchill," zei Christian, »en hijsch
+hem op het dek!"
+
+»Als men maar weet hoe met hem om te springen, is de verschrikkelijkste
+kapitein nog al zoo bar niet," merkte John Smith, de philosoof der
+bende op.
+
+Daarna klom de stoet, onverschillig of ze de nog slapende matrozen
+van de laatste wacht wakker maakten of niet, de trap weder op en
+verschenen ze weer op het dek.
+
+Het was een formeele opstand. Van al de officieren aan boord was Young,
+een der adelborsten, de eenige, die gemeene zaak met de muitelingen
+gemaakt had.
+
+Wat de equipage betreft, de weifelaars moesten voor het oogenblik
+toegeven, terwijl de anderen, ongewapend, zonder hoofd, toeschouwers
+bleven van het treurspel dat onder hunne oogen zou afgespeeld worden.
+
+Allen waren in stilte op het dek geschaard; zij keken naar hun kapitein
+die, half naakt, met opgeheven hoofde voorwaarts trad te midden van
+die mannen die gewoon waren om voor hem te beven.
+
+»Bligh," zei Christian ruw, »je bent van je kommandement ontzet."
+
+»Ik ken je het recht niet toe...." antwoordde de kapitein.
+
+»Laat ons geen tijd in nuttelooze protestaties verliezen," riep
+Christian uit, die Bligh in de rede viel. »'k Spreek op 't oogenblik
+uit naam van de geheele equipage der _Bounty_. We hadden nauwlijks
+Engeland verlaten of we hadden ons reeds over je beleedigende
+vermoedens, je brutale handelingen te beklagen. Als ik zeg wij,
+dan meen ik daarmee zoowel de officieren als de matrozen. Niet
+alleen konden we ons nooit rechtvaardigen, maar je verwierpt onze
+klachten met minachting! Zijn we dan honden om alle oogenblikken
+gehoond te worden? Kanaljes, roovers, leugenaars, dieven! Je had
+geen uitdrukking die grof genoeg, geen beleediging die gemeen genoeg
+voor ons was! Men zou geen mensch moeten zijn om een dergelijk
+bestaan langer te verdragen! En ik, ik je landgenoot, ik die je
+familie ken, ik die al twee reizen onder je bevelen gemaakt heb,
+ben ik door je gespaard geworden? Heb je me niet gisteren nog
+beschuldigd je eenige armzalige vruchten ontstolen te hebben? En
+de bemanning! Voor niets, in de boeien! Voor een bagatel, vier en
+twintig met het eindje! Welnu, loontje komt om zijn boontje! Je
+bent te mild voor ons geweest, Bligh! Nu is 't onze beurt! Al die
+beleedigingen, die onrechtvaardigheden, die onzinnige beschuldigingen,
+die zedelijke en lichamelijke pijnigingen, waarmee je je equipage
+anderhalf jaar lang overladen hebt, zullen we je betaald zetten,
+en met woeker! Kapitein! allen, die je beleedigd hebt, hebben je
+veroordeeld.--Is het niet zoo, kameraden?"
+
+»Ja, ja, ter dood!" riepen de meeste matrozen, hun kapitein
+bedreigende.
+
+»Kapitein Bligh," hernam Christian, "eenigen hadden er van gesproken om
+je aan een eind touw tusschen hemel en water op te hijschen. Anderen
+stelden voor je met het eindje zoolang te geeselen, tot je er dood
+bij neerviel. Ik weet wat beters. Je bent overigens niet de eenige
+schuldige hier. Zij die altijd getrouw je bevelen hebben opgevolgd,
+hoe wreed ze ook waren, zouden wanhopig zijn onder mijn kommando over
+te gaan. Zij hebben verdiend je te vergezellen overal waar de wind
+je voeren zal.--Laat de sloep in zee!"
+
+Een afkeurend gemor deed zich bij deze laatste woorden van Christian
+hooren, die er zich evenwel niet om scheen te bekommeren. Kapitein
+Bligh, die door deze bedreigingen niet uit het veld geslagen was,
+maakte van een oogenblik van stilte gebruik om het woord te nemen.
+
+»Officieren en matrozen," zeide hij met vaste stem, »in mijne
+hoedanigheid als officier van de koninklijke marine, kommandant van
+de _Bounty_, protesteer ik tegen de behandeling die je me wilt doen
+ondergaan. Hebt ge je te beklagen over de wijze waarop ik mijn kommando
+gevoerd heb, dan kan je me voor een krijgsraad roepen. Maar je hebt
+stellig niet gedacht aan het gewicht van de daad die je op het punt
+staat te volvoeren. Denkt er aan dat de hand aan je kapitein te slaan,
+een daad is die je in verzet doet komen tegen de bestaande wetten,
+een daad is die je allen terugkeer naar je vaderland onmogelijk maakt,
+een daad eindelijk die je blootstelt om als zeeroovers behandeld te
+worden! Vroeg of laat wacht je een schandelijke dood, de dood van
+verraders en oproerlingen! In den naam van de eer en de gehoorzaamheid
+die je me gezworen hebt, sommeer ik je tot je plicht terug te keeren!"
+
+»We weten volkomen waaraan we ons blootstellen," antwoordde Churchill.
+
+»Genoeg, genoeg!" schreeuwde de equipage, gereed om tot gewelddadigheid
+over te gaan.
+
+»Nu, goed," zei Bligh, »als je dan een slachtoffer wilt, laat ik het
+dan zijn, maar ik alleen! Diegenen mijner kameraden, die je evenals
+mij veroordeelt, hebben slechts mijne bevelen uitgevoerd!"
+
+De stem van den kapitein verloor zich in een koor van verwenschingen
+en hij moest het opgeven om die meedoogenloos geworden harten te
+vermurwen.
+
+Gedurende dien tijd werden beschikkingen genomen om de bevelen van
+Christian ten uitvoer te brengen.
+
+Intusschen was er een vrij hevig geschil gerezen tusschen den eersten
+stuurman en verscheidene oproerlingen die kapitein Bligh en zijne
+metgezellen aan hun lot wilden overlaten zonder wapenen, zonder brood
+of ander voedsel.
+
+Eenigen,--en dit was ook de meening van Churchill,--vonden dat
+het aantal van hen die het schip moesten verlaten, niet groot
+genoeg was. Men moest zich, zeide hij, ontdoen van allen die, al
+hadden zij niet rechtstreeks aan het komplot deelgenomen, toch niet
+veilig waren. Zij die slechts tevreden waren met de zaken zooals zij
+zich voordeden, waren niet te vertrouwen. Wat hem aangaat, zijn rug
+smartte nog van de zweepslagen die hij gekregen had omdat hij op Taïti
+gedeserteerd was. Het beste en het snelste middel om hem te genezen
+was, hem dadelijk aan den kommandant over te leveren!--Hij zou zich
+wel weten te wreken, en met eigen hand!
+
+»Hayward! Hallett!" riep Christian, zich tot twee officieren richtende,
+zonder op de woorden van Churchill te letten, »klimt af in de sloep."
+
+»Wat heb ik je gedaan, Christian, om me zoo te behandelen?" zei
+Hayward. »'t Schijnt dat je mijn dood wilt!'
+
+»Kom, kom, geen tegenspartelingen! Gehoorzaam, of...! ...Fryer,
+scheep je ook in!"
+
+Doch in plaats van zich naar de sloep te begeven, naderden deze
+officieren kapitein Bligh, terwijl Fryer, die de stoutmoedigste scheen,
+hem het volgende toefluisterde:
+
+»Kommandant, wilt u beproeven om het schip te hernemen? We hebben wel
+is waar geen wapens, maar als we de muitelingen onverhoeds aanvallen,
+zullen ze geen weerstand bieden. Wat kan 't ons schelen, al worden
+er eenigen van ons gedood! We kunnen een coup wagen! Wat dunkt u?"
+
+En werkelijk maakten de officieren zich gereed om zich op de
+muitelingen te werpen die bezig waren om de sloep uit haar davids
+te tillen, toen Churchill, wien dit onderhoud, hoe kort ook, niet
+ontgaan was, hen met eenige goed gewapende mannen omsingelde en hen
+met geweld deed scheep gaan.
+
+»Millward, Muspratt, Birket, en jelui daar," zei Christian, zich
+tot eenige matrozen wendende die geen deel aan den opstand genomen
+hadden, »gaat tusschendeks, en zoekt uit wat je 't liefst meeneemt! Je
+vergezelt kapitein Bligh. Jij, Morrison, bewaak me daar die snaken
+eens! Purcell, je kunt je timmermanskist meenemen."
+
+Twee masten met de zeilen, eenige spijkers, een zaag, een half
+stuk zeildoek, vier kleine vaatjes, honderd vijf en twintig liters
+water inhoudende, honderd vijftig pond beschuit, twee en dertig pond
+pekelspek, zes flesschen wijn, zes flesschen rum, de likeurkelder
+van den kapitein, was alles wat zij mochten medenemen. Men wierp
+hun daarenboven twee of drie oude sabels toe, maar men weigerde hun
+vuurwapenen van welken aard ook.
+
+»Waar zijn toch Heywood en Stewart?" zei Bligh, toen hij zich in de
+sloep bevond. »Hebben die me ook verraden?"
+
+Zij hadden hem niet verraden, maar Christian had besloten hen aan
+boord te houden.
+
+De kapitein werd toen een oogenblik door een gevoel van vergeeflijke
+ontmoediging en zwakheid overvallen, 't welk echter niet lang duurde.
+
+»Christian," zeide hij, »ik geef je mijn woord van eer dat ik alles zal
+vergeten wat er gebeurd is, als je dat verfoeielijk plan opgeeft! 'k
+Bid je, denk toch eens aan mijn vrouw en kinderen! Wat zal er van de
+mijnen worden, als ik dood ben!"
+
+»Als je een beetje eergevoel gehad hadt," antwoordde Christian, »zou
+het nooit zoover gekomen zijn. Als je wat meer aan je eigen vrouw en
+kinderen en aan de vrouw en kinderen van de anderen gedacht hadt, zou
+je niet zoo hard en zoo onrechtvaardig voor ons allen geweest zijn!"
+
+Ook de bootsman op zijn beurt, trachtte op het punt van scheep te
+gaan Christian tot andere gedachten te brengen, doch te vergeefs.
+
+»'k Heb al veel te lang geleden," antwoordde deze laatste bitter. »Je
+weet niet welke kwellingen ik gehad heb! Neen! dat kon geen dag meer
+duren en daarenboven weet je dat ik gedurende de geheele reis, ik,
+de eerste stuurman van dit vaartuig, als een hond behandeld ben! Toch
+wil ik, op het oogenblik me van kapitein Bligh te scheiden, dien
+ik waarschijnlijk nooit meer zien zal, uit medelijden hem niet alle
+hoop op redding benemen.--Smith! ga naar de kajuit van den kapitein,
+en haal hem zijne kleederen, zijn journaal en zijn portefeuille. Breng
+hem daarenboven mijn zeekaarten en mijn eigen sextant. Hij heeft dan
+eenige kans zijn metgezellen te redden en zich zelf te helpen!"
+
+De bevelen van Christian werden ten uitvoer gebracht, doch niet zonder
+eenig verzet.
+
+»En nu, Morrison, gooi het touw los," beval de eerste stuurman,
+die nu kapitein geworden was, »en Gode aanbevolen!"
+
+Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh en zijne ongelukkige lotgenooten
+spottenderwijs een laatst vaarwel toeriepen, kon Christian, tegen
+de verschansing geleund, zijne oogen niet afhouden van de sloep,
+die zich verwijderde. Deze brave officier, wiens gedrag altijd flink
+en rond geweest was en daarom ten volle den lof verdiend had van
+al de kommandanten onder wie hij gediend had, was thans niets meer
+dan het hoofd eener bende zeeroovers. Het zou hem nooit meer vergund
+zijn zijne oude moeder, noch zijne verloofde, noch de kusten van het
+eiland Man, zijn vaderland weder te zien. Hij gevoelde zich verlaagd
+in zijn eigen oogen, onteerd in de oogen van iedereen! De kastijding
+volgde reeds op den misstap!
+
+
+
+
+
+II
+
+De verlatenen.
+
+
+De sloep die kapitein Bligh droeg, was met haar achttien passagiers,
+officieren en matrozen, behalve den wel is waar niet grooten voorraad,
+zoo zwaar geladen, dat zij nauwlijks vijftien duim boven het vlak
+der zee uitkwam. Een en twintig voet lang, zes voet breed, mocht zij
+volkomen geschikt zijn voor den dienst der _Bounty_, doch om zulk
+een talrijke equipage te bevatten, om zulk een lange reis te maken,
+was het moeielijk een ellendiger vaartuig te vinden.
+
+De matrozen stelden evenwel het volste vertrouwen in de geestkracht en
+de bekwaamheid van kapitein Bligh en de officieren die zijn lot deelden
+en roeiden met kracht, zoodat de sloep snel de golven doorsneed.
+
+Bligh had niet geaarzeld hoe te handelen. Men moest dadelijk trachten
+zoodra mogelijk het eiland Tofoa, het dichtste bij van de groep der
+Vrienden-eilanden, te bereiken. Slechts eenige dagen geleden hadden
+zij dit eiland verlaten en daar moest men dan een voorraad vruchten
+van den broodboom verzamelen, den voorraad water vernieuwen en van
+daar den koers naar Tonga-Tabou nemen. Daar zou men dan ongetwijfeld
+genoeg levensmiddelen kunnen innemen om den overtocht te maken naar
+de Hollandsche vestigingen van Timor, ingeval men uit vrees voor de
+inboorlingen, zich niet wilde ophouden in de ontelbare archipels die
+op den weg gezaaid liggen.
+
+De eerste dag ging zonder eenig bijzonder voorval voorbij en de nacht
+viel juist toen men de kust van Tofoa ontdekte. Ongelukkig is het
+strand daar zoo rotsachtig, de kust zoo steil, dat men er 's nachts
+niet kan landen. Men moest dus den dag afwachten.
+
+Bligh wilde liefst, of het moest strikt noodzakelijk zijn, den
+voorraad in de sloep niet aanraken. Het eiland moest dus allen
+voeden. Dat scheen evenwel moeielijk te zullen zijn, want in het
+eerst ontmoetten zij, aan land zijnde, geen spoor van bewoners. Toch
+duurde het niet lang of er kwamen eenige opdagen; deze werden goed
+ontvangen, en brachten andere mede die hen van een weinig water en
+eenige kokosnoten voorzagen.
+
+Bligh was in groote verlegenheid. Wat moesten zij den inboorlingen
+wel zeggen die bij de laatste landing der _Bounty_ reeds handel
+met haar gedreven hadden? Het was vooral zaak hun de waarheid te
+verbergen, teneinde het aanzien niet in gevaar te brengen waarmede
+de vreemdelingen op die eilanden steeds waren ontvangen geworden.
+
+Zeggen dat zij door het vaartuig 't welk in volle zee was gebleven,
+waren uitgezonden om voorraad op te doen? Onmogelijk, daar de _Bounty_
+niet zichtbaar was, zelfs van de toppen der heuvels niet! Zeggen
+dat zij schipbreuk hadden geleden en dat de inboorlingen in
+hen de eenige overlevenden der schipbreukelingen zagen? dit was
+nog de waarschijnlijkste fabel. Misschien zoude deze haar met
+medelijden vervullen en er hen toe brengen den voorraad der sloep
+te voltooien. Bligh bleef aan dit laatste besluit vasthouden, hoe
+gevaarlijk ook en waarschuwde allen opdat men het algemeen eens was
+betreffende deze fabel.
+
+Bij het hooren van dit verhaal, gaven de inboorlingen geen bewijzen van
+vreugde, noch teekenen van verdriet. Alleen was er groote verwondering
+op hun gelaat te lezen en wat zij overigens dachten, was onmogelijk
+te raden.
+
+Den 2n Mei was het aantal inboorlingen die van de andere deelen des
+eilands waren samengestroomd, waarlijk onrustbarend en weldra merkte
+Bligh op dat zij vijandige plannen hadden. Eenige beproefden zelfs
+de sloep op het strand te slepen en lieten dit voornemen eerst varen
+bij de nadrukkelijke vertogen van den kapitein, die hen met zijn
+hartsvanger in ontzag moest houden. Gedurende dien tijd, kwamen
+eenige zijner manschappen, die Bligh had uitgezonden, met eenige
+gallons water terug.
+
+Het was meer dan tijd dit ongastvrije oord te verlaten. Bij het
+ondergaan der zon was alles gereed, maar het was niet gemakkelijk de
+sloep te bereiken. Het strand was bezaaid met inboorlingen die steenen
+tegen elkander aansloegen en ze gereed hielden om te werpen. De sloep
+moest zich dus op eenige vademen van het strand verwijderd houden en
+slechts dan aanlanden, als de mannen gereed waren zich in te schepen.
+
+De Engelschen waren nu ernstig ongerust over de vijandige neigingen
+der inboorlingen; zij klommen weder naar het strand af, te midden van
+tweehonderd inboorlingen, die slechts op een teeken wachtten om zich
+op hen te werpen. Evenwel waren allen gelukkig in de sloep gekomen,
+toen een der matrozen, Bancroft genaamd, op het noodlottig idée
+kwam naar het strand terug te keeren om 't een of andere voorwerp
+te zoeken dat hij er had achtergelaten. Binnen een seconde werd de
+onvoorzichtige door de inboorlingen omringd en door steenen gedood,
+zonder dat zijne metgezellen, die geen enkel vuurwapen bezaten, hem
+konden te hulp komen. Doch ook zij zelven werden op dat oogenblik
+aangegrepen en met een hagel van steenen begroet.
+
+»Komt, jongens," riep Bligh, »aan de riemen en flink doorgeroeid!"
+
+De inboorlingen begaven zich toen in zee en deden opnieuw een
+hagelbui van keien op de sloep regenen. Verscheidene mannen werden
+gekwetst. Maar Hayward, raapte een steen op die in de sloep gevallen
+was, mikte op een van de aanvallers en raakte hem midden op het
+voorhoofd. De inboorling viel omver, een doordringenden schreeuw
+gevende, die beantwoord werd door de hoera's der Engelschen. Hun
+ongelukkige kameraad was gewroken.
+
+Intusschen staken verscheidene prauwen van het strand af en zetten
+hen achterna. Deze vervolging kon slechts met een gevecht eindigen,
+waarvan de uitslag misschien niet gelukkig geweest ware, toen
+de equipagemeester een goeden inval kreeg. Niet wetende dat hij
+Hippomenes in zijne worsteling met Atalantes navolgde, ontdeed hij
+zich van zijn boezeroen en wierp het in zee. De inboorlingen lieten
+hun prooi los en hielden zich op om zich van het boezeroen meester
+te maken, waardoor de sloep om den hoek der baai heen kon varen.
+
+Middelerwijl was nu de nacht geheel aangebroken en gaven de
+inboorlingen ontmoedigd, de vervolging van de sloep op.
+
+Deze eerste poging om ergens aan land te komen was al te ongelukkig
+tegengeloopen om opnieuw te beproeven; dit was althans de raad van
+kapitein Bligh.
+
+»Wij moeten nu een besluit nemen," zeide hij. »Ik ben er zeker van
+dat wat op Tofoa is voorgevallen, zich op Tonga-Tabou en overal
+waar we zouden willen aanlanden, zal herhalen. Met ons klein getal,
+zonder vuurwapenen, zullen we geheel aan de genade der inboorlingen
+zijn overgeleverd. Zonder voorwerpen om te ruilen, kunnen we geen
+levensmiddelen koopen, en 't is ons onmogelijk ze ons met geweld te
+verschaffen. Wij zijn dus alleen aan onze hulpmiddelen overgelaten. Nu
+weet je evengoed als ik, vrienden, hoe ellendig die zijn! Maar is het
+niet beter er ons mee te vergenoegen dan bij elke landing het leven
+van verscheidene onzer te wagen? En toch wil ik u het verschrikkelijke
+van onzen toestand niet ontveinzen. Om Timor te bereiken, moeten we
+nagenoeg twaalfhonderd mijlen afleggen en zult ge u moeten vergenoegen
+met een ons beschuit per dag en een kwart pint water! Tegen dien prijs
+alleen is er nog redding mogelijk en op die voorwaarde dan nog dat ik
+de meest mogelijke gehoorzaamheid bij u zal ontmoeten. Antwoordt me
+zonder omwegen, ronduit, vindt ge goed de onderneming te wagen? Zweert
+ge mijne bevelen na te komen, welke ze ook zijn mogen? Belooft ge
+zonder morren u aan al deze ontberingen te onderwerpen?"
+
+»Ja, ja, we zweren het!" riepen als uit één mond de metgezellen van
+Bligh uit.
+
+»Mijne vrienden," hernam de kapitein, »ook moeten we onze wederzijdsche
+tekortkomingen, onze antipathiën en onzen haat vergeten, in een
+woord onzen persoonlijken afkeer opofferen aan het algemeen belang,
+dat alleen ons moet leiden!"
+
+»We beloven het."
+
+»Als je je woord houdt," voegde Bligh er bij, »en desnoods zal ik je
+er toe noodzaken, sta ik voor je redding in."
+
+De weg was toen naar 't O.-N.-O. De wind, die vrij sterk was, ging
+in den avond van 4 Mei in storm over. De golven werden zoo hoog,
+dat de boot somtijds geheel tusschen haar wegdook en scheen zich niet
+weder te kunnen verheffen. Het gevaar nam elk oogenblik toe. Doornat
+en koud, hadden de ongelukkigen om zich wat op te wekken, niets dan
+een kop thee met wat rum en het vierde van een half verrotte vrucht
+van den broodboom.
+
+Den dag daarop en de volgende dagen, kwam er geen verandering in
+den toestand. De boot ging tusschen ontelbare eilanden door, waarvan
+eenige prauwen afstaken.
+
+Geschiedde dit om hen na te zetten of was het om eenige voorwerpen
+in ruil aan te bieden? In dezen twijfel zou het onvoorzichtig geweest
+zijn zich op te houden. Ook had de sloep, waarvan de zeilen door een
+goeden wind uitgezet waren, ze weldra ver achtergelaten.
+
+Den 9n Mei, barstte er een vreeselijke storm los. Donder en bliksem
+volgden elkaar onophoudelijk op. De regen viel met een kracht waarvan
+de hevigste stormen onzer klimaten geen denkbeeld kunnen geven. Het
+was onmogelijk de kleederen te doen drogen. Bligh kwam toen op de
+gedachte ze in zeewater te dompelen en ze op die wijze met zout te
+laten doortrekken, teneinde de huid een weinig van de warmte terug te
+geven, die haar door den regen ontnomen was. Intusschen bespaarden
+die stortregens, die den kapitein en zijne metgezellen zooveel leed
+berokkenden, hun andere martelingen nog veel verschrikkelijker, de
+martelingen van den dorst namelijk, die eene onverdraaglijke hitte
+weldra zou hebben doen ontstaan.
+
+Den 17n Mei, 's morgens, werden na een vreeselijken storm, de klachten
+algemeen:
+
+»Nooit zullen we de kracht hebben Nieuw-Holland te bereiken," riepen
+de ongelukkigen uit. »Doornat van den regen, uitgeput van vermoeienis,
+zullen we nooit een oogenblik rust hebben! We zijn half dood van den
+honger en toch versterkt u onze rantsoenen niet, kapitein! Wat komt
+het er op aan dat onze levensmiddelen op raken. We kunnen bij onze
+aankomst op Nieuw-Holland ze immers gemakkelijk vernieuwen!"
+
+»'k Moet weigeren," antwoordde Bligh. »'t Zou met recht gekkenwerk
+wezen. Wat! we hebben nog slechts den afstand afgelegd die ons
+van Australië scheidt, en je verliest nu den moed al! En geloof je
+bovendien gemakkelijk levensmiddelen te zullen vinden op de kust van
+Nieuw-Holland? Je schijnt het land en zijn bewoners niet te kennen!"
+
+Bligh schilderde toen in breede trekken den aard van den bodem,
+de zeden der inboorlingen, het weinige vertrouwen dat men in een
+goede ontvangst moest stellen, allen zaken die hij op zijn reis
+met kapitein Cook had leeren kennen. Dezen keer nog, hoorden zijne
+ongelukkige lotgenooten hem aan en zwegen.
+
+De volgende veertien dagen mocht men zich in heldere zonneschijn
+verheugen, die hun de gelegenheid aanbood om hunne kleederen op te
+drogen. Den 27n kwamen zij over de branding die de oostkust van
+Nieuw-Holland omgeeft. De zee was kalm achter deze koraalriffen
+en eenige groepen eilanden met exotischen plantengroei, verheugden
+hunne blikken.
+
+Men ontscheepte zich en betrad de kust met de grootste voorzorgen. Men
+vond geen andere sporen van het verblijf der inboorlingen dan oude
+vuurplaatsen. Het was dus mogelijk een goeden nacht aan land door
+te brengen.
+
+Doch men moest eten. Bij toeval ontdekte een der matrozen een
+oesterbank. Dat was een echte smulpartij.
+
+Den volgenden dag vond Bligh in de sloep een vergrootglas, een vuurslag
+en zwavel. Hij was dus in staat zich vuur te verschaffen om het wild
+of de visch te braden.
+
+Bligh kwam toen op het denkbeeld zijn equipage in drie afdeelingen
+te verdeelen: de eene moest alles in de boot in order brengen; de
+twee andere moesten op levensmiddelen uitgaan. Maar velen hunner
+beklaagden zich over deze taak en zagen liever van hun diner af dan
+zich in de wildernis te wagen.
+
+Een van hen, heftiger of meer ontzenuwd dan zijne kameraden, ging
+zelfs zoo ver om aan den kapitein te zeggen:
+
+»De een is niets beter dan de andere en 'k zie niet in waarom u altijd
+achter zoudt blijven om uit te rusten! Als u honger hebt, ga dan eten
+zoeken! Voor 't geen u hier te doen hebt, zal 'k u wel vervangen!"
+
+Bligh, die begreep dat deze geest van oproer in de geboorte moest
+gesmoord worden, greep een hartsvanger, wierp een ander voor de voeten
+van den oproermaker en riep hem toe:
+
+»Verdedig je of ik steek je overhoop!"
+
+Deze krachtige houding deed den oproerling dadelijk tot bedaren komen
+en het algemeene misnoegen kalmeeren.
+
+Bij deze landing deed de equipage der sloep een ruimen voorraad op
+van oesters, kammosselen en zoet water.
+
+Een weinig verder, in de straat van Endeavour, kwam een der troepen
+die op de jacht van schildpadden en van zeezwaluwen waren uitgezonden,
+met ledige handen terug; de andere troep bracht zes zeezwaluwen mede,
+maar deze zouden er veel meer gevangen hebben als niet een der jagers
+zoo koppig geweest was om van zijne kameraden af te gaan en deze vogels
+te verschrikken. Deze man bekende later dat hij zich van negen dezer
+vogels had meester gemaakt en ze rauw op de plaats zelve opgegeten had.
+
+Zonder de levensmiddelen en het zoet water dat zij op de kust van
+Nieuw-Holland gevonden hadden, zouden Bligh en zijne kameraden
+ongetwijfeld omgekomen zijn. Overigens verkeerden allen in een
+beklagenswaardigen toestand, vermagerd, vervallen, uitgeput, niet
+veel meer dan lijken.
+
+De reis in volle zee, om Timor te bereiken, was slechts de smartelijke
+herhaling van het lijden dat deze ongelukkigen reeds doorgestaan
+hadden alvorens de kusten van Nieuw-Holland te bereiken. Het vermogen
+om weerstand te bieden was evenwel bij allen zonder uitzondering,
+gebroken. Na eenige dagen, zwollen hunne beenen op. In dien toestand
+van buitengewone zwakte werden zij overvallen door een bijna
+voordurenden lust om te slapen. Dit waren de voorteekenen van een
+einde dat niet veraf meer kon zijn. Bligh, die dit opmerkte, deelde
+aan de meest verzwakten een dubbel rantsoen uit en trachtte hun een
+weinig hoop te geven.
+
+Eindelijk kwam den 12n Juni 's morgens, na een overtocht van
+drie duizend zes honderd achttien mijlen, in verschrikkelijke
+omstandigheden, de kust van Timor in 't gezicht.
+
+De ontvangst die de Engelschen te Coupang genoten, was buitengewoon
+gastvrij en deelnemend. Zij bleven er twee maanden om zich te
+herstellen. Nadat Bligh toen aldaar een kleinen schoener gekocht had,
+bereikte hij Batavia, alwaar hij zich voor Engeland inscheepte.
+
+Den 14n Maart, 1790 liepen de verlatenen te Portsmouth binnen. Het
+verhaal van het lijden dat zij doorgestaan hadden wekte de algemeene
+deelneming en verontwaardiging van weldenkenden op. Bijna onmiddellijk
+ging de Admiraliteit over tot de uitrusting van het fregat de
+_Pandora_, van vier en twintig stukken en honderd zestig man en zond
+haar uit ter vervolging van de oproerlingen der _Bounty_.
+
+Men zal zien wat er van hen geworden was.
+
+
+
+
+
+III.
+
+De oproerlingen.
+
+
+Nadat kapitein Bligh in volle zee was achtergelaten, was de _Bounty_
+naar Taïti onder zeil gegaan. Dienzelfden dag, bereikte zij
+Toubouaï. De lachende aanblik van dat kleine eiland, omgeven door
+koraalriffen, noodigde Christian uit er te landen; maar de vijandige
+houding der bewoners was te dreigend, zoo dat van een landing werd
+afgezien.
+
+Den 6n Juni 1789 liet men het anker vallen op de reede van
+Matavaï. Toen de bewoners van Taïti de _Bounty_ herkenden, was hunne
+verrassing buitengewoon. De oproerlingen vonden daar de inboorlingen
+weder met wie zij bij eene voorgaande landing betrekkingen hadden
+aangeknoopt en zij vertelden hun een fabel, waaraan zij zorgden den
+naam te verbinden van kapitein Cook, die bij de bewoners van Taïti
+de beste herinnering had achtergelaten.
+
+Den 29n Juni, vertrokken de oproerlingen weder naar Toubouaï en zochten
+zij een eiland op dat buiten den gewonen weg der vaartuigen gelegen
+was, waarvan de bodem vruchtbaar genoeg was om hen te voeden en waar
+zij in veiligheid konden leven. Zij dwaalden op die wijze rond van
+archipel naar archipel, onder het bedrijven van allerlei rooverijen
+en buitensporigheden, die het Christian maar zelden mocht gelukken
+te voorkomen.
+
+Daarna, nogmaals uitgelokt door de vruchtbaarheid van Taïti, door de
+zachte en gemakkelijke zeden zijner bewoners, liepen zij opnieuw de
+baai van Matavaï binnen. Daar begaf zich het twee derde gedeelte der
+equipage onmiddellijk aan land. Maar dienzelfden avond had de _Bounty_
+het anker gelicht en was verdwenen, voordat de ontscheepte matrozen
+het voornemen van Christian om zonder hen te vertrekken hadden kunnen
+vermoeden.
+
+Aan zich zelve overgelaten vestigden deze mannen zonder veel leedgevoel
+zich in verschillende districten van het eiland. De equipagemeester
+Stewart en de adelborst Peter Heywood, de twee officieren die Christian
+van de veroordeeling tegen Bligh uitgesproken, had uitgezonderd en
+huns ondanks had medegenomen, bleven te Matavaï bij den koning Tippao,
+wiens zuster Stewart weldra huwde. Morrison en Millward begaven zich
+naar het opperhoofd Peno, die hen goed ontving. Wat de andere matrozen
+betreft, zij drongen dieper op het eiland door en huwden al spoedig
+met inlandsche vrouwen.
+
+Churchill en een razende krankzinnige, Thompson genaamd,
+werden, na allerlei misdaden bedreven te hebben, handgemeen met
+elkander. Churchill werd gedood in dezen strijd en Thompson door de
+inboorlingen gesteenigd. Op die wijze kwamen twee der oproerlingen om
+het leven die het grootste aandeel aan het oproer genomen hadden. De
+andere wisten zich integendeel door hun goed gedrag zeer bemind bij
+de bewoners van Taïti te maken.
+
+Intusschen leefden Morrison en Millward steeds in het vooruitzicht
+eenmaal de straf voor hun misdrijf te ontvangen en konden daarom niet
+rustig blijven wonen op het eiland waar zij gemakkelijk konden ontdekt
+worden. Zij vatten dus het voornemen op een schoener te bouwen waarmede
+zij zouden beproeven Batavia te bereiken, teneinde zich te midden van
+de beschaafde wereld te verliezen. Het gelukte hun om met vier hunner
+lotgenooten, zonder andere gereedschappen dan die van den timmerman,
+een klein vaartuig te bouwen dat zij de _Résolution_ noemden, en zij
+legden het vast in een baai achter een der kapen van Taïti, kaap Venus
+genaamd. Maar de volstrekte onmogelijkheid waarin zij zich bevonden
+zich zeilen te verschaffen, belette hen zee te kiezen.
+
+Gedurende dien tijd, bebouwde, sterk in hun onschuld, Steward een
+tuin en verzamelde Peter Heywood de stof voor een woordenlijst,
+die voor de Engelsche zendelingen van groot nut was.
+
+Achttien maanden waren intusschen verloopen toen, den 23n Maart, 1791,
+een schip kaap Venus omzeilde en in de baai Matavaï binnenliep. Het
+was de _Pandora_, door de Engelsche admiraliteit uitgezonden om de
+oproerlingen op te sporen.
+
+Heywood en Steward haastten zich aan boord te gaan, gaven hunne namen
+en hoedanigheden op en verhaalden dat zij volstrekt geen deel aan
+den opstand genomen hadden; maar men geloofde hen niet en zij werden
+dadelijk in boeien gesloten, evenals hunne metgezellen, zonder dat
+het minste onderzoek werd ingesteld. Met de grofste onmenschelijkheid
+behandeld, met ketenen beladen, bedreigd doodgeschoten te worden
+zoodra zij zich van de taal van Taïti bedienden om met elkander te
+spreken, werden zij opgesloten in een kooi van elf voet lang, die aan
+het uiteinde van het achterdek geplaatst was en door een liefhebber
+der mythologie met den naam van »doos van Pandora" bestempeld werd.
+
+Den 19n Mei staken de _Résolution_, die van zeilen voorzien was, en
+de _Pandora_ in zee. Drie maanden achtereen doorkruisten deze beide
+vaartuigen den Vrienden-archipel, alwaar men vermoedde dat Christian en
+de overige oproerlingen de wijk hadden kunnen nemen. De _Résolution_,
+die weinig diepgang had, bewees gedurende dezen kruistocht zelfs groote
+diensten: maar zij verdween in de streek van het eiland Chatam, en,
+hoewel de _Pandora_ verscheidene dagen in 't gezicht bleef, hoorde
+men nooit meer van haar spreken, evenmin als van de vijf zeelieden
+die haar bemanden.
+
+De _Pandora_ had met hare gevangenen den steven naar Europa
+gewend, toen zij in de Torris-straat tegen een koraalrif stootte
+en bijna onmiddellijk zonk met een en dertig matrozen en vier der
+opstandelingen.
+
+De equipage en de gevangenen, die aan de schipbreuk ontsnapt waren,
+bereikten toen een zandig eilandje. Daar konden althans de officieren
+zich onder tenten beschutten; maar de opstandelingen, blootgesteld
+aan de loodrechte stralen der zon, moesten zich, ten einde een weinig
+verlichting te vinden, tot den hals toe, in het zand begraven.
+
+De schipbreukelingen bleven eenige dagen op dit eilandje vertoeven;
+daarna bereikten allen Timor in de sloepen der _Pandora_ terwijl
+intusschen de strenge bewaking over de oproerlingen geen oogenblik
+verzuimd werd, niettegenstaande de ernstige omstandigheden.
+
+Na in de maand Juni 1792 in Engeland te zijn aangekomen, moesten
+de oproerlingen voor den krijgsraad verschijnen, gepresideerd door
+admiraal Hood. De debatten duurden zes dagen en eindigden met de
+vrijspraak van vier der beschuldigden en de ter dood veroordeeling der
+zes andere, wegens misdaad van desertie en ontvoering van het vaartuig
+dat aan hunne hoede was toevertrouwd. Vier der veroordeelden werden
+opgehangen aan boord van een oorlogsschip; de twee andere, Stewart
+en Peter Heywood, wier onschuld eindelijk erkend werd, kregen gratie.
+
+Maar wat was er nu toch van de _Bounty_ geworden? Had zij schipbreuk
+geleden met de laatste der oproerlingen? Het was onmogelijk het te
+weten te komen.
+
+In 1814, vijf en twintig jaren na het tooneel waarmede dit verhaal
+begint, kruisten twee oorlogsschepen onder bevel van kapitein Staines
+in Australië. Zij bevonden zich ten zuiden van den archipel Dangereux,
+in het gezicht van een bergachtig en vulkanisch eiland, dat Carteret
+ontdekt had op zijn reis rondom de wereld, en waaraan hij den naam van
+Pitcairn gegeven had. Het was slechts een kegel, bijna zonder strand,
+die zich loodrecht boven de zee verhief en tot den top toe bedekt
+was met palm- en broodboombosschen. Nooit was dit eiland bezocht; het
+bevond zich op twaalfhonderd mijlen van Taïti, op 25° 4' Z. B. en 180°
+8' W. L.; de omtrek bedroeg slechts vier en een half mijl en het was
+slechts anderhalf mijl lang, terwijl men er niets anders van wist dan
+'t geen Carteret er van vermeld had.
+
+Kapitein Staines besloot het te verkennen en er eene geschikte
+landingsplaats te zoeken.
+
+Bij het naderen van de kust, was hij verrast er hutten, bebouwde akkers
+te zien en aan den oever twee inboorlingen, die, na een boot in zee
+gebracht te hebben en behendig door de branding gekomen te zijn, zich
+naar het vaartuig wendden. Maar zijne verbazing steeg ten top, toen hij
+zich in uitmuntend Engelsch met de volgende woorden hoorde aanspreken:
+
+»Hei! jelui daar, gooi eens een touw op, om ons aan boord te hijschen!"
+
+Nauwlijks waren de krachtige roeiers op het dek aangekomen of zij
+werden omringd door de verbaasde matrozen, die hen met vragen
+overlaadden waarop zij niet wisten wat te antwoorden. Voor den
+kommandant gebracht, werden zij geregeld ondervraagd.
+
+»Wie zijt gij?"
+
+»Ik heet Fletcher Christian en mijn kameraad, Young."
+
+Uit deze namen kon kapitein Staines, die er ver van af was om aan de
+overlevenden der _Bounty_ te denken, niets bijzonders opmaken.
+
+»Sedert wanneer zijt ge hier?"
+
+»We zijn hier geboren."
+
+»Hoe oud zijt ge?"
+
+»Ik ben vijf en twintig jaar," antwoordde Christian, »en Young
+achttien."
+
+»Zijn je ouders door een schipbreuk op dit eiland geworpen?"
+
+Toen legde Christian aan kapitein Staines de roerende bekentenis af
+die volgt en waarvan hier de voornaamste bijzonderheden voorkomen:
+
+Na het verlaten van Taïti, alwaar hij een en twintig zijner kameraden
+achterliet, had Christian, die het reisverhaal van kapitein Carteret
+aan boord had, zich rechtstreeks naar het eiland Pitcairn gericht,
+waarvan de ligging hem beter voor het doel dat hij zich voorstelde,
+was toegeschenen. De equipage der _Bounty_ bestond nog uit acht en
+twintig man. Het waren Christian, de adelborst Young en zes matrozen,
+waarvan drie met hunne vrouwen en een kind van tien maanden, behalve
+drie mannen en zes vrouwen, inboorlingen van Roubouaï.
+
+De eerste zorg van Christian en zijne metgezellen, zoodra zij
+het eiland Pitcairn bereikt hadden, was geweest om de _Bounty_ te
+vernietigen, teneinde niet ontdekt te worden. Wel is waar hadden zij
+zich daardoor de mogelijkheid afgesneden om het eiland te verlaten,
+maar de zorg voor hunne veiligheid vorderde het.
+
+De vestiging der kleine kolonie was niet zonder moeielijkheden tot
+stand gekomen. En hoe kon het anders met menschen die alleen door
+een misdaad met elkander verbonden waren! Al zeer spoedig braken
+er bloedige twisten uit tusschen de inboorlingen van Taïti en de
+Engelschen. Ook waren er in 1794 nog slechts vier oproerlingen
+in leven. Christian was omgekomen door een messteek van een der
+inboorlingen die hij had medegebracht. Al de bewoners van Taïti
+waren vermoord.
+
+Een van de Engelschen had het middel gevonden om uit den wortel eener
+inlandsche plant geestrijke dranken te vervaardigen; eindelijk geheel
+het slachtoffer van dronkenschap geworden, had hij zich in een aanval
+van _delirium tremens_, van den steilen rots-oever in de zee gestort.
+
+Een ander had zich in een aanval van waanzin op Young en een van
+de matrozen, John Adams, geworpen die zich genoodzaakt zagen hem te
+dooden. In 1800 was Young in een hevigen aanval van asthma gestorven.
+
+John Adams was toen de laatste overlevende van de equipage der
+oproerlingen.
+
+Met verscheidene vrouwen en twintig kinderen, geboren uit het huwelijk
+zijner kameraden met vrouwen van Taïti, had zich het karakter van John
+Adams geheel gewijzigd. Hij was toen nog slechts zes en dertig jaar,
+maar sedert een aantal jaren had hij zooveel bloedige tooneelen van
+geweld bijgewoond en de menschelijke natuur van zulk eene droevige
+zijde leeren kennen, dat hij, na tot inkeer gekomen te zijn, zich
+geheel gebeterd had.
+
+In de bibliotheek van de _Bounty_, die op het eiland bewaard bleef,
+bevonden zich een bijbel en verscheidene gebedeboeken. John Adams,
+die ze meermalen las, bekeerde zich, prentte de jeugdige bevolking
+die hem als een vader beschouwde, uitmuntende beginselen in en werd
+door de macht der omstandigheden, de wetgever, de hooge priester en
+zooveel als de koning van Pitcairn.
+
+Evenwel had hij tot in 1814 in aanhoudende vrees geleefd. In 1755
+hadden de vier overlevenden van de _Bounty_ bij de nadering van
+een vaartuig, zich in de ongenaakbare bosschen schuil gehouden en
+waren niet naar de baai durven afkomen dan nadat het schip vertrokken
+was. Zij hadden denzelfden voorzichtigheidsmaatregel in acht genomen
+toen in 1818 een Amerikaansch kapitein zich op het eiland ontscheepte,
+alwaar hij zich van een chronometer en een kompas meester maakte, die
+hij aan de Engelsche admiraliteit deed toekomen; maar de admiraliteit
+bekreunde zich niet om deze overblijfselen van de _Bounty_. Nu vielen
+er in Europa in dit tijdperk wel andere zaken van veel meer gewicht
+voor om zich mede te bemoeien.
+
+Dit was het verhaal aan kapitein Staines van de twee inboorlingen,
+Engelschen door hunne vaders, de een de zoon van Christian, de
+andere van Young, doch, toen Staines vroeg om John Adams te zien,
+weigerde deze zich aan boord te begeven, alvorens te weten hoe men
+hem behandelen zou.
+
+Nadat de kommandant aan de beide jongelieden verzekerd had dat John
+Adams door verjaring vrij van vervolging was geworden, daar er sedert
+het oproer van de _Bounty_ vijf en twintig jaren verloopen waren,
+ging hij aan land en werd hij ontvangen door eene bevolking van zes en
+veertig volwassenen en een groot aantal kinderen. Allen waren groot en
+sterk, met een duidelijk uitgedrukte Engelsche type; vooral de jonge
+meisjes waren verrassend schoon, terwijl hare zedigheid niet weinig
+strekte aan hare schoonheid een verleidelijk karakter mede te deelen.
+
+De wetten waardoor deze kleine bevolking geregeerd werd, waren zeer
+eenvoudig. Op een register werd aangeteekend wat iedereen met zijn
+arbeid verdiend had. Geld was er onbekend; alle overeenkomsten werden
+door middel van ruilhandel gesloten, maar er was geen nijverheid,
+want de grondstoffen ontbraken. De eenige kleeding der eilanders
+bestond in breedgerande hoeden en gordels van lang gras. Vischvangst
+en akkerbouw maakten hunne voornaamste bezigheden uit. Er werden geen
+huwelijken gesloten dan met toestemming van Adams en niet dan nadat
+de man een stuk grond ontgonnen en bebouwd had dat groot genoeg was
+om in het onderhoud van zijn huisgezin te voorzien.
+
+Nadat kapitein Staines zich omtrent alles betreffende dit merkwaardige
+eiland, verloren in de minst bezochte streken van de Stille Zuidzee,
+had laten inlichten, ging hij weder in zee en kwam in Europa terug.
+
+Sedert heeft de eerwaardige John Adams zijne avontuurlijke loopbaan
+geëindigd. Hij is in 1829 gestorven, en is vervangen door den
+eerwaardigen George Nobbs die nog heden op het eiland de functies
+waarneemt van geestelijken herder, geneesheer en van onderwijzer.
+
+In 1853 bedroeg het aantal afstammelingen van de oproerlingen der
+_Bounty_ honderd zeventig personen. Sedert dien tijd is de bevolking
+steeds toegenomen en werd zij zelfs zoo talrijk dat zij drie jaren
+later voor een groot gedeelte moest verhuizen naar het eiland Norfolk,
+'t welk tot dat tijdstip als verblijf voor convicts gediend had. Maar
+een gedeelte der geëmigreerden betreurde Pitcairn, alhoewel Norfolk
+viermaal grooter was, zijn bodem eene merkwaardige vruchtbaarheid bezat
+en de middelen van bestaan er oneindig gemakkelijker te verkrijgen
+waren. Na twee jaren verblijf keerden verscheidene huisgezinnen
+naar Pitcairn terug, alwaar zij zich in een voortdurenden welstand
+verheugen.
+
+Zoodanig was dus de ontknooping van een avontuur dat op zulk eene
+treurige wijze begonnen was. In het begin, oproerlingen moordenaars,
+krankzinnigen en nu, onder den invloed van christelijke zeden en het
+onderwijs van een armen bekeerden matroos, is het eiland Pitcairn
+het vaderland geworden van eene vreedzame, gastvrije, gelukkige
+bevolking, bij welke de aartsvaderlijke zeden der eerste eeuwen
+worden wedergevonden.
+
+
+
+
+
+
+
+
+INHOUD.
+
+
+Hoofdst. Blz.
+
+I. Men maakt kennis met de personen èn wat hun karakter
+ èn wat hunne nationaliteit aangaat. 1
+II. Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker
+ worden geschetst. 8
+III. Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik
+ kan werpen op de stad Shang-Haï. 18
+IV. Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al
+ acht dagen eerder had moeten bezorgd worden. 24
+V. Waarin Lé-ou een brief ontvangt, dien ze veel liever
+ niet zou gekregen hebben. 36
+VI. Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal
+ worden opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de
+ bureaux van »de Eeuw." 42
+VII. Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige
+ Chineesche zeden en gewoonten gold. 50
+VIII. Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet,
+ dat deze niet minder ernstig aanneemt. 59
+IX. Waarvan het besluit, hoe vreemd het schijne, den
+ lezer toch wel niet verbazen zal. 64
+X. Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cliënt
+ van de Eeuw worden voorgesteld. 72
+XI. Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche
+ Rijk wordt. 79
+XII. Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht
+ op avontuur uitgaan. 87
+XIII. Waarin men kennis maakt met het beroemde »Klaaglied
+ van de vijf waken des Honderdjarigen." 99
+XIV. Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een
+ kan doorwandelen. 108
+XV. 't Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo
+ en waarschijnlijk ook voor den lezer. 119
+XVI. Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, opnieuw de wereld
+ ingaat. 128
+XVII. Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het
+ spel staat. 136
+XVIII. Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven,
+ een uitstapje maken naar het ruim van de _Sam-Yep_. 147
+XIX. Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder
+ van de _Sam-Yep_ en zijn equipage. 156
+XX. Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als
+ men kapitein Boyton's drijftoestel gebruikt. 167
+XXI. Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan
+ zien opgaan. 179
+XXII. Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo
+ gemakkelijk was de afloop te voorzien! 190
+
+
+
+MUITERIJ AAN BOORD DER »BOUNTY."
+
+
+Hoofdst. Blz.
+
+I. 203
+II. De verlatenen 210
+III. De oproerlingen 218
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Een piaster is f 2.50, een taël f 3.50 à f 4, terwijl vier sapeken
+ongeveer met een cent gelijk staan.
+
+[2] Dit werk waaraan men in 1773 begon, moet honderd en zestigduizend
+deelen groot worden; het acht en zeventigduizend zevenhonderd acht
+en dertigste is thans gereed.
+
+[3] De roem der groote meesters is tot onzen tijd blijven voortleven
+in tal van overleveringen en anekdoten. Men verhaalt bijvoorbeeld dat
+in de derde eeuw zekere Tsa-Pou-Ying een vuurscherm voor den Keizer
+geschilderd en daarop hier en daar een vlieg afgebeeld had. Toen de
+Keizer dit werk zag, verheugde het den kunstenaar niet weinig dat
+zijne Majesteit een doek nam om er die vliegen af te jagen.
+
+Niet minder beroemd was Huan-Tse-Nen, die omstreeks het jaar 1000
+leefde. Op de wanden van een der zalen van het paleis, die hij bewerken
+moest, schilderde hij eenige faizanten. Toen eenmaal eenige vreemde
+gezanten den Keizer in de zaal eenige valken ten geschenke kwamen
+aanbieden, schoten deze, zoodra zij de faizanten gewaar werden recht
+op die geschilderde vogels toe, natuurlijk meer tot nadeel van hun
+eigen kop dan tot bevrediging van hun roofzuchtig instinct.
+
+[4] De beide phenixen zijn het zinnebeeld van het huwelijk in het
+Hemelsche Rijk.
+
+[5] Zoodra een Chinees 80 jaar oud is heeft hij het recht gele
+kleederen te dragen. Geel is de kleur der Keizerlijke familie en het
+bedoelde recht is een eerbewijzing aan den ouderdom.
+
+[6] Letterlijke vertaling van het woord Taï-ping.
+
+[7] In midden-China zijn de rivieren en stroomen aangeduid door het
+achtervoegsel »Kiang" in noordelijk China door »Ro."
+
+[8] Tien _lis_ is ongeveer een uur gaans.
+
+[9] Vier uur gaans.
+
+[10] De heer T. Choutzé verhaalt in zijne reisbeschrijving _Peking
+et le Nord de la Chine_ den volgenden trek van prins Kong, die wel
+waard is meer algemeen bekend te worden.
+
+Toen in 1870 Frankrijk door den bloedigen oorlog met Duitschland
+geteisterd werd, bracht prins Kong, ik weet niet meer bij welke
+gelegenheid, een bezoek aan al de diplomatieke vertegenwoordigers
+van het buitenland. Hij was bij de Fransche legatie begonnen, doch
+terwijl hij bij een der andere gezanten was, ontving men de tijding
+van den ramp van Sedan. De heer De Rochechouart, toen Frankrijks
+zaakgelastigde, deelde het den prins mede.
+
+Deze riep toen een der officieren uit zijn gevolg en zond hem naar den
+Pruisischen gezant om hem te zeggen dat de Prins eerst den volgenden
+dag het aangekondigde bezoek bij hem zou komen afleggen. Toen keerde
+hij zich tot den heer De Rochechouart, zeggende:
+
+»Op den dag dat ik mijn rouwbeklag gebracht heb aan den
+vertegenwoordiger van Frankrijk, kan ik den vertegenwoordiger van
+Duitschland gevoeglijk geen geluk gaan wenschen."
+
+Prins Kong zou ook buiten China een prins zijn.
+
+[11] Veertig mijlen.
+
+[12] Watertoestellen.
+
+[13] Bijna zeshonderd gulden.
+
+[14] De draaiende stormwinden heeten op de oostkust van Afrika
+»tornados" in de Chineesche zeeën »typhon." De wetenschappelijke
+benaming is »cycloon."
+
+[15] De hh. Seyffarth en Silas zijn de uitvinders van deze
+reddingsboei, die reeds in Frankrijk op alle oorlogsschepen voorhanden
+is. De heer Silas is archivaris van de Fransche ambassade te Weenen.
+
+[16] Een tiental mijlen.
+
+[17] Omstreeks 3000 gulden.
+
+[18] Wij meenen onzen lezers te moeten mededeelen dat dit verhaal
+geen verdichtsel is. Al de bijzonderheden er van zijn ontleend aan de
+maritieme jaarboeken van Groot-Brittannië. In het werkelijke leven
+ontmoeten wij somtijds zulke romaneske voorvallen, dat de meest
+dichterlijke verbeelding er niets meer zou kunnen bijvoegen.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees,
+gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES ***
+
+***** This file should be named 24773-8.txt or 24773-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/2/4/7/7/24773/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/24773-8.zip b/24773-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..7f8d81b
--- /dev/null
+++ b/24773-8.zip
Binary files differ
diff --git a/24773-h.zip b/24773-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..555c4ed
--- /dev/null
+++ b/24773-h.zip
Binary files differ
diff --git a/24773-h/24773-h.htm b/24773-h/24773-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..e6e08c4
--- /dev/null
+++ b/24773-h/24773-h.htm
@@ -0,0 +1,10747 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>Wonderlijke avonturen van een Chinees</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Creator" content="Jules Verne">
+<meta name="DC.Title" content="Wonderlijke avonturen van een Chinees">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+
+.red
+{
+color: red;
+}
+
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+
+.fraktur
+{
+font-family: 'Walbaum-Fraktur';
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+
+.poem
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+ul { list-style-type: disc; }
+ol { list-style-type: decimal; }
+ol.AL { list-style-type: lower-alpha; }
+ol.AU { list-style-type: upper-alpha; }
+ol.RU { list-style-type: upper-roman; }
+ol.RL { list-style-type: lower-roman; }
+.lsoff { list-style-type: none; }
+
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+
+
+
+
+
+/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees,
+gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: Wonderlijke avonturen van een Chinees, gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty'
+
+Author: Jules Verne
+
+Release Date: March 7, 2008 [EBook #24773]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">Wonderlijke Avonturen van een Chinees.
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/titlepage.jpg" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="452" height="720"></div><p>
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<h1 class="docTitle">Wonderreizen.</h1>
+<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Jules Verne.</span></h2>
+<h1 class="docTitle">Wonderlijke Avonturen van een Chinees.</h1><br><h2 class="docTitle">Gevolgd door</h2><br><h1 class="docTitle">Muiterij aan boord der &#8220;Bounty&#8221;.</h1>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p000.jpg" alt="" width="485" height="358"></div>
+<h2 class="docImprint">Rotterdam.&#8212;Jac<sup>s</sup>. G. Robbers.
+</h2>
+</div><div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">Gedrukt bij <span class="smallcaps">G. J. Thieme</span> te Arnhem.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="body">
+<div class="div0"><a id="d0e134"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e134">1</a>]</span><div id="d0e135" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">I.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Men maakt kennis met de personen &egrave;n wat hun karakter &egrave;n wat hunne nationaliteit aangaat.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Je zult me moeten toestemmen dat het leven zijn genoeglijke zijde heeft!&#8221; riep een der gasten, zoo gemakkelijk mogelijk in
+zijn zetel met marmeren rugleuning uitgestrekt, terwijl hij op een gekonfijten wortel van een waterlelie knabbelde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar zijn slechte ook!&#8221; antwoordde een ander, tusschen een paar hoestbuien in, terwijl hij gevaar liep van te stikken in
+een graatje van een haaivin, dat hij pas in den mond had gestoken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons de zaak van een wijsgeerig standpunt beschouwen!&#8221; sprak daarop een derde, die iets ouder was en op wiens neus een
+bril met groote glazen in houtjes gevat, prijkte. &raquo;Heden loopt men gevaar te stikken en morgen vindt alles even gemakkelijk
+zijn weg als de teugjes van dezen geurigen nectar! Zoo is het leven!&#8221;
+
+</p>
+<p>En nadat hij dit had gezegd leegde onze epicurist, zoo kalm mogelijk, zijn glas met een zacht verwarmden wijn, waarvan de
+heerlijke geur uit een zilveren ketel opsteeg.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat mij betreft,&#8221; hernam de vierde dischgenoot, &raquo;het leven schijnt me zeer aannemelijk toe zoo lang men niets te doen heeft
+en zoolang men de middelen bezit om niets te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mis!&#8221; antwoordde de vijfde. &raquo;Het geluk is gelegen in studie en bezigheid. Alleen door te trachten zich de meest mogelijke
+kundigheden te verschaffen, kan men gelukkig worden!&#8221;...
+
+</p>
+<p>&raquo;Om dan ten slotte nog te bespeuren dat men niets weet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is dat niet het begin van alle wijsheid?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waar is het einde er van?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De wijsheid heeft geen einde!&#8221; antwoordde de gebrilde. &raquo;Gezond verstand is alles wat men wenschen kan!&#8221;
+
+</p>
+<p>Nu wendde zich de eerste spreker tot den gastheer, die de eereplaats, dat wil zeggen, de slechtste plaats&#8212;zoo wil het nu eenmaal
+de etiquette&#8212;aan tafel had ingenomen. Min of meer verstrooid had hij zonder iets te zeggen deze redeneering <i lang="it">inter pocula</i> aangehoord.
+<a id="d0e166"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e166">2</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Komaan! hoe denkt onze gastheer over deze quaestie? Acht hij het leven de moeite waard of niet? Is hij voor of tegen?&#8221;
+
+</p>
+<p>De gastheer beet op onverschillige wijze eenige meloenpitten stuk; hij stak met een air van minachting de lippen vooruit als
+iemand wien niets belang inboezemt en alles wat men hoorde was:
+
+</p>
+<p>&raquo;Poeh!&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat is bij uitnemendheid het woord der onverschilligen. Het hoort in alle talen te huis en het moest in alle woordenboeken
+gevonden worden. Ieder verstaat het.
+
+</p>
+<p>De vijf gasten trachtten ieder voor zich hunne stelling te verdedigen en drongen nader bij den gastheer aan om zijne meening
+te doen kennen. Hij poogde zich er eerst van af te maken, maar moest eindigen met te zeggen hoe hij er over dacht. Volgens
+hem was het leven noch goed noch slecht. Het was naar zijn oordeel een &raquo;uitvinding,&#8221; die niet veel beteekende en over &#8217;t geheel
+weinig verkwikkelijks had!
+
+</p>
+<p>&raquo;Daar heb je onzen vriend!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe is het mogelijk, dat hij zich aldus uitlaat, iemand die nog nooit den minsten tegenspoed heeft gehad!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En nog zoo jong!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Jong en gezond!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gezond en rijk!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer rijk!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Meer dan dat!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien te rijk!&#8221;
+
+</p>
+<p>Het was een kruisvuur van opmerkingen, maar zij vermochten zelfs geen glimlach te brengen op het onbeweeglijke gelaat van
+den gastheer. Hij had zich vergenoegd met even de schouders op te trekken als iemand die nooit, zelfs geen uur lang, zijn
+eigen levensboek had bestudeerd, die er zelfs de eerste bladzijden niet van had opengesneden!
+
+</p>
+<p>En toch, die onverschillige telde ten hoogste een en dertig jaar, hij was zeer gezond, had veel geld, was goed ontwikkeld,
+geestig, kortom hij bezat alles, wat aan zoovelen ontbreekt, om zich onder de gelukkigste menschen ter wereld te rekenen!
+Waarom behoorde hij er niet toe?
+
+</p>
+<p>Waarom?
+
+</p>
+<p>De ernstige stem van den philosoof deed zich nogmaals hooren en hij sprak op een toon, welke aan dien van den aanvoerder van
+het koor der ouden herinnerde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beste vriend, dat ge u hier beneden niet gelukkig gevoelt, is alleen daaraan te wijten, dat je geluk tot nog toe negatief
+is geweest. Het is met het geluk gesteld als met de gezondheid; om ze te genieten, moet men er nu en dan van beroofd worden.
+Je bent nooit ziek geweest.... met andere woorden, je bent nooit ongelukkig <a id="d0e203"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e203">3</a>]</span>geweest! Dit ontbreekt aan je leven. Niemand kan het geluk waardeeren, als hem nooit een ongeluk heeft getroffen, al ware
+dit slechts &eacute;&eacute;n oogenblik het geval geweest!&#8221;
+
+</p>
+<p>En na deze wijsgeerige opmerking zette de philosoof zijn glas met heerlijke champagne aan de lippen:
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik wensch onzen gastheer een weinig schaduw op zijn levensbaan toe!&#8221; sprak hij, en ledigde het glas in een teug.
+
+</p>
+<p>De gastheer knikte en verzonk weder in zijn gewone apathie.
+
+</p>
+<p>Waar werd dit gesprek gehouden? In een of ander restaurant te Parijs, Londen, Weenen of Petersburg? Waren de zes gasten in
+de oude of de nieuwe wereld? Wie waren het, die aan het dessert in de meest kalme gemoedsstemming, zonder dronken te zijn,
+over zulke zaken spraken?
+
+</p>
+<p>In geen geval waren het Franschen, want zij lieten de politiek rusten!
+
+</p>
+<p>De zes heeren zaten aan tafel in een middelmatig groot salon, dat zeer weelderig gemeubeld was. Door het netwerk der blauwe
+of oranjekleurige glasruiten vielen op dit uur de stralen der ondergaande zon. Daar buiten speelde de avondwind met de guirlandes
+van natuurlijke of nagemaakte bloemen, die tusschen de vensters hingen en waar eenige veelkleurige lampions reeds hun bleek
+licht met dat van den wegstervenden dag begonnen te mengen. Boven de vensters zag men kunstig uitgesneden arabesken en rijk
+beeldhouwwerk, dat hemelsche of aardsche schoonheden voorstelde en dieren of planten, die alleen in het rijk der fantasie
+thuis behoorden.
+
+</p>
+<p>Langs de wanden der zaal, die met zijden kleeden behangen waren, prijkten groote spiegels met dubbele, schuin geslepen randen.
+Aan de zoldering hield een &raquo;punka&#8221; door de onophoudelijke beweging der fijn beschilderde linnen vleugels of wieken de atmosfeer
+der zaal heerlijk koel.
+
+</p>
+<p>De tafel was een groot vierkant van fraai zwart verlakt. Er lag geen tafellaken op en de oppervlakte kaatste de vele stukken
+zilver en porcelein terug als helder kristal. Er waren evenmin servetten, doch vierkante stukjes zacht papier, met allerlei
+zinnebeelden versierd, lagen in voldoende hoeveelheid onder het bereik van elk der aanzittenden. Om de tafel stonden stoelen
+met marmeren ruggen, in die luchtstreek verre te verkiezen boven de bekleede rugleuningen van een modern ameublement.
+
+</p>
+<p>Wat de bediening aangaat, deze geschiedde door zeer lieve jonge meisjes wier zwarte haren met leli&euml;n en goudsbloemen doorvlochten
+en wier armen met gouden of gitten braceletten waren versierd. Vroolijk en glimlachend bedienden zij met &eacute;&eacute;n hand, terwijl
+zij in de andere zeer bevallig een waaier droegen, om den luchtstroom, die door de punka aan het plafond ontstaan was, nog
+wat aan te wakkeren voor den persoon dien zij bedienden.
+<a id="d0e223"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e223">4</a>]</span></p>
+<p>De maaltijd had niets te wenschen overgelaten. Wat was er dan ook beters te bedenken dan deze zindelijke en tevens wetenschappelijke
+keuken? De kok, wetende dat hij met kenners te doen had, had zichzelf overtroffen bij het bereiden der honderd en vijftig
+gerechten waaruit het menu van dit diner bestond.
+
+</p>
+<p>Eerst, als het ware tot inleiding, waren suikergebakjes voorgediend en kaviaar, gebraden sprinkhanen, gedroogde vruchten en
+oesters van Ning-Po. Daarop volgden, kort na elkander, gebakken eenden-, duiven- en kievitseieren, zwaluwnestjes met geklutste
+eieren, fricass&eacute;es van &raquo;gingseng,&#8221; gekonfijte kieuwen van steur, walvischzenuw met zoete saus, zoetwater-kikvorschen, ragout
+van kreeften, musschen-magen en schapen-oogen met uien gestoofd, <span id="d0e228" class="corr" title="Bron: bamboes-spruitjes">bamboespruitjes</span> met jus, een gesuikerde sla van jonge radijsjes, ananas van Singapore, suikeramandelen, amandelen in het zout, saprijke mango,
+witte vruchten van &raquo;long-yen,&#8221; enz.&#8221; terwijl <span id="d0e231" class="corr" title="Bron: wakerkastanjes">waterkastanjes</span> en gekonfijte oranje-appelen uit Canton het laatste gerecht vormden van een maal dat drie uur duurde en dat rijkelijk met
+bier, champagne en chao-chigne-wijn besproeid was, terwijl de onvermijdelijke rijst, die de gasten met kleine stokjes aan
+den mond brachten, het plichtmatig als dessert bekroonde.
+
+</p>
+<p>Toen kwam het oogenblik dat de jeugdige dienaressen binnenkwamen, niet met de gekleurde kommen die in Europa een welriekende
+vloeistof bevatten en waarin men even de vingers doopt, doch met in warm water gedoopte servetten, waarmede ieder der gasten
+met zichtbaar welbehagen zijn gelaat afveegde.
+
+</p>
+<p>Het was slechts een pauze onder den maaltijd, een uur van <i>far niente</i> dat door muziek aangevuld zou worden.
+
+</p>
+<p>Daar kwam reeds een aantal zangeressen en muzikanten het salon binnen. De zangeressen waren jong en bevallig, eenvoudig en
+zedig gekleed. Maar welke muziek en welke methode! Gemauw en gekakel, zonder maat en zonder harmonie, die zich uitte in vele
+doordringende hooge tonen die het gehoor bijna verscheurden! Wat de instrumenten betreft, violen waarvan de snaren zich verwarden
+in het haar van den strijkstok, gitaren met slangenvel belegd, krijschende clarinetten, harmonica&#8217;s die veel op kleine piano&#8217;s
+geleken, en het geluid dat dit orkest voortbracht, was geheel in overeenstemming met het gezang dat met groot geraas begeleid
+werd.
+
+</p>
+<p>De directeur had, toen hij binnenkwam, aan den gastheer het programma van zijn repertoire aangeboden. Deze gaf hem met een
+gebaar te kennen, dat hij de keus der stukken aan hemzelf overliet en daarop speelden de muzikanten het <i>Bouquet van tien bloemen</i>, een stuk dat zeer in de mode was en waarmede de groote wereld dweepte.
+
+</p>
+<p>De zangeressen en de muziek, vooraf goed betaald, verwijderden zich daarop, niet zonder levendig toegejuicht te zijn en zeker
+dat <a id="d0e250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e250">5</a>]</span>men ook in de naburige zalen hulde aan hare talenten zou brengen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p005.jpg" alt="&raquo;Beste vriend,&#8221; zei hij. Bladz. 2." width="498" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Beste vriend,&#8221; zei hij. Bladz. 2.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Nu verlieten de zes heeren hunne zetels, maar alleen om van de <a id="d0e259"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e259">6</a>]</span>eene tafel naar eene andere over te gaan, hetgeen niet zonder tal van plichtplegingen en ceremoni&euml;n van allerlei aard geschiedde.
+
+</p>
+<p>Op deze tweede tafel vond ieder een kopje met deksel, prijkende met het afbeeldsel van B&ocirc;dhidharama, den beroemden boudhistenmonnik,
+op zijn traditioneel vlot staande. Ieder kreeg voorts een schepje thee, dat hij liet trekken in het kokende water, &#8217;t welk
+de kopjes bevatte, en dat hij bijna terstond daarop, zonder suiker, opdronk.
+
+</p>
+<p>Welk een thee! Men behoefde niet bang te zijn dat de firma Gibb-Gibb en Co., die haar geleverd had, ze vervalscht zou hebben
+met vreemde bladeren, of dat zij reeds &eacute;en keer afgetrokken geweest was en dus eigenlijk nog slechts dienen kon bij het schuieren
+van tapijten, of dat een knoeier ze geel gekleurd had met curcuma of groen met Pruisisch blauw. Dit was onvervalschte keizersthee!
+Het waren de kostbare blaadjes, welke op de bloem zelf gelijken, die blaadjes van den eersten oogst in Maart, die zoo zelden
+geplukt worden, omdat de dood van den boom er op volgt, die blaadjes welke alleen door kinderhanden, en dan nog slechts met
+handschoenen aan, geoogst worden!
+
+</p>
+<p>Een Europeaan zou geen lof genoeg over gehad hebben voor dezen godendrank, dien de zes heeren met kleine teugjes genoten,
+zonder echter andere teekenen van goedkeuring te geven,&#8212;als kenners die er aan gewoon zijn. Zij behoefden dan ook de heerlijkheid
+van dit kostbare vocht niet meer te leeren waardeeren. Tot den gegoeden stand behoorende, rijk gekleed met den &raquo;han-chaol&#8221;,
+een licht hemd, den &raquo;ma-coual&#8221;, een kort overkleed, den &raquo;haol&#8221;, een lang kleed dat op zijde wordt dichtgeknoopt; met fijne
+kousen en gele pantoffels aan de voeten, met een wijden broek van zijde, die door een sjerp met kwasten om het midden bevestigd
+was, terwijl een fijn geborduurde lap de borst bedekte en een waaier aan hun ceintuur hing,&#8212;waren de zes personen die te zamen
+het middagmaal gebruikten allen zoons van dat land waar de thee eens per jaar zijn geurigen oogst oplevert. De maaltijd, waarop
+zwaluwnestjes, wormachtige straaldieren, <span id="d0e267" class="corr" title="Bron: walvisch zenuw">walvischzenuw</span>, haaienvinnen geprijkt hadden, was smakelijk door hen verorberd, zooals de keurig toebereide spijzen verdienden, maar het
+menu, dat een Europeaan zou verbaasd hebben doen staan, was voor hen niets bijzonders.
+
+</p>
+<p>Maar wat ook hen verbaasde, dat was de mededeeling die de gastheer hun deed op het oogenblik dat zij de tafel zouden verlaten.
+Zij vernamen toen eerst waarom hij hen juist heden bij zich had genoodigd.
+
+</p>
+<p>De kopjes waren weder gevuld. Toen hij op het punt stond het zijne voor de laatste maal te ledigen, sprak de gastheer met
+dezelfde onverschilligheid die wij reeds vroeger bij hem opmerkten en terwijl zijne dogen in de ruimten staarden:
+<a id="d0e274"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e274">7</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Vrienden, hoort mij zonder lachen aan. Mijn lot is beslist. Ik zal een nieuw element in mijn bestaan brengen, waardoor de
+eentonigheid er misschien wat uit zal verdwijnen! Zal het goed of slecht afloopen? de toekomst zal het leeren. Deze maaltijd,
+waaraan ik u noodigde, is het afscheidsmaal van mijn jongeheeren-leven. Over veertien dagen ben ik gehuwd, en...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Je zult de gelukkigste aller stervelingen worden&#8221;, riep de optimist uit. &raquo;Zie slechts, alle voorteekens zijn u gunstig.&#8221;
+
+</p>
+<p>En werkelijk, bij het bleeke schijnsel der lampions zag men op de arabesken buiten de vensters eksters rondhuppelen en dreven
+de kleine blaadjes der thee rechtop in de kopjes. Dat waren gelukkige voorteekens, waartegen niemand iets kon inbrengen!
+
+</p>
+<p>Men wenschte dan ook den gastheer van alle kanten geluk, doch hij bleef daar zoo koel mogelijk onder. En, daar hij den naam
+niet genoemd had van haar die hij als het &raquo;nieuwe element&#8221; in zijn bestaan uitgekozen had, was ook niemand onbescheiden genoeg
+er naar te vragen.
+
+</p>
+<p>De philosoof had evenwel zijn stem niet gemengd in het koor van hen, die den gastheer geluk wenschten met zijn aanstaand huwelijk.
+Met de armen over elkander, de oogen half gesloten en een ironisch lachje om de lippen, scheen noch de houding der gasten,
+noch die van den gastheer hem volkomen te bevredigen.
+
+</p>
+<p>Laatstgemelde stond daarna op, legde de hand op zijn schouder en vroeg hem met een stem, waaruit minder onverschilligheid
+sprak dan gewoonlijk:
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben ik dan te oud om te trouwen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Te jong?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ook niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vindt je dat ik ongelijk heb?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Kan zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij, die ik gekozen heb en die je wel kent, bezit alles wat noodig is om mij gelukkig te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat weet ik.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Je zelf hebt niet alles wat noodig is om het te zijn! Zich alleen te vervelen in de wereld is erg genoeg, maar zich samen
+te vervelen is nog erger!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zal ik dan nooit gelukkig worden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nooit zoolang je geen kennis hebt gemaakt met het ongeluk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het ongeluk kan <i>mij</i> niet bereiken!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zooveel te erger, dan is je kwaal ongeneeslijk!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;O die philosofen!&#8221; riep daarop de jongste der gasten uit. &raquo;Men moest eigenlijk niet naar ze luisteren. &#8217;t Zijn <span id="d0e320" class="corr" title="Bron: theori&euml;n-fabrikanten">theorie&euml;n-fabrikanten</span>. Ze hebben ze van allerlei aard, maar in &#8217;t gebruik voldoen ze slecht. <a id="d0e323"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e323">8</a>]</span>Trouw maar, mijn vriend, trouw maar; ik deed het zelf ook, als ik geen gelofte gedaan had om het nooit te doen! Trouw maar
+en, zooals onze dichters zeggen, mogen de beide feniksen u altijd verschijnen in innige vereeniging. Vrienden, ik drink op
+het geluk van onzen gastheer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik,&#8221; antwoordde de philosoof, &raquo;ik drink op de tusschenkomst van een of andere beschermende godheid, die, om hem gelukkig
+te maken, hem eerst eens door de school van het ongeluk voert!&#8221;
+
+</p>
+<p>Op deze wel wat zonderlingen toost stonden de aanzittenden op, brachten de vuisten bij elkander zooals boksers dat in het
+vuur van den strijd zouden doen, en na ze eenige malen met gebogen hoofd omhoog en omlaag gebracht te hebben, namen zij afscheid
+van elkander.
+
+</p>
+<p>Aan de beschrijving van het salon waarin het diner gegeven werd, aan het niet-alledaagsche menu waaruit het bestond, aan de
+kleeding der gasten, aan hunne uitdrukkingen, misschien ook aan het vreemde hunner theorie&euml;n, heeft de lezer reeds opgemerkt
+dat wij hier met Chineezen te doen hebben; niet met die zonen van het Hemelsche rijk die uit het lakwerk schijnen ontsnapt
+of van een porceleinen vaas afgestapt te zijn, maar van die moderne bewoners van het Hemelsche Rijk, die reeds &raquo;ge&euml;uropaniseerd&#8221;
+zijn door hunne studi&euml;n, hunne reizen en door de andere wijzen waarop zij met de beschaafde volken van het westen in aanraking
+gekomen zijn.
+
+</p>
+<p>Het was dan ook in het salon van een der bloemenschepen op de Paarlen-rivier te Canton, dat de rijke Kin-Fo, vergezeld van
+zijn onafscheidelijken gezel Wang, den philosoof, een feestmaal gegeven had aan de vier beste vrienden zijner jeugd: Pao Shen,
+een mandarijn vierde klasse met den blauwen knoop; Yin Pang, een rijk zijdehandelaar uit de Apothekersstraat; Tim, den onverbeterlijke
+bon-vivant, en Houal, den letterkundige.
+
+</p>
+<p>Het maal werd gegeven op den 27<sup>n</sup> dag der 4<sup>e</sup> maan, gedurende de eerste der vijf &raquo;Waken&#8221;, waarin de uren van den Chineeschen nacht zoo dichterlijk verdeeld worden.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e341" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">II.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker worden geschetst.</p>
+</div>
+<p>Dat Kin-Fo het afscheidsdiner aan zijne vrienden te Kanton had gegeven, vond zijn reden in de omstandigheid dat hij in deze
+hoofdstad <a id="d0e349"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e349">9</a>]</span>van de provincie Kouang-Tong een deel van zijne jongelingsjaren had doorgebracht. Van de vele vrienden, die een rijk en mild
+persoon altijd bezit, waren de vier die aan het feest op het bloemenschip <a id="d0e351"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e351">10</a>]</span>hadden deelgenomen, de eenige die hem uit dit tijdperk van zijn leven waren overgebleven. Te vergeefs had hij getracht de
+overige, die naar alle vier hoeken van den wind waren verstoven, bijeen te verzamelen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p009.jpg" alt="Kin-Fo." width="518" height="720"><p class="figureHead">Kin-Fo.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo woonde te Shang-Ha&iuml; en hij had eenige dagen te Kanton vertoefd, eigenlijk alleen om zich eens op een andere plaats
+te vervelen. Maar dienzelfden avond moest hij weer vertrekken met de stoomboot die de verschillende hoofdpunten der kust aandoet,
+en kalm naar zijne huisgoden terugkeeren.
+
+</p>
+<p>Wang had Kin-Fo vergezeld, omdat de philosoof zijn leerling nooit verliet, wien de lessen dientengevolge niet ontbraken. Om
+de waarheid te zeggen sloeg deze er in het geheel geen acht op. &#8217;t Was boter aan de galg; maar de &raquo;theorie&euml;n-fabrikant&#8221;&#8212;zooals
+onze bon-vivant Tim hem genoemd had&#8212;hield niet op met steeds wijze spreuken en deugdelijke grondbeginselen te verkondigen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was de type van de Chineezen uit het noorden, waarvan het ras dreigt te verdwijnen en die zich nooit met de Tartaren
+hebben vereenigd. Men ontmoet ze niet in de zuidelijke provinci&euml;n, waar de hoogere en lagere klassen zich nauw met het Mantsjoerisch
+ras hebben vermengd. Kin-Fo had, noch van vaders- noch van moederszijde, wier famili&euml;n zich, sedert de overheersching hadden
+afgezonderd, een droppel Tartaarsch bloed in de aderen. Groot, goed gebouwd, meer blank dan geel, de wenkbrauwen in de rechte
+lijn, de oogen horizontaal en zich nauwelijks naar de slapen verheffende, rechte neus en goed rondgevormd gelaat, zou hij
+zelfs onder de schoonste exemplaren van de bevolking van het westen gerangschikt zijn geworden.
+
+</p>
+<p>En waarlijk, dat Kin-Fo Chinees was, toonde alleen zijn zorgvuldig geschoren schedel, zijn voorhoofd en nek zonder &eacute;&eacute;n haartje,
+zijn prachtige staart die, hoog aan den schedel beginnende, als een zwarte slang over zijn rug kronkelde. Hij was keurig op
+zijn persoon, droeg een fijnen knevel, die een halven cirkel rondom zijn bovenlip vormde en een sik die volkomen op een point-d&#8217;orgue
+bij muziekschrift geleek. Zijne met de meeste zorg onderhouden nagels waren meer dan een centimeter lang en toonden dat hij
+tot die lieden behoorde welke niet behoeven te werken om den kost te verdienen. Ook voegde zijn nonchalante gang, zijne hooghartige
+houding nog iets bij het &raquo;<span lang="fr">comme il faut</span>&#8221; dat uit geheel zijn voorkomen sprak.
+
+</p>
+<p>Bovendien was Kin-Fo te Peking geboren, een voorrecht waarop de Chineezen zeer trotsch zijn. Hij kon met recht zeggen: &raquo;Ik
+kom van de Hoogte!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zijn vader Tchoung-H&eacute;ou woonde te Peking, toen Kin-Fo geboren werd en eerst toen de knaap zes jaar was, trok zijn vader naar
+Shang-Ha&iuml;.
+
+</p>
+<p>Deze waardige Chinees, uit een der eerste famili&euml;n uit &#8217;t noorden <a id="d0e375"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e375">11</a>]</span>van &#8217;t rijk gesproten, bezat, evenals vele zijne landgenooten, een bijzonderen aanleg voor den handel. Gedurende de eerste
+jaren van zijn loopbaan was alles, wat het dicht bevolkte rijke grondgebied opleverde: papier van Swatow, zijden stoffen van
+Sou-Tch&eacute;ou, kandij van Formosa, thee van Hankow en Foochow, ijzer van Honan, rood of geel koper uit de provincie Yunanne,
+alles was voor hem een voorwerp van handel. De eigenlijke zetel van zijn zaak, zijn &raquo;hong&#8221;, was te Shang-Ha&iuml;, maar hij had
+ook kantoren te Nan-King, te Tien-Tsin, te Macao, te Hong-Kong. Hij was druk betrokken in het verkeer met Europa en het waren
+Engelsche booten, die zijne koopwaren vervoerden, het was de telegrafische kabel, die hem den koers der zijde te Lyon en van
+het opium te Calcutta bracht. Hij maakte gretig gebruik van de elementen van den vooruitgang, stoom en electriciteit, in tegenstelling
+met de meeste Chineezen, die te veel onder den invloed zijn van mandarijnen en van de regeering, wier invloed door de vorderingen
+van den vooruitgang langzamerhand vermindert.
+
+</p>
+<p>Kortom, Tchoung H&eacute;ou ging met zooveel beleid te werk, zoowel bij zijn handel in het binnenland als bij zijne betrekking met
+Portugeesche, Fransche, Engelsche of Amerikaansche huizen te Shang-Ha&iuml;, Macao en Hong-Kong, dat hij op &#8217;t oogenblik, toen
+Kin-Fo ter wereld kwam, reeds over een vermogen van viermaal honderd duizend dollars kon beschikken.
+
+</p>
+<p>Gedurende de jaren, die na de geboorte van Kin-Fo verliepen, namen de winsten in de zaak van Tchoung H&eacute;ou nog steeds toe,
+dank zij een nieuwe soort van handel, dien men &raquo;den koelie-handel met de Nieuwe wereld&#8221; zou kunnen noemen.
+
+</p>
+<p>Het is bekend, dat er overbevolking in China bestaat en het aantal bewoners niet in verhouding is tot de uitgestrektheid van
+het groote gebied, dat de dichterlijke namen draagt van het Hemelsche Rijk, Rijk van het Midden en Bloemenrijk. Het telt niet
+minder dan drie honderd zestig millioen bewoners. Dit is bijna het derde gedeelte van de bevolking der geheele aarde. Nu eet
+een arme Chinees wel niet veel, maar hij eet toch, en China is niet in staat, niettegenstaande zijn rijkdom aan rijstvelden
+en zijn gierstcultuur, allen te voeden. Van daar een te-veel, dat niets liever verlangt dan te ontwijken door de gaten, die
+de Fransche en Engelsche kanonnen gemaakt hebben in de werkelijke en figuurlijke muren, die het Hemelsche Rijk afsluiten.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is naar Noord-Amerika en vooral naar Californi&euml; dat het te-veel zich gericht heeft. Maar dat is met zulk een geweldigen
+aandrang geschied, dat het congres der Vereenigde Staten zich verplicht heeft gezien om maatregelen te nemen tegen dezen inval,
+vrij onheusch <span id="d0e385" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>de gele pest&#8221; geheeten. Men begrijpt dat vijftig millioen Chineesche landverhuizers in China nauwelijks gemist zouden worden,
+terwijl <a id="d0e388"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e388">12</a>]</span>zij in Amerika konden leiden tot totale verdringing van het Angel-Saksische door het Mongoolsche ras.
+
+</p>
+<p>Hoe dit zij, de landverhuizing had op groote schaal plaats. Deze koelies, die het leven hielden bij een handvol rijst, een
+kop thee en een pijp tabak, en die voor alle werk geschikt waren, deden in <span id="d0e392" class="corr" title="Bron: Salt-lake">Salt-Lake</span>, Virgini&euml; en Oregon, maar vooral in Californi&euml; de werkloonen geducht dalen.
+
+</p>
+<p>Er vormden zich maatschappijen om deze goedkoope landverhuizers over te brengen. Vijf werden er gevonden in het Hemelsche
+Rijk, waar zij in vijf verschillende gewesten werkzaam waren, en een zesde was gevestigd te San-Francisco. De eerste zonden
+de handelswaar uit, de laatste ontving haar. Een daaraan verbonden agentschap, dat van Ting-Tong, zorgde voor den terugtocht.
+
+</p>
+<p>Dit laatste eischt eenige toelichting.
+
+</p>
+<p>De Chineezen hebben er niets tegen om hun vaderland te verlaten en fortuin te gaan zoeken bij de &raquo;Melikanen,&#8221; zooals zij de
+bewoners der Vereenigde Staten betitelen, maar slechts op &eacute;&eacute;n voorwaarde, namelijk dat hun lijk in hun geboorteland ter ruste
+zal worden gebracht. Dat is eene der voornaamste voorwaarden van het contract, eene clausule <i>sine qua non</i>, die de maatschappijen tegenover de landverhuizers op zich moeten nemen en waarvan zij niet mogen afwijken.
+
+</p>
+<p>Het agentschap van Ting-Tong, anders gezegd dat der Dooden, beschikt over bijzondere fondsen en is belast met het bevrachten
+der &raquo;lijkenschepen&#8221;, die steeds met volle lading van San-Francisco naar Shang-Ha&iuml;, Hong-Kong of Tien-Tsin terugkeeren. Nieuwe
+handel, nieuwe bron van voordeelen.
+
+</p>
+<p>De bekwame en ondernemende Tchoung H&eacute;ou had hierop gelet. Toen hij stierf, in 1866, was hij directeur der Compagnie van Kouang-Than,
+in de provincie van dien naam, en onder-directeur van het Doodenfonds te San-Francisco.
+
+</p>
+<p>Op dien dag erfde Kin-Fo, die nu vader noch moeder meer had, een fortuin, dat gelijk stond met twintig millioen gulden en
+geplaatst was in acti&euml;n van de Centrale Californische Bank; hij was zoo verstandig zich er niet van te ontdoen.
+
+</p>
+<p>Bij zijns vaders dood zou onze jeugdige negentienjarige erfgenaam zich geheel alleen op de aarde bevonden hebben als hij Wang
+niet gehad had, den onafscheidelijken Wang, die voor hem leidsman en vriend te gelijk was.
+
+</p>
+<p>Wie was die Wang? Sedert zeventien jaar maakte hij deel uit van het gezin te Shang-Ha&iuml;. Hij had bij den vader gewoond voor
+hij bij den zoon kwam. Maar van waar kwam hij? Hoe kwam hij dus aan de familie gehecht? Ziedaar vrij duistere vragen waarop
+Tchoung H&eacute;ou en Kin-Fo alleen konden antwoorden.
+
+<a id="d0e414"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e414">13</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p013.jpg" alt="Wang." width="518" height="720"><p class="figureHead">Wang.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>En als zij dit voegzaam geoordeeld hadden&#8212;&#8217;t geen niet waarschijnlijk was&#8212;zou men &#8217;t volgende vernomen hebben:
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is iedereen bekend dat China bij uitnemendheid het rijk is, <a id="d0e424"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e424">14</a>]</span>waar opstanden vele jaren kunnen duren en honderd duizenden menschen op de been kunnen brengen. In de zeventiende eeuw heerschte
+de beroemde dynastie van Ming, van Chineeschen oorsprong, sedert driehonderd jaren over China. Het hoofd dier dynastie gevoelde
+zich echter in 1644 te zwak tegenover de opstandelingen die zijn hoofdstad bedreigden en riep de hulp in van een Tartaarsch
+vorst.
+
+</p>
+<p>Die vorst liet zich niet lang bidden, kwam, joeg de rebellen uit elkander, nam de gelegenheid waar om hem die zijne hulp had
+ingeroepen van den troon te stooten en liet zijn eigen zoon Chun-Tch&eacute; tot keizer uitroepen.
+
+</p>
+<p>Van dit tijdperk af, nam de Tartaarsche heerschappij de plaats in der Chineesche, en de troon werd bekleed door Mantjoerijsche
+keizers.
+
+</p>
+<p>Allengs vermengden zich, vooral in de lagere klassen, de rassen met elkander; maar bij de rijkere famili&euml;n in het noorden
+bleef de afscheiding tusschen Chineezen en Tartaren bestaan. Ook nu nog is het type van elkander onderscheiden, vooral in
+de noordelijke provinci&euml;n van het rijk. Daar zijn de &raquo;onverzoenlijken&#8221; gevestigd, zij die aan de onttroonde dynastie getrouw
+blijven.
+
+</p>
+<p>De vader van Kin-Fo behoorde tot deze laatsten en hij verloochende de traditi&euml;n niet van zijn geslacht, dat geweigerd had
+vrede te sluiten met de Tartaren. Als er, zelfs driehonderd jaar na de onttroning, een opstand was uitgebarsten tegen de vreemde
+overheersching, zou hij gereed geweest zijn.
+
+</p>
+<p>Dat zijn zoon Kin-Fo geheel en al zijne staatkundige overtuiging deelde, behoeft niet gezegd.
+
+</p>
+<p>In 1860 regeerde keizer S&#8217; Hi&egrave;ne-Fong, die den oorlog aan Frankrijk en Engeland verklaarde&#8212;den oorlog ge&euml;indigd met het tractaat
+van Peking, 25 Oct. van dat jaar gesloten.
+
+</p>
+<p>Maar reeds voor dat tijdstip werd de regeerende dynastie door een geweldigen opstand bedreigd. De Tchang-Mao of Ta&iuml;-ping,
+de &raquo;oproerlingen met de lange haren&#8221; hadden zich in 1853 van Nan-King en in 1855 van Shang-Ha&iuml; meester gemaakt. Na den dood
+van S&#8217; Hi&egrave;ne-Fong had zijn jeugdige zoon al zijne krachten noodig om de Ta&iuml;-ping te verdrijven. Zonder den onderkoning Li,
+zonder vorst Kong en vooral zonder den Engelschen kolonel Gordon zou hij er waarschijnlijk niet in geslaagd zijn zijn troon
+te behouden.
+
+</p>
+<p>De Ta&iuml;-ping, de verklaarde vijanden van de Tartaren, goed ten opstand toegerust, wilden de dynastie der Tsing vervangen door
+die van de Wang. Zij vormden vier verschillende benden; de eerste, die met den zwarten standaard, had ten last gekregen te
+dooden; de tweede, met den rooden standaard, te branden; de derde, met den gelen standaard, te plunderen; de vierde, met den
+witten standaard, was belast om de drie anderen van voedsel enz. te voorzien.
+
+</p>
+<p>Er hadden gewichtige militaire bewegingen in Kian-Sou plaats. <a id="d0e444"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e444">15</a>]</span>Twee plaatsen, op vijf mijlen afstands van Shang-Ha&iuml;, <span id="d0e446" class="corr" title="Bron: Sou-Tcheou">Sou-Tch&eacute;ou</span> en Kia-Hing, vielen in de macht der opstandelingen en werden niet zonder moeite door de keizerlijke troepen hernomen. Shang-Ha&iuml;
+was sterk bedreigd en werd zelfs den 18<sup>n</sup> Augustus 1860 aangetast, op &#8217;t zelfde oogenblik dat de generaals Grant en Montauban, de hoofden van het Anglo-Frankische
+leger, de forten van Pe&iuml;-Ho bombardeerden.
+
+</p>
+<p><span id="d0e453" class="corr" title="Bron: Tchoung-Heou">Tchoung H&eacute;ou</span>, de vader van Kin-Fo, bewoonde toen eene plaats dicht bij Shang-Ha&iuml;, niet ver verwijderd van de prachtige brug die de Chineesche
+ingenieurs over de rivier van Sou-Tch&eacute;ou hebben gelegd. Hij sloeg den opstand der Ta&iuml;-ping met zeker welgevallen gade, wijl
+hij hoofdzakelijk tegen de Tartaarsche dynastie gericht was.
+
+</p>
+<p>Eens nu, in den avond van den 18<sup>n</sup> Augustus, gebeurde het, nadat de opstandelingen voor Shang-Ha&iuml; waren afgeslagen, dat de deur van de woning van Tchoung H&eacute;ou
+plotseling geopend werd.
+
+</p>
+<p>Een vluchteling, die er in geslaagd was zijne vervolgers van het spoor te brengen, wierp zich aan de voeten van Tchoung H&eacute;ou.
+De ongelukkige had geen wapen meer om zich te verdedigen. Als hij, bij wien hij eene schuilplaats kwam vragen, hem aan de
+keizerlijke troepen wilde overleveren, was hij verloren.
+
+</p>
+<p>De vader van Kin-Fo was er de man niet naar om een Ta&iuml;-ping, die een schuilplaats had gezocht in zijn huis, te verraden.
+
+</p>
+<p>Hij sloot de deur en zeide:
+
+</p>
+<p><span id="d0e468" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Ik wil niet weten, ik zal nimmer weten wie je bent, wat je gedaan hebt of van waar je komt. Je bent mijn gast, en, daarom
+alleen, bij mij in veiligheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>De vluchteling wilde spreken om zijne dankbaarheid te uiten.... Hij had er de kracht niet toe.
+
+</p>
+<p><span id="d0e474" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Je naam?&#8221; vroeg Tchoung <span id="d0e477" class="corr" title="Bron: Heou">H&eacute;ou</span>.
+
+</p>
+<p><span id="d0e481" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Wang.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op deze wijze was Wang gered door de edelmoedigheid van Tchoung <span id="d0e486" class="corr" title="Bron: Heou">H&eacute;ou</span>&#8212;eene edelmoedigheid die den laatste het leven zou gekost hebben als men vermoed had dat hij een opstandeling beschermde.
+Maar Tchoung <span id="d0e489" class="corr" title="Bron: Heou">H&eacute;ou</span> was een van die ouderwetsche mannen, wien een gast heilig is.
+
+</p>
+<p>Eenige jaren later werd de opstand geheel onderdrukt. In 1864 nam keizer Ta&iuml;-ping, in Nan-King belegerd, vergif in, om niet
+in de handen der keizerlijken te vallen.
+
+</p>
+<p>Wang was sedert dien dag in het huis van zijn weldoener gebleven. Nooit behoefde hij inlichtingen omtrent zijn verleden te
+geven. Niemand ondervroeg hem daaromtrent. Misschien vreesde men te veel te vernemen! De wreedheden, door de opstandelingen
+begaan, moesten, naar men zeide, verschrikkelijk zijn geweest. Onder welke banier zou Wang gediend hebben, onder de gele,
+de roode, de zwarte of de witte? Het was maar beter de zaak te laten rusten; <a id="d0e496"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e496">16</a>]</span>men behield dan althans nog de illusie dat hij waarschijnlijk behoord had tot de proviandeerende colonne.
+
+</p>
+<p>Wang had niets tegen deze schikking van het lot, en bleef in de gastvrije woning. Na den dood van <span id="d0e500" class="corr" title="Bron: Tchoung-H&eacute;ou">Tchoung H&eacute;ou</span> hield Kin-Fo hem bij zich, wijl hij zijn aangenaam gezelschap te veel op prijs stelde om hem te kunnen missen.
+
+</p>
+<p>En, waarlijk, wie zou op het tijdstip, waarop deze geschiedenis een aanvang neemt, ooit een vroegeren Ta&iuml;-ping, een moordenaar,
+plunderaar of brandstichter&#8212;wat men maar wil&#8212;herkend hebben in den 55jarigen philosoof, dien gebrilden zedemeester, dien Chineeschen
+Chinees met den traditioneelen knevel en de aan de slapen iets naar boven gerichte oogen? Met zijn lang kleed van weinig in
+&#8217;t oog loopende kleur, zijn wegens een begin van gezetheid iets naar boven geschoven gordel, zijn hoofdtooi geheel volgens
+&#8217;t keizerlijk voorschrift, d. w. z. een hoed van bont, welks rand is omgebogen langs een kalotje, waaronder kwastjes van roode
+strikken voor den dag kwamen, had Wang geheel en al het voorkomen van een eerzaam professor in de wijsbegeerte, van een van
+die geleerden, welke de tachtig duizend letters van het Chineesche schrift met &#8217;t meeste gemak gebruiken, van een kenner van
+het Mandarijnen schrift, van een van die, welke het recht hebben onder de groote poort van Peking door te gaan, een voorrecht
+alleen den zonen des hemels gegeven.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is ook mogelijk dat de opstandeling, een verleden vol verschrikking vergetende, met het voorbeeld van den braven <span id="d0e507" class="corr" title="Bron: Tchoung-H&eacute;ou">Tchoung H&eacute;ou</span> zijn voordeel had gedaan en zich allengs aan de bespiegelende wijsbegeerte had gewijd.
+
+</p>
+<p>Hoe dit zij, op denzelfden avond van het feestmaal bevonden zich Kin-Fo en Wang, de onafscheidelijke gezellen, op de kade,
+om zich naar de stoomboot te begeven, die hen in snelle vaart naar Shang-Ha&iuml; moest terugvoeren.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo liep zwijgend, zelfs min of meer in nadenken verzonken, voort. Wang keek links en rechts, philosofeerde over de maan
+en de sterren, ging glimlachend onder de poort der &raquo;Eeuwige Reinheid&#8221; door, die hij niet te hoog voor zichzelf vond, passeerde
+daarop de poort der &raquo;Eeuwige Vreugde&#8221; en zag ten slotte hoe de torens van de pagode der &raquo;Vijfhonderd Godheden&#8221; zich in de
+schaduw des nachts verloren.
+
+</p>
+<p>De stoomboot <i>Perma</i> lag gereed om te vertrekken. Kin-Fo en Wang begaven zich naar de beide hutten die men voor hen open gehouden had. De krachtige
+stroom van de Parelrivier, die dagelijks tegelijk met het slijk van den oever, de lijken van de ter dood verwezenen met zich
+voert, versnelde den gang der boot nog. Het vaartuig bewoog zich als een pijl langs de ru&iuml;nes, hier en daar overgebleven van
+de verwoesting, door de Fransche kanonnen aangericht, <a id="d0e519"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e519">17</a>]</span>langs den tempel met negen verdiepingen van Haf-Way, voorbij de landtong Jardyne nabij Whampoa, waar de grootste vaartuigen
+hunne ligplaats hebben, en tusschen de eilandjes en het <a id="d0e521"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e521">18</a>]</span>bamboezen paalwerk door, dat aan weerskanten der oevers gevonden wordt.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p017.jpg" alt="De beide vrienden flaneerden langs de kade. Bladz. 22." width="504" height="720"><p class="figureHead">De beide vrienden flaneerden langs de kade. Bladz. 22.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>In den nacht werden de vijfhonderd kilometers, dat wil zeggen, de drie honderd vijf en zestig &raquo;lis&#8221; die Canton van de monding
+der rivier scheiden, afgelegd.
+
+</p>
+<p>Bij het opgaan der zon passeerde de <i>Perma</i> den &raquo;Tijgermuil&#8221; en vervolgens de beide hoofden van den inham. De Victoria-Peak op &#8217;t eiland Hong-Kong, ter hoogte van achttienhonderd
+vijf en twintig voet, verscheen &eacute;&eacute;n oogenblik door den morgennevel, en na een zeer voorspoedigen overtocht voeren Kin-Fo en
+Wang de gele wateren van de Blauwe rivier weder op en zetten voet aan wal te Shang-Ha&iuml; op het kustland van de provincie Kiang-Nan.
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e535" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">III.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik kan werpen op de stad Shang-Ha&iuml;.</p>
+</div>
+<p>Een Chineesch spreekwoord zegt:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&raquo;Als de sabels verroest zijn en de spaden glinsteren,
+<br>Als de trappen der tempels afgesleten worden door de voeten der geloovigen en er gras groeit op de binnenplaats der gerechtshoven,
+<br>Als de gevangenissen ledig en de graanzolders vol zijn,
+<br>Als de dokters loopen en de bakkers rijden,
+<br>Dan wordt het rijk goed bestuurd.&#8221;
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Het spreekwoord is hier een waar woord en kon zeer goed op al de staten der oude en der nieuwe wereld toegepast worden. Maar,
+is er &eacute;&eacute;n land waar men nog ver van dezen idealen toestand af is, dan is het juist het Hemelsche rijk. Daar juist glinsteren
+de sabels terwijl de spaden roesten, daar is weinig plaats in de gevangenissen en veel ruimte op de graanzolders. De bakkers
+hebben er minder te doen dan de dokters, en lokken de pagoden ook vele geloovigen tot zich, de gerechtshoven hebben waarlijk
+niet te klagen over gebrek aan beschuldigden of aan pleiters!
+
+</p>
+<p>Overigens is het geen wonder dat de administratie te wenschen overlaat in een rijk van honderd en tachtigduizend vierkante
+mijlen, dat van het noorden naar het zuiden meer dan achthonderd uur gaans en van het westen naar het oosten er ruim negenhonderd
+lang is, dat achttien uitgestrekte provinci&euml;n telt, zonder de schatplichtige landen te rekenen als Mongoli&euml;, Mantchourije,
+Thibet, <a id="d0e559"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e559">19</a>]</span>Tonking, Corea, de Liou-Tchou eilanden etc. Mogen de Chineezen zelve dit al niet gereedelijk erkennen, onder de vreemdelingen
+is er niemand die het betwijfelt. Misschien de Keizer alleen, opgesloten in zijn paleis, buiten welks poorten hij slechts
+hoogst zelden komt, beschermd door de muren van een driedubbele stad, die Zoon des Hemels, de vader en de moeder zijner onderdanen,
+die wetten geeft of vernietigt naar zijn welgevallen, die het recht van leven en dood heeft over allen en wien door zijne
+geboorte alle inkomsten van het rijk rechtmatig toekomen;&#8212;deze souverein, voor wien alles in het stof buigt, is zeker overtuigd
+dat er in zijn rijk niets is wat iets te wenschen zou kunnen overlaten. Het zou dan ook niemand geraden zijn, hem te willen
+overtuigen, dat hij zich bedroog. Een Zoon des Hemels bedriegt zich nooit.
+
+</p>
+<p>Was Kin-Fo misschien van oordeel dat eene Europeesche regeeringsvorm boven den Chineeschen te verkiezen is? Men zou bijna
+geneigd zijn het te gelooven. Hij woonde bijvoorbeeld niet in Shang-Ha&iuml;, maar buiten, op een gedeelte der Engelsche concessie,
+die de onafhankelijkheid, waarin zij zich eenigermate verheugen mag, op zeer hoogen prijs stelt.
+
+</p>
+<p>Shang-Ha&iuml;, de eigenlijke stad, ligt op den linkeroever van het riviertje Houan-Pou, die met de Wousung vereenigd in de Yang-Tsze-Kiang
+of Blauwe rivier valt en ten slotte in de Gele zee uitloopt.
+
+</p>
+<p>Het is een ovaal, dat van het noorden naar het zuiden loopt, omringd door hooge muren met vijf poorten, die toegang tot de
+voorsteden geven. Een verward net van met tegels bestrate steegjes, die zelfs met geen mechanisch reinigingstoestel schoon
+te maken zouden zijn; sombere winkels zonder eenige uitstalling waarin de winkeliers, naakt tot den gordel, rondscharrelen;
+geen rijtuigen, geen draagstoelen, ter nauwernood nu en dan een ruiter; eenige nationale tempels of vreemde kapellen; voor
+eenige wandeling een &raquo;theetuin&#8221; en een moerassig exercitieveld waaruit allerlei ongezonde dampen opstijgen; en op de straten
+en in de huizen eene bevolking van tweemaal honderdduizend inwoners, ziedaar de stad die als woonplaats weinig aanlokkelijks
+heeft, maar die evenwel uit een handelsoogpunt van groot belang is.
+
+</p>
+<p>Daar toch mochten, na het tractaat van <span id="d0e569" class="corr" title="Bron: Nan-king">Nan-King</span>, de vreemdelingen voor het eerst hunne kantoren openen. Het was de groote deur van China, die voor den Europeeschen handel
+opengezet werd. Ook heeft de regeering buiten Shang-Ha&iuml; en zijne voorsteden, tegen eene jaarlijksche uitkeering bij concessie,
+drie groote stukken grond afgestaan aan de Franschen, de Engelschen en de Amerikanen, die er ten getale van omstreeks tweeduizend
+wonen.
+
+</p>
+<p>Van de Fransche concessie&#8212;het aan de vreemdelingen uit Frankrijk afgestane terrein&#8212;is weinig te zeggen. Het is de minst <a id="d0e574"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e574">20</a>]</span>belangrijke. Zij grenst ongeveer aan de noordelijke zijde der stad en strekt zich uit tot de beek van Yang-King-Pang, die
+haar van het Engelsche grondgebied scheidt. Daar verheffen zich de kerken der Lazaristen en der Jezu&iuml;eten, die ook op vier
+mijlen afstand van Shang-Ha&iuml; het seminarie Tiskav&eacute; opgericht hebben, waar zij Chineesche kweekelingen vormen. Maar deze kleine
+kolonie haalt niet bij de beide anderen. Van de tien handelshuizen die er in 1861 opgericht werden zijn er nog slechts drie
+over, en zelfs het wisselkantoor is thans op de Engelsche concessie gevestigd.
+
+</p>
+<p>Het buiten Shang-Ha&iuml; aan de Amerikanen afgestane gebied is van de Engelsche concessie door den Sou-Tch&eacute;ou-Creek afgescheiden,
+en over deze rivier ligt een houten brug. Op de Amerikaansche concessie ligt het Astor-Hotel en de Zendingskerk; daar bevinden
+zich ook de dokken, ten gebruike der Europeesche schepen.
+
+</p>
+<p>Van de drie concessies is echter ontegenzeglijk de Engelsche de bloeiendste. Prachtige gebouwen op de kaden, huizen met veranda&#8217;s
+en tuinen, paleizen van handelsvorsten, de Oriental Bank, de &raquo;hong&#8221; van de beroemde firma Dent, de kantoren van Jardyne, Russel
+en andere groete kooplieden, de Engelsche club, de schouwburg, het cricketveld, het park, de renbaan, de bibliotheek, ziedaar
+wat er onder anderen te vinden is in deze rijke schepping der Angelsaksers, die terecht op den naam van model-kolonie boogt.
+
+</p>
+<p>Daarom zal het ook niemand verwonderen dat op dit bevoorrecht gebied, onder bescherming van een vrijzinnigen regeeringsvorm,
+een Chineesche stad verrezen is van een geheel bijzonder karakter, zooals er nergens anders een te vinden is.
+
+</p>
+<p>De vreemdeling, die langs de schilderachtige Blauwe rivier dit plekje naderde, zag er dan ook vier vlaggen wapperen. Nevens
+de Fransche, de Engelsche en de Amerikaansche kleuren, woei er ook de Chineesche vlag, het gele St. Andries-kruis op een groen
+veld.
+
+</p>
+<p>Wat de omstreken van Shang-Ha&iuml; aangaat, deze zijn vlak land, zonder boomen, doorsneden door smalle steenen wegen en in rechte
+hoeken zich kruisende voetpaden, met regenputten voorzien en &raquo;arroyo&#8217;s&#8221; die onmetelijke rijstvelden met hun water besproeien,
+waardoor kanalen loopen, bedekt met jonken die te midden der velden hunne vrachten vervoeren, evenals de tjalken door de Hollandsche
+weilanden; het was eene uitgestrekte schilderij, zeer groen van toon, waaraan alleen de lijst ontbrak.
+
+</p>
+<p>De <i>Perma</i> was bij haar aankomst aan de kade van de binnenhaven van Shang-Ha&iuml; komen te liggen, voor de oostelijke voorstad. Daar stapten
+Wang en Kin-Fo dien middag aan wal.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p021.jpg" alt="De sien-cheng keerde de kaart om. Bladz. 23." width="503" height="720"><p class="figureHead">De sien-cheng keerde de kaart om. Bladz. 23.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoowel op de kaden als op de rivier heerschte eene onbeschrijfelijke drukte. Honderden jonken, bloemenschepen, sampans, een
+soort van gondels met wrikriemen bestuurd, gigs en andere bootjes <a id="d0e598"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e598">21</a>]</span>van allerlei grootte, vormde eene drijvende stad, waar eene bevolking woonde, die men minstens op veertigduizend zielen schatten
+kan,&#8212;eene bevolking die tot den minderen stand behoort en waarvan <a id="d0e600"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e600">22</a>]</span>de rijksten zich zelfs niet tot den rang der geletterden of mandarijnen kunnen verheffen.
+
+</p>
+<p>De beide vrienden flaneerden langs de kade te midden der gemengde schare, kooplieden van allerlei aard, venters van noten,
+oranjeappelen of pompoenen, zeelieden van allerlei nati&euml;n, waarzeggers, Chineesche en Mongoolsche priesters, Roomsch-Katholieke
+priesters in Chineesche kleederdracht en met staart en waaier, inlandsche soldaten, &raquo;tipaos&#8221;, plaatselijke politie-agenten
+en &raquo;compradores&#8221;, een soort van commissionairs, die de zaken der Europeesche kooplieden behartigen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo met den waaier in de hand, liet zijn onverschilligen blik over de menigte dwalen en stelde volstrekt geen belang in
+hetgeen er om hem heen voorviel. Noch de metaalklank der Mexicaansche piasters, noch die der zilveren ta&euml;ls of der koperen
+sapeken,<a id="d0e606src" href="#d0e606" class="noteref">1</a> <span id="d0e609" class="corr" title="Bron: dis">die</span> gedurig uit de handen der koopers naar die der verkoopers overgingen, konden zijne gedachten afleiden. Hij bezat genoeg om
+de geheele voorstad te koopen en contant te betalen.
+
+</p>
+<p>Wang had zijne groote gele parapluie opgezet, die met zwarte monsters prijkte, en terwijl hij als een echte Chinees steeds
+rondkeek, zocht hij overal naar voorwerpen, die hem aanleiding tot opmerkingen konden geven.
+
+</p>
+<p>Voorbij de Oostpoort gaande viel zijn blik bij toeval op een dozijn kooien van bamboes, waarin de akelige hoofden van een
+gelijk aantal misdadigers te zien waren, eerst den vorigen avond ter dood gebracht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien was er wel iets beters te doen&#8221;, zeide hij, &raquo;dan hoofden af te hakken. &#8217;t Was wel zoo wijs ze met nuttige kennis
+te vullen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo hoorde ongetwijfeld deze opmerking van Wang niet, anders zou die hem uit den mond van een ex-Ta&iuml;-ping zeker wel verwonderd
+hebben.
+
+</p>
+<p>Beiden gingen voort langs de kaai en volgden de muren der Chineesche stad.
+
+</p>
+<p>Aan het einde der voorstad waar de Fransche concessie begint, werd de aandacht der menigte getrokken door een inboorling in
+een lang blauw kleed, die met een kleinen stok op een grooten buffelhoorn sloeg.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een sieng cheng&#8221;, sprak de wijsgeer.
+
+</p>
+<p>&raquo;<span id="d0e628" class="corr" title="Bron: War">Waar</span> raakt ons dat?&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat u eens waarzeggen&#8221;, hernam Wang. &raquo;Als men gaat trouwen is dat wel eens aardig.&#8221;
+<a id="d0e633"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e633">23</a>]</span></p>
+<p>Kin-Fo wilde, zonder hierop te letten, verder gaan, doch Wang hield hem tegen.
+
+</p>
+<p><span id="d0e637" class="corr" title="Bron: &raquo;"></span>De &raquo;sien-cheng&#8221; is een soort van populair profeet, die voor een paar sapeken de toekomst voorspelt. Al wat hij voor zijn beroep
+noodig heeft is een kooi met een kleinen vogel, die aan een der knoopen van zijn kleed hangt, en een spel van vier-en-zestig
+kaarten waarop afbeeldingen van goden, menschen en dieren voorkomen. Alle Chineezen zijn min of meer bijgeloovig en dus vinden
+ook de voorspellingen van den sien-cheng veel aftrek, ofschoon deze zelf natuurlijk wel weet hoe het daarmede gesteld is.
+
+</p>
+<p>Op een teeken van Wang spreidde hij een wolligen doek op den grond uit, plaatste er de kooi op, nam zijne kaarten, schudde
+ze door en legde ze zoo op den doek dat de plaatjes niet te zien waren. De deur der kooi werd toen geopend, de kleine vogel
+wipte er uit, zocht schijnbaar tusschen de kaarten en pikte er vervolgens een op, die hij aan den waarzegger bracht, ontving
+een paar rijstkorrels tot belooning en verdween toen weder in zijn kooi.
+
+</p>
+<p>De sien-cheng keerde de kaart om. Er stond een afbeeldsel van een man op en een spreuk in Kunarunaschrift, de Mandarijnentaal
+van het noorden, die de officieele taal der geleerden is.
+
+</p>
+<p>Toen keerde de waarzegger zich tot Kin-Fo en voorspelde hem, wat zijne collega&#8217;s over de geheele wereld altijd aan hunne klanten
+voorspellen, zonder dat zij gevaar loopen zich te vergissen, namelijk dat hij, na door eenigen geheimzinnigen tegenspoed getroffen
+te zijn, duizenden jaren gelukkig zou leven.
+
+</p>
+<p>&raquo;E&eacute;n slechts&#8221;, antwoordde Kin-Fo, &raquo;&eacute;en slechts en ik schenk u gaarne de rest.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop wierp hij hem een zilveren ta&euml;l toe, waarop de profeet aanviel als een hond op een lekker been. Zulke belooningen kreeg
+hij niet dikwijls.
+
+</p>
+<p>Wang en zijn leerling richtten toen hunne schreden naar de Fransche nederzetting, de eerste peinzend over deze voorspelling,
+die zoo volkomen strookte met zijne eigene <span id="d0e651" class="corr" title="Bron: theori&euml;n">theorie&euml;n</span> ten opzichte van het geluk, de tweede wel overtuigd dat er voor hem geen tegenspoed zijn kon.
+
+</p>
+<p>Zij gingen het Fransche consulaat voorbij, over het brugje dat de Fransche concessie met het Engelsche verbindt, staken deze
+laatste nederzetting dwars over en bereikten zoo de kade van de Europeesche haven.
+
+</p>
+<p>Het sloeg juist twaalf uur. De drukte die des ochtends buitengewoon groot geweest was, hield als met een tooverslag op. De
+handelsdag was om zoo te zeggen afgeloopen en op de beweging volgde de kalmte, zelfs in het Engelsche gedeelte der stad, dat
+zich in dit opzicht naar de gebruiken des lands voegde.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik kwamen eenige vreemde schepen de haven <a id="d0e660"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e660">24</a>]</span>binnen, de meeste onder de vlag van het Vereenigde Koningrijk. Negen van de tien waren, helaas, met opium bevracht. Deze verstompende
+zelfstandigheid, dit vergift waarmede Engeland China overlaadt, wordt ingevoerd tot eene jaarlijksche waarde van meer dan
+honderdveertig millioen gulden en levert driehonderd pct. winst op. Te vergeefs heeft de Chineesche regeering den invoer van
+opium in het Hemelsche Rijk willen beletten. De oorlog van 1841 en het verdrag van Nan-King hebben het land voor de Engelsche
+koopwaar geopend en den handelsvorsten vrij spel gegeven. Overigens moeten wij er bijvoegen dat, al bedreigt de regeering
+van Peking ieder Chinees die opium verkoopt zelfs met den dood, het gezag zich ook wel laat vinden, als men slechts den rechten
+toon weet aan te slaan. Men meent zelfs te kunnen verzekeren, dat de mandarijn, die gouverneur van Shang-Ha&iuml; is, jaarlijks
+een millioen verdient alleen door somtijds niet te nauwkeurig toe te zien op de handelingen zijner ondergeschikten.
+
+</p>
+<p>Het spreekt van zelf dat Kin-Fo noch Wang opium gebruikten; dit vergif toch verwoest het geheele organisme en heeft onvermijdelijk
+een vroegen dood ten gevolge.
+
+</p>
+<p>Ook was er nooit een ons opium over den drempel gekomen der rijke woning waar de twee vrienden binnenstapten, juist een uur
+nadat zij op de kade van Shang-Ha&iuml; geland waren.
+
+</p>
+<p>Wang had&#8212;vreemd genoeg uit den mond van een ex-Ta&iuml;-ping!&#8212;eerst nog de opmerking gemaakt:
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien kon er wel iets beters gedaan worden dan een zelfstandigheid in te voeren die een geheel volk verstompt! Handel
+is goed, maar wijsbegeerte is beter! Laat ons de wijsbegeerte beoefenen en daarin ons geluk zoeken!&#8221;
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e606" href="#d0e606src" class="noteref">1</a></span> Een piaster is &#402;&nbsp;2.50, een ta&euml;l &#402;&nbsp;3.50 &agrave; &#402;&nbsp;4, terwijl vier sapeken ongeveer met een cent gelijk staan.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e670" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">IV.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al acht dagen eerder had moeten bezorgd worden.</p>
+</div>
+<p>Een yamen bestaat uit een aantal verschillende gebouwen langs evenwijdige lijnen gerangschikt en die door een andere lijn
+van kiosken en paviljoenen loodrecht gesneden wordt. Meestal wordt de yamen bewoond door mandarijnen van hoogen rang en behoort
+dan den keizer toe: maar ook den rijken bewoners van het Hemelsche <a id="d0e678"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e678">25</a>]</span>Rijk is het vergund yamens in eigendom te bezitten, zoodat dan ook de vermogende Kin-Fo een dezer weelderige hotels bewoonde.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p025.jpg" alt="Eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel. Bladz. 27." width="499" height="720"><p class="figureHead">Eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel. Bladz. 27.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e685"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e685">26</a>]</span></p>
+<p>Wang en zijn kweekeling bleven bij de hoofdpoort in de uitgestrekte omheining, die de verschillende gebouwen van de yamen,
+hare tuinen en binnenplaatsen omgaf, staan.
+
+</p>
+<p>Ware zij, inplaats van de woning van een eenvoudigen particulier, die van een mandarijn-magistraat geweest, dan zou onder
+de fraai uitgesneden en beschilderde luifel der poort dadelijk een groote trom in &#8217;t oog gevallen zijn. Op die trom zouden
+dan dag en nacht diegenen zijner onderhoorigen hebben komen slaan, die recht hadden willen inroepen. Maar inplaats van die
+&raquo;klachtentrom&#8221;, versierden groote porceleinen pullen den ingang der yamen, en bevatten koude thee, die door de zorg van den
+hofmeester steeds vernieuwd werd. Deze pullen stonden ter beschikking van de voorbijgangers, eene edelmoedigheid, die Kin-Fo
+eer aandeed. Ook was hij zeer gezien, zooals men zeide, bij &raquo;zijne buren uit het Oosten en het Westen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nauwelijks had de meester zich vertoond of al de huisvrienden snelden naar de poort om hem te ontvangen. Al de lieden die
+tot eene deftige Chineesche huishouding behooren, als kamerdienaars, voetknechten, portiers, het personeel der draagstoelen,
+palfreniers, koetsiers, bedienden, nachtwakers, koks, stonden in gelid geschaard onder de bevelen van den hofmeester. Behalve
+deze waren er nog een tiental koelies, die, voor het ruwe werk bij de maand gehuurd, zich wat achteraf hielden.
+
+</p>
+<p>De hofmeester verwelkomde den heer des huizes. Deze maakte nauwlijks eene beweging met de hand en schreed snel voorbij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Soun?&#8221; zei hij alleen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Soun!&#8221; antwoordde Wang glimlachend. &raquo;Als Soun er was, zou &#8217;t Soun niet meer zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar is Soun?&#8221; zei Kin-Fo nogmaals.
+
+</p>
+<p>De hofmeester moest bekennen, dat hij, noch iemand wist waar Soun was.
+
+</p>
+<p>Nu was Soun niets meer of minder dan de eerste kamerdienaar, speciaal aan den persoon van Kin-Fo verbonden en die volstrekt
+niet door hem gemist kon worden.
+
+</p>
+<p>Soun was dus zeker een voortreffelijke bediende? Neen, &#8217;t was onmogelijk slechter zijn dienst te verrichten. Hij was verstrooid,
+onsamenhangend, onhandig in zijn doen en spreken, een echte lekkerbek, een beetje bang van aard, een ware tochtscherm-Chinees,
+maar getrouw overigens en de eenige die bij zekere gelegenheden eenigen invloed op zijn meester had. Kin-Fo kon zich twintig
+maal op een dag boos maken op Soun en zoo hij hem slechts tien maal strafte, dan was het eene overwinning behaald op zijne
+gewone lichtgeraaktheid. Men ziet, die Soun was een hygieenische bediende.
+
+</p>
+<p>En had Soun nu iets gedaan dat niet in den haak was, dan voorkwam hij zijn meester en vroeg, evenals de meeste Chineesche
+<a id="d0e708"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e708">27</a>]</span>bedienden, uit eigen beweging om gestraft te worden, &#8217;t geen hem dan ook niet bespaard werd, want als hagel vielen de rottingslagen
+dan op zijne schouders, waarover Soun zich evenwel niet veel bekreunde. Doch, waarover hij zich oneindig veel gevoeliger betoonde,
+dat waren de telkens herhaalde verkortingen, die Kin-Fo den gevlochten staart die hem op den rug hing, liet ondergaan, zoodra
+er sprake was van de een of andere ernstige overtreding.
+
+</p>
+<p>Niemand zal wel onbekend zijn met het groote gewicht dat de Chinees aan dit zonderlinge aanhangsel hecht. De eerste straf
+die den misdadiger wordt opgelegd, is het verlies van zijn staart! &#8217;t Is een schande voor zijn gansche leven! De ongelukkige
+knecht vreesde dan ook niets zoo zeer dan veroordeeld te worden er een stukje van te verliezen. Voor vier jaren nog toen Soun
+in dienst bij Kin-Fo trad, had zijn staart&#8212;een der schoonste van het Hemelsche Rijk,&#8212;eene lengte van een meter vijf en twintig,
+terwijl er thans, helaas! niets meer van overbleef dan zeven en vijftig centimeters.
+
+</p>
+<p>Ging dat zoo voort, dan was Soun binnen twee jaar heelemaal kaal!
+
+</p>
+<p>Wang en Kin-Fo gingen daarop, eerbiedig gevolgd door het bedienend personeel, den tuin door, welks boomen meerendeels in aarden
+potten geplant, en op verrassende, maar betreurenswaardige wijze besnoeid, allerlei fantastische diergestalten te zien gaven.
+Vervolgens liepen zij het bassin langs, dat met goudvisschen en roodvisschen gevuld was en welks helder water bijna verborgen
+was onder de groote bleekroode bloemen van de nelumbo, de schoonste waterlelie uit het Bloemenrijk. Zij bogen het hoofd, toen
+zij een soort van hieroglyphisch viervoetig dier voorbij kwamen, dat in harde kleuren op een daar aanwezigen muur was geschilderd
+en een soort van symbolisch fresco scheen te zijn, en naderden daarop de deur der voornaamste woning van de yamen.
+
+</p>
+<p>Het was een gebouw met eene verdieping, geplaatst op een terras, &#8217;t welk men langs een marmeren trap van zes treden bereikte.
+Er waren bij wijze van luifels schermen van bamboes voor de deuren en vensters aangebracht, waardoor de reeds buitengewone
+hitte dragelijk werd gemaakt en de koelte in &#8217;t gebouw behouden. Het platte dak vormde een contrast met de fantastische bedekking
+der paviljoens, die hier en daar in de yamen verspreid lagen en welks kanteelen, veelkleurige pannen en in fijne arabesken
+uitgesneden steenen een aangenamen aanblik opleverden.
+
+</p>
+<p>Binnen gekomen bespeurde men, behalve de vertrekken in &#8217;t bijzonder bestemd voor Wang en Kin-Fo, niets anders dan salons,
+omgeven door kabinetjes, welke afgescheiden waren door doorschijnende voorhangsels, waarop guirlandes van bloemen waren aangebracht,
+of wel plaatjes met zedekundige spreuken, waarop de bewoners van het Hemelsche rijk niet zuinig zijn. Overal stonden zonderling
+versierde zetels van marmer, porcelein of hout, en <a id="d0e720"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e720">28</a>]</span>bovendien een dozijn kussens wier mollige zachtheid meer tot zitten uitlokte dan de hardere zetels; overal hingen lampen of
+wel lantaarns van verschillenden vorm met zacht gekleurde glazen en versierd met eikels of wel met franjes en kwastjes als
+aan het dekkleed van een Spaansch muildier gevonden worden; overal vond men ook kleine thee-tafeltjes, &raquo;tcha-ki&#8221; geheeten,
+die in een Chineesch huishouden niet mogen ontbreken. Men vond er voorts allerlei ciseleer-werk van ivoor of schildpad, bronzen
+voorwerpen in niello-werk, wierookschaaltjes, verlakte voorwerpen met gouddraad en relief versierd, andere van melkwit of
+smaragd groen nephriet, ronde of prisma-vormige vaasjes van de dynastie der Mings en der Tsings, nog zeldzamer porceleinen
+beeldjes van de dynastie der Yens, kopjes met doorschijnend rose en geel gekleurd email bedekt, van welke bewerking het geheim
+verloren is gegaan; te veel om op te noemen. Deze weelderig ingerichte woning bood alles aan wat Chineesche fantasie, gepaard
+aan Europeesch confort, kon verschaffen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was dan ook&#8212;ieder zeide het en zijn smaak bewees het&#8212;een man van den vooruitgang. Iedere nieuwere uitvinding van het
+westen was hij bereid over te nemen. Hij behoorde tot die&#8212;nog te zeldzame&#8212;categorie van zonen van het Hemelsche rijk, die
+dwepen met de physische en chemische onderzoekingen.
+
+</p>
+<p>Hij was dan ook niet een der barbaren die de eerste telegraafdraden doorsneden, welke de firma Reynoldt tot Wousung wenschte
+te doen loopen om spoedig de aankomst te vernemen van de Engelsche of Amerikaansche mail, en hij moest evenmin gerekend worden
+onder die achterlijke mandarijnen welke weigerden om den onderzeeschen kabel van Shang-Ha&iuml; naar Hong-Kong op het grondgebied
+der laatstgenoemde eilanden te bevestigen, en de telegrafisten dwongen dien op een schip dat op stroom lag, vast te maken.
+
+</p>
+<p>Neen, Kin-Fo behoorde tot die Chineezen welke het met genoegen hadden gezien dat de regeering, onder toezicht van Fransche
+ingenieurs, arsenalen en werven te Fou-Chao had gesticht. Ook had hij, en dit uit een zuiver nationaal oogpunt, aandeelen
+in de Chineesche stoombooten die den dienst verrichten tusschen Tien-Sin en Shang-Ha&iuml; en was hij betrokken bij de snelvarende
+vaartuigen die op den tocht van Singapore drie of vier dagen op de Engelsche mail winnen.
+
+</p>
+<p>De vorderingen der wetenschap waren zelfs tot in zijne huiselijke omgeving toegepast. De verschillende gebouwen van zijn yamen
+waren door telefoons verbonden en electrische schellen vond men er in onderscheiden kamers. In het koude seizoen legde hij
+vuur aan en verwarmde zich, vrij wat verstandiger dan zijne landgenooten die onder hunne vier- of vijfdubbele kleeding voor
+hunnen ledigen haard bevroren. Zijn huis was met gas verlicht evenals dat van den inspecteur-generaal der douanen te Peking,
+evenals dat van den schatrijken Yang, bijna uitsluitend eigenaar van de banken van leening in het <a id="d0e730"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e730">29</a>]</span>Hemelsche Rijk! Eindelijk, het verouderde gebruik van het schrift in zijne intieme correspondentie moede, had de vooruitstrevende
+Kin-Fo&#8212;men zal het weldra zien&#8212;de phonograaf in gebruik <a id="d0e732"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e732">30</a>]</span>genomen, nauwelijks door Edison tot zijn laatsten graad van volkomenheid gebracht.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p029.jpg" alt="Met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar.... Bladz. 31." width="504" height="720"><p class="figureHead">Met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar.... Bladz. 31.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Men bespeurt uit een en ander dat de leerling van den philosoof Wang, zoowel wat het materieele leven betreft, als wat aangaat
+zucht naar kennis en wetenschap, alles bezat wat noodig was om gelukkig te wezen! En toch was hij het niet! Hij had Soun om
+zijne dagelijksche apathie te verdrijven, en zelfs Soun was niet voldoende om hem gelukkig te maken!
+
+</p>
+<p>&#8217;t Viel niet te loochenen dat Soun, die nooit daar was waar hij wezen moest, zich ook thans nergens liet zien. Hij had zich
+zeker een of ander zwaar vergrijp te verwijten, eenige onhandigheid, in &#8217;t afzijn van zijn meester gegaan, en al vreesde hij
+niet voor zijn rug en schouders, die aan de rotting gewend waren, alles leidde er toe om te doen gelooven dat hij thans bevreesd
+was voor zijn staart.
+
+</p>
+<p>&raquo;Soun!&#8221; riep Kin-Fo, de vestibule binnentredende, waarop de salons ter rechter- en linkerzijde uitkwamen, op een toon van
+kwalijk bedwongen ongeduld.
+
+</p>
+<p>&raquo;Soun!&#8221; herhaalde Wang, wiens goede raadgevingen en vermaningen altijd zonder invloed op den voor verbetering onvatbaren knecht
+waren geweest.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoek Soun op en breng hem hier!&#8221; zeide Kin-Fo tot den hofmeester, die iedereen in &#8217;t werk stelde om den niettevinden bediende
+te zoeken.
+
+</p>
+<p>Wang en Kin-Fo bleven alleen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ons verstand zegt ons,&#8221; sprak de philosoof, &raquo;dat een reiziger, te huis teruggekeerd, eenige rust moet nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons dan verstandig zijn!&#8221; was het eenvoudig antwoord van den leerling van Wang.
+
+</p>
+<p>En na den philosoof de hand gedrukt te hebben, begaf hij zich naar zijn vertrek, terwijl Wang zijne kamer binnentrad.
+
+</p>
+<p>Toen Kin-Fo alleen was, strekte hij zich op een van die zachte, mollige divans van Europeesch maaksel uit, van welks bewerking
+een Chineesch kamerbehanger of tapijtwerker geen denkbeeld heeft. Daar ging hij liggen droomen. Dacht hij aan zijn huwelijk
+met het beminnelijke en lieve meisje dat spoedig zijne levensgezellin zou zijn? Ja, en dat was niet te verwonderen als men
+bedenkt, dat hij haar den volgenden dag weder zou ontmoeten. Het bevallige wezen woonde niet te Shang-Ha&iuml;, maar te Peking,
+en Kin-Fo overlegde bij zichzelf of het niet passend zou zijn haar tegelijk met het bericht van zijn terugkeer te Shang-Ha&iuml;,
+te doen weten, dat hij spoedig in de hoofdstad van het Hemelsche rijk zou verschijnen. Het zou zelfs niet ongepast zijn eene
+zekere begeerte, eene lichte opwelling van ongeduld om haar weer te zien aan den dag te leggen. Ja zeker, hij hield werkelijk
+veel van haar! Wang had het hem volgens de meest onomstootelijke regels der logica aangetoond, en dit nieuwe <a id="d0e759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e759">31</a>]</span>element in zijn bestaan zou hem misschien kunnen helpen bij het zoeken naar het onbekende.... dat is te zeggen het geluk....
+die.... dat.... waarvan....
+
+</p>
+<p>Kin-Fo droomde met gesloten oogen en hij zou geheel en al ingeslapen zijn als hij niet eene zekere kriebeling in zijn rechterhand
+gevoeld had.
+
+</p>
+<p>Zijne vingers sloten zich instinctmatig en omklemden een cylindervormig, knoestig voorwerp, van betamelijke dikte, dat zij
+meer gewend waren te hanteeren.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo vergiste zich niet, het was een rotting dien men hem in de rechterhand had gestoken; op hetzelfde oogenblik hoorde
+men, op bedeesden toon, de volgende woorden:
+
+</p>
+<p>&raquo;Als het mijnheer behaagt!&#8221;
+
+</p>
+<p><span id="d0e770" class="corr" title="Bron: &raquo;"></span>Kin-Fo stond overeind en zwaaide, wat zeer natuurlijk was, den straffenden rotting heen en weer.
+
+</p>
+<p>Soun stond voor hem, half gebogen, in de houding van een pati&euml;nt die eene bewerking moet ondergaan. Met de eene hand leunde
+hij op het tapijt van de kamer, in de andere hield hij een brief.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo, ben je daar eindelijk,&#8221; zei Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;<i>Ai ai ya!</i>&#8221; antwoordde Soun. &raquo;Ik had gedacht dat mijnheer eerst de derde wake zou terugkeeren! Als het mijnheer behaagt!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo gooide den rotting tegen den grond en Soun, hoe geel hij ook was, verbleekte!
+
+</p>
+<p>&raquo;Als je me zonder eenige verontschuldiging je rug aanbiedt,&#8221; sprak de meester, &raquo;dan heb je zeker wel wat meer verdiend! Wat
+is er gebeurd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Deze brief!...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Spreek op!&#8221; riep Kin-Fo en greep den brief dien Soun hem aanbood.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben zoo onhandig geweest te vergeten hem u ter hand te stellen v&oacute;&oacute;r uw vertrek naar Canton!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Acht dagen te laat, schurk!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het is mijn schuld, mijnheer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom hier!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben gelijk aan een arme krab zonder pooten, die niet vooruit kan komen! <i>Ai ai ya</i>&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat was een wanhoopskreet. Kin-Fo had Soun bij zijn staart gegrepen en met eene snelle beweging van zijne scherpe schaar had
+hij er het uiterste einde afgenomen.
+
+</p>
+<p>De arme krab scheen weder spoedig zijne pooten terug te krijgen, want hij was eensklaps opgevlogen, niet zonder eerst van
+het tapijt het stukje van zijn kostbaar aanhangsel opgeraapt te hebben.
+
+</p>
+<p>De staart van Soun was van zeven en vijftig tot vier en vijftig centimeter teruggebracht.
+<a id="d0e808"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e808">32</a>]</span></p>
+<p>Kin-Fo had zich na de strafoefening, die hij Soun had doen ondergaan, weder op zijn divan neergevleid en bekeek doodkalm den
+brief, die voor acht dagen was gekomen. Het hinderde hem minder dat de brief te laat in zijne handen was gekomen, dan wel
+dat Soun zich weder aan onachtzaamheid had schuldig gemaakt. Wat voor belang kon een brief hem inboezemen? Een brief kon alleen
+welkom zijn als hij hem eene ontroering bezorgde. Hij, Kin-Fo ontroerd!
+
+</p>
+<p>Hij bekeek den brief toch, maar verstrooid.
+
+</p>
+<p>De enveloppe van stevig linnen was aan de voor- en achterzijde van wijn- en chocolaad-kleurige postzegels voorzien. Onder
+het beeld&#8212;een manshoofd&#8212;bespeurde men de cijfers van twee en van &raquo;zes centen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De brief kwam dus uit Amerika.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat nu!&#8221; dacht Kin-Fo de schouders ophalende, <span id="d0e819" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>een brief van mijn correspondent te San Francisco!&#8221;
+
+</p>
+<p>En hij wierp den brief in een hoek van den divan.
+
+</p>
+<p>Wat kan zijn correspondent hem voor gewichtigs hebben mee te deelen? Dat de stukken, die bijna geheel zijn fortuin uitmaakten,
+rustig sliepen in de kassen van de Centrale Californische bank, dat zijne acti&euml;n vijftien of twintig pct. waren gerezen, dat
+de dividenden die van het vorige jaar overschreden, enz. Eenige duizenden dollars meer of minder maakten hem koud noch warm.
+
+</p>
+<p>Toch nam Kin-Fo na eenige minuten den brief weer op en scheurde er werktuiglijk de enveloppe af; maar in plaats van hem te
+lezen keek hij naar de onderteekening.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij is van mijn correspondent,&#8221; zei hij, &raquo;het kan alleen over zaken zijn! Die kunnen tot morgen wachten!&#8221;
+
+</p>
+<p>En weder zou Kin-Fo den brief weggeworpen hebben als zijn oog niet toevallig was blijven rusten op een woord onder aan de
+tweede pagina, dat eenige malen onderschrapt was. Het was het woord <span class="smallcaps">PASSIEF</span>, waarop de correspondent te San-Francisco de aandacht van zijn cli&euml;nt te Shang-Ha&iuml; had willen vestigen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo nam daarop den brief en las dien van het begin tot het einde niet zonder eenige nieuwsgierigheid, iets wat van hem
+bepaald te verwonderen was.
+
+</p>
+<p>Zijne wenkbrauwen fronsten zich &eacute;&eacute;n oogenblik; maar een soort van minachtenden glimlach plooide zijne lippen toen hij de lezing
+ten einde had gebracht.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo stond op, deed eenige stappen door zijn kamer en greep de spreekbuis, die hem in staat stelde zich met Wang te onderhouden
+zonder zich te vermoeien. Hij bracht zelfs het uiteinde aan zijn mond, om het waarschuwende fluitje te doen hooren, maar toen
+bedacht hij zich, liet de buis vallen en strekte zich opnieuw op zijn divan uit.
+
+<a id="d0e841"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e841">33</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p033.jpg" alt="&raquo;Er is er geen, er valt niets te kijken,&#8221; antwoordde juffrouw Nan. Bladz. 39." width="500" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Er is er geen, er valt niets te kijken,&#8221; antwoordde juffrouw Nan. Bladz. 39.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Poeh!&#8221; was al wat hij zeide, en zijne geheele persoonlijkheid sprak uit dat woord.
+
+</p>
+<p>&raquo;En zij!&#8221; mompelde hij. &#8220;Het gaat haar eigenlijk meer aan dan mij.&#8221;
+<a id="d0e851"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e851">34</a>]</span></p>
+<p>Hij ging naar eene kleine verlakte tafel, waarop een keurig bewerkt, langwerpig doosje stond. Maar toen hij op het punt stond
+het te openen, trok hij zijne hand terug.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zeide ze in haar laatsten brief?&#8221; mompelde hij.
+
+</p>
+<p>En in plaats van het deksel der doos te openen, drukte hij op een veer aan een der zijden.
+
+</p>
+<p>Terstond hoorde men het geluid eener zachte stem:
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn lieve oudste broeder, ben ik u niet als de Meihoua-bloem in de eerste maan, als de abrikozen-bloesem in de tweede, als
+de bloem der perzik in de derde! Mijn hart van juweel, ik zend u duizend, tienduizend groeten!&#8221;...
+
+</p>
+<p>Het was eene jeugdige vrouwenstem, wier teedere woorden door den phonograaf herhaald werden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Arme kleine jongste zuster!&#8221; zeide Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Daarna opende hij het doosje, nam er de papierstrook met streepjes en deukjes uit, die het geluid der afwezige stem weergegeven
+had, en plaatste er een ander stuk geprepareerd papier in.
+
+</p>
+<p>De phonograaf was reeds zoo volmaakt dat men slechts hardop behoefde te spreken om indrukken in het vlies te maken, terwijl
+de rol, die door een horloge-veer in beweging gebracht werd, de woorden op het geprepareerde papier aan het toestel aanteekende.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo sprak ongeveer eene minuut. Aan zijne stem, kalm als altijd, kon men niet hooren onder welken indruk, van vreugde of
+van droefheid, hij zijne gedachten in woorden bracht.
+
+</p>
+<p>Drie of vier zinnen, meer niet, ziedaar alles wat Kin-Fo sprak. Daarop deed hij den phonograaf stilstaan en nam er het papier
+uit, waarop de naald, door het vlies in beweging gebracht, eenige strepen en indrukken had gemaakt die de gesproken woorden
+konden weergeven. Hij sloot dit papier in eene enveloppe die hij verzegelde en waarop hij van rechts naar links het volgende
+adres schreef:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p> </p>
+<div class="table">
+<table width="100%">
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Mevrouw <span class="smallcaps">L&eacute;-ou</span>.
+</td>
+<td valign="top">Avenue Cha-Coua.
+
+</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top"> </td>
+<td valign="top">Peking.
+
+</td>
+</tr>
+</table>
+</div><p>
+
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Een druk op den knop der electrische schel deed spoedig den dienstbode verschijnen, die met de zorg voor de correspondentie
+belast was, en terstond werd de brief naar het postkantoor gebracht.
+
+</p>
+<p>Een uur later lag Kin-Fo gerust te slapen met zijn &raquo;tchou-fou-jen&#8221; in zijne armen, een soort van kussen van gevlochten bamboes,
+dat in de Chineesche bedden eene gematigde temperatuur onderhoudt, volstrekt niet te versmaden in die warme streken.
+
+
+
+
+<a id="d0e897"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e897">35</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e898" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">V.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin <span id="d0e904" class="corr" title="Bron: L&eacute;-Ou">L&eacute;-ou</span> een brief ontvangt, dien ze veel liever niet zou gekregen hebben.
+</p>
+</div>
+<p>&raquo;Heb je nog geen brief voor mij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel neen, mevrouw!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat valt de tijd mij van daag lang, moedertje!&#8221; Dit zeide de bekoorlijke L&eacute;-ou dien dag reeds voor den tienden keer in het
+boudoir van hare in de avenue Cha-Coua te Peking gelegen woning. Het &raquo;moedertje&#8221; dat haar antwoordde en waaraan zij dien naam
+gaf overeenkomstig het Chineesche gebruik waar het dienstboden van zekeren leeftijd geldt, was de knorrige en onaangename
+juffrouw Nan.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou was op achttienjarigen leeftijd gehuwd met een letterkundige van den eersten rang, die aan het beroemde <i>Sse-Khou-Tsuane-Chou</i> medewerkte<a id="d0e918src" href="#d0e918" class="noteref">1</a>. Deze geleerde heer was meer dan dubbel zoo oud als zij en stierf drie jaar na de voltrekking van het huwelijk.
+
+</p>
+<p>De jonge weduwe stond dus, nog geen een-en-twintig jaar oud, alleen op de wereld. Kin-Fo zag haar op een reis die hem omstreeks
+dezen tijd te Peking bracht. Wang kende haar van vroeger en had de aandacht van zijn onverschilligen leerling op deze bekoorlijke
+verschijning gevestigd. Toen was langzamerhand bij Kin-Fo het denkbeeld gerijpt om eene afwisseling in zijne tot nog toe gevolgde
+levenswijze te brengen door een huwelijk aan te gaan met de schoone weduwe en L&eacute;-ou was niet onverschillig voor het voorstel
+dat haar gedaan werd. En thans zou het huwelijk, zeer tot genoegen van Wang, gesloten worden, zoodra Kin-Fo, na te Shang-Ha&iuml;
+de noodige beschikkingen gemaakt te hebben, te Peking teruggekeerd was.
+
+</p>
+<p>In den regel hertrouwen weduwen niet in het Hemelsche rijk. Niet dat zij daar zelf iets tegen zouden hebben&#8212;evenmin als hare
+lotgenooten in westersche landen&#8212;maar omdat niemand haar vraagt. Als Kin-Fo eene uitzondering maakte op dezen regel, dan bewees
+dit alleen dat Kin-Fo een zonderling was. L&eacute;-ou zou door haar tweede huwelijk wel het recht verbeuren om onder de &raquo;pa&eacute;-lous&#8221;
+door te gaan, de eerebogen die de Keizer somtijds doet oprichten voor vrouwen die zich onderscheiden hebben door getrouwheid
+aan haren overleden gemaal; zooals bijvoorbeeld de weduwe Soung, die het graf van haren echtgenoot niet wilde verlaten, de
+weduwe Koung Kiang, die zich een arm afhakte, de schoone weduwe Yen-Tchiang, <a id="d0e925"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e925">36</a>]</span>die haar gelaat verminkte ten teeken van rouw. Maar L&eacute;-ou was twintig jaar en niet zoo eerzuchtig. Zij zou dus weder dat leven
+van gehoorzaamheid gaan leiden, dat de vrouw in eene Chineesche huishouding beschoren is, niet meer over dingen spreken die
+buiten het huis voorvallen, de voorschriften van het boek <i>Le-nun</i> over de huiselijke deugden, en van het boek <i>Nei-tse-pien</i> over de plichten van het huwelijk opvolgen en weder die achting genieten, welke men in de hoogere Chineesche kringen voor
+de vrouwen koestert; want daar is de vrouw volstrekt geen slavin, zooals men gewoonlijk gelooft. L&eacute;-ou was dus zeer ingenomen
+met het denkbeeld; zij was verstandig en goed onderwezen, zij wist welke plaats haar wachtte in het huis van den schatrijken
+maar zich steeds vervelenden Kin-Fo en voelde zich tot hem aangetrokken, ook door het denkbeeld dat zij hem zou kunnen bewijzen
+dat men op de wereld wel degelijk gelukkig kan zijn.
+
+</p>
+<p>De geleerde had zijne jonge weduwe goed verzorgd achtergelaten, doch meer ook niet. Haar woning in de avenue Cha-Coua was
+dus zeer gewoon. De onhebbelijke Nan was de eenige dienstbode die zij hield, doch L&eacute;-ou was aan hare slechte manieren gewend
+en stoorde er zich niet aan, ofschoon als regel de Chineesche dienstboden niet met de gebreken van Nan behept zijn.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p037.jpg" alt="L&eacute;-ou hoorde: &raquo;Liefste jongste zuster.&#8221; Bladz. 40." width="505" height="720"><p class="figureHead">L&eacute;-ou hoorde: &raquo;Liefste jongste zuster.&#8221; Bladz. 40.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De schoone L&eacute;-ou vertoefde bij voorkeur in haar boudoir, dat zeer eenvoudig gemeubeld was, als men de kostbare geschenken
+uitzondert, die Kin-Fo haar in de beide laatste maanden had gezonden. Aan den muur hingen eenige schilderijen, waaronder een
+meesterstuk van den ouden schilder Huan-Tse Nen<a id="d0e942src" href="#d0e942" class="noteref">2</a>, dat de aandacht van kenners zou getrokken hebben, te midden van ettelijke echt chineesche aquarellen met groene paarden,
+violetkleurige honden en blauwe boomen van den een of anderen modernen kladschilder. Op eene verlakte tafel lagen, als groote
+kapellen met uitgespreide vleugels, de waaiers, die afkomstig waren van de beroemde school van Swatow. Porceleinen hangers
+prijkten met elegante festoenen <a id="d0e951"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e951">37</a>]</span>van kunstbloemen, die zoo keurig gemaakt worden uit het merg der &raquo;Arabia papyritera&#8221; van het eiland Formosa en die in frischheid
+wedijverden met de witte waterleli&euml;n, de gele goudsbloemen <a id="d0e953"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e953">38</a>]</span>en de roode Japansche lelies, die in fraai gesneden houten bakken stonden. Over het geheel wierp de zon, door de gevlochten
+bamboezen jalousie&euml;n voor de vensters, die als een zeef de grove stralen er buiten sloten, slechts een getemperd licht. De
+eigenaardige pronk van het boudoir werd voltooid door een prachtig vuurscherm, kunstig samengesteld uit sperwerveeren, die
+zoo geschikt waren dat de vlekken eene groote pioenroos vormden&#8212;zooals men weet het zinnebeeld der schoonheid in het Hemelsche
+Rijk;&#8212;door twee voli&egrave;res in den vorm van pagoden, waarin de veelkleurige vogels van het oosten hetzelfde verrassende effect
+deden als de gekleurde glaasjes in een kaleidoscoop;&#8212;door eenige aeolische &raquo;ti&eacute;-maols&#8221;, waarvan de glazen balletjes door hunne
+onderlinge aanraking, als zij door den wind bewogen werden, steeds afwisselende harmonische accoorden aangaven;&#8212;kortom door
+allerlei kostbare kleinigheden, waaraan eene vriendelijke gedachte aan den afwezigen vriend verbonden was, die sedert eenigen
+tijd Shang-Ha&iuml; als het ware geplunderd had om de jonge vrouw verrassingen te kunnen bezorgen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog geen brief, Nan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel neen, mevrouw, nog niet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was een schoone vrouw, die jonge L&eacute;-ou, zelfs voor oogen die aan <span id="d0e961" class="corr" title="Bron: Europeesehe">Europeesche</span> schoonheden gewoon zijn. Haar teint was niet geel maar blank, hare oogen liepen bij de slapen slechts nauw merkbaar iets
+naar de hoogte, in hare zwarte haren waren met groene gitten eenige perzikkenbloesems vastgestoken, hare tanden waren klein
+en blank, hare wenkbrauwen slechts even met wat Oost-Indischen inkt aangestreken. Zij gebruikte geen blanketsel of poudre-de-riz
+voor hare wangen of karmijn voor haar bovenlip of een der andere kunstmiddelen bij Chineesche schoonen in gebruik en waarvoor
+het keizerlijke hof jaarlijks alleen tien millioen sapeken uitgeeft. De jonge vrouw kon die kunstmiddelen ontberen. Zij verliet
+hare woning in Cha-Coua slechts hoogst zelden en had dus dat masker niet noodig waar de andere vrouwen niet buiten kunnen,
+zoodra zij zich in het openbaar vertoonen.
+
+</p>
+<p>Wat het toilet van L&eacute;-ou betreft, men kan zich niets eenvoudigers of eleganters voorstellen. Een lang overkleed met vier openingen
+met breed galon geboord; daaronder een geplooide rok; op haar borst de vierkante borstlap, omzet met soutache, waardoor zich
+gouddraad slingerde; een wijde pantalon om de enkels sluitende en daar nog iets van de nankin zijden kousjes zichtbaar latende,
+terwijl hare voeten in fraaie <span id="d0e966" class="corr" title="Bron: pontoffels">pantoffels</span> staken. Meer had de jeugdige weduwe niet noodig om zeer bekoorlijk te zijn; alleen moet er nog bijgevoegd worden, dat hare
+handen fijn en blank waren en dat zij hare lange rose nagels beschermde door platte zilveren ringen, welke zij om de vingertoppen
+droeg en die zeer fijn bewerkt waren.
+
+</p>
+<p>En hare voeten? Wel, hare voeten waren klein, doch niet als <a id="d0e971"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e971">39</a>]</span>een gevolg van die barbaarsche gewoonte om ze te verminken, eene gewoonte die meer en meer verloren gaat, maar omdat de natuur
+ze haar klein geschonken had. Het bedoelde gebruik is omstreeks zeven eeuwen geleden in zwang gekomen en dankt waarschijnlijk
+zijn ontstaan aan eene prinses die zelve een lichaamsgebrek had. De eenvoudigste bewerking is, dat op zeer jeugdigen leeftijd
+de <span id="d0e973" class="corr" title="Bron: tonen">teenen</span> onder den bal der voet vastgebonden worden, terwijl de hiel vrij blijft; zoodoende wordt de voet een soort van kegel en het
+loopen zeer bemoeilijkt. Gelukkig gaat dit meer en meer uit de mode sedert den inval der Tartaren en van de tien Chineesche
+vrouwen zijn er tegenwoordig geen drie meer, die tengevolge van de in hare jeugd ondergane bewerking thans aan de voeten verminkt
+zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er <i>moet</i> van daag een brief komen!&#8221; herhaalde L&eacute;-ou. <span id="d0e981" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Ga nog eens kijken, moedertje!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is er geen, er valt niets te kijken!&#8221; antwoordde juffrouw Nan zeer oneerbiedig, terwijl zij brommende de kamer uitging.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou wilde nu door aan het werk te gaan haren gedachten een anderen loop geven. Zij waren echter weer dadelijk met Kin-Fo
+vervuld, want het werk dat zij opnam bestond uit een paar voor hem bestemde pantoffels, die in China altijd door de vrouw
+des huizes gemaakt worden. Zij stond weder op, nam een paar meloenpitten uit een bonbondoosje, kraakte die tusschen hare fijne
+tanden en nam een boek, de <i>Nushun</i>, een boek vol goede lessen waarvan elke brave vrouw hare dagelijksche lectuur behoort te maken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Even als de lente het beste jaargetijde is voor den veldarbeid, is de ochtendstond het beste gedeelte van den dag.
+
+</p>
+<p>Sta vroeg op en geef niet toe aan de verlokkingen van den slaap.
+
+</p>
+<p>Zie uwe moerbezi&euml;nboomen na en uw vlas.
+
+</p>
+<p>Spin uwe zijde en uw katoen.
+
+</p>
+<p>De deugd der vrouw bestaat in arbeidzaamheid en zuinigheid.
+
+</p>
+<p>De buren zullen u prijzen....&#8221;
+
+</p>
+<p>Het boek viel weder dicht. L&eacute;-ou dacht zelfs niet aan hetgeen zij las.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar is hij?&#8221; vroeg zij zichzelve af. &raquo;Hij is zeker naar Canton gegaan! Is hij al uit Shang-Ha&iuml; terug? Wanneer komt hij te
+Peking aan? Heeft hij eene goede reis gehad? Moge de godin Koanine hem nabij zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Aldus peinsde de jeugdige weduwe in haar onrust. Vervolgens dwaalden hare oogen naar een tafelkleed, zeer kunstig samengesteld
+uit duizenden kleine stukjes, een soort van moza&iuml;ek van doek naar Portugeeschen trant bewerkt, een eend met hare jongen voorstellende
+als het zinnebeeld der trouw. Daarna trad zij op een der bloembakjes toe en plukte er in het wilde een bloem uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ach!&#8221; sprak zij, &raquo;&#8217;t is geen bloem van den groenen wilg, het zinnebeeld der lente en der vreugde! &#8217;t Is een goudsbloem, het
+beeld van den herfst en de droefheid.&#8221;
+<a id="d0e1011"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1011">40</a>]</span></p>
+<p>Zij wilde zich verzetten tegen den angst die zich thans meer en meer van haar meester maakte. Daar was haar luit; hare vingers
+gleden over de snaren, hare stem neuriede de eerste woorden van het lied der &raquo;Ineen gesloten handen&#8221;, maar zij kon niet voortgaan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vroeger kwamen zijn brieven altijd geregeld,&#8221; dacht zij, &raquo;en toch was ik toen reeds ongeduldig! Hoe verslond ik ze altijd
+met de oogen! Of in plaats van zijn schrift ontving ik zijn eigen stem, die mij door het instrument daar ginds overgebracht
+werd!&#8221;
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou zag naar den phonograaf, die op een verlakt dientafeltje stond en volkomen gelijk was aan dien van Kin-Fo te Shang-Ha&iuml;.
+Beiden konden daardoor dus met elkander spreken, of liever elkanders stem hooren, hoe groot ook de afstand was die hen scheidde...
+Maar heden, evenals gisteren en eergisteren, zweeg het instrument en bracht het de gedachten van den afwezigen vriend niet
+over.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik trad haar dienstbode binnen. &raquo;Daar hebt u nu uw brief!&#8221; zeide zij, en vertrok weder, na L&eacute;-ou eene gefrankeerde
+enveloppe ter hand gesteld te hebben.
+
+</p>
+<p>Op de lippen der jonge vrouw verscheen een glimlach en hare oogen werden verlevendigd. Zij scheurde snel het couvert open,
+zonder het eerst te bezien, zooals zij anders altijd deed....
+
+</p>
+<p>Er was geen brief in de enveloppe, maar een van die papiertjes met langwerpige strepen en indrukken, die, als zij in het phonografische
+toestel geplaatst worden, al de buigingen der menschelijke stem weergeven.
+
+</p>
+<p>&raquo;O, dat is mij nog aangenamer!&#8221; riep L&eacute;-ou verheugd uit. <span id="d0e1026" class="corr" title="Bron: &laquo;">&raquo;</span>Ik zal hem nu ten minste ook hooren spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het papier werd op de daarvoor bestemde plaats gelegd en het instrument in beweging gebracht. L&eacute;-ou, naderbij komende, hoorde
+eene bekende stem, die deze woorden tot haar sprak:
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Liefste jongste zuster, het verderf heeft mijne rijkdommen vernietigd, even als de herfstwind de bladeren der boomen verspreidt!
+Ik wil u niet ongelukkig maken door u in mijn ongeluk te doen deelen! Vergeet hem die door tienduizend rampen getroffen is!
+
+</p>
+<p class="alignright">&raquo;Uw troostelooze Kin-Fo.&#8221;
+
+
+</p>
+<p>Welk een slag voor de jonge vrouw! Een leven nog bitterder dan de bittere gentiaan zou nu haar deel worden. Ja, de wind veegde
+haar laatste hoop weg met de fortuin van hem dien zij beminde! Was de liefde, die Kin-Fo voor haar koesterde, dan voor altijd
+verdwenen? Geloofde haar vriend dan alleen aan het geluk dat men voor geld koopen kan? Arme L&eacute;-ou, zij geleek nu op een vlieger
+waarvan het touw gebroken is en die hulpeloos ter aarde stort.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p041.jpg" alt="&raquo;Kent u Deparcieux?&#8221; Bladz. 46." width="505" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Kent u Deparcieux?&#8221; Bladz. 46.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Nan werd geroepen en kwam binnen. Zij haalde hare schouders op en legde hare meesteres op haar &raquo;hang&#8221; neder. Maar ofschoon
+dit een van die eigenaardige kunstmatig verwarmde bedden was, <a id="d0e1044"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1044">41</a>]</span>hoe koud voelde zich de ongelukkige L&eacute;-ou. Wat duurden de vijf waken van dezen slapeloozen nacht haar lang!
+
+
+
+
+<a id="d0e1046"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1046">42</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e918" href="#d0e918src" class="noteref">1</a></span> Dit werk waaraan men in 1773 begon, moet honderd en zestigduizend deelen groot worden; het acht en zeventigduizend zevenhonderd
+acht en dertigste is thans gereed.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e942" href="#d0e942src" class="noteref">2</a></span> De roem der groote meesters is tot onzen tijd blijven voortleven in tal van overleveringen en anekdoten<span id="d0e945" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Men verhaalt bijvoorbeeld dat in de derde eeuw zekere Tsa-Pou-Ying een vuurscherm voor den Keizer geschilderd en daarop hier
+en daar een vlieg afgebeeld had. Toen de Keizer dit werk zag, verheugde het den kunstenaar niet weinig dat zijne Majesteit
+een doek nam om er die vliegen af te jagen.
+
+</p>
+<p class="footnote">Niet minder beroemd was Huan-Tse-Nen, die omstreeks het jaar 1000 leefde. Op de wanden van een der zalen van het paleis, die
+hij bewerken moest, schilderde hij eenige faizanten. Toen eenmaal eenige vreemde gezanten den Keizer in de zaal eenige valken
+ten geschenke kwamen aanbieden, schoten deze, zoodra zij de faizanten gewaar werden recht op die geschilderde vogels toe,
+natuurlijk meer tot nadeel van hun eigen kop dan tot bevrediging van hun roofzuchtig instinct.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e1047" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">VI.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal worden opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de bureaux van &raquo;de Eeuw.&#8221;</p>
+</div>
+<p>Den volgenden morgen verliet Kin-Fo, wiens minachting voor de dingen dezer wereld zich geen oogenblik verloochende, alleen
+zijne woning. Met zijn altijd kalmen stap daalde hij den rechteroever van de Kreek af. Op de houten brug gekomen, die de Engelsche
+concessie met de Amerikaansche verbindt, ging hij de rivier over en richtte zijne schreden naar een huis met een flink voorkomen,
+dat tusschen de kerk der zendelingen en het consulaat der Vereenigde Staten geplaatst was.
+
+</p>
+<p>In den gevel van dit gebouw was eene groote koperen plaat aangebracht, waarop in duidelijke zichtbare letters te lezen was:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="aligncenter">DE EEUW,
+
+
+</p>
+<p class="aligncenter"><i><span id="d0e1062" class="corr" title="Bron: Levensverzekeringmaatschappij">Levensverzekeringsmaatschappij</span>.</i>
+
+
+</p>
+<p class="aligncenter"><span class="letterspaced">Waarborgkapitaal twintig millioen dollars.</span>
+
+
+</p>
+<p class="aligncenter">Hoofdagent: <span class="smallcaps">William J. Bidulph.</span></p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo duwde tegen de deur, waardoor tegelijkertijd eene tweede tochtdeur werd geopend en bevond zich in een bureau, &#8217;t welk
+door eene eenvoudige balustrade ter halver manshoogte, in twee afdeelingen was gesplitst. Men zag er eenige kartonnen doozen,
+boeken met sluiting van nikkel, eene Amerikaansche kas met geheime sluiting, twee of drie tafels, waaraan de ambtenaren, aan
+het agentschap verbonden, werkzaam waren, en eene groote secretaire, speciaal ten dienste van mijnheer William J. Bidulph.
+Dat was het meubilair van het vertrek, &#8217;t welk geheel en al tehuis behoorde in eene woning in Broadway en niet in een gebouw,
+aan de oevers der Wou-Sung opgericht.
+
+</p>
+<p>William J. Bidulph was de hoofdagent in China van de verzekeringsmaatschappij tegen brand en op het leven, welker zetel te
+Chicago gevestigd was. <span class="letterspaced">De Eeuw</span>&#8212;een goede naam, die de klanten moest trekken&#8212;<span class="letterspaced">de Eeuw</span> die in de Vereenigde Staten algemeen bekend is, bezat hulpkantoren en vertegenwoordigers in de vijf werelddeelen. Zij maakte
+uitstekende en groote zaken, dank zij hare statuten die zeer duidelijk en vrijgevig waren ingericht en die tegen alle nadeel
+en gevaar verzekerden.
+
+</p>
+<p>De Chineezen namen allengs de denkbeelden op die er in onzen tijd toe leiden om de kassen van deze maatschappijen te vullen.
+Een groot aantal gebouwen van het Hemelsche Rijk waren tegen <a id="d0e1087"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1087">43</a>]</span>brand verzekerd en ook onder de contracten op het leven gesloten, kwam eene reeks van Chineesche namen voor. De plaat van
+<span class="letterspaced">de Eeuw</span> nam reeds een plaatsje in onder de aankondigingen bij de poorten van Shang-Ha&iuml; en was o. a. ook gehecht op de pilaren van
+de rijke yamen van Kin-Fo. Het was dus niet om zich tegen brandgevaar te verzekeren dat de leerling van Wang een bezoek kwam
+brengen aan den heer William J. Bidulph.
+
+</p>
+<p><span id="d0e1093" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Is mijnheer Bidulph te huis?<span id="d0e1096" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span> vroeg hij bij het binnentreden.
+
+</p>
+<p>William J. Bidulph was daar &raquo;in persoon&#8221;, altijd ter beschikking van het publiek. Hij was een vijftiger, netjes in &#8217;t zwart,
+gekleede jas, witte das, volle baard zonder knevels, een echt Amerikaansch voorkomen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met wien heb ik de eer te spreken!&#8221; vroeg William J. Bidulph.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben Kin-Fo van Shang-Ha&iuml;.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Kin-Fo!... een der verzekerden bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>... nommer van het huis... zeven en twintig duizend tweehonderd....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dezelfde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mag ik weten mijnheer, waarmede ik u van dienst kan zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zou u gaarne alleen spreken&#8221;, antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Het gesprek tusschen beide personen liep zeer gemakkelijk, daar William J. Bidulph even goed Chineesch sprak als Kin-Fo Engelsch.
+
+</p>
+<p>De rijke cli&euml;nt werd dus met den eerbied, hem verschuldigd, in een kabinetje gelaten, dat met dikke tapijten was behangen
+en met dubbele deuren gesloten; men had daar eene samenzwering kunnen beramen tot omverwerping van de dynastie der Tings,
+zonder dat ook de fijnst geslepene der spionnen van het Hemelsche Rijk er iets van bespeurde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer&#8221;, sprak Kin-Fo, zoodra hij in een schommelstoel voor een met gas verwarmden haard gezeten was, &raquo;ik wenschte bij
+uw maatschappij een verzekering te sluiten op mijn leven, waarvan ik u het bedrag zoo aanstonds zal opgeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer&#8221;, antwoordde William J. Bidulph, &raquo;niets is eenvoudiger. Twee handteekeningen, de uwe en de mijne, onder een polis
+en de verzekering is gereed, na eenige voorafgaande formaliteiten. Maar mijnheer.... vergun mij &eacute;&eacute;ne vraag,&#8212;u koestert dus
+den wensch om op hoogen ouderdom te sterven, een zeer billijke begeerte trouwens?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe zoo?&#8221; vroeg Kin-Fo. &raquo;Ik meende integendeel, dat de verzekering op het leven in den regel een voorzorgsmaatregel was bij
+een te vroegtijdigen dood...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;O, mijnheer&#8221;, riep William J. Bidulph, zoo ernstig mogelijk uit, &raquo;deze vrees komt nooit voor bij hen, die zich in <span class="letterspaced">de Eeuw</span> verzekeren. De naam der maatschappij wijst het reeds uit. Die zich bij ons verzekert, reikt zichzelf een brevet voor een
+lang leven uit! <a id="d0e1131"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1131">44</a>]</span>Ik vraag u verschooning, maar het is zeldzaam, dat onze verzekerden korter dan een eeuw leven..., zeldzaam..., zeer zeldzaam!...
+Wij moeten hen in hun eigen belang het leven ontrukken! Wij maken dan ook prachtige zaken! Ik verzeker u mijnheer, dat als
+ge u zelf bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> verzekert, u zoo goed als zeker kunt zijn minstens honderd jaar oud te worden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo!&#8221; was alles wat Kin-Fo zeide, terwijl hij zijn kouden blik op William J. Bidulph vestigde.
+
+</p>
+<p>De hoofdagent keek zoo ernstig als een minister en zag er volstrekt niet uit of hij gekscheerde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe dit zij,&#8221; hernam Kin-Fo, &raquo;ik wil mijn leven verzekeren voor twee honderd duizend dollars.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U zegt een kapitaal van twee honderd duizend dollars,&#8221; antwoordde William J. Bidulph en schreef het cijfer in een zakboekje,
+zonder ook de minste verrassing te doen blijken over het buitengewoon hooge bedrag.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ge weet<span id="d0e1146" class="corr" title="Bron: &#8221;,">,&#8221;</span> voegde hij er bij, &raquo;dat de verzekering van nul of geener waarde is en dat alle bedragen die gestort zijn, het eigendom blijven
+van de maatschappij, als de betrokken persoon het leven verliest door tusschenkomst van hem of haar, ten wiens behoeve het
+bedrag wordt verzekerd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het is mij bekend.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En voor welke gevaren wenscht ge u te verzekeren mijn waarde heer?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voor alle.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De gevaren te land en ter zee, binnen en buiten de grenzen van het Hemelsche Rijk?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De gevaren bij rechterlijke veroordeeling?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De gevaren bij tweegevecht?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De gevaren in militairen dienst?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan zal het bedrag vrij hoog zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal betalen wat vereischt wordt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar<span id="d0e1179" class="corr" title="Bron: &#8221;,">,&#8221;</span> voegde Kin-Fo er bij, &raquo;er is nog een ander gevaar, waarvan u niet spreekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welk gevaar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zelfmoord. Ik meende dat de <span class="letterspaced">Eeuw</span> ook verzekerde tegen zelfmoord?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel zeker, mijnheer, wel zeker<span id="d0e1191" class="corr" title="Bron: &#8221;,">,&#8221;</span> antwoordde William J. Bidulph, zich de handen wrijvende. &raquo;Dit is zelfs een bijzondere goede bron van inkomsten voor ons!
+U begrijpt dat onze cli&euml;nten in den regel <a id="d0e1194"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1194">45</a>]</span>menschen zijn die aan het leven hechten en dat zij, die hun leven uit overdreven voorzorg tegen zelfmoord verzekeren, zich
+nimmer dooden.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p045.jpg" alt="Dan zou de katafalk volgen. Bladz. 54." width="505" height="720"><p class="figureHead">Dan zou de katafalk volgen. Bladz. 54.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e1201"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1201">46</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dat doet er niet toe&#8221;, antwoordde Kin-Fo. &raquo;Ik wensch om persoonlijke redenen ook de kans van zelfmoord te verzekeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zooals u verkiest; maar de premie zal zeer hoog zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik herhaal dat ik het bedrag zal betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Begrepen.&#8212;Laat ons kortelijk herhalen&#8221;, sprak William J. <span id="d0e1210" class="corr" title="Bron: Bidulp">Bidulph</span>, terwijl hij voortging met in zijn zakboekje aanteekeningen te maken, &raquo;gevaren ter zee, op reis, voor zelfmoord....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoeveel bedraagt de premie die ik dan moet betalen?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde heer&#8221;, antwoordde de hoofdagent, &raquo;onze premi&euml;n zijn met een wiskundige zekerheid berekend, die de maatschappij
+tot eer verstrekt. Zij berusten niet meer, zooals vroeger op de tafels van Deparcieux.... Kent u Deparcieux?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ken Deparcieux niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een door en door knap statisticus, maar zeer oud.... zoo oud reeds dat hij dood is. Toen hij zijn beroemde tafels vaststelde,
+die nog aan de meeste Europeesche, zeer achterlijke maatschappijen ten grondslag strekken, was de gemiddelde levensduur lager
+dan tegenwoordig, dank zij den vooruitgang in alle dingen. Wij gronden onze berekeningen op een verhoogden levensduur, en
+dus zijn zij voordeeliger voor den verzekerde, daar hij minder betaalt en kans heeft op langer leven....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe hoog is het bedrag van de premie die ik betalen moet?&#8221; viel Kin-Fo den ijverigen agent, die geen gelegenheid liet voorbijgaan
+om zijne maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> op te hemelen, in de rede.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer&#8221;, antwoordde William J. Bidulph, &raquo;ik moet de onbescheidenheid begaan u te vragen hoe oud u zijt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een en dertig jaar.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, op een en dertigjarigen leeftijd zoudt u, als het alleen de gewone verzekering gold, bij iedere maatschappij twee
+en drie en tachtig honderdsten percent moeten betalen. Maar bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> is het slechts twee en zeventig honderdste, &#8217;t geen voor een kapitaal van tweehonderdduizend dollars, een premie geeft van
+vijfduizend vierhonderd dollars.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En onder de voorwaarden, die ik wensch?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Daaronder begrepen alle kansen, ook de zelfmoord?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De zelfmoord vooral.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer&#8221;, antwoordde William J. Bidulph zoo beleefd mogelijk, nadat hij een tabel in zijn zakboekje gedrukt, had nageslagen,
+&raquo;wij kunnen de premie niet lager stellen dan vijf en twintig percent.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoeveel beloopt dat?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vijftig duizend dollars.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe is de storting der premie geregeld?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of jaarlijks, of per maand, dat staat aan de keuze van den verzekerde.&#8221;
+<a id="d0e1251"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1251">47</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dit zou dus voor de twee eerste maanden bedragen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Acht duizend drie honderd twee en dertig dollars, die, als zij heden&#8212;30 April&#8212;gestort werden, mijn waarde heer, ter verzekering
+zouden strekken tot 30 Juni aanstaande.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer&#8221;, antwoordde Kin-Fo, &raquo;uw voorwaarden komen mij billijk voor. Hier is het bedrag voor de twee eerste maanden van
+de premie.&#8221;
+
+</p>
+<p>En hij haalde een bundeltje papieren dollars uit den zak en legde dat op tafel.
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed.... mijnheer.... zeer goed!&#8221; antwoordde William J. Bidulph. &raquo;Maar voor de polis geteekend wordt, moet er nog een formaliteit
+vervuld worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welke?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De geneesheer van de maatschappij moet u een bezoek brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waartoe dient dit bezoek?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Om te constateeren dat u goed gezond zijt, dat u niet lijdt aan een of andere ziekte of een organisch gebrek waardoor uw
+leven meer speciaal gevaar loopt kortom dat u ons den waarborg geeft van een lang leven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waartoe moet dit dienen! ik verzeker mijn leven zelfs tegen tweegevecht en zelfmoord,&#8221; deed Kin-Fo opmerken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel, mijn beste heer,&#8221; antwoordde William J. Bidulph, altijd glimlachend, &raquo;een ziekte waarvan u de kiem bij u draagt en die
+u in eenige maanden wegraapt, zou ons tweehonderdduizend dollars kosten!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar als ik mij zelf van kant maakte, zou het u niet minder kosten, onderstel ik!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn waarde heer,&#8221; antwoordde de hoofdagent zoo vriendelijk mogelijk, terwijl hij de hand van Kin-Fo nam en daar zachtjes
+op tikte, &raquo;ik had reeds de eer u te zeggen dat vele van onze cli&euml;nten zich tegen zelfmoord verzekeren, maar zich nooit van
+kant maken. Daarbij komt dat wij het recht hebben hen te doen bewaken... natuurlijk, met de meeste bescheidenheid!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ah!&#8221; liet Kin-Fo hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan moet ik er nog bijvoegen, dat, naar mijn eigen ondervinding te oordeelen, juist zij het zijn die het langst de premie
+betalen. Maar kom, laten we onder ons eens even nagaan om welke reden de rijke heer Kin-Fo zich zelf van kant zou maken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom zou de rijke heer Kin-Fo zich zelf verzekeren?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel,&#8221; antwoordde William J. Bidulph, &raquo;om de zekerheid te hebben dat hij zeer oud zal worden in zijn hoedanigheid als verzekerde
+van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>!&#8221;
+
+</p>
+<p>Er viel tegen den hoofdagent van de beroemde maatschappij niet te redeneeren. Zoo zeker was hij van alles wat hij zeide.
+
+</p>
+<p>&raquo;En&#8221;, voegde hij er bij, &raquo;ten bate van welken persoon zal de <a id="d0e1293"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1293">48</a>]</span>verzekering van twee honderd duizend dollars gesloten worden? Wie is de bevoordeelde?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Er zijn twee bevoordeelden,&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beide voor de helft?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, niet voor gelijke deelen. De een voor <span id="d0e1301" class="corr" title="Bron: vijttig">vijftig</span> duizend dollars, de ander voor honderd vijftig duizend.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie voor vijftig duizend.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De philosoof Wang?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dezelfde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En voor honderd vijftig duizend?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mevrouw L&eacute;-ou te Peking.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Te Peking,&#8221; zeide William J. Bidulph, de namen van de rechthebbenden in zijn zakboekje neerschrijvende. Vervolgens hernam
+hij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe oud is mevrouw L&eacute;-ou?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een en twintig jaar,&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die jonge dame zal zeer oud zijn als zij het bedrag van het verzekerde kapitaal in handen krijgt!&#8221; liet de agent hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom als ik vragen mag?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel, omdat u ouder zult worden dan honderd jaar, mijn beste heer. En hoe oud is de philosoof Wang?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vijf en vijftig jaar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die goede mijnheer Wang kan er zeker van zijn dat hij nooit iets zal ontvangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zal nog te bezien staan, mijnheer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; antwoordde William J. Bidulph, &raquo;als ik op vijf en vijftigjarigen leeftijd de erfgenaam werd van een man van een
+en dertig die honderd jaar oud zal worden, dan zou ik niet zoo onnoozel zijn om op mijn erfdeel te rekenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uw dienaar, mijnheer,&#8221; zeide Kin-Fo, zich naar de deur van het kabinet begevende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Aangenaam kennis gemaakt te hebben, mijnheer!&#8221; antwoordde de deftige William J. Bidulph, en boog voor den nieuwen cli&euml;nt
+van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag bracht de geneesheer het voorgeschreven bezoek aan Kin-Fo. &raquo;Een ijzeren gestel, stalen spieren, longen als
+blaasbalgen,&#8221; las men in het rapport. Er stond dus niets meer in den weg om het contract aan te gaan. De polis werd daarop
+geteekend door Kin-Fo, ten voordeele der jeugdige weduwe en van den philosoof Wang, door William J. Bidulph, als vertegenwoordiger
+der maatschappij.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p049.jpg" alt="De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. Bladz. 56." width="502" height="720"><p class="figureHead">De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. Bladz. 56.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Noch L&eacute;-ou noch Wang mochten, behoudens onvoorziene omstandigheden, ooit vernemen hetgeen Kin-Fo ten hunnen behoeve gedaan
+had, v&oacute;&oacute;r den dag waarop de <span class="letterspaced">Eeuw</span> verplicht zou worden <a id="d0e1355"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1355">49</a>]</span>het kapitaal uit te keeren, hun door de edelmoedigheid van den ex-millionnair verzekerd.
+
+
+
+<a id="d0e1357"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1357">50</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1358" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">VII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige Chineesche zeden en gewoonten gold.</p>
+</div>
+<p>Wat de heer William J. Bidulph ook zeggen en denken mocht, de kas van de verzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> werd werkelijk ernstig bedreigd; een plan als dat van Kin-Fo toch wordt, als men het eens in vollen ernst heeft opgevat,
+niet onbepaald uitgesteld. Nu hij volkomen ten gronde gericht was, had de leerling van Wang stellig besloten een einde te
+maken aan een leven dat hem, zelfs in de dagen van zijn enormen rijkdom, slechts verveling en verdriet opleverde.
+
+</p>
+<p>De brief, dien Soun acht dagen te laat bezorgd had, kwam uit San-Francisco en meldde dat de centrale bank van Californi&euml; hare
+betalingen had gestaakt. Het vermogen van Kin-Fo nu was, zooals wij reeds gezegd hebben, nagenoeg geheel belegd in aandeelen
+dezer beroemde en tot nog toe zoo solide bank. Maar er was geen twijfel meer mogelijk. Hoe onwaarschijnlijk het bericht ook
+eerst geklonken mocht hebben, &#8217;t was, helaas, slechts al te waar. Het werd bevestigd door al de Amerikaansche dagbladen die
+te Shang-Ha&iuml; aankwamen. De bank was failliet verklaard en Kin-Fo volkomen geru&iuml;neerd.
+
+</p>
+<p>Wat bleef hem toch, behalve de nu waardelooze aandeelen, nog over? Niets of zoo goed als niets. Zijne woning te Shang-Ha&iuml;.
+Maar al kon hij die al verkoopen, dan nog zou de opbrengst niet genoeg zijn om van te leven. De achtduizend dollars door hem
+als premie aan <span class="letterspaced">de Eeuw</span> betaald, eenige aandeelen in de maatschappij der Tien-Tsin-booten, die hij dienzelfden dag verkocht had en die nauwelijks
+voldoende waren om eene deftige begrafenis te betalen, ziedaar zijn geheele vermogen.
+
+</p>
+<p>Een Westerling, een Franschman of een Engelschman zou zich misschien als een wijsgeer in dit lot geschikt en getracht hebben
+door hoofd en handen zich opnieuw een bestaan te verzekeren. Een zoon van het Hemelsche Rijk meende het recht te hebben om
+de zaken anders op te vatten. Als een echte Chinees nam Kin-Fo, zonder eenige gewetenswroeging en met die kalme onverschilligheid,
+welke het Mongoolsche ras kenmerkt, zijne toevlucht tot zelfmoord, als het beste middel om tot eene oplossing te komen.
+
+</p>
+<p>De Chinees bezit alleen een lijdelijken moed, doch bezit dien dan ook in hooge mate. &#8217;t Is waarlijk verbazend hoe weinig zij
+den dood vreezen. Als zij ziek zijn, zien zij hem onverschillig tegemoet. Als zij ter dood veroordeeld worden en de beul hen
+reeds onderhanden <a id="d0e1380"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1380">51</a>]</span>heeft, toonen zij geen zweem van angst. De zoo veelvuldig voorkomende doodvonnissen en het zien der vreeselijke pijnigingen,
+die in het openbaar voor allerlei misdrijven toegepast worden, schijnen de zonen van het Hemelsche Rijk reeds op jeugdigen
+leeftijd gemeenzaam te maken met het denkbeeld, de wereldsche zaken zonder berouw vaarwel te zeggen.
+
+</p>
+<p>Het zal dan ook wel niemand verwonderen dat men in ieder gezin vertrouwd is met het denkbeeld van den dood en dat het dikwijls
+een onderwerp van het gesprek uitmaakt. Men houdt het voor oogen tot zelfs bij de meest gewone handelingen van het dagelijksch
+leven en de vereering der afgestorvenen vindt men tot in de armste kringen. In elke woning der meer welgestelden is een soort
+van huiselijk heiligdom, in de armzaligste hut wordt een hoekje afgezonderd voor de reliquie&euml;n der voorvaderen, wier gedenkdag
+in de tweede maand des jaars gevierd wordt. Daarom vindt men in dezelfde magazijnen waar men wieg en luiermand koopt en waar
+men zich zijn uitzet kan aanschaffen, ook steeds eenen rijken voorraad doodkisten van allerlei soort, een zeer gezocht handelsartikel
+bij de Chineezen.
+
+</p>
+<p>Ieder zorgt dan ook bij tijds zich van eene doodkist te voorzien en een ameublement zou niet compleet zijn als de baar in
+het ouderlijk huis ontbrak. De zoon zou in zijne plichten te kort schieten als hij verzuimde zijn vader er bij zijn leven
+een aan te bieden; zulks wordt integendeel beschouwd als een treffend bewijs van kinderlijke genegenheid. De baar wordt in
+eene daarvoor afzonderlijk bestemde kamer geplaatst. Men versiert haar, houdt haar keurig in orde en meestal wordt zij, nadat
+zij eens aan hare bestemming voldaan heeft, nog jaren lang zorgvuldig bewaard. De eerbied voor de dooden is eigenlijk de grondslag
+van den godsdienst der Chineezen en is zeer bevorderlijk aan het in stand houden van den band die de leden van hetzelfde gezin
+verbindt.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo moest, dank zij zijn temperament, wel zeer kalm blijven bij het denkbeeld, dat hij weldra uit het leven zou scheiden.
+Hij had het lot verzekerd der beide wezens die hem na aan het hart lagen. Wat zou hem dan nog aan het leven binden? Niets.
+De zelfmoord veroorzaakte hem zelfs niet de minste wroeging, want wat in beschaafde landen vaak als een misdaad beschouwd
+wordt, is als het ware een wettig en geoorloofd iets te midden dier zonderlinge beschaving van Oost-Azi&euml;.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo&#8217;s besluit stond dus vast en niets kon hem weerhouden; zelfs de invloed van den wijsgeerigen Wang zou daartoe niet in
+staat zijn geweest.
+
+</p>
+<p>Daarenboven wist Wang niets van het voornemen van zijnen leerling af. Soun evenmin en deze had alleen opgemerkt dat zijn meester
+sedert zijne terugkomst zijne dagelijksche dwaasheden beter kon verdragen <a id="d0e1392"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1392">52</a>]</span>dan vroeger. Soun leefde werkelijk op en verzekerde zichzelf herhaaldelijk, dat hij nooit een beteren meester zou kunnen krijgen;
+zijn kostbare staart verheugde zich thans in eene sedert lang ongekende veiligheid.
+
+</p>
+<p>Een Chineesch spreekwoord zegt: &raquo;Om op deze wereld gelukkig te zijn, moet men te Kanton leven en te Liao-Tch&eacute;ou sterven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Te Kanton vindt men namelijk alles wat het leven aangenaam kan maken en te Liao-Tch&eacute;ou worden de beste doodkisten vervaardigd.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo bestelde natuurlijk de zijne bij de beste firma en kon dus verzekerd zijn dat zijne laatste woning volmaakt zou zijn
+en bij tijds afgeleverd worden. Behoorlijk toegerust zijn voor den eeuwigen slaap is een der eerste vereischten voor iemand
+die weet hoe het behoort.
+
+</p>
+<p>Terzelfder tijd liet Kin-Fo een witten haan koopen, waarin, zooals men weet, de geesten het liefst gaan wonen als zij bij
+het sterven een der zeven elementen opgevangen hebben waaruit de Chineesche ziel samengesteld is.
+
+</p>
+<p>Men ziet het, was Kin-Fo al onverschillig omtrent al wat zijn leven betrof, voor wat met den dood in verband stond was de
+leerling van Wang het volstrekt niet.
+
+</p>
+<p>Nu al deze beschikkingen genomen waren, behoefde hij nog slechts het programma voor zijne begrafenis op te stellen. Op een
+fraai blad rijstpapier&#8212;dat echter volstrekt niet van rijst vervaardigd wordt&#8212;schreef hij nog dienzelfden dag zijn laatsten
+wil.
+
+</p>
+<p>Na aan de jonge weduwe zijn huis te Shang-Ha&iuml; vermaakt te hebben en aan Wang een portret van den keizer Ta&iuml;-ping, dat de wijsgeer
+altijd met bijzondere voorliefde beschouwd had,&#8212;alles natuurlijk buiten de kapitalen op zijn leven bij de maatschappij de
+<span class="letterspaced">Eeuw</span> verzekerd&#8212;beschreef Kin-Fo nauwkeurig de volgorde en den marsch der personen die aan zijne begrafenis zouden deelnemen.
+
+</p>
+<p>Eerst, bij gebrek aan bloedverwanten, zou een deel der vrienden, die hem overgebleven waren, aan het hoofd van den stoet gaan,
+in witte kleederen, de rouwdracht der Chineezen. Langs de straten tot aan het graf, reeds lang buiten Shang-Ha&iuml; gereed gemaakt,
+zou eene dubbele rij groefdienaars geschaard staan met verschillende attributen, blauwe zonneschermen, hellebaarden, zinnebeelden
+der gerechtigheid, zijden schermen en schrijfborden met het programma der plechtigheid; deze dienaars moesten gekleed zijn
+in een zwart overkleed met witten gordel en een vilten hoed met rooden vederbos op het hoofd. Op den eersten vriendengroep
+volgde een man, van het hoofd tot de voeten in scharlaken, den gong slaande en gevolgd door iemand die het portret van den
+overledene droeg in eene rijk versierde lijst gevat. Daarop kwam dan een tweede groep vrienden, die op bepaalde afstanden
+in zwijm <a id="d0e1413"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1413">53</a>]</span>moesten vallen op de daarvoor vooraf gereedgemaakte kussens. Eindelijk moest een derde groep jongelieden, onder een draaghemel
+van blauw met goud, langs den weg voortdurend kleine stukjes wit <a id="d0e1415"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1415">54</a>]</span>papier werpen evenals de sapeken met een gat in het midden, om de kwade geesten te verstrooien, die zich opgewekt mochten
+gevoelen om den stoet te vergezellen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p053.jpg" alt="Eene jeugdige Tankadere. Bladz. 58." width="499" height="720"><p class="figureHead">Eene jeugdige <span id="d0e1421" class="corr" title="Bron: Tankad&egrave;re">Tankadere</span>. Bladz. 58.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dan zou de katafalk volgen, een enorme palankijn met violet-kleurige zijde overspannen en geborduurd met gouden draken, door
+vijftig knechten op de schouders gedragen en omringd door eene dubbele rij Chineesche priesters. In grijze, roode en gele
+kasuifels gekleed zouden deze de laatste gebeden opzeggen, tot afwisseling van het gedonder der gongs, het geschetter der
+fluiten en de fanfares der zes voet lange bazuinen.
+
+</p>
+<p>Achter het lijk volgden eindelijk de met wit bekleede rouwkoetsen als een waardig slot van den prachtigen stoet, waarvan de
+kosten ter nauwernood zouden kunnen bestreden worden door hetgeen er nog van Kin-Fo&#8217;s vermogen over was. Dit programma was
+op zichzelf niets buitengewoons. Vele begrafenisstoeten van deze &raquo;klasse&#8221; ziet men in de straten van Kanton, Shang-Ha&iuml; of
+Peking; en de Chineezen zien er niets anders in dan eene rechtmatige hulde aan de nagedachtenis van den afgestorvene.
+
+</p>
+<p>Op 22 October kwam een groote koffer uit <span id="d0e1431" class="corr" title="Bron: Liao-Tcheou">Liao-Tch&eacute;ou</span> aan het adres van Kin-Fo te Shang-Ha&iuml; aan. Hij bevatte de zorgvuldig ingepakte doodkist. Noch Wang, noch Soun, noch een der
+dienaren van de yamen zag daarin iets om zich over te verwonderen. Wij zeiden reeds dat ieder Chinees er aan hecht om bij
+zijn leven zelf het bed in orde te maken waarop hij den eeuwigen slaap slapen zal.
+
+</p>
+<p>De kist, een meesterstuk in zijn soort, werd in de &raquo;zaal der voorouders&#8221; geplaatst. Daar zou zij goed onderhouden, gewreven
+en gepoetst, zeker lang kunnen wachten voordat haar eigenaar hem in bezit nam, zoo dachten de bedienden met het oog op het
+gestel en de levenswijze van hunnen meester.... Maar het zou niet alzoo zijn, had Kin-Fo besloten. Zijne dagen waren geteld
+en het uur naderde waarop hij met zijne voorouders vereenigd zou worden.
+
+</p>
+<p>Hij had namelijk besloten nog denzelfden avond een einde aan zijn leven te maken.
+
+</p>
+<p>Hij ontving dien dag een brief van de troostelooze L&eacute;-ou. De jonge weduwe bood hem alles aan wat zij bezat. Het was haar niet
+om geld of goed te doen; daar kon zij buiten. Zij beminde hem; wat begeerde hij meer? Konden zij niet in eenvoudiger kring
+even gelukkig zijn?
+
+</p>
+<p>Deze brief ademde de innigste teederheid, doch was niet in staat Kin-Fo tot andere gedachten te brengen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Alleen mijn dood kan haar rijk maken,&#8221; dacht hij.
+
+</p>
+<p>Nu bleef hem nog over te bepalen hoe en waar hij de laatste daad zou plegen. Het verschafte Kin-Fo een eigenaardig genot,
+zich met de regeling van al deze bijzonderheden te kunnen bezig houden. Hij hoopte toch dat op het laatste oogenblik, voor
+hoe korten <a id="d0e1446"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1446">55</a>]</span>tijd dan ook, eens eene sterke ontroering zijn hart sneller zou doen kloppen!
+
+</p>
+<p>Op de binnenplaats der yamen verhieven zich vier schoone kiosken, versierd met al de fantasie waardoor het talent der Chineesche
+decoratieschilders zich kenmerkt. Zij droegen zinnebeeldige namen: het paviljoen van het Geluk, waar Kin-Fo nooit binnentrad;
+het paviljoen der Fortuin, dat hij steeds met de grootste minachting beschouwde; het paviljoen van het Genot, waarvan de poorten
+reeds lang voor hem gesloten waren; het paviljoen van het Leven, waarvan hij niet langer gebruik verkoos te maken.
+
+</p>
+<p>Dit paviljoen was het dat zijn instinct hem deed kiezen. Hij besloot er zich bij het vallen van den avond in op te sluiten.
+Daar zou men hem den volgenden ochtend vinden, reeds gelukkig in den dood.
+
+</p>
+<p>En hoe zou hij sterven? Zich den buik opensnijden als een Japanner, zich wurgen met zijn zijden koord als een mandarijn, zijne
+polsaderen openen in een geparfumeerd bad, als een epicurist uit het oude Rome? Neen, iets dergelijks zoude in de eerste plaats
+iets zeer onaangenaams en lastigs hebben voor zijne vrienden en bedienden. Een paar grein opium, vermengd met een snel werkend
+vergif, zouden voldoende zijn om hem naar de andere wereld over te brengen, zonder dat hij er zelfs iets van bespeurde, of
+waarschijnlijk in een liefelijken droom zijnen tijdelijken slaap in een eeuwigen doen overgaan.
+
+</p>
+<p>De zon begon reeds ter kimme te neigen en Kin-Fo had dus niet lang meer te leven. Hij wilde op eene laatste wandeling nog
+eenmaal een blik werpen op de omstreken van Shang-Ha&iuml; en de oevers van den Houang-Pou, waar hij zich zoo dikwijls had loopen
+vervelen. Alleen, zonder zelfs Wang dien dag gezien te hebben, verliet hij dus zijn yamen voor de laatste maal. Als hij haar
+weder betrad zou hij er niet levend weder uitgaan.
+
+</p>
+<p>Hij doorliep de Engelsche concessie, ging over de brug en stapte langs het Fransche terrein op zijne gewone indolente manier
+en zonder door iets te verraden wat er bij hem omging. Zoo bereikte hij ten slotte den weg die naar de pagode van Loung-Hao
+voert. Hij was nu in het vlakke en uitgestrekte veld, dat eerst aan den horizon begrensd wordt door de bosschen van de Min-vallei,
+onmetelijke moerasvlakten, slechts met moeite in rijstvelden herschapen. Hier en daar zag hij het kanalennet, dat met de zee
+in verbinding staat, eenige ellendige dorpen, waarvan de rieten hutten met eene geelachtige klei bestreken waren, en een paar
+hooggelegen velden met koren begroeid. Langs de smalle paden nam een groot aantal honden, witte geiten, eenden en ganzen de
+vlucht als eenig voorbijganger hen in hunne rust kwam storen.
+
+</p>
+<p>Dit rijkbebouwde veld, dat voor de inboorlingen niets bijzonders <a id="d0e1460"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1460">56</a>]</span>had, was echter wel in staat om bij een vreemdeling verbazing en misschien weerzin te wekken. Overal zag men er namelijk doodkisten
+en wel bij honderdtallen. Zonder te spreken van de grafheuvels, die aanwezen waar reeds definitieve begrafenissen hadden plaats
+gehad, zag men geheele stapels langwerpige kisten op elkander staan, en pyramiden van baren, uitgestald als enorme planken
+op een scheepstimmerwerf. De vlakte rondom de Chineesche steden is slechts een groot kerkhof. De dooden vinden er evenmin
+ruimte genoeg om te rusten als de levenden om zich te bewegen. Men zegt dat het verboden is de lijkkisten te begraven zoolang
+eenzelfde dynastie op den troon van het Hemelsche Rijk zit, en deze dynasti&euml;n tellen haar bestaan somtijds bij eeuwen! Of
+dit verbod bestaat of niet, zeker is het, dat de lijken in hunne kisten, sommige met levendige kleuren beschilderd, andere
+eenvoudig of somber, eenige nieuw en opgesierd, de meeste reeds in elkander gezakt, gedurende tal van jaren op ter aardebestelling
+wachten.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was hiermede te goed bekend om er zich een oogenblik over te verwonderen; daarenboven zag hij ook niet om zich heen.
+Hij bespeurde niet eens dat hij sedert hij zijn yamen verlaten had, gevolgd werd door twee personen in Europeesche kleederdracht,
+die hem steeds in het oog hielden. Zij wisselden nu en dan een blik of enkele woorden en waren blijkbaar uitgezonden om hem
+te bespieden. Hij zag ze niet, ofschoon zij hem niet uit het gezicht schenen te willen verliezen. Ze hielden zich op eenigen
+afstand, volgden Kin-Fo als hij liep, maar hielden op, zoodra hij bleef staan. Zij waren van middelbare grootte, nog geen
+dertig jaar oud, vlug in hunne bewegingen en scherp in hun blik; men zou hen gemakkelijk met een paar speurhonden hebben kunnen
+verwarren.
+
+</p>
+<p>Nadat Kin-Fo ongeveer een uur buiten de stad gedwaald had, keerde hij weder naar de oevers van de Houang-Pou terug. Ook op
+zijn terugtocht verloren zijne bespieders hem niet uit het oog.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo ontmoette op zijn terugweg twee of drie bedelaars, die er allerellendigst uitzagen, en gaf hun een aalmoes.
+
+</p>
+<p>Iets verder kwam hij een paar Chineesche Christinnen tegen, die,&#8212;tot hun liefdewerk opgewekt door Fransche zusters van liefdadigheid&#8212;met
+een mand op den rug rondloopen om de arme verlaten kinderen die zij vinden naar de cr&egrave;ches te brengen. Men heeft ze &raquo;voddenraapsters
+van kinderen&#8221; betiteld. En werkelijk, die kleine ongelukkigen zijn niet veel anders dan vodden, hier en daar in een hoek neergeworpen!
+
+</p>
+<p>Kin-Fo schudde zijne beurs in de hand van een dezer liefdezusters leeg.
+
+</p>
+<p>De beide vreemdelingen schenen zeer verbaasd over deze daad van den zoon uit het Hemelsche Rijk.
+
+</p>
+<p>De avond was gevallen en Kin-Fo, binnen Shang-Ha&iuml; teruggekomen, liep langs de kade huiswaarts.
+
+<a id="d0e1476"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1476">57</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p057.jpg" alt="&raquo;Sterven,&#8221; herhaalde de philosoof bedaard. Bladz. 60." width="501" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Sterven,&#8221; herhaalde de philosoof bedaard. Bladz. 60.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De stad was nog niet in rust. Van alle kanten kon men nog geschreeuw, gejoel of gezang hooren.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo luisterde. Hij wilde gaarne weten welke de laatste woorden zouden zijn die het hem vergund was te hooren.
+<a id="d0e1486"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1486">58</a>]</span></p>
+<p>Eene jeugdige Tankadere, die haar platboomd vaartuig door de sombere wateren van de Houang-Pou voortdreef, zong een droefgeestig
+minnelied:
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn bootje met frissche kleuren&#8212;is versierd met duizenden bloemen.&#8212;Ik wacht hem met een van verlangen brandend hart!&#8212;Hij
+moet morgen terugkeeren!&#8212;Dat God hem bewake!&#8212;Dat uwe hand hem bij zijn terugkomst bescherme!&#8212;Verkort hem zijn langen weg!&#8221;&#8212;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij zal morgen terugkeeren! En ik, waar zal ik morgen zijn?&#8221; dacht Kin-Fo, het hoofd schuddende.
+
+</p>
+<p>De jonge Tankadere hernam:
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij is ver van ons gegaan&#8212;naar het land der Mantsjoerijnen&#8212;tot de muren van ons China!&#8212;Ach, wat heeft mijn hart dikwijls
+gesidderd&#8212;als de stormwind loeide&#8212;en hij den storm trotseerende&#8212;voorwaarts ging.&#8221;&#8212;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo luisterde, maar zeide niets.
+
+</p>
+<p>De Tankadere vervolgde:
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom gaat ge toch altijd op avontuur uit?&#8212;Waarom wilt gij ver van mij sterven?&#8212;Zie het is reeds de derde maan!&#8212;Kom, de
+priester wacht ons om de beide phenixen, ons zinnebeeld<a id="d0e1503src" href="#d0e1503" class="noteref">1</a>, te vereenigen!&#8212;Kom! keer terug, ik bemin u en gij bemint mij!
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, misschien!&#8221; mompelde Kin-Fo. &raquo;Zonder rijkdom is de wereld niets waard! Het leven loont de moeite niet om daarvan de proef
+te nemen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Een half uur later was Kin-Fo in zijn huis teruggekeerd. De beide vreemdelingen, die hem steeds gevolgd waren, moesten hier
+achter blijven.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo begaf zich rustig naar de kiosk van het &raquo;Leven&#8221;, opende de deur, sloot ze weder en bevond zich alleen in een klein
+salon, &#8217;t welk zacht verlicht was door een lantaarn van mat glas.
+
+</p>
+<p>Op een tafel, van nephriet vervaardigd, bevond zich een koffertje dat eenige pillen opium bevatte, die vermengd waren met
+een doodelijk vergif, een &raquo;middel&#8221;, dat de rijke onverschillige altijd bij de hand had.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo nam een van deze pillen, bracht ze in een pijp van roode klei, waarvan zich in den regel de opiumschuivers bedienen
+en maakte zich gereed ze aan te steken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat nu!&#8221; zeide hij, &raquo;zelfs geen ontroering op het oogenblik dat ik op het punt ben in te slapen om nooit weer te ontwaken!&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij aarzelde een oogenblik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen!&#8221; riep hij uit, de pijp wegwerpende, die op den grond in <a id="d0e1522"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1522">59</a>]</span>stukken brak. &raquo;Ik <i>wil</i> ze gevoelen, die laatste ontroering! al zou het dan alleen zijn de spanning, die met de onzekerheid van het oogenblik des
+doods gepaard gaat.... ik wil ze, en ik zal ze hebben!&#8221;
+
+</p>
+<p>En de kiosk verlatende, begaf Kin-Fo zich met bijna even kalmen stap als altijd naar de kamer van Wang.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e1503" href="#d0e1503src" class="noteref">1</a></span> De beide phenixen zijn het zinnebeeld van het huwelijk in het Hemelsche Rijk.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e1529" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">VIII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet, dat deze niet minder ernstig aanneemt.</p>
+</div>
+<p>De philosoof had zich nog niet ter ruste begeven. Op een divan uitgestrekt las hij het laatste nommer van de <i>Pekingsche Courant</i>. Als zich zijne wenkbrauwen fronsten kon men er verzekerd van zijn, dat het blad de een of andere loftuiting toezwaaide aan
+de regeerende dynastie der Tsings.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo opende de deur, trad de kamer binnen, wierp zich in een leuningstoel en sprak zonder eenige inleiding:
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang&#8221;&#8212;zeide hij&#8212;&raquo;wil je me een dienst bewijzen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Tienduizend voor een!&#8221; antwoordde de philosoof, het blad latende zakken. &raquo;Spreek, beste jongen, spreek zonder vrees en welke
+dienst het ook zij, ik zal hem je bewijzen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De dienst dien ik je vraag, behoort tot dezulken&#8221;, sprak Kin-Fo, &raquo;die een vriend slechts eenmaal kan bewijzen. Na deze, Wang,
+schenk ik je de overige negenduizend negenhonderd negen en negentig kwijt en ik voeg er bij, dat je niet eens op een dankbetuiging
+mijnerzijds behoeft te rekenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ook de meest bekwame uitlegger van de onbegrijpelijkste zaken zou er niets van kunnen maken. Wat is je bedoeling?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang,&#8221; zeide Kin-Fo, &raquo;ik ben geru&iuml;neerd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ah, ah!&#8221; liet de philosoof hooren op den toon van iemand, die eerder een goed dan een slecht nieuwtje verneemt.
+
+</p>
+<p>&raquo;De brief dien ik bij mijn terugkomst van Kanton heb gevonden&#8221;, hernam Kin-Fo, &raquo;strekte om mij te doen weten, dat de Centrale
+<span id="d0e1556" class="corr" title="Bron: bank">Bank</span> van Californi&euml; failliet was. Behalve mijn yamen en eenige duizenden dollars, waarvan ik nog een of twee maanden kan leven,
+heb ik niets meer.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus&#8221;, vroeg Wang, na zijn leerling een poos aangestaard te hebben, &raquo;is het niet meer de rijke Kin-Fo, die tot mij spreekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het is de arme Kin-Fo, wien de armoede trouwens in &#8217;t minst geen schrik aanjaagt.&#8221;
+<a id="d0e1563"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1563">60</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Goed gesproken, mijn zoon,&#8221; zeide de philosoof, van zijn zetel rijzende. &raquo;De tijd en de moeite, besteed om je de lessen der
+wijsheid te leeren, zijn dus niet verloren gegaan! Tot nu toe heb je geleefd zonder hartstocht, zonder strijd! Nu eerst zal
+je gaan leven! De toekomst is veranderd! Wat komt er dat op aan! Terecht heeft Confucius gezegd, er gebeuren altijd minder
+ongelukken dan men vreest! Wij zullen dus in het vervolg onze rijst gaan verdienen. De <i>Nun Schum</i> leert ons: &raquo;In het leven zijn hoogten en laagten. Het rad der fortuin draait zonder ophouden en de wind kan veranderen! Rijk
+of arm, ieder moet zijn plicht vervullen!&#8221; Laat ons gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>En waarlijk, Wang was gereed om als een practisch philosoof, onmiddellijk het heerlijke gebouw te verlaten.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo hield hem tegen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb gezegd,&#8221; hernam hij, &raquo;dat de armoede mij geen schrik aanjoeg, maar ik voeg er bij: omdat ik besloten heb die niet
+te verdragen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat!&#8221; zeide Wang, &raquo;gij wilt dus....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Sterven!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Sterven!&#8221; herhaalde de philosoof bedaard. &raquo;De man die een einde aan zijn leven wil maken, spreekt er met niemand over.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het zou reeds geschied zijn,&#8221; hernam Kin-Fo met een kalmte, die niet voor die van den philosoof onderdeed, &raquo;als ik niet had
+gewild dat de dood mij voor het minst een eerste en laatste ontroering bezorgde. Maar op het oogenblik dat ik een der opiumpillen
+wilde gebruiken, je weet welke, klopte mij het hart zoo weinig, dat ik het vergif heb weggeworpen en bij u ben gekomen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wil je dan dat we samen sterven,&#8221; vroeg Wang met een glimlach.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen&#8221;, zei Kin-Fo, &raquo;het is noodig dat je blijft leven!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Om mij met uw eigen hand te dooden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zelfs toen Kin-Fo aan zijn leermeester het voorstel deed hem met eigen hand te dooden, sidderde Wang niet. Maar Kin-Fo die
+hem aanstaarde, zag dat zijne oogen flikkerden. Werd de oude Ta&iuml;-ping in hem wakker? Zou hij zonder aarzelen het werk doen
+dat zijn leerling hem opdroeg? Zouden er dus achttien jaren over zijn hoofd voorbij gegaan zijn zonder dat de bloeddorstige
+neiging van zijne jeugd was uitgedoofd! Zou hij zelfs geen tegenwerping maken, waar het den zoon gold van hem die hem het
+leven had gered en opgenomen! Zou hij zonder aarzelen aannemen hem te bevrijden van een bestaan, waarvan hij niet meer beliefde
+gediend te zijn! Zou hij dat doen, hij, Wang, de philosoof!
+
+</p>
+<p>Maar die flikkering in zijn blik verdoofde bijna onmiddellijk. Wang hernam zijn gewoon voorkomen en zag er alleen zoo mogelijk
+nog deftiger uit dan altijd.
+
+</p>
+<p>En daarop klonk het:
+
+<a id="d0e1597"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1597">61</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p061.jpg" alt="Soun was er de man niet naar om weerstand te bieden. Bladz. 66." width="498" height="720"><p class="figureHead">Soun was er de man niet naar om weerstand te bieden. Bladz. 66.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Is dat de dienst dien je van me verlangt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja&#8221;, hernam Kin-Fo, &raquo;en deze dienst zal opwegen tegen alles wat je meenen mocht verschuldigd te zijn aan <span id="d0e1607" class="corr" title="Bron: Tschoung-H&eacute;-on">Tschoung-H&eacute;ou</span> en zijn zoon.&#8221;
+<a id="d0e1610"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1610">62</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Wat wenscht je dat ik doe?&#8221; vroeg de philosoof eenvoudig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik moet v&oacute;&oacute;r 25 Juni, je hoort het Wang, den acht en twintigsten dag van de zesde maand, den dag waarop mijn een en dertigste
+jaar ten einde is gebracht, opgehouden hebben te leven! Ik moet door u gedood worden, &#8217;t zij onverwachts, &#8217;t zij met duidelijk
+opzet, &#8217;s nachts of over dag; het is hetzelfde waar of hoe, staande, zittende, liggende, wakende, slapende, met het mes of
+met vergif! Ik moet gedurende ieder der tachtigduizend minuten waaruit mijn leven nog gedurende vijf en vijftig dagen bestaat,
+in de meening en ik hoop in de vrees verkeeren dat mijn leven eensklaps eindigen kan! Ik wil die tachtig duizend kansen loopen
+en ik wil dat ik op het oogenblik waarop de zeven elementen van mijn leven gescheiden worden, zal kunnen uitroepen: Welnu,
+ik heb dan toch geleefd!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had, tegen zijne gewoonte, met zekere opgewondenheid gesproken. Men zal ook bespeurd hebben dat hij den laatsten dag
+van zijn leven had gesteld op zes dagen voor het verloopen van zijn polis. Dit was gehandeld zooals het een verstandig man
+betaamt, want, als de storting van de nieuwe premie achterwege bleef, zou hij zijn recht op de uitkeering verloren hebben.
+
+</p>
+<p>De philosoof had hem met een ernstig gelaat aangehoord, alleen nu en dan een snellen blik werpende op het portret van den
+koning Ta&iuml;-ping, dat de kamer versierde, een portret dat hem&#8212;hij was er nog niet mee bekend&#8212;ten erfdeel beschoren was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Je schrikt dus niet terug voor de verplichting, die je op je neemt om mij te dooden?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Wang gaf met eene beweging van den arm te kennen, dat hij daar niet voor vreesde. Hij had wel andere dingen gedaan, toen hij
+onder de banieren van den Ta&iuml;-ping streed! Maar als een verstandig man, die alle kansen wil beproeven eer hij zich verbindt,
+sprak hij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Je ziet dus af van het vooruitzicht, u door den Waren Meester beschoren om een hoogen ouderdom te bereiken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zie er van af.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder spijt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zonder spijt!&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Oud worden! Gaan gelijken op een of ander stuk hout, dat niet meer voor bewerking dienen
+kan! Toen ik rijk was begeerde ik het niet! Nu ik arm ben, nog veel minder!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En de jeugdige weduwe te Peking?&#8221; vroeg Wang. &raquo;Vergeet je het spreekwoord: de bloem met de bloem, de wilg met den wilg! De
+overeenstemming tusschen twee harten is te vergelijken met een honderdjarige lente!....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Tegenover drie honderd jaar herfst, zomer en winter!&#8221; antwoordde Kin-Fo, de schouders ophalende. &raquo;Neen L&eacute;-ou zou, als ik
+<a id="d0e1635"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1635">63</a>]</span>arm was, ongelukkig met mij zijn! Daarentegen zal mijn dood haar rijk maken!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Heb je daarvoor gezorgd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja en ook voor u, Wang; gij ontvangt vijftig duizend dollars bij mijn dood.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo!<span id="d0e1643" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span> liet de philosoof hooren, &raquo;je schijnt overal aan gedacht te hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aan alles, zelfs aan een opmerking die je mij nog niet gemaakt hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welke?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel... het gevaar dat je kondt loopen, na mijn dood, beschuldigd te worden van moord.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat beteekent niets!&#8221; sprak Wang, &raquo;alleen stoffels of lafaards laten zich gevangen nemen! En daarbij komt nog, waarin zou
+de verdienste gelegen zijn van den dienst, dien ik je bewijzen zal, als ik er niets bij waag!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen Wang! ik wil je alle mogelijke zekerheid geven! Niemand mag je daarover lastig vallen.&#8221;
+
+</p>
+<p>En dat zeggende, naderde Kin-Fo de tafel, nam een blad papier en schreef met zijne gewone vaste hand, de volgende regels:
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb mij zelf gedood, wijl ik het leven moede was en er van walgde.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo.&#8221;
+
+</p>
+<p>En hij stelde Wang dit papier ter hand.
+
+</p>
+<p>De philosoof las het eerst zachtjes; daarna las hij het met luider stem. Nadat hij dat gedaan had, vouwde hij het zorgvuldig
+op en stak het in een zakboek, dat hij altijd bij zich droeg.
+
+</p>
+<p>Nogmaals zag men eene flikkering in zijne oogen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Is dat alles je ernst?&#8221; vroeg hij zijn leerling vast in de oogen ziende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hooge ernst.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal de zaak van mijn kant niet minder ernstig opvatten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geef je me je woord?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal dus, uiterlijk op 25 Juni aanstaande, opgehouden hebben te leven?....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet niet of je zult opgehouden hebben te leven in de beteekenis die gij er aan hecht,&#8221; antwoordde de philosoof ernstig,
+&raquo;maar in elk geval zal je dan dood zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ontvang mijn dank; vaarwel, Wang.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vaarwel, Kin-Fo.&#8221;
+
+</p>
+<p>En daarop verliet Kin-Fo dood bedaard de kamer van den philosoof.
+
+
+
+<a id="d0e1688"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1688">64</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1689" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">IX.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarvan het slot, hoe vreemd het schijne, den lezer toch wel niet verbazen zal.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Welnu, Craig en Fry?&#8221; vroeg de heer William J. Bidulph den volgenden morgen aan de twee agenten, die hij bepaaldelijk belast
+had het oog te houden op den nieuwen verzekerde bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel,&#8221; antwoordde Craig, &raquo;wij hebben hem gisteren gevolgd op eene wandeling, die hij door de omstreken van Shang-Ha&iuml; deed,
+en...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij zag er zeker niet uit als iemand die van plan is een einde aan zijn leven te maken,&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Toen het donker werd hebben wij hem gevolgd tot aan de deur van zijn woning....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Die wij helaas niet binnen konden gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En van ochtend?&#8221; vroeg William J. Bidulph verder.
+
+</p>
+<p>&raquo;Van ochtend,&#8221; zeide Craig, &raquo;hebben wij gehoord dat hem evenmin iets scheelde als....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De brug van Palikao,&#8221; vulde Fry aan.
+
+</p>
+<p>De agenten Craig en Fry, twee neven en echte Amerikanen, die in dienst van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> waren, vormden te zamen eigenlijk slechts een wezen. Zij gingen zoo geheel in elkander op, dat de een voortdurend de volzinnen
+van den andere aanvulde. Dezelfde hersens, dezelfde gedachten, hetzelfde hart, dezelfde maag, dezelfde gebaren en gewoonten.
+Vier armen, vier handen, vier beenen aan twee vereenigde lichamen. In een woord: Siameesche tweelingen, waarvan een stoutmoedig
+chirurgijn den vereenigingsband doorgesneden had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus is het u nog niet mogen gelukken in zijn woning door te dringen?&#8221; vroeg William J. Bidulph.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog...&#8221; begon Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet,&#8221; zei Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zal misschien moeilijk gaan,&#8221; antwoordde de hoofdagent, &raquo;maar &#8217;t moet toch gebeuren. <span class="letterspaced">De Eeuw</span> heeft bij deze zaak niet alleen een hooge premie te verdienen, maar loopt ook gevaar twee honderd duizend dollars te verliezen!
+Wij moeten hem dus twee maanden surveilleeren en misschien langer als hij zijn volgende quitantie betaalt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is een bediende....&#8221; zeide Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dien men misschien zou kunnen gebruiken...&#8221; sprak Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Om alles te weten te komen...&#8221; vervolgde Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat er in het huis van Kin-Fo voorvalt,&#8221; voltooide Fry.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p065.jpg" alt="Hij dwaalde daar rond door nauwe en sombere stegen. Bladz. 68" width="499" height="720"><p class="figureHead">Hij dwaalde daar rond door nauwe en sombere stegen. Bladz. 68</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Hm!&#8221; sprak de heer William J. Bidulph. &raquo;Tracht dezen bediende <a id="d0e1745"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1745">65</a>]</span>te lijmen. Koop hem om; hij zal wel gevoelig zijn voor den klank van ta&euml;ls en op ta&euml;ls behoef je niet te zien. Zelfs als je
+de drieduizend beleefdheidsvormen moest uitputten, die de Chineesche etiquette <a id="d0e1747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1747">66</a>]</span>tot haar dienst heeft, doe het gerust. Je zult je de moeite niet te beklagen hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu, dat zal...&#8221; zeide Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Geschieden,&#8221; sprak Fry.
+
+</p>
+<p>En dit was de gewichtige reden waarom Craig en Fry kennis met Soun trachtten aan te knoopen. Soun was er de man niet naar,
+om weerstand te bieden aan den verleidelijken klank van ta&euml;ls of het beleefde aanbod van een paar glazen Amerikaanschen grog.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry vernamen dus door Soun alles wat zij verlangden te weten, hetgeen ongeveer op het volgende neerkwam:
+
+</p>
+<p>Had Kin-Fo in den laatsten tijd iets in zijne gewone levenswijze veranderd?
+
+</p>
+<p>Neen, &#8217;t eenige misschien was dat hij zich iets minder barsch toonde jegens zijn zeer getrouwen dienstbode, dat de schaar
+niet meer gebruikt werd, zeer ten bate van diens staart, en dat zijn rug schier de rotting niet meer voelde.
+
+</p>
+<p>Had Kin-Fo ook levensgevaarlijke wapenen te zijner beschikking?
+
+</p>
+<p>Neen, hij behoorde tot die eerbiedwaardige categorie van menschen, die een afkeer van vuur- en andere wapenen koesteren.
+
+</p>
+<p>Wat at en dronk hij?
+
+</p>
+<p>Zeer gewonen kost, zonder liflafjes of overdaad.
+
+</p>
+<p>Hoe laat stond hij op?
+
+</p>
+<p>Zoodra de vijfde nachtwake voorbij was, meestal als de dageraad, bij het hanengekraai, den gezichtseinder begon te verhelderen.
+
+</p>
+<p>Ging hij vroeg naar bed?
+
+</p>
+<p>In de tweede nachtwake, zooals hij, voor zoover Soun wist, zijn leven lang gedaan had.
+
+</p>
+<p>Was hij treurig gestemd, bezorgd over iets, levensmoede?
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was zeker niet wat men een vroolijk of opgewekt mensch noemt. Integendeel! Maar in den laatsten tijd begon hij meer schik
+in zijn leven te krijgen. Ja, Soun vond hem minder onverschillig dan vroeger, alsof hij verwachtte dat er iets gebeuren zou...
+Wat, dat kon Soun niet zeggen.
+
+</p>
+<p>Bezat zijn heer ook vergif dat hem kwaad zou kunnen doen?
+
+</p>
+<p>Soun geloofde het niet, want juist had hij dien ochtend een twaalftal pillen in de Houang Pou moeten werpen, die hem wel eens
+verdacht voorgekomen waren.
+
+</p>
+<p>Er was in waarheid in al deze berichten niets wat den vertegenwoordiger der levensverzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> kon verontrusten. Nooit had de rijke Kin-Fo, van wiens waren toestand niemand behalve Wang iets wist, getoond meer waarde
+aan het leven te hechten dan tegenwoordig.
+
+</p>
+<p>Hoe geruststellend alles ook luidde, wat de hoofdagent der verzekeringsmaatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> omtrent Kin-Fo te weten kreeg, toch moesten Craig en Fry voortgaan hem nauwkeurig in het oog <a id="d0e1795"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1795">67</a>]</span>te houden en hem op zijne wandelingen volgen, want de mogelijkheid bestond dat hij het voornemen koesterde om zich buiten
+&#8217;s huis van kant te maken.
+
+</p>
+<p>De twee onafscheidelijke neven deden dit dan ook en Soun bleef voortgaan met hen op de hoogte te brengen van al wat zijn meester
+deed of liet; dit viel te meer in den smaak van den bediende, omdat de omgang met twee zulke beminnelijke lieden hem zeer
+veel voordeel opleverde.
+
+</p>
+<p>Wij zouden te veel zeggen als wij beweerden, dat de held dezer geschiedenis nu meer aan het leven hechtte dan voordat hij
+besloten had er een einde aan te maken. Maar, zooals hij gedacht had, verschaften de eerste dagen althans wel eenige ontroering.
+Hij had toch vlak boven zijn hoofd een zwaard van Damocles opgehangen, en dit zwaard zou hem zeker den een of anderen dag
+dooden. Zou het heden gebeuren of morgen, <span id="d0e1801" class="corr" title="Bron: Dezen">dezen</span> ochtend of van avond? Dit hield hem in spanning en van daar dat zijn hart toch wel wat sneller begon te kloppen, iets dat
+hem vroeger ten eenenmale onbekend was.
+
+</p>
+<p>Overigens ontmoetten Wang en hij elkander thans minder dan vroeger. De wijsgeer ging meer uit dan hij placht te doen, of sloot
+zich meer in zijne kamer op. Kin-Fo ging hem daar niet opzoeken&#8212;dit lag niet op zijn weg&#8212;en hij wist niet hoe Wang den tijd
+doorbracht. Misschien was hij bezig hem een valstrik te spannen. Een oude Ta&iuml;-ping bezat ongetwijfeld een grooten voorraad
+van middelen om een evenmensch uit den weg te ruimen. Van welk zou hij zich bedienen? Van daar zekere nieuwsgierigheid, die
+als een nieuwe, vroeger ongekende prikkel op Kin-Fo werkte.
+
+</p>
+<p>De wijsgeer en zijn leerling aten echter bijna dagelijks nog aan dezelfde tafel. Het spreekt van zelf dat er geen enkele toespeling
+gemaakt werd op hunne afspraak of op hunne toekomstige rol van moordenaar en vermoorde. Zij spraken over de meest gewone zaken
+en niet zeer druk. Wang, ernstiger gestemd dan anders, verried door zijn blik dat hij voortdurend peinsde. In plaats van opgewekt
+was hij somber, in plaats van spraakzaam laconisch geworden. Vroeger at hij veel, zooals een philosoof met eene gezonde maag
+dit meestal doet, thans lachten zelfs de fijnste gerichten hem weinig toe en de wijn van Chao Chig bracht hem in geen andere
+stemming.
+
+</p>
+<p>De houding van Kin-Fo was anders niet zoo, dat hij zich over iets bezwaard behoefde te voelen. Hij proefde alle spijzen het
+eerst en meende geen gerecht ongebruikt te mogen laten. Daaruit volgde dat hij meer at dan gewoonlijk, dat zijne verwende
+tong iets meer smaak begon te krijgen, en zijne spijsvertering niets te wenschen overliet. Van vergif scheen de oude moordenaar
+van den rebellenkoning zich tot nog toe althans niet bediend te hebben.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo verschafte hem voortdurend alle mogelijke gelegenheden <a id="d0e1812"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1812">68</a>]</span>om de daad te plegen. De deur van zijn slaapkamer werd nooit gesloten en de wijsgeer kon er dag en nacht binnen gaan en zijn
+leerling er wakend of slapend overvallen. Kin-Fo wenschte slechts &eacute;&eacute;n ding: dat de hand, die hem treffen zou, dit juist en
+snel deed.
+
+</p>
+<p>Maar Kin-Fo was weldra aan deze nieuwe gewaarwordingen gewend, en na een paar nachten had hij zich zoodanig verzoend met het
+denkbeeld dat een dolkstoot hem treffen zou, dat hij er even gerust om sliep als vroeger en even frisch en gezond om ontwaakte.
+Dit mocht zoo niet langer duren.
+
+</p>
+<p>Ook kwam het denkbeeld bij hem op dat het Wang misschien tegen de borst zou stuiten hem te dooden in het huis waarin hij zoo
+gastvrij opgenomen was. Hij besloot het hem nog gemakkelijker te maken. Hij begon veel te wandelen, vooral op eenzame plaatsen,
+en bleef zeer laat uit, dikwijls tot de vierde nachtwake; ook vond men hem vaak in de slechtst befaamde kwartieren van Shang-Ha&iuml;,
+waar schier dagelijks moord en doodslag voorkomt, zonder dat er een haan naar kraait. Hij dwaalde daar rond door nauwe en
+sombere stegen en stiet daar op dronkaards van allerlei nationaliteit, geheel alleen in het holle van den nacht of bij het
+krieken van den dag, als de bakker zijne dunne weitenkoeken onder het geroep van &raquo;Mantoou! Mantoou!&#8221; rondventte of de schel
+den laten opiumschuiver waarschuwde dat hij huiswaarts gaan moest. Telkens echter kwam hij levend, springlevend weder thuis,
+zonder dat hij zelfs bespeurd had dat de onafscheidelijke Craig en Fry hem op den voet gevolgd hadden, gereed om hem te hulp
+te komen als dit noodig mocht zijn.
+
+</p>
+<p>Als het zoo voortging zou Kin-Fo ten slotte aan dit nieuwe bestaan volkomen gewennen en zou hij zich weldra weder evenzeer
+vervelen als vroeger.
+
+</p>
+<p>Hoe dikwijls waren er toch reeds uren achter elkander voorbijgegaan zonder dat hij er aan gedacht had dat hij een ter dood
+veroordeelde was.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag, op 12 Mei, verschafte het toeval hem echter weder eenige ontroering. Toen hij zachtjes de kamer van den wijsgeer
+binnentrad, zag hij dezen met de punt van zijn vinger een dolk onderzoeken, dien hij daarop dompelde in een fleschje dat een
+zeer verdacht blauw vocht bevatte.
+
+</p>
+<p>Wang had zijn leerling niet hooren binnenkomen en zwaaide den dolk eenige malen boven zijn hoofd, als om te zien of zijn hand
+wel juist was. Hij zag er bij die gelegenheid alles behalve zachtzinnig uit en het scheen dat zijne oogen zelfs met bloed
+beloopen waren!
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Gebeurt zeker van daag!&#8221; zei Kin-Fo bij zichzelf.
+
+</p>
+<p>En hij verliet ongemerkt des wijsgeers kamer weder.
+
+</p>
+<p>Hij ging naar zijne eigen vertrekken welke hij dien dag niet weder verliet.... Wang echter vertoonde zich niet.
+
+<a id="d0e1832"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1832">69</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p069.jpg" alt="&raquo;&#8217;t Gebeurt zeker van daag.&#8221; Bladz. 68" width="502" height="720"><p class="figureHead">&raquo;&#8217;t Gebeurt zeker van daag.&#8221; Bladz. 68</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo ging naar bed; maar den volgenden dag stond hij weder op, zoo levend als een gezond mensch slechts zijn kan.
+
+</p>
+<p>Zooveel ontroeringen voor niets! &#8217;t Werd vervelend.
+<a id="d0e1842"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1842">70</a>]</span></p>
+<p>Er waren toch reeds tien dagen om, van de twee maanden tijd die hij Wang gelaten had.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is een talmer,&#8221; sprak Kin-Fo, &raquo;ik had hem niet zooveel tijd moeten geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>En hij dacht of de oude Ta&iuml;-ping niet wat verweekelijkt was door het goede leven te Shang-Ha&iuml;.
+
+</p>
+<p>Van dien dag af scheen Wang nog onrustiger en bezwaarder dan vroeger. Hij liep de yamen in en uit, als een mensch die niet
+weet waar hij het zoeken moet. Kin-Fo merkte zelfs op dat hij herhaalde bezoeken bracht aan de zaal der voorouders, waar de
+kostbare uit Liao-Tch&eacute;ou ontvangen doodkist geplaatst was. Hij vernam ook door Soun, en niet zonder belangstelling, dat Wang
+bevolen had haar te poetsen, te wrijven, af te stoffen, in een woord, haar in zoo voldoend mogelijken staat te houden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zal mijn meester daar lekker in liggen,&#8221; voegde de getrouwe dienstbode er bij. &raquo;&#8217;t Zou wel de moeite waard zijn het eens
+te beproeven!&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze opmerking verschafte Soun een vriendschappelijk knikje.
+
+</p>
+<p>De dagen van 13, 14 en 15 Mei gingen voorbij en er gebeurde niets.
+
+</p>
+<p>Was Wang dan voornemens den geheelen hem gestelden tijd te laten verloopen en als een koopman eerst zijn schuld te betalen
+op den uitersten vervaldag? Maar dan zou het immers geen verrassing zijn en had Kin-Fo het even goed zelf kunnen doen.
+
+</p>
+<p>Toen kreeg Kin-Fo in den ochtend van 15 Mei, op het oogenblik der &raquo;mao-che&#8221; d. i. zes uur, kennis van een zeer opmerkelijke
+gebeurtenis.
+
+</p>
+<p>De nacht was onaangenaam voorbij gegaan. Kin-Fo was bij het ontwaken onder den indruk van een naren droom. De vorst Ien, de
+opperste rechter uit de Chineesche onderwereld, had hem veroordeeld om niet voor zijn aangezicht te verschijnen voor dat de
+twaalfhonderdste maan aan den gezichteinder van het Chineesche rijk verscheen. Hij had dus nog een eeuw te leven, een geheele
+eeuw!
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was dus zeer slecht geluimd; het scheen dat alles tegen hem samenspande.
+
+</p>
+<p>Soun moest dit bezuren toen hij als gewoonlijk verscheen om zijn meester aan zijn toilet te helpen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Loop naar den duivel,&#8221; was de wensch waarmede hij ontvangen werd. &raquo;Moge uw loon uit twaalfduizend schoppen bestaan, ondier!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar, mijnheer ...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Verdwijn uit mijn oogen, zeg ik je!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet voor dat ik u iets vreemds verteld heb...&#8221; begon Soun.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat dan, ezel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Alleen dat mijnheer Wang ...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat van Wang?&#8221; antwoordde Kin-Fo levendig, zijn ongelukkigen knecht plotseling bij den staart grijpende.
+<a id="d0e1881"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1881">71</a>]</span></p>
+<p>&raquo;O hemel!&#8221; riep Soun van angst ineen krimpende. &raquo;Hij heeft bevel gegeven om mijnheer&#8217;s doodkist over te brengen naar het paviljoen
+van het &raquo;Leven,&#8221; en...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Heeft Wang dat gedaan!&#8221; riep Kin-Fo uit, terwijl zijn drift plotseling scheen te wijken. &raquo;Daar Soun, je bent toch wel een
+goede kerel, daar heb je tien ta&euml;ls; doe je plicht maar en zorg dat de bevelen van Wang opgevolgd worden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Soun was geheel verbazing en herhaalde verscheiden keeren bij zich zelf:
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn meester is ongetwijfeld krankzinnig geworden, maar dat doet er niet toe; ik vaar er w&egrave;l bij.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ditmaal kon Kin-Fo er niet meer aan twijfelen. Wang wilde hem dooden in de kiosk van het &raquo;Leven,&#8221; waar hij zich zelf reeds
+den dood had willen geven, en daarom had de Ta&iuml;-ping zijn doodkist naar dat paviljoen laten overbrengen. Het was of hij hem
+uitnoodigde daar te komen. Nu, Kin-Fo zou niet op het app&egrave;l ontbreken.
+
+</p>
+<p>Wat duurde die dag hem lang. Het water in de uurglazen scheen stil te staan. De wijzers schenen over de gitten plaat te kruipen!
+
+</p>
+<p>Eindelijk, eindelijk gaf het verdwijnen van de zon onder den gezichteinder het teeken van de eerste wake des nachts en daalde
+het schemerlicht rondom de yamen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo begaf zich nu naar het paviljoen dat hij niet levend weder hoopte te verlaten. Hij strekte zich op een zachten divan
+uit, die voor eene langdurige rust scheen ingericht, en wachtte.
+
+</p>
+<p>Toen kwamen allerlei herinneringen uit zijn nutteloos besteed leven bij hem op, al zijne vervelingen, zijn afkeer van het
+leven, die door rijkdom niet overwonnen had kunnen worden, die door armoede nog toegenomen zou zijn!
+
+</p>
+<p>Een enkele lichtstraal had slechts dit leven verhelderd, de genegenheid die Kin-Fo voor de jonge weduwe gekoesterd had. Dit
+gevoel deed zijn hart sneller kloppen op het oogenblik nu dit voor altijd zou ophouden. Maar zou hij de arme L&eacute;-ou ongelukkig
+maken door haar lot met het zijne te verbinden?
+
+</p>
+<p>De vierde wake, die welke den naderenden dageraad voorafgaat en waarin de geheele wereld in rust gedompeld is, deze vierde
+wake ging voor Kin-Fo in hevige ontroering voorbij. Hij luisterde angstig en zorgvuldig of hij niets hoorde. Zijn blik scheen
+de nachtelijke duisternis te willen doorboren. Meer dan eens verbeeldde hij zich het zacht geluid eener deur te hooren die
+door eene voorzichtige hand geopend werd. Zonder twijfel hoopte Wang hem slapende te vinden, om hem zoo af te maken.
+
+</p>
+<p>Toen trad er plotseling reactie in. Hij verlangde naar de vreeselijke verschijning van den Ta&iuml;-ping en deinsde er tevens voor
+terug.
+
+</p>
+<p>De vijfde wake begon en de ochtendschemering kleurde, langzamerhand alles met haar bleek licht. Het werd dag.
+<a id="d0e1908"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1908">72</a>]</span></p>
+<p>Plotseling ging de deur van het paviljoen open.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo sprong op; hij leefde meer in deze seconde dan in de dertig vorige jaren van zijn bestaan!...
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was Wang niet; &#8217;t was Soun, met een brief.
+
+</p>
+<p>&raquo;Groote spoed!&#8221; was al wat hij zeide.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had een voorgevoel. Hij greep den brief, dien hij zag dat uit San Francisco kwam; hij scheurde de enveloppe open, las
+snel den inhoud, gaf een kreet van vreugde en stormde het paviljoen van het &raquo;Leven&#8221; uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang, Wang!&#8221; riep hij zoo luid hij kon.
+
+</p>
+<p>Hij was reeds bij de kamer van den wijsgeer en opende de deur.
+
+</p>
+<p>Wang was er niet. Wang had blijkbaar ook dien nacht niet in zijne kamer doorgebracht en toen op Kin-Fo&#8217;s bevel zijne bedienden
+de yamen in alle hoeken doorzocht hadden, bleek het dat Wang verdwenen was, zonder een spoor achter te laten.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e1925" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">X.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cli&euml;nt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> worden voorgesteld.
+</p>
+</div>
+<p>&raquo;Ja, mijnheer Bidulph, een eenvoudige beursmanoeuvre, een echte Amerikaansche coup&#8221;, zeide Kin-Fo tot den hoofdagent van de
+verzekeringsmaatschappij.
+
+</p>
+<p>De deftige William J. Bidulph glimlachte als een kenner.
+
+</p>
+<p>&raquo;Goed gelukt, werkelijk&#8221;, sprak hij, &raquo;iedereen is er dupe van geweest.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zelfs mijn correspondent!&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Het staken der betalingen, het failliet, het geheele bericht was uit de lucht
+gegrepen! Acht dagen later waren de loketten geopend en betaalde men. De &raquo;affaire&#8221; was gelukt. De acties, die tachtig percent
+waren gedaald, werden tegen den laagsten koers door de centrale bank opgekocht en toen men den directeur kwam vragen hoeveel
+percent er zou worden uitgekeerd, luidde het zeer beleefde antwoord: &raquo;Honderd vijf en zestig percent!&#8221; Dat alles werd mij
+gemeld in dezen brief, dien ik heden morgen ontving; op het oogenblik dat ik, in de meening verkeerende dat ik geheel geru&iuml;neerd
+was....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De hand aan u zelf wildet slaan?&#8221; riep William J. Bidulph uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen&#8221;, antwoordde Kin-Fo, &raquo;op het oogenblik dat ik hoogst waarschijnlijk op het punt sta vermoord te worden.&#8221;
+
+<a id="d0e1946"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1946">73</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p073.jpg" alt="Soun was geheel verbazing. bladz. 71." width="503" height="720"><p class="figureHead">Soun was geheel verbazing. bladz. 71.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Vermoord!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met mijn toestemming, op schrift gebracht, een moord vooraf toegestaan, bezworen, en die u zou te staan gekomen zijn op....&#8221;
+<a id="d0e1956"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1956">74</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Tweemaal honderdduizend dollars&#8221;, antwoordde William J. Bidulph, &raquo;wijl alle kansen van sterven verzekerd waren. Wij zouden
+u diep betreurd hebben, mijn waarde heer....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wegens het bedrag van de verzekerde som?....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En de renten!&#8221;
+
+</p>
+<p>William J. Bidulph nam de hand van zijn cli&euml;nt en schudde die hartelijk op Amerikaansche wijze.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar ik begrijp niet....&#8221; voegde hij er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;U zult het begrijpen&#8221;, antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>En hij deed hem mededeeling van de overeenkomst door hem met iemand getroffen, in wien hij alle vertrouwen stelde. Hij herhaalde
+zelfs de termen waarin de brief vervat was welken die man in den zak had, een brief die hem voor vervolging vrijwaarde en
+hem straffeloosheid waarborgde. Maar, en dat was het meest bedenkelijke van het geval, de belofte zou gehouden worden, het
+woord zou worden gestand gedaan, daaraan behoefde niet getwijfeld te worden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Is die persoon een vriend van u?&#8221; vroeg de hoofdagent.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een vriend,&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;En het is dus uit vriendschap?...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Uit vriendschap en wie weet? misschien ook uit berekening. Ik heb hem vijftig duizend dollars op mijn hoofd verzekerd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vijftig duizend dollars!&#8221; riep William J. Bidulph. &raquo;Dan is het mijnheer Wang!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij is het.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een philosoof! Die zal er nimmer in toestemmen...&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo stond op het punt te zeggen:
+
+</p>
+<p>&raquo;Die philosoof is een oude Ta&iuml;-ping. Hij heeft gedurende de helft van zijn leven meer moorden begaan dan noodig zijn om de
+Eeuw te ru&iuml;neeren, als al degenen die hij gedood heeft bij de maatschappij verzekerd waren geweest! Sedert achttien jaren
+heeft hij zijne woeste neiging bedwongen; maar nu zich de gelegenheid voordoet, nu hij mij geru&iuml;neerd, ter dood bereid acht,
+nu hij daarenboven weet dat mijn dood hem een klein fortuin zal verschaffen, nu zal hij niet aarzelen....&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar Kin-Fo zeide niets van dit alles. Hij zou Wang gecompromitteerd hebben en William J. Bidulph zou waarschijnlijk niet
+geaarzeld hebben om den ouden Ta&iuml;-ping aan den gouverneur der provincie te verraden. Dan zou Kin-Fo zonder twijfel gered zijn,
+maar de philosoof ware verloren geweest.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het komt mij voor&#8221;, zeide daarop de agent der verzekeringsmaatschappij, &raquo;dat de zaak op zeer eenvoudige wijze op te lossen
+is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Op welke wijze?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Men dient Wang te doen weten, dat de toestand veranderd is en van hem den brief terug eischen.&#8221;
+<a id="d0e1997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1997">75</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Wang is sedert gisteren verdwenen en geen mensch weet waar hij
+gebleven is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hm!&#8221; was alles wat de hoofdagent liet hooren, een bewijs dat hij door deze mededeeling geheel overbluft was.
+
+</p>
+<p>Hij staarde daarop zijn cli&euml;nt aandachtig aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;En, mijn waarde heer, u hebt op het oogenblik in het minst geen lust om te sterven?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen zeker niet&#8221;, antwoordde Kin-Fo. &raquo;Door de manoeuvre van de centrale Californischen bank is mijn fortuin bijkans verdubbeld,
+en ik ga trouwen! Maar ik zal het niet doen voor ik Wang heb teruggevonden of voor de bepaalde termijn is verstreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wanneer verstrijkt die?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Op 25 Juni aanstaande. <span class="letterspaced">De Eeuw</span> loopt gedurende dit tijdstip gevaar een groot verlies te lijden. Het ligt dus op haar weg om daartegen maatregelen te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En den philosoof op te sporen&#8221;, antwoordde William J. Bidulph.
+
+</p>
+<p>De agent liep eenige oogenblikken met de handen op den rug door het vertrek, vervolgens zeide hij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen dien tot alles bereid zijnde vriend vinden; al zat hij ook in het binnenste der aarde. Maar tot dat het zoover
+is gekomen zullen wij u, mijnheer, beschermen tegen elke poging tot moord, evenals wij u reeds beschermd hebben tegen zelfmoord.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat bedoelt u daarmede?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat twee mijner agenten, sedert 30 April jl., den dag, waarop de polis door u onderteekend werd, al uw schreden hebben gevolgd,
+al uw daden nauwkeurig bespied!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heb niets van die bespieding van mijn persoon gemerkt,&#8221; zeide Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het zijn menschen, die hun vak verstaan, allerfatsoenlijkste lieden!&#8221; antwoordde de hoofdagent. &raquo;Vergun mij ze u voor te
+stellen, nu zij niet meer verplicht zijn in &#8217;t geheim te uwen opzichte te handelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zal mij een genoegen zijn,&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Craig-Fry moeten hier zijn, omdat u hier zijt!&#8221; En William J. Bidulph riep:
+
+</p>
+<p>&raquo;Craig-Fry?&#8221;
+
+</p>
+<p>Craig en Fry stonden werkelijk achter de deur van het particuliere kabinetje. Zij waren den cli&euml;nt gevolgd tot aan de deur
+van het bureau en wachtten daar zijn vertrek af.
+
+</p>
+<p>&raquo;Craig-Fry,&#8221; aldus liet zich thans de hoofdagent hooren, &raquo;je hebt gedurende de twee maanden, dat voor de polis betaald is,
+onzen kostbaren cli&euml;nt niet meer tegen zich zelf te behoeden, maar tegen een van zijn eigen vrienden, den philosoof Wang,
+die zich verbonden heeft hem te vermoorden!&#8221;
+<a id="d0e2039"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2039">76</a>]</span></p>
+<p>En de twee onafscheidelijken werden op de hoogte der zaak gebracht. Zij begrepen ze en namen de opdracht aan. De rijke Kin-Fo
+behoorde hun toe. Hij kon geen trouwer dienaren hebben.
+
+</p>
+<p>Wat moest er nu gedaan worden?
+
+</p>
+<p>Men kan op twee&euml;rlei wijze te werk gaan, meende de hoofdagent, &ograve;f Kin-Fo zoo zorgvuldig in zijn huis te Shang-Ha&iuml; bewaken,
+dat Wang het niet kan binnentreden zonder door Fry-Craig bespeurd te worden, &ograve;f wel alle pogingen in het werk stellen om gezegden
+Wang te vinden en hem den brief te ontnemen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het eerste geeft niets, antwoordde Kin-Fo. &raquo;Wang zou mij zeer gemakkelijk kunnen vinden, zonder bespeurd te worden, wijl
+mijn huis ook het zijne is. Men moet hem, het koste wat het wil opsporen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U hebt gelijk, mijnheer,&#8221; antwoordde William J. Bidulph. &raquo;Het zekerste is om gezegden Wang terug te vinden en wij <i>zullen</i> hem vinden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dood of...&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Levend!&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen! levend!&#8221; riep Kin-Fo uit... <span id="d0e2059" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Ik wil niet dat Wang een oogenblik door mijn schuld gevaar loopt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Craig en Fry, voegde William J. Bidulph er bij, &raquo;je staat gedurende zevenenzeventig dagen voor onzen cli&euml;nt in. Tot 30 Juni
+a. s. vertegenwoordigt mijnheer voor ons een waarde van tweemaal honderdduizend dollars.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop namen de cli&euml;nt en de hoofdagent van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> afscheid van elkander. Tien minuten later was Kin-Fo, gevolgd door de beide lijfwachten, die hem vooreerst niet meer zouden
+verlaten, in zijn yamen <span id="d0e2069" class="corr" title="Bron: terruggekeerd">teruggekeerd</span>.
+
+</p>
+<p>Toen Soun zag dat Craig en Fry officieel in het huis toegelaten werden, maakte zich een gevoel van spijt van hem meester.
+Geen vragen meer, geen antwoorden en vooral geen ta&euml;ls meer! Daarbij kwam dat zijn meester zijne oude levenswijze hervatte
+en zijn onhandigen en luien knecht weder hard begon te behandelen.
+
+</p>
+<p>Arme Soun! Wat zoudt gij gezegd hebben als gij geweten hadt welk lot u boven het hoofd hing!
+
+</p>
+<p>Het eerste dat Kin-Fo deed was naar Peking, avenue de Cha-Coua te &raquo;phonografeeren&#8221; welken keer zijn lot genomen had. De jonge
+vrouw hoorde op nieuw hoe de stem van hem, dien zij voor altijd meende verloren te hebben, haar de teederste namen gaf. Hij
+zou zijne lieve jonge zuster terug zien. Eer de zevende maan ten einde was gebracht zou hij bij haar zijn, om haar niet weder
+te verlaten. Maar nadat hij geweigerd had haar ongeluk te zoeken, mocht hij haar niet op nieuw aan het gevaar blootstellen
+om haar weder weduwe te maken.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou begreep niet best wat deze laatste zin beteekende, zij begreep <a id="d0e2080"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2080">77</a>]</span>slechts &eacute;&eacute;n zaak, en wel dat haar verloofde tot haar terugkeerde en dat hij, v&oacute;&oacute;r er twee maanden zouden verloopen, bij haar
+zou zijn.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p077.jpg" alt="Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinci&euml;n van het Hemelsche Rijk. Bladz. 80." width="506" height="720"><p class="figureHead">Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinci&euml;n van het Hemelsche Rijk. Bladz. 80.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e2087"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2087">78</a>]</span></p>
+<p>En op dien dag was er geen gelukkiger vrouw in het geheele Hemelsche Rijk dan de jeugdige weduwe.
+
+</p>
+<p>Er was, in werkelijkheid, eene geheele omkeering tot stand gebracht in de gedachten van Kin-Fo, thans, dank zij de voordeelige
+operatie van de centrale Californische bank, viermaal millionnair. Hij wenschte te leven en goed te leven. Twintig dagen van
+spanning hadden hem geheel veranderd. Noch de mandarijn Pao-Shen, noch de koopman Yin-Pang, noch Tim, de bon-vivant, noch
+Houal, de letterkundige zouden in hem het onverschillige wezen herkend hebben, van &#8217;t welk zij op een der bloemschepen in
+de Paarlenrivier afscheid hadden genomen. Wang zou zijne eigen oogen niet geloofd hebben, als hij het gezien had. Maar hij
+was verdwenen zonder eenig spoor na te laten. Hij keerde niet in het huis te Shang-Ha&iuml; terug. Dit was een bron van groote
+zorg voor Kin-Fo en van angst voor de beide lijfwachten.
+
+</p>
+<p>Acht dagen later, den 24<sup>n</sup> Mei, was er nog geen bericht van den philosoof en bijgevolg geen mogelijkheid om op zijn spoor te komen. Te vergeefs hadden
+Kin-Fo, Craig en Fry de vreemde concessies, de bazars, de verdachte kwartieren, de omstreken van Shang-Ha&iuml; doorzocht. Te vergeefs
+waren de meest bekwame politiedienaars aan &#8217;t werk geweest. De philosoof was niet te vinden. Ondertusschen verdubbelden Craig
+en Fry, die hoe langer hoe meer onrust gevoelden, hunne voorzorgen. Zij verlieten hun cli&euml;nt nacht noch dag, aten aan zijn
+tafel, sliepen in zijn kamer, wilden hem overhalen om een ijzeren mali&euml;nkolder te dragen ten einde beschermd te zijn voor
+een dolkstoot en alleen versche eieren te eten om niet vergiftigd te worden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo het moet gezegd worden, liet hen praten. Hij kon zich even goed gedurende twee maanden in de brandkast van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> laten opsluiten, onder voorgeven, dat hij tweemaal honderdduizend dollars vertegenwoordigde!
+
+</p>
+<p>Toen stelde William J. Bidulph, practisch als altijd, zijn cli&euml;nt voor de gestorte premie te restitueeren en de polis te verscheuren.
+
+</p>
+<p><span id="d0e2105" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>&#8217;t Spijt mij zeer,&#8221; antwoordde Kin-Fo bedaard, &raquo;maar de zaak heeft zijn beslag gekregen en u moet er de gevolgen van dragen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het zij zoo,&#8221; antwoordde de hoofdagent, zich in het onvermijdelijke schikkende. &raquo;Het zij zoo. U hebt gelijk! U kunt door
+niemand beter beschermd worden dan door ons!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Noch goedkooper!&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+
+
+<a id="d0e2112"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2112">79</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2113" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XI.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche Rijk wordt.</p>
+</div>
+<p>Men kon Wang niet op het spoor komen. Kin-Fo liep gevaar razend te worden door de werkeloosheid, waartoe hij zich gedwongen
+zag, want hij kon zelfs geen pogingen doen om den philosoof te vinden, daar hij verdwenen was zonder eenig spoor achter te
+laten.
+
+</p>
+<p>Deze loop van zaken stond den hoofdagent van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet bijzonder aan. Eerst had hij gedacht dat het hier geen ernstig geval gold, dat Wang zijne belofte niet zou houden, omdat
+zulke zonderlingheden zelfs in het excentrieke Amerika niet zouden voorkomen,&#8212;maar hij kwam allengs tot de overtuiging, dat
+in het vreemde land, &#8217;t welk men het Hemelsche Rijk noemde, niets onmogelijk was. Ten slotte werd hij het eens met Kin-Fo,
+dat de philosoof, als men hem niet kon opsporen, zijn gegeven woord gestand zou doen. Zijn verdwijnen wekte het vermoeden,
+dat hij zijn voornemen dan zou volvoeren als zijn leerling er het minst op bedacht was en dat hij dan als een bliksemstraal
+met snelle en zekere hand den doodelijken stoot zou toebrengen. En dan zou hij, na den brief op het lichaam van zijn slachtoffer
+gelegd te hebben, dood bedaard naar de bureaux van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> wandelen om zijn deel van het verzekerde kapitaal op te eischen.
+
+</p>
+<p>Men moest Wang voorkomen; maar hem direct voorkomen, ging niet aan.
+
+</p>
+<p>William J. <span id="d0e2133" class="corr" title="Bron: Budulph">Bidulph</span> besloot daarop op indirecte wijze en wel door de pers op Wang te werken. Binnen enkele dagen werden aan alle Chineesche bladen
+missiven gericht en aan de hoofdorganen in de beide werelddeelen telegrammen gezonden.
+
+</p>
+<p>De <i>Tching-Pao</i>, het officieele blad van Peking, de Chineesche bladen te Shang-Ha&iuml; en te <span id="d0e2141" class="corr" title="Bron: Hong-kong">Hong-Kong</span>, de meest verspreide bladen van Europa en Amerika, behelsden herhaaldelijk de volgende advertentie:
+
+</p>
+<p>&raquo;De heer Wang van Shang-Ha&iuml; wordt verzocht om de overeenkomst, door hem 2 Mei jl. aangegaan met den heer Kin-Fo, als niet
+geschied te beschouwen, daar gezegde heer Kin-Fo slechts &eacute;&eacute;n wensch koestert, nl. honderd jaar oud te worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze zonderlinge annonce werd gevolgd door een ander die er wat practischer uitzag:
+
+</p>
+<p>&raquo;Tweeduizend dollars of dertienhonderd ta&euml;ls zullen uitgekeerd worden aan hem die aan William J. Bidulph, hoofdagent van <span class="letterspaced">de <a id="d0e2152"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2152">80</a>]</span>Eeuw</span> te Shang-Ha&iuml;, weet mee te deelen waar zich de heer Wang, in genoemde plaats woonachtig geweest, thans bevindt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het was niet aannemelijk te achten, dat Wang in de vijf en vijftig dagen die hem waren gegeven om zijne belofte te houden,
+aan het reizen was getrokken. Het was veel waarschijnlijker, dat hij zich in de omstreken van Shang-Ha&iuml; ophield om van elke
+gelegenheid gebruik te maken; William J. Bidulph achtte het echter zaak om op alles gevat te zijn.
+
+</p>
+<p>Verscheidene dagen gingen voorbij en er kwam geen verandering in den toestand. Eindelijk begonnen de aanplakbiljetten, in
+echt Amerikaanschen stijl de openbare aandacht te trekken en de algemeene vroolijkheid op te wekken. Men zag er met groote
+letters en sprekende kleuren <span class="smallcaps">Wang</span>! <span class="smallcaps">Wang</span>!! <span class="smallcaps">Wang</span>!!! op staan en niet minder duidelijk de woorden <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>! <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>!! <span class="smallcaps">Kin-Fo</span>!!!
+
+</p>
+<p>Men lachte er om tot in de meest afgelegen provinci&euml;n van het Hemelsche Rijk.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar is Wang?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie weet er waar Wang is?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar blijft Wang?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat doet Wang?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang! Wang! Wang!&#8221; riepen de kleine Chineesjes in koor langs de straten, en dezelfde vragen waren weldra in ieders mond.
+
+</p>
+<p>En Kin-Fo, die waardige zoon van het Hemelsche Rijk, &raquo;die slechts &eacute;&eacute;n wensch koesterde, nl. honderd jaar oud te worden,&#8221; die
+dus in lengte van levensduur wilde wedijveren met den beroemden olifant, wiens twintigste lustrum juist in het Stallenpaleis
+te Peking gevierd was, Kin-Fo werd weldra de held van den dag.
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, hoe is het; wordt mijnheer Kin-Fo al ouder?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe vaart hij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is zijn eetlust goed?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe staan zijn vooruitzichten op het gele kleed?&#8221;<a id="d0e2199src" href="#d0e2199" class="noteref">1</a>
+
+</p>
+<p>&raquo;Dergelijke spotachtige vragen hoorde men van burgerlijke en militaire mandarijnen als zij elkander ontmoetten, van kooplieden
+op de beurs of in hun kantoor, van arbeidslieden op de straat en van de bootslieden in hunne drijvende steden.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Zijn vroolijke en satirieke lui, die Chineezen, en men moet erkennen dat hier wel reden was om eens te lachen. Weldra had
+ieder er dan ook een eigen geestigheid op bedacht en op de aanplakborden en de particuliere muren wemelde het spoedig van
+allerlei karikaturen.
+
+<a id="d0e2206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2206">81</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p081.jpg" alt="Een onafzienbare laan. Bladz. 87." width="498" height="720"><p class="figureHead">Een onafzienbare laan. Bladz. 87.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo leed veel onder al het onaangename van deze zonderlinge vermaardheid. Men maakte zelfs een lied op hem op de wijs van
+het &raquo;Man-tchiang-houng&#8221;, de wind die door de wilgen blaast. Er <a id="d0e2214"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2214">82</a>]</span>verscheen een berijmde klacht, waarin hij sprekende opgevoerd werd: de <i>Vijf nachtwaken van den Honderdjarige</i>! Welk een verleidelijke titel en welk een debiet had het, daar het slechts drie sapeken kostte!
+
+</p>
+<p>Of al die ophef Kin-Fo al verdroot, de heer William J. Bidulph verheugde zich over de ruchtbaarheid die de zaak kreeg; maar
+Wang kwam in weerwil daarvan niet te voorschijn.
+
+</p>
+<p>De zaken kwamen eindelijk zoo ver, dat de positie van Kin-Fo onhoudbaar werd. Als hij zich buiten de deur vertoonde, vergezelde
+hem een stoet van beiderlei geslacht en van allerlei leeftijd op de straten, langs de kaden, zelfs in de Engelsche, Fransche
+en Amerikaansche nederzettingen, en dwars door de velden. Kwam hij thuis, dan moest hij door een hoop straatjongens heen worstelen,
+voordat hij zijn yamen kon binnentreden.
+
+</p>
+<p>Elken ochtend dwong men hem om op het balkon van zijn kamer te verschijnen, opdat elkeen zien zou dat hij nog geen definitief
+bezit genomen had van zijn doodkist in de kiosk van het &raquo;Leven.&#8221; De dagbladen bevatten dagelijks een spot-bulletin betreffende
+zijn toestand, met allerlei ironische toespelingen, als behoorde hij onder de leden der regeerende dynastie der Tsings. Hij
+werd ten slotte meer dan belachelijk.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag, 21 Mei, kwam dan ook de veelgeplaagde Kin-Fo zijn vriend William J. Bidulph opzoeken, om hem te vertellen
+dat hij terstond op reis ging. Hij had eindelijk genoeg van Shang-Ha&iuml; en de Shang-Ha&iuml;ers!
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien loopt u op reis nog meer gevaar!&#8221; merkte de agent zeer terecht op.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Kan me niet schelen!&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Neem u maar voorzorgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waar gaat u heen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Den weg die voor mij ligt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waar houdt u op?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nergens.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wanneer komt u terug?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nooit!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En als ik wat van Wang hoor?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Loop naar den duivel met Wang! Uil die ik was, dat ik hem ook dien dwazen brief gaf!&#8221;
+
+</p>
+<p>Eigenlijk brandde Kin-Fo van begeerte om den wijsgeer terug te vinden. Dat zijn leven in de macht van den ex-Ta&iuml;-ping was,
+begon hem bitter te verdrieten. Het bezwaarde hem letterlijk. Een maand langer in die positie zou hij nooit uithouden! Het
+lam was geheel van karakter veranderd!
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, ga op reis,&#8221; sprak William J. Bidulph, toen hij zag dat er niets aan te doen was. &raquo;Craig en Fry zullen u overal volgen,
+waar u ook heengaat.&#8221;
+<a id="d0e2251"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2251">83</a>]</span></p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is <i>mij</i> wel,&#8221; antwoordde Kin-Fo, &raquo;maar ik waarschuw u vooraf dat ik ze zal laten draven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zullen draven, mijn waarde heer, zij zullen draven; het zijn geen lui die zuinig op hun beenen zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo ging daarop huiswaarts en maakte zijne toebereidselen, zonder een oogenblik tijd te verliezen.
+
+</p>
+<p>Soun moest zijn meester vergezellen&#8212;tot zijn grooten spijt, want hij hield niet van veranderingen. Maar hij zweeg, want de
+opmerking zou hem ongetwijfeld weder een stuk van zijn staart gekost hebben.
+
+</p>
+<p>Wat Craig en Fry betreft, als echte Amerikanen zagen zij niet tegen verplaatsing op, en waren zij steeds bereid om op het
+eerste woord naar het andere einde der wereld te gaan. De eenige vraag die zij zich veroorloofden was:
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar gaat mijnheer naar toe?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Eerst naar Nan-King en vervolgens naar den duivel!&#8221;
+
+</p>
+<p>Om beider lippen vertoonde zich tegelijkertijd een glimlach. Ze waren verrukt! Naar den duivel! Niets viel beter in hun smaak!
+Slechts enkele oogenblikken om afscheid van den heer William J. Bidulph te nemen en nu kwamen zij terug in Chineesche kleederdracht
+om op hunne reis door het Hemelsche Rijk minder de aandacht der bevolking te trekken.
+
+</p>
+<p>Een uur later waren Craig en Fry met den reiszak omhangen en revolvers gewapend weder in de yamen terug en bij het vallen
+van den avond verlieten Kin-Fo en zijne gezellen zeer geheimzinnig de haven van de Amerikaansche nederzetting met de stoomboot
+die van Shang-Ha&iuml; op Nan-King vaart.
+
+</p>
+<p>Deze reis is slechts een uitstapje. In minder dan twaalf uur kan een goede boot, die bij de afvaart van de eb profiteert,
+langs de Blauwe <span id="d0e2275" class="corr" title="Bron: rivier">Rivier</span> de oude hoofdstad van zuidelijk China bereiken.
+
+</p>
+<p>Gedurende dien overtocht droegen Craig en Fry voor hun kostbaren Kin-Fo de teederste zorgen, na vooraf al de overige passagiers
+nauwkeurig opgenomen te hebben. Zij kenden den wijsgeer van aanzien&#8212;wie van al de bewoners der buitenlandsche nederzettingen
+kende zijne beminnelijke verschijning niet?&#8212;en zij hadden zich overtuigd, dat hij hen niet aan boord gevolgd was. Nadat deze
+voorzorg genomen was, hadden zij gelegenheid om al hunne attenties aan den verzekerde van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> te wijden; zij onderzochten met hunne handen de stevigheid der verschansing waartegen hij leunde, der treden van de trap
+waarop hij den voet zette, zij lokten hem ver van den stoomketel welks constructie hun verdacht voorkwam, verzochten hem zich
+niet bloot te stellen aan de koude nachtlucht, keken of de luikjes van zijn hut wel vertrouwd en waterdicht waren, berispten
+Soun, dien luien knecht, die er nooit was als zijn meester hem noodig had, vervingen hem somtijds als Kin-Fo <a id="d0e2283"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2283">84</a>]</span>thee en koekjes verlangde en legden zich ten slotte in de tweede nachtwake geheel gekleed voor de deur van zijn hut te rusten,
+met veiligheidsgordels aan hunne zijde en gereed om hem ter hulp te snellen, als door aanvaring of eenig ander ongeluk de
+stoomboot gevaar mocht loopen in de diepte der rivier te verdwijnen. Maar er gebeurde niets wat Craig en Fry gelegenheid gaf
+om hunne getrouwheid en gehechtheid aan den persoon van Kin-Fo door daden te bewijzen. De stoomboot zakte snel den Wou-Sang
+af, liep uit in den Yang-tse-Kiang of Blauwe Rivier, voer langs het Tsong-Ming eiland, liet de vuurtorens van Ourong en Langchan
+achter zich, kwam met het getij door de provincie Kiang-Sou en zette 22 Mei hare passagiers behouden en wel op de kade van
+de oude Keizersstad af.
+
+</p>
+<p>Dank zij de zorg der beide gedienstige geesten, was de staart van Soun gedurende dit gedeelte van de reis geen streep korter
+geworden. De luiaard had dus geen reden tot klagen.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was niet zonder reden, dat Kin-Fo na zijn vertrek uit Shang-Ha&iuml; eerst naar Nan-King gegaan was. Hij meende eenige kans
+te hebben om den philosoof daar aan te treffen.
+
+</p>
+<p>Wang had zich door zijne herinneringen aangetrokken kunnen gevoelen door deze ongelukkige stad, het voornaamste tooneel van
+den opstand der Tchang-Mao&#8217;s. Was zij indertijd niet in het bezit genomen en verdedigd door dien eenvoudigen schoolmeester,
+later den geduchten Rong Si&eacute;ou-Tsien, die keizer der Ta&iuml;-pings werd en het <span id="d0e2291" class="corr" title="Bron: Mantschourysche">Mantschourijsche</span> gezag zoo lang in toom hield? Was in deze stad het nieuwe tijdperk van den Grooten Vrede<a id="d0e2294src" href="#d0e2294" class="noteref">2</a> niet door hem afgekondigd? Had hij daar in 1864 geen vergif ingenomen, om te voorkomen dat hij levend in handen zijner vijanden
+viel? Uit het oude koningspaleis daar ter stede ontsnapte zijn jonge zoon, wiens hoofd weldra daarna door de Imperialisten
+werd afgehouwen! Werden Rong Si&eacute;ou-Tsien&#8217;s beenderen niet nog uit de puinhoopen der verbrande stad opgedolven om tot een prooi
+der onreine roofdieren te strekken? Waren, om alles in eens te zeggen, niet binnen drie dagen honderdduizend van Wangs oude
+gezellen en vrienden in deze provincie om het leven gebracht?....
+
+</p>
+<p>Het was dus wel mogelijk dat de wijsgeer, geleid door een soort van heimwee, dat hem beving na de verandering in zijne gewone
+levenswijze, naar deze plaatsen getrokken was en zich hier aan zijne persoonlijke herinnering had overgegeven! Hij zou van
+hier toch weder binnen enkele uren te Shang-Ha&iuml; kunnen zijn, om den stoot toe te brengen....
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p085.jpg" alt="Hij trad wat dichterbij en las. Bladz. 87." width="493" height="720"><p class="figureHead">Hij trad wat dichterbij en las. Bladz. 87.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Daarom was Kin-Fo eerst naar Nan-King gegaan en koos hij <a id="d0e2306"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2306">85</a>]</span>deze stad als eerste pleisterplaats op zijne reis. Als hij er Wang aantrof zou men terstond tot eene verklaring komen en de
+belachelijke zaak zou daarmede uit zijn. Als Wang er niet te vinden was, zou <a id="d0e2308"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2308">86</a>]</span>Kin-Fo zijne omzwervingen door het Hemelsche Rijk voortzetten tot den dag waarop de overeenkomst afgeloopen was en hij niets
+meer van zijn ouden leermeester en vriend zou te vreezen hebben.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, door Craig en Fry vergezeld en door Soun gevolgd, begaf zich nu naar een hotel, in een der slechts half bevolkte kwartieren
+gelegen, waaromheen zich drievierde gedeelte der oude hoofdstad als een woestijn uitstrekt.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik reis onder den naam van Ki-Nan&#8221;, zeide Kin-Fo tegen zijne metgezellen, &raquo;en ik verzoek u dat mijn vorige naam, onder geen
+voorwendsel hoegenaamd, nooit meer uitgesproken worde.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ki...&#8221; zeide Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nan&#8221; vulde Fry aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ki-Nan&#8221; herhaalde Soun.
+
+</p>
+<p>Men begrijpt dat Kin-Fo, nu hij zijne Shang-Ha&iuml;sche vermaardheid ontvluchtte, geen lust had om die op zijn reis terug te vinden.
+Overigens had hij Craig en Fry ook niet gesproken over de mogelijkheid dat de philosoof te Nan-King zijn zou. Deze vreesachtige
+agenten zouden met een overdaad van voorzorgen voor den dag zijn gekomen, die van hun standpunt wel te rechtvaardigen waren,
+doch die Kin-Fo hartelijk verveelden. In waarheid, als zij met een millioen in hun zak door eene verdachte streek hadden moeten
+reizen, zouden zij niet voorzichtiger hebben kunnen zijn dan nu. &#8217;t Was dan ook weinig minder dan een millioen, dat de maatschappij
+<span class="letterspaced">de Eeuw</span> aan hunne zorgen had toevertrouwd!
+
+</p>
+<p>De geheele dag werd besteed aan het bezoeken der straten, pleinen en bijzonderheden van Nan-King. Van de West- tot de Oostpoort,
+van het noorden naar het zuiden, werd de stad, die overal van vervallen grootheid getuigde, doorkruist. Kin-Fo stapte stevig
+door, sprak weinig, maar keek goed om zich heen.
+
+</p>
+<p>Geen enkel verdacht gelaat vertoonde zich, noch op de kanalen, die door de heffe des volks bezocht werden, noch in de met
+tegels bevloerde straten, tusschen puinhoopen van huizen, waar gras en onkruid steeds welig tierde. Men zag er geen vreemdeling
+onder de half verwoeste marmeren zuilengangen, de verbrande stukken muur die de plek aanwezen waar het keizerlijke paleis,
+het tooneel van de hevigste worsteling, gestaan had, waar Wang ongetwijfeld tot het laatste oogenblik stand gehouden had.
+Niemand trachtte zich te onttrekken aan de blikken der bezoekers, noch in den omtrek van de yamen der katholieke zendelingen,
+die de <span id="d0e2329" class="corr" title="Bron: Nankingers">Nan-Kingers</span> in 1870 wilden vermoorden, noch in de buurt van de wapenfabriek, pas opgericht met de onvernielbare overblijfsels van den
+porceleinen toren, waarmede de Ta&iuml;-pings den grond bedekt hadden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, die onvermoeid scheen te zijn, liep steeds voorwaarts. Altijd van nabij gevolgd door zijne beide onvermoeibare satellieten
+en in de verte door den ongelukkigen Soun, die aan zulke tochten <a id="d0e2334"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2334">87</a>]</span>niet gewend was, verliet hij de Oostpoort en waagde zich op de verlaten vlakte.
+
+</p>
+<p>Daar vertoonde zich een onafzienbare laan, aan elke zijde door monsterachtige dieren van graniet bezet.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo volgde die laan met versnelden stap.
+
+</p>
+<p>Aan het einde verhief zich een kleine tempel. Daarachter bevond zich een graf heuvel. Hier was de rustplaats van Rong-Ou,
+een priester die keizer geworden was, een van die hardnekkige vaderlanders die, vijf eeuwen geleden, tegen de vreemde overheersching
+hadden gestreden. Zou de philosoof zich hier niet vermeid hebben in de roemvolle herinneringen, op het graf zelf, waar de
+stichter van de dynastie der Mings rustte!
+
+</p>
+<p>De grafheuvel was eenzaam, de tempel verlaten. Men zag er niet anders dan kolossale beelden, ten nauwernood in het marmer
+uitgebeiteld en fantastische gedierten, die ter bewaking schenen te dienen.
+
+</p>
+<p>Maar op de deur van den tempel bespeurde Kin-Fo, niet zonder eenige ontroering, eenige teekens, die er door een menschenhand
+op gegrift waren. Hij trad wat dichter bij en las deze drie letters:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p class="aligncenter">W. K.-F.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Wang! Kin-Fo! Er was geen twijfel meer aan, de philosoof had daar vertoefd!
+
+</p>
+<p>Kin-Fo zeide niets, keek rond, zocht...... Er was niemand.
+
+</p>
+<p>Des avonds kwamen Kin-Fo, Craig, Fry en Soun, die haast niet meer voort kon, in het hotel terug en den volgenden dag hadden
+zij Nan-King verlaten.
+
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2199" href="#d0e2199src" class="noteref">1</a></span> Zoodra een Chinees 80 jaar oud is heeft hij het recht gele kleederen te dragen. Geel is de kleur der Keizerlijke familie en
+het bedoelde recht is een eerbewijzing aan den ouderdom.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2294" href="#d0e2294src" class="noteref">2</a></span> Letterlijke vertaling van het woord Ta&iuml;-ping.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e2356" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht op avontuur uitgaan.</p>
+</div>
+<p>Wie is de reiziger, die de groote rij- en waterwegen van het Hemelsche Rijk met zooveel volharding aflegt? Hij gaat voorwaarts,
+steeds voorwaarts, niet wetende waar hij gisteren was en waar hij morgen zijn zal. Hij trekt de steden door zonder ze te zien,
+hij gaat de herbergen en hotels alleen binnen om er eenige uren rust te nemen, hij vertoeft in de restaurants niet langer
+dan noodig is om voedsel te gebruiken. Geld schijnt geen waarde voor hem te hebben, hij verkwist het, hij werpt het weg om
+zijn tocht te bespoedigen.
+<a id="d0e2364"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2364">88</a>]</span></p>
+<p>Het is geen koopman die voor zijne zaken reist. Het is geen mandarijn, die door den minister met eene gewichtige zending is
+belast. Het is geen kunstenaar die de schoonheden der natuur opspoort. Het is geen geleerde, geen navorscher, die oude documenten
+zoekt, in tempels of kloosters van het oude China verspreid. Het is geen student, die in den tempel der examens moet opgaan
+om er een wetenschappelijken graad te behalen, geen priester van Bouddha, die inspectie moet houden over de kleine landelijke
+altaren, opgericht tusschen de wortels van den heiligen vijgeboom, noch een priester, die ter vervulling van een belofte een
+tocht maakt naar een der vijf heilige bergen van het Hemelsche Rijk.
+
+</p>
+<p>Het is de gewaande Ki-Nan, vergezeld door Fry-Craig, altijd vol ijver, en gevolgd door Soun die hoe langer hoe vermoeider
+wordt. Het is Kin-Fo die altijd nog verkeert in die zonderlinge gemoedsstemming, welke hem er toe dreef te vluchten, en te
+gelijk den spoorloos verdwenen Wang te zoeken. Het is de cli&euml;nt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> die van dit onophoudelijk heen- en weertrekken afleiding verwacht, en misschien een waarborg tegen de onbekende gevaren waardoor
+hij bedreigd wordt. Ook de beste schutter loopt de kans, dat hij een zich steeds bewegend doel mist en Kin-Fo wenschte zulk
+een doel te zijn.
+
+</p>
+<p>De reizigers hadden te Nan-King weder plaats genomen op een, van de vlugge Amerikaansche stoombooten, groote drijvende hotels
+die de Blauwe Rivier bevaren. Zestig uur later stapten zij te Ran-K&eacute;ou aan wal, niet voordat zij die grillige rots bewonderd
+hadden, de &raquo;Kleine Wees&#8221;, die zich midden in den stroom der Yang-tze-Kiang verheft, en op welks top zich trotsch een tempel
+verheft, waarin de dienst door Chineesche priesters verricht wordt.
+
+</p>
+<p>Te Ran-K&eacute;ou, aan de samenvloeiing gelegen van de Blauwe Rivier en zijne voornaamste bijrivier, de Ran-Kiang,<a id="d0e2376src" href="#d0e2376" class="noteref">1</a> bleef onze zwerver een halven dag stil.
+
+</p>
+<p>Daar was men omringd door allerlei, niet te herstellen overblijfselen uit den tijd der Ta&iuml;-pings; maar noch in deze handelstad,
+die als &#8217;t ware slechts een aanhangsel is van Rang-Yang-Fou, op den rechter-oever van de zijrivier, noch te <span id="d0e2381" class="corr" title="Bron: Ou-Tchang-Fon">Ou-Tchang-Fou</span> hoofdstad van de provincie van Rou-P&eacute; aan den rechteroever van den stroom zelf, was iets te bespeuren van den spoorloos verdwenen
+Wang. Ook zag men er geen letters als die, welke Kin-Fo te Nan-King op het graf van den gekroonden priester had gevonden.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p089.jpg" alt="Men was daar in de streek van de &raquo;L&#339;ss.&#8221; Bladz. 92." width="497" height="720"><p class="figureHead">Men was daar in de streek van de &raquo;<span id="d0e2388" class="corr" title="Bron: Loess">L&#339;ss</span>.&#8221; Bladz. 92.
+</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Als Craig en Fry zich hadden voorgesteld dat zij, op hunne reis <a id="d0e2394"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2394">89</a>]</span>door China, eenige kennis op zouden doen van land en zeden, zouden zij zich spoedig bedrogen gevonden hebben. Zelfs de tijd
+zou hun ontbroken hebben om aanteekeningen te maken en hunne <a id="d0e2396"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2396">90</a>]</span>indrukken zouden zich bepaald hebben tot eenige namen van steden en sterkten. Maar zij waren niet nieuwsgierig en snapachtig
+evenmin. Zij spraken bijna nooit met elkander. Waarvoor zou dat ook gediend hebben! Hetgeen Craig dacht, was ook de meening
+van Fry. Het zou een soort van alleenspraak geworden zijn. Zij letten dan ook, evenmin als hun cli&euml;nt, op het tweeslachtig
+voorkomen van het grootste aantal der Chineesche steden&#8212;bijna uitgestorven in het midden en druk in de voorsteden. Ternauwernood
+bespeurden zij te Ran-K&eacute;ou het Europeesche gedeelte, kenbaar aan de breede en rechte straten, de bevallige gebouwen en den
+schaduwrijken wandelweg, die zich langs de oevers van de Blauwe Rivier uitstrekt. Zij keken alleen uit naar &eacute;&eacute;n persoon en
+die persoon bleef onzichtbaar.
+
+</p>
+<p>De stoomboot kon, dank zij den was dien de wateren van den Ran-Kiang deed stijgen, deze zijrivier nog circa honderd dertig
+mijlen tot aan Leo-Ro-K&eacute;ou opstoomen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was er de man niet naar om dit soort van vervoermiddel, &#8217;t welk hem zeer behaagde, te verlaten. Integendeel, hij stelde
+er prijs op zoover te gaan als de Rang-Kiang bevaarbaar was. Eenmaal daar gekomen, zou hij nader zien. Craig en Fry hadden
+er niets tegen dat de tocht aldus voortgezet werd. De bewaking was aan boord zeer gemakkelijk, de gevaren minder dreigend.
+Als zij verder kwamen, op de minder veilige wegen van midden-China, zou het heel wat anders zijn.
+
+</p>
+<p>Wat Soun betreft, het leven aan boord beviel hem uitstekend. Hij behoefde niet te loopen, hij behoefde niets te doen, zijn
+meester kon hij overlaten aan de goede zorgen van Craig-Fry, hij kon zich, na flink gegeten en gedronken te hebben, rustig
+in zijn hoekje uitstrekken om te slapen en het eten was uitmuntend.
+
+</p>
+<p>Eene verandering in de voeding aan boord, die eenige dagen later inviel, moest ieder ander dan dezen stoffel er opmerkzaam
+op gemaakt hebben dat er eene wijziging gekomen was in de aardrijkskundige gesteldheid der reizigers.
+
+</p>
+<p>Bij den maaltijd werd de plaats van de rijst ingenomen door het koren, in den vorm van ongerezen broodjes, die, als men ze
+versch gebruikte, zeer aangenaam van smaak waren.
+
+</p>
+<p>Soun betreurde, als een Chinees uit het zuiden, zijne gewone rijst. Hij kon met zijne kleine stokjes zoo behendig manoeuvreeren,
+als hij de korrels uit den schotel in zijn grooten mond bracht, en hij kon zulke geduchte hoeveelheden naar binnen werken!
+Rijst en thee, wat heeft een waar zoon van het Hemelsche Rijk meer noodig!
+
+</p>
+<p>De stoomboot bleef de Rang-Kiang opvaren en was de grens van het koren genaderd. Men bespeurde dat men in hooge streken gekomen
+was. Aan den gezichteinder zag men eenige bergen met sterkten gekroond, gesticht onder de oude dynastie der Mings. De <a id="d0e2412"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2412">91</a>]</span>dijken, die de wateren van de rivier binnen hare bedding hielden, verdwenen, de oevers werden lager en het bed der rivier
+werd breeder maar verminderde in diepte. Men was het gebied van Guan-Lo-Fou genaderd.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo ging niet aan wal gedurende de weinige uren die noodig waren om bij de gebouwen der douanen, nieuwe brandstof aan boord
+te nemen. Wat had hij te maken in een stad, die hem geheel onverschillig was? Nu hij er niet in kon slagen Wang op het spoor
+te komen, had hij slechts eene begeerte: zich dieper in noordelijk China te begeven, waar hij wel geen kans had Wang te vinden,
+maar waar deze hem ook niet treffen zou.
+
+</p>
+<p>Na <span id="d0e2418" class="corr" title="Bron: Guan-Lo-Fon">Guan-Lo-Fou</span> deed men twee steden aan, tegenover elkander gelegen, het eene de handelstad Fan Tcheng op den linkeroever; en de hoofdstad
+Siang-Yang-Fou op den rechteroever; de eerste vol beweging en verkeer, de laatste, de verblijfplaats van de autoriteiten,
+meer dood dan levend.
+
+</p>
+<p>En na Fan Tcheng bleef de Ran-Kiang, met een rechten hoek noordwaarts buigende, nog tot Lao-Ro-K&eacute;ou bevaarbaar. Daar kon de
+stoomboot, wegens gebrek aan water, niet verder.
+
+</p>
+<p>Eenmaal te <span id="d0e2425" class="corr" title="Bron: Lao-Ro-Keou">&gt;Lao-Ro-K&eacute;ou</span> gekomen, moest er een groote verandering in de reisplannen worden gemaakt. Men moest de stroomen &raquo;die loopende wegen,&#8221; verlaten
+en zichzelf voortbewegen of althans de zacht schommelende beweging van de boot verwisselen met de schokken, het gekraak en
+gestoot van de ellendige voertuigen, die in het Hemelsche Rijk in gebruik zijn. Ongelukkige Soun! De tijd der beslommeringen,
+vermoeienissen, berispingen was voor hem aangebroken!
+
+</p>
+<p>En waarlijk, hij die Kin-Fo op dezen avontuurlijken zwerftocht, van gewest tot gewest, van stad tot stad wilde volgen, zou
+een zwaar werk ondernomen hebben! Den eenen dag reisde hij per wagen, maar welk een wagen! Een bak, stevig bevestigd op twee
+wielen met groote ijzeren spijkers voorzien en getrokken door twee weerbarstige muilezels, terwijl men alleen door een linnen
+huif bedekt was voor de regenvlagen en zonnestralen! Een anderen dag kon men hem zien uitgestrekt in een soort van stoel,
+die tusschen twee lange bamboezen stokken hing en aan zulk hevig slingeren en stampen was blootgesteld, dat het voor een vaartuig
+in al zijne spanten en inhouten een vreeselijk gekraak zou gegeven hebben.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry bevonden zich als aides-de-camp naast de portieren, op een paar ezels gezeten, die zoo mogelijk nog meer schudden
+en schommelden dan de stoel. Wat Soun betreft, hij ging te voet en als de marsch wat snel ging, al brommende en vloekende,
+en zich, meer dan goed voor hem was, verkwikkende aan den brandewijn van Kao-Liang. Ook hij ging dan met zonderlinge slingeringen
+voorwaarts, maar dit was niet te wijten aan de oneffenheden van <a id="d0e2432"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2432">92</a>]</span>het terrein! Kortom, de stoet ware op een onstuimige zee niet meer geschud geworden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne metgezellen deden te paard&#8212;dieren waarvan de wederga in ellende nauwelijks te vinden was&#8212;hun intocht te Si-Gnan-Fou,
+de oude hoofdstad van het Hemelsche Rijk, en waar de keizers uit de dynastie der Tangs eertijds hun zetel hadden gevestigd.
+
+</p>
+<p>Maar welke onafzienbare naakte en droge vlakten had men niet moeten doortrekken, wat al vermoeienissen, ja zelfs gevaren,
+had men niet doorworsteld eer deze afgelegen provincie van Chen-Li bereikt was!
+
+</p>
+<p>De Meizon wierp, op een breedte, ongeveer overeenstemmende met &#8217;t zuiden van Spanje, bijna onuitstaanbaar heete stralen op
+het aardrijk, en dreef het fijne stof der wegen, die nooit met steenen hadden kennis gemaakt, omhoog.
+
+</p>
+<p>Als men door zulk een gelen wervelwind werd overdekt, die de lucht als met een ongezonden damp verpestte, kon men er op rekenen
+van boven tot beneden in het grijs gestoken te worden. Men was daar in de streek van de &#8220;L&#339;ss,&#8221; een zonderling soort van geologische
+formatie, eigen aan &#8217;t noorden van China; &#8217;t is geen aarde en ook geen rots, maar een soort van steen, dat nog niet tot een
+vasten toestand gekomen is.
+
+</p>
+<p>De gevaren die men te doorstaan had, waren niet van denkbeeldigen aard in een land, waar de politiedienaars eene buitengewone
+vrees koesteren voor de messen van de dieven. Als men bedenkt, dat de &raquo;tipaos&#8221; in de steden aan de schurken vrij spel laten
+en de bewoners aldaar zich des nachts zelfs niet op de drukst bewoonde gedeelten durven begeven, kan men er over oordeelen
+hoe het op de wegen gesteld is! Meermalen werden de reizigers door verdachte troepen aangehouden, als zij de nauwe holen,
+diep tusschen de &raquo;l&#339;ss&#8221;-lagen uitgegraven, doortrokken; maar het zien van Craig-Fry met den revolver in den gordel, had de
+straatroovers tot nog toe altijd eerbied ingeboezemd. Toch waren de agenten van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> herhaaldelijk in groote onrust, minder voor zichzelf dan wel voor het millioen, dat aan hunne zorg was toevertrouwd. Of Kin-Fo
+door het mes van een boosdoener of door den dolk van Wang viel, was voor hen hetzelfde. De slag toch zou in ieder geval de
+maatschappij treffen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was overigens niet minder goed gewapend en even vast besloten zich te verdedigen. Hij hechtte meer dan ooit aan het
+leven en hij zou, om de uitdrukking van Craig-Fry te bezigen, &raquo;zich hebben laten dooden om het te behouden.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p093.jpg" alt="Hij beklom de steile oevers der Gele Rivier. Bladz. 95." width="496" height="720"><p class="figureHead">Hij beklom de steile oevers der Gele Rivier. Bladz. 95.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was niet waarschijnlijk dat men te Si-Gnan-Fou eenig spoor zou vinden van den philosoof. Nooit zou een oude Ta&iuml;-ping op
+de gedachte gekomen zijn daar een schuilplaats te zoeken. &#8217;t Is een <a id="d0e2456"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2456">93</a>]</span>stad welker wallen nooit door de opstandelingen zijn bemachtigd en die door een talrijk garnizoen is bezet. Alleen iemand
+die een bijzonderen smaak had voor archaeologische merkwaardigheden, <a id="d0e2458"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2458">94</a>]</span>in de plaats zeer talrijk, of die ervaren was in het uitleggen van de meest geheimzinnige spreuken&#8212;het museum aldaar &raquo;het
+bosch der tafelen&#8221; geheeten, was er rijk aan&#8212;kon roeping gevoelen daarheen te gaan. &#8217;t Was niet waarschijnlijk dat Wang er
+zou zijn.
+
+</p>
+<p>Daarom verliet Kin-Fo dan ook, den dag na zijne aankomst, deze stad, een gewichtig punt voor den handel tusschen midden-Azi&euml;,
+Thibet, Mongoli&euml; en China, en zette den tocht verder noordwaarts voort.
+
+</p>
+<p>Langs Kao-Lin-Sien, Sing-Tong-Sien, den weg door het dal van de Quei-Ro, welker wateren met het gele stof van de &raquo;l&#339;ss,&#8221; door
+welks bodem zij liep, bedekt waren, kwam de kleine troep te <span id="d0e2464" class="corr" title="Bron: Roua-Tcheou">Roua-Tch&eacute;ou</span> aan, het brandpunt van den geweldigen opstand der Muzelmannen in 1860. Vandaar bereikte Kin-Fo en zijne gezellen, nu eens
+per vaartuig, dan weder per wagen, niet zonder groote vermoeienissen, de vesting Tong-Kouan, aan de samenvloeiing van de Quei-Ro
+en de Rouang-Ro gelegen.
+
+</p>
+<p>De Rouang-Ro is de vermaarde Gele rivier. Zij daalt van het noorden af om zich, door de oostelijke provinci&euml;n, in de zee te
+storten die haren naam draagt, zonder daarom geel te zijn, evenmin als de Roode zee rood, de Witte zee wit of de Zwarte Zee
+zwart is. De stroom is beroemd, en ongetwijfeld van Hemelschen oorsprong, wijl zijn kleur die is van den keizer, Zoon van
+den Hemel; maar hij wordt ook &raquo;China&#8217;s leed&#8221; geheeten, een naam dien hij dankt aan de geduchte overstroomingen, waardoor voor
+&#8217;t oogenblik het Keizer-kanaal in ontredderden toestand verkeert.
+
+</p>
+<p>Te Tong-Kouan zouden de reizigers, zelfs des nachts, veilig geweest zijn. Het is geen handelstad, maar een militaire plaats,
+en bewoond, niet tijdelijk maar als vaste verblijfplaats, door de Mantsjoersche Tartaren, de keurtroepen van het Chineesche
+leger! Misschien was Kin-Fo voornemens er eenige dagen rust te nemen. Misschien zou hij er in een hotel eene goede kamer,
+eene goede tafel, een goed bed gezocht hebben&#8212;&#8217;t geen zeker noch aan Craig-Fry, noch vooral aan Soun zou hebben mishaagd.
+
+</p>
+<p>Maar deze onhandige snaak, die bij deze gelegenheid een paar duim van zijn staart moest missen, had de onvoorzichtigheid om
+bij de douanen in plaats van den aangenomen naam, den waren naam zijns meesters te noemen. Hij vergat dat hij de eer had niet
+Kin-Fo, maar Ki-Nan te dienen. Welk een uitbarsting! De vergissing verplichtte den reiziger onmiddellijk te plaats te verlaten.
+Zijn naam had reeds het noodige effect gemaakt. De beroemde Kin-Fo was te Tong-Kouan aangekomen. Men wilde dien man zien,
+&raquo;wiens eenigste wensch was honderd jaar oud te worden!&#8221;
+
+</p>
+<p>De getergde reiziger slaagde er ternauwernood in zich met zijne beide bewakers en zijn knecht door de vlucht te onttrekken
+aan de massa nieuwsgierigen, die als uit den grond oprezen. Te voet, <a id="d0e2475"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2475">95</a>]</span>ditmaal te voet! beklom hij de steile oevers der Gele rivier, en hij liep door totdat zijne metgezellen en hij zelf van vermoeienis
+neervielen in een klein dorp, waar zijne volslagen onbekendheid hem wel eenige uren van rust waarborgde.
+
+</p>
+<p>Soun, thans geheel uit het veld geslagen, durfde zijn mond niet meer opendoen. Thans was hij, met den belachelijken rattenstaart,
+die hem nog slechts overbleef, het voorwerp der algemeene opmerkzaamheid en der onaangenaamste bespotting! De straatjongens
+wezen hem na en vervolgden hem met allerlei zoutelooze grappen.
+
+</p>
+<p>Hij verlangde dus wel naar het einde der reis. Doch waar was dat einde? Had zijn meester niet zelf aan den heer William J.
+Bidulph verklaard dat hij niet ophouden zou zoolang er nog een weg v&oacute;or hem lag?
+
+</p>
+<p>In het dorpje, op twintig <i>lis</i><a id="d0e2485src" href="#d0e2485" class="noteref">2</a> van Tong-Kouan, waar Kin-Fo zich verborgen had, was niets te krijgen; geen paarden, geen ezels, geen wagens, geen draagstoelen.
+Er bleef niets anders over dan terug te keeren of te voet verder te gaan. Dat was juist niet bevorderlijk om den leerling
+van den philosoof Wang in een gelijkmatig humeur te houden en hij bracht bij deze gelegenheid de lessen van zijn leermeester
+dan ook slecht in practijk. Hij beschuldigde iedereen, terwijl hij eigenlijk met zichzelf had moeten beginnen. Och, wat betreurde
+hij den tijd toen zijn leven zoo kalm daarheen ging! Moest hij, om het geluk te kunnen waardeeren, verdriet, ongeluk en kwelling
+gekend hebben, zooals Wang zeide, thans had hij aan deze laatste zaken waarlijk geen gebrek.
+
+</p>
+<p>En dan ook had hij op zijn tocht vele brave menschen ontmoet die geen duit bezaten, maar toch gelukkig waren! Hij was in de
+gelegenheid geweest de verschillende soorten van geluk op te merken, die verkregen worden door den met vreugde verrichten
+arbeid.
+
+</p>
+<p>Hier waren het landbouwers over hun arbeid gebukt; daar ambachtslieden, die al zingende hunne gereedschappen hanteerden. Het
+was immers juist aan het gebrek aan arbeid dat Kin-Fo het gebrek aan begeerten en bij gevolg, het gebrek aan geluk hier beneden
+te danken had! O! &#8217;t Was een goede les! Hij meende het althans!!... Neen! vriend Kin-Fo, toch was het zoo niet!
+
+</p>
+<p>Met veel moeite en na herhaalde mislukte pogingen slaagden Craig en Fry er ten slotte in een voertuig te vinden, het eenige
+dat het dorp bezat. Het was slechts geschikt voor een enkelen persoon en er was niemand om het in beweging te brengen.
+
+</p>
+<p>Het was een kruiwagen&#8212;Pascal&#8217;s kruiwagen,&#8212;en misschien reeds v&oacute;&oacute;r hem uitgevonden door de vernuftige Chineezen, die ook het
+buskruit, het schrift, het kompas en de vliegers uitvonden. <a id="d0e2499"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2499">96</a>]</span>Maar in China is het groote wiel niet voor aan den wagen, doch midden er onder geplaatst, evenals het rad bij zekere booten.
+De wagen is daardoor in twee deelen verdeeld, &eacute;&eacute;n voor den reiziger om zelf plaats in te nemen, het andere voor zijn bagage.
+
+</p>
+<p>Dit voertuig kan alleen door een mensch in beweging gebracht worden, die het voortduwt en niet voortsleept. Die dit doet staat
+dus achter den reiziger, evenals de voerman van een Engelsche cab, en beneemt hem het vrije uitzicht niet. Als de wind gunstig,
+dat wil zeggen achter het rijtuig is, maakt hij, die den wagen duwt, gaarne van deze kostelooze beweegkracht gebruik. Hij
+zet er een mast en een zeil op, en als het goed waait, dan behoeft hij niet te duwen, dan wordt hij integendeel zelf voortgetrokken&#8212;en
+somtijds sneller dan hem lief is.
+
+</p>
+<p>Het voertuig werd gekocht met al wat er bij behoorde en Kin-Fo nam er plaats in. De wind was gunstig en het zeil werd geheschen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Komaan Soun!&#8221; riep Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Soun maakte zich gereed om plaats te nemen in de tweede afdeeling.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben je mal! Achter den wagen en duwen&#8221;, beval Kin-Fo op een toon, die geen tegenspraak toeliet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer.... wat.... ik!&#8221; riep Soun uit en hij voelde zijne knie&euml;n reeds knikken, als een paard dat overwerkt is.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is je eigen schuld; &#8217;t is een gerechte straf voor je onbescheidenheid en babbelzucht.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Komaan Soun!&#8221; voegden Craig en Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Achter den wagen en duwen!&#8221; herhaalde Kin-Fo, met een veelbeteekenenden blik op het eindje staart dat den ongelukkige nog
+over bleef. &raquo;En pas op dat je niet struikelt, of anders...&#8221;
+
+</p>
+<p>Een gebaar met wijs- en middenvinger vulde den zin aan. Soun deed den draagband over zijne schouders en greep de berrie met
+beide handen. Craig en Fry namen hunne plaats aan weerszijden in en daar er een frissche bries woei, ging de stoet op een
+sukkeldrafje vooruit.
+
+</p>
+<p>Het is onmogelijk om de sprakelooze woede van Soun te beschrijven, nu hij als paard dienst moest doen, en zelfs de omstandigheid
+dat Craig of Fry somtijds zijne plaats innam, kon er hem niet mede verzoenen. Zeer gelukkig bleef de zuidenwind hun bijna
+voortdurend getrouw, &#8217;t geen hun drie-vierde van het werk uitwon. De kruiwagen stond goed in evenwicht en de man die duwde
+behoefde eigenlijk alleen te sturen en te zorgen dat men niet van den weg afdwaalde.
+
+</p>
+<p>Op deze wijze trok Kin-Fo door de noordelijke provinci&euml;n van China, loopende als hij wat stijf in zijne beenen geworden was,
+zich latende rijden als hij behoefte gevoelde om weder te rusten.
+
+</p>
+<p>Na langs de steden Houan-Fou en Ca-Fong gegaan te zijn, kwam hij aan de steile overs van het Groote Keizers-kanaal, dat nauwelijks
+twintig jaar geleden, voordat de Gele <span id="d0e2527" class="corr" title="Bron: rivier">Rivier</span> weder in haar oude <a id="d0e2530"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2530">97</a>]</span>bedding teruggekeerd was, een schoonen waterweg vormde van een paar honderd uur ver, die van Sou-Tch&eacute;ou, het land der thee,
+tot Peking liep.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p097.jpg" alt="Op deze wijze trok Kin-Fo.... Bladz. 96." width="500" height="720"><p class="figureHead">Op deze wijze trok Kin-Fo.... Bladz. 96.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e2537"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2537">98</a>]</span></p>
+<p>Hij kwam zoo door Tsinan en Ho-Kien in de provincie T&eacute;-Tch&eacute;-li, waarin Peking ligt, de viervoudige hoofdstad van het Hemelsche
+Rijk.
+
+</p>
+<p>Zoo trok hij door Tien-Tsin, dat door een ringmuur en twee forten beschermd wordt, eene groote stad van vierhonderdduizend
+inwoners met een schoone haven die door de Pe&iuml;-Ho en het Keizerskanaal gevormd wordt en waar <span id="d0e2542" class="corr" title="Bron: jaarlijk">jaarlijks</span> een zeventig millioen omgezet wordt door den invoer van katoen uit Manchester, wollen goederen, koper- en ijzerwerk, Duitsche
+lucifers, sandelhout enz. enz. en den uitvoer van jujubes, bladeren van waterlelies, Tartaarsche tabak en dergelijke artikelen.
+Kin-Fo dacht er echter zelfs niet aan om in dit zonderlinge Tien-Tsin de beroemde pagode der helsche straffen te gaan bezoeken;
+hij deed geen wandeling in de oostelijke voorstad door de vermakelijke Lantaarnstraat en die der Oude-kleeren; hij ontbeet
+niet in de restauratie &raquo;de Harmonie en de Vriendschap&#8221; van den muzelman L&eacute;ou-Lao-Ki, wiens wijnen beroemd zijn in spijt van
+Mahomets verbod; hij onthield zich natuurlijk een zijner groote roode naamkaarten af te geven op het paleis van Li-Tchong-Tang,
+onderkoning der provincie sedert 1870, lid van den geheimen raad en den raad van &#8217;t keizerrijk, die het recht heeft om een
+geel vest te dragen en den titel voert van Fei-Tz&eacute;-Chao-Pao.
+
+</p>
+<p>Neen, Kin-Fo steeds in zijn kruiwagen en Soun er achter, trokken langs de kaden waar bergen van zoutzakken lagen; zij gingen
+door de voorsteden, de Engelsche en Amerikaansche nederzettingen, het renperk, de velden met sorgho, rogge, <span id="d0e2547" class="corr" title="Bron: Tursch">Turksch</span> koren, met wijngaarden en groenten van allerlei aard; door de vlakten waar men talrijke hazen, patrijzen en kwartels zag,
+aanhoudend vervolgd door steen- en andere valken. Het viertal vervolgde den klinkerweg naar Peking, die vier en twintig uur
+lang en met boomen beplant is en zoo kwamen zij gezond en wel te Tong-Tch&eacute;ou aan, Kin-Fo altijd nog tweehonderdduizend dollars
+waard, Craig en Fry zoo frisch als bij het begin der reis, Soun aamborstig, kreupel en met een staart die nauwelijks nog op
+dien naam aanspraak mocht maken.
+
+</p>
+<p>Het was 19 Juni. De aan Wang toegestane termijn verliep eerst over zeven dagen!
+
+</p>
+<p>Waar was Wang?
+
+
+
+<a id="d0e2554"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2554">99</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2376" href="#d0e2376src" class="noteref">1</a></span> In midden-China zijn de rivieren en stroomen aangeduid door het achtervoegsel &raquo;Kiang&#8221; in noordelijk China door &raquo;Ro.&#8221;
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2485" href="#d0e2485src" class="noteref">2</a></span> Tien <i>lis</i> is ongeveer een uur gaans.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e2555" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XIII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin men kennis maakt met het beroemde &raquo;Klaaglied van de vijf waken des Honderdjarigen.&#8221;</p>
+</div>
+<p>&raquo;Mijnheeren,&#8221; sprak Kin-Fo tot zijne beide trouwe bewakers, toen de kruiwagen stilhield in de voorstad van <span id="d0e2563" class="corr" title="Bron: Tong Tch&eacute;ou">Tong-Tch&eacute;ou</span>, &raquo;wij zijn nog slechts veertig <i>lis</i><a id="d0e2568src" href="#d0e2568" class="noteref">1</a> van Peking af en ik ben van plan hier te blijven totdat de termijn van de met Wang gemaakte afspraak verstreken is. In deze
+stad van vierhonderd duizend zielen, zal ik gemakkelijk onbekend kunnen blijven, als Soun althans gelieft te onthouden dat
+hij in dienst is bij Ki-Nan, een eerzaam koopman uit de provincie Chen-Si.&#8221;
+
+</p>
+<p>Neen, dat zou Soun niet meer vergeten! Zijn onhandigheid had hem de laatste acht dagen een paarden-baantje bezorgd en hij
+hoopte dat mijnheer Kin-Fo...
+
+</p>
+<p>&raquo;Ki&#8221;.., begon Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nan&#8221; vulde Fry aan.
+
+</p>
+<p>... hem voortaan niet meer daarmede straffen zou. En nu had hij, met het oog op de vele vermoeienissen die hij doorstaan had,
+slechts &eacute;&eacute;n verzoek aan mijnheer Kin-Fo...
+
+</p>
+<p>&raquo;Ki&#8221;... herhaalde Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nan&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>... en dat was of hij nu minstens eens tweemaal vier en twintig uur onafgebroken slapen mocht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Acht dagen, als je wilt!&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Als je slaapt dan zijn wij althans zeker, dat je je niet verpraten kunt!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijn gevolg gingen toen een goed hotel opzoeken en daaraan was in Tong-Tch&eacute;ou geen gebrek. Deze groote stad is als
+het ware een der voorsteden van Peking. De tegelweg die naar de hoofdstad leidt is geheel bebouwd met villa&#8217;s, woonhuizen,
+boerderijen, graven, kleine pagoden en tuinen, en er is aanhoudend een zeer drukke passage van rijtuigen, ruiters en voetgangers.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was in de stad bekend en liet zich naar de Ta&egrave;-Ouang-Miao, &raquo;den Tempel der souvereine Vorsten&#8221;, brengen. Het was eigenlijk
+een klooster, tot hotel ingericht, waar de vreemdelingen een zeer goed logies konden vinden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, Craig en Fry maakten het er zich dadelijk huiselijk, de beide agenten in een kamer die onmiddellijk aan die van hun
+kostbaren reisgenoot grensde. Soun verdween om aan zijn slaaplust bot te gaan vieren en werd vooreerst niet teruggezien.
+<a id="d0e2593"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2593">100</a>]</span></p>
+<p>Een uur later verlieten Kin-Fo en zijne trawanten hunne kamers om te ontbijten en te beraadslagen over hetgeen hun nu te doen
+stond.
+
+</p>
+<p>&raquo;Eerst moeten wij&#8221;, meenden Craig en Fry, &raquo;de courant inzien, of er ook iets in staat dat ons raakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Je hebt gelijk&#8221;, sprak Kin-Fo, &raquo;misschien lezen wij er in wat er van Wang geworden is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij verlieten dus het hotel. Uit voorzorg liepen Craig en Fry aan weerszijden van Kin-Fo, al de voorbijgangers nauwkeurig
+in het oog houdende en zorgende dat niemand hem naderen kon. Zij gingen zoo door de nauwe straten der stad en kwamen op de
+kade, waar een nommer der Staatscourant gekocht en gretig doorgekeken werd.
+
+</p>
+<p>Er stond niets in, dan de uitloving van 2000 dollars of 1300 ta&euml;ls aan hem, die William J. Bidulph wist te zeggen waar de
+heer Wang uit Shang-Ha&iuml; op dit oogenblik was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij is dus nog niet voor den dag gekomen&#8221;, sprak Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij heeft dus de voor hem bestemde advertentie niet gelezen&#8221;, antwoordde Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij meent dus nog altijd dat hij verplicht is zijn u gegeven woord te houden&#8221;, voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar waar kan hij zijn?&#8221; riep Kin-Fo uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gelooft u dat uw leven gedurende den nog overigen tijd van den termijn meer gevaar loopt dan vroeger?&#8221; vroegen Craig en Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ongetwijfeld&#8221;, antwoordde Kin-Fo. &raquo;Wang weet niet welke verandering er in mijn omstandigheden gekomen is, hij kan zich dus
+niet van zijn woord ontslagen rekenen. Morgen en overmorgen loopt mijn leven dus meer gevaar dan heden en over zes dagen meer
+dan ooit.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar als de termijn is verstreken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan heb ik niets meer te vreezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu mijnheer&#8221;, antwoordden Craig-Fry. &raquo;Er zijn maar drie middelen, om u voor de volgende zes dagen aan elk gevaar te onttrekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En welk is het eerste?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar uw hotel terug te gaan en uw kamer niet te verlaten voordat de termijn verstreken is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En het tweede?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U als misdadiger in hechtenis te laten nemen, opdat u veiligheid vindt achter de muren der gevangenis van <span id="d0e2630" class="corr" title="Bron: Tong Tch&eacute;ou">Tong-Tch&eacute;ou</span>.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En het derde?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Te veinzen dat u gestorven zijt en niet weder te herleven voor dat alle gevaar voorbij is.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p101.jpg" alt="&raquo;&#8217;k Ben niet geru&iuml;neerd,&#8221; schreeuwde Kin-Fo. Bladz. 104." width="500" height="720"><p class="figureHead">&raquo;&#8217;k Ben niet geru&iuml;neerd,&#8221; schreeuwde Kin-Fo. Bladz. 104.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Ge kent Wang niet, mijneheeren,&#8221; riep Kin-Fo uit. &raquo;Wang zou wel een middel vinden om in mijn hotel of mijn gevangenis binnen
+te dringen; hij zou mij zelfs in mijn graf wel weten te vinden! <a id="d0e2644"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2644">101</a>]</span>Dat hij mij tot nog toe niet gedood heeft is alleen te danken aan het feit, dat hij dit niet heeft gewild, dat hij mij het
+genoegen der ontroering niet heeft willen benemen! Wie weet welk motief hij <a id="d0e2646"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2646">102</a>]</span>gehad heeft? In elk geval zal ik liever van de door u voorgeslagen middelen geen gebruik maken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wacht eens.... misschien....&#8221; begon Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zouden wij niet....?&#8221; ging Fry voort.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheeren&#8221;, viel Kin-Fo hen in de rede, &raquo;ik zal doen wat ik goed vind. Al stierf ik v&oacute;&oacute;r 25 dezer, wat beteekent dan nog
+het verlies voor uw maatschappij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Tweemaal honderdduizend dollars&#8221;, antwoordden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik verlies mijn geheele vermogen, om van mijn leven niet eens te spreken. U ziet dus dat ik veel meer bij de zaak betrokken
+ben dan u!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is zoo!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Gaat u dus voort met voor uw belangen te waken, dat moogt u; maar ik ga mijn eigen weg.&#8221;
+
+</p>
+<p>Er was niets tegen in te brengen. Craig en Fry moesten dus hunne waakzaamheid verdubbelen, want zij gevoelden dat de zaak
+elken dag ernstiger werd.
+
+</p>
+<p>Tong-Tch&eacute;ou is een der oudste steden van het Hemelsche Rijk. Zij is gelegen aan een gekanaliseerden arm van den Peiho en aan
+den mond van een ander kanaal, dat tot verbinding strekt met Peking, waardoor het een middelpunt is geworden van een zeer
+levendig handelsverkeer. De voorsteden zijn dan ook buitengewoon druk.
+
+</p>
+<p>Deze levendigheid troffen Kin-Fo en zijne beide reismakkers nog meer, toen zij op de kade waren gekomen en daar de samenstrooming
+zagen van tal van vaartuigen van allerlei aard.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry waren, alles goed overdenkende, tot de conclusie gekomen, dat zij het veiligste waren in het midden eener drukke
+bevolking. De dood van hun cli&euml;nt zou in elk geval aan een zelfmoord worden toegeschreven. De brief, dien men bij hen moest
+vinden, zou daaromtrent geen twijfel overlaten. Wang zou dus alleen onder bepaalde omstandigheden tot den doodelijken stopt
+overgaan en deze boden zich niet zoo gemakkelijk aan op de druk bezochte straten van een stad. Daar behoefde men niet voor
+een onverwachten slag bevreesd te zijn. Het kwam er voor alles op aan te weten of de Ta&iuml;-ping er, door eene zeldzame behendigheid,
+ook in geslaagd was hun spoor te volgen, sinds hun vertrek van Shang-Ha&iuml;. Zij gaven hunne bogen dan ook weinig rust.
+
+</p>
+<p>Eensklaps werd een naam uitgesproken, die wel in staat was hun aandacht te trekken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kin-Fo! Kin-Fo!&#8221; riepen onderscheidene kleine Chineezen, terwijl zij, midden in al de drukte, springende in de handen klapten.
+
+</p>
+<p>Was Kin-Fo herkend en had zijn naam de gewone uitwerking?
+
+</p>
+<p>Onze held stond eensklaps stil.
+
+</p>
+<p>Craig-Fry plaatsten zich naast hem, om hem, zoo noodig, met hun lichaam tot beschutting te zijn.
+<a id="d0e2680"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2680">103</a>]</span></p>
+<p>Maar die kreten golden Kin-Fo niet. Niemand scheen te vermoeden dat hij daar was. Hij bewoog zich dus niet en wachtte, nieuwsgierig
+waarom men zijn naam had uitgesproken, den loop der zaken af.
+
+</p>
+<p>Er had zich een groep mannen, vrouwen en kinderen rondom een reizend zanger geschaard, die zeer in de goede gunsten van het
+straatpubliek scheen te deelen. Men schreeuwde, klapte in de handen, en juichte hem reeds bij voorbaat toe.
+
+</p>
+<p>Toen de zanger een voldoend publiek om zich heen geschaard zag, haalde hij uit zijn kleed een groote rol voor den dag, met
+allerlei afbeeldingen beschilderd, en daarop klonk het op helderen toon:
+
+</p>
+<p>&raquo;<i>De vijf Nachtwaken van den Honderdjarige!</i>&#8221;
+
+</p>
+<p>Het was het beruchte treurdicht dat den tocht door China gemaakt had.
+
+</p>
+<p>Craig-Fry wilden hun cli&euml;nt medevoeren; maar Kin-Fo bleef ditmaal halsstarrig op de plaats waar hij stond. Niemand kende hem
+hier. Hij had nooit het geheele verhaal van zijne jammeren gehoord en maakte er zich een genoegen van dit nu eens te vernemen!
+
+</p>
+<p>De zanger van &raquo;de vijf Waken van den Honderdjarige&#8221; begon op deze wijze:
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de eerste wake verlicht de maan het puntige dak van het huis te Shang-Ha&iuml;. Kin-Fo is nog jong. Hij is twintig jaar oud.
+Hij gelijkt een wilg, welks eerste bladeren zich ontplooien!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de tweede wake verlicht de maan den oostkant van de rijke yamen. Kin-Fo is veertig jaar oud. Zijne tienduizenden zaken
+slagen naar wensch<span id="d0e2702" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Zijne naburen verkondigen zijn lof.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het gelaat van den zanger verduisterde bij iedere strophe. Hij scheen ouder te worden onder het zingen. Van alle kanten weerklonken
+toejuichingen.
+
+</p>
+<p>Hij vervolgde:
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de derde wake verlicht de maan de vlakte. Kin-Fo is zestig jaar oud. Na de groene bladeren van den zomer komen de goudsbloemen
+van den herfst!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de vierde wake is de maan in het westen ondergegaan. Kin-Fo is tachtig jaar oud! Zijn lichaam is saamgekrompen als de
+kreeft in het kokende water! Hij vermindert, hij daalt met de ster van den nacht!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de vijfde wake wordt de naderende morgenstond door hanengekraai begroet. Kin-Fo is honderd jaar. Hij sterft, zijn levendigste
+wensch is vervuld; maar vorst Ien weigert hem te ontvangen. Vorst Ien is niet gesteld op zulke oude lieden, die zijn hof suf
+zouden maken! De oude Kin-Fo kan nergens rust vinden en zwerft tot den jongsten dag rond.&#8221;
+
+</p>
+<p>De menigte juichte en de zanger verkocht honderden exemplaren van het treurlied tegen drie sapeken het stuk.
+<a id="d0e2717"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2717">104</a>]</span></p>
+<p>Waarom zou Kin-Fo er zelf geen koopen? Hij haalde eenig geld uit den zak en stak zijn hand door den kring heen, die dicht
+rondom den zanger geschaard stond.
+
+</p>
+<p>Eensklaps opende zich zijn hand. De geldstukjes vielen op den grond...
+
+</p>
+<p>Vlak tegenover hem stond een man wiens blikken de zijne kruisten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ah!&#8221; riep Kin-Fo; hij kon dezen uitroep, half een vraag, half een kreet van verwondering niet smoren.
+
+</p>
+<p>Fry-Craig hadden hem omringd, meenende dat hij herkend, bedreigd, gewond, ja gedood was!
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang!&#8221; riep hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang!&#8221; herhaalden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>Het was Wang in eigen persoon! Hij had zijn ouden leerling herkend; maar in plaats van zich op hem te werpen, duwde hij de
+personen die achter hem stonden weg en vluchtte, zoo snel zijne beenen hem dragen konden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo aarzelde geen oogenblik. Hij wilde een eind maken aan zijn ondragelijken toestand en vloog Wang achterna, op zijn beurt
+gevolgd door Fry-Craig, die hem niet vooruit wilden loopen,maar evenmin wilden achterblijven.
+
+</p>
+<p>Ook zij hadden den spoorloozen philosoof herkend en uit zijne verbazing afgeleid, dat hij evenmin verwachtte daar Kin-Fo te
+vinden als Kin-Fo dacht hem er te zien.
+
+</p>
+<p>Waarom nam Wang de vlucht? &#8217;t Was onverklaarbaar, maar het was zoo; hij liep alsof geheel de politie van het Hemelsche Rijk
+hem op de hielen zat.
+
+</p>
+<p>Het was een dwaze vervolging.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben niet geru&iuml;neerd! Wang, Wang! Niet geru&iuml;neerd!&#8221; schreeuwde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij is rijk, rijk!&#8221; herhaalden Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>Maar Wang was te ver verwijderd om de woorden te verstaan die hem tot staan zouden gebracht hebben. Hij vloog de kade over,
+het kanaal langs en bereikte de westelijke voorstad.
+
+</p>
+<p>De drie vervolgers bleven hem nazetten, maar wonnen niet. Integendeel, de afstand tusschen hen en den vluchteling nam voortdurend
+toe.
+
+</p>
+<p>Een half dozijn Chineezen hadden zich bij Kin-Fo gevoegd, niet te vergeten een zestal tipaos, die niet anders konden vermoeden
+of hij, die zich zoo snel uit de voeten maakte, was een misdadiger.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p105.jpg" alt="&#8217;t Had veel van een rij clowns. Bladz. 107." width="502" height="720"><p class="figureHead">&#8217;t Had veel van een rij clowns. Bladz. 107.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was een vreemd schouwspel, die hijgende, schreeuwende, huilende troep, onderweg door talrijke vrijwilligers vergroot! Men
+had rondom den zanger duidelijk gehoord dat Kin-Fo den naam Wang had uitgesproken. Gelukkig had de philosoof niet geantwoord
+met dien van zijn leerling want dan zou geheel de stad de schreden <a id="d0e2759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2759">105</a>]</span>van zulk een beroemd man hebben gevolgd. Maar de naam van Wang had voldoende werking uitgeoefend. Wang! dat was de geheimzinnige
+persoon, op wiens ontdekking zulk eene belangrijke <a id="d0e2761"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2761">106</a>]</span>som was gesteld! Men wist het. Zoo gebeurde het dat, terwijl Kin-Fo in den persoon van Wang zijn geheele vermogen van acht
+honderdduizend dollars naliep en Craig-Fry de twee honderdduizend dollars van de premie nazetten, de overigen al het mogelijke
+deden om de tien duizend dollars, die als premie was uitgeloofd, te verdienen; men zal toegeven dat hier niet zonder reden
+geloopen werd.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wang! Wang! Ik ben rijker dan ooit!&#8221; schreeuwde Kin-Fo, zoo luidkeels als zijn snelle loop het toeliet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Niet geru&iuml;neerd! niet geru&iuml;neerd!&#8221; herhaalden Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Houdt hem! houdt hem!&#8221; gilde het gros der vervolgers, dat als een sneeuwbal voortdurend in omvang toenam.
+
+</p>
+<p>Wang hoorde niets. Met den elleboog tegen de borst geklemd, wilde hij geen kracht verliezen door te antwoorden, noch snelheid
+door het hoofd om te wenden.
+
+</p>
+<p>De voorstad was ten einde geloopen. Wang volgde den weg langs het kanaal. Op dien bijkans geheel verlaten weg had hij een
+vrij terrein. De snelheid van zijn loop nam nog toe; maar de inspanning van zijne vervolgers verdubbelde natuurlijk eveneens.
+
+</p>
+<p>Deze dolle wedloop duurde reeds omstreeks twintig minuten. Niemand kon voorspellen hoe hij eindigen zou. Toch scheen het dat
+de vluchteling een weinig verflauwde. De afstand, dien hij tusschen zich en zijne vervolgers had weten te behouden, verminderde.
+
+</p>
+<p>Wang gevoelde dat, nam een zijsprong en verdween achter een tempeltje, dat zich rechts van den weg bevond.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tienduizend ta&euml;ls voor wien hem in handen krijgt!&#8221; riep Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tienduizend ta&euml;ls!&#8221; herhaalden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;<i>Ya! ya! ya!</i>&#8221; gilden zij die in de voorhoede der vervolgers waren.
+
+</p>
+<p>Allen hadden zich rechts gewend, evenals de philosoof, en omringden den muur van den tempel.
+
+</p>
+<p>Wang was verdwenen. Hij volgde een nauw pad, dat dwars langs een bevloeiingskanaal liep en kwam, om zijne vervolgers het spoor
+nog meer bijster te maken, door een bocht weder op den heerweg terug.
+
+</p>
+<p>Maar daar bespeurde men hem weder en &#8217;t was duidelijk dat hij uitgeput was. Kin-Fo, Craig en Fry waren nog onverzwakt. Zij
+vlogen, en geen van hen die door de uitgeloofde ta&euml;ls tot spoed werden aangespoord, kon op hen slechts eenige schreden winnen.
+
+</p>
+<p>De ontknooping naderde. Het was slechts een quaestie van tijd en van een betrekkelijk korten tijd&#8212;hoogstens enkele minuten.
+
+</p>
+<p>Allen, Wang, Kin-Fo, zijne reismakkers, waren op de plek gekomen, waar de groote weg den stroom doorsnijdt bij de beroemde
+brug van Palikao.
+
+</p>
+<p>Achttien jaar vroeger, 21 September 1860, zouden zij zich op dit punt van de provincie <span id="d0e2798" class="corr" title="Bron: Pe-Tch&eacute;-Li">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</span> niet zoo vrij bewogen hebben. Toen was de groote weg met duizenden vluchtelingen, van <a id="d0e2801"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2801">107</a>]</span>alle soort als bezaaid. Het leger van generaal San-Ko-Li-Tzin, oom van den keizer, was door de Fransche bataljons teruggedreven
+en had halt gehouden op de brug van Palikao, dat prachtige bouwwerk met marmeren leuningen en aan beide zijden omgeven door
+een dubbele rij reusachtige leeuwen. Daar was het dat de Mantsjoerijsche Tartaren, zoo onvergelijkelijk dapper door hun <span id="d0e2803" class="corr" title="Bron: fatatisme">fatalisme</span>, door de Europeesche kanonnen werden weggemaaid.
+
+</p>
+<p>Maar nu was de brug, die nog de sporen van het gevecht toonde door de beschadigde standbeelden, toegankelijk.
+
+</p>
+<p>Wang betrad de brug, maar Kin-Fo slaagde er in, door de heftigste pogingen, hem nog meer te naderen. Slechts twintig stappen,
+vervolgens vijftien, eindelijk tien scheidden hen.
+
+</p>
+<p>Het was onnoodig meer woorden te verspillen om Wang tot staan te brengen. Hij hoorde ze niet of wilde ze niet hooren. Men
+moest hem grijpen, zoo noodig binden.... Daarna zou men tot verklaringen kunnen overgaan.
+
+</p>
+<p>Wang begreep dat men hem genaderd was; hij scheen met onverklaarbare halsstarrigheid liever zijn leven te willen wagen, dan
+van aangezicht tot aangezicht tegenover zijn leerling te staan. Met &eacute;&eacute;n sprong vloog hij over de leuning van de brug en stortte
+zich in den Pe&iuml;-ho.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had een oogenblik halt gehouden en riep:
+
+</p>
+<p><span id="d0e2817" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Wang! Wang!&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop nam hij op zijn beurt een sprong en:
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal hem levend hebben!&#8221; klonk het, en hij wierp zich in den stroom.
+
+</p>
+<p>&raquo;Craig?&#8221; riep Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Fry&#8221;, zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tweehonderdduizend dollars in het water!&#8221;
+
+</p>
+<p>En beiden klommen over de leuning en sprongen in den vloed, om den ongelukkigen cli&euml;nt van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> te helpen.
+
+</p>
+<p>Eenige van de vrijwilligers volgden hun voorbeeld. Het had veel van een rij clowns bij de oefening op de springplank.
+
+</p>
+<p>Maar zooveel ijver moest vruchteloos blijven. Kin-Fo, Fry-Craig en de overigen die door de premie waren uitgelokt, doken vruchteloos
+in den Pe&iuml;-ho. Wang werd niet gevonden. Ongetwijfeld was de ongelukkige philosoof door den stroom medegevoerd.
+
+</p>
+<p>Zou Wang, toen hij zich in den stroom stortte, alleen getracht hebben te ontsnappen aan zijne vervolgers, of zou hij om een
+of andere geheimzinnige reden, een einde aan zijn leven hebben willen maken? Niemand kon het zeggen.
+
+</p>
+<p>Twee uur later hadden Kin-Fo, Craig en Fry, in verdrietige stemming, maar goed opgedroogd, verfrischt en opgeknapt, Soun wakker
+gemaakt uit het diepst van zijn slaap, en waren den weg naar Peking ingeslagen.
+
+
+
+<a id="d0e2843"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2843">108</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2568" href="#d0e2568src" class="noteref">1</a></span> Vier uur gaans.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e2844" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XIV.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een kan doorwandelen.</p>
+</div>
+<p><span id="d0e2851" class="corr" title="Bron: P&eacute;-Tch&eacute;-li">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</span>, de noordelijkste van China&#8217;s achttien provinci&euml;n, is in negen departementen verdeeld. Een dezer departementen heeft Chun-Kin-Fo
+tot hoofdplaats, &raquo;de stad van den eersten rang die den hemel gehoorzaamt&#8221;,&#8212;met andere woorden P&eacute;king.
+
+</p>
+<p>Als de lezer zich een Chineesche doos voorstelt, die een oppervlakte heeft van zesduizend hectaren en een omtrek van acht
+uren gaans, waarvan de onregelmatige brokken te zamen juist een rechthoek vormen, dan heeft men eenig denkbeeld van dat geheimzinnige
+Kambalu, van de hoofdstad van het Hemelsche Rijk, waarvan Marco Polo tegen het einde van de dertiende eeuw zulk eene vreemdsoortige
+beschrijving naar Europa overbracht.
+
+</p>
+<p>P&eacute;king bevat inderdaad twee afzonderlijke steden, die van elkander gescheiden zijn door een breeden boulevard en een versterkten
+muur; de eerste in den vorm van een rechthoekig parallellogram, is de Chineesche, de andere, bijna vierkant, is de Tartaarsche
+stad; deze bevat twee andere steden, de Gele stad, Hoang Tchin, en de Roode of Verboden stad, Tsen-Kin-Tching.
+
+</p>
+<p>Voorheen telde alles bij elkander meer dan twee millioen inwoners. Maar landverhuizing op groote schaal, een gevolg van vreeselijke
+ellende heeft dit cijfer tot hoogstens &eacute;&eacute;n millioen teruggebracht. Dit zijn namelijk de Tartaren en de Chineezen; voor de
+Muzelmannen kan men er nog tienduizend bijvoegen, terwijl er verder nog eene vlottende bevolking is die uit inboorlingen van
+Mongoli&euml; en Thibet bestaat.
+
+</p>
+<p>Het plan van de beide aan elkander sluitende steden gelijkt wel eenigszins op een reiskoffer, waarvan het eene deel de Chineesche
+en het andere de Tartaarsche stad kan voorstellen.
+
+</p>
+<p>Eene versterkte omheining van zes uur gaans in omtrek, veertig &agrave; vijftig voet hoog en breed, uitwendig met steenen bekleed,
+telkens om de tweehonderd meter door uitspringende torens verdedigd, omgeeft de Tartaarsche stad met eene prachtige met steenen
+bevloerde wandeling, en loopt uit in vier enorme hoekige bolwerken, waarvan het plat met wachten bezet is.
+
+</p>
+<p>Men ziet dat de Zoon des Hemels, de keizer, wel op zijne veiligheid bedacht is.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p109.jpg" alt="De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel. Bladz. 114." width="501" height="720"><p class="figureHead">De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel. Bladz. 114.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>In het midden der Tartaarsche stad, in de Gele stad met een oppervlakte van zeshonderd en zestig hectaren, afgesloten door
+acht poorten, ligt een zwarte berg, driehonderd voet hoog, een punt <a id="d0e2873"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2873">109</a>]</span>waarvan men de geheele stad kan overzien; voorts is er een prachtig kanaal, de Middenzee genaamd, waarover een marmeren brug
+ligt; twee Chineesche kloosters, de &raquo;pagode der Examens&#8221;, de Pei-tha-sse, <a id="d0e2875"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2875">110</a>]</span>een klooster op een schiereiland gebouwd dat boven het heldere water van het kanaal schijnt te zweven, de Peh-Tang, een inrichting
+voor katholieke zendelingen, de keizerlijke pagode met haar prachtig dak van lazuurblauwe pannen, welluidende klokken en de
+groote tempel aan de voorouders der regeerende dynastie gewijd, de tempel der Geesten, die van den geest der Winden, die van
+den geest van den Bliksem, de tempel van den uitvinder van het zijdeweven, de tempel van den Heer des Hemels, de vijf Draken-paviljoenen,
+het klooster der Eeuwige Rust, en zooveel meer.
+
+</p>
+<p>Welnu, in het midden van dat vierkant ligt de Roode of Verboden stad, met een oppervlakte van tachtig hectaren en omringd
+door een gracht waarover zeven marmeren bruggen liggen. Het spreekt van zelf dat, daar de regeerende dynastie Mantsjoerijsch
+is, de eerste dezer drie steden voornamelijk bewoond wordt door eene bevolking van dezelfde afkomst; de tweede stad, die aan
+de buitenzijde, is meer door Chineezen bewoond.
+
+</p>
+<p>Men komt in het binnenste der Verboden stad, die omgeven is door een roodsteenen muur, bekroond met gele kapiteelen, door
+de poort der &raquo;Groote Zuiverheid&#8221;, die alleen voor den Keizer en de Keizerinnen geopend wordt. Daar verheffen zich de tempels
+van de voorouders der Tartaarsche dynastie, beschermd door een veelkleurig dak; de tempels Che en Tsi, aan de aardsche en
+hemelsche geesten gewijd; het paleis der &raquo;Souvereine Overeenstemming&#8221;, voor staatsieplechtigheden en officieele feesten bestemd;
+het paleis der &raquo;Gemiddelde Overeenstemming&#8221;, waar de afbeeldsels hangen van de voorzaten des Keizers; het paleis der <span id="d0e2881" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Beschermende Overeenstemming&#8221;, waarvan de middenzaal den keizerlijken troon bevat, het paviljoen van den Nei-Ko, waar de groote
+raad van het keizerrijk vergadert, onder voorzitterschap van prins Kong<a id="d0e2884src" href="#d0e2884" class="noteref">1</a>, minister van buitenlandsche zaken, oom van den vorigen <a id="d0e2902"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2902">111</a>]</span>Keizer; het paviljoen der letterkundige Bloemen, waar de keizer eenmaal &#8217;s jaars de heilige boeken komt verklaren; het paviljoen
+van Tchouane-Sine-Ti&egrave;ne, waar offerhanden aan de nagedachtenis van Confucius gebracht worden; de Keizerlijke bibliotheek;
+het bureau der Geschiedschrijvers; de Vou-Igne-Ti&egrave;ne, waar de koperen en houten platen bewaard worden die voor de keizerlijke
+drukkerij dienen; de werkplaatsen waar de hofkleederen worden vervaardigd; het paleis der &raquo;Hemelsche Zuiverheid&#8221; waar de familiezaken
+behandeld worden; het paleis van het &raquo;Hoogste Aardsche Element&#8221;, waar de jonge Keizerin gehuldigd werd; het paleis der &raquo;Overpeinzing&#8221;,
+waarin de souverein zich afzondert als hij ziek is; de drie paleizen waarin de kinderen des Keizers opgevoed worden; de tempel
+der overleden bloedverwanten; de vier paleizen die tot verblijf strekken aan de weduwen en vrouwen van Hien-Fong, die in 1861
+overleed; de Tchou-Si&eacute;ou-Kong, de woonplaats van &#8217;s Keizers echtgenooten; het paleis der &raquo;Uitverkoren Goedheid&#8221;; de officieele
+receptie-zaal der hofdames; het paleis der &raquo;Algemeene Stilte&#8221;, een zonderlinge naam voor een school, bestemd voor kinderen
+van hooggeplaatste officieren; het paleis van &raquo;de Zuivering en het Vasten&#8221;; het &raquo;Gitzuivere Paleis&#8221;, bewoond door prinsen
+van den bloede; de tempel van den Stedelijken Beschermgod; het paviljoen van de kroon en de intendance van het Hof, de Lao-Kong-Tchou,
+de woning der gesnedenen, waarvan er zich niet minder dan vijf duizend in de Roode stad bevinden. Daarenboven nog verschillende
+andere paleizen, met de genoemden samen acht en veertig in getal, om niet te spreken van het Tzen-Kouang-Ko, het paviljoen
+van het Purperen Licht, aan den oever van het meer der Gele stad, waar 19 Juni 1873 de gezanten van de Vereenigde Staten,
+Rusland, Nederland, Engeland en Pruisen bij den Keizer ten gehoore ontvangen werden.
+
+</p>
+<p>Waar vond men ooit elders zulks een reeks schitterende gebouwen, zoo verschillend van vorm en zoo rijk aan kostbaarheden,
+bij elkander? Welke andere stad uit de oude of nieuwe wereld kan op zoo iets bogen?
+
+</p>
+<p>En nog moet men bij het genoemde de Ouane-Ch&eacute;ou-Chane voegen, het zomerpaleis, twee uur buiten Peking. Het werd in 1860 verwoest
+en ternauwernood vindt men onder de puinhoopen nog de tuinen weder der &raquo;Volmaakte klaarheid en der Kalme klaarheid&#8221;, de heuvel
+der &raquo;Gitbron&#8221; en den berg der &raquo;Tienduizend Onsterflijkheden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Rondom de Gele stad ligt de Tartaarsche stad. Daar vindt men de Fransche, de Engelsche en de Russische legatie; het Engelsche
+zendingshuis, de katholieke zendingsgestichten van het Oosten en het Noorden, de oude stallen der olifanten, waarin nog slechts
+een enkel, honderdjarig exemplaar geherbergd wordt. Daar verheft <a id="d0e2910"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2910">112</a>]</span>zich de klokkentoren met het roode door groene pannen omlijste dak, de <span id="d0e2912" class="corr" title="Bron: tenpel">tempel</span> van Confucius, het klooster der Duizend Lamas, de tempel van Fa-qua, het oude observatorium met zijn grooten vierkanten toren,
+de yamen der <span id="d0e2915" class="corr" title="Bron: Jezui&euml;ten">Jezu&iuml;eten</span>, de yamen der Geletterden, waar de letterkundige examens worden afgenomen. Daar verheffen zich de triomfbogen van het Westen
+en van het Oosten, daar is het Noorder- en het Rozelaarskanaal met hunne witte en blauwe waterleli&euml;n. Daar vindt men ook de
+paleizen, waar de prinsen van den bloede wonen, en de ministers van financi&euml;n, van eeredienst, van oorlog, van openbare werken,
+buitenlandsche zaken; daar is de Rekenkamer, het Astrologisch tribunaal en de Academie voor de geneeskunde. Alles vindt men
+daar door elkander, in nauwe straten, die &#8217;s zomers zeer stoffig en &#8217;s winters zeer nat zijn; in straten aan weerskanten meestal
+gevormd door tal van lage, onaanzienlijke huizen, slechts nu en dan afgewisseld door een hotel van een of ander hooggeplaatst
+ambtenaar, door schoone boomen beschaduwd. Voorts worden de drukke straten ingenomen door omzwervende honden, Mongoolsche
+kameelen met houtskolen beladen, palankijns, die door vier of acht bedienden gedragen worden, naar den rang van den ambtenaar
+die er in zit, rijtuigen en wagens met paarden of muilezels bespannen en een groot aantal armen, die volgens de <span id="d0e2918" class="corr" title="Bron: beschijving">beschrijving</span> van Ghoutz&eacute; eene onafhankelijke kolonie van zestigduizend schooiers vormen. En in die straten &raquo;vol zwart en stinkend vuil,&#8212;zegt
+P. Ar&egrave;ne&#8212;die hier en daar doorsneden worden door goten, waar men tot de knie&euml;n inzakt, is het volstrekt geen zeldzaamheid,
+dat nu en dan een blinde bedelaar verdrinkt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De Chineesche stad van Peking, die Va&iuml;-Tcheng heet, gelijkt in zeer veel opzichten op de Tartaarsche, maar in enkele verschilt
+zij er toch ook weder van.
+
+</p>
+<p>In het zuidelijk gedeelte vindt men twee beroemde tempels, die des Hemels en die van den Landbouw; voorts die der godin Koanine,
+van den Geest der aarde, van de Zuivering, van den Zwarten Draak, van de Geesten des hemels, de vijver der Goudvisschen, het
+klooster van Fayouan-sse, markten, schouwburgen enz.
+
+</p>
+<p>Het rechthoekig parallellogram wordt van het noorden naar het zuiden doorsneden door eene breede straat, de Groote Avenue,
+die van de zuidelijke Houng-Ting-poort naar de noordelijke Tien-poort loopt. Dwars loopt een nog langere straat, die de eerstgenoemde
+rechthoekig snijdt en die van de Cha-Coua-poort ten oosten naar de Couan-Tsu-poort ten westen loopt. Zij heet de Avenue Cha-Coua
+en op honderd passen van de plaats, waar zij de Groote Avenue snijdt, woonde de toekomstige mevrouw Kin-Fo.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p113.jpg" alt="De bidmolen. Bladz. 116." width="500" height="720"><p class="figureHead">De bidmolen. Bladz. 116.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De lezer herinnert zich dat de jonge weduwe, eenige dagen nadat zij den brief ontving die het bericht van Kin-Fo&#8217;s ondergang
+bevatte, een anderen kreeg, waarin de ongelukstijding tegengesproken <a id="d0e2934"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2934">113</a>]</span>werd en die haar meedeelde, dat de zevende maan haren loop niet zou volbracht hebben of haar &raquo;jongste broeder&#8221; zou weder bij
+haar zijn. Dat L&eacute;-ou sedert dien datum van 17 Mei de dagen en <a id="d0e2936"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2936">114</a>]</span>de uren telde, zullen wij wel niet behoeven te zeggen. Kin-Fo liet toch niets van zich hooren op die dwaze reis, waarvan hij
+niemand het plan had medegedeeld. L&eacute;-ou had naar Shang-Ha&iuml; geschreven, doch hare brieven bleven onbeantwoord. Men begrijpt
+hoe ongerust zij werd nu er, 19 Juni, nog geen bericht van hem gekomen was.
+
+</p>
+<p>De jonge vrouw had al die lange dagen haar woning in de avenue Cha-Coua niet verlaten. Zij wachtte, zeer ongerust. De onaangename
+Nan deed ook niets om haar te vermaken. Deze &raquo;oude moeder&#8221; was onverdraaglijker dan ooit en verdiende zeker honderd keer per
+maan de deur uitgejaagd te worden.
+
+</p>
+<p>Maar wat had L&eacute;-ou nog een aantal lange en angstige uren te doorleven, voordat het oogenblik van Kin-Fo&#8217;s terugkomst zou aanbreken!
+Zij telde ze en ze vond dat zij moeite had het getal uit te spreken!
+
+</p>
+<p>De godsdienst van Lao-Ts&eacute; is de oudste van China. De leer van Confucius, door hem omstreeks 500 jaar voor Christus verkondigd,
+wordt beleden door den Keizer, de geleerden en de hooge mandarijnen, maar het bouddhisme of de godsdienst van Fo telt op deze
+aarde de meeste aanhangers en wel ten getale van driehonderd millioen. Het bouddhisme heeft twee van elkander onderscheiden
+sekten; de priesters der eerste, bonzen genaamd, dragen grijze kleederen en roode hoofddeksels; die der andere heeten lamas
+en zijn geheel in het geel gekleed.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou was eene bouddhist van de eerste secte. De bonzen zagen haar dikwijls opgaan naar den tempel van <span id="d0e2946" class="corr" title="Bron: Koan-Ti-Miano">Koan-Ti-Miao</span>, aan den dienst van Koanine gewijd. Daar deed zij geloften voor haren vriend en offerde zij geurige stokjes terwijl zij voorover
+geknield in den voorhof van den tempel lag.
+
+</p>
+<p>Dien dag gevoelde zij behoefte de godin Koanine op nieuw aan te roepen en haar nog vuriger te bidden dan anders. Een voorgevoel
+zeide haar dat hij, dien zij zoo angstig verbeidde, door een groot gevaar werd bedreigd.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou riep dus Nan, haar &raquo;oude moeder&#8221; en beval haar een draagstoel te gaan halen op den hoek der Groote Avenue.
+
+</p>
+<p>Nan haalde de schouders op, op haar gewone onaangename wijze, en ging het haar gegeven bevel uitvoeren. De jonge weduwe beschouwde
+onderwijl in haar eenzaamheid het stomme werktuig, dat in lang de stem van den afwezige niet meer tot haar overgebracht had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ach!&#8221; zeide zij, &raquo;hij moet ten minste weten dat ik niet opgehouden heb aan hem te denken en ik wil dat mijne stem het hem
+bij zijn terugkeer herhale!&#8221;
+
+</p>
+<p>En L&eacute;-ou bracht de phonografische rol in beweging en sprak in het werktuigje met luide stem de woorden waarin zij de gevoelens
+van haar hart wist te vertolken.
+<a id="d0e2959"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2959">115</a>]</span></p>
+<p>Nan brak, door haar onverwacht binnentreden, deze teedere alleenspraak af.
+
+</p>
+<p>&raquo;De draagstoel is voor, mevrouw&#8221;, klonk het en dan, ook vrij goed verstaanbaar: &raquo;ik begrijp niet wat zij nu uit doet!&#8221;
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou luisterde niet naar die laatste ontboezeming. Zij stapte dadelijk naar buiten, liet de &raquo;oude moeder&#8221; brommen en zette
+zich in den stoel, na bevel gegeven te hebben, dat men haar naar Koan-Ti-Miao moest brengen.
+
+</p>
+<p>Het was een korte afstand. Men behoefde slechts de avenue van <span id="d0e2968" class="corr" title="Bron: Cha-Coa">Cha-Coua</span> te volgen tot aan de dwarsstraat en door de groote avenue tot aan de poort van Tien.
+
+</p>
+<p>Maar de stoel kwam niet dan langzaam vooruit. De zaken waren nog in vollen gang en de samenstrooming van menschen was altijd
+in dat kwartier, een der volkrijkste van de hoofdstad, aanzienlijk. De uitstallingen der vreemde kooplieden langs den weg,
+gaven aan de avenue het voorkomen van een kermis met haar duizendvoud geschreeuw en geraas. Voorts zag men er volksredenaars,
+voorlezers, liedjeszangers, photografen, hansworsten, die niet zeer vleiend waren voor de gezaghebbende mandarijnen; ieder
+van hen bracht het zijne toe in het algemeen gedruisch. Nu eens ging er een plechtige begrafenisstoet voorbij en belemmerde
+de passage, dan weder was het een trouwpartij, minder vroolijk misschien dan de begrafenis, maar even lastig voor het verkeer
+op straat. Voor de yamen van een der magistraten was een oploop. Een ontevredene had op de klachtentrom geslagen en vroeg
+de tusschenkomst van de politie. Op den steen &raquo;L&eacute;-ou-Ping&#8221; lag een misdadiger in zwijm; hij had de bastonnade ondergaan en
+werd bewaakt door politie-agenten in hun Mantsjoerijnschen mantel met roode eikels, met korte piek en twee sabels in &eacute;&eacute;n scheede.
+Wat verder werden een paar weerspannige Chineezen, die met de staarten aan elkaar waren gebonden, naar de gevangenis gebracht.
+Op eene andere plaats weder zag men een armen duivel, wiens linkerhand en rechtervoet in de twee gaten van een plank waren
+gebonden, en die zich als een vreemd soort dier al hinkende door de straten bewoog. Hier bespeurde men een dief die in een
+houten kast was gestopt waaruit alleen het hoofd te voorschijn kwam en die aan de openbare barmhartigheid was overgelaten;
+daar droegen er een paar het schandebord en gingen als ossen onder het juk gebukt. Deze ongelukkigen bewogen zich het liefst
+op de drukste plaatsen, in de hoop dan wat meer te zullen ontvangen, ten spijt van de vele bedelaars van alle soort, menschen
+met &eacute;&eacute;n arm, manken, lammen, geheele scharen van blinden door &eacute;&eacute;noogigen geleid en die duizenden werkelijk of voorgewende
+verminkten, waarvan de steden in het Bloemenrijk wemelen.
+
+</p>
+<p>De draagstoel met de schoone L&eacute;-ou ging slechts langzaam voorwaarts. De drukte nam, naarmate zij den buitensten boulevard
+<a id="d0e2975"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2975">116</a>]</span>bereikte, voortdurend toe. Toch kwam zij er eindelijk en hield stil binnen het bastion, &#8217;t welk de poort, vlak bij den tempel
+van de godin Koanine, verdedigt.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou verliet den stoel, trad den tempel binnen, boog eerst het hoofd en knielde daarop voor het standbeeld van de godin.
+Vervolgens begaf zij zich naar een kerkelijk toestel, &#8217;t welk den naam ven &raquo;molen der gebeden&#8221; draagt.
+
+</p>
+<p>Het was een soort van haspel, aan het uiteinde van welks acht takken kleine vlaggetjes bevestigd waren, die met gewijde spreuken
+waren bedekt.
+
+</p>
+<p>Een priester wachtte, in ernstige houding bij het toestel staande, op de geloovigen, en vooral op &#8217;t geld voor de plechtigheid.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou gaf den dienaar van Bouddha eenige ta&euml;ls, bestemd om te voorzien in de behoefte van den eeredienst; daarop greep zij
+met haar rechterhand de kruk van den haspel en gaf er eene lichte, draaiende beweging aan, na de linkerhand op het hart te
+hebben gelegd. Het scheen dat de haspel niet snel genoeg draaide om het gebed te doen verhooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Sneller!&#8221; zeide haar de priester, eene aanmoedigende beweging met de hand makende.
+
+</p>
+<p>En de jonge vrouw draaide vlugger.
+
+</p>
+<p>Nadat dit ongeveer een kwartier geduurd had, verklaarde de priester, dat de wenschen van de smeekende verhoord zouden worden.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou boog zich op nieuw voor het standbeeld van de godin Koanine, verliet den tempel en nam weder plaats in den draagstoel,
+om huiswaarts te keeren.
+
+</p>
+<p>Maar toen zij de groote avenue zou ingaan, moesten de dragers zich onmiddellijk ter zijde begeven. Soldaten dreven de bevolking
+ruw uiteen. De winkels werden gesloten. De dwarsstraten werden onder de hoede der tipaos met blauwe kleeden afgesloten. Een
+talrijke stoet nam een deel van de avenue in en naderde met groot getier.
+
+</p>
+<p>Het was de keizer Koang-Sin, dat wil zeggen &raquo;Voortduring van Roem&#8221;, die zijn goede <span id="d0e2997" class="corr" title="Bron: Tartaartsche">Tartaarsche</span> stad binnentrad en voor wien de middenpoort geopend was.
+
+</p>
+<p>Na de beide ruiters die den stoet openden, volgde een peloton verkenners en daarna een peloton rijknechten, in twee gelederen
+opgesteld, en met den stok in den draagband.
+
+</p>
+<p>Zij werden op hunne beurt gevolgd door een groep officieren van hoogen rang, die de gele parasol met den draak ontplooiden,
+het zinnebeeld van den keizer, even als de phenix het zinnebeeld is van de keizerin.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p117.jpg" alt="Kin-Fo reikte de schoone L&eacute;-ou de hand. Bladz. 126." width="502" height="720"><p class="figureHead">Kin-Fo reikte de schoone L&eacute;-ou de hand. Bladz. 126.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De palankijn, de Indische draagzetel, waarvan het dekkleed van gele zijde naar boven was geslagen, verscheen vervolgens. Zij
+<a id="d0e3011"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3011">117</a>]</span>werd getorscht door zestien dragers, allen in rood onderkleed, dat met witte rozetten bezaaid was, terwijl een vest van gele
+zijde hun borst omsloot. De prinsen van den bloede, de hooge waardigheidsbekleeders <a id="d0e3013"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3013">118</a>]</span>op paarden met gele zijden tuigen&#8212;teeken van hoogen adel&#8212;gezeten, vergezelden het keizerlijk voertuig.
+
+</p>
+<p>In den palankijn bevond zich half uitgestrekt de zoon des Hemels, de neef van keizer Tong-Tebe en de neef van prins Kong.
+
+</p>
+<p>Na den palankijn kwamen palfreniers en bedienden.
+
+</p>
+<p>De stoet ging daarop de poort van Tien door, tot groote voldoening van de voorbijgangers, kooplieden, bedelaars, die nu hunne
+zaken konden hervatten.
+
+</p>
+<p>Ook de draagstoel van L&eacute;-ou vervolgde zijn weg en bracht haar na eene afwezigheid van twee uren weder voor haar woning.
+
+</p>
+<p>De goede godin Koanine had in dien tijd de jonge vrouw eene heerlijke verrassing bereid.
+
+</p>
+<p>Juist toen de draagstoel stilhield, naderde een van onderen tot boven met stof bedekt rijtuig, door twee muilezels getrokken,
+de deur. Daaruit stapte Kin-Fo, gevolgd door Craig-Fry en Soun!....
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij hier! Gij!&#8221; riep L&eacute;-ou, die hare oogen <span id="d0e3029" class="corr" title="Bron: nauwelijke">nauwelijks</span> dorst gelooven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Allerliefste jongste zuster!&#8221; antwoordde Kin-Fo, &raquo;je hebt toch niet aan mijn terugkomst getwijfeld!...&#8221;
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou antwoordde niet. Zij nam haren vriend bij de hand, geleidde hem in haar boudoir voor het kleine phonografische toestel,
+den bescheiden deelgenoot van haar verdriet!
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is geen oogenblik voorbijgegaan waarop ik u niet verwachtte; o, gij met zijden bloemen versierd hart!&#8221; zeide zij.
+
+</p>
+<p>En de rol verplaatsende, drukte zij op de veer die haar weder in beweging bracht.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo kon toen met eene zachte stem de woorden hooren herhalen, die de teedere L&eacute;-ou eenige uren geleden gesproken had:
+
+</p>
+<p>&raquo;Keer terug, liefste broeder! Keer bij mij terug! Dat onze harten niet langer gescheiden blijven! Uw terugkomst houdt al mijn
+gedachten bezig...&#8221;
+
+</p>
+<p>Het toestel hield eene seconde op... niet langer dan eene seconde. Toen hernam het, maar nu met een krijschende stem:
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is niet genoeg dat er een meesteres in huis is, er moet noodzakelijk nog een meester bijkomen! Moge vorst Ien hen beiden
+verderven!&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze tweede stem was maar al te goed te onderscheiden. Het was die van Nan. De nare &raquo;oude moeder&#8221; was voortgegaan met spreken
+na het vertrek van L&eacute;-ou, terwijl het toestel nog werkte en dit had, geheel tegen haar bedoeling, hare onvoorzichtige woorden
+opgevangen!
+
+</p>
+<p>Dienstmeisjes en knechts, past op de phonografen!
+
+</p>
+<p>Nog op dien dag kreeg Nan haar afscheid en men wachtte zelfs de laatste dagen der zevende maan niet af, om haar buiten de
+deur te zetten.
+
+
+
+<a id="d0e3054"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3054">119</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e2884" href="#d0e2884src" class="noteref">1</a></span> De heer T. Choutz&eacute; verhaalt in zijne reisbeschrijving <i lang="fr">Peking et le Nord de la Chine</i> den volgenden trek van prins Kong, die wel waard is meer algemeen bekend te worden.
+
+</p>
+<p class="footnote">Toen in 1870 Frankrijk door den bloedigen oorlog met Duitschland geteisterd werd, bracht prins Kong, ik weet niet meer bij
+welke gelegenheid, een bezoek aan al de diplomatieke vertegenwoordigers van het buitenland. Hij was bij de Fransche legatie
+begonnen, doch terwijl hij bij een der andere gezanten was, ontving men de tijding van den ramp van Sedan. De heer De Rochechouart,
+toen Frankrijks zaakgelastigde, deelde het den prins mede.
+
+</p>
+<p class="footnote">Deze riep toen een der officieren uit zijn gevolg en zond hem naar den Pruisischen gezant om hem te zeggen dat de Prins eerst
+den volgenden dag het aangekondigde bezoek bij hem zou komen afleggen<span id="d0e2894" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Toen keerde hij zich tot den heer De Rochechouart, zeggende:
+
+</p>
+<p class="footnote">&raquo;Op den dag dat ik mijn rouwbeklag gebracht heb aan den vertegenwoordiger van Frankrijk, kan ik den vertegenwoordiger van
+Duitschland gevoeglijk geen geluk gaan wenschen.&#8221;
+
+</p>
+<p class="footnote">Prins Kong zou ook buiten China een prins zijn.</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e3055" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XV.</h2>
+<div class="argument">
+<p>&#8217;t Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo en waarschijnlijk ook voor den lezer.</p>
+</div>
+<p>Niets stond het huwelijk van den rijken Kin-Fo van Shang-Ha&iuml; met de beminnelijke L&eacute;-ou van Peking langer in den weg. Binnen
+zes dagen zou de termijn verstreken zijn, die aan Wang was toegestaan om zijne belofte te houden; maar de ongelukkige philosoof
+had zijn onverklaarbare vlucht met den dood bekocht. Er was dus voor hem niets meer te vreezen. Het huwelijk kon plaats hebben.
+Het werd vastgesteld op den 25<sup>n</sup> dag van Juni, denzelfden dag dien Kin-Fo bestemd had om de laatste zijns levens te zijn!
+
+</p>
+<p>De jonge vrouw kende nu den geheelen toestand. Zij wist wat hij ondervonden had, die de eerste maal geweigerd had om haar
+ongelukkig en de tweede maal om haar weduwe te maken. Thans kwam hij tot haar terug om haar gelukkig te doen zijn.
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou kon, toen zij den dood van den philosoof vernam, hare tranen niet weerhouden. Zij kende hem, zij beminde hem, hij was
+de eerste vertrouwde geweest van haar liefde voor Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Arme Wang!&#8221; zeide zij. &raquo;Hij zal bij ons huwelijk ontbreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja! arme Wang,&#8221; antwoordde Kin-Fo, die even als zij den makker van zijn jeugd, den vriend die hem langer dan twintig jaar
+ter zijde had gestaan, betreurde. &raquo;En toch,&#8221; voegde hij er bij, &raquo;hij zou mij gedood hebben, zooals hij gezworen had te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, neen!&#8221; zeide L&eacute;-ou, het lieve hoofdje schuddende, &raquo;en wellicht heeft hij den dood in de golven van de Pe&iuml;-ho gezocht
+om te ontsnappen aan de vervulling van deze verschrikkelijke belofte.&#8221;
+
+</p>
+<p>Helaas! De onderstelling was maar al te aannemelijk dat Wang besloten had zich te verdrinken om te ontsnappen aan de verplichting
+die hij op zich genomen had. Kin-Fo deelde op dit punt geheel de meening van de jonge vrouw en in hun beider hart was het
+beeld van den philosoof met onuitwischbare trekken gemaald.
+
+</p>
+<p>Het is licht te begrijpen dat de Chineesche bladen, na het ongeluk op de brug te Palikao, ophielden met de dwaze advertenti&euml;n
+van den heer William J. Bidulph op te nemen en dat de lastige beroemdheid van Kin-Fo even spoedig verdween als zij gekomen
+was.
+
+</p>
+<p>Wat moest er inmiddels met Craig en Fry gebeuren? Zij waren wel tot 30 Juni belast met het verdedigen der belangen van de
+Eeuw, dat is te zeggen nog gedurende tien dagen; maar Kin-Fo had hunne diensten niet langer noodig. Was het te vreezen dat
+Wang zijn leven zou bedreigen? Neen, want Wang was dood. Konden zij onderstellen dat hun cli&euml;nt de hand aan zichzelf zou <a id="d0e3082"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3082">120</a>]</span>slaan? Evenmin. Kin-Fo verlangde niets vuriger dan te leven, goed te leven, zoo lang mogelijk te leven. Er bestond dus geen
+reden hoegenaamd meer voor het toezicht van Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>Maar het waren een paar brave kerels, deze beide zonderlingen. Zij hadden wel is waar alleen den <span class="letterspaced">cli&euml;nt</span> van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> bewaakt, maar hun zorg was aanhoudend en flink geweest. Kin-Fo noodigde hen daarom uit bij zijn huwelijk tegenwoordig te
+zijn, en dat namen zij aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Overigens&#8221;, merkte Fry grappig op, &raquo;is een huwelijk somtijds een zelfmoord.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Men sterft dan om in zijn wederhelft te herleven,&#8221; antwoordde Craig met een beminnelijken glimlach.
+
+</p>
+<p>Reeds den volgenden dag was Nan in het huis in de avenue Cha-Coua door een meer geschikt persoon vervangen. Eene tante van
+de jonge vrouw, mevrouw Luhalou, was bij haar gekomen en zou bij de huwelijksplechtigheid de plaats harer moeder innemen.
+Mevrouw Luhalou, de vrouw van een mandarijn van den vierden rang, tweede klasse, van den blauwen knoop, oud-keizerlijk voorlezer
+en lid van de academie van Han-Lin, bezat alle lichamelijke en geestelijke eigenschappen, noodig om hare gewichtige betrekking
+naar eisch te vervullen.
+
+</p>
+<p>Wat Kin-Fo betreft, hij was voornemens Peking na zijn huwelijk te verlaten, daar hij niet tot die zonen van het vorstelijke
+Hemelsche Rijk behoorde, die gaarne in de buurt van de paleizen wonen. Hij zou eerst in waarheid gelukkig zijn, als hij met
+zijne jonge vrouw in de rijke yamen te Shang-Ha&iuml; was gekomen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had tijdelijk eene woning moeten betrekken en hij had die gevonden in de Ti&egrave;ne-Fou-Tang, den &raquo;tempel van het hemelsch
+geluk&#8221;, een zeer goed ingericht hotel en restaurant, gelegen in de nabijheid van den boulevard van Tiene-Men, tusschen de
+Tartaarsche en Chineesche stad. Daar waren ook Craig en Fray ingekwartierd, die, uit gewoonte, hun cli&euml;nt nog niet konden
+verlaten. Wat Soun aangaat, hij had zijn dienst hervat, altijd ontevreden, maar wel zorg dragende dat hij zijn gevoel geen
+lucht gaf in de nabijheid van een onbescheiden phonograaf. Hetgeen met Nan gebeurd was, had hem voorzichtig gemaakt.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had het genoegen te Peking zijne Cantonsche vrienden, den koopman Yin-Pang en den letterkundige Houal terug te vinden.
+Voorts kende hij eenige ambtenaren en handelslieden in de hoofdstad, en ieder van hen was hem in de tegenwoordige omstandigheden
+zooveel mogelijk van dienst.
+
+</p>
+<p>De onverschillige van vroeger, de doodkalme leerling van den philosoof Wang, is nu werkelijk gelukkig. Twee maanden van zorg,
+onrust, vermoeienissen, dit geheele veelbewogen tijdvak van zijn bestaan, had hem leeren waardeeren wat het geluk is, wat
+het <a id="d0e3106"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3106">121</a>]</span>wezen moet en wat het wezen kan. Ja! de wijze philosoof had gelijk! Ach, waarom was hij niet tegenwoordig, om nogmaals de
+voortreffelijkheid van zijn leer bevestigd te zien!
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p121.jpg" alt="Groote verlichte vliegers. Bladz. 126." width="503" height="720"><p class="figureHead">Groote verlichte vliegers. Bladz. 126.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e3113"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3113">122</a>]</span></p>
+<p>Kin-Fo bracht nu bij zijne aanstaande jonge vrouw al den tijd door, dien hij niet besteedde tot het maken van voorbereidsels
+voor de plechtigheid. L&eacute;-ou gevoelde zich gelukkig als haar vriend slechts bij haar was. Wat behoefde hij de rijkste magazijnen
+der stad schatplichtig te maken, om haar met kostbare geschenken te overladen? Zij dacht alleen aan hem en herhaalde gedurig
+de wijze spreuken der beroemde Pan-Hoei-Pan:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&raquo;Als eene vrouw een echtgenoot vindt naar haar hart, is dat voor haar geheele leven.
+
+
+</p>
+<p>De vrouw moet een onbegrensden eerbied hebben voor hem wiens naam zij draagt en voortdurend een wacht stellen op zich zelve.
+
+
+</p>
+<p>De vrouw moet in huis als een schaduw zijn en een eenvoudige echo.
+
+
+</p>
+<p>De hemel der vrouw is haar gemaal.&#8221;</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De toebereidselen voor het feest, waaraan Kin-Fo den grootst mogelijken luister wenschte bij te zetten, werden inmiddels voortgezet.
+
+</p>
+<p>Reeds stonden de dertig paar geborduurde schoenen, die tot het uitzet eener Chineesche behooren, gerangschikt in de woning
+van de avenue Cha-Coua. Het boudoir van L&eacute;-ou prijkte met keur van suikergebak, confituren, gedroogde vruchten, suikeramandelen,
+pruimensiroop, oranjeappels, gember en pampelmoes, prachtige zijden stoffen, kostbare en rijk gezette edelgesteenten, ringen,
+armbanden, nagelkokertjes, haarnaalden, en al wat de Pekingsche juweliers slechts aan fijne en elegante kostbaarheden voorhanden
+hadden.
+
+</p>
+<p>Bij het huwelijk eener jonge dochter in dat zonderlinge Chineesche rijk brengt zij nooit zelve eenig uitzet of huwelijksgift
+mede. Zij wordt steeds gekocht door de ouders van haren toekomstigen man of door dien man zelf. Zij krijgt ook nooit eenig
+deel van hetgeen haar vader nalaat, tenzij deze zulks vooraf uitdrukkelijk bepaald hebbe. Deze voorwaarden worden gewoonlijk
+v&oacute;&oacute;r het huwelijk geregeld door tusschenpersonen of wederzijdsche kennissen, die men &raquo;mei-jin&#8221; noemt, en het huwelijk heeft
+niet plaats voordat alles behoorlijk en nauwkeurig is bepaald.
+
+</p>
+<p>De jonge bruid wordt dan aan de ouders van den bruidegom voorgesteld. Deze zelf krijgt haar niet te zien. Dat gebeurt eerst
+als zij uit den draagstoel stapt, waarin men haar naar de echtelijke woning heeft gebracht. De man doet dan zelf de deur open.
+Als zijne bruid hem aanstaat reikt hij haar de hand; in het tegenovergestelde geval slaat hij de deur weder voor haar dicht
+en alles is uit, mits hij aan de ouders van het meisje de gemaakte onkosten slechts vergoedt.
+
+</p>
+<p>Bij het huwelijk van Kin-Fo kon iets dergelijks niet voorkomen. <a id="d0e3136"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3136">123</a>]</span>Hij kende de jonge vrouw en hij behoefde haar van niemand te koopen. Dit maakte de zaak voor hem heel wat eenvoudiger.
+
+</p>
+<p>Eindelijk brak de dag van 25 Juni aan en alles was gereed.
+
+</p>
+<p>Sedert drie dagen was, volgens het gebruik, het huis van L&eacute;-ou dag en nacht verlicht gebleven; sedert drie dagen had mevr.
+<span id="d0e3142" class="corr" title="Bron: Lulalou">Luhalou</span>, die de familie der jonge vrouw vertegenwoordigde, zich van slaap moeten onthouden&#8212;een voorschrift dat tot uitwerking hebben
+moet dat men er zeer treurig uitziet als de verloofde haar woning voor goed verlaat. Als Kin-Fo ouders gehad had zou zijn
+eigen huis eveneens drie dagen verlicht moeten geworden zijn, als een teeken van rouw, &raquo;omdat men het huwelijk van den zoon
+moet beschouwen als een zinnebeeld van den dood des vaders en omdat de zoon hem dan schijnt op te volgen&#8221;, zegt de Hao-Khi&eacute;ou-Tchouen.
+
+</p>
+<p>Maar, behoefden deze voorvaderlijke gebruiken al niet toegepast te worden bij het huwelijk van twee personen die beiden volkomen
+vrij waren, dan waren er nog andere waarmede men wel degelijk rekenschap moest houden.
+
+</p>
+<p>Zoo was bij voorbeeld geen der astrologische ceremoni&euml;n verzuimd. De horoscopen waren getrokken naar alle regelen der kunst
+en hadden prachtige uitkomsten opgeleverd: inborst, humeur, alles stemde met elkander overeen. De tijd van het jaar en de
+ouderdom der maan waren zeer gunstig. Nooit was er een huwelijk onder zulke geruststellende voorteekenen beraamd.
+
+</p>
+<p>De bruid zou des avonds te acht uur in het hotel van het &raquo;Hemelsche Geluk&#8221; ontvangen worden; dat wil zeggen, dan zou zij in
+groote statie de woning van haren echtgenoot binnentreden. In China verschijnt men bij zulke gelegenheden noch voor een overheidspersoon
+noch voor eenig geestelijke, van welken aard ook.
+
+</p>
+<p>Om zeven uur ontving Kin-Fo zijne vrienden op den drempel van zijne woning. Craig en Fry waren bij hem en prijkten in een
+fonkelnieuw gewaad even als de getuigen op een Europeesche bruiloft.
+
+</p>
+<p>Welk een wedstrijd van beleefdheden! Al deze aanzienlijke gasten waren uitgenoodigd door roode kaarten, waarop men in mikroskopisch
+schrift las:
+
+</p>
+<p>&raquo;De heer Kin-Fo, van Shang-Ha&iuml;, brengt zijn nederigen groet aan den heer ..... en smeekt hem nog nederiger ..... met zijn
+tegenwoordigheid de nederige plechtigheid te willen vereeren .....&#8221; enz.
+
+</p>
+<p>Al de door Kin-Fo genoodigden waren gekomen om de bruid en den bruidegom eer te bewijzen en om deel te nemen aan het prachtige
+feestmaal dat voor de heeren toebereid was, terwijl de dames zich aan eene voor haar afzonderlijk gereed gemaakte tafel zouden
+vereenigen.
+
+</p>
+<p>Daar waren de koopman Yin-Pang en Houal, de letterkundige. Voorts waren er eenige mandarijnen, die aan hun officieel hoofddeksel
+de roode bal droegen, ter grootte van een ei, als teeken dat <a id="d0e3161"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3161">124</a>]</span>zij tot de drie hoogste rangen behoorden. Andere, van minderen rang, hadden slechts ondoorschijnende blauwe of witte knoopen.
+De meeste waren burgerlijke overheidspersonen of ambtenaren van Chineesche afkomst, die reeds daardoor bevriend waren met
+een Shang-Ha&iuml;er, afkeerig van het Tartaarsche ras. Allen, in prachtige scharlaken kleederen gehuld, vormden een waarlijk schitterenden
+stoet.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo wachtte hen, zooals de beleefdheid het eischte, op den drempel van zijn hotel af. Zoodra zij aangekomen waren, geleidde
+hij hen naar de receptiezaal, nadat hij hun tweemaal verzocht had hem v&oacute;&oacute;r te gaan bij elk der deuren, die bedienden in groot
+livrei voor hen openden. Hij noemde ze bij hun &raquo;edelen naam&#8221;, vroeg hoe het met hunne &raquo;edele gezondheid&#8221; was, en informeerde
+naar hunne &raquo;edele betrekkingen.&#8221; Kortom, de meest nauwgezette waarnemer van deze kinderachtige beleefdheidsvormen zou niets
+op zijne houding hebben kunnen afdingen.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry bewonderden al wat zij zagen, maar wijdden toch in de allereerste plaats hun aandacht aan Kin-Fo zelf, wien zij
+geen oogenblik uit het oog verloren.
+
+</p>
+<p>Een zelfde denkbeeld was plotseling bij hen opgekomen. Indien het onmogelijke eens waar mocht zijn en Wang den dood eens niet
+gevonden had in de rivier, zooals men algemeen aannam?... Als hij onder deze schaar van genoodigden rondsloop?... Het vier
+en twintigste uur van den vijf en twintigsten dag van Juni&#8212;het uiterste uur&#8212;was nog niet geslagen. De hand van den Ta&iuml;-ping
+was nog niet ontwapend. Als hij eens op het laatste oogenblik...?
+
+</p>
+<p>Neen, het was wel niet waarschijnlijk, maar het was toch ook niet geheel onmogelijk. Uit overmaat van voorzichtigheid zagen
+Craig en Fry dus zorgvuldig al de leden van het gezelschap aan.... Zij zagen er echter volstrekt niemand onder, die hun verdacht
+voorkwam.
+
+</p>
+<p>Onderwijl verliet de aanstaande van Kin-Fo haar huis in de avenue van Cha-Coua en nam zij plaats in een gesloten palankijn.
+
+</p>
+<p>Had Kin-Fo al het mandarijnen kleed niet willen aandoen, dat elke bruidegom het recht heeft te dragen,&#8212;uit eer voor de instelling
+des huwelijks, dat bij de oude wetgevers in hooge achting gehouden werd,&#8212;L&eacute;-ou was in alle opzichten de voorschriften der
+groote wereld nagekomen. Zij schitterde in haar toilet van een bewonderenswaardig fraai weefsel van roodgeborduurde zijde.
+Haar gestalte verdween als het ware onder een sluier van fijne paarlen, die als druppels schenen te vallen van een kostbaren
+diadeem, welks gouden band haar voorhoofd omsloot. Edelgesteenten en kunstbloemen, die van fijnen smaak getuigden, waren door
+haar kapsel en hare lange, zwarte vlechten geslingerd. Kin-Fo zou haar ongetwijfeld bekoorlijker vinden dan ooit als zij straks
+uit den palankijn zou stappen, door zijne hand ontsloten.
+
+<a id="d0e3175"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3175">125</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p125.jpg" alt="&raquo;Groote rouw voor allen!&#8221; Bladz. 127." width="501" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Groote rouw voor allen!&#8221; Bladz. 127.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De stoet ging op weg. Hij ging het plein over om in de Groote Avenue te komen en langs den boulevard van Ti&egrave;ne-Man te gaan.
+Ongetwijfeld zou hij prachtiger geweest zijn als het eene begrafenis <a id="d0e3183"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3183">126</a>]</span>had gegolden, maar ook nu verdiende hij dat de voorbijgangers stilhielden om hem eenige oogenblikken na te staren.
+
+</p>
+<p>Vriendinnen en kennissen van L&eacute;-ou volgden den palankijn en droegen in groote staatsie de verschillende kostbare stukken uit
+haar bruidskorf. Een twintigtal muzikanten ging voorop, veel geraas makende op hunne koperen instrumenten en begeleid door
+het helderklinkende geluid van den gong. Om den palankijn zag men een aantal bedienden met toortsen en gekleurde lampions.
+De bruid bleef voor de oogen der menigte verborgen, want de etiquette eischte dat de eerste blik, die op haar geslagen werd,
+die van haar gemaal wezen zou.
+
+</p>
+<p>Zoo kwam dan de stoet te midden van het gejuich der aanwezigen tegen acht uur des avonds voor de deuren van het &raquo;hotel van
+het Hemelsche Geluk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo stond aan den rijk versierden ingang. Hij wachtte op de aankomst van den palankijn, om de deur er van onmiddellijk
+te kunnen openen. Als dat gedaan was zou hij zijne aanstaande helpen uitstijgen en naar een afzonderlijk vertrek voeren, waar
+beiden den hemel viermaal zouden groeten. Daarna zouden zij zich naar den bruiloftsdisch begeven. De bruid zou viermaal hare
+knie&euml;n buigen voor haren bruidegom, deze zou het dan tweemaal doen voor zijn bruid. Zij zouden eenige droppels wijn plengen
+en eenige spijs strooien voor de geesten, die hun huwelijk gelukkig moesten maken. Dan zou men hun twee volle bekers brengen.
+Elk zou den zijne half leeg drinken; dan zouden zij het overblijvende dooreen mengen en dit te zamen opdrinken. Dat zou het
+zinnebeeld van het voltrokken huwelijk zijn.
+
+</p>
+<p>De palankijn was aangekomen en Kin-Fo trad vooruit. Een ceremoniemeester reikte hem den sleutel over. Hij nam dien aan, deed
+de deur van de draagkoets open en reikte de schoone L&eacute;-ou bewogen de hand. De bruid trad er schuchter uit en volgde Kin-Fo
+tusschen de genoodigden door, die zich eerbiedig bogen en de hand aan de borst brachten.
+
+</p>
+<p>Op het oogenblik dat de schoone L&eacute;-ou aan de hand van Kin-Fo, haren toekomstigen gemaal, den drempel van zijne woning zou
+overschrijden, werd er een signaal gegeven. Groote verlichte vliegers verhieven zich in de lucht en men zag hoe veelkleurige
+draken, feniksen en andere zinnebeelden van het huwelijk op den adem van den wind het jonge paar omzweefden. Kunstduiven,
+aan den staart van &aelig;olische snaren voorzien, stegen omhoog en deden harmonische tonen in de lucht weergalmen. Vuurpijlen stegen
+op en van om hoog daalden de gekleurde ballen na eenigen tijd als een vurigen regen weder naar de aarde.
+
+</p>
+<p>Plotseling, te midden van deze feestelijke welkomst vernam men een verwijderd gerucht op den boulevard van Ti&egrave;ne-Man. Men
+hoorde <a id="d0e3197"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3197">127</a>]</span>kreten waaraan zich de schelle toonen van een trompet paarden. Dan trad er een oogenblik van stilte in en daarna herhaalde
+zich het eerste gerucht.
+
+</p>
+<p>Het kwam nader en weldra bereikte het de straat waar de bruiloftsstoet stilgehouden had.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo luisterde. Zijne vrienden stonden besluiteloos te wachten totdat de jonge vrouw het huis binnentrad.
+
+</p>
+<p>Maar op datzelfde oogenblik schetterden de trompetten met verdubbeld geweld en eene vreemde ontroering maakte zich van iedereen
+meester.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is er toch?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>De trekken van L&eacute;-ou namen eene zonderlinge uitdrukking aan, terwijl een vreemd voorgevoel haar hevige hartkloppingen veroorzaakte.
+
+</p>
+<p>Daar bereikte de oploop onze vrienden. Het volk verdrong zich om een heraut, die de keizerlijke kleuren droeg en die door
+verscheiden tipaos vergezeld was.
+
+</p>
+<p>En te midden van een plotseling ingetreden stilte verkondigde hij deze woorden:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&raquo;Dood van de Keizerin-weduwe!
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Groote rouw voor allen!&#8221;</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo begreep het. Het was een slag die hem in de eerste plaats trof. Hij kon eene beweging van ongeduld niet weerhouden.
+
+</p>
+<p>De keizerlijke rouw werd afgekondigd voor de weduwe van den laatsten keizer. Gedurende een termijn, die nader zou opgegeven
+worden, mocht niemand zich het hoofd scheren, mochten er geen openbare vermakelijkheden of tooneelvoorstellingen gegeven worden,
+hielden de rechtbanken geen zitting, was ten slotte het sluiten van alle huwelijken verboden!
+
+</p>
+<p>L&eacute;-ou was wanhopig, doch hield zich goed; zij begreep dat zij de teleurstelling van haren echtgenoot niet mocht vergrooten.
+Zij nam Kin-Fo&#8217;s hand en sprak met een stem, die slechts met moeite haar eigen ontroering verborg:
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, wij kunnen immers wachten!&#8221;
+
+</p>
+<p>En de palankijn vertrok weder met de bruid naar hare woning in de avenue van Cha-Coua; het feest werd geschorst, de tafel
+afgenomen, het orkest naar huis gezonden en de vrienden van Kin-Fo gingen heen na hem eerst hunne hartelijke deelneming in
+deze teleurstelling betuigd te hebben.
+
+</p>
+<p>Het was dan ook geen zaak om het algemeen verbod te overtreden en het huwelijk toch te doen doorgaan.
+
+</p>
+<p>Het liep Kin-Fo niet mede; de eene ramp volgde op de andere en hij had wel gelegenheid om de lessen van zijnen ouden leermeester,
+den philosoof Wang, in praktijk te brengen. Hij bleef alleen met Craig en Fry in het hotel van het &raquo;Hemelsch Geluk&#8221;, welke
+<a id="d0e3233"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3233">128</a>]</span>naam hem nu bijkans als een bespotting in de ooren klonk. De rouwtijd kon bij keizerlijk besluit zoo lang verlengd worden
+als de Zoon des Hemels slechts verkoos en Kin-Fo had reeds den volgenden dag naar Shang-Ha&iuml; willen terugkeeren om zijne jonge
+vrouw in zijn prachtige yamen te installeeren en daar met haar een nieuw leven te beginnen!....
+
+</p>
+<p>Een uur later trad een dienstbode zijne kamer binnen om hem een brief ter hand te stellen, die zooeven aan zijn adres bezorgd
+was.
+
+</p>
+<p>Zoodra Kin-Fo het adres zag, kon hij een kreet van verrassing niet bedwingen.
+
+</p>
+<p>De brief was van Wang en luidde aldus:
+
+
+</p>
+<div class="blockquote">
+<p>&raquo;Vriend, ik ben niet dood; als ge evenwel deze letteren ontvangt, heb ik opgehouden te leven.
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik sterf omdat ik den moed niet heb mijne belofte te houden maar wees gerust, ik heb alles goed geregeld.
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Lao-Shen, een opperhoofd der Ta&iuml;-pings, mijn oude vriend, heeft uw brief! Hij zal een vaster hand en een moediger hart hebben
+dan ik om de vreeselijke taak te volbrengen die ge mij opgelegd hebt. Hij zal dan ook van het kapitaal profiteeren dat ge
+mij hadt toebedacht; aan hem komt dus het geld toe, op uw hoofd verzekerd en hij zal het gaan opeischen, als gij opgehouden
+hebt te leven.
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Vaarwel! Ik ga u voor in den dood! Tot straks mijn vriend, tot straks!
+
+<span class="smallcaps">Wang</span>.&#8221;
+</p>
+</div><p>
+
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e3254" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XVI.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, op nieuw de wereld ingaat.</p>
+</div>
+<p>De toestand was nu voor Kin-Fo duizendmaal ernstiger dan hij nog geweest was.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was dus waar dat Wang, niettegenstaande zijn gegeven woord, zijne hand had voelen verlammen toen het er op aankwam zijn
+ouden leerling te treffen! Ook scheen Wang niets van de verandering te weten die in den toestand van Kin-Fo was gekomen, want
+zijn brief zweeg er van! Ook had Wang dus aan een ander opgedragen zijne belofte te houden, en aan wien! Aan een Ta&iuml;-ping,
+den meest gevreesde van allen, die natuurlijk geen de minste zwarigheid zou maken om iemand te dooden, voor wiens dood men
+hem niet eens <a id="d0e3264"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3264">129</a>]</span>aansprakelijk kon stellen! Het bewuste stuk van Kin-Fo waarborgde hem straffeloosheid en de aanwijzing van Wang zou hem bovendien
+een kapitaal van vijftigduizend dollars verschaffen!
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p129.jpg" alt="De Pe&iuml;-ho was op deze hoogte nog smal. Bladz. 132." width="498" height="720"><p class="figureHead">De Pe&iuml;-ho was op deze hoogte nog smal. Bladz. 132.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e3271"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3271">130</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Ik heb er nu meer dan genoeg van!&#8221; riep Kin-Fo uit in zijne eerste opwelling van toorn.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry hadden kennis genomen van het schrijven van Wang.
+
+</p>
+<p>&raquo;Draagt het door u aan Wang verstrekte stuk niet als uitersten termijn den datum van 25 Juni?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel neen,&#8221; antwoordde Kin-Fo: &raquo;Wang moest en kon het stuk niet anders teekenen dan op den datum, waarop ik sterven zou! Nu
+kan die Lao-Shen handelen naar eigen goedvinden, zonder in een enkel opzicht door den tijd gebonden te zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, maar,&#8221; zeide Fry-Craig, &raquo;hij heeft er belang bij de zaak spoedig tot een eind te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom?....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel, omdat de politie op het kapitaal, dat op uw hoofd is verzekerd, beslag kan leggen en het hem op deze wijze zou ontgaan!&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar was niets tegen in te brengen.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zij zoo,&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;In ieder geval moet ik geen uur verloren laten gaan om te trachten mijn schrijven terug
+te krijgen, al moest ik het ook met de vijftig duizend dollars betalen, die aan dien Lao-Shen zijn beloofd!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is juist,&#8221; sprak Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer waar!&#8221; voegde Craig er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik vertrek dus! Ik moet dien chef der Ta&iuml;-pings opsporen! Hij zal, hoop ik, gemakkelijker te vinden zijn dan Wang!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo liep, deze woorden sprekende, voortdurend heen en weder. Hij kon niet blijven zitten. Deze reeks van knodsslagen, die
+op hem neerdaalden, brachten hem in een staat van zeldzame opgewondenheid.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik vertrek!&#8221; zeide hij. &raquo;Ik ga dien Lao-Shen opzoeken! Wat u betreft, mijne heeren, u moet weten wat u past.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; antwoordden Fry-Craig, &raquo;de belangen van de <span class="letterspaced">Eeuw</span> zijn meer dan ooit bedreigd. Als wij u thans verlieten, zouden wij aan onzen plicht tekort komen. Wij zullen u niet verlaten!&#8221;
+
+</p>
+<p>Men wilde geen uur verloren laten gaan. Maar v&oacute;&oacute;r alles diende men nauwkeurig te weten wat die Lao-Shen was, en waar hij zijn
+verblijf hield. Zijne bekendheid was gelukkig van dien aard dat dit minder moeielijkheid opleverde.
+
+</p>
+<p>Deze oude makker van Wang, in den opstand der Mang-Tchao, had zich in noordelijk China teruggetrokken aan gene zijde van den
+Grooten muur, naar het gedeelte grenzende aan de golf van <span id="d0e3309" class="corr" title="Bron: Pe-Tch&eacute;-Li">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</span>. Het Keizerlijke bewind had niet met hem onderhandeld gelijk het met het meerendeel der andere hoofden van den opstand had
+gedaan die het niet had kunnen onderwerpen; men liet hem met rust, en hij oefende nu op de grenzen van het rijk het meer bescheiden
+beroep van straatroover uit. Wang had een goede keus gedaan! Zulk een man zou minder bezwaren maken en een dolksteek meer
+of minder zou zijn geweten niet verontrusten!
+<a id="d0e3312"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3312">131</a>]</span></p>
+<p>Kin-Fo en de beide zaakgelastigden verkregen de meest nauwkeurige inlichtingen omtrent den Ta&iuml;-ping en vernamen dat hij het
+laatst gezien was in de omstreken van Fou-Ning, een kleine haven aan de golf van L&eacute;ao-Ting. Zij besloten zich zonder verwijl
+daarheen te begeven.
+
+</p>
+<p>Aan L&eacute;-ou werd dadelijk meegedeeld wat er gebeurd was. Haar angst verdubbelde! Tranen ontsprongen aan hare schoone oogen.
+Zij wilde Kin-Fo overhalen om niet te vertrekken. Begaf hij zich niet vrijwillig in een onvermijdelijk gevaar? Zou het niet
+beter zijn te wachten, zich uit de voeten te maken, het Hemelsche Rijk desnoods te verlaten en zich te verschuilen in een
+ander werelddeel, waar de woeste Lao-Shen hem niet kon bereiken?
+
+</p>
+<p>Maar Kin-Fo bracht de jonge vrouw aan het verstand, dat het hem onmogelijk zou zijn te leven onder deze voortdurende bedreiging,
+en als het ware, door de genade van zulk een schurk, die door den moord een aardig fortuintje zou verwerven. Neen! Er moest
+en er zou een einde aan komen. Kin-Fo en zijne beide satellieten zouden dien dag op reis gaan, zij zouden tot den Ta&iuml;-ping
+doordringen, den ongelukkigen brief voor handen vol goud koopen, en zij zouden te Peking terug zijn, nog voordat de termijn
+van openbaren rouw voor de keizerin-weduwe verstreken was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Liefste zuster&#8221;, zeide Kin-Fo, <span id="d0e3321" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>ik betreur het nu minder dat ons huwelijk eenige dagen is uitgesteld. Ware het voltrokken, hoe droef zou dan uw toestand geweest
+zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als het voltrokken ware geweest&#8221;, antwoordde L&eacute;-ou, &raquo;zou ik het recht gehad hebben, en het zou mijn plicht geweest zijn,
+u te volgen; en ik zou met u medegegaan zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen!&#8221; sprak Kin-Fo, &raquo;ik zou liever duizend dooden gestorven zijn dan dat ik u slechts een oogenblik aan gevaar blootstelde!....
+Vaarwel, L&eacute;-ou, vaarwel!....&#8221;
+
+</p>
+<p>En Kin-Fo onttrok zich, met tranen in de oogen, aan de armen van de jonge vrouw, die hem wilde weerhouden.
+
+</p>
+<p>Op dienzelfden dag verlieten Kin-Fo, Craig en Fry, gevolgd door Soun, wien ook geen oogenblik rust te beurt mocht vallen,
+Peking en begaven zich naar Tong-Tch&eacute;ou. Zij waren er in een uur.
+
+</p>
+<p>Men had het volgende plan gemaakt:
+
+</p>
+<p>De reis te land, door eene niet veilige provincie, leverde ernstige bezwaren op.
+
+</p>
+<p>Als het niets anders geweest was dan om den Grooten Muur te bereiken, ten noorden van de hoofdstad, zou men, wat gevaren ook
+verbonden waren aan het afleggen van honderd zestig lis<a id="d0e3338src" href="#d0e3338" class="noteref">1</a>, den tocht hebben ondernomen. Maar de haven van Fou-Ning bevond zich niet in het noorden maar in het oosten. Door over zee
+te gaan <a id="d0e3341"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3341">132</a>]</span>zou men tijd winnen en veiliger zijn. Kin-Fo en zijne metgezellen zouden er binnen vier of vijf dagen komen; en men besloot
+daarom dien weg te volgen.
+
+</p>
+<p>Maar zou er een vaartuig te vinden zijn, dat naar Fou-Ning vertrekken moest? Zij besloten zich daarvan voor alles te overtuigen
+bij de scheepsagenten te Tong-Tch&eacute;ou.
+
+</p>
+<p>Het toeval, dat Kin-Fo anders alles behalve gunstig was, diende hem thans. Aan den mond van de Pe&iuml;-ho lag een schip in lading
+voor Fou-Ning.
+
+</p>
+<p>Men had niets anders te doen dan onmiddellijk op een der snelvarende stoombooten, die den stroom tot zijne monding afzakken,
+plaats te nemen, en dan met het bewuste vaartuig naar de plaats der bestemming te gaan.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry zouden in een uur gereed zijn. Dat uur besteedden zij om zich alle bekende reddingstoestellen aan te schaffen,
+van den primitieven kurkengordel af tot de voor water ondoordringbare kleeding van kapitein Boyten toe. Kin-Fo was nog altijd
+tweehonderdduizend dollars waard. Hij kon over zee reizen zonder verhoogde premie, omdat hij voor alle kansen betaalde. Er
+kon een ongeluk gebeuren. Men moest op alles bedacht zijn, en men was het ook.
+
+</p>
+<p>Den 26<sup>n</sup> Juni des middags te 12 uur stapten Kin-Fo, Craig-Fry en Soun aan boord van de <i>Pe&iuml;-tang</i> en daalden de Pe&iuml;-ho af. De bochten van deze rivier zijn zoo talrijk dat men juist tweemaal zooveel afstand doorloopt dan
+men zou doen als men de rechte lijn kon volgen; maar de stroom is gekanaliseerd en bij gevolg bevaarbaar gemaakt voor schepen
+van vrij groote tonnenmaat. Ook is er een drukke scheepvaart, vrij wat drukker dan de beweging op den weg, die langs den stroom
+loopt.
+
+</p>
+<p>De <i>Pe&iuml;-tang</i> stoomde snel tusschen de boorden van het kanaal, beukte met hare raderen de gele wateren van den stroom, en bracht de talrijke
+bevloeiingskanalen aan de beide oevers door haar kielwater in beweging. De hooge toren van den tempel aan de gindsche zijde
+van Tong-Tch&eacute;ou was weldra voorbij gestoomd en uit het gezicht verdwenen bij het omvaren van een vrij scherpen hoek.
+
+</p>
+<p>De Pe&iuml;-ho was op deze hoogte nog smal. Zij stroomde, hier tusschen kleine zandheuvels, daar langs kleine gehuchten, welker
+bewoners zich met den landbouw onledig hielden, te midden van een tamelijk boschrijk landschap, door wijngaarden en groene
+hagen doorsneden. Verschillende meer belangrijke plaatsen, Mahao, H&eacute;-Si-Vou, Nane-Tsa&eacute;, Yang-Tsoune daagden op. Eb en vloed
+<span id="d0e3366" class="corr" title="Bron: deed deed">deed</span> zich hier nog niet bespeuren.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p133.jpg" alt="Deze vogels dompelden zich in het water. Bladz. 135." width="500" height="720"><p class="figureHead">Deze vogels dompelden zich in het water. Bladz. 135.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Weldra vertoonde zich Tien-Tsin. Daar ging het minder vlug. De voetbrug, die de beide oevers van de rivier verbindt, diende
+geopend te worden en men moest met de noodige voorzichtigheid <a id="d0e3376"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3376">133</a>]</span>den weg zoeken tusschen de honderden vaartuigen die in de haven vertoeven. Dat ging met vrij wat moeite en drukte gepaard
+en kostte aan menige schuit de touwen, waarmede zij voor meeslepen <a id="d0e3378"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3378">134</a>]</span>door den stroom was beveiligd. Als het te veel bezwaar opleverde, sneed men eenvoudig de touwen door, zonder zich in &#8217;t minst
+te bekommeren om de schade, die daardoor aangericht werd. Vandaar een opschudding, een opstopping van drijvende vaartuigen,
+die vrij wat van het toezicht van de havenmeesters te Tien-Tsin zou ge&euml;ischt hebben, als te Tien-Tsin havenmeesters waren
+geweest.
+
+</p>
+<p>Het is overtollig te zeggen, dat Craig en Fry hun cli&euml;nt nauwlettender dan ooit bewaakten.
+
+</p>
+<p>Het gold nu niet meer den philosoof Wang, met wien men gemakkelijk eene schikking had kunnen treffen, maar wel Lao-Shen den
+Ta&iuml;-ping, iemand dien zij niet kenden, &#8217;t geen de zaak vrij wat lastiger maakte.
+
+</p>
+<p>Men kon zichzelf in veiligheid achten te zijn, omdat men naar hem toeging, maar wie kon de verzekering geven dat Lao-Shen
+niet reeds op weg was gegaan om zijn slachtoffer te ontmoeten! En hoe zou men hem dan ontwijken, hoe hem voorkomen? Craig
+en Fry zagen in iederen passagier van de <i>Pe&iuml;-tang</i> een moordenaar. Zij aten niet meer, zij sliepen niet meer, zij leefden niet meer!
+
+</p>
+<p>Waren Kin-Fo, Craig en Fry ernstig ongerust, Soun was vooral niet minder angstig. De gedachte dat hij op zee moest gaan, bezorgde
+hem kippenvel. Hoe dichter de <i>Pe&iuml;-tang</i> de golf van <span id="d0e3394" class="corr" title="Bron: Pe-Tch&eacute;-Li">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</span> naderde, des te bleeker werd hij. Zijn neus werd spitser, zijn mond trok zich samen en toch dreef de boot nog kalm op de
+rustige wateren der rivier.
+
+</p>
+<p>Hoe zou het dan wel gaan als Soun op den smallen zeeboezem kwam, waar de korte golfslag het schip onophoudelijk en heftig
+doet stooten!
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben je nog nooit op zee geweest?&#8221; vroeg hem Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nooit!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben je goed gezond?&#8221; vroeg hem Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Je moet het hoofd stil houden&#8221;, voegde Craig er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het hoofd?....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En je mond dicht....&#8221; vervolgde Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;De mond?....&#8221;
+
+</p>
+<p>Soun bracht de beide agenten aan het verstand dat hij niet van praten hield, en zette zich zwijgend omstreeks het midden van
+de boot neder, niet zonder op den reeds vrij breeden stroom een droefgeestigen blik te hebben geworpen, dien blik, eigen aan
+personen die voorbeschikt zijn de min of meer belachelijke kwaal der zeeziekte te ondergaan.
+
+</p>
+<p>Het landschap had zich in de vallei, die de Pe&iuml;-ho doorstroomt, gewijzigd. De rechteroever vormde door zijn steilte een sterk
+contrast met de linkerzijde, wier uitgestrekte, zandige oppervlakte met het schuim van de golven was bedekt. Daarachter strekten
+zich <a id="d0e3419"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3419">135</a>]</span>velden van sorgho, ma&iuml;s, koren en gierst uit. Ook hier gold wat in geheel China&#8212;eene huismoeder die zooveel duizenden kinderen
+te voeden heeft&#8212;het geval is: geen enkel plekje, voor cultuur geschikt, was onbebouwd. Overal was door middel van besproei&iuml;ngskanalen
+of bamboezen toestellen, een soort van oorspronkelijke noria&#8217;s<a id="d0e3421src" href="#d0e3421" class="noteref">2</a>, voor voldoenden watertoevoer gezorgd. Hier en daar verhieven zich, naast de dorpen met hunne met gele klei gepleisterde
+huizen, kleine groepen boomen, waaronder enkele appelboomen voorkwamen, die op eene vlakte in <span id="d0e3424" class="corr" title="Bron: Normand&iuml;e">Normandi&euml;</span> niet misplaatst zouden geweest zijn. Op de oevers liepen talrijke visschers heen en weder, wien zeeraven voor jachthonden
+of juister gezegd voor waterhonden dienden. Deze vogels dompelden zich op een wenk van hun meester in het water en brachten
+de visschen boven, die zij, dank zij een ring welke hen den strot half dichtkneep, niet konden verslinden. Voorts vlogen voortdurend
+uit het hooge riet aan den oever, eenden, kraaien, raven, eksters, sperwers en ander gevogelte op, die door het geraas van
+de stoomboot in hun rust werden gestoord.
+
+</p>
+<p>De groote weg langs de rivier was daar geheel verlaten, maar de beweging op de Pe&iuml;-ho nam steeds toe. Welk een aantal vaartuigen
+van alle soort voeren den stroom af en op! Oorlogsjonken met hare opene batterijen, waarvan het dek eene sterke holronde kromming
+vertoonde van voren naar achter, en die door eene dubbele verdieping riemen of door een rad, &#8217;t welk door menschenhanden in
+beweging werd gebracht, vooruit gedreven werden; jonken van het personeel der douane, met twee masten en sloepzeilen, die
+bevestigd waren aan dwars uitstekende uithouders, terwijl de <span id="d0e3429" class="corr" title="Bron: voor">voor-</span> en achtersteven met grillige beelden waren voorzien; handelsjonken, die met de kostbaarste voortbrengselen van het Hemelsche
+Rijk bevracht, niet vreesden om de geduchte typhons in de naburige zee&euml;n te trotseeren; jonken voor het gewone vervoer van
+reizigers, die al naar het tij het meebracht &ograve;f met riemen werden voortgedreven, &ograve;f wel aan de lijn voortgesleept, en die
+gemaakt schenen voor personen, die te veel tijd hebben; mandarijnen-jonken, kleine pleizierjachten, die hunne bootjes achter
+zich voortsleepten; alle soorten van platboomde vaartuigen, met rieten matten als zeil, en waarvan de kleinste&#8212;door jeugdige
+vrouwen bestuurd, de roeispaan in de hand en &#8217;t kind op den rug&#8212;met recht hun naam dragen, die beteekent: drie planken; eindelijk
+ontzaglijke groote vlotten, een soort van drijvende dorpen met hutten, boomgaarden, groentetuinen enz., waartoe een of ander
+Mantsjoerijsch bosch het noodige hout had geleverd.
+
+</p>
+<p>De dorpen werden allengs minder talrijk. Men telt er een twintigtal <a id="d0e3434"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3434">136</a>]</span>tusschen Tien-Tsin en Takou, aan de monding van den stroom. Op de oevers zonden eenige steenfabrieken hare groote rookwolken
+naar omhoog en bezwangerden den dampkring tegelijk met den rook, dien de stoomboot verspreidde. De avond naderde, voorafgegaan
+door de Juni-schemering die onder dezen breedtegraad langer aanhoudt. Weldra teekende zich eene rij witte heuvels symmetrisch
+gerangschikt en &eacute;&eacute;n van vorm in het halfduister af. Het waren zouthoopen, in de nabijgelegen zoutketen verzameld. Daar begon,
+tusschen dorre vlakten, de wijde monding der Pe&iuml;-ho, een somber landschap, waarin men niets bespeurt dan zout, zand en stof.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen, 27 Juni, kwam de <i>Pe&iuml;-tang</i> v&oacute;&oacute;r het opgaan der zon in de haven te Takou, bijna aan den mond der rivier.
+
+</p>
+<p>Op deze plaats verheffen zich de twee forten, het Noordelijke en het Zuidelijke, thans vernield, die in 1860 door het Anglo-Frankisch
+leger vermeesterd werden. D&aacute;&aacute;r had de heldhaftige aanval plaats van generaal Colliman op 24 Augustus van dat jaar, daar hebben
+de kanonneerbooten den ingang van de rivier geforceerd, daar strekt zich eene smalle, weinig bewoonde streek uit, die den
+naam draagt van Fransche concessie, d&aacute;&aacute;r bespeurt men nog het grafteeken waaronder de officieren en soldaten rusten in die
+betreurenswaardige gevechten gevallen.
+
+</p>
+<p>De <i>Pe&iuml;-tang</i> kon de bank niet passeeren. Al de passagiers moesten dus te Takou aan wal gaan. Het is eene vrij belangrijke plaats, die
+zich zeer goed ontwikkelen zal als de mandarijnen toestaan dat er een spoorweg wordt gelegd ter verbinding met Tien-Tsin.
+
+</p>
+<p>Het vaartuig in lading voor Fou-Ning, moest nog dienzelfden dag vertrekken. Kin-Fo en zijne <span id="d0e3450" class="corr" title="Bron: makker">makkers</span> hadden geen uur te verliezen. Een platboomde schuit bracht hen in een kwartier aan boord van de <i>Sam-Yep</i> over.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3338" href="#d0e3338src" class="noteref">1</a></span> Veertig mijlen.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3421" href="#d0e3421src" class="noteref">2</a></span> Watertoestellen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e3456" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XVII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het spel staat.</p>
+</div>
+<p>Acht dagen vroeger had een Amerikaansch schip het anker laten vallen in de haven van Takou. Het was bevracht door de zesde
+Chineesch-Californische maatschappij voor rekening van het agentschap Fouk-Ting-Tong, waarvan de zetel op het Laurel-Hill-kerkhof
+te San Francisco gevestigd is.
+
+</p>
+<p>Daar wachten de zonen van het Hemelsche Rijk, die in Amerika <a id="d0e3466"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3466">137</a>]</span>sterven, den dag af dat zij naar hun vaderland teruggebracht zullen worden, om, zooals hun godsdienst dat beveelt, in vaderlandsche
+aarde te rusten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p137.jpg" alt="&raquo;Zijn ze geladen?&#8221; vroeg Craig. Bladz. 142." width="498" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Zijn ze geladen?&#8221; vroeg Craig. Bladz. 142.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e3473"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3473">138</a>]</span></p>
+<p>Het bedoelde schip was naar Canton bestemd en had op schriftelijk bevel van het agentschap een lading van tweehonderd en vijftig
+doodkisten ingenomen, waarvan er vijf en zeventig te Takou moesten gelost worden, om verder hun weg naar de noordelijke provinci&euml;n
+te vinden.
+
+</p>
+<p>Dit gedeelte der lading was nu van het Amerikaansche naar het Chineesche schip overgebracht en op den ochtend van dezen dag,
+27 Juni, zou het laatstgemelde vaartuig naar de haven van Fou-Ning onder zeil gaan.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne metgezellen zouden eveneens op dit schip den overtocht doen. Zij hadden ongetwijfeld de voorkeur aan een ander
+gegeven, maar omdat er geen ander was dat naar de golf van <span id="d0e3480" class="corr" title="Bron: Leao-Tong">L&eacute;ao-Tong</span> vertrok, hadden zij geen keus. Het was dan ook slechts om een reis van hoogstens twee of drie dagen te doen, die om dezen
+tijd van het jaar volstrekt geen bezwaar opleverde.
+
+</p>
+<p>De <i>Sam-Yep</i> was een zeejonk, metende ongeveer driehonderd last. Men heeft er wel van duizend last en meer, die geen grooter diepgang
+dan zes voet hebben, waardoor zij gemakkelijk over de ondiepten heenzeilen, die voor den mond van bijna alle Chineesche rivieren
+gevonden worden. Te breed naargelang harer lengte, zijnde de verhouding als een tot vier, loopen zij slecht, schijnbaar echter
+niet bij den wind, want zij wenden nagenoeg op de plaats zelve en draaien als een tol, hetgeen hun een groot voordeel op schepen
+met fijnere lijnen geeft. De klik van het enorme roer is van groote gaten voorzien, een systeem dat in China algemeen in zwang
+is, doch waarvan het nut nog al te betwisten valt. Hoe dit zij, deze jonken bevaren bij voorkeur de kustzee&euml;n. Er zijn zelfs
+voorbeelden van dat zij ladingen thee of porcelein naar San-Francisco overbrengen. Zij zijn dus zeer goed bruikbaar, waarbij
+nog komt dat de Chineesche matrozen door alle deskundigen als uitstekend worden geroemd.
+
+</p>
+<p>De <i>Sam-Yep</i>, van moderne constructie, bijna recht van voren naar achteren, deed door haren vorm aan de Europeesche rompen denken. Daar
+de huid noch van spijkers, noch van bouten voorzien was, doch gemaakt van gevlochten bamboes, dat goed geharpuist en gekalefaat
+was, zoo was zij zoo waterdicht, dat de jonk niet eens een lenspomp bezat. Het schip was van dik bamboes vervaardigd en dreef
+op het water als een stuk zwam. Een anker van zeer hard hout vervaardigd, tuig uit palmvezels gedraaid, even sterk als lenig;
+dunne zeilen, die van de brug af als waaiers open en dicht gemaakt konden worden; twee masten die geplaatst waren als de groote
+mast en de bezaansmast van een logger; geen windprop, geen fokzeilen; ziedaar de jonk die in alle opzichten uitstekend voor
+de kustvaart voldeed.
+
+</p>
+<p>Van buiten zou zeker niemand aan de <i>Sam-Yep</i> gezegd hebben <a id="d0e3498"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3498">139</a>]</span>dat hare reeders er ditmaal een enormen lijkwagen van gemaakt hadden.
+
+</p>
+<p>De jonk vervoerde nu een aantal lijken in plaats van zijde, parfumeriewaren en porcelein zooals gewoonlijk, doch het uiterlijk
+voorkomen van het schip was niet veranderd. Het vertoonde dezelfde levendige kleuren. Vooruit en achteruit wapperden veelkleurige
+vlaggen en standaards met veelkleurige kwasten. Op den voorsteven was een groot vlammend oog geschilderd, dat het in de verte
+op een groot zeemonster deed gelijken. Boven in de masten ontrolde de wind den schitterenden wimpel der Chineesche vlag. Twee
+caronades staken met hare blinkende monden boven de verschansing uit en weerkaatsten de zonnestralen als een spiegel. Geen
+overbodige metgezellen zijn dat aan boord in die nog door zeeroovers verpeste zee&euml;n! Alles zag er vroolijk, opgeschikt, aangenaam
+uit. Het waren, dan ook terugkeerende landverhuizers, die de <i>Sam-Yep</i> overbracht,&#8212;doode landverhuizers wel is waar, maar in elk geval lijken van menschen wier laatste wenschen vervuld werden!
+
+</p>
+<p>Noch Kin-Fo, noch Soun had iets tegen een overtocht onder zulke omstandigheden. Daarvoor waren zij veel te goede Chineezen.
+Craig en Fry echter, als Amerikanen, waren niets op deze soort van vrachtgoederen gesteld en zouden zeker ieder andere lading
+verkozen hebben, doch het was hun niet in de keus gelaten.
+
+</p>
+<p>De equipage van de jonk bestond uit een kapitein en zes matrozen, meer dan genoeg voor de werkzaamheden aan boord van deze
+schepen. Men zegt dat het kompas in China uitgevonden is. &#8217;t Is zeer mogelijk, maar de kustvaarders bedienen er zich hier
+in het geheel niet van. Ook kapitein Yin, de gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i>, had er geen bij zich; hij was dan ook niet van plan om gedurende zijn overtocht de kust uit het gezicht te verliezen.
+
+</p>
+<p>Deze kapitein Yin, een klein lachend ventje, levendig en spraakzaam, scheen de verpersoonlijking van de eeuwigdurende beweging.
+Hij stond nooit stil en nooit op dezelfde plaats. Zijne handen, zijne armen, zijne oogen spraken eigenlijk nog meer dan zijn
+mond en deze zweeg nooit. Hij liet ook zijne matrozen weinig rust, doch kommandeerde en interpelleerde hen onophoudelijk en
+vloekte nu rechts en dan links. Maar &#8217;t was een flink zeeman, goed met het vaarwater en de kusten bekend en hij deed met zijn
+jonk wat hij wilde. De groote som gelds die Kin-Fo voor den overtocht betaald had strekte verder om zijne opgewektheid nog
+te verhoogen. Passagiers die honderd en vijftig ta&euml;ls betaalden<a id="d0e3514src" href="#d0e3514" class="noteref">1</a> voor eene reis van zestig uur, welk een buitenkansje! En vooral omdat het passagiers waren, die evenmin eenige aanmerking
+maakten op de gebrekkige <a id="d0e3517"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3517">140</a>]</span>inrichtingen en op den kost, die hij hun verschafte, als de doode passagiers in het ruim beneden.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, Craig en Fry waren zoo goed als het kon onder het achterdek gehuisvest en Soun in het vooronder. De twee agenten,
+steeds wantrouwend, hadden de equipage en den kapitein zeer nauwkeurig opgenomen, doch zij vonden niets aan deze brave lieden
+dat hun achterdocht had kunnen rechtvaardigen. &#8217;t Was meer dan onwaarschijnlijk dat zij met Lao-Shen in eenige betrekking
+zouden staan, omdat het een bloot toeval was dat Kin-Fo op deze jonk plaats had genomen. En het toeval zou toch met den al
+te beruchten Ta&iuml;-ping geen verbond hebben gesloten! Met uitzondering van het gewone gevaar dat de zee oplevert, zouden zij
+dus nu eenige dagen in volkomen veiligheid en gerustheid kunnen doorbrengen en konden zij Kin-Fo meer aan zich zelf overlaten.
+
+</p>
+<p>Deze was daar niets bedroefd over. Hij ging alleen in zijne hut zitten en philosofeerde daar op zijn gemak. Arme man, dat
+hij zijn geluk niet had weten te waardeeren noch zich in zijne omstandigheden verheugd had, toen hij zorgeloos in zijn yamen
+te Shang-Ha&iuml; leefde, en toen hij zich zoo goed met eenigen nuttigen arbeid had kunnen bezig houden? Als hij eerst zijn brief
+maar weder terug had, dan zou men eens zien of hij zijn voordeel ook doen zou met de harde les, die hij nu ontving, en of
+de gek niet verstandig zou geworden zijn!
+
+</p>
+<p>Maar zou hij dien brief ooit terugkrijgen? Ja, zonder twijfel, omdat hij er de volle waarde voor wilde betalen. Het kon voor
+dien Lao-Shen natuurlijk alleen een quaestie van geld wezen. Maar men moest hem voorkomen en niet door hem verrast worden.
+Daar zat de moeilijkheid. Lao-Shen was natuurlijk op de hoogte van al wat Kin-Fo deed, doch Kin-Fo wist niets van Lao-Shen.
+Van daar dat men in groot gevaar zou zijn zoodra de cli&euml;nt van Craig en Fry den voet zou zetten in de streek waar de Ta&iuml;-ping
+zich ophield. Het kwam er dus vooral op aan dat men hem v&oacute;&oacute;r was. Lao-Shen zou toch liever vijftigduizend dollars uit de handen
+van Kin-Fo zelf ontvangen dan vijftigduizend dollars verdienen aan zijn dood. Dat zou hem een reis naar Shang-Ha&iuml; besparen
+en een bezoek aan het bureau van de Eeuw, twee zaken die, in weerwil van de lankmoedigheid der Chineesche regeering, voor
+hem toch niet geheel zonder gevaar waren.
+
+</p>
+<p>Zoo peinsde de geheel veranderde Kin-Fo bij zich zelf, terwijl verder de bekoorlijke jonge weduwe natuurlijk ook eene groote
+plaats in zijne overdenkingen innam.
+
+</p>
+<p>En waaraan dacht Soun onderwijl?
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p141.jpg" alt="De kapitein lachte niet meer. Bladz. 146." width="500" height="720"><p class="figureHead">De kapitein lachte niet meer. Bladz. 146.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Soun dacht aan niets. Hij lag in het vooronder en betaalde den tol aan de vijandige goden der golf van P&eacute;-Tch&eacute;-Li. Van tijd
+tot tijd slechts kon hij eenige verwenschingen slaken aan het adres van <a id="d0e3536"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3536">141</a>]</span>zijn meester, van den philosoof Wang en van den bandiet Lao-Shen! Zijn hart was stom! <i>Ai ai ya!</i> zijne gedachten waren stom, zijn gevoel was stom. Hij dacht aan thee nog rijst! <i>Ai ai ya!</i> Wat <a id="d0e3544"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3544">142</a>]</span>deed hij ook in dienst te gaan van een man, die uitstapjes ter zee maakte! Hij zou graag alles wat hem van zijn staart overbleef
+gegeven hebben, als hij op &#8217;t oogenblik op vasten grond was! Hij zou zich liever het hoofd kaal scheren, of priester worden!
+Een gele hond! ja &#8217;t was een gele hond die hem de lever en de ingewanden verscheurde! <i>Ai, ai, ya!</i>
+
+</p>
+<p>De <i>Sam-Yep</i> zeilde intusschen, voortgedreven door een frisschen zuidenwind, op drie of vier mijl afstands van de lage <span id="d0e3554" class="corr" title="Bron: kuststeek">kuststreek</span>, flink vooruit. Zij passeerde Peh-Tang bij de monding van de rivier van dien naam, niet ver van de plaats waar de Europeesche
+legers hunne landing volbrachten; vervolgens ging het langs Shan-Tung, Tschiang-Ho, voorbij de monden van de Tau en langs
+Ha&iuml;-V&eacute;-Ts&eacute;.
+
+</p>
+<p>Dit gedeelte van de golf was niet zeer druk bevaren. Van de drukke scheepvaart aan de monding van de Pe&iuml;-ho was hier, op twintig
+mijl afstand, niet veel meer te bespeuren. Eenige handelsjonken, die ter kustvaart gingen, een dozijn visschersvaartuigen,
+die de vischrijke wateren langs de kust bezochten, was alles wat men aan den gezichteinder bespeurde.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry merkten op dat de visschersvaartuigen, zelfs dezulken die nauwelijks vijf of zes ton hielden, met een of twee
+kleine kanonnen gewapend waren.
+
+</p>
+<p>Toen zij den kapitein Yin naar de reden hiervan vroegen, antwoordde deze, zich de handen wrijvende:
+
+</p>
+<p>&raquo;Dit moeten zij wel doen voor de zeeroovers!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeeroovers in dit gedeelte van de golf van P&eacute;-Tch&eacute;-Li!&#8221; riep Craig niet zonder eenige verbazing uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom niet!&#8221; antwoordde Yin. &raquo;&#8217;t Is hier als overal. In geen enkele Chineesche zee worden deze brave mannen gemist!&#8221;
+
+</p>
+<p>En de waardige kapitein lachte en liet zijne beide rijen glinsterende tanden zien.
+
+</p>
+<p>&raquo;U schijnt ze weinig te vreezen!&#8221; werd door Fry opgemerkt.
+
+</p>
+<p>&raquo;Heb ik dan mijn beide kanonnetjes niet, twee knapen, die ongemakkelijk brommen als men er te dicht bij komt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn zij geladen?&#8221; vroeg Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gewoonlijk wel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En nu?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom niet?&#8221; vroeg Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat ik geen kruit aan boord heb,&#8221; antwoordde kapitein Yin bedaard.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar dienen dan de kanonnen voor?&#8221; vroegen Craig-Fry, weinig tevreden over het antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarvoor?&#8221; riep de kapitein uit. &raquo;Wel om de lading te beschermen als &#8217;t de moeite waard en mijn jonk tot aan de luiken toe
+beladen is met twee of opium! Maar met de lading die ik nu in heb!...&#8221;
+<a id="d0e3591"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3591">143</a>]</span></p>
+<p>&raquo;En hoe weten de zeeroovers,&#8221; vroeg Craig, &raquo;dat de jonk het aantasten niet waard is?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U schijnt zeer bevreesd te zijn voor een bezoek van deze brave lieden?&#8221; antwoordde de kapitein, terwijl hij op de hielen
+draaide en de schouders optrok.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel zeker,&#8221; zeide Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;En toch hebt u geen enkel stuk goed aan boord!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is waar,&#8221; voegde Craig er bij, &raquo;maar wij hebben bijzondere redenen, waarom wij hun bezoek minder wenschelijk achten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, wees onbezorgd!&#8221; antwoordde de kapitein. &raquo;De zeeroovers zullen, als zij ons ontmoeten, geen moeite doen om onze jonk
+te achtervolgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En waarom niet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat zij vooruit weten wat soort van lading ik in heb, zoodra zij mij in &#8217;t gezicht hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>En kapitein Yin wees naar een witte vlag die halfstag geheschen van de jonk woei.
+
+</p>
+<p>De witte vlag! De rouwvlag! De brave lieden zouden zich de moeite niet geven een vaartuig te plunderen dat met lijkkisten
+was beladen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zij zouden toch kunnen meenen, dat u uit voorzorg de rouwvlag geheschen hadt,&#8221; zei Craig, &raquo;en zich komen overtuigen....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als zij komen zullen wij hen ontvangen,&#8221; antwoordde kapitein Yin, &raquo;en als zij ons een bezoek gebracht hebben, zullen zij
+zich verwijderen zooals zij gekomen zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Craig en Fry drongen niet verder op de zaak aan, doch zij voelden zich volstrekt niet zoo gerust als de optimistische kapitein
+Yin. Een jonk van driehonderd last, al was de lading dan ook niets waard, moest dien &raquo;braven lieden&#8221;, zooals Yin de zeeroovers
+noemde, toch voordeel genoeg opleveren om er eens een kansje op te wagen, meenden de agenten van de Eeuw. Maar men moest zich
+nu wel in de omstandigheden schikken en het beste van de zaak hopen.
+
+</p>
+<p>Overigens had de kapitein niets verzuimd om de fortuin gunstig voor hem te stemmen. Op het oogenblik van het vertrek was er
+een haan aan de goden der zee geofferd. De vederen van den ongelukkige hingen daar nog aan den bezaansmast! Een paar droppels
+van zijn bloed waren op de brug gesprenkeld en een beker wijn in de zee geplengd om het offer te voltooien. Wat kon, na die
+plechtigheden, de jonk <i>Sam-Yep</i> onder bevel van den waardigen gezagvoerder Yin nog te vreezen hebben?
+
+</p>
+<p>Men moet echter aannemen, dat de grillige geesten niet voldaan waren. &#8217;t Zij dat de haan te mager, &#8217;t zij dat de wijn niet
+van de beste soort was, de jonk werd door een geweldige windvlaag overvallen. Niets was daarvan vooraf te voorzien geweest,
+want het <a id="d0e3625"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3625">144</a>]</span>weder was helder en er woei een frissche bries. De scherpstziende zeeman had geen &raquo;hondenweer&#8221; kunnen verwachten.
+
+</p>
+<p>Des avonds te acht uur maakte de <i>Sam-Yep</i> zich gereed om de kaap om te zeilen die tegen het noordoosten aan de kust uitsteekt. Aan de andere zijde zou zij voor den
+wind kunnen gaan zeilen, hetgeen zeer gunstig zijn zou. Kapitein Yin meende dan ook op zijn gemak binnen vier en twintig uur
+Fou-Ning te zullen bereiken.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo zag van zijn kant het uur waarop hij aan land zou stappen niet zonder ongeduld te gemoet en de zeezieke Soun smachtte
+er naar als een gevangene naar de verlossing uit zijn kerker. Wat Craig en Fry betreft, deze merkten tegen elkander op dat,
+als hun cli&euml;nt er in slaagde binnen drie dagen den brief die zijn leven in gevaar bracht uit de handen van Lao-Shen te krijgen,
+dit juist zou geschieden op het oogenblik dat de maatschappij de Eeuw zich volstrekt niet meer om hem bekreunde. Zijn polis
+bleef slechts tot middernacht van 30 Juni van kracht, want dan waren de twee maanden verstreken waarvoor hij de verzekering
+met den heer William J. Bidulph gesloten had. En dan:
+
+</p>
+<p>&raquo;<span lang="en">All</span>&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;<span lang="en">Right!</span>&#8221; vulde Fry aan.
+
+</p>
+<p>Des avonds op het oogenblik dat de jonk bij den ingang der golf van L&eacute;ao-Tong was, draaide de wind plotseling naar het noordoosten;
+daarop door het noorden heengaande, woei hij twee uur later hard uit het noordwesten.
+
+</p>
+<p>Als kapitein Yin een barometer aan boord had gehad, zou hij gezien hebben dat de kwikkolom in een punt des tijds vier of vijf
+millimeter was gedaald. Deze snelle luchtverdunning was het voorteeken van een zeer nabijzijnden typhon,<a id="d0e3648src" href="#d0e3648" class="noteref">2</a> welks nadering reeds door den dampkring werd gevoeld. Was kapitein Yin bekend geweest met de beschouwingen van den Engelschman
+Paddington of van den Amerikaan Maury, hij zou getracht hebben de richting van zijn vaartuig te veranderen en noord-oost te
+sturen, in de hoop eene minder gevaarlijke windstreek te bereiken, buiten het centrum waaromheen zich de draaiende storm bewoog.
+
+</p>
+<p>Maar kapitein Yin maakte nooit gebruik van den barometer en hij was met de wet der cyclonen niet bekend. Hij had bovendien
+een haan aan de goden ten offer gebracht en achtte zich daardoor voor elk onheil beveiligd.
+
+</p>
+<p>Maar onze Chinees, hoe bijgeloovig ook, was een kloek zeeman, dat bewees hij in deze omstandigheden. Hij manoeuvreerde bij
+instinct even behendig als een Europeesch gezagvoerder zou gedaan hebben.
+
+<a id="d0e3655"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3655">145</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p145.jpg" alt="&raquo;Hoe lang kan die windstilte aanhouden?&#8221; Bladz. 148." width="497" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Hoe lang kan die windstilte aanhouden?&#8221; Bladz. 148.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Deze typhon was slechts een kleine cycloon en bewoog zich dus met eene buitengewone snelheid van meer dan honderd kilometer
+per uur. Hij dreef de <i>Sam-Yep</i> naar het oosten, eene gelukkige <a id="d0e3666"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3666">146</a>]</span>omstandigheid, wijl de jonk daardoor van een kust werd gedreven, die geen enkele schuilplaats aanbood en waar zij onvermijdelijk
+in weinig tijd zou verloren geweest zijn.
+
+</p>
+<p>Ten elf ure had de storm zijn hoogste punt bereikt. Kapitein Yin manoeuvreerde, flink bijgestaan door zijn scheepsvolk, als
+een ervaren zeeman. Hij lachte niet meer, maar hij had al zijne koelbloedigheid behouden. Zijn hand, krachtig aan het roer
+geklemd, bestuurde het lichte vaartuig, dat als een notendop over de golven bewogen werd.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had de achterkajuit verlaten. Tegen de verschansing gedrongen, staarde hij naar de lucht met hare wolkenmassa&#8217;s, door
+den storm voortgedreven. Hij keek naar de zee, waarvan het witte schuim den donkeren nacht als verlichtte en waarvan de golven
+door de reusachtige aantrekkingskracht van den typhon tot ver boven haar gewoon peil werden gedreven. Het gevaar verraste
+noch verschrikte hem. Het maakte een deel uit van de reeks van rampspoeden die over hem was losgebarsten. Een overtocht in
+zestig uur zonder storm, in het hartje van den zomer, dat was goed voor gelukkige stervelingen; hij, Kin-Fo, behoorde daar
+niet langer toe!
+
+</p>
+<p>Craig en Fry waren vrij wat meer in onrust, altijd met het oog op de handelswaarde van hun cli&euml;nt. &#8217;t Is waar, hun leven was
+evenveel waard als dat van Kin-Fo. Waren zij met hem gestorven, zij zouden de belangen van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet meer hebben kunnen behartigen. Maar deze trouwe agenten vergaten zichzelf en dachten alleen aan hun plicht. Omkomen,
+goed! Met Kin-Fo, goed! maar niet v&oacute;&oacute;r 30 Juni des middernachts! Een millioen redden, ziedaar hetgeen Craig-Fry wilden. Daaraan
+dachten zij alleen!
+
+</p>
+<p>Wat Soun betreft, hij wist niet dat de jonk in gevaar verkeerde, of, juister gezegd, men had, naar zijn meening, in gevaar
+verkeerd van het oogenblik af dat men zich op het verraderlijk element had gewaagd, zelfs bij het schoonste weder.
+
+</p>
+<p>De jonk was drie uur lang in dreigend gevaar. Eene verkeerde beweging van het roer zou haar ondergang geweest zijn, want de
+golven zouden haar hebben overdekt. Al kon zij niet, evenals een tobbe, overslaan, zij had kunnen vol loopen en zinken. Er
+was natuurlijk geen denken aan om haar in eene bepaalde richting voort te drijven, te midden van de golven door den wervelwind
+van den cycloon voortgezweept.
+
+</p>
+<p>Door een gelukkig toeval bereikte de <i>Sam-Yep</i>, zonder ernstige averij, het midden van den reusachtigen atmosfeerischen kring die zich over een afstand van honderd kilometer
+uitstrekte. Daar was de zee over een uitgestrektheid van twee of drie mijlen bedaard en men bespeurde er nauwelijks iets van
+den wind. Het was een kalm meer te midden van een bewogen oceaan.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was een geluk voor de jonk dat de orkaan haar daar, als <a id="d0e3688"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3688">147</a>]</span>&#8217;t ware op &#8217;t droge, had gezet. Tegen drie uur in den morgen hield de woede van den cycloon op en de bewogen wateren legden
+zich rustig rondom dit kleine centrale meer neder.
+
+</p>
+<p>Maar voor het dag werd, keek men van de <i>Sam-Yep</i> te vergeefs uit naar land aan den gezichteinder. Er was nergens iets van de kust te ontdekken. Zoo ver het oog reikte zag
+men water, niets dan water.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3514" href="#d0e3514src" class="noteref">1</a></span> Bijna zeshonderd gulden.
+</p>
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e3648" href="#d0e3648src" class="noteref">2</a></span> De draaiende stormwinden heeten op de oostkust van Afrika &raquo;tornados&#8221; in de Chineesche zee&euml;n &raquo;typhon.&#8221; De wetenschappelijke
+benaming is &raquo;cycloon.&#8221;
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e3695" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XVIII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven, een uitstapje maken naar het ruim van de <i>Sam-Yep</i>.
+</p>
+</div>
+<p>&raquo;Waar zijn wij, kapitein Yin?&#8221; vroeg Kin-Fo toen het gevaar geweken was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik weet het niet precies&#8221;, antwoordde de kapitein, die er weder even vroolijk als vroeger uitzag.
+
+</p>
+<p>&raquo;In de golf van P&eacute;-Tch&eacute;-Li?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Misschien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of in de golf van <span id="d0e3714" class="corr" title="Bron: Leao-Tong">L&eacute;ao-Tong</span>?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ook dit is mogelijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar waar komen wij aan land?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar de wind ons heendrijft!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wanneer?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik kan het onmogelijk zeggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Een echt Chinees weet zich altijd te <span id="d0e3729" class="corr" title="Bron: orienteeren">ori&euml;nteeren</span>, mijnheer&#8221;, hernam Kin-Fo op ontevreden toon, een spreekwijze bezigende in het Hemelsche Rijk veel in gebruik.
+
+</p>
+<p>&raquo;Op het land, ja&#8221; antwoordde kapitein Yin. &raquo;Maar op zee, niet!&#8221;
+
+</p>
+<p>En zijn mond sperde zich bijna tot de ooren open.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is waarachtig geen reden om te lachen,&#8221; zei Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Om te schreien evenmin,&#8221; antwoordde de kapitein.
+
+</p>
+<p>De toestand had, &#8217;t is waar, op &#8217;t oogenblik niets verontrustends, maar &#8217;t was ook waar dat kapitein Yin onmogelijk kon zeggen
+waar de <i>Sam-Yep</i> zich bevond.
+
+</p>
+<p>Hoe zou hij zonder kompas gedurenden den wervelwind, die drie kwart van het kompas rondliep, bestek hebben kunnen houden!
+De jonk had voor top en takel, bijna naar geen roer luisterende, ten speelbal aan den orkaan gestrekt. Het was dus niet te
+verwonderen, dat de kapitein slechts zeer onvoldoende antwoorden op Kin-Fo&#8217;s vragen kon geven. Maar hij had er wat minder
+vroolijkheid bij te pas kunnen brengen.
+<a id="d0e3747"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3747">148</a>]</span></p>
+<p>Hoe het ook zij, of de <i>Sam-Yep</i> in de golf van L&eacute;ao-Tong was medegevoerd, dan wel teruggeworpen in de golf van <span id="d0e3753" class="corr" title="Bron: H&eacute;-Tch&eacute;-Li">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</span>, in ieder geval moest de steven naar het noordwesten worden gericht. In die richting moest zich land bevinden. Het eenige
+punt in quaestie was alleen op welken afstand het lag.
+
+</p>
+<p>Als hij het had kunnen doen, zou kapitein Yin zijne zeilen bijgezet en met de zon die op dat oogenblik helder scheen, meegegaan
+zijn.
+
+</p>
+<p>Die mogelijkheid bestond echter niet.
+
+</p>
+<p>Op den typhon was de meest volslagen kalmte gevolgd, geen tochtje in den dampkring, geen enkel zuchtje wind. Een spiegelgladde
+zee, nauwelijks in golving gebracht door een zware deining, die het schip over en weer deed slingeren zonder het vooruit te
+brengen. Er lag een heete damp op het water, en de lucht, die tijdens den nacht zoo zwart mogelijk was geweest, was nu zoo
+kalm, dat zij ten eenenmale ongeschikt scheen voor een worsteling der elementen. Het was een dier doodsche kalmten, omtrent
+wier duur men geen rekening kan maken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat ziet er mooi uit!&#8221;, sprak Kin-Fo, voor zich heen. &raquo;Na den storm, die ons in volle zee heeft geslingerd, een windstilte
+die ons belet weder het land te bereiken.&#8221;
+
+</p>
+<p>En zich tot den kapitein wendende:
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe lang kan die windstilte aanhouden?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;In dit jaargetijde, mijnheer? Ja, wie zal dat zeggen,&#8221; antwoordde de kapitein.
+
+</p>
+<p>&raquo;Uren of dagen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dagen of weken!&#8221; hernam Yin met een glimlach van kalme berusting, die zijn passagier bijna in toorn deed ontsteken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Weken!&#8221; riep Kin-Fo. &raquo;Denk je dat ik weken kan wachten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zal toch dienen, of we moeten onze jonk op sleeptouw nemen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De duivel hale je jonk en allen die er op zijn, en mij het eerst dat ik zoo dwaas ben geweest mij hier in te schepen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; hernam kapitein Yin, &raquo;mag ik u iets aanraden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ga je gang!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vooreerst kalm te gaan slapen, evenals ik ga doen; dat is een zeer verstandig besluit, na een nacht op het dek doorgebracht
+te hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan?&#8221; vroeg Kin-Fo, die door de kalmte van den kapitein zoo mogelijk nog wanhopiger werd gemaakt dan door die van de zee.
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan raad ik u aan&#8221;, antwoordde Yin, &raquo;om het voorbeeld te volgen van mijn passagiers in het ruim. Die beklagen zich nooit
+en nemen het weder zooals het is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na deze wijsgeerige opmerking, Wang zelfs waardig, verdween de kapitein in zijn hut, terwijl twee of drie mannen van de equipage
+op het dek achterbleven.
+
+<a id="d0e3792"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3792">149</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p149.jpg" alt="&raquo;Frrr! Frrr!&#8221; deden Craig en Fry. Bladz. 152." width="493" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Frrr! Frrr!&#8221; deden Craig en Fry. Bladz. 152.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kin-Fo liep een kwartier van voren naar achteren, met over elkander gekruiste armen, terwijl zijne vingers van ongeduld trilden.
+Vervolgens wierp hij nog een blik op de doodsche, onbeweeglijke <a id="d0e3800"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3800">150</a>]</span>vlakte, waarvan de jonk het middelpunt uitmaakte, haalde de schouders op en trad zijn kajuit binnen zonder zelfs tot Fry-Craig
+een woord te richten.
+
+</p>
+<p>Toch waren de beide agenten daar, rustig op de banken uitgestrekt en, naar hunne gewoonte, elkander verstaande zonder te spreken.
+Zij hadden de vragen van Kin-Fo gehoord en eveneens de antwoorden van den kapitein, maar geen deel aan het gesprek genomen.
+Waarvoor zou het gediend hebben, dat zij er zich mee bemoeiden, en waarom vooral zouden zij zich over het oponthoud beklaagd
+hebben, dat hun cli&euml;nt in zoo ontevreden stemming bracht?
+
+</p>
+<p>In waarheid, zij mochten aan tijd verliezen, maar zij wonnen in veiligheid. Kin-Fo liep aan boord geen enkel gevaar, wijl
+de hand van Lao-Shen hem er niet kon bereiken; wat zouden zij meer gewenscht hebben?
+
+</p>
+<p>De termijn waarop hunne verantwoordelijkheid ophield, naderde met rassche schreden. Nog veertig uur en geheel het leger van
+de Ta&iuml;-pings had zich op den ex-cli&euml;nt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> kunnen werpen zonder dat zij een vinger zouden hebben uitgestoken om hem te helpen. Het zijn practische menschen, die Amerikanen!
+Aan Kin-Fo gehecht zoolang hij tweemaal honderdduizend dollars waard was! Dood onverschillig omtrent hetgeen hem zou overkomen
+als hij geen sapeke meer waard zou zijn!
+
+</p>
+<p>Nadat Craig en Fry aldus geredeneerd hadden, gingen zij met den meesten eetlust ontbijten. Zij hadden goeden voorraad meegenomen
+en aten van denzelfden schotel, hetzelfde bord, eenzelfde hoeveelheid stukken brood en koud vleesch. Zij dronken eenzelfde
+aantal glazen van den heerlijken wijn van <span id="d0e3813" class="corr" title="Bron: Chao-Chique">Chao-Chigne</span> op de gezondheid van William J. Bidulph. Zij rookten ieder een half dozijn sigaren en bewezen op nieuw dat men Siamees kan
+wezen door gewoonte, als is men het niet door geboorte.
+
+</p>
+<p>Die goede Yankees, die meenden dat zij aan het eind van hun rampspoed waren!
+
+</p>
+<p>De dag ging rustig voorbij. Altijd dezelfde kalmte in de natuur, hetzelfde zachte, &raquo;mollige&#8221; voorkomen van den hemel. Niets
+deed eene verandering in de meteorologische gesteldheid van den dampkring vermoeden. De wateren van de zee waren onbeweeglijk
+als die van een meertje.
+
+</p>
+<p>Tegen vier uur verscheen Soun op het dek, wankelend en waggelend als een dronken man, hoewel hij zijn geheele leven lang niet
+zoo matig geweest was als gedurende de laatste dagen.
+
+</p>
+<p>Zijn gelaat dat eerst violet, daarna indigo, toen blauw, vervolgens groen geweest was, begon nu weer geel te worden. Weder
+op den vasten wal gekomen, zou hij zijn gewone kleur, oranje, spoedig herkrijgen. Als een opwelling van boosheid hem dan rood
+<a id="d0e3824"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3824">151</a>]</span>maakte, zou zijn gelaat successievelijk en in de natuurlijke volgorde al de kleuren van het spectrum vertoond hebben.
+
+</p>
+<p>Soun sleepte zich naar de beide agenten, met halfgesloten oogen en zonder een blik te durven slaan over de verschansing van
+de <i>Sam-Yep</i>.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn wij er?&#8221;... vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen,&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Komen wij er haast?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen&#8221;, antwoordde Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;<i>Ai, ai, ya!</i>&#8221; kreet Soun.
+
+</p>
+<p>En in diepen wanhoop, geen kracht in zich gevoelende om iets meer te zeggen, strekte hij zich aan den voet van den grooten
+mast uit, allerlei krampachtige bewegingen makende, waardoor zijn korte staart zich evenals het staartje van een hond bewoog.
+
+</p>
+<p>Ondertusschen waren op bevel van kapitein Yin de luiken van het dek geopend om het ruim te luchten. Dat was een wijze voorzorgsmaatregel.
+De zon zou spoedig de vochtigheid doen opdrogen, die door een drie- of viertal golven, tijdens den typhon, in &#8217;t inwendige
+van &#8217;t vaartuig gebracht was.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry waren bij hunne wandelingen over het dek reeds herhaaldelijk blijven stilstaan bij het groote luik. Een gevoel
+van nieuwsgierigheid deed hen weldra besluiten om eens een kijkje te gaan nemen in het in een grafkelder herschapen ruim.
+Zij daalden dus de primitieve trap af, die daarheen leidde.
+
+</p>
+<p>De zon wierp door het geopende luik hare stralen midden in het ruim, doch voor en achter was het zeer donker. De oogen van
+Craig en Fry gewenden daar echter spoedig aan en weldra waren zij in staat om te zien hoe deze buitengewone lading van de
+<i>Sam-Yep</i> geborgen was.
+
+</p>
+<p>Het ruim was niet, zooals dit in de meeste koopvaardijjonken het geval is, door schutten afgedeeld. Het was &eacute;&eacute;n groote ruimte,
+die geheel volgeladen kon worden, daar er onder het voor- en achterdek ruimte genoeg overbleef voor equipage en passagiers.
+
+</p>
+<p>Aan elke zijde van het ruim stonden, even regelmatig als in een praalgraf, de vijf en zeventig doodkisten, die naar Fou-Ning
+gebracht moesten worden. Stevig bevestigd konden zij noch door de slingeringen der jonk van hunne plaats geraken noch eenigermate
+de veiligheid van het vaartuig in gevaar brengen.
+
+</p>
+<p>Door een smallen gang, die vrijgelaten was tusschen de dubbele rij kisten, kon men van het eene einde van het ruim naar het
+andere gaan, nu eens in het volle licht als men in de nabijheid van het luik was, dan weder in schemerlicht of in een bijna
+volkomen duister.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry liepen zwijgend, alsof zij zich in een praalgraf bevonden, in dezen gang op en neder.
+<a id="d0e3863"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3863">152</a>]</span></p>
+<p>Zij keken niet zonder eenige nieuwsgierigheid naar de zonderlinge lading.
+
+</p>
+<p>Er waren lijkkisten van allerlei aard, van allerlei vorm en afmeting, kostbaar of armoedig. Van de landverhuizers, die door
+nooddruft naar de overzijde der Stille Zuidzee gedreven waren, waren sommige rijk geworden in de mijnen van de Nevada en den
+Colorado of in Californi&euml;, doch dit waren er, helaas, slechts weinige. De andere waren er arm en ellendig gekomen en arm en
+ellendig gestorven. Maar allen keerden nu gelijkelijk naar hunnen geboortegrond terug, aan elkander gelijk door den dood.
+Een tiental kisten waren van kostbaar hout en versierd met al de fantasie der Chineesche weelde, de meeste andere bestonden
+eenvoudig uit zes planken, ruw in elkander geslagen en geel geverfd. Maar rijk of arm, op elke kist stond een naam dien men
+kon lezen als men het ruim doorging: Lien-Fou van Yung-Ping-Fu, Nan Loou van Fou-Ning, Shen-Kin van Lin-Kia, Luang van Ku-Li-Kao,
+enzoovoorts. Er was geen vergissing of verwarring mogelijk. Ieder lijk was behoorlijk gewaarmerkt en zou aan zijn adres bezorgd
+worden, om op het veld het uur der definitieve teraardebestelling af te wachten.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Ziet er netjes uit,&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer netjes!&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>Zij zouden hetzelfde gezegd hebben als zij een der groote magazijnen van San Francisco of New-York bezichtigd hadden.
+
+</p>
+<p>Aan het uiterste einde van het ruim, waar het licht nagenoeg niet doordrong, waren zij blijven staan, en voordat zij weder
+naar boven gingen, lieten zij nogmaals hunne blikken over de stapels der kisten gaan.
+
+</p>
+<p>Plotseling werd hun aandacht door eenig geritsel getrokken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker een rat!&#8221; zeide Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, dat zal een rat zijn!&#8221; antwoordde Craig.
+
+</p>
+<p>Het was geen voordeelige lading voor zulk een knaagdier. Rijst, of ma&iuml;s, of gierst zou beter naar zijn zin geweest zijn.
+
+</p>
+<p>Het geluid hield evenwel aan. Het was ontstaan op manshoogte, aan stuurboordzij, dus bij de bovenste rij kisten. Als het geen
+geknabbel van tanden was, kon het niets anders zijn dan een gekrabbel van klauwen of nagels!
+
+</p>
+<p>&raquo;Frrrr! Frrrr!&#8221; deden Craig en Fry.
+
+</p>
+<p>Maar het geraas hield niet op.
+
+</p>
+<p>De twee agenten kwamen naderbij en luisterden met ingehouden adem. Het gekrab kwam stellig uit een der bovenste doodkisten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ze zullen toch geen schijndooden Chinees in een van de kisten gepakt hebben?&#8221; vroeg Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die eerst na een overtocht van vijf weken weder levend geworden is?&#8221; antwoordde Fry.
+
+<a id="d0e3896"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3896">153</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p153.jpg" alt="Men nam Soun op en stak hem door het luik naar buiten. Bladz. 156." width="496" height="720"><p class="figureHead">Men nam Soun op en stak hem door het luik naar buiten. Bladz. 156.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De twee agenten legden de hand op de verdachte kist en er was geen twijfel aan of er was beweging in.
+
+</p>
+<p>&raquo;Drommels!&#8221; fluisterde Craig.
+<a id="d0e3906"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3906">154</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Drommels!&#8221; <span id="d0e3909" class="corr" title="Niet in bron">fluisterde </span>ook Fry.
+
+</p>
+<p>Hetzelfde denkbeeld ontstond plotseling bij beiden, en wel dat Kin-Fo vermoedelijk door eenig gevaar bedreigd werd.
+
+</p>
+<p>Zij namen de hand van de kist af en voelden dat het deksel zeer zorgvuldig opgetild werd.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry, als lieden die zich nergens over verbaasden, hielden zich doodstil, en daar zij in het donker niets konden zien,
+spitsten zij hunne ooren op hetgeen zij zouden hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben jij het, Couo?&#8221; sprak een stem zeer voorzichtig en zacht fluisterend.
+
+</p>
+<p>Bijna op hetzelfde oogenblik antwoordde een stem uit een der kisten aan bakboord op dezelfde wijze:
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben jij het, Fo-Kien?&#8221;
+
+</p>
+<p>En toen wisselden zij zeer vlug de volgende woorden:
+
+</p>
+<p>&raquo;Van nacht, niet waar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, van nacht!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voordat de maan opkomt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de tweede nachtwake.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En de anderen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn allen gewaarschuwd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zes-en-dertig uur in een doodkist! Ik heb er genoeg van!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik niet minder.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als Lao-Shen het niet bevolen had....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Stil toch!&#8221;
+
+</p>
+<p>Op het hooren van den naam van den gevreesden Ta&iuml;-ping hadden Craig en Fry onwillekeurig eene lichte beweging gemaakt en daarop
+waren de deksels weder plotseling dichtgevallen. Het was op nieuw doodstil in het ruim van de <i>Sam-Yep</i>.
+
+</p>
+<p>Na het tooneel in het ruim slopen Craig en Fry zoo voorzichtig mogelijk weder naar het midden en klommen naar boven. Zij bleven
+eerst op het dek staan, toen zij zeker wisten dat niemand hen hooren kon.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met dooden die spreken....&#8221; begon Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Is het niet pluis!&#8221; voltooide Fry.
+
+</p>
+<p>Een enkel woord had hun alles verraden. Dat was de naam Lao-Shen, dien een der gewaande lijken uitgesproken had.
+
+</p>
+<p>De handlangers van dezen gevreesden Ta&iuml;-ping waren er dus in geslaagd zich aan boord te verbergen! Kon dit geschied zijn buiten
+weten van kapitein Yin, of van zijn equipage, of van de manschappen die de sombere lading aan boord hadden gebracht? Dat was
+onmogelijk. Na uit het Amerikaansche vaartuig gelost te zijn, die ze van San-Francisco had overgebracht, waren de doodkisten
+tweemaal vier en twintig uur in het dok blijven staan. Toen hadden tien of misschien twintig manschappen van de bende van
+Lao-Shen de kisten ongetwijfeld geledigd en de plaats der lijken <a id="d0e3961"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3961">155</a>]</span>ingenomen. Maar had hun opperhoofd dan geweten of kunnen weten dat Kin-Fo van plan was om zich aan boord van de <i>Sam-Yep</i> in te schepen? En hoe had hij dit kunnen weten?
+
+</p>
+<p>Ziedaar eene zeer duistere zaak, doch die op dit oogenblik niet behoefde opgelost te worden. Zeker was het, dat er, sedert
+men Tahou verliet, schelmen van de ergste soort aan boord waren; zeker was het, dat Craig en Fry een hunner den naam van Lao-Shen
+had hooren uitspreken; zeker was het dat het leven van Kin-Fo in onmiddellijk gevaar verkeerde.
+
+</p>
+<p>In dezen nacht, in den nacht van 28 op 29 Juni, zou <span class="letterspaced">de Eeuw</span> een verlies lijden van tweehonderdduizend dollars; een verlies dat der maatschappij bespaard zou worden als het vier en vijftig
+uur later geweest was, daar ook Kin-Fo zijn polis niet had vernieuwd!
+
+</p>
+<p>Men zou echter Craig en Fry slecht kennen als men meende dat zij in deze ernstige omstandigheden hunne bezinning verloren.
+Hun besluit was terstond genomen. Kin-Fo moest, voordat de tweede nachtwake begon, de jonk verlaten, en zij beiden zouden
+hem vergezellen.
+
+</p>
+<p>Maar hoe zouden zij ontsnappen? Zich meester maken van de eenige boot die de jonk aan boord had? Onmogelijk. Dat was een zware
+sloep, en al de handen aan boord zouden noodig zijn om haar in zee te brengen. En kapitein Yin, met zijn equipage, die er
+alles van wist, zouden hen zien komen! Men moest dus wel zijn toevlucht tot iets anders nemen, hoe gevaarlijk het ook wezen
+mocht.
+
+</p>
+<p>Het was zeven uur. De kapitein was nergens te zien en zat waarschijnlijk in zijn hut. Hij wachtte mogelijk daar wel het uur
+af dat de manschappen van Lao-Shen voor den dag zouden komen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Er is geen oogenblik te verliezen!&#8221; zeiden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>Neen, geen enkel oogenblik! Het gevaar had niet dreigender kunnen zijn als zij boven een mijn gestaan hadden en de lont, die
+daarmede in verbinding stond, reeds aangestoken was.
+
+</p>
+<p>De jonk scheen, bij de volslagen windstilte, aan zichzelf overgelaten. Een enkele matroos zat op het dek te slapen.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry schoven dus de deur der kajuit open en vonden Kin-Fo daar.
+
+</p>
+<p>Hij sliep, doch men wekte hem onverwijld.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat is er?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>Enkele woorden waren voldoende om hem op de hoogte der zaak te brengen. Zijn moed en zijne koelbloedigheid begaven hem gelukkig
+niet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons die gewaande lijken spoedig in zee werpen&#8221;, riep hij uit.
+
+</p>
+<p>Geen slecht id&eacute;e, maar volkomen onuitvoerbaar met het oog op de medeplichtigheid van kapitein Yin en het vermoedelijk aantal
+der schelmen.
+<a id="d0e3997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3997">156</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Wat dan?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dit even aantrekken&#8221;, antwoordden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>Dit zeggende opende zij een der kisten, die zij uit Tong-Tch&eacute;ou hadden meegenomen, en boden hunnen cli&euml;nt een dier verwonderlijke
+drijfpakken aan, waarvan de wereld de uitvinding aan kapitein Boyton dankt.
+
+</p>
+<p>De kist bevatte vier dergelijke pakken met al de gereedschappen en werktuigen die er bij behooren en die het reddingstoestellen
+van de beste soort doen zijn.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is goed&#8221;, zei Kin-Fo, &raquo;ga Soun maar waarschuwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een oogenblik later kwam Fry met Soun terug, die volkomen de kluts kwijt was. Men moest hem geheel aankleeden. Hij liet ze
+machinaal begaan en stiet alleen van tijd tot tijd zijn gewoon <i>ai ai ya</i> uit!
+
+</p>
+<p>Om acht uur waren Kin-Fo en zijne metgezellen gereed. Men had hen voor vier zeehonden hebben kunnen houden, die gereed stonden
+om in zee te duiken. Om de waarheid te zeggen zou de zeehond Soun slechts een zeer ongunstig denkbeeld gegeven hebben van
+de wonderbare vlugheid dezer zoogdieren van de zee, zoo slap en onbeholpen zag hij er uit in zijn waterdicht pak.
+
+</p>
+<p>In het oosten begon de lucht reeds donker te worden. De jonk dreef onbeweeglijk bij de onafgebroken windstilte op de spiegelgladde
+oppervlakte der zee.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry maakten een der poorten van de kajuit achter in den spiegel van de jonk open. Zonder plichtplegingen nam men
+Soun op en stak hem door het luik naar buiten, waar men hem in de zee hoorde plassen. Kin-Fo volgde hem onmiddellijk. Craig
+en Fry raapten alles bij elkander wat zij noodig hadden en stapten op <span id="d0e4019" class="corr" title="Bron: hunnne">hunne</span> beurt in het water.
+
+</p>
+<p>Alles was zeer stil en behendig in zijn werk gegaan en aan boord van de jonk kon niemand vermoeden dat de bemanning vier personen
+minder telde.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e4024" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XIX.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i> en zijn equipage.
+</p>
+</div>
+<p>De toestellen van kapitein Boyton bestaan uitsluitend uit een enkel kleedingstuk van caoutchouc, waarin het geheele lichaam
+sluit. Door <a id="d0e4035"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4035">157</a>]</span>den aard der stof zijn ze waterdicht. Maar al kan het water er niet doordringen de koude, die het gevolg zou zijn eener langdurige
+indompeling, zooveel te beter. Deze kleedingstukken nu, zijn dubbel <a id="d0e4037"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4037">158</a>]</span>en tusschen de stof en de voering kan men eene zekere hoeveelheid lucht inblazen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p157.jpg" alt="&raquo;Die schurk van een kapitein!&#8221; Bladz. 159." width="498" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Die schurk van een kapitein!&#8221; Bladz. 159.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De lucht strekt tot twee doeleinden. Ten eerste om het toestel beter te doen drijven en ten tweede om te maken dat het menschelijk
+lichaam op den duur niet te veel afkoelt. Met zulk een toestel kan men zoo lang in het water vertoeven als men zelf maar verkiest.
+
+</p>
+<p>Het spreekt van zelf dat de sluiting er van niets te wenschen overliet. De pantalon waarvan de voeten met zware zolen voorzien
+waren, sloot om het middel met een ceintuur van staal, ruim genoeg om het lichaam eenige vrijheid van beweging te laten. Het
+buis dat aan dit ceintuur vast zat, sloot van boven met een stevige kraag, waaraan de kap bevestigd was. Deze ging over het
+hoofd en sloot door een elastieken band nauwkeurig om voorhoofd, wangen en kin. Men zag dus van de kin niets anders dan de
+oogen, den neus en den mond.
+
+</p>
+<p>Aan het buis zaten verscheiden buizen van caoutchouc die dienden om lucht in te brengen en deze te regelen naar den graad
+van dichtheid die men voor het drijvende lichaam verlangde. Men kon dus, al naar men verkoos, tot aan den hals onder water
+blijven, of slechts halverwege, of zelfs als men wilde in het water staan. Er bestaat eene volkomen vrijheid van handelen
+en beweging, en daarenboven eene volkomen veiligheid.
+
+</p>
+<p>Ziedaar het toestel dat zijn uitvinder zooveel roem heeft bezorgd en waarvan het nut bij tal van zeerampen ontwijfelbaar groot
+is. Het wordt voltooid door een aantal bijkomende zaken: een waterdichten zak met verschillende voorwerpen, die als een gordel
+om het lijf geslagen wordt; een stevigen stok die aan de voeten in een haak bevestigd is en waaraan men een klein fokzeil
+kan hangen, eene kleine pagaai die al naar omstandigheden gebruikt kan worden om den toestel in beweging te brengen of naar
+verkiezing te besturen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, Craig, Fry en Soun dreven nu, aldus toegerust, op de oppervlakte der zee. Soun werd door Craig of Fry voortgeduwd
+en liet hen stil begaan en met eenige pagaaislagen waren zij weldra op voldoenden afstand van de jonk verwijderd.
+
+</p>
+<p>De ingevallen duisternis was voor deze manoeuvre zeer gunstig geweest. Zelfs al waren kapitein Yin en zijne matrozen op het
+dek verschenen, toch zouden zij de vluchtelingen niet in het oog gekregen hebben. Niemand had dan ook kunnen onderstellen,
+dat zij op deze wijze de jonk hadden verlaten. De schurken uit het ruim zouden zulks eerst op het laatste oogenblik kunnen
+gewaar worden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Bij de tweede nachtwake,&#8221; had de gewaande doode uit de laatste kist gezegd: dus omstreeks middernacht.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne gezellen hadden dus nog een paar uur tijd en inmiddels hoopten zij zich wel een mijl van het schip te kunnen
+<a id="d0e4060"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4060">159</a>]</span>verwijderen. Er begon werkelijk ook wat wind te komen, doch dit was nog zoo weinig, dat men alleen op de pagaaien mocht vertrouwen,
+om uit het vaarwater van de <i>Sam-Yep</i> te komen.
+
+</p>
+<p>Na een paar minuten waren Kin-Fo, Craig en Fry zoodanig aan hun nieuwen toestand gewend, dat zij instinctmatig alles deden
+wat de inrichting van het toestel vorderde of onderstelde, zonder ooit te aarzelen of mis te tasten. Soun zelfs had weldra
+zijne bezinning teruggekregen en voelde zich in de zee veel beter op zijn gemak dan aan boord van de jonk. Zijne zeeziekte
+was plotseling verdwenen. Het is dan ook een groot verschil of men aan boord van een schip al de bewegingen van dat vaartuig
+gevoelt, dan wel of men halverwege in het water met de deining mededrijft. Soun maakte deze opmerking met zeer veel genoegen.
+
+</p>
+<p>Maar al was Soun niet zeeziek meer, hij was nu vreeselijk bang. Hij vreesde dat de haaien misschien nog niet naar bed zouden
+zijn en instinctmatig trok hij bij die gedachte zijne beenen omhoog als vreesde hij dat zij daarin bijten zouden.
+
+</p>
+<p>Een klein beetje angst was hem, in zijne omstandigheden, dan ook waarlijk zoo kwalijk niet te nemen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne makkers, wie het ongeluk op de meest krasse wijze bleef vervolgen, zetten hunne vlucht in kapitein Boyton&#8217;s
+drijftoestellen voort. Bij het pagaaien lagen zij horizontaal uitgestrekt. Als zij een oogenblik rustten, hernamen zij hunne
+verticale houding.
+
+</p>
+<p>Een uur nadat zij het vaartuig hadden verlaten, waren zij reeds een halve mijl onder de lij van de <i>Sam-Yep</i>. Zij hielden een poosje rust, op hunne pagaai geleund, daarbij echter zorg dragende dat zij zachtjes spraken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die schurk van een kapitein!&#8221; zei Craig, om &#8217;t gesprek te openen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Die vervloekte Lao-Shen!&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Schijnt dat het je zonderling voorkomt?&#8221; zei Kin-Fo op den toon van iemand die zich over niets meer verwondert.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja!&#8221; antwoordde Craig, &raquo;want ik kan niet begrijpen hoe die ellendelingen te weten gekomen zijn dat wij passagiers aan boord
+zouden zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is waarlijk onverklaarbaar,&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Het doet er niet toe,&#8221; sprak Kin-Fo, &raquo;zij hebben het geweten en wij zijn het gevaar ontsnapt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ontsnapt!&#8221; antwoordde Craig. &raquo;Neen, zoolang de <i>Sam-Yep</i> in &#8217;t gezicht is, zijn wij niet buiten gevaar!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat moet er gedaan worden?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons al onze krachten inspannen&#8221;, antwoordde Fry, &raquo;en ons zoover van het vaartuig verwijderen dat wij bij &#8217;t aanbreken
+van den dag uit het gezicht zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>En Fry blies een zekere hoeveelheid lucht in zijn kleed en steeg <a id="d0e4101"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4101">160</a>]</span>daardoor halverwege uit het water. Hij nam daarop uit zijn borstzak een flesch en een glas, vulde dat met besten brandewijn
+en reikte het zijn cli&euml;nt over.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo liet zich niet lang bidden en ledigde het glas tot den laatsten druppel. Craig-Fry volgden zijn voorbeeld en Soun werd
+niet vergeten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe gaat het?..&#8221; vroeg hem Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beter!&#8221; antwoordde Soun na gedronken te hebben. &raquo;Zouden wij ook niet een stukje kunnen eten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Morgen&#8221;, zei Craig, &raquo;zullen wij ontbijten bij het aanbreken van den dag en eenige kopjes thee....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Koud!&#8221; riep Soun uit, een leelijk gezicht trekkende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Warm!&#8221; antwoordde Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kan je dan vuur maken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal vuur maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom zouden wij tot morgen wachten?&#8221; vroeg Soun.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou u dan soms willen dat ons vuur aan kapitein Yin en zijn medeplichtigen onze tegenwoordigheid verried?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen! neen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus, morgen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Onze vrienden babbelden werkelijk even gezellig alsof zij &raquo;te huis&#8221; waren! Alleen deed eene lichte deining hun eene op- en
+neergaande beweging ondergaan, die min of meer komisch was. Zij bewogen zich naar boven, evenals de toetsen van een klavier
+door de hand van een pianist aangeroerd.
+
+</p>
+<p>&raquo;De bries neemt toe,&#8221; merkte Kin-Fo op.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan moeten wij zeilen,&#8221; antwoordden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p>En zij maakten zich gereed den stok op de voeten te bevestigen, ten einde er het zeil aan op te hijschen, toen Soun een kreet
+van schrik deed hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zal je den mond houden, ezel!&#8221; liet zijn meester hooren. &raquo;Wil je ons verraden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar ik meen iets gezien te hebben!....&#8221; stamelde Soun.
+
+</p>
+<p>&raquo;Houd den mond, schavuit,&#8221; zei Kin-Fo, zijne hand op den schouder van zijn bediende leggende. &raquo;Zelfs als je voelt dat je een
+been afgebeten wordt, mag je nog niet schreeuwen, of...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of,&#8221; voegde Fry er bij, &raquo;wij zullen hem met een messteek door zijn pak naar beneden sturen, waar hij op zijn gemak kan schreeuwen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Men ziet dat de arme Soun nog niet aan het eind van zijne jammeren was gekomen. Hij was angstig, maar mocht toch geen geluid
+geven. Hij had nog wel geen spijt de jonk, de zeeziekte en de passagiers in het ruim verlaten te hebben, maar er scheelde
+toch niet veel aan.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p161.jpg" alt="Zij stuurden in gezelschap. Bladz. 162." width="497" height="720"><p class="figureHead">Zij stuurden in gezelschap. Bladz. 162.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8217;t Was zoo als Kin-Fo had gezegd, de bries stak op, maar het <a id="d0e4152"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4152">161</a>]</span>was slechts een van die tochtjes die gewoonlijk het opgaan van de zon voorafgaan. Toch moest men er gebruik van maken, om
+zich zoover mogelijk van de <i>Sam-Yep</i> te verwijderen. Als de mannen <a id="d0e4157"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4157">162</a>]</span>van Lao-Shen Kin-Fo niet vonden, zouden zij hem zekerlijk achtervolgen en als zij in het gezicht waren, dan zouden zij spoedig
+met de sloep bereikt zijn. Men moest dus zorgen om bij het aanbreken van den dag zoover mogelijk uit &#8217;t gezicht te zijn.
+
+</p>
+<p>De bries woei uit het oosten. Welke ook de streken waren waarheen de orkaan de jonk gevoerd had, in de golf van L&eacute;ao-Tong,
+of die van P&eacute;-Tch&eacute;-D&eacute;, of zelfs in de Gele zee, men moest westwaarts sturen om den vasten wal te bereiken. Daar had men kans
+eenige handelsjonken te ontmoeten, die naar de monding van de Pe&iuml;-ho voeren. Daar waren nacht en dag visschersvaartuigen bij
+de kust. De kansen om opgenomen te worden waren groot. Als de wind daarentegen uit het westen had geblazen en de <i>Sam-Yep</i> verder naar het zuiden was gevoerd dan de kust van Korea, dan was er weinig kans op behoud. Voor hen lag, wijd uitgestrekt,
+de zee, en als zij al de kusten van Japan bereikten, dan zou het zeker niet anders zijn dan als lijk, drijvende in hun ondoordringbaar
+kleed van caoutchouc.
+
+</p>
+<p>Maar, zooals reeds gezegd is, de bries zou waarschijnlijk gaan liggen bij het opgaan der zon en men deed zeer verstandig zich
+zoover mogelijk uit de voeten te maken.
+
+</p>
+<p>Het was ongeveer 10 uur in den avond. De maan moest even voor middernacht opkomen. Men had dus geen minuut te verliezen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maak zeilklaar!&#8221; riepen Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>Dit was zeer eenvoudig. Iedere voetzool van den rechtervoet van het pak had een bus, waarin de stok, die als mast dienst moest
+doen, kon worden bevestigd.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, Soun en de beide agenten strekten zich op den rug uit; vervolgens trokken zij het been op, bogen de knie en plaatsten
+den stok in de bus, na aan het uiteinde het hijschtouw van het zeil bevestigd te hebben. Zoodra zij de horizontale houding
+hadden hernomen maakte de stok een rechten hoek met hun lichaam en stond flink naar boven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hijsch het zeil!&#8221; riepen Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>En ieder trok met de rechterhand aan het touw en bracht zoodoende een klein driekant zeil naar boven.
+
+</p>
+<p>Het touw werd in den stalen gordel bevestigd, men hield den schoot in de hand en de bries in de vier fokzeilen blazende, dreef
+de kleine vloot van scaphanders vooruit.
+
+</p>
+<p>Verdienden die &raquo;schip-mannen&#8221; den naam van scaphanders niet meer nog dan de onderzeesche werklieden aan wie men dien gewoonlijk
+geeft?
+
+</p>
+<p>Tien minuten later manoeuvreerde ieder met de meeste veiligheid en gemakkelijkheid.
+
+</p>
+<p>Zij stuurden in gezelschap zonder elkander uit het oog te verliezen. Men zou ze hebben kunnen aanzien voor een troepje <a id="d0e4186"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4186">163</a>]</span>groote zeemeeuwen, die met uitgestrekte vleugels langs de wateren scheerden.
+
+</p>
+<p>De toestand, waarin de zee verkeerde, begunstigde de beweging zeer. Geen enkele golfslag verstoorde de lange en kalme golving
+harer oppervlakte.
+
+</p>
+<p>Slechts een paar maal vergat Soun de voorschriften van Fry-Craig en kreeg hij, bij het omwenden van het hoofd, eenige monden
+vol zout water in. Maar dat raakte hij spoedig kwijt. Hij gaf daar trouwens niet veel om, maar was nog altijd gepijnigd door
+den angst dat hij een collectie haaien zou tegenkomen! Men bracht hem echter aan het verstand dat hij minder gevaar liep als
+hij dreef dan in verticale houding. De muil toch van den haai is zoo ingericht dat hij zich om moet wentelen om zijn prooi
+te bemachtigen en die beweging maakt het hem niet gemakkelijk om een voorwerp dat aan de oppervlakte drijft, te grijpen. Daarenboven
+heeft men opgemerkt dat deze dieren eenigszins huiverig schijnen te zijn om voorwerpen, die zich bewegen, te grijpen. Als
+Soun dus onophoudelijk in beweging bleef, liep hij het minste gevaar; men kan dus begrijpen dat hij heel wat beweging maakte.
+
+</p>
+<p>De scaphanders zetten hun tocht op deze wijze ongeveer een uur voort, juist lang genoeg voor Kin-Fo en zijne gezellen. Zij
+waren nu op vrij voldoenden afstand van de jonk, maar een langer voortgaan zou hen te veel vermoeid hebben, zoowel door de
+spanning van het zeil als door de vrij krachtige kabbeling der golven.
+
+</p>
+<p>Craig-Fry gaven het bevel om te stoppen. De schoten werden gevierd en de kleine vloot hield stil.
+
+</p>
+<p>&raquo;Vijf minuten rust, als &#8217;t belieft, mijnheer?&#8221; zei Craig, zich tot Kin-Fo wendende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gaarne.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop hernamen allen, met uitzondering van Soun, die uit voorzorg horizontaal wilde blijven, hunne verticale houding.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nog een glaasje brandewijn?&#8221; vroeg Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Met genoegen,&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Voor het oogenblik hadden zij niets anders noodig dan eenige droppels van deze opwekkende likeur. De honger kwelde hen nog
+niet. Zij hadden een uur v&oacute;&oacute;r zij de jonk verlieten, gegeten en konden dus tot den volgenden morgen wachten. Zij gevoelden
+ook geen koude. De luchtlaag die zich tusschen hun lichaam en het water bevond, behoedde hen voor afkoeling. De normale temperatuur
+van hun lichaam was ongetwijfeld sedert hun vertrek nog geen graad gedaald.
+
+</p>
+<p>Was de <i>Sam-Yep</i> nog altijd in het gezicht?
+
+</p>
+<p>Craig en Fry keerden zich om. Fry nam een nachtkijker uit zijn zak en bespiedde zorgvuldig den oostelijken gezichteinder.
+
+</p>
+<p>Er was niets te zien. Ook niet de schaduw, nauwelijks zichtbaar, <a id="d0e4217"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4217">164</a>]</span>die de vaartuigen tegen den donkeren achtergrond van het luchtruim afteekenen. Overigens was de nacht donker; het mistte een
+weinig en er waren bijna geen sterren. De planeten waren slechts flauw aan den hemel te zien. Maar waarschijnlijk zou de maan,
+die spoedig haar halven cirkel moest vertoonen, de lichte nevels optrekken en een vrijer uitzicht openen.
+
+</p>
+<p>&raquo;De jonk is op verren afstand!&#8221; zei Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;De schurken slapen nog,&#8221; antwoordde Craig en zullen niets van de bries bespeurd hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Willen wij weder voortgaan?&#8221; sprak Kin-Fo, terwijl hij zijn schoot aanhaalde en op nieuw den wind in het zeil liet spelen.
+
+</p>
+<p>Zijne reisgenooten volgden zijn voorbeeld; allen hernamen de vorige houding en dreven&#8212;de bries was iets verminderd&#8212;in dezelfde
+richting weder vooruit.
+
+</p>
+<p>Zij gingen steeds voorwaarts. Bijgevolg zou de maan, die in het oosten opkwam, niet dadelijk hun aandacht trekken; maar zij
+zou met hare stralen het eerst den tegenovergestelden gezichteinder verlichten en &#8217;t was deze gezichteinder dien zij met de
+meeste aandacht bespiedden. Misschien zouden zij, in plaats van de regelmatige lijn door de lucht en het water gevormd, een
+kustlijn ontdekken, door het maanlicht beschenen. Het zou de kust zijn van het Hemelsche rijk, dat hun, waar zij het ook betreden
+mochten, veiligheid zou aanbieden. De kust zou vrij zijn en daar er zoo goed als geen branding zou wezen, kon men op eene
+veilige landing rekenen. Eens op den vasten wal zou men wel zien wat verder te doen.
+
+</p>
+<p>Omstreeks kwart voor twaalf toonden zich de eerste lichtstrepen en werd de nevel zwak verlicht.
+
+</p>
+<p>Noch Kin-Fo, noch zijne metgezellen keerden zich om. De bries die in frischheid toenam, terwijl de dampen werden opgetrokken,
+dreef hen snel voort. Maar zij bespeurden dat de omgeving gestadig helderder werd.
+
+</p>
+<p>Terzelfder tijd werd het gesternte beter zichtbaar. De opstekende wind dreef den nevel voor zich heen, en de scaphanders gevoelden
+dat het water krachtiger in beweging werd gebracht.
+
+</p>
+<p>De maanschijf, eerst rood als koper, nu wit als zilver, verlichtte spoedig het geheele luchtruim.
+
+</p>
+<p>Eensklaps ontsnapte aan den mond van Craig een echt Amerikaansche vloek.
+
+</p>
+<p>&raquo;De jonk!&#8221; riep hij.
+
+</p>
+<p>Allen hielden stil.
+
+</p>
+<p>&raquo;Strijk de zeilen!&#8221; beval Fry.
+
+</p>
+<p>In een oogenblik waren de vier fokzeilen naar beneden gehaald en de masten uit de bus genomen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne reisgenooten, plaatsten zich in verticale houding en keken om.
+
+<a id="d0e4249"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4249">165</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p165.jpg" alt="Het leed geen twijfel of er was eene worsteling ontstaan. Bladz. 166." width="497" height="720"><p class="figureHead">Het leed geen twijfel of er was eene worsteling ontstaan. Bladz. 166.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De <i>Sam-Yep</i> was d&aacute;&aacute;r op een mijl afstand, en teekende zich, met volle zeilen, op den verlichten gezichteinder af.
+
+</p>
+<p>Het was de jonk wel. Zij had de zeilen geheschen en maakte <a id="d0e4262"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4262">166</a>]</span>gebruik van de bries. Kapitein Yin had zonder twijfel het verdwijnen van Kin-Fo bespeurd, zonder te kunnen begrijpen op welke
+wijze hij ontsnapt was. Op goed geluk af had hij, in overleg met de medeplichtigen uit het ruim, de vervolging begonnen, en
+binnen een kwartier zouden Kin-Fo, Soun, Craig en Fry weder in zijne handen vallen!
+
+</p>
+<p>Maar had men hen bespeurd, te midden van de lichtstralen, die de maan over de oppervlakte van het water schoot? Neen, misschien
+niet!
+
+</p>
+<p>&raquo;Omlaag met het hoofd!<span id="d0e4268" class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span> zei Craig, zich aan deze hoop vastklemmende.
+
+</p>
+<p>Men begreep hem. Men liet uit de pijpjes van het toestel eenige lucht ontsnappen en de vier scaphanders dompelden dieper in
+het water en wel z&oacute;&oacute;, dat alleen hun gelaat nog aan de oppervlakte was. Het kwam er nu op aan te zwijgen en zich niet te verroeren.
+De jonk vorderde met snelheid. Hare hooge zeilen wierpen zware schaduwen over de wateren.
+
+</p>
+<p>Vijf minuten later was de <i>Sam-Yep</i> op een halve mijl afstand. Men zag de matrozen achter de verschansing heen en weder loopen. De kapitein stond aan het roer.
+
+</p>
+<p>Deed hij zijn best om de vluchtelingen te achterhalen? of was het hem alleen te doen om het meest mogelijke voordeel van den
+wind te hebben. Men wist het niet.
+
+</p>
+<p>Eensklaps deden zich kreten hooren. Er vertoonden zich een massa personen op het dek van de <i>Sam-Yep</i>. Luid getier werd vernomen.
+
+</p>
+<p>Het leed geen twijfel, er was eene worsteling ontstaan tusschen de gewaande dooden, uit het ruim ontsnapt, en de equipage
+van de jonk.
+
+</p>
+<p>Maar waartoe die worsteling? Waren dan de schurken, matrozen en zeeroovers, het niet eens?
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne makkers hoorden duidelijk aan de eene zijde woedende scheldwoorden, aan den anderen kant kreten van smart
+en wanhoop, die echter binnen weinige minuten werden verdoofd.
+
+</p>
+<p>Daarop duidde een heftig geplons in het water langs de jonk aan, dat er eenige lichamen over boord werden geworpen.
+
+</p>
+<p>Neen! kapitein Yin en zijne bemanning waren de medeplichtigen niet van Lao-Shen! De arme lieden waren integendeel door hen
+verrast en vermoord. De schurken, die zich aan boord verscholen hadden&#8212;zonder twijfel met behulp van de sjouwerlieden te Takou&#8212;hadden
+geen ander plan gehad dan zich van de jonk meester te maken voor rekening van den Ta&iuml;-ping, en zeker was het hun onbekend
+geweest dat Kin-Fo passagier aan boord van de <i>Sam-Yep</i> was.
+
+</p>
+<p>Als zij gezien werden en gevat, dan zouden zeker noch Kin-Fo, noch Fry-Craig, noch Soun genade vinden bij deze ellendelingen.
+<a id="d0e4300"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4300">167</a>]</span></p>
+<p>De jonk kwam steeds nader. Zij was vlak bij de vluchtelingen toen, door eene gelukkige wending, de schaduw van de zeilen op
+hen viel.
+
+</p>
+<p>Zij doken onder.
+
+</p>
+<p>Toen zij weder aan de oppervlakte verschenen, was de jonk voorbij; zij waren niet ontdekt; het vaartuig werd snel door den
+wind voortgedreven.
+
+</p>
+<p>Een lijk dreef het achterna en werd door de beweging van het kielwater van de jonk naar de scaphanders gedreven.
+
+</p>
+<p>Het was het lichaam van den kapitein, met een dolk in de zijde. De lange plooien van zijn gewaad hielden het boven water.
+
+</p>
+<p>Daarop zonk het en verdween in de diepte der zee.
+
+</p>
+<p>Aldus was het uiteinde van den vroolijken kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i>.
+
+</p>
+<p>Tien minuten later was de jonk in westelijke richting uit het oog verloren en dreven Kin-Fo, Craig-Fry en Soun weder alleen
+op de oppervlakte van de zee.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e4320" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XX.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als men kapitein Boyton&#8217;s drijftoestel gebruikt.</p>
+</div>
+<p>Drie uren later werd de horizon verhelderd door de eerste voorteekenen van den dageraad, en het duurde niet lang of men kon
+de zee in hare geheele uitgestrektheid overzien.
+
+</p>
+<p>De jonk was reeds uit het gezicht. Zij was de vier drijvers spoedig vooruit gezeild en deze hadden volstrekt geen begeerte
+om bij haar te blijven. Zij volgden wel denzelfden weg naar het westen, voortgestuwd door denzelfden wind, maar de <i>Sam-Yep</i> moest hun thans meer dan drie mijlen voor zijn. Er was dus voor onze vrienden van die zijde niets meer te vreezen.
+
+</p>
+<p>Maar al was dit gevaar geweken, toch nam dit niet weg dat hun toestand hoogst ernstig bleef.
+
+</p>
+<p>De zee was zoo ver het oog reikte eenzaam en verlaten. Geen schip of visscherssloep was ergens te bespeuren. Geen spoor van
+land was noord- of oostwaarts te ontdekken. Niets duidde aan dat men dicht bij een of andere kust was. Waren zij in de golf
+van P&eacute;-Tch&eacute;-Li of in de Gele zee? Men wist er niets van.
+
+</p>
+<p>Toch werd de oppervlakte van het water nog door een tochtje <a id="d0e4339"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4339">168</a>]</span>bewogen. Men mocht het niet verloren laten gaan. De richting, die de jonk genomen had bewees dat het land, na korter of langer
+tijd, in het westen zou opdagen en dat men het in elk geval aan die zijde moest zoeken.
+
+</p>
+<p>Men kwam dus met elkander overeen dat zij weder onder zeil zouden gaan, doch niet voordat men zich eenigermate had versterkt.
+De maag deed hare rechten gelden, en nadat men tien uur in zee gedreven had, was dat waarlijk niet te verwonderen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons eerst ontbijten&#8221;, zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;En zoo goed mogelijk!&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo gaf een teeken van toestemming, en aan de wijze waarop Soun met de lippen smakte, bleek voldoende hoe hij er over dacht.
+Hij was uitgehongerd en dacht er zelfs op dit oogenblik niet aan dat haaien hem zelf wel eens voor hun ontbijt konden uitkiezen.
+
+</p>
+<p>De waterdichte zak werd voor den dag gehaald en geopend. Fry haalde er uitmuntenden voorraad uit, brood en ingelegde vruchten,
+eenig tafelgereedschap, kortom al wat men noodig had om zich behoorlijk te ontnuchteren. Van de honderd schotels, die een
+Chineesch maal behooren te versieren, ontbraken er wel acht en negentig, maar er was genoeg voor de behoeften der vier, die
+er gebruik van zouden maken en de omstandigheden waren er niet naar dat men buitengewone eischen mocht stellen.
+
+</p>
+<p>Men ontbeet dus heerlijk, want de zak bevatte voorraad voor twee dagen. Als men binnen dien tijd niet aan land kwam zou men
+er ook wel nooit komen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wij zijn goedsmoeds&#8221;, verklaarden Craig-Fry.
+
+</p>
+<p><span id="d0e4356" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Hoe kunt ge nu zoo goedsmoeds zijn?&#8221; vroeg Kin-Fo niet zonder eenige spotternij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Omdat het geluk ons nu reeds weer meeloopt&#8221;, antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;H&eacute;, vindt ge dat?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja zeker&#8221;, verklaarde Craig. &raquo;Het groote gevaar was de jonk en daaruit zijn we ontsnapt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Nooit, mijnheer&#8221;, voegde Fry er bij, &raquo;nooit, zoolang wij de eer gehad hebben bij uw persoon in dienst gesteld te zijn, werd
+uw leven minder bedreigd dan op dit oogenblik.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Geen Ta&iuml;-ping ter wereld....&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou u hier kunnen treffen....&#8221; zei Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;En u drijft zeer aardig....&#8221; voegde Craig er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Voor iemand die tweehonderd duizend dollars weegt&#8221;, vulde Fry aan.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo moest glimlachen, of hij wilde of niet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Als ik drijf&#8221;, antwoordde hij, &raquo;dank ik dat u, mijnheeren! Zonder uw hulp was ik thans daar, waar de arme kapitein Yin is!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zelf ook!&#8221; antwoordden Fry-Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;En ik dan!&#8221; riep Soun uit, terwijl hij bijna stikte in een groot stuk brood, dat hij slechts met moeite kon verzwelgen.
+
+<a id="d0e4383"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4383">169</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p169.jpg" alt="&raquo;Maakt u vuur van water?&#8221; Bladz. 170." width="496" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Maakt u vuur van water?&#8221; Bladz. 170.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Doet er niet toe&#8221;, hernam Kin-Fo, &raquo;ik weet wat ik u schuldig ben!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;U zijt ons volstrekt niets schuldig&#8221;, antwoordde Fry, &raquo;daar u verzekerd zijt bij <span class="letterspaced">de Eeuw</span>....&#8221;
+<a id="d0e4396"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4396">170</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Groote algemeene <span id="d0e4399" class="corr" title="Bron: levensverzekeringmaatschappij">levensverzekeringsmaatschappij</span>....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Met een waarborgkapitaal van twintig millioen dollars.....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wij hopen vurig....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zij geen cent aan u verliezen zal!&#8221;
+
+</p>
+<p>In zijn hart was Kin-Fo zeer getroffen door de zorgen die de beide agenten voor hem gehad hadden, wat dan ook de beweegredenen
+mochten geweest zijn. Ook maakte hij van dat gevoel geen geheim voor hen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij zullen over dit alles wel eens nader spreken&#8221;, voegde hij er bij, &raquo;als Lao-Shen mij eerst maar den brief teruggegeven
+heeft, dien Wang hem zoo ter kwader uur heeft ter hand gesteld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Craig en Fry zagen elkander aan. Een schier onmerkbare glimlach speelde om hunne lippen. Zij hadden blijkbaar weder op hetzelfde
+oogenblik hetzelfde denkbeeld gehad.
+
+</p>
+<p>&raquo;Soun!&#8221; sprak Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat blieft mijnheer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijn thee!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal u helpen, mijnheer!&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>En het was goed dat Fry antwoordde, want als Soun het had moeten doen, zou het wel eens kunnen geweest zijn met de minder
+eerbiedige vraag hoe zijn heer dacht dat hij hem zijn thee had kunnen brengen, terwijl beiden midden in den oceaan dreven.
+
+</p>
+<p>Voor de beide agenten evenwel was de oplossing van deze quaestie slechts een kleinigheid.
+
+</p>
+<p>Fry nam namelijk uit den waterdichten zak een klein instrument, dat zeer eigenaardig bij het drijfpak van kapitein Boyton
+behoort. Het kan des nachts dienst doen als lantaarn, als het koud is als verwarmingstoestel en als men iets warmen of koken
+wil als kookfornuis.
+
+</p>
+<p>Niets eenvoudiger dan dit. Een kokertje van vijf of zes duim, verbonden aan een metalen bakje, van boven en van onderen met
+een kraantje, alles omsloten door een stuk kurk zooals de drijvende thermometers waarmede men de warmte van het water in badkuipen
+meet&#8212;ziedaar het instrument waarvan wij spreken.
+
+</p>
+<p>Fry liet het op de oppervlakte van het water drijven.
+
+</p>
+<p>Met de eene hand opende hij toen de bovenste kraan en met de andere de onderste die met het metalen bakje in verbinding stond.
+
+</p>
+<p>Terstond steeg een heldere vlam uit het kokertje op, die eene duidelijk merkbare warmte verspreidde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ziedaar ons fornuis&#8221;, zeide Fry.
+
+</p>
+<p>Soun kon zijne oogen niet gelooven.
+
+</p>
+<p>&raquo;Maakt u vuur van water?&#8221; riep hij uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Van water en phosphorcalcium!&#8221; antwoordde Craig.
+
+</p>
+<p>Het werktuig was inderdaad zoodanig ingericht dat men op vernuftige wijze partij trok van een der eigenaardige eigenschappen
+van het phosphorcalcium, die phosphorverbinding welke, als zij <a id="d0e4446"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4446">171</a>]</span>met water in aanraking komt, phosphorhoudend waterstofgas voortbrengt. Dit gas ontbrandt van zelf in de lucht en noch de regen,
+noch de wind, noch de zee kan het uitblusschen. Daarom wordt het thans ook gebruikt om de nieuwste reddingsboeien te verlichten.
+Als men zulk een boei in zee werpt komt het phosphorcalcium met het water in aanraking, waaruit dadelijk eene heldere vlam
+te voorschijn springt, die den over boord gevallen man de plaats aanwijst waar hij redding vinden kan of den matrozen toont
+waar zij hem terstond te hulp kunnen komen<a id="d0e4448src" href="#d0e4448" class="noteref">1</a>.
+
+</p>
+<p>Terwijl de vlam uit den koker opsteeg, hield Craig er een ketel met zoetwater boven, uit een tonnetje dat hij in zijn waterdichten
+zak mede van boord genomen had.
+
+</p>
+<p>Het water kookte spoedig en Craig schonk het toen over in een trekpot waarin eenige lepeltjes thee gedaan waren. Spoedig daarop
+kregen Kin-Fo en Soun elk een geurigen kop van dit thans op zijn Amerikaansch gezette aftreksel en het smaakte hun werkelijk
+even goed als gewoonlijk de op Chineesche wijze bereide thee.
+
+</p>
+<p>Met dezen warmen drank werd het ontbijt op &raquo;zooveel&#8221; graden breedte en &raquo;zooveel&#8221; lengte op waardige wijze besloten; als men
+een sextant en een chronometer had gehad, zou men ook op enkele seconden na de plaats hebben kunnen bepalen waar. Deze instrumenten
+zullen zeker ook spoedig eene plaats onder den voorraad van kapitein Boytons reiszak vinden en dan zullen de schipbreukelingen
+ook gewaarborgd zijn tegen het gevaar van op den oceaan te verdwalen.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne metgezellen gevoelden zich na dit eigenaardige ontbijt behoorlijk uitgerust en versterkt; zij heschen nu het
+zeil weder in top en zetten hun tocht westwaarts voort.
+
+</p>
+<p>De bries woei nog twaalf uur achter elkander en de scaphanders, die den wind achter zich hadden, legden in dien tijd een aanzienlijken
+afstand af. Alleen moesten zij nu en dan even met de pagaai sturen, om in de juiste richting te blijven. Op den rug liggende
+en van zelf gemakkelijk voortglijdende, voelden zij groote neiging om in slaap te vallen. Het was echter dringend noodzakelijk
+om zich daartegen te verzetten en Craig en Fry wisten daarvoor geen beter middel dan elk eene geurige sigaar op te steken,
+die zij even rustig oprookten als een dandy zulks in de zwemschool doet.
+
+</p>
+<p>Meermalen, intusschen, werden de tochtgenooten gestoord door de luchtsprongen van eenige zeedieren, die den ongelukkigen Soun
+grooten schrik op het lijf joegen.
+
+</p>
+<p>Het waren gelukkig slechts onschadelijke bruinvisschen. Die <a id="d0e4468"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4468">172</a>]</span>&raquo;clowns&#8221; der zee kwamen heel nieuwsgierig eens een kijkje nemen naar de vreemde wezens, die in hun element ronddreven,&#8212;zoogdieren
+even als zij, maar op verre na niet als zij, thuis in dat element.
+
+</p>
+<p>Het was een vreemd schouwspel! Die bruinvisschen maakten in troepen hunne opwachting, zij schoten als pijlen voorbij en deelden
+het water een smaragdgroene kleur mede; zij maakten luchtsprongen van vijf of zes voet boven de golven uit en bewezen daardoor
+de buigzaamheid en kracht hunner spieren. Als de arme scaphanders het water maar even snel als zij hadden kunnen doorklieven,
+eene snelheid welke die van de beste schepen overtreft, wat zouden zij spoedig het land bereikt hebben! Zij zouden haast lust
+gekregen hebben zich aan eenige van die dieren vast te sjorren en zich door hen te laten voortslepen. Maar welke buitelingen
+en onderdompelingen! Dan was het toch maar beter zich met de verplaatsing door den wind te vergenoegen, die wel langzamer,
+maar toch oneindig veiliger geschiedde.
+
+</p>
+<p>Intusschen ging tegen den middag de wind geheel liggen. Hij eindigde met grillige dwarlwindjes, die een oogenblik de kleine
+zeilen deden zwellen om ze even daarna slap te laten hangen. De hand behoefde zich niet meer in te spannen om den schoot vast
+te houden en het zog liet noch aan de voeten noch aan het hoofd der scaphanders het eigenaardig gemurmel hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een lelijk...&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Geval!&#8221; antwoordde Fry.
+
+</p>
+<p>Men hield een oogenblik op. De masten werden gestreken, de zeilen geborgen en allen, zich in den vertikalen stand plaatsende,
+bespiedden den horizont.
+
+</p>
+<p>De zee was altijd verlaten. Geen enkel zeil in &#8217;t gezicht, geen enkele rookpluim eener stoomboot, zich tegen den hemel afteekenende.
+Een brandende zon had al de dampen opgeslorpt en de lucht verdund. Zelfs menschen die niet gekleed waren geweest in een dubbele
+laag caoutchouc, zouden de temperatuur van het water warm gevonden hebben!
+
+</p>
+<p>Hoe gerust nu Fry-Craig hadden voorgegeven te zijn over den uitslag van dit avontuur, waren zij nu toch niet zeer op hun gemak.
+En geen wonder, want de sedert ongeveer zestien uur afgelegde afstand kon niet bepaald worden en daarenboven werd het hoe
+langer hoe vreemder dat niets de nabijheid van de kust verried, noch handelsvaartuig, noch visschersboot, noch eenig ander
+vaartuig die zich gewoonlijk niet ver in zee wagen.
+
+</p>
+<p>Gelukkig waren Kin-Fo, Craig en Fry geen menschen die zich heel gauw uit het veld lieten slaan. Zij hadden nog voorraad voor
+een dag en er deed zich geen enkel teeken voor dat het weder slecht zou worden!
+
+</p>
+<p>&raquo;Pagaaien maar!&#8221; zeide Kin-Fo.
+
+<a id="d0e4488"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4488">173</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p173.jpg" alt="&raquo;Hoezee!&#8221; antwoordde Fry. Bladz. 176." width="496" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Hoezee!&#8221; antwoordde Fry. Bladz. 176.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dat was het signaal om de reis te vervolgen, en nu eens op den rug, dan weder op den buik, roeiden de scaphanders in de richting
+van het westen voort.
+<a id="d0e4496"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4496">174</a>]</span></p>
+<p>Men vorderde niet hard. Door dat pagaaien werden de armen, die het niet gewoon waren, spoedig vermoeid. Men moest dikwijls
+ophouden en op Soun wachten die achterbleef en telkens zijne klaagliederen hervatte. Zijn meester beknorde hem, berispte en
+bedreigde hem, maar Soun was niet bang voor &#8217;t geen nog van zijn staart overbleef daar het beschermd werd door de dikke kap
+van caoutchouc en liet hem eenvoudig praten. Toch was de vrees om verlaten te worden voldoende om op korten afstand te blijven.
+
+</p>
+<p>Tegen twee uren vertoonden zich eenige vogels. Het waren meeuwen, maar deze, vlugge vogels wagen zich zeer ver in zee. Men
+kon dus uit hunne tegenwoordigheid niet afleiden dat de kust dichtbij was. Niettemin werd het als een gunstig voorteeken beschouwd.
+
+</p>
+<p>Een uur later geraakten de scaphanders in een net van zeekroos verward waaruit zij moeite hadden zich te verlossen. Met behulp
+van hunne messen moesten zij zich een weg door dien chaos van zeeplanten banen.
+
+</p>
+<p>Daarmede ging een groot half uur verloren en een verbruik van krachten die beter hadden besteed kunnen worden.
+
+</p>
+<p>Te vier uur hield de kleine drijvende troep wederom stil om uit te rusten, want het is onnoodig te zeggen dat zij zeer vermoeid
+waren. Er was een vrij sterke bries opgestoken, maar, hetgeen eene verontrustende omstandigheid mocht genoemd worden, woei
+zij toen uit het zuiden. En inderdaad konden de scaphanders slechts voor den wind zeilen, en niet als een sloep waarvan de
+kiel haar tegen afdrijven bewaart, het bij den wind of <span id="d0e4507" class="corr" title="Bron: halver">halven</span> wind houden. Indien zij dus zeil zetten, zouden zij gevaar loopen om Noord te halen en een gedeelte van het West dat zij
+eens gemaakt hadden weder te verliezen. Daarenboven werd de deining sterker, terwijl eene sterk opkomende zee de positie nog
+lastiger maakte.
+
+</p>
+<p>Zij bleven dus vrij lang halt houden. Zij rustten niet alleen uit maar gaarden ook krachten, door op nieuw hun voorraad aan
+te spreken. Dit diner was minder vroolijk dan het ontbijt. Binnen weinige uren zou de nacht weder aanbreken. De wind wakkerde
+aan.... Hoe te handelen?
+
+</p>
+<p>Kin-Fo op zijn pagaai geleund, de wenkbrauwen gefronst, ontevredener nog dan wel ongerust over dien hardnekkigen tegenspoed,
+sprak geen woord. Soun jammerde onophoudelijk en niesde reeds als iemand die door een geduchte verkoudheid bedreigd wordt.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry gevoelden zich stilzwijgend door hunne lotgenooten om raad gevraagd, maar wisten niet wat te antwoorden!
+
+</p>
+<p>Eindelijk verschafte een gelukkig toeval hun een antwoord.
+
+</p>
+<p>Eenige minuten voor vijf uren, wezen Craig en Fry tegelijk met de hand naar het zuiden, onder den uitroep:
+
+</p>
+<p>&raquo;Een zeil!&#8221;
+<a id="d0e4522"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4522">175</a>]</span></p>
+<p>En werkelijk vertoonde zich drie mijlen te loevert een vaartuig, dat kracht van zeilen maakte. De koers dien het nu met den
+wind achter zich volgde, moest het brengen vlak bij de plaats, waar zich Kin-Fo met zijne metgezellen bevonden.
+
+</p>
+<p>Zij hadden dus niets anders te doen dan den weg dien het schip volgde, te snijden en het daartoe in rechte lijn te gemoet
+te gaan.
+
+</p>
+<p>Zij manoeuvreerden onmiddellijk in die richting en voelden hunne krachten terugkeeren. Nu zij de uitkomst als het ware in
+hunne eigen handen hadden, zouden zij haar niet laten ontsnappen. De wind, die naar de andere zij woei, belette hen gebruik
+van hunne zeilen te maken, doch zij konden het wel met hunne pagaaien af, daar de afstand niet groot was.
+
+</p>
+<p>De wind nam gaande weg toe en men zag het schip steeds grooter worden. Het was een visschersjonk en daaruit kon men afleiden
+dat men dicht onder de kust was; de visschers in die streken wagen zich toch zelden ver in volle zee.
+
+</p>
+<p>&raquo;Houdt moed! Maakt voort!&#8221; riepen Craig en Fry, zelf met kracht de pagaai hanteerende.
+
+</p>
+<p>Zij behoefden <span id="d0e4535" class="corr" title="Bron: eehter">echter</span> hunne tochtgenooten niet aan te sporen. Kin-Fo, horizontaal op het water uitgestrekt, sneed door de golven als een bruinvisch.
+En wat Soun betreft, die overtrof zichzelf en was, uit vrees van achter te blijven, de anderen van tijd tot tijd zelfs voor.
+
+</p>
+<p>Nog een halve mijl moest men afleggen om in het vaarwater der jonk te komen. Daarenboven was het midden op den dag en al kreeg
+men de scaphanders niet in het oog, dan zouden zij met hunne stemmen de aandacht der schepelingen wel weten te trekken. Zouden
+deze echter niet op de vlucht gaan als zij door zulke zonderling toegetakelde wezens aangeroepen werden? Dat was al weder
+een kwade kans, die zij best loopen konden.
+
+</p>
+<p>Hoe het ook zij, men had geen oogenblik te verliezen. De armen werden dan ook weder krachtiger uitgeslagen, de pagaaien raakten
+met snellen slag het schuim der korte golven, de afstand verminderde in &#8217;t oog loopend, toen Soun op eens een vreeselijken
+angstkreet deed hooren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Een haai! een haai!&#8221;
+
+</p>
+<p>En Soun had zich ditmaal niet bedrogen.
+
+</p>
+<p>Op ongeveer twintig voet afstands zag men twee voorwerpen zich bewegen. Het waren de vinnen van een verscheurend dier, in
+die zee&euml;n te huis, van den tijgerhaai, die met recht den naam verdient welken men hem gegeven heeft, want de natuur heeft
+hem de woestheid toegedeeld, den tijger en den haai eigen.
+
+</p>
+<p>&raquo;De messen gereed!&#8221; riepen Fry en Craig.
+
+</p>
+<p>Het waren de eenigste wapenen die zij te hunner beschikking hadden, wapenen die wellicht onvoldoende zouden zijn!
+<a id="d0e4552"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4552">176</a>]</span></p>
+<p>Soun was, men begrijpt dit lichtelijk, eensklaps in de achterhoede geraakt.
+
+</p>
+<p>De haai had de scaphanders gezien en naderde hen. Zijn kolossaal lichaam werd &eacute;&eacute;n oogenblik in het doorschijnende water groen
+gevlekt en gestreept gezien. Hij was zestien &agrave; achttien voeten lang. Een monster!
+
+</p>
+<p>Hij wierp zich het eerst op Kin-Fo en keerde zich half om, om hem te verslinden.
+
+</p>
+<p>Maar Kin-Fo verloor zijne koelbloedigheid niet. Op het oogenblik dat de haai hem zou bereiken, zette hij het dier zijn pagaai
+tegen den rug en verwijderde zich met een krachtigen stoot.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry waren naderbij gekomen, gereed ten aanval en ter verdediging.
+
+</p>
+<p>De haai dook een oogenblik onder en kwam daarop weder boven met geopenden muil, een metaalschaar van een vierdubbele rij tanden
+voorzien.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo wilde de beweging, die hem zoo goed gelukt was, herhalen, maar zijn pagaai raakte de kaken van het dier en werd midden
+door gesneden.
+
+</p>
+<p>De haai wierp zich toen, half op zijde liggende, op zijn prooi.
+
+</p>
+<p>Op dat oogenblik gutsten stroomen bloed uit zijn lichaam en de zee werd rood gekleurd.
+
+</p>
+<p>Craig en Fry hadden het dier herhaaldelijk met hunne messen getroffen en hoe hard zijn vel ook mocht zijn, hunne lange Amerikaansche
+messen waren er doorgedrongen en hadden hem hevig gekwetst.
+
+</p>
+<p>De muil van het monster opende en sloot zich met een verschrikkelijk geluid, terwijl hij met zijn staart het water ontzettend
+beukte. Fry kreeg een slag in de zijde en werd op tien pas afstands weggeslingerd.
+
+</p>
+<p>&raquo;Fry!&#8221; kreet Craig op een toon, die de diepste smart verried alsof hij zelf den slag had ontvangen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoezee!&#8221; antwoordde Fry, het strijdperk weder naderende.
+
+</p>
+<p>Hij was niet gewond. Zijn caoutchouc kuras had het geweld van den slag gebroken.
+
+</p>
+<p>De haai werd daarop op nieuw en met ware woede aangegrepen. Hij draaide en wendde zich naar alle richtingen om. Kin-Fo was
+er in geslaagd hem het gebroken eind van zijn pagaai in de oogholte te drijven, en trachtte nu, op gevaar af van doormidden
+gebeten te worden, het dier op de plaats te houden, terwijl Fry en Craig hem met hunne messen het hart poogden te treffen.
+
+</p>
+<p>Het scheen dat de beide agenten er in geslaagd waren, want het monster zonk, na eene laatste poging beproefd te hebben om
+Kin-Fo te grijpen en na een breeden bloedstroom verloren te hebben, in de diepte.
+
+<a id="d0e4585"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4585">177</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p177.jpg" alt="De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter. Bladz. 178." width="500" height="720"><p class="figureHead">De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter. Bladz. 178.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoezee! hoezee! hoezee!&#8221; schreeuwden Fry en Craig eenstemmig, hunne messen zwaaiende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik dank u!&#8221; zei Kin-Fo.
+<a id="d0e4595"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4595">178</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Dat vereischt geen dank!&#8221; antwoordde Craig. &raquo;Het zou wat moois geweest zijn als zoo&#8217;n dier een brokje van tweemaal honderdduizend
+dollars had opgeslokt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat nooit!&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>En Soun? Waar was Soun? Ditmaal was hij de voorste, en het vaartuig, dat zich op ongeveer drie kabellengten afstands bevond
+van de plek waar de worsteling plaats had, reeds genaderd. De lafaard was met alle kracht zijner pagaai gevlucht. Bijna had
+hem dit een ongeluk bezorgd.
+
+</p>
+<p>De visschers hadden hem inderdaad bespeurd; maar zij konden niet vermoeden dat zich onder dat zeehondenuiterlijk een menschelijk
+wezen bevond. Zij maakten zich gereed naar hem te visschen, zooals zij naar een dolfijn of een zeekalf zouden hebben gedaan.
+Zij wierpen dan ook, zoodra hij dicht genoeg genaderd was, een lang touw overboord, voorzien van een sterken haak.
+
+</p>
+<p>De haak pakte Soun onder den gordel van zijn kleed en scheurde dit van den rug tot den nek open.
+
+</p>
+<p>Soun, die nu alleen boven water gehouden werd door de lucht die zich in de dubbele voering van zijn pantalon bevond, duikelde
+om en stond met zijn hoofd onder water en met zijne beenen in de lucht.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo, Craig en Fry, die spoedig naderden, waren zoo voorzichtig om de visschers in goed Chineesch toe te spreken.
+
+</p>
+<p>De goede lieden verschrikten uitermate! Sprekende zeekalven! Zij grepen naar de zeilen en wilden zich zoo snel mogelijk uit
+de voeten maken.
+
+</p>
+<p>Maar Kin-Fo stelde hen gerust en zeide wie hij en zijne makkers waren, namelijk menschen, Chineezen als zijzelf.
+
+</p>
+<p>Een oogenblik later waren de drie landzoogdieren aan boord.
+
+</p>
+<p>Alleen Soun bleef nog te water. Men haalde hem met een haak naar zich toe en beurde hem het hoofd boven water. Een der visschers
+greep hem bij het einde van zijn staart en tilde hem op.
+
+</p>
+<p>De staart van Soun bleef in de hand van den redder achter en de arme duivel ging weder kopje onder.
+
+</p>
+<p>De visschers sloegen hem daarop een touw om het lijf en heschen hem zonder moeite in de schuit.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks op het dek gekomen en nadat hij het zeewater, dat hij ingezwolgen had, weder was kwijtgeraakt, naderde hem Kin-Fo
+en sprak op strengen toon:
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij was dus valsch?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou ik, antwoordde Soun, &raquo;die uw gewoonten kende ooit bij u in dienst gekomen zijn als dat het geval niet was geweest!&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij zei dat op zoo koddigen toon, dat allen in lachen uitbarstten.
+
+</p>
+<p>De visschers waren lieden van Fou-Ning. Op nog geen twee mijl afstands bevond zich de haven die Kin-Fo wilde bereiken.
+<a id="d0e4632"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4632">179</a>]</span></p>
+<p>Nog dienzelfden avond te acht uur, stapte hij met zijne kameraden aan wal en zich ontdoende van de toestellen van kapitein
+Boyton, hernamen zij hunne menschelijke gedaante.
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e4448" href="#d0e4448src" class="noteref">1</a></span> De <span class="abbr" title="heeren"><abbr title="heeren">hh.</abbr></span> Seyffarth en Silas zijn de uitvinders van deze reddingsboei, die reeds in Frankrijk op alle oorlogsschepen voorhanden is.
+De heer Silas is archivaris van de Fransche ambassade te Weenen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e4635" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XXI.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan zien opgaan.</p>
+</div>
+<p>&raquo;Nu naar den Ta&iuml;-ping!&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat waren de eerste woorden die Kin-Fo den volgenden morgen, 30 Juni, uitsprak, na door een goede nachtrust, die den held
+dezer zonderlinge avonturen wel toekwam, verkwikt te zijn.
+
+</p>
+<p>Zij waren eindelijk op het tooneel van de heldendaden van Lao-Shen gekomen. De beslissende worsteling was genaderd.
+
+</p>
+<p>Zou Kin-Fo overwinnaar zijn? Ja, zonder twijfel, als hij den Ta&iuml;-ping kon verrassen; want hij zou den brief koopen voor den
+prijs dien Lao-Shen daarvoor beliefde te stellen. Neen, zekerlijk, als hij zich liet verrassen, als hem een dolksteek in de
+volle borst werd toegebracht voor hij met den woesten zaakwaarnemer van Wang in onderhandeling trad.
+
+</p>
+<p>&raquo;Naar den Ta&iuml;-ping!&#8221; hadden Fry-Craig geantwoord, na elkander met een blik geraadpleegd te hebben.
+
+</p>
+<p>De aankomst van Kin-Fo, Fry-Craig en Soun, in hun zonderlingen dos, gekleed zooals zij waren toen de visschers hen uit het
+water haalden, had eene zekere opschudding in het kleine havenstadje Fou-Ning teweeggebracht. Het was onmogelijk aan de openbare
+nieuwsgierigheid te ontsnappen. Zij waren den vorigen dag door eene talrijke volksmenigte begeleid naar de herberg, waar zij
+zich, dank zij het geld, in den gordel van Kin-Fo en den zak van Fry-Craig aanwezig, van meer passende kleeding hadden voorzien.
+Als Kin-Fo en zijne metgezellen minder dicht omringd waren geweest, zou hunne aandacht getrokken zijn door een zekeren zoon
+van het Hemelsche rijk, die hen geen oogenblik uit het oog verloor. Hunne verwondering zou ongetwijfeld nog zijn toegenomen,
+als zij bespeurd hadden dat hij den geheelen nacht de herberg bewaakte. Hun wantrouwen zou ongetwijfeld opgewekt zijn als
+zij hem den volgenden morgen weder op dezelfde plek hadden aangetroffen.
+
+</p>
+<p>Maar zij zagen niets; zij hadden geen argwaan, zij hadden zelfs geen reden om verbaasd te zijn toen deze verdachte persoon
+hun bij het verlaten van de herberg zijn dienst kwam aanbieden als gids.
+<a id="d0e4655"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4655">180</a>]</span></p>
+<p>Het was een man van dertig jaar en hij zag er zeer fatsoenlijk uit.
+
+</p>
+<p>Toch koesterden Craig-Fry eenige achterdocht en zij ondervroegen den man.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom&#8221;, luidde hunne vraag, &raquo;biedt gij aan ons te geleiden en waarheen wilt gij ons brengen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Niets natuurlijker dan deze dubbele vraag, maar ook niets natuurlijker dan het antwoord dat er op gegeven werd.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik onderstel,&#8221; sprak de gids, &raquo;dat gij voornemens zijt een bezoek te brengen aan den Grooten Muur, evenals alle <span id="d0e4666" class="corr" title="Bron: reizigens">reizigers</span> doen die Fou-Ning komen bezoeken. Ik ken het land en bied mij aan u tot gids te strekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Vriendlief,&#8221; zei Kin-Fo, zich in het gesprek mengende, &raquo;voor ik een besluit neem, wensch ik te weten of de provincie veilig
+is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer veilig,&#8221; antwoordde de gids.
+
+</p>
+<p>&raquo;Spreekt men in deze streek niet van een zekeren Lao-Shen?&#8221; vroeg Kin-Fo verder.
+
+</p>
+<p>&raquo;Lao-Shen, den Ta&iuml;-ping?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker,&#8221; antwoordde de gids, &raquo;maar gij hebt niets van hem te vreezen aan deze zijde van den Grooten Muur. Hij durft zich niet
+op Keizerlijk grondgebied te wagen. Aan gindsche zijde zwerft zijn bende de Mongoolsche provinci&euml;n rond.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Weet men waar hij op dit oogenblik is?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hij moet op het oogenblik in de omstreken van de Tschin-Tang-Ra zijn, op eenigen <i>lis</i> afstand van den Grooten Muur.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En hoe ver is het van Fou-Ning naar de Tsching-Tang-Ro?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ongeveer vijftig lis.&#8221;<a id="d0e4695src" href="#d0e4695" class="noteref">1</a>
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, ik neem uw diensten aan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Om u te geleiden tot den Grooten Muur!...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Om mij te geleiden naar het kamp van Lao-Shen!&#8221;
+
+</p>
+<p>De gids kon eene beweging van verrassing niet weerhouden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal je goed betalen,&#8221; voegde Kin-Fo er bij.
+
+</p>
+<p><span id="d0e4709" class="corr" title="Bron: &raquo;"></span>De gids schudde het hoofd als iemand die niet voornemens was de grens te passeeren. Vervolgens sprak hij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Tot den Grooten Muur, goed! verder neen! Ik wil mijn leven niet wagen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bepaal den prijs er van! ik zal u betalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo zij het!&#8221; antwoordde de gids.
+
+</p>
+<p>Zich daarop tot de beide agenten wendende, voegde Kin-Fo er bij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij zijt vrij mijne heeren, om mij al of niet te vergezellen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar gij gaat....&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gaan wij ook&#8221;, zei Fry.
+
+<a id="d0e4725"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4725">181</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p181.jpg" alt="De gids ging Kin-Fo voor. Bladz. 182." width="501" height="720"><p class="figureHead">De gids ging Kin-Fo voor. Bladz. 182.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De cli&euml;nt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span> vertegenwoordigde nog altijd voor hen een waarde van tweemaal honderdduizend dollars!
+
+</p>
+<p>Het scheen dat de agenten na het onderhoud geheel gerust gesteld <a id="d0e4738"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4738">182</a>]</span>waren omtrent den gids. Maar mocht men hem gelooven dan diende men op ernstige <span id="d0e4740" class="corr" title="Bron: moeielijkhen">moeielijkheden</span> bedacht te zijn na het overschrijden van de bescherming, die de Chineezen hebben opgericht tegen de invallen der Mongoolsche
+horden.
+
+</p>
+<p>De toebereidselen tot de reis waren weldra gemaakt. Men vroeg Soun niet of hij geneigd was de reis mee te maken. Hij diende
+te volgen.
+
+</p>
+<p>Vervoermiddelen, als rijtuigen of wagentjes, ontbraken geheel in het kleine plaatsje van Fou-Ning. Paarden en muildieren waren
+evenmin, te krijgen. Maar er waren een zeker aantal kameelen die in den handel der Mongolen dienst doen. Deze ondernemende
+kooplieden gaan met karavanen den weg op van Peking naar Kiatcha, hunne groote troepen langstaartige schapen voor zich uit
+drijvende. Zij onderhouden aldus de gemeenschap tusschen Aziatisch Rusland en het Hemelsche Rijk. Zij wagen zich nooit door
+de onmetelijke steppen, dan talrijk en goed gewapend. Het zijn woeste, fiere mannen, die de Chineezen diep verachten.
+
+</p>
+<p>Men kocht vijf kameelen met hun primitief tuig, belaadde ze met voorraad, kocht de noodige wapenen en toog onder leiding van
+den gids op weg.
+
+</p>
+<p>Maar deze voorbereidende maatregelen hadden eenigen tijd vereischt en men kon eerst &eacute;&eacute;n uur na den middag vertrekken. Desniettemin
+maakte de gids zich sterk om v&oacute;&oacute;r middernacht den voet van den Grooten Muur te bereiken. Daar zou een kamp worden aangelegd
+en den volgenden morgen zou Kin-Fo, als hij bij zijn onvoorzichtig besluit volhardde, de grens overschrijden.
+
+</p>
+<p>Het land was in de omstreken van Fou-Ning heuvelachtig. Wolken van gele stof rolden in dichte kringen over de wegen, die langs
+de bebouwde landen liepen. Ook daar was de vruchtbare grond van het Hemelsche Rijk niet te miskennen.
+
+</p>
+<p>De kameelen liepen met afgemeten passen, niet snel maar geregeld. De gids ging Kin-Fo, Soun, Craig en Fry voor, die een plaats
+hadden gevonden tusschen de twee bulten van het dier. Soun kon zich zeer goed in deze soort van reizen schikken en hij zou
+desnoods meegegaan zijn tot het einde der wereld.
+
+</p>
+<p>Maar mocht de weg niet vermoeiend zijn, de hitte was groot. Door de luchtlagen, verhit door de uitstraling van de aarde, werden
+de zonderlingste luchtspiegelingen voortgebracht. Uitgestrekte watervlakten, groot als een zee, verschenen aan den gezichteinder
+en verdwenen weder spoedig, tot buitengewone voldoening van Soun, die zich reeds bedreigd achtte door een nieuw zeetochtje.
+
+</p>
+<p>Maar al was deze provincie aan de uiterste grens van China gelegen, men moet daarom niet denken, dat zij onbewoond was. Het
+Hemelsche Rijk, hoe uitgestrekt ook, is nog te klein voor de bevolking, die op zijne oppervlakte is saamgeperst. Overal zijn
+de bewoners talrijk, zelfs op de grenzen van de Aziatische woestijn.
+<a id="d0e4759"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4759">183</a>]</span></p>
+<p>De velden werden door mannen bearbeid. Ook de Tartaarsche vrouwen, kenbaar aan haar rose en blauwe kleeding, waren met veldarbeid
+bezig. Troepen gele schapen met lange staarten&#8212;een staart, dien Soun niet zonder wangunst beschouwde!&#8212;graasden hier en daar,
+beloerd door een zwarten arend.
+
+</p>
+<p>Ongelukkig de arme verdwaalde die van den troep afraakte! Het zijn geduchte roovers en zij richten eene moorddadige slachting
+aan onder de schapen, rammen en jeugdige antilopen, en dienen zelfs den Kirgiesen in de steppen van Midden-Azi&euml; als jachthonden.
+
+</p>
+<p>Voorts zag men overal geheele wolken van gevleugeld wild. Een geweer zou hier bezigheid gevonden hebben; maar de ware jager
+zou niet zonder verontwaardiging de menigte strikken enz. gade geslagen hebben, alleen den strooper waardig, die den grond
+overal tusschen de koren-, gierst- en ma&iuml;svelden bedekten.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo en zijne metgezellen gingen steeds voort te midden van wolken van Mongoolsche stof. Zij hielden stand noch onder de
+schaduw hier en daar langs den weg, noch op de verspreid liggende boerenplaatsen, noch in de dorpen welker bestaan van tijd
+tot tijd in de verte bleek uit de graftorens, ter gedachtenis van eenige helden der Bouddhistische legende opgericht. Zij
+liepen achter elkander en lieten zich geleiden door de kameelen, die altijd zoo loopen en die bij hunne gelijkmatige stappen
+geaccompagneerd worden door het geluid van een hun om den hals gebonden roode schel.
+
+</p>
+<p>Onder deze omstandigheden was er aan het voeren van een gesprek niet te denken. De gids, weinig spraakzaam van aard, bleef
+steeds aan het hoofd van de kleine karavaan en keek scherp voor zich uit, zoover de dikke stofwolken om hen heen slechts toelieten.
+Hij aarzelde trouwens nooit en wist steeds welken weg hij in moest slaan, ook bij de kruiswegen waar handwijzers ontbraken.
+Craig en Fry koesterden dan ook te zijnen opzichte geen wantrouwen meer en konden al hun aandacht wijden aan den kostbaren
+cli&euml;nt van <span class="letterspaced">de Eeuw</span>. Het was niet meer dan natuurlijk dat hun onrust toenam, naarmate zij dichter bij het bereiken van hun doel waren. Ieder
+oogenblik en zonder dat zij in staat zouden zijn er iets aan te doen, kon er een man langs de zijde van den weg verschijnen,
+die hun door een wel toegebrachten slag een verlies van tweehonderdduizend dollars kon berokkenen.
+
+</p>
+<p>Wat Kin-Fo betreft, hij was in die gemoedstemming waarin de herinneringen van het verledene het overwicht hebben op den angst
+van het oogenblik of van de toekomst. Alles kwam hem weder voor den geest wat er in de laatste twee maanden gebeurd was, en
+de hardnekkigheid waarmede het ongeluk hem vervolgde, begon hem ernstig ongerust te maken. Van den dag af waarop zijn correspondent
+te San-Francisco hem het bericht van zijn gewaand verlies <a id="d0e4775"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4775">184</a>]</span>had gemeld, was alles hem toch letterlijk tegengeloopen. Zou dit gebeurd zijn om hem te straffen voor de verblindheid waarmede
+hij de voorrechten van het eerste gedeelte van zijn bestaan had miskend? Zou zijn slecht gesternte ondergaan als het hem slechts
+gelukte Lao-Shen dien ongeluksbrief afhandig te maken, of zou deze nog v&oacute;&oacute;r dien tijd aan de opdracht van Wang voldoen en
+hem dooden? Zou het eenmaal de beminnelijke L&eacute;-ou nog gegeven zijn door haar teederheid, haar zorg, haar opgewektheid, de
+booze geesten te bezweren die tegen hem losgelaten waren? Dit alles kwam hem in de gedachte, hij peinsde er over, en het maakte
+hem bezorgd en ongerust. En Wang! Zeker, hij kon het hem niet kwalijk nemen dat hij eene belofte had willen houden die hij
+zoo plechtig had moeten bezweren; maar Wang, de philosoof, die nooit ontbrekende gast van de yamen, hij zou daar niet meer
+zijn om hem wijsheid te leeren!
+
+</p>
+<p>....&raquo;Pas op, val niet!&#8221; riep op dit oogenblik de gids uit, tegen wiens kameel die van Kin-Fo aanviel; hij had in zijne droomerijen
+niet opgemerkt, dat het dier gevaar liep van te struikelen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn wij er?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is acht uur&#8221; antwoordde de gids, &raquo;en ik stel voor hier halt te houden om eerst te eten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan gaan we verder.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar dan is het donker.&#8221;
+
+</p>
+<p>O, wees maar niet bang dat wij verdwalen zullen! De Groote Muur is geen twintig <i>lis</i> meer van hier en onze kameelen moeten even uitblazen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is best!&#8221; antwoordde Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Aan den kant van den weg stond een vervallen gebouw en een beekje kronkelde zich daarnevens door een ravijn; de beesten konden
+daar heerlijk drinken.
+
+</p>
+<p>Voordat de duisternis inviel richtten Kin-Fo en zijn gevolg zich eenigszins huiselijk in het gebouw in en aten daar met den
+gewonen trek van lieden, die een flinken tocht achter den rug hebben.
+
+</p>
+<p>Maar met het gesprek wilde het niet vlotten. Een of tweemaal trachtte Kin-Fo het op Lao-Shen te brengen. Hij vroeg den gids,
+wat deze Ta&iuml;-ping er voor een was, of hij hem kende. De gids schudde zijn hoofd als iemand die niet alles zeggen wil wat hij
+weet en vermeed zooveel mogelijk om de tot hem gerichte vragen te beantwoorden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Komt hij wel eens in deze provincie?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen&#8221;, antwoordde de gids, &raquo;maar Ta&iuml;-pings uit zijn bende zijn dikwijls aan deze zijde van den Grooten Muur geweest en het
+was beter hen niet te ontmoeten! Bouddha behoede ons voor de Ta&iuml;-pings!&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p185.jpg" alt="&raquo;De Groote Muur,&#8221; sprak de gids. Bladz. 187." width="500" height="720"><p class="figureHead">&raquo;De Groote Muur,&#8221; sprak de gids. Bladz. 187.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Gedurende dit gesprek, dat Kin-Fo meer belang inboezemde dan <a id="d0e4813"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4813">185</a>]</span>de gids scheen te kunnen vermoeden, zagen Craig en Fry elkander aan, fronsten hunne wenkbrauwen keken op hun horloge en schudden
+het hoofd.
+<a id="d0e4815"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4815">186</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Waarom zouden wij hier niet rustig den dag blijven afwachten?&#8221; vroegen zij.
+
+</p>
+<p>&raquo;In dezen bouwval!&#8221; riep de gids uit. &raquo;Ik overnacht nog liever in het open veld; men loopt dan nog minder gevaar overvallen
+te worden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;De afspraak was, dat we van avond nog bij den Grooten Muur zouden zijn&#8221;, merkte Kin-Fo op. &raquo;Ik wil daar zijn en dat zal geschieden
+ook.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit werd gezegd op een toon die geen tegenspraak duldde. Soun zelf, ofschoon half dood van angst, durfde geen aanmerking maken.
+
+</p>
+<p>Toen het maal afgeloopen en het inmiddels negen uur geworden was, stond de gids op en maakte men zich gereed den tocht voort
+te zetten.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo wilde op zijn kameel klimmen, toen Craig en Fry hem aanspraken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Blijft mijnheer nog altijd bij zijn plan om Lao-Shen op te zoeken en zich in zijn tegenwoordigheid te wagen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wel zeer zeker&#8221;, antwoordde Kin-Fo: &raquo;ik wil mijn brief terug hebben, wat het dan ook kosten mag.&#8221;
+
+</p>
+<p><span id="d0e4833" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>U speelt een gevaarlijk spel!&#8221; hernamen de agenten, &raquo;door u in het kamp van den Ta&iuml;-ping, in het hol van den leeuw te wagen!&#8221;
+
+</p>
+<p><span id="d0e4837" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>Denk je dat ik de geheele reis gemaakt heb om op het laatste oogenblik terug te deinzen?&#8221; antwoordde <span id="d0e4840" class="corr" title="Bron: Kfn-Fo">Kin-Fo</span>. &raquo;Jelui bent immers vrij om mij al of niet te volgen!&#8221;
+
+</p>
+<p>De gids had een kleine zaklantaarn aangestoken. De beide agenten kwamen naderbij en keken nogmaals op hun horloge.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Zou zeker voorzichtiger zijn tot morgen te wachten&#8221;, zoo hielden zij aan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waarom dat?&#8221; vroeg Kin-Fo. &raquo;Lao-Shen zal zeker morgen of overmorgen even gevaarlijk zijn als heden. Kom aan, op weg!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Op weg!&#8221; herhaalden nu Craig en Fry.
+
+</p>
+<p>De gids had dit gedeelte van het gesprek gehoord. Reeds verscheidene keeren, toen de beide agenten moeite gedaan hadden om
+Kin-Fo van zijn voornemen af te brengen, had zijn gelaat eene verstoorde uitdrukking getoond. Nu hij hoorde dat zij weder
+op dit onderwerp terugkwamen, kon hij eene beweging van ongeduld niet onderdrukken.
+
+</p>
+<p>Dit was de aandacht van Kin-Fo niet ontgaan, die overigens vast besloten was om niet te aarzelen en geen stap terug te gaan.
+Maar groot was zijne verbazing, toen op het oogenblik dat hij zou opstijgen, de gids op hem toetrad en hem in het oor fluisterde:
+
+</p>
+<p>&raquo;Vertrouw die beide menschen niet!&#8221;
+
+</p>
+<p><span id="d0e4858" class="corr" title="Bron: &raquo;"></span>Kin-Fo opende zijn mond reeds om hiervan nader verklaring te vragen.... De gids gaf hem echter een teeken om te zwijgen, <a id="d0e4860"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4860">187</a>]</span>waarschuwde dat het oogenblik van vertrek daar was en de kleine karavaan ging weder op weg.
+
+</p>
+<p>Was er wantrouwen opgewekt in den geest van Kin-Fo tegen de beide agenten van William J. Bidulph? Konden de geheel onverwachte
+en onverklaarbare woorden van den gids opwegen tegen de twee maanden van toewijding die de agenten aan zijn dienst hadden
+gewijd? Stellig niet! En toch vroeg Kin-Fo zichzelf te vergeefs af waarom Craig en Fry hem zoo sterk hadden aangeraden om
+zijn bezoek bij den Ta&iuml;-ping tot den volgenden dag uit te stellen of liever er geheel van af te zien. Waren zij dan niet onverwachts
+uit Peking vertrokken om Lao-Shen te zoeken? Het eigenbelang zelf der beide agenten van de Eeuw eischte immers dat hun cli&euml;nt
+weder in het bezit kwam van dien dwazen en gevaarlijken brief? Er was dus wel iets onverklaarbaars in hun gedrag!
+
+</p>
+<p>Kin-Fo liet niets van deze overpeinzingen blijken. Hij had zijn plaats in de rij weder ingenomen. Craig, Fry en Soun volgden
+hem en zoo reden zij ruim twee uur zwijgend achter elkander door, zonder dat hun iets belangrijks overkwam.
+
+</p>
+<p>Het zal omstreeks middernacht geweest zijn, toen de gids stilhield en hun in het noorden eene lange donkere lijn toonde, die
+slechts onduidelijk tegen den weinig minder donkeren hemel afstak. Achter deze lijn zag men de toppen van eenige bergen, die
+reeds door de eerste stralen der maan verlicht werden, ofschoon dit hemellichaam zelf noch achter den gezichteinder verborgen
+was.
+
+</p>
+<p>&raquo;De Groote Muur!&#8221; sprak de gids.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kunnen wij van nacht nog verder?&#8221; vroeg Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja wel, als u dat absoluut wilt!&#8221; antwoordde de gids.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dan gaan wij verder!&#8221;
+
+</p>
+<p>De kameelen waren blijven staan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal den pas gaan verkennen,&#8221; sprak toen de gids; &raquo;wacht hier dan maar op mij.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop verwijderde hij zich.
+
+</p>
+<p>Op dit oogenblik traden Craig en Fry op Kin-Fo toe.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer?...&#8221; sprak Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer?...&#8221; sprak Fry.
+
+</p>
+<p>&raquo;Is u tevreden geweest over onze diensten gedurende den tijd dat mijn heer William J. Bidulph ons aan uw persoon verbonden
+heeft?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeer tevreden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zou mijnheer dan zoo goed willen zijn dit stuk even te willen teekenen, waarin verklaard wordt, dat u alle reden hebt om
+voldaan te zijn over onze houding in de twee laatste maanden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dit stuk!&#8221; hernam Kin-Fo uiterst verbaasd. Craig had inmiddels uit zijn zakboek een keurig net getuigschrift voor den dag
+gehaald en hield hem dit voor.
+<a id="d0e4896"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4896">188</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Het zal misschien den heer William J. Bidulph genoegen doen en dan is ons dat zeer aangenaam.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En bezorgt het ons misschien ook een extra gratificatie,&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer kan mijn rug wel als lessenaar gebruiken,&#8221; sprak Craig zich omkeerend en bukkend.
+
+</p>
+<p>&raquo;En hier is pen en inkt, waarmede mijnheer gelegenheid heeft om ons dit genoegen te doen,&#8221; zei Fry.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo lachte en teekende zoo goed als de buitengewone omstandigheden toelieten het hem aangeboden stuk.
+
+</p>
+<p>&raquo;En zeg mij nu eens&#8221; sprak Kin-Fo, toen hij aan het verzoek der beide agenten voldaan en het begeerde stuk geteekend had,
+&raquo;wat deze aardigheid hier op deze plaats en op dit uur beteekent!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Op deze plaats,&#8221; antwoordde Fry, &raquo;omdat wij niet verder met u mede zullen reizen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En op dit uur,&#8221; voegde Craig er bij, &raquo;omdat het over een paar minuten middernacht zijn zal.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Maar wat doet dat er toe?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer,&#8221; antwoordde Craig, &raquo;het belang dat de <span id="d0e4917" class="corr" title="Bron: verzekeringsmaatschaijpij">verzekeringsmaatschappij</span> <span class="letterspaced">de Eeuw</span> in uw dierbaar leven stelt...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Duurt nog slechts enkele oogenblikken...&#8221; voegde Fry er bij.
+
+</p>
+<p>&raquo;En dan kunt ge u zelf het leven benemen...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of u door anderen laten dooden...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Al naar u dat zelf verkiest!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo zag de beide agenten, die zeer beleefd en ernstig spraken, met verbazing aan, maar begreep er niets van. Op dit oogenblik
+verschenen de eerste stralen der maan in het oosten boven den gezichteinder.
+
+</p>
+<p>&raquo;De maan!&#8221; riep Fry uit.
+
+</p>
+<p><span id="d0e4936" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>En heden 30 Juni....&#8221; riep Craig uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Komt zij te middernacht op....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En daar uw contract met <span class="letterspaced">de Eeuw</span> niet vernieuwd is....&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Is thans uw polis ook niet geldig meer en behoort u niet meer onder de verzekerden!...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Goeden avond, mijnheer Kin-Fo!&#8221; zei Craig.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijnheer Kin-Fo, goeden avond!&#8221; zei Fry.
+
+</p>
+<p>En de beide agenten stegen op hunne kameelen, trokken den teugel aan en verdwenen langs den weg dien zij gekomen waren, Kin-Fo
+sprakeloos van verbazing achterlatende.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks hield het geluid op van de hoefslagen der kameelen, waarop deze practische Amerikanen huiswaarts keerden, of een
+aantal mannen, aangevoerd door den gids, wierpen zich op Kin-Fo, die vruchteloos trachtte zich te verdedigen, en op Soun,
+die vruchteloos trachtte te vluchten.
+
+</p>
+<p>Een oogenblik later waren heer en knecht gebonden en sleepte <a id="d0e4958"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4958">189</a>]</span>men hen naar een der verlaten forten van den Grooten Muur, waarin men hen stevig achter slot en grendel bracht.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p189.jpg" alt="Wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen. Bladz. 191." width="504" height="720"><p class="figureHead">Wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen. Bladz. 191.</p>
+</div><p>
+
+
+
+<a id="d0e4965"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4965">190</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e4695" href="#d0e4695src" class="noteref">1</a></span> Een tiental mijlen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e4966" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">XXII.</h2>
+<div class="argument">
+<p>Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo gemakkelijk was de afloop te voorzien!</p>
+</div>
+<p>De Groote Muur,&#8212;een Chineesch kraamschut, vierhonderd uur gaans lang,&#8212;in de derde eeuw door keizer Tisi-Chi-Houang-Ti opgericht,
+strekt zich uit van de golf van L&eacute;ao-Tong, waar hij met twee steenen hoofden in zee begint, tot aan de Kan-Sou, waar hij tot
+de afmetingen van een gewonen muur teruggebracht is. Het is eene onafgebroken opeenvolging van dubbele wallen, verdedigd door
+bastions en forten of torens, vijftig voet hoog en twintig voet breed, gegrondvest op graniet en opgetrokken van baksteen,
+die geheel het beloop der bergen volgen, welke Rusland van China scheiden.
+
+</p>
+<p>Aan de zijde van het Hemelsche Rijk is de muur vrij slecht onderhouden. Aan de zijde van <span id="d0e4976" class="corr" title="Bron: Mantchourye">Mantchourije</span> doet hij zich echter beter voor en het getande metselwerk dat de bovenranden omzoomt is nog in vrij goeden staat.
+
+</p>
+<p>Verdedigers vindt men op deze lange rij van vestingwerken volstrekt niet, kanonnen nog minder. De Russen, de Tartaren, de
+<span id="d0e4981" class="corr" title="Bron: Kirghisen">Kirgiesen</span> gaan even ongestoord door de poorten als de zoons van het Hemelsche Rijk. Het kraamschut beschermt de noordelijke grenzen
+des lands zelfs niet meer tegen het fijne Mongoolsche stof, dat door den wind somtijds zelfs tot in de hoofdstad gedreven
+wordt.
+
+</p>
+<p>Het was door de poort van een dezer verlaten bastions dat Kin-Fo en Soun, na op stroo een zeer slechten nacht doorgebracht
+te hebben, den volgenden ochtend geleid werden door een dozijn lieden, die natuurlijk alleen tot de benden van Lao-Shen konden
+behooren.
+
+</p>
+<p>De gids was verdwenen. Maar Kin-Fo wist zeer goed wat hij hiervan denken moest. Het was niet bij toeval geweest dat deze verrader
+hun zijne diensten had aangeboden. De ex-verzekerde bij de maatschappij <span class="letterspaced">de Eeuw</span> was blijkbaar door dien ellendeling verwacht. Zijne aarzeling om zich aan gene zijde van den Grooten Muur te wagen, was slechts
+een krijgslist geweest om geen kwaad vermoeden op te wekken. De schelm was in dienst van den Ta&iuml;-ping en het was blijkbaar
+op diens bevel dat hij gehandeld had.
+
+</p>
+<p>Als Kin-Fo nog had kunnen twijfelen, dan zou dit toch niet meer het geval geweest zijn na een kort gesprek met den persoon
+die den troep scheen aan te voeren.
+
+</p>
+<p>&raquo;Je brengt ons ongetwijfeld naar het kamp van Lao-Shen, je chef&#8221;, had hij gevraagd.
+
+</p>
+<p>En het antwoord was geweest:
+<a id="d0e4997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4997">191</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Wij zullen er binnen een uur zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Wat was Kin-Fo dan ook eigenlijk daar komen doen? Immers alleen den zaakgelastigde van zijn ouden leermeester, van wijlen
+den philosoof Wang, opzoeken. Welnu, hij zou thans dit doel bereiken. Of hij er goedschiks of kwaadschiks kwam, deed er immers
+weinig toe! Angst of vrees te voelen, dat kon hij veilig aan Soun overlaten, wiens tanden klapperden en die van tijd tot tijd
+reeds meende dat zijn hoofd hem voor de voeten viel.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had zich dus zeer phlegmatiek in zijn lot geschikt en liet zich rustig verder leiden. Hij zou nu in de gelegenheid
+zijn met Lao-Shen over den terugkoop van zijn brief te onderhandelen. Dit was al wat hij gewenscht had. Hij had zich dus nergens
+over te beklagen.
+
+</p>
+<p>Na den Grooten Muur achter zich gelaten te hebben, volgde de troep niet den grooten Mongoolschen heerweg, doch afgelegen voetpaden,
+die rechtsaf naar het bergachtige gedeelte der provincie leidden. Men ging ongeveer een uur ver, zoo snel als de steile weg
+slechts toeliet. Kin-Fo en Soun werden scherp bewaakt en zouden niet hebben kunnen ontvluchten, ook al hadden zij dit gewild.
+
+</p>
+<p>Na verloop van anderhalf uur bemerkten de roovers en de gevangenen bij het omslaan van een hoek een half vervallen gebouw.
+
+</p>
+<p>Het was een oude kloosterkerk op een der bergruggen, een eigenaardig monument der Bouddhistische bouwkunst. Maar op deze verloren
+plek aan de Russisch-Chineesche grenzen, te midden eener woestijn, mocht men wel vragen welke geloovigen den drempel der kapel
+ooit zouden overschrijden. Men mocht met recht onderstellen dat dit met levensgevaar zou gepaard gaan, want nergens was beter
+gelegenheid om hinderlagen te leggen.
+
+</p>
+<p>Als de Ta&iuml;-ping Lao-Shen zijn kamp had opgeslagen in dit bergachtig gedeelte der provincie, dan had hij waarlijk zijn terrein
+niet slecht gekozen.
+
+</p>
+<p>Op een vraag van Kin-Fo vernam hij dat Lao-Shen daar werkelijk vertoefde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik verlang terstond bij hem gelaten te worden,&#8221; sprak Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat zal geschieden!&#8221; was het antwoord.
+
+</p>
+<p>Men bracht hem en Soun in eene groote vestibule, die het voorhof van den tempel vormde. Daar bevonden zich een twintigtal
+gewapende lieden, die er in hun rooverspak zeer schilderachtig uitzagen, doch wier ruwe en woeste gelaatstrekken juist niet
+geschikt waren om iemand recht op zijn gemak te zetten.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo trad echter onbeschroomd tusschen de dubbele rij Ta&iuml;-pings door; wat Soun betreft, zijne beenen weigerden hem te dragen
+en slechts met duwen en stooten kon men hem vooruit drijven.
+
+</p>
+<p>De vestibule gaf aan de eene zijde toegang tot een trap in den dikken muur, welker treden tot vrij diep onder den berg leidden.
+<a id="d0e5024"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5024">192</a>]</span></p>
+<p>Hieruit kon men afleiden dat er een soort van gewelf onder het hoofdgebouw was en iemand, die niet met de onderaardsche inrichting
+bekend was, zou zeer moeilijk of liever onmogelijk den weg door het doolhof van gangen derwaarts hebben kunnen vinden.
+
+</p>
+<p>Na een dertigtal treden afgedaald te zijn, ging men een honderdtal schreden rechts en links bij den walmenden schijn van een
+aantal toortsen en kwam toen in eene groote zaal, die op dezelfde wijze eenigermate verlicht was.
+
+</p>
+<p>Dit was oorspronkelijk een grafkelder geweest. Korte zware pilaren, met de afzichtelijke monsterkoppen, die aan de grillige
+fauna der Chineesche mythologie ontleend zijn, droegen de ingebogen gewelven, waarvan de scherpe kanten aan den sluitsteen
+der zware bogen aansloten.
+
+</p>
+<p>Een dof gemompel deed zich in deze onderaardsche zaal hooren toen de twee gevangenen binnengebracht werden.
+
+</p>
+<p>De zaal was namelijk volstrekt niet ledig. Eene groote menigte vulde haar tot in hare duisterste schuilhoeken. De geheele
+bende der Ta&iuml;-pings was daar vereenigd, zeker om een of ander verdachte plechtigheid te vieren<span id="d0e5035" class="corr" title="Bron: ,">.</span>
+
+</p>
+<p>Achter in het gewelf op eene steenen verhevenheid stond een groot en zwaar man, als de voorzitter van een geheim gerechtshof.
+Drie of vier zijner metgezellen stonden onbeweeglijk aan zijne zijde. Hij gaf een teeken, de menigte week dadelijk uiteen
+en liet den doortocht voor de twee gevangenen open.
+
+</p>
+<p>&raquo;Lao-Shen&#8221;, zei eenvoudig de aanvoerder van het geleide, den persoon op de verhevenheid aanwijzende.
+
+</p>
+<p>Toen Kin-Fo zich tegenover den gevreesden Ta&iuml;-ping bevond, meende hij niet beter te kunnen doen, dan terstond de zaak op het
+tapijt te brengen, die hem aan de andere zijde van den Grooten Muur gebracht had.
+
+</p>
+<p>&raquo;Lao-Shen&#8221;, aldus begon hij, &raquo;gij bezit een brief die u toegezonden is door uw ouden vriend en metgezel Wang. Deze brief,
+door mij geschreven en aan Wang ter hand gesteld, heeft op dit oogenblik geen waarde hoegenaamd meer en ik kom u verzoeken
+mij dien terug te geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze woorden, die Kin-Fo op vastberaden toon uitsprak, gaf de Ta&iuml;-ping geen antwoord; hij maakte zelfs geen enkele beweging.
+Men had kunnen denken dat het een bronzen standbeeld was.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat eischt gij van mij voor het teruggeven van dit geschrift?&#8221; hernam Kin-Fo.
+
+</p>
+<p>Hij wachtte echter tevergeefs op eenig antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Lao-Shen&#8221;, sprak Kin-Fo verder, &raquo;ik zal u een wissel geven op den bankier, dien gij noemt, in de stad die gij verkiest, en
+die zonder korting zal uitbetaald worden zonder dat de man door wien gij hem wilt laten ontvangen deswege zal verontrust worden.&#8221;
+
+<a id="d0e5054"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5054">193</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p193.jpg" alt="&raquo;Gij hebt Bouddha beleedigd!&#8221; Bladz. 194." width="505" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Gij hebt Bouddha beleedigd!&#8221; Bladz. 194.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>De Ta&iuml;-ping bewaarde hetzelfde ijskoude stilzwijgen,&#8212;een omstandigheid die weinig goeds voorspelde.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo ging voort, duidelijk op elk woord den klemtoon leggende:
+<a id="d0e5064"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5064">194</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Hoe groot verlangt gij dat ik de som maken zal? Ik bied u vijfduizend ta&euml;ls aan.&#8221;<a id="d0e5067src" href="#d0e5067" class="noteref">1</a>
+
+</p>
+<p>Geen antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tienduizend ta&euml;ls?&#8221;
+
+</p>
+<p><span id="d0e5075" class="corr" title="Bron: Lao-Schen">Lao-Shen</span> en zijne gezellen lieten geen geluid hooren en bleven onbeweeglijk, evenals de beelden in deze vreemdsoortige kerk.
+
+</p>
+<p>Eenig ongeduld en toorn begon zich van Kin-Fo meester te maken; zijn aanbod was dan toch wel eenig antwoord waard.
+
+</p>
+<p>&raquo;Verstaat gij mij niet, Lao-Shen?&#8221; vroeg hij den Ta&iuml;-ping.
+
+</p>
+<p>Lao-Shen verwaardigde zich ditmaal met het hoofd te knikken en gaf daardoor te kennen dat hij hem volmaakt goed verstond.
+
+</p>
+<p>&raquo;Twintigduizend ta&euml;ls? Dertigduizend ta&euml;ls!&#8221; riep Kin-Fo uit. &raquo;Ik zal u geven wat <span class="letterspaced">de Eeuw</span> u zou betaald hebben als ge mij gisteren gedood hadt. Het dubbele! het driedubbele! spreek op, is dat genoeg?&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo geraakte buiten zichzelf door het stilzwijgen van allen die hem omringden. Hij kruiste zijne armen over elkander en
+kwam een schrede nader.
+
+</p>
+<p>&raquo;Tot welken prijs&#8221;, sprak hij, &raquo;wilt ge mij dan dien brief afstaan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voor geen prijs ter wereld!&#8221; zoo verbrak eindelijk de Ta&iuml;-ping het stilzwijgen. &raquo;Gij hebt Bouddha beleedigd door het leven
+te minachten dat hij u geschonken heeft, en Bouddha wil gewroken worden. Slechts door den dood kunt gij de volle waarde leeren
+erkennen van het voorrecht dat gij zulk een geruimen tijd hebt miskend!&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen hij dit gezegd had op een toon die geen antwoord toeliet, gaf Lao-Shen een teeken. Men greep Kin-Fo aan voordat hij nog
+een poging had kunnen wagen om zich te verweren, hij werd gebonden en voortgesleept. Een paar minuten later werd hij in een
+soort van kooi geworpen, die als draagstoel kon dienen, doch die rondom zoodanig gesloten was, dat er geen enkele lichtstraal
+in doordrong.
+
+</p>
+<p>Soun, de ongelukkige Soun, werd ondanks zijn schreeuwen en smeeken op dezelfde wijze behandeld.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat is de dood,&#8221; sprak Kin-Fo tot zich zelf; <span id="d0e5101" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>welnu hetzij zoo, hij die het leven veracht heeft, verdient te sterven!&#8221;
+
+</p>
+<p>Toch was de dood nog niet zoo nabij als hij dacht. Maar welke foltering had de wreede Ta&iuml;-ping dan voor hem uitgedacht? Daarvan
+kon hij zich geen voorstelling maken.
+
+</p>
+<p>Er gingen uren voorbij. Kin-Fo voelde dat het hok waarin men hem gesloten had, opgetild en voortgedragen werd. Toen werd het
+blijkbaar op een of ander voertuig geplaatst. Het schokken op den weg, het geluid der paarden, het gekletter der wapenen van
+de lieden die er naast gingen, lieten daaraan geen twijfel over. Men vervoerde hen blijkbaar naar elders. Waarheen! Dat was
+onmogelijk te gissen.
+<a id="d0e5108"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5108">195</a>]</span></p>
+<p>Zeven &agrave; acht uur later bemerkte Kin-Fo dat men stilhield, dat zijn kooi opgenomen en voortgedragen werd en kort daarop voelde
+hij eene geheel andere beweging dan die in het voertuig waarmede men hem over den weg had gereden.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ben ik dan nu op een schip?&#8221; vroeg hij zichzelf af.
+
+</p>
+<p>Zeer duidelijk merkbaar slingeren en stampen en het trillen van een schroef versterkten hem in het denkbeeld dat men hem aan
+boord van een stoomboot had gebracht.
+
+</p>
+<p>&raquo;Dus de dood in de golven!&#8221; dacht hij, &raquo;&#8217;t Zij zoo, zij besparen mij dusdoende veel erger folteringen! Heb dank daarvoor,
+Lao-Shen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar er gingen weder tweemaal vier-en-twintig uur voorbij. Tweemaal per dag werd door een schuif wat eten en drinken in het
+hok gezet, zonder dat de gevangene de hand zien kon die het bracht en zonder dat hij eenig antwoord op zijne vragen kreeg.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo had ontroeringen gewenscht, voordat hij het schoone, hem door den hemel geschonken leven verliet! Hij had niet gewild,
+dat zijn hart zou ophouden te kloppen voordat het althans ook eens getrild had! Welnu, er werd aan zijn wensch voldaan en
+in veel grooter mate dan hij dit ooit had kunnen begeeren.
+
+</p>
+<p>Toch had hij gaarne, nu hij zijn leven moest verliezen, in het volle daglicht willen sterven. De gedachte dat het hok, waarin
+hij opgesloten was en dat slechts op de meest primitieve wijze als een gevangenis-cel was ingericht, elk oogenblik in de golven
+kon geworpen worden, kwelde hem vreeselijk. Sterven zonder dat hij den hemel nog eenmaal gezien had, zonder een laatsten blik
+geworpen te hebben op de arme L&eacute;-ou, wier herinneringen hem geheel vervulden, dat was te erg!
+
+</p>
+<p>Eindelijk na een tijdsverloop, van welks duur hij zich geen voorstelling kon maken, scheen het hem toe dat de lange tocht
+plotseling gestaakt werd. Het gedreun der machine hield op. Het vaartuig, waarop zijne gevangenis stond, hield stil. Kin-Fo
+voelde dat de kooi opnieuw werd opgenomen.
+
+</p>
+<p>Nu was dus het laatste oogenblik aangebroken en de veroordeelde had nog slechts vergiffenis te vragen voor de afdwalingen
+waaraan hij zich bij zijn leven had schuldig gemaakt.
+
+</p>
+<p>Eenige oogenblikken verliepen er nog,&#8212;jaren, eeuwen!
+
+</p>
+<p>Tot zijne verbazing bemerkte Kin-Fo, dat de kooi opnieuw op den vasten grond stond.
+
+</p>
+<p>Plotseling werd de gevangenis geopend. Ruwe armen grepen hem aan, een sterke band werd hem om de oogen geslagen en hij voelde
+dat men hem naar buiten trok. Stevig vastgehouden moest hij eenige schreden doen, toen dwongen zijne geleiders hem om stil
+te staan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Als ik nu eindelijk sterven moet,&#8221; riep hij uit, &raquo;smeek ik u niet <a id="d0e5135"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5135">196</a>]</span>mij het leven te laten, waarvan ik geen goed gebruik wist te maken, maar bid ik u mij te laten sterven in het volle daglicht,
+als een man die den dood niet vreest!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Het zij zoo!&#8221; sprak een ernstige stem. &raquo;Laat het geschieden zooals de veroordeelde wenscht!&#8221;
+
+</p>
+<p>Plotseling werd de band, die zijne oogen bedekte, afgerukt.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo wierp toen een blik om zich heen....
+
+</p>
+<p>Was hij de speelbal van een droom? Een rijk gedekte tafel stond voor hem, waaraan vijf gasten gezeten waren, die glimlachten
+en slechts op hem schenen te wachten om op het maal aan te vallen. Twee ledige plaatsen waren open gelaten.
+
+</p>
+<p>&raquo;Gij, gij! Mijn vrienden, mijn beste vrienden! Zijt gij het?&#8221; riep Kin-Fo uit, op een toon die onmogelijk weer te geven zou
+zijn.
+
+</p>
+<p>Maar neen! er was geen vergissing mogelijk. Het was Wang, de philosoof! Het waren Yin-Pang, Houal, Pao-Shen, Tim, zijne vrienden
+uit Kanton, dezelfden die hij twee maanden geleden onthaald had op het bloemenschip op de Paarlen-rivier, de vrienden zijner
+jeugd, de gezellen van zijn ongehuwden staat!
+
+</p>
+<p>Kin-Fo kon zijne oogen niet gelooven! Hij was in zijn eigen huis, in de eetzaal van zijn yamen te Shang-Ha&iuml;!
+
+</p>
+<p>&raquo;Als gij het zijt,&#8221; riep hij uit, het woord tot Wang richtende, &raquo;en niet uw schim, spreek dan!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben het zelf mijn vriend,&#8221; antwoordde de philosoof. &raquo;En zijt gij nu geneigd aan uw ouden leermeester te vergeven dat zijn
+laatste les in de philosophie misschien wat buitengewoon en wat hard was?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat zegt ge?&#8221; antwoordde Kin-Fo. &raquo;Hebt gij, gij Wang, de hand in dit alles gehad?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Dat heb ik!&#8221; luidde het antwoord.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja&#8221;, vervolgde Wang, &raquo;ik deed alles; ik, die alleen de opdracht om u te dooden op mij genomen heb, opdat een ander zich er
+niet mee belasten zou! Ik die wist, nog eerder dan gij, dat gij niet geru&iuml;neerd waart, en dat er een oogenblik zou komen,
+waarop gij niet zoudt verlangen te sterven. Mijn oude makker, Lao-Shen, die zich onderworpen heeft en die in het vervolg een
+der hechtste steunpilaren van het rijk zal worden, heeft mij wel behulpzaam willen zijn om u, met den dood voor oogen, het
+leven op prijs te doen stellen. Dat ik u verschrikkelijken angst heb doen doorstaan en u, wat nog erger is, meer heb laten
+verrichten dan van een mensch naar billijkheid kan worden verlangd,&#8212;mijn hart bloedde er onder,&#8212;is alleen geschied omdat ik
+de zekerheid had dat gij het geluk achtervolgde, en dat gij het eenmaal bereiken zoudt!&#8221;
+
+</p>
+<p>Kin-Fo was Wang in de armen gezonken en deze drukte hem innig tegen de borst.
+
+</p>
+<p>&raquo;Arme Wang!&#8221; sprak Kin-Fo bewogen, &raquo;had ik dan nog maar <a id="d0e5165"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5165">197</a>]</span>alleen gevaar geloopen! Maar ook u heb ik in ongelegenheid gebracht! Wat heb ik u laten loopen en wat heb ik u een koud bad
+bezorgd op de brug van Palikao!&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p197.jpg" alt="Zij hield den brief tusschen hare lieve vingertjes. Bladz. 199." width="504" height="720"><p class="figureHead">Zij hield den brief tusschen hare lieve vingertjes. Bladz. 199.</p>
+</div><p>
+
+<a id="d0e5172"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5172">198</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Och, wat dat betreft&#8221;, antwoordde Wang lachende, &raquo;dit heeft mij met het oog op mijn vijf en vijftig jaren en mijn philosophie
+niet weinig vrees verwekt! Ik had het warm en het water was koud! Maar ik ben er goed afgekomen! Men loopt en zwemt nooit
+beter dan als men het voor een ander doet!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Voor een ander!&#8221; sprak Kin-Fo ernstig. &raquo;Ja! men moet voor een ander alles over hebben! Daar ligt het geheim voor het ware
+geluk!&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop kwam Soun binnen, bleek als iemand die gedurende tweemaal vier-en-twintig uur door zeeziekte gekweld werd. De ongelukkige
+knecht had, evenals zijn meester, den weg van Fou-Ning naar <span id="d0e5179" class="corr" title="Bron: Shang-ha&iuml;">Shang-Ha&iuml;</span> moeten maken, en hoe hij het er afgebracht had, kon men wel aan zijn gezicht zien!
+
+</p>
+<p>Na zich aan de armen van Wang als &#8217;t ware ontworsteld te hebben, drukte Kin-Fo al zijne vrienden de hand.
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;t Is niet te loochenen, z&oacute;&oacute; is het beter!&#8221; sprak hij. &raquo;Ik ben tot nu toe een gek geweest!...&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En nu zult gij in een verstandig man veranderen!&#8221; antwoordde hem de philosoof.
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik zal er naar trachten,&#8221; zei Kin-Fo, &raquo;en in de eerste plaats beginnen met orde op mijn zaken te stellen. Ik heb de wereld
+doorgezworven om een stuk papier te zoeken dat de oorzaak is geweest van al mijn wederwaardigheden en dat ik terug wil hebben.
+Wat is er geworden van den vervloekten brief, dien ik u heb gegeven, Wang? Hebt gij hem werkelijk uit uw handen gegeven? Ik
+zou hem graag terug hebben, want hij kon weer wegraken! Lao-Shen kan er&#8212;gesteld hij heeft dien nog in zijn bezit&#8212;geen waarde
+meer aan hechten en hij zou misschien kunnen vallen in de handen van... minder fatsoenlijke lieden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Iedereen barstte op het hooren van deze woorden in lachen uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Beste vrienden&#8221;, zei Wang, &raquo;Kin-Fo is werkelijk, dank zij zijn avonturen, een man van regelmaat geworden! Zijn onverschilligheid
+van vroeger is geweken! Hij denkt als een verstandig man!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik krijg echter op deze wijze mijn brief niet terug&#8221;, hernam Kin-Fo, &raquo;mijn dwazen brief! Ik beken zonder schaamte dat ik
+niet rusten zal voor ik dien terug heb en voor ik de asch er van aan den wind heb toevertrouwd!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hecht gij werkelijk aan uw brief?&#8221; hernam Wang.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zeker&#8221;, antwoordde Kin-Fo. &raquo;Zoudt gij zoo wreed zijn dien te behouden als een waarborg tegen een nieuwe dwaasheid mijnerzijds?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu, beste leerling, aan uw verlangen kan niet voldaan worden het is helaas mijn schuld niet. Noch Lao-Shen, noch ik hebben
+hem meer, uw brief...&#8221;
+<a id="d0e5206"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5206">199</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Hebt gij hem niet meer?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hebt gij hem vernietigd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen! helaas! neen!&#8221;.
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijt gij onvoorzichtig genoeg geweest hem aan andere handen toe te vertrouwen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aan wien? aan wien!&#8221; vroeg Kin-Fo driftig, daar zijn geduld ten einde was. &raquo;Aan wien?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Aan iemand die hem alleen aan u persoonlijk ter hand wil stellen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Op dit <span id="d0e5225" class="corr" title="Bron: oogenbllk">oogenblik</span> verscheen de bevallige L&eacute;-ou, die achter een scherm verborgen, het tooneel van het begin tot het einde had bijgewoond. Zij
+hield den brief tusschen hare lieve vingertjes en bewoog hem, bij wijze van waarschuwing, heen en weder.
+
+</p>
+<p>Kin-Fo breidde zijn armen uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Neen, nog niet. Eerst nog een weinig geduld!&#8221; sprak de beminnelijke vrouw, terwijl zij een beweging maakte als wilde zij
+weder achter het scherm terugkeeren. &raquo;Eerst zaken, mijn beste man!&#8221;
+
+</p>
+<p>En terwijl zij hem den brief voor de oogen hield, sprak zij:
+
+</p>
+<p>&raquo;Herkent mijn lieve jongste broeder zijn werk?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Of ik het herken!&#8221; riep Kin-Fo uit. &raquo;Wie anders dan ik had dien gekken brief kunnen schrijven?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Welnu,&#8221; vervolgde L&eacute;-ou, &raquo;daar gij de wettige begeerte uit om den brief te bezitten, ziedaar, verscheur, verbrand, vernietig
+dit gevaarlijke stuk! Dat er niets overblijve van den Kin-Fo die het geschreven heeft!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zoo zij het,&#8221; sprak Kin-Fo, en naderde met het dunne papier de vlam; &raquo;maar vergun nu, mijn allerliefste, dat uw man teederlijk
+zijn vrouw omarme en zet gij u aan het hoofd van dezen disch. Ik gevoel dat ik er eer aan zal bewijzen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;En wij ook!&#8221; riepen de vijf gasten. &raquo;Tevreden menschen zijn hongerig!&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen de officieele rouw eenige dagen later werd opgeheven, werd het huwelijk gesloten.
+
+</p>
+<p>De beide echtgenooten beminden elkander! Zij moesten elkander altijd beminnen. Van alle kanten lachte hun het geluk toe.
+
+</p>
+<p>Men ga naar China om er getuige van te zijn!
+
+
+
+<a id="d0e5250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5250">203</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e5067" href="#d0e5067src" class="noteref">1</a></span> Omstreeks 3000 gulden.
+</p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e5251">
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="super">MUITERIJ AAN BOORD DER &#8220;BOUNTY.&#8221;<a id="d0e5255src" href="#d0e5255" class="noteref">1</a></h2>
+<h2 class="label">I.</h2>
+<p>Niet het minste tochtje, geen rimpeltje verstoort de oppervlakte der zee, terwijl geen enkele wolk, zoover het oog reikt,
+aan het uitspansel is te bespeuren. De schitterende sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond teekenen zich met een onvergelijkelijke
+juistheid tegen den hemel af. De zeilen van de <i>Bounty</i> hangen slap langs de masten, het vaartuig is onbeweeglijk, en het schijnsel der maan dat verbleekt voor den dageraad die
+aanbreekt, verlicht het luchtruim met een onbeschrijfelijken glans.
+
+</p>
+<p>De <i>Bounty</i>, een schip van twee honderd vijftien ton, bemand met zes en veertig koppen, had den 23<sup>n</sup> December, 1787 Spithead verlaten onder het kommando van kapitein Bligh, een ervaren, maar wat ruwe zeeman, die kapitein Cook
+op zijn laatste onderzoekingsreis vergezeld had.
+
+</p>
+<p>De <i>Bounty</i> was belast met de speciale zending om den broodboom, die in den archipel van Ta&iuml;ti welig tiert, naar de Antilles over te
+brengen. Na een vertoef van zes maanden in de baai van Matava&iuml;, had William Bligh een duizendtal dezer boomen geladen en na
+een kort oponthoud op de Vrienden-eilanden, den steven gewend naar de West-Indi&euml;n.
+
+</p>
+<p>Meermalen had het wantrouwend en driftig karakter van den kapitein aanleiding gegeven tot onaangename tooneelen tusschen sommige
+zijner officieren en hem. Evenwel deed de rust die den <a id="d0e5279"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5279">204</a>]</span>28<sup>n</sup> April, 1789 bij het opgaan der zon aan boord van de <i>Bounty</i> heerschte niets vermoeden van de ernstige gebeurtenissen die weldra zouden plaats hebben.
+
+</p>
+<p>Werkelijk scheen alles kalm en bedaard te zijn, toen plotseling zich eene ongewone levendigheid op het vaartuig voordeed.
+Eenige matrozen spreken elkaar aan, wisselen zacht een paar woorden en verdwijnen daarna met langzame schreden.
+
+</p>
+<p>Wordt de morgenwacht afgelost? Is er iets bijzonders aan boord voorgevallen?
+
+</p>
+<p>&raquo;Vooral geen rumoer, mijne vrienden,&#8221; zei Fletcher Christian, de eerste stuurman van de <i>Bounty</i>. &raquo;Bob, hou je pistool gereed, maar schiet niet voordat ik &#8217;t je beveel. En jij, Churchill, neem je bijl en verbreek het slot
+van de kajuit van den kapitein. En nog iets, denk er aan dat ik hem levend moet hebben!&#8221;
+
+</p>
+<p>Gevolgd door een tiental matrozen, gewapend met sabels, hartsvangers en pistolen, sloop Christian tusschendeks; na vervolgens
+schildwachten voor de kajuit van Stewart en van Peter Heywood, den equipagemeester en den adelborst van de <i>Bounty</i> geplaatst te hebben, bleef hij staan voor de deur van den kapitein.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom, jongens,&#8221; zei hij, &raquo;helpt een handje!&#8221;
+
+</p>
+<p>De deur week onder een krachtige drukking en de matrozen drongen in de kajuit door.
+
+</p>
+<p>Verrast door de duisternis en misschien denkende aan de verantwoordelijkheid hunner daden, aarzelden zij een oogenblik.
+
+</p>
+<p>&raquo;Holla! wat is er? Wie heeft het hart?....&#8221; riep de kapitein, uit zijn kooi springende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Hou je mond, Bligh!&#8221; antwoordde Churchill. &raquo;Zwijg, en probeer niet weerstand te bieden, of ik steek je een prop in den mond!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Je hoeft je niet aan te kleeden,&#8221; voegde Bob er bij. &#8220;Je zult er altijd nog goed genoeg uitzien, als je aan de bezaansmast
+hangt!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Bind hem de handen op den rug, Churchill,&#8221; zei Christian, &raquo;en hijsch hem op het dek!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als men maar weet hoe met hem om te springen, is de verschrikkelijkste kapitein nog al zoo bar niet,&#8221; merkte John Smith,
+de philosoof der bende op.
+
+</p>
+<p>Daarna klom de stoet, onverschillig of ze de nog slapende matrozen van de laatste wacht wakker maakten of niet, de trap weder
+op en verschenen ze weer op het dek.
+
+</p>
+<p>Het was een formeele opstand. Van al de officieren aan boord was Young, een der adelborsten, de eenige, die gemeene zaak met
+de muitelingen gemaakt had.
+
+</p>
+<p>Wat de equipage betreft, de weifelaars moesten voor het oogenblik toegeven, terwijl de anderen, ongewapend, zonder hoofd,
+toeschouwers bleven van het treurspel dat onder hunne oogen zou afgespeeld worden.
+
+<a id="d0e5323"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5323">205</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p205.jpg" alt="&raquo;Officieren en matrozen,&#8221; zeide hij met vaste stem. Bladz. 206." width="504" height="720"><p class="figureHead">&raquo;Officieren en matrozen,&#8221; zeide hij met vaste stem. Bladz. 206.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Allen waren in stilte op het dek geschaard; zij keken naar hun kapitein die, half naakt, met opgeheven hoofde voorwaarts trad
+te midden van die mannen die gewoon waren om voor hem te beven.
+<a id="d0e5331"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5331">206</a>]</span></p>
+<p>&raquo;Bligh,&#8221; zei Christian ruw, &raquo;je bent van je kommandement ontzet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ken je het recht niet toe....&#8221; antwoordde de kapitein.
+
+</p>
+<p>&raquo;Laat ons geen tijd in nuttelooze protestaties verliezen,&#8221; riep Christian uit, die Bligh in de rede viel. &raquo;&#8217;k Spreek op &#8217;t
+oogenblik uit naam van de geheele equipage der <i>Bounty</i>. We hadden nauwlijks Engeland verlaten of we hadden ons reeds over je beleedigende vermoedens, je brutale handelingen te
+beklagen. Als ik zeg wij, dan meen ik daarmee zoowel de officieren als de matrozen. Niet alleen konden we ons nooit rechtvaardigen,
+maar je verwierpt onze klachten met minachting! Zijn we dan honden om alle oogenblikken gehoond te worden? Kanaljes, roovers,
+leugenaars, dieven! Je had geen uitdrukking die grof genoeg, geen beleediging die gemeen genoeg voor ons was! Men zou geen
+mensch moeten zijn om een dergelijk bestaan langer te verdragen! En ik, ik je landgenoot, ik die je familie ken, ik die al
+twee reizen onder je bevelen gemaakt heb, ben ik door je gespaard geworden? Heb je me niet gisteren nog beschuldigd je eenige
+armzalige vruchten ontstolen te hebben? En de bemanning! Voor niets, in de boeien! Voor een bagatel, vier en twintig met het
+eindje! Welnu, loontje komt om zijn boontje! Je bent te mild voor ons geweest, Bligh! Nu is &#8217;t onze beurt! Al die beleedigingen,
+die onrechtvaardigheden, die onzinnige beschuldigingen, die zedelijke en lichamelijke pijnigingen, waarmee je je equipage
+anderhalf jaar lang overladen hebt, zullen we je betaald zetten, en met woeker! Kapitein! allen, die je beleedigd hebt, hebben
+je veroordeeld.&#8212;Is het niet zoo, kameraden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, ja, ter dood!&#8221; riepen de meeste matrozen, hun kapitein bedreigende.
+
+</p>
+<p>&raquo;Kapitein Bligh,&#8221; hernam Christian, &#8220;eenigen hadden er van gesproken om je aan een eind touw tusschen hemel en water op te
+hijschen. Anderen stelden voor je met het eindje zoolang te geeselen, tot je er dood bij neerviel. Ik weet wat beters. Je
+bent overigens niet de eenige schuldige hier. Zij die altijd getrouw je bevelen hebben opgevolgd, hoe wreed ze ook waren,
+zouden wanhopig zijn onder mijn <span id="d0e5345" class="corr" title="Bron: kommande">kommando</span> over te gaan. Zij hebben verdiend je te vergezellen overal waar de wind je voeren zal.&#8212;Laat de sloep in zee!&#8221;
+
+</p>
+<p>Een afkeurend gemor deed zich bij deze laatste woorden van Christian hooren, die er zich evenwel niet om scheen te bekommeren.
+Kapitein Bligh, die door deze bedreigingen niet uit het veld geslagen was, maakte van een oogenblik van stilte gebruik om
+het woord te nemen.
+
+</p>
+<p>&raquo;Officieren en matrozen,&#8221; zeide hij met vaste stem, &raquo;in mijne hoedanigheid als officier van de koninklijke marine, kommandant
+van de <i>Bounty</i>, protesteer ik tegen de behandeling die je me wilt doen ondergaan. Hebt ge je te beklagen over de wijze waarop ik <a id="d0e5355"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5355">207</a>]</span>mijn kommando gevoerd heb, dan kan je me voor een krijgsraad roepen. Maar je hebt stellig niet gedacht aan het gewicht van
+de daad die je op het punt staat te volvoeren. Denkt er aan dat de hand aan je kapitein te slaan, een daad is die je in verzet
+doet komen tegen de bestaande wetten, een daad is die je allen terugkeer naar je vaderland onmogelijk maakt, een daad eindelijk
+die je blootstelt om als zeeroovers behandeld te worden! Vroeg of laat wacht je een schandelijke dood, de dood van verraders
+en oproerlingen! In den naam van de eer en de gehoorzaamheid die je me gezworen hebt, sommeer ik je tot je plicht terug te
+keeren!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;We weten volkomen waaraan we ons blootstellen,&#8221; antwoordde Churchill.
+
+</p>
+<p>&raquo;Genoeg, genoeg!&#8221; schreeuwde de equipage, gereed om tot gewelddadigheid over te gaan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Nu, goed,&#8221; zei Bligh, &raquo;als je dan een slachtoffer wilt, laat ik het dan zijn, maar ik alleen! Diegenen mijner kameraden,
+die je evenals mij veroordeelt, hebben slechts mijne bevelen uitgevoerd!&#8221;
+
+</p>
+<p>De stem van den kapitein verloor zich in een koor van verwenschingen en hij moest het opgeven om die meedoogenloos geworden
+harten te vermurwen.
+
+</p>
+<p>Gedurende dien tijd werden beschikkingen genomen om de bevelen van Christian ten uitvoer te brengen.
+
+</p>
+<p>Intusschen was er een vrij hevig geschil gerezen tusschen den eersten stuurman en verscheidene oproerlingen die kapitein Bligh
+en zijne metgezellen aan hun lot wilden overlaten zonder wapenen, zonder brood of ander voedsel.
+
+</p>
+<p>Eenigen,&#8212;en dit was ook de meening van Churchill,&#8212;vonden dat het aantal van hen die het schip moesten verlaten, niet groot
+genoeg was. Men moest zich, zeide hij, ontdoen van allen die, al hadden zij niet rechtstreeks aan het komplot deelgenomen,
+toch niet veilig waren. Zij die slechts tevreden waren met de zaken zooals zij zich voordeden, waren niet te vertrouwen. Wat
+hem aangaat, zijn rug smartte nog van de zweepslagen die hij gekregen had omdat hij op Ta&iuml;ti gedeserteerd was. Het beste en
+het snelste middel om hem te genezen was, hem dadelijk aan den kommandant over te leveren!&#8212;Hij zou zich wel weten te wreken,
+en met eigen hand!
+
+</p>
+<p>&raquo;Hayward! Hallett!&#8221; riep Christian, zich tot twee officieren richtende, zonder op de woorden van Churchill te letten, &raquo;klimt
+af in de sloep.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Wat heb ik je gedaan, Christian, om me zoo te behandelen?&#8221; zei Hayward. <span id="d0e5375" class="corr" title="Niet in bron">&raquo;</span>&#8217;t Schijnt dat je mijn dood wilt!&#8217;
+
+</p>
+<p>&raquo;Kom, kom, geen tegenspartelingen! Gehoorzaam, of...! ...Fryer, scheep je ook in!&#8221;
+
+</p>
+<p>Doch in plaats van zich naar de sloep te begeven, naderden <a id="d0e5382"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5382">208</a>]</span>deze officieren kapitein Bligh, terwijl Fryer, die de stoutmoedigste scheen, hem het volgende toefluisterde:
+
+</p>
+<p>&raquo;Kommandant, wilt u beproeven om het schip te hernemen? We hebben wel is waar geen wapens, maar als we de muitelingen onverhoeds
+aanvallen, zullen ze geen weerstand bieden. Wat kan &#8217;t ons schelen, al worden er eenigen van ons gedood! We kunnen een coup
+wagen! Wat dunkt u?&#8221;
+
+</p>
+<p>En werkelijk maakten de officieren zich gereed om zich op de muitelingen te werpen die bezig waren om de sloep uit haar davids
+te tillen, toen Churchill, wien dit onderhoud, hoe kort ook, niet ontgaan was, hen met eenige goed gewapende mannen omsingelde
+en hen met geweld deed scheep gaan.
+
+</p>
+<p>&raquo;Millward, Muspratt, Birket, en jelui daar,&#8221; zei Christian, zich tot eenige matrozen wendende die geen deel aan den opstand
+genomen hadden, &raquo;gaat tusschendeks, en zoekt uit wat je &#8217;t liefst meeneemt! Je vergezelt kapitein Bligh. Jij, Morrison, bewaak
+me daar die snaken eens! Purcell, je kunt je timmermanskist meenemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee masten met de zeilen, eenige spijkers, een zaag, een half stuk zeildoek, vier kleine vaatjes, honderd vijf en twintig
+liters water inhoudende, honderd vijftig pond beschuit, twee en dertig pond pekelspek, zes flesschen wijn, zes flesschen rum,
+de likeurkelder van den kapitein, was alles wat zij mochten medenemen. Men wierp hun daarenboven twee of drie oude sabels
+toe, maar men weigerde hun vuurwapenen van welken aard ook.
+
+</p>
+<p>&raquo;Waar zijn toch Heywood en Stewart?&#8221; zei Bligh, toen hij zich in de sloep bevond. &raquo;Hebben die me ook verraden?&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij hadden hem niet verraden, maar Christian had besloten hen aan boord te houden.
+
+</p>
+<p>De kapitein werd toen een oogenblik door een gevoel van vergeeflijke ontmoediging en zwakheid overvallen, &#8217;t welk echter niet
+lang duurde.
+
+</p>
+<p>&raquo;Christian,&#8221; zeide hij, &raquo;ik geef je mijn woord van eer dat ik alles zal vergeten wat er gebeurd is, als je dat verfoeielijk
+plan opgeeft! &#8217;k Bid je, denk toch eens aan mijn vrouw en kinderen! Wat zal er van de mijnen worden, als ik dood ben!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als je een beetje eergevoel gehad hadt,&#8221; antwoordde Christian, &raquo;zou het nooit zoover gekomen zijn. Als je wat meer aan je
+eigen vrouw en kinderen en aan de vrouw en kinderen van de anderen gedacht hadt, zou je niet zoo hard en zoo onrechtvaardig
+voor ons allen geweest zijn!&#8221;
+
+</p>
+<p>Ook de bootsman op zijn beurt, trachtte op het punt van scheep te gaan Christian tot andere gedachten te brengen, doch te
+vergeefs.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p209.jpg" alt="Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh spottenderwijs vaarwel zeiden. Bladz. 210." width="502" height="720"><p class="figureHead">Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh spottenderwijs vaarwel zeiden. Bladz. 210.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;k Heb al veel te lang geleden,&#8221; antwoordde deze laatste bitter. &raquo;Je weet niet welke kwellingen ik gehad heb! Neen! dat kon
+geen dag meer duren en daarenboven weet je dat ik gedurende de geheele <a id="d0e5411"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5411">209</a>]</span>reis, ik, de eerste stuurman van dit vaartuig, als een hond behandeld ben! Toch wil ik, op het oogenblik me van kapitein Bligh
+te scheiden, dien ik waarschijnlijk nooit meer zien zal, uit <a id="d0e5413"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5413">210</a>]</span>medelijden hem niet alle hoop op redding benemen.&#8212;Smith! ga naar de kajuit van den kapitein, en haal hem zijne kleederen,
+zijn journaal en zijn portefeuille. Breng hem daarenboven mijn zeekaarten en mijn eigen sextant. Hij heeft dan eenige kans
+zijn metgezellen te redden en zich zelf te helpen!&#8221;
+
+</p>
+<p>De bevelen van Christian werden ten uitvoer gebracht, doch niet zonder eenig verzet.
+
+</p>
+<p>&raquo;En nu, Morrison, gooi het touw los,&#8221; beval de eerste stuurman, die nu kapitein geworden was, &raquo;en Gode aanbevolen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl de oproerlingen kapitein Bligh en zijne ongelukkige lotgenooten spottenderwijs een laatst vaarwel toeriepen, kon Christian,
+tegen de verschansing geleund, zijne oogen niet afhouden van de sloep, die zich verwijderde. Deze brave officier, wiens gedrag
+altijd flink en rond geweest was en daarom ten volle den lof verdiend had van al de kommandanten onder wie hij gediend had,
+was thans niets meer dan het hoofd eener bende zeeroovers. Het zou hem nooit meer vergund zijn zijne oude moeder, noch zijne
+verloofde, noch de kusten van het eiland Man, zijn vaderland weder te zien. Hij gevoelde zich verlaagd in zijn eigen oogen,
+onteerd in de oogen van iedereen! De kastijding volgde reeds op den misstap!
+
+
+
+
+</p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e5255" href="#d0e5255src" class="noteref">1</a></span> Wij meenen onzen lezers te moeten mededeelen dat dit verhaal geen verdichtsel is. Al de bijzonderheden er van zijn ontleend
+aan de maritieme jaarboeken van Groot-Brittanni&euml;. In het werkelijke leven ontmoeten wij somtijds zulke romaneske voorvallen,
+dat de meest dichterlijke verbeelding er niets meer zou kunnen bijvoegen.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e5421" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">II</h2>
+<h2 class="normal">De verlatenen.</h2>
+<p>De sloep die kapitein Bligh droeg, was met haar achttien passagiers, officieren en matrozen, behalve den wel is waar niet
+grooten voorraad, zoo zwaar geladen, dat zij nauwlijks vijftien duim boven het vlak der zee uitkwam. Een en twintig voet lang,
+zes voet breed, mocht zij volkomen geschikt zijn voor den dienst der <i>Bounty</i>, doch om zulk een talrijke equipage te bevatten, om zulk een lange reis te maken, was het moeielijk een ellendiger vaartuig
+te vinden.
+
+</p>
+<p>De matrozen stelden evenwel het volste vertrouwen in de geestkracht en de bekwaamheid van kapitein Bligh en de officieren
+die zijn lot deelden en roeiden met kracht, zoodat de sloep snel de golven doorsneed.
+
+</p>
+<p>Bligh had niet geaarzeld hoe te handelen. Men moest dadelijk trachten zoodra mogelijk het eiland Tofoa, het dichtste bij van
+de groep der Vrienden-eilanden, te bereiken. Slechts eenige dagen <a id="d0e5435"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5435">211</a>]</span>geleden hadden zij dit eiland verlaten en daar moest men dan een voorraad vruchten van den broodboom verzamelen, den voorraad
+water vernieuwen en van daar den koers naar Tonga-Tabou nemen. Daar zou men dan ongetwijfeld genoeg levensmiddelen kunnen
+innemen om den overtocht te maken naar de Hollandsche vestigingen van Timor, ingeval men uit vrees voor de inboorlingen, zich
+niet wilde ophouden in de ontelbare archipels die op den weg gezaaid liggen.
+
+</p>
+<p>De eerste dag ging zonder eenig bijzonder voorval voorbij en de nacht viel juist toen men de kust van <span id="d0e5439" class="corr" title="Bron: Tofou">Tofoa</span> ontdekte. Ongelukkig is het strand daar zoo rotsachtig, de kust zoo steil, dat men er &#8217;s nachts niet kan landen. Men moest
+dus den dag afwachten.
+
+</p>
+<p>Bligh wilde liefst, of het moest strikt noodzakelijk zijn, den voorraad in de sloep niet aanraken. Het eiland moest dus allen
+voeden. Dat scheen evenwel moeielijk te zullen zijn, want in het eerst ontmoetten zij, aan land zijnde, geen spoor van bewoners.
+Toch duurde het niet lang of er kwamen eenige opdagen; deze werden goed ontvangen, en brachten andere mede die hen van een
+weinig water en eenige kokosnoten voorzagen.
+
+</p>
+<p>Bligh was in groote verlegenheid. Wat moesten zij den inboorlingen wel zeggen die bij de laatste landing der <i>Bounty</i> reeds handel met haar gedreven hadden? Het was vooral zaak hun de waarheid te verbergen, teneinde het aanzien niet in gevaar
+te brengen waarmede de vreemdelingen op die eilanden steeds waren ontvangen geworden.
+
+</p>
+<p>Zeggen dat zij door het vaartuig &#8217;t welk in volle zee was gebleven, waren uitgezonden om voorraad op te doen? Onmogelijk,
+daar de <i>Bounty</i> niet zichtbaar was, zelfs van de toppen der heuvels niet! Zeggen dat zij schipbreuk hadden geleden en dat de inboorlingen
+in hen de eenige overlevenden der schipbreukelingen zagen? dit was nog de waarschijnlijkste fabel. Misschien zoude deze haar
+met medelijden vervullen en er hen toe brengen den voorraad der sloep te voltooien. Bligh bleef aan dit laatste besluit vasthouden,
+hoe gevaarlijk ook en waarschuwde allen opdat men het algemeen eens was betreffende deze fabel.
+
+</p>
+<p>Bij het hooren van dit verhaal, gaven de inboorlingen geen bewijzen van vreugde, noch teekenen van verdriet. Alleen was er
+groote verwondering op hun gelaat te lezen en wat zij overigens dachten, was onmogelijk te raden.
+
+</p>
+<p>Den 2<sup>n</sup> Mei was het aantal inboorlingen die van de andere deelen des eilands waren samengestroomd, waarlijk onrustbarend en weldra
+merkte Bligh op dat zij vijandige plannen hadden. Eenige beproefden zelfs de sloep op het strand te slepen en lieten dit voornemen
+eerst varen bij de nadrukkelijke vertogen van den kapitein, die hen met zijn hartsvanger in ontzag moest houden. Gedurende
+dien tijd, kwamen eenige zijner manschappen, die Bligh had uitgezonden, met eenige gallons water terug.
+<a id="d0e5461"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5461">212</a>]</span></p>
+<p>Het was meer dan tijd dit ongastvrije oord te verlaten. Bij het ondergaan der zon was alles gereed, maar het was niet gemakkelijk
+de sloep te bereiken. Het strand was bezaaid met inboorlingen die steenen tegen elkander aansloegen en ze gereed hielden om
+te werpen. De sloep moest zich dus op eenige vademen van het strand verwijderd houden en slechts dan aanlanden, als de mannen
+gereed waren zich in te schepen.
+
+</p>
+<p>De Engelschen waren nu ernstig ongerust over de vijandige neigingen der inboorlingen; zij klommen weder naar het strand af,
+te midden van tweehonderd inboorlingen, die slechts op een teeken wachtten om zich op hen te werpen. Evenwel waren allen gelukkig
+in de sloep gekomen, toen een der matrozen, Bancroft genaamd, op het noodlottig id&eacute;e kwam naar het strand terug te keeren
+om &#8217;t een of andere voorwerp te zoeken dat hij er had achtergelaten. Binnen een seconde werd de onvoorzichtige door de inboorlingen
+omringd en door steenen gedood, zonder dat zijne metgezellen, die geen enkel vuurwapen bezaten, hem konden te hulp komen.
+Doch ook zij zelven werden op dat oogenblik aangegrepen en met een hagel van steenen begroet.
+
+</p>
+<p>&raquo;Komt, jongens,&#8221; riep Bligh, &raquo;aan de riemen en flink doorgeroeid!&#8221;
+
+</p>
+<p>De inboorlingen begaven zich toen in zee en deden opnieuw een hagelbui van keien op de sloep regenen. Verscheidene mannen
+werden gekwetst. Maar Hayward, raapte een steen op die in de sloep gevallen was, mikte op een van de aanvallers en raakte
+hem midden op het voorhoofd. De inboorling viel omver, een doordringenden schreeuw gevende, die beantwoord werd door de hoera&#8217;s
+der Engelschen. Hun ongelukkige kameraad was gewroken.
+
+</p>
+<p>Intusschen staken verscheidene prauwen van het strand af en zetten hen achterna. Deze vervolging kon slechts met een gevecht
+eindigen, waarvan de uitslag misschien niet gelukkig geweest ware, toen de equipagemeester een goeden inval kreeg. Niet wetende
+dat hij Hippomenes in zijne worsteling met Atalantes navolgde, ontdeed hij zich van zijn boezeroen en wierp het in zee. De
+inboorlingen lieten hun prooi los en hielden zich op om zich van het boezeroen meester te maken, waardoor de sloep om den
+hoek der baai heen kon varen.
+
+</p>
+<p>Middelerwijl was nu de nacht geheel aangebroken en gaven de inboorlingen ontmoedigd, de vervolging van de sloep op.
+
+</p>
+<p>Deze eerste poging om ergens aan land te komen was al te ongelukkig tegengeloopen om opnieuw te beproeven; dit was althans
+de raad van kapitein Bligh.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p213.jpg" alt="De golven werden zoo hoog. Bladz. 214." width="503" height="720"><p class="figureHead">De golven werden zoo hoog. Bladz. 214.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>&raquo;Wij moeten nu een besluit nemen,&#8221; zeide hij. &raquo;Ik ben er zeker van dat wat op Tofoa is voorgevallen, zich op Tonga-Tabou en
+overal waar we zouden willen aanlanden, zal herhalen. Met ons klein getal, zonder vuurwapenen, zullen we geheel aan de genade
+<a id="d0e5483"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5483">213</a>]</span>der inboorlingen zijn overgeleverd. Zonder voorwerpen om te ruilen, kunnen we geen levensmiddelen koopen, en &#8217;t is ons onmogelijk
+ze ons met geweld te verschaffen. Wij zijn dus alleen aan <a id="d0e5485"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5485">214</a>]</span>onze hulpmiddelen overgelaten. Nu weet je evengoed als ik, vrienden, hoe ellendig die zijn! Maar is het niet beter er ons
+mee te vergenoegen dan bij elke landing het leven van verscheidene onzer te wagen? En toch wil ik u het verschrikkelijke van
+onzen toestand niet ontveinzen. Om Timor te bereiken, moeten we nagenoeg twaalfhonderd mijlen afleggen en zult ge u moeten
+vergenoegen met een ons beschuit per dag en een kwart pint water! Tegen dien prijs alleen is er nog redding mogelijk en op
+die voorwaarde dan nog dat ik de meest mogelijke gehoorzaamheid bij u zal ontmoeten. Antwoordt me zonder omwegen, ronduit,
+vindt ge goed de onderneming te wagen? Zweert ge mijne bevelen na te komen, welke ze ook zijn mogen? Belooft ge zonder morren
+u aan al deze ontberingen te onderwerpen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ja, ja, we zweren het!&#8221; riepen als uit &eacute;&eacute;n mond de metgezellen van Bligh uit.
+
+</p>
+<p>&raquo;Mijne vrienden,&#8221; hernam de kapitein, &raquo;ook moeten we onze wederzijdsche tekortkomingen, onze antipathi&euml;n en onzen haat vergeten,
+in een woord onzen persoonlijken afkeer opofferen aan het algemeen belang, dat alleen ons moet leiden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;We beloven het.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Als je je woord houdt,&#8221; voegde Bligh er bij, &raquo;en desnoods zal ik je er toe noodzaken, sta ik voor je redding in.&#8221;
+
+</p>
+<p>De weg was toen naar &#8217;t O.-N.-O. De wind, die vrij sterk was, ging in den avond van 4 Mei in storm over. De golven werden
+zoo hoog, dat de boot somtijds geheel tusschen haar wegdook en scheen zich niet weder te kunnen verheffen. Het gevaar nam
+elk oogenblik toe. Doornat en koud, hadden de ongelukkigen om zich wat op te wekken, niets dan een kop thee met wat rum en
+het vierde van een half verrotte vrucht van den broodboom.
+
+</p>
+<p>Den dag daarop en de volgende dagen, kwam er geen verandering in den toestand. De boot ging tusschen ontelbare eilanden door,
+waarvan eenige prauwen afstaken.
+
+</p>
+<p>Geschiedde dit om hen na te zetten of was het om eenige voorwerpen in ruil aan te bieden? In dezen twijfel zou het onvoorzichtig
+geweest zijn zich op te houden. Ook had de sloep, waarvan de zeilen door een goeden wind uitgezet waren, ze weldra ver achtergelaten.
+
+</p>
+<p>Den 9<sup>n</sup> Mei, barstte er een vreeselijke storm los. Donder en bliksem volgden elkaar onophoudelijk op. De regen viel met een kracht
+waarvan de hevigste stormen onzer klimaten geen denkbeeld kunnen geven. Het was onmogelijk de kleederen te doen drogen. Bligh
+kwam toen op de gedachte ze in zeewater te dompelen en ze op die wijze met zout te laten doortrekken, teneinde de huid een
+weinig van de warmte terug te geven, die haar door den regen ontnomen was. Intusschen bespaarden die stortregens, die den
+kapitein en zijne metgezellen zooveel leed berokkenden, hun andere <a id="d0e5506"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5506">215</a>]</span>martelingen nog veel verschrikkelijker, de martelingen van den dorst namelijk, die eene onverdraaglijke hitte weldra zou hebben
+doen ontstaan.
+
+</p>
+<p>Den 17<sup>n</sup> Mei, &#8217;s morgens, werden na een vreeselijken storm, de klachten algemeen:
+
+</p>
+<p>&raquo;Nooit zullen we de kracht hebben Nieuw-Holland te bereiken,&#8221; riepen de ongelukkigen uit. &raquo;Doornat van den regen, uitgeput
+van vermoeienis, zullen we nooit een oogenblik rust hebben! We zijn half dood van den honger en toch versterkt u onze rantsoenen
+niet, kapitein! Wat komt het er op aan dat onze levensmiddelen op raken. We kunnen bij onze aankomst op Nieuw-Holland ze immers
+gemakkelijk vernieuwen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;&#8217;k Moet weigeren,&#8221; antwoordde Bligh. &raquo;&#8217;t Zou met recht gekkenwerk wezen. Wat! we hebben nog slechts den afstand afgelegd
+die ons van Australi&euml; scheidt, en je verliest nu den moed al! En geloof je bovendien gemakkelijk levensmiddelen te zullen
+vinden op de kust van Nieuw-Holland? Je schijnt het land en zijn bewoners niet te kennen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Bligh schilderde toen in breede trekken den aard van den bodem, de zeden der inboorlingen, het weinige vertrouwen dat men
+in een goede ontvangst moest stellen, allen zaken die hij op zijn reis met kapitein Cook had leeren kennen. Dezen keer nog,
+hoorden zijne ongelukkige lotgenooten hem aan en zwegen.
+
+</p>
+<p>De volgende veertien dagen mocht men zich in heldere zonneschijn verheugen, die hun de gelegenheid aanbood om hunne kleederen
+op te drogen. Den 27<sup>n</sup> kwamen zij over de branding die de oostkust van Nieuw-Holland omgeeft. De zee was kalm achter deze koraalriffen en eenige
+groepen eilanden met exotischen plantengroei, verheugden hunne blikken.
+
+</p>
+<p>Men ontscheepte zich en betrad de kust met de grootste voorzorgen. Men vond geen andere sporen van het verblijf der inboorlingen
+dan oude vuurplaatsen. Het was dus mogelijk een goeden nacht aan land door te brengen.
+
+</p>
+<p>Doch men moest eten. Bij toeval ontdekte een der matrozen een oesterbank. Dat was een echte smulpartij.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag vond Bligh in de sloep een vergrootglas, een vuurslag en zwavel. Hij was dus in staat zich vuur te verschaffen
+om het wild of de visch te braden.
+
+</p>
+<p>Bligh kwam toen op het denkbeeld zijn equipage in drie afdeelingen te verdeelen: de eene moest alles in de boot in order brengen;
+de twee andere moesten op levensmiddelen uitgaan. Maar velen hunner beklaagden zich over deze taak en zagen liever van hun
+diner af dan zich in de wildernis te wagen.
+
+</p>
+<p>Een van hen, heftiger of meer ontzenuwd dan zijne kameraden, ging zelfs zoo ver om aan den kapitein te zeggen:
+<a id="d0e5534"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5534">216</a>]</span></p>
+<p>&raquo;De een is niets beter dan de andere en &#8217;k zie niet in waarom u altijd achter zoudt blijven om uit te rusten! Als u honger
+hebt, ga dan eten zoeken! Voor &#8217;t geen u hier te doen hebt, zal &#8217;k u wel vervangen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Bligh, die begreep dat deze geest van oproer in de geboorte moest gesmoord worden, greep een hartsvanger, wierp een ander
+voor de voeten van den oproermaker en riep hem toe:
+
+</p>
+<p>&raquo;Verdedig je of ik steek je overhoop!&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze krachtige houding deed den oproerling dadelijk tot bedaren komen en het algemeene misnoegen kalmeeren.
+
+</p>
+<p>Bij deze landing deed de equipage der sloep een ruimen voorraad op van oesters, kammosselen en zoet water.
+
+</p>
+<p>Een weinig verder, in de straat van Endeavour, kwam een der troepen die op de jacht van schildpadden en van zeezwaluwen waren
+uitgezonden, met ledige handen terug; de andere troep bracht zes zeezwaluwen mede, maar deze zouden er veel meer gevangen
+hebben als niet een der jagers zoo koppig geweest was om van zijne kameraden af te gaan en deze vogels te verschrikken. Deze
+man bekende later dat hij zich van negen dezer vogels had meester gemaakt en ze rauw op de plaats zelve opgegeten had.
+
+</p>
+<p>Zonder de levensmiddelen en het zoet water dat zij op de kust van Nieuw-Holland gevonden hadden, zouden Bligh en zijne kameraden
+ongetwijfeld omgekomen zijn. Overigens verkeerden allen in een beklagenswaardigen toestand, vermagerd, vervallen, uitgeput,
+niet veel meer dan lijken.
+
+</p>
+<p>De reis in volle zee, om Timor te bereiken, was slechts de smartelijke herhaling van het lijden dat deze ongelukkigen reeds
+doorgestaan hadden alvorens de kusten van Nieuw-Holland te bereiken. Het vermogen om weerstand te bieden was evenwel bij allen
+zonder uitzondering, gebroken. Na eenige dagen, zwollen hunne beenen op. In dien toestand van buitengewone zwakte werden zij
+overvallen door een bijna voordurenden lust om te slapen. Dit waren de voorteekenen van een einde dat niet veraf meer kon
+zijn. Bligh, die dit opmerkte, deelde aan de meest verzwakten een dubbel rantsoen uit en trachtte hun een weinig hoop te geven.
+
+</p>
+<p>Eindelijk kwam den 12<sup>n</sup> Juni &#8217;s morgens, na een overtocht van drie duizend zes honderd <span id="d0e5556" class="corr" title="Bron: achtien">achttien</span> mijlen, in verschrikkelijke omstandigheden, de kust van Timor in &#8217;t gezicht.
+
+</p>
+<p>De ontvangst die de Engelschen te Coupang genoten, was buitengewoon gastvrij en deelnemend. Zij bleven er twee maanden om
+zich te herstellen. Nadat Bligh toen aldaar een kleinen schoener gekocht had, bereikte hij Batavia, alwaar hij zich voor Engeland
+inscheepte.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p217.jpg" alt="Men liet het anker vallen op de reede van Matava&iuml;. Bladz. 218." width="502" height="720"><p class="figureHead">Men liet het anker vallen op de reede van Matava&iuml;. Bladz. 218.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Den 14<sup>n</sup> Maart, 1790 liepen de verlatenen te Portsmouth binnen. Het verhaal van het lijden dat zij doorgestaan hadden wekte de <a id="d0e5571"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5571">217</a>]</span>algemeene deelneming en verontwaardiging van weldenkenden op. Bijna onmiddellijk ging de Admiraliteit over tot de uitrusting
+van het fregat de <i>Pandora</i>, van vier en twintig stukken en honderd <a id="d0e5576"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5576">218</a>]</span>zestig man en zond haar uit ter vervolging van de oproerlingen der <i>Bounty</i>.
+
+</p>
+<p>Men zal zien wat er van hen geworden was.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div id="d0e5583" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">III.</h2>
+<h2 class="normal">De oproerlingen.</h2>
+<p>Nadat kapitein Bligh in volle zee was achtergelaten, was de <i>Bounty</i> naar Ta&iuml;ti onder zeil gegaan. Dienzelfden dag, bereikte zij Touboua&iuml;. De lachende aanblik van dat kleine eiland, omgeven
+door koraalriffen, noodigde Christian uit er te landen; maar de vijandige houding der bewoners was te dreigend, zoo dat van
+een landing werd afgezien.
+
+</p>
+<p>Den 6<sup>n</sup> Juni 1789 liet men het anker vallen op de reede van Matava&iuml;. Toen de bewoners van Ta&iuml;ti de <i>Bounty</i> herkenden, was hunne verrassing buitengewoon. De oproerlingen vonden daar de inboorlingen weder met wie zij bij eene voorgaande
+landing betrekkingen hadden aangeknoopt en zij vertelden hun een fabel, waaraan zij zorgden den naam te verbinden van kapitein
+Cook, die bij de bewoners van Ta&iuml;ti de beste herinnering had achtergelaten.
+
+</p>
+<p>Den 29<sup>n</sup> Juni, vertrokken de oproerlingen weder naar <span id="d0e5606" class="corr" title="Bron: Tomboua&iuml;">Touboua&iuml;</span> en zochten zij een eiland op dat buiten den gewonen weg der vaartuigen gelegen was, waarvan de bodem vruchtbaar genoeg was
+om hen te voeden en waar zij in veiligheid konden leven. Zij dwaalden op die wijze rond van archipel naar archipel, onder
+het bedrijven van allerlei rooverijen en buitensporigheden, die het Christian maar zelden mocht gelukken te voorkomen.
+
+</p>
+<p>Daarna, nogmaals uitgelokt door de vruchtbaarheid van Ta&iuml;ti, door de zachte en gemakkelijke zeden zijner bewoners, liepen
+zij opnieuw de baai van Matava&iuml; binnen. Daar begaf zich het twee derde gedeelte der equipage onmiddellijk aan land. Maar dienzelfden
+avond had de <i>Bounty</i> het anker gelicht en was verdwenen, voordat de ontscheepte matrozen het voornemen van Christian om zonder hen te vertrekken
+hadden kunnen vermoeden.
+
+</p>
+<p>Aan zich zelve overgelaten vestigden deze mannen zonder veel leedgevoel zich in verschillende districten van het eiland. De
+equipagemeester Stewart en de adelborst Peter Heywood, de twee officieren die Christian van de veroordeeling tegen Bligh uitgesproken,
+had uitgezonderd en huns ondanks had medegenomen, bleven te <a id="d0e5616"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5616">219</a>]</span>Matava&iuml; bij den koning Tippao, wiens zuster Stewart weldra huwde. Morrison en Millward begaven zich naar het opperhoofd Peno,
+die hen goed ontving. Wat de andere matrozen betreft, zij drongen dieper op het eiland door en huwden al spoedig met inlandsche
+vrouwen.
+
+</p>
+<p>Churchill en een razende krankzinnige, Thompson genaamd, werden, na allerlei misdaden bedreven te hebben, handgemeen met elkander.
+Churchill werd gedood in dezen strijd en Thompson door de inboorlingen gesteenigd. Op die wijze kwamen twee der oproerlingen
+om het leven die het grootste aandeel aan het oproer genomen hadden. De andere wisten zich integendeel door hun goed gedrag
+zeer bemind bij de bewoners van Ta&iuml;ti te maken.
+
+</p>
+<p>Intusschen leefden Morrison en Millward steeds in het vooruitzicht eenmaal de straf voor hun misdrijf te ontvangen en konden
+daarom niet rustig blijven wonen op het eiland waar zij gemakkelijk konden ontdekt worden. Zij vatten dus het voornemen op
+een schoener te bouwen waarmede zij zouden beproeven Batavia te bereiken, teneinde zich te midden van de beschaafde wereld
+te verliezen. Het gelukte hun om met vier hunner lotgenooten, zonder andere gereedschappen dan die van den timmerman, een
+klein vaartuig te bouwen dat zij de <i>R&eacute;solution</i> noemden, en zij legden het vast in een baai achter een der kapen van Ta&iuml;ti, kaap Venus genaamd. Maar de volstrekte onmogelijkheid
+waarin zij zich bevonden zich zeilen te verschaffen, belette hen zee te kiezen.
+
+</p>
+<p>Gedurende dien tijd, bebouwde, sterk in hun onschuld, Steward een tuin en verzamelde Peter Heywood de stof voor een woordenlijst,
+die voor de Engelsche zendelingen van groot nut was.
+
+</p>
+<p>Achttien maanden waren intusschen verloopen toen, den 23<sup>n</sup> Maart, 1791, een schip kaap Venus omzeilde en in de baai Matava&iuml; binnenliep. Het was de <i>Pandora</i>, door de Engelsche admiraliteit uitgezonden om de oproerlingen op te sporen.
+
+</p>
+<p>Heywood en Steward haastten zich aan boord te gaan, gaven hunne namen en hoedanigheden op en verhaalden dat zij volstrekt
+geen deel aan den opstand genomen hadden; maar men geloofde hen niet en zij werden dadelijk in boeien gesloten, evenals hunne
+metgezellen, zonder dat het minste onderzoek werd ingesteld. Met de grofste onmenschelijkheid behandeld, met ketenen beladen,
+bedreigd doodgeschoten te worden zoodra zij zich van de taal van Ta&iuml;ti bedienden om met elkander te spreken, werden zij opgesloten
+in een kooi van elf voet lang, die aan het uiteinde van het achterdek geplaatst was en door een liefhebber der mythologie
+met den naam van &raquo;doos van Pandora&#8221; bestempeld werd.
+
+</p>
+<p>Den 19<sup>n</sup> Mei staken de <i>R&eacute;solution</i>, die van zeilen voorzien was, en de <i>Pandora</i> in zee. Drie maanden achtereen doorkruisten deze beide vaartuigen den Vrienden-archipel, alwaar men vermoedde dat <a id="d0e5648"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5648">220</a>]</span>Christian en de overige oproerlingen de wijk hadden kunnen nemen. De <i>R&eacute;solution</i>, die weinig diepgang had, bewees gedurende dezen kruistocht zelfs groote diensten: maar zij verdween in de streek van het
+eiland Chatam, en, hoewel de <i>Pandora</i> verscheidene dagen in &#8217;t gezicht bleef, hoorde men nooit meer van haar spreken, evenmin als van de vijf zeelieden die haar
+bemanden.
+
+</p>
+<p>De <i>Pandora</i> had met hare gevangenen den steven naar Europa gewend, toen zij in de Torris-straat tegen een koraalrif stootte en bijna
+onmiddellijk zonk met een en dertig matrozen en vier der opstandelingen.
+
+</p>
+<p>De equipage en de gevangenen, die aan de schipbreuk ontsnapt waren, bereikten toen een zandig eilandje. Daar konden althans
+de officieren zich onder tenten beschutten; maar de opstandelingen, blootgesteld aan de loodrechte stralen der zon, moesten
+zich, ten einde een weinig verlichting te vinden, tot den hals toe, in het zand begraven.
+
+</p>
+<p>De schipbreukelingen bleven eenige dagen op dit eilandje vertoeven; daarna bereikten allen Timor in de sloepen der <i>Pandora</i> terwijl intusschen de strenge bewaking over de oproerlingen geen oogenblik verzuimd werd, niettegenstaande de ernstige omstandigheden.
+
+</p>
+<p>Na in de maand Juni 1792 in Engeland te zijn aangekomen, moesten de oproerlingen voor den krijgsraad verschijnen, gepresideerd
+door admiraal Hood. De debatten duurden zes dagen en eindigden met de vrijspraak van vier der beschuldigden en de ter dood
+veroordeeling der zes andere, wegens misdaad van desertie en ontvoering van het vaartuig dat aan hunne hoede was toevertrouwd.
+Vier der veroordeelden werden opgehangen aan boord van een oorlogsschip; de twee andere, Stewart en Peter Heywood, wier onschuld
+eindelijk erkend werd, kregen gratie.
+
+</p>
+<p>Maar wat was er nu toch van de <i>Bounty</i> geworden? Had zij schipbreuk geleden met de laatste der oproerlingen? Het was onmogelijk het te weten te komen.
+
+</p>
+<p>In 1814, vijf en twintig jaren na het tooneel waarmede dit verhaal begint, kruisten twee oorlogsschepen onder bevel van kapitein
+Staines in Australi&euml;. Zij bevonden zich ten zuiden van den archipel Dangereux, in het gezicht van een bergachtig en vulkanisch
+eiland, dat Carteret ontdekt had op zijn reis rondom de wereld, en waaraan hij den naam van Pitcairn gegeven had. Het was
+slechts een kegel, bijna zonder strand, die zich loodrecht boven de zee verhief en tot den top toe bedekt was met palm- en
+broodboombosschen. Nooit was dit eiland bezocht; het bevond zich op twaalfhonderd mijlen van Ta&iuml;ti, op 25&deg; 4&#8217; Z. B. en 180&deg;
+8&#8217; W. L.; de omtrek bedroeg slechts vier en een half mijl en het was slechts anderhalf mijl lang, terwijl men er niets anders
+van wist dan &#8217;t geen Carteret er van vermeld had.
+
+<a id="d0e5677"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5677">221</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p221.jpg" alt="John Adam was toen de laatste overlevende. Bladz. 223." width="501" height="720"><p class="figureHead">John Adam was toen de laatste overlevende. Bladz. 223.</p>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p>Kapitein Staines besloot het te verkennen en er eene geschikte landingsplaats te zoeken.
+
+</p>
+<p>Bij het naderen van de kust, was hij verrast er hutten, bebouwde <a id="d0e5687"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5687">222</a>]</span>akkers te zien en aan den oever twee inboorlingen, die, na een boot in zee gebracht te hebben en behendig door de branding
+gekomen te zijn, zich naar het vaartuig wendden. Maar zijne verbazing steeg ten top, toen hij zich in uitmuntend Engelsch
+met de volgende woorden hoorde aanspreken:
+
+</p>
+<p>&raquo;Hei! jelui daar, gooi eens een touw op, om ons aan boord te hijschen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Nauwlijks waren de krachtige roeiers op het dek aangekomen of zij werden omringd door de verbaasde matrozen, die hen met vragen
+overlaadden waarop zij niet wisten wat te antwoorden. Voor den kommandant gebracht, werden zij geregeld ondervraagd.
+
+</p>
+<p>&raquo;Wie zijt gij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik heet Fletcher Christian en mijn kameraad, Young.&#8221;
+
+</p>
+<p>Uit deze namen kon kapitein Staines, die er ver van af was om aan de overlevenden der <i>Bounty</i> te denken, niets bijzonders opmaken.
+
+</p>
+<p>&raquo;Sedert wanneer zijt ge hier?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;We zijn hier geboren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Hoe oud zijt ge?&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Ik ben vijf en twintig jaar,&#8221; antwoordde Christian, &raquo;en Young achttien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&raquo;Zijn je ouders door een schipbreuk op dit eiland geworpen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen legde Christian aan kapitein Staines de roerende bekentenis af die volgt en waarvan hier de voornaamste bijzonderheden
+voorkomen:
+
+</p>
+<p>Na het verlaten van Ta&iuml;ti, alwaar hij een en twintig zijner kameraden achterliet, had Christian, die het reisverhaal van kapitein
+Carteret aan boord had, zich rechtstreeks naar het eiland Pitcairn gericht, waarvan de ligging hem beter voor het doel dat
+hij zich voorstelde, was toegeschenen. De equipage der <i>Bounty</i> bestond nog uit acht en twintig man. Het waren Christian, de adelborst Young en zes matrozen, waarvan drie met hunne vrouwen
+en een kind van tien maanden, behalve drie mannen en zes vrouwen, inboorlingen van Rouboua&iuml;.
+
+</p>
+<p>De eerste zorg van Christian en zijne metgezellen, zoodra zij het eiland Pitcairn bereikt hadden, was geweest om de <i>Bounty</i> te vernietigen, teneinde niet ontdekt te worden. Wel is waar hadden zij zich daardoor de mogelijkheid afgesneden om het eiland
+te verlaten, maar de zorg voor hunne veiligheid vorderde het.
+
+</p>
+<p>De vestiging der kleine kolonie was niet zonder moeielijkheden tot stand gekomen. En hoe kon het anders met menschen die alleen
+door een misdaad met elkander verbonden waren! Al zeer spoedig braken er bloedige twisten uit tusschen de inboorlingen van
+Ta&iuml;ti en de Engelschen. Ook waren er in 1794 nog slechts vier oproerlingen in leven. Christian was omgekomen door een messteek
+van een der inboorlingen die hij had medegebracht. Al de bewoners van Ta&iuml;ti waren vermoord.
+<a id="d0e5726"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5726">223</a>]</span></p>
+<p>Een van de Engelschen had het middel gevonden om uit den wortel eener inlandsche plant geestrijke dranken te vervaardigen;
+eindelijk geheel het slachtoffer van dronkenschap geworden, had hij zich in een aanval van <i>delirium tremens</i>, van den steilen rots-oever in de zee gestort.
+
+</p>
+<p>Een ander had zich in een aanval van waanzin op Young en een van de matrozen, John Adams, geworpen die zich genoodzaakt zagen
+hem te dooden. In 1800 was Young in een hevigen aanval van asthma gestorven.
+
+</p>
+<p>John Adams was toen de laatste overlevende van de equipage der oproerlingen.
+
+</p>
+<p>Met verscheidene vrouwen en twintig kinderen, geboren uit het huwelijk zijner kameraden met vrouwen van Ta&iuml;ti, had zich het
+karakter van John Adams geheel gewijzigd. Hij was toen nog slechts zes en dertig jaar, maar sedert een aantal jaren had hij
+zooveel bloedige tooneelen van geweld bijgewoond en de menschelijke natuur van zulk eene droevige zijde leeren kennen, dat
+hij, na tot inkeer gekomen te zijn, zich geheel gebeterd had.
+
+</p>
+<p>In de bibliotheek van de <i>Bounty</i>, die op het eiland bewaard bleef, bevonden zich een bijbel en verscheidene gebedeboeken. John Adams, die ze meermalen las,
+bekeerde zich, prentte de jeugdige bevolking die hem als een vader beschouwde, uitmuntende beginselen in en werd door de macht
+der omstandigheden, de wetgever, de hooge priester en zooveel als de koning van Pitcairn.
+
+</p>
+<p>Evenwel had hij tot in 1814 in aanhoudende vrees geleefd. In 1755 hadden de vier overlevenden van de <i>Bounty</i> bij de nadering van een vaartuig, zich in de ongenaakbare bosschen schuil gehouden en waren niet naar de baai durven afkomen
+dan nadat het schip vertrokken was. Zij hadden denzelfden voorzichtigheidsmaatregel in acht genomen toen in 1818 een Amerikaansch
+kapitein zich op het eiland ontscheepte, alwaar hij zich van een chronometer en een kompas meester maakte, die hij aan de
+Engelsche admiraliteit deed toekomen; maar de admiraliteit bekreunde zich niet om deze overblijfselen van de <i>Bounty</i>. Nu vielen er in Europa in dit tijdperk wel andere zaken van veel meer gewicht voor om zich mede te bemoeien.
+
+</p>
+<p>Dit was het verhaal aan kapitein Staines van de twee inboorlingen, Engelschen door hunne vaders, de een de zoon van Christian,
+de andere van Young, doch, toen Staines vroeg om John Adams te zien, weigerde deze zich aan boord te begeven, alvorens te
+weten hoe men hem behandelen zou.
+
+</p>
+<p>Nadat de kommandant aan de beide jongelieden verzekerd had dat John Adams door verjaring vrij van vervolging was geworden,
+daar er sedert het oproer van de <i>Bounty</i> vijf en twintig jaren verloopen waren, ging hij aan land en werd hij ontvangen door eene <a id="d0e5758"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5758">224</a>]</span>bevolking van zes en veertig volwassenen en een groot aantal kinderen. Allen waren groot en sterk, met een duidelijk uitgedrukte
+Engelsche type; vooral de jonge meisjes waren verrassend schoon, terwijl hare zedigheid niet weinig strekte aan hare schoonheid
+een verleidelijk karakter mede te deelen.
+
+</p>
+<p>De wetten waardoor deze kleine bevolking geregeerd werd, waren zeer eenvoudig. Op een register werd aangeteekend wat iedereen
+met zijn arbeid verdiend had. Geld was er onbekend; alle overeenkomsten werden door middel van ruilhandel gesloten, maar er
+was geen nijverheid, want de grondstoffen ontbraken. De eenige kleeding der eilanders bestond in breedgerande hoeden en gordels
+van lang gras. Vischvangst en akkerbouw maakten hunne voornaamste bezigheden uit. Er werden geen huwelijken gesloten dan met
+toestemming van Adams en niet dan nadat de man een stuk grond ontgonnen en bebouwd had dat groot genoeg was om in het onderhoud
+van zijn huisgezin te voorzien.
+
+</p>
+<p>Nadat kapitein Staines zich omtrent alles betreffende dit merkwaardige eiland, verloren in de minst bezochte streken van de
+Stille Zuidzee, had laten inlichten, ging hij weder in zee en kwam in Europa terug.
+
+</p>
+<p>Sedert heeft de eerwaardige John Adams zijne avontuurlijke loopbaan ge&euml;indigd. Hij is in 1829 gestorven, en is vervangen door
+den eerwaardigen George Nobbs die nog heden op het eiland de functies waarneemt van geestelijken herder, geneesheer en van
+onderwijzer.
+
+</p>
+<p>In 1853 bedroeg het aantal afstammelingen van de oproerlingen der <i>Bounty</i> honderd zeventig personen. Sedert dien tijd is de bevolking steeds toegenomen en werd zij zelfs zoo talrijk dat zij drie
+jaren later voor een groot gedeelte moest verhuizen naar het eiland Norfolk, <span id="d0e5771" class="corr" title="Bron: t">&#8217;t</span> welk tot dat tijdstip als verblijf voor convicts gediend had. Maar een gedeelte der ge&euml;migreerden betreurde Pitcairn, alhoewel
+Norfolk viermaal grooter was, zijn bodem eene merkwaardige vruchtbaarheid bezat en de middelen van bestaan er oneindig gemakkelijker
+te verkrijgen waren. Na twee jaren verblijf keerden verscheidene huisgezinnen naar Pitcairn terug, alwaar zij zich in een
+voortdurenden welstand verheugen.
+
+</p>
+<p>Zoodanig was dus de ontknooping van een avontuur dat op zulk eene treurige wijze begonnen was. In het begin, oproerlingen
+moordenaars, krankzinnigen en nu, onder den invloed van christelijke zeden en het onderwijs van een armen bekeerden matroos,
+is het eiland Pitcairn het vaderland geworden van eene vreedzame, gastvrije, gelukkige bevolking, bij welke de aartsvaderlijke
+zeden der eerste eeuwen worden wedergevonden.
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+</div>
+<div class="back"><a id="d0e5777"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5777">225</a>]</span><div id="d0e5778" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="normal">INHOUD.</h2>
+<ol class="lsoff">
+<li>Hoofdst. <span class="tocPagenum">Blz.</span>
+
+</li>
+<li>I. <a href="#d0e135">Men maakt kennis met de personen &egrave;n wat hun karakter &egrave;n wat hunne nationaliteit aangaat.</a> <span class="tocPagenum">1</span></li>
+<li>II. <a href="#d0e341">Waarin Kin-Fo en de philosoof Wang nog wat duidelijker worden geschetst.</a> <span class="tocPagenum">8</span></li>
+<li>III. <a href="#d0e535">Waarin de lezer, zonder zich te vermoeien, een blik kan werpen op de stad Shang-Ha&iuml;.</a> <span class="tocPagenum">18</span></li>
+<li>IV. <a href="#d0e670">Waarin Kin-Fo een gewichtigen brief ontvangt, die al acht dagen eerder had moeten bezorgd worden.</a> <span class="tocPagenum">24</span></li>
+<li>V. <a href="#d0e898">Waarin L&eacute;-ou een brief ontvangt, dien ze veel liever niet zou gekregen hebben.</a> <span class="tocPagenum">36</span></li>
+<li>VI. <a href="#d0e1047">Waardoor bij den lezer waarschijnlijk de lust zal worden opgewekt om een kijkje te gaan nemen in de bureaux van &raquo;de Eeuw.&#8221;</a> <span class="tocPagenum">42</span></li>
+<li>VII. <a href="#d0e1358">Dat zeer treurig zijn zou als het geen eigenaardige Chineesche zeden en gewoonten gold.</a> <span class="tocPagenum">50</span></li>
+<li>VIII. <a href="#d0e1529">Waarin Kin-Fo aan Wang een ernstig voorstel doet, dat deze niet minder ernstig aanneemt.</a> <span class="tocPagenum">59</span></li>
+<li>IX. <a href="#d0e1689">Waarvan het besluit, hoe vreemd het schijne, den lezer toch wel niet verbazen zal.</a> <span class="tocPagenum">64</span></li>
+<li>X. <a href="#d0e1925">Waarin Craig en Fry officieel aan den nieuwen cli&euml;nt van de Eeuw worden voorgesteld.</a> <span class="tocPagenum">72</span></li>
+<li>XI. <a href="#d0e2113">Waarin Kin-Fo de beroemdste man van het Hemelsche Rijk wordt.</a> <span class="tocPagenum">79</span></li>
+<li>XII. <a href="#d0e2356">Waarin Kin-Fo, zijne beide satellieten en zijn knecht op avontuur uitgaan.</a> <span class="tocPagenum">87</span></li>
+<li>XIII. <a href="#d0e2555">Waarin men kennis maakt met het beroemde &raquo;Klaaglied van de vijf waken des Honderdjarigen.&#8221;</a> <span class="tocPagenum">99</span></li>
+<li>XIV. <a href="#d0e2844">Waarin de lezer op zijn gemak vier steden voor een kan doorwandelen.</a> <span class="tocPagenum">108</span></li>
+<li>XV. <a href="#d0e3055">&#8217;t Geen melding maakt van eene verrassing voor Kin-Fo en waarschijnlijk ook voor den lezer.</a> <span class="tocPagenum">119</span><a id="d0e5892"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5892">226</a>]</span></li>
+<li>XVI. <a href="#d0e3254">Waarin Kin-Fo, nog altijd ongehuwd, opnieuw de wereld ingaat.</a> <span class="tocPagenum">128</span></li>
+<li>XVII. <a href="#d0e3456">Waarin de handelswaarde van Kin-Fo nogmaals op het spel staat.</a> <span class="tocPagenum">136</span></li>
+<li>XVIII. <a href="#d0e3695">Waarin Craig en Fry, door nieuwsgierigheid gedreven, een uitstapje maken naar het ruim van de <i>Sam-Yep</i>.</a> <span class="tocPagenum">147</span></li>
+<li>XIX. <a href="#d0e4024">Dat zeer slecht afloopt voor kapitein Yin, gezagvoerder van de <i>Sam-Yep</i> en zijn equipage.</a> <span class="tocPagenum">156</span></li>
+<li>XX. <a href="#d0e4320">Waarin men zien zal waaraan men zich blootstelt als men kapitein Boyton&#8217;s drijftoestel gebruikt.</a> <span class="tocPagenum">167</span></li>
+<li>XXI. <a href="#d0e4635">Waarin Craig en Fry met bijzondere voldoening de maan zien opgaan.</a> <span class="tocPagenum">179</span></li>
+<li>XXII. <a href="#d0e4966">Dat de lezer zelf wel had kunnen schrijven, zoo gemakkelijk was de afloop te voorzien!</a> <span class="tocPagenum">190</span></li>
+</ol>
+<p><a href="#d0e5251">MUITERIJ AAN BOORD DER &raquo;BOUNTY.&#8221;</a>
+
+
+</p>
+<ol class="lsoff">
+<li>Hoofdst. <span class="tocPagenum">Blz.</span>
+
+</li>
+<li>I. <span class="tocPagenum">203</span></li>
+<li>II. <a href="#d0e5421">De verlatenen</a> <span class="tocPagenum">210</span></li>
+<li>III. <a href="#d0e5583">De oproerlingen</a> <span class="tocPagenum">218</span></li>
+</ol><p>
+
+
+<a id="d0e5977"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5977">227</a>]</span>
+</p>
+<div class="figure"><a href="images/maph.jpg"><img border="0" src="images/map.jpg" alt="Kaart van het Chineesche Rijk." width="466" height="720"></a><p class="figureHead">Kaart van het Chineesche Rijk.</p>
+<p>Steendr. v. P.W.M. Trap.</p>
+</div><p>
+
+
+
+
+<a id="d0e5985"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5985">228</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p>Van denzelfden schrijver zijn reeds verschenen:
+
+
+</p>
+<p>DE REIS OM DE WERELD IN 80 DAGEN. 6e druk. Met 52 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>DE REIS NAAR DE MAAN IN 28 DAGEN EN 12 UREN. 2e druk. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Zuid-Amerika. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Australi&euml;. Met 50 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>DE KINDEREN VAN KAPITEIN GRANT. Stille Z.-Zee. Met 52 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>20,000 MIJLEN ONDER ZEE. Oost. Halfrond. Met 50 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>20,000 MIJLEN ONDER ZEE. West. Halfrond. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>VIJF WEKEN IN EEN LUCHTBALLON. Ontdekkingsreis in de Binnenlanden van Afrika. Met 75 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De Luchtschipbreukelingen. Met 54 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>HET GEHEIMZINNIGE EILAND. De verlatene. Met 54 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>NAAR HET MIDDELPUNT DER AARDE. Met 53 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>MICHAEL STROGOFF. De Koerier van den Czaar. Met 60 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>HET ZWARTE GOUD. Met 55 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>HEKTOR SERVADAC. De Vulkaanbewoners. Met 51 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>HEKTOR SERVADAC. De terugtocht naar de aarde. Met 47 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>AVONTUREN VAN DRIE RUSSEN EN DRIE ENGELSCHEN. Gevolgd door de &raquo;Blokkadebrekers&#8221;. Met 64 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. De Walvischjagers. Met 51 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>EEN KAPITEIN VAN 15 JAAR. In slavernij. Gevolgd door &raquo;Een overwintering in het ijs&#8221;. Met 56 houtgravuren. <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+</p>
+<p>DE SCHIPBREUK VAN DE CHANCELLOR. Gevolgd door &raquo;Martin Paz&#8221;. Met 56 houtgravuren <span class="flushright">&#402;&nbsp;1.50.</span>
+
+
+<a id="d0e6084"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e6084">229</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p>EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID
+
+</p>
+<p>GESCHETST DOOR
+
+</p>
+<p>GERARD KELLER.
+
+</p>
+<p>PROSPECTUS.
+
+
+</p>
+<p>Als de bergen niet tot Mahomed komen, zal Mahomed naar de bergen gaan....
+
+</p>
+<p>De uitgever van EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID keert die oude zegswijze om: zoo het niet ieder gegund is al de schoonheden
+van ons werelddeel te bezoeken, hij brengt die tot hen in beeld en schrift.
+
+</p>
+<p>EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID is geene reisbeschrijving. Wie de avonturen of bespiegelingen van den toerist zoekt zou zich
+bedrogen vinden, maar wie verlangt bekend te worden met het schilderachtigste en vermaardste, dat de beschaafde wereld oplevert&#8212;het
+plaatwerk, dat hem hierbij wordt aangeboden, zal ruimschoots aan zijne verwachtingen beantwoorden.
+
+</p>
+<p>Het letterkundig gedeelte heeft de heer <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> op zich genomen, terwijl de platen&#8212;de uitgever beroept zich op de afleveringen die thans verschenen zijn&#8212;uitmunten door fraaiheid
+van teekening, getrouwheid aan de natuur en zorgvuldige bewerking.&#8212;Zij zijn oorspronkelijke schetsen van de beste schilders
+en door talentvolle kunstenaars in hout gesneden.
+
+</p>
+<p>Wie de schoonheid der natuur bemint, wie gevoel heeft voor kunst, wie in beeld wil zien wat hij in schrift leerde kennen,
+wie de herinnering aan de genotvolste oogenblikken zijns levens wil hernieuwen,&#8212;dit werk bevredigt zijn smaak en verlangen,
+en de uitgever twijfelt dan ook niet of het zal zijn weg vinden tot huiskamer, salon en studeervertrek.
+
+</p>
+<p>De navolgende <span class="letterspaced">Voorwaarden van Inteekening</span> zullen zeker medewerken om dit doel te bereiken.
+
+</p>
+<p>&#8220;EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID&#8221; zal verschijnen in afleveringen van 2 vel druks met ongeveer tien houtgravuren van uiterst
+zorgvuldige bewerking, zooals de 1e en 2e aflevering, die bij de meeste Boekhandelaren ter inzage te bekomen is, kan doen
+zien.
+
+</p>
+<p>Men verbindt zich tot de ontvangst van het <i>geheele Werk</i>, dat in nagenoeg 66 afleveringen &agrave; 65 Cents binnen drie jaren kompleet in handen der inteekenaren zal zijn.
+
+</p>
+<p>Mocht de uitgebreidheid de vrij getrouwe raming blijken te overtreffen, dan zal, al wat dat meer dan een tiende van het geheel
+is, den inteekenaren <i>gratis</i> worden geleverd.
+
+</p>
+<p>De betaling geschiedt telkens na ontvangst van 6 afleveringen.
+
+</p>
+<p>Ten einde eene algemeene medewerking en ondersteuning dezer kostbare <a id="d0e6128"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e6128">230</a>]</span>onderneming bevorderlijk te zijn, is het den uitgever aangenaam te berichten, dat aan de eerste 3000 inteekenaren gratis wordt
+aangeboden
+
+
+</p>
+<p>EENE PRACHTIGE PREMIE
+
+</p>
+<p>bestaande in:
+
+</p>
+<p>De beide voortreffelijke Staalgravuren van LEMOINE
+
+</p>
+<p>NAAR DE BEROEMDE SCHILDERIJEN VAN
+
+</p>
+<p>N. DE KEIJSER,
+
+</p>
+<p>getiteld:
+
+</p>
+<p lang="fr">RUBENS peignant la femme dite au chapeau de paille.
+
+</p>
+<p lang="fr">VAN DIJCK quitte Rubens pour se rendre en Italie.
+
+</p>
+<p>Drukoppervlakte 51 bij 71 Centimeter.
+
+
+</p>
+<p>De beide Staalgravuren ter handelswaarde van VEERTIG GULDEN.
+
+</p>
+<p>De aflevering der Staalgravuren, die mede bij alle soliede Boekhandelaren ter inzage voorhanden zijn, zal plaats hebben tusschen
+de uitgave van de 50e en 60e aflevering, of zooveel vroeger als eene goede bewerking zal toelaten.
+
+</p>
+<p>Op eene algemeene deelneming vertrouwende, is de prijs van dit werk ongemeen laag gesteld. Zoodra de inteekening gesloten
+is wordt de prijs minstens 15% <i>verhoogd</i>.
+
+
+</p>
+<p>ROTTERDAM 1879. JAC<sup>s</sup>. G. ROBBERS.
+
+
+
+</p>
+<p>BEOORDEELINGEN DER PERS.
+
+</p>
+<p><i>Het Dagblad van Z.-Holland en &#8217;s Gravenhage</i> zegt:
+
+</p>
+<p>De tekst is door de bekwame hand van <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> met zorg bewerkt, terwijl de platen keurig van kleur en teekening, werkelijk prachtige houtgravuren zijn. Kennismaking met
+deze eerste afleveringen bevelen wij dan ook ieder aan en wij verwachten dat de indruk z&oacute;&oacute; goed zal zijn, dat zelfs zonder
+de rijke premie een groot debiet aan deze uitgave zou verzekerd zijn.
+
+</p>
+<p><i>Het Vaderland</i> zegt:
+
+</p>
+<p>&#8217;t Is een prachtig Plaatwerk dat de uitgever zal leveren, de houtgravuren in de eerste en tweede aflevering gegeven zijn inderdaad
+door teekening, gravure en druk hoogst verdienstelijk, in uitvoering hier te lande nog niet overtroffen. <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> zal den tekst bezorgen, men weet dus, dat men daarom, wat vorm en inhoud betreft, iets goeds mag verwachten.
+
+</p>
+<p><i>De Provinciale Groninger Courant</i> zegt:
+
+</p>
+<p>Zelden zagen wij prachtiger houtsne&ecirc;platen, zelden een werk op <span id="d0e6188" class="corr" title="Bron: fraaijer">fraaier</span> papier gedrukt en zoo keurig uitgevoerd. De schoonheden van ons werelddeel z&oacute;&oacute; teruggegeven, moeten wel iedere sympathie
+opwekken, dat de tekst aan goede handen is toevertrouwd daarvoor staat ons de naam van <span class="smallcaps">Gerard Keller</span> borg.
+
+</p>
+<p>&#8217;t Zou inderdaad zeer te bejammeren zijn en weinig voor den goeden smaak van onze landgenooten pleiten, zoo deze kostbare
+onderneming mislukte.
+
+</p>
+<p><i>De Leeuwarder Courant</i> zegt:
+
+</p>
+<p>Is de inhoud schoon en rijk,&#8212;de uitvoering houdt daarmede gelijken tred, zoodat wij aan EUROPA IN AL ZIJN HEERLIJKHEID den
+naam van <i>prachtwerk</i> niet mogen onthouden.
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5778">Inhoud</a>]
+</span><p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/cover.jpg" alt="Oorspronkelijke kaft." width="720" height="494"></div><p>
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<p>De spelling van Chinese namen in dit boek is inconsistent. Er is een poging gedaan deze wat consistenter te maken, o.a. aan
+de hand van het Franse origineel, maar dat was niet altijd mogelijk.
+
+</p>
+<p>Het Franse origineel is beschikbaar als <i lang="fr"><a href="http://www.gutenberg.org/etext/14162">Les tribulations d&#8217;un chinois en Chine</a></i>.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ol class="lsoff">
+<li>2008-03-04 begonnen.
+
+</li>
+</ol>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Plaats</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e228">Bladzijde 4</a></td>
+<td width="40%">bamboes-spruitjes</td>
+<td width="40%">bamboespruitjes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e231">Bladzijde 4</a></td>
+<td width="40%">wakerkastanjes</td>
+<td width="40%">waterkastanjes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e267">Bladzijde 6</a></td>
+<td width="40%">walvisch zenuw</td>
+<td width="40%">walvischzenuw</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e320">Bladzijde 7</a></td>
+<td width="40%">theori&euml;n-fabrikanten</td>
+<td width="40%">theorie&euml;n-fabrikanten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e385">Bladzijde 11</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e392">Bladzijde 12</a></td>
+<td width="40%">Salt-lake</td>
+<td width="40%">Salt-Lake</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e446">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">Sou-Tcheou</td>
+<td width="40%">Sou-Tch&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e453">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">Tchoung-Heou</td>
+<td width="40%">Tchoung H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e468">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e474">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e477">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">Heou</td>
+<td width="40%">H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e481">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e486">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">Heou</td>
+<td width="40%">H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e489">Bladzijde 15</a></td>
+<td width="40%">Heou</td>
+<td width="40%">H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e500">Bladzijde 16</a></td>
+<td width="40%">Tchoung-H&eacute;ou</td>
+<td width="40%">Tchoung H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e507">Bladzijde 16</a></td>
+<td width="40%">Tchoung-H&eacute;ou</td>
+<td width="40%">Tchoung H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e569">Bladzijde 19</a></td>
+<td width="40%">Nan-king</td>
+<td width="40%">Nan-King</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e609">Bladzijde 22</a></td>
+<td width="40%">dis</td>
+<td width="40%">die</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e628">Bladzijde 22</a></td>
+<td width="40%">War</td>
+<td width="40%">Waar</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e637">Bladzijde 23</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e651">Bladzijde 23</a></td>
+<td width="40%">theori&euml;n</td>
+<td width="40%">theorie&euml;n</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e770">Bladzijde 31</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e819">Bladzijde 32</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e904">Bladzijde 35</a></td>
+<td width="40%">L&eacute;-Ou</td>
+<td width="40%">L&eacute;-ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e945">Bladzijde 36</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e961">Bladzijde 38</a></td>
+<td width="40%">Europeesehe</td>
+<td width="40%">Europeesche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e966">Bladzijde 38</a></td>
+<td width="40%">pontoffels</td>
+<td width="40%">pantoffels</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e973">Bladzijde 39</a></td>
+<td width="40%">tonen</td>
+<td width="40%">teenen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e981">Bladzijde 39</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1026">Bladzijde 40</a></td>
+<td width="40%">&laquo;</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1062">Bladzijde 42</a></td>
+<td width="40%">Levensverzekeringmaatschappij</td>
+<td width="40%">Levensverzekeringsmaatschappij</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1093">Bladzijde 43</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1096">Bladzijde 43</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1146">Bladzijde 44</a></td>
+<td width="40%">&#8221;,</td>
+<td width="40%">,&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1179">Bladzijde 44</a></td>
+<td width="40%">&#8221;,</td>
+<td width="40%">,&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1191">Bladzijde 44</a></td>
+<td width="40%">&#8221;,</td>
+<td width="40%">,&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1210">Bladzijde 46</a></td>
+<td width="40%">Bidulp</td>
+<td width="40%">Bidulph</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1301">Bladzijde 48</a></td>
+<td width="40%">vijttig</td>
+<td width="40%">vijftig</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1421">Bladzijde 54</a></td>
+<td width="40%">Tankad&egrave;re</td>
+<td width="40%">Tankadere</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1431">Bladzijde 54</a></td>
+<td width="40%">Liao-Tcheou</td>
+<td width="40%">Liao-Tch&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1556">Bladzijde 59</a></td>
+<td width="40%">bank</td>
+<td width="40%">Bank</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1607">Bladzijde 61</a></td>
+<td width="40%">Tschoung-H&eacute;-on</td>
+<td width="40%">Tschoung-H&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1643">Bladzijde 63</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1801">Bladzijde 67</a></td>
+<td width="40%">Dezen</td>
+<td width="40%">dezen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2059">Bladzijde 76</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2069">Bladzijde 76</a></td>
+<td width="40%">terruggekeerd</td>
+<td width="40%">teruggekeerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2105">Bladzijde 78</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2133">Bladzijde 79</a></td>
+<td width="40%">Budulph</td>
+<td width="40%">Bidulph</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2141">Bladzijde 79</a></td>
+<td width="40%">Hong-kong</td>
+<td width="40%">Hong-Kong</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2275">Bladzijde 83</a></td>
+<td width="40%">rivier</td>
+<td width="40%">Rivier</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2291">Bladzijde 84</a></td>
+<td width="40%">Mantschourysche</td>
+<td width="40%">Mantschourijsche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2329">Bladzijde 86</a></td>
+<td width="40%">Nankingers</td>
+<td width="40%">Nan-Kingers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2381">Bladzijde 88</a></td>
+<td width="40%">Ou-Tchang-Fon</td>
+<td width="40%">Ou-Tchang-Fou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2388">Bladzijde 88</a></td>
+<td width="40%">Loess</td>
+<td width="40%">L&#339;ss</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2418">Bladzijde 91</a></td>
+<td width="40%">Guan-Lo-Fon</td>
+<td width="40%">Guan-Lo-Fou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2425">Bladzijde 91</a></td>
+<td width="40%">Lao-Ro-Keou</td>
+<td width="40%">&gt;Lao-Ro-K&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2464">Bladzijde 94</a></td>
+<td width="40%">Roua-Tcheou</td>
+<td width="40%">Roua-Tch&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2527">Bladzijde 96</a></td>
+<td width="40%">rivier</td>
+<td width="40%">Rivier</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2542">Bladzijde 98</a></td>
+<td width="40%">jaarlijk</td>
+<td width="40%">jaarlijks</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2547">Bladzijde 98</a></td>
+<td width="40%">Tursch</td>
+<td width="40%">Turksch</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2563">Bladzijde 99</a></td>
+<td width="40%">Tong Tch&eacute;ou</td>
+<td width="40%">Tong-Tch&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2630">Bladzijde 100</a></td>
+<td width="40%">Tong Tch&eacute;ou</td>
+<td width="40%">Tong-Tch&eacute;ou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2702">Bladzijde 103</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2798">Bladzijde 106</a></td>
+<td width="40%">Pe-Tch&eacute;-Li</td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2803">Bladzijde 107</a></td>
+<td width="40%">fatatisme</td>
+<td width="40%">fatalisme</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2817">Bladzijde 107</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2851">Bladzijde 108</a></td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-li</td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2881">Bladzijde 110</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2894">Bladzijde 110</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2912">Bladzijde 112</a></td>
+<td width="40%">tenpel</td>
+<td width="40%">tempel</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2915">Bladzijde 112</a></td>
+<td width="40%">Jezui&euml;ten</td>
+<td width="40%">Jezu&iuml;eten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2918">Bladzijde 112</a></td>
+<td width="40%">beschijving</td>
+<td width="40%">beschrijving</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2946">Bladzijde 114</a></td>
+<td width="40%">Koan-Ti-Miano</td>
+<td width="40%">Koan-Ti-Miao</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2968">Bladzijde 115</a></td>
+<td width="40%">Cha-Coa</td>
+<td width="40%">Cha-Coua</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2997">Bladzijde 116</a></td>
+<td width="40%">Tartaartsche</td>
+<td width="40%">Tartaarsche</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3029">Bladzijde 118</a></td>
+<td width="40%">nauwelijke</td>
+<td width="40%">nauwelijks</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3142">Bladzijde 123</a></td>
+<td width="40%">Lulalou</td>
+<td width="40%">Luhalou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3309">Bladzijde 130</a></td>
+<td width="40%">Pe-Tch&eacute;-Li</td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3321">Bladzijde 131</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3366">Bladzijde 132</a></td>
+<td width="40%">deed deed</td>
+<td width="40%">deed</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3394">Bladzijde 134</a></td>
+<td width="40%">Pe-Tch&eacute;-Li</td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3424">Bladzijde 135</a></td>
+<td width="40%">Normand&iuml;e</td>
+<td width="40%">Normandi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3429">Bladzijde 135</a></td>
+<td width="40%">voor</td>
+<td width="40%">voor-</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3450">Bladzijde 136</a></td>
+<td width="40%">makker</td>
+<td width="40%">makkers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3480">Bladzijde 138</a></td>
+<td width="40%">Leao-Tong</td>
+<td width="40%">L&eacute;ao-Tong</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3554">Bladzijde 142</a></td>
+<td width="40%">kuststeek</td>
+<td width="40%">kuststreek</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3714">Bladzijde 147</a></td>
+<td width="40%">Leao-Tong</td>
+<td width="40%">L&eacute;ao-Tong</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3729">Bladzijde 147</a></td>
+<td width="40%">orienteeren</td>
+<td width="40%">ori&euml;nteeren</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3753">Bladzijde 148</a></td>
+<td width="40%">H&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+<td width="40%">P&eacute;-Tch&eacute;-Li</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3813">Bladzijde 150</a></td>
+<td width="40%">Chao-Chique</td>
+<td width="40%">Chao-Chigne</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3909">Bladzijde 154</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">fluisterde </td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4019">Bladzijde 156</a></td>
+<td width="40%">hunnne</td>
+<td width="40%">hunne</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4268">Bladzijde 166</a></td>
+<td width="40%">&#8217;</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4356">Bladzijde 168</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4399">Bladzijde 170</a></td>
+<td width="40%">levensverzekeringmaatschappij</td>
+<td width="40%">levensverzekeringsmaatschappij</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4507">Bladzijde 174</a></td>
+<td width="40%">halver</td>
+<td width="40%">halven</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4535">Bladzijde 175</a></td>
+<td width="40%">eehter</td>
+<td width="40%">echter</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4666">Bladzijde 180</a></td>
+<td width="40%">reizigens</td>
+<td width="40%">reizigers</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4709">Bladzijde 180</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4740">Bladzijde 182</a></td>
+<td width="40%">moeielijkhen</td>
+<td width="40%">moeielijkheden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4833">Bladzijde 186</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4837">Bladzijde 186</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4840">Bladzijde 186</a></td>
+<td width="40%">Kfn-Fo</td>
+<td width="40%">Kin-Fo</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4858">Bladzijde 186</a></td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4917">Bladzijde 188</a></td>
+<td width="40%">verzekeringsmaatschaijpij</td>
+<td width="40%">verzekeringsmaatschappij</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4936">Bladzijde 188</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4976">Bladzijde 190</a></td>
+<td width="40%">Mantchourye</td>
+<td width="40%">Mantchourije</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4981">Bladzijde 190</a></td>
+<td width="40%">Kirghisen</td>
+<td width="40%">Kirgiesen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5035">Bladzijde 192</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5075">Bladzijde 194</a></td>
+<td width="40%">Lao-Schen</td>
+<td width="40%">Lao-Shen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5101">Bladzijde 194</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5179">Bladzijde 198</a></td>
+<td width="40%">Shang-ha&iuml;</td>
+<td width="40%">Shang-Ha&iuml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5225">Bladzijde 199</a></td>
+<td width="40%">oogenbllk</td>
+<td width="40%">oogenblik</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5345">Bladzijde 206</a></td>
+<td width="40%">kommande</td>
+<td width="40%">kommando</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5375">Bladzijde 207</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&raquo;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5439">Bladzijde 211</a></td>
+<td width="40%">Tofou</td>
+<td width="40%">Tofoa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5556">Bladzijde 216</a></td>
+<td width="40%">achtien</td>
+<td width="40%">achttien</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5606">Bladzijde 218</a></td>
+<td width="40%">Tomboua&iuml;</td>
+<td width="40%">Touboua&iuml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5771">Bladzijde 224</a></td>
+<td width="40%">t</td>
+<td width="40%">&#8217;t</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e6188">Bladzijde 230</a></td>
+<td width="40%">fraaijer</td>
+<td width="40%">fraaier</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of Wonderlijke avonturen van een Chinees,
+gevolgd door Muiterij aan boord der 'Bounty', by Jules Verne
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK WONDERLIJKE AVONTUREN VAN EEN CHINEES ***
+
+***** This file should be named 24773-h.htm or 24773-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+ http://www.gutenberg.org/2/4/7/7/24773/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties. Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research. They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement. See
+paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works. See paragraph 1.E below.
+
+1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States. If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed. Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work. You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change. If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges. If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form. However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+ the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+ you already use to calculate your applicable taxes. The fee is
+ owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+ has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+ Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments
+ must be paid within 60 days following each date on which you
+ prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+ returns. Royalty payments should be clearly marked as such and
+ sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+ address specified in Section 4, "Information about donations to
+ the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+ you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+ does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+ License. You must require such a user to return or
+ destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+ and discontinue all use of and all access to other copies of
+ Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+ money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+ electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+ of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+ distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from. If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation. The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund. If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations. Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+ Dr. Gregory B. Newby
+ Chief Executive and Director
+ gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment. Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements. We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance. To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+ http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/24773-h/images/cover.jpg b/24773-h/images/cover.jpg
new file mode 100644
index 0000000..be57ef0
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/cover.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/map.jpg b/24773-h/images/map.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ce84809
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/map.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/maph.jpg b/24773-h/images/maph.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cf4e40c
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/maph.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p000.jpg b/24773-h/images/p000.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fb5df84
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p000.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p005.jpg b/24773-h/images/p005.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c8c77b0
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p005.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p009.jpg b/24773-h/images/p009.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6fb1d4e
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p009.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p013.jpg b/24773-h/images/p013.jpg
new file mode 100644
index 0000000..307dee4
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p013.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p017.jpg b/24773-h/images/p017.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9301581
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p017.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p021.jpg b/24773-h/images/p021.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0ccff0e
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p021.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p025.jpg b/24773-h/images/p025.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5907bfa
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p025.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p029.jpg b/24773-h/images/p029.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a0ce8a0
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p029.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p033.jpg b/24773-h/images/p033.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bf43261
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p033.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p037.jpg b/24773-h/images/p037.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f38b875
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p037.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p041.jpg b/24773-h/images/p041.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9f55395
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p041.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p045.jpg b/24773-h/images/p045.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d6b2605
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p045.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p049.jpg b/24773-h/images/p049.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a47d5f2
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p049.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p053.jpg b/24773-h/images/p053.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8b6eb15
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p053.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p057.jpg b/24773-h/images/p057.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0f15aec
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p057.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p061.jpg b/24773-h/images/p061.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e09839f
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p061.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p065.jpg b/24773-h/images/p065.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f726eb9
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p065.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p069.jpg b/24773-h/images/p069.jpg
new file mode 100644
index 0000000..76c531c
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p069.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p073.jpg b/24773-h/images/p073.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f5b403f
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p073.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p077.jpg b/24773-h/images/p077.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b40762f
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p077.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p081.jpg b/24773-h/images/p081.jpg
new file mode 100644
index 0000000..109281d
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p081.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p085.jpg b/24773-h/images/p085.jpg
new file mode 100644
index 0000000..102ef53
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p085.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p089.jpg b/24773-h/images/p089.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f022eb3
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p089.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p093.jpg b/24773-h/images/p093.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d19148e
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p093.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p097.jpg b/24773-h/images/p097.jpg
new file mode 100644
index 0000000..14efc01
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p097.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p101.jpg b/24773-h/images/p101.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1db9a1f
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p101.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p105.jpg b/24773-h/images/p105.jpg
new file mode 100644
index 0000000..46b82d1
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p105.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p109.jpg b/24773-h/images/p109.jpg
new file mode 100644
index 0000000..fc60a0d
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p109.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p113.jpg b/24773-h/images/p113.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a89be9a
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p113.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p117.jpg b/24773-h/images/p117.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a1c6599
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p117.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p121.jpg b/24773-h/images/p121.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f1b8306
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p121.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p125.jpg b/24773-h/images/p125.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2c9b459
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p125.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p129.jpg b/24773-h/images/p129.jpg
new file mode 100644
index 0000000..597d444
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p129.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p133.jpg b/24773-h/images/p133.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ed3b47c
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p133.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p137.jpg b/24773-h/images/p137.jpg
new file mode 100644
index 0000000..cb7bf19
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p137.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p141.jpg b/24773-h/images/p141.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e71492a
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p141.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p145.jpg b/24773-h/images/p145.jpg
new file mode 100644
index 0000000..028e275
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p145.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p149.jpg b/24773-h/images/p149.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8134955
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p149.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p153.jpg b/24773-h/images/p153.jpg
new file mode 100644
index 0000000..04096ef
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p153.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p157.jpg b/24773-h/images/p157.jpg
new file mode 100644
index 0000000..2355e7a
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p157.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p161.jpg b/24773-h/images/p161.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7e8ba65
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p161.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p165.jpg b/24773-h/images/p165.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b3a5624
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p165.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p169.jpg b/24773-h/images/p169.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5853268
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p169.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p173.jpg b/24773-h/images/p173.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c742d2a
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p173.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p177.jpg b/24773-h/images/p177.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9f91fad
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p177.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p181.jpg b/24773-h/images/p181.jpg
new file mode 100644
index 0000000..53675d0
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p181.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p185.jpg b/24773-h/images/p185.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d37e897
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p185.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p189.jpg b/24773-h/images/p189.jpg
new file mode 100644
index 0000000..16b77dd
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p189.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p193.jpg b/24773-h/images/p193.jpg
new file mode 100644
index 0000000..65c6386
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p193.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p197.jpg b/24773-h/images/p197.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9e20db7
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p197.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p205.jpg b/24773-h/images/p205.jpg
new file mode 100644
index 0000000..58a86c8
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p205.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p209.jpg b/24773-h/images/p209.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9d58cce
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p209.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p213.jpg b/24773-h/images/p213.jpg
new file mode 100644
index 0000000..276eba9
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p213.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p217.jpg b/24773-h/images/p217.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ef799ae
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p217.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/p221.jpg b/24773-h/images/p221.jpg
new file mode 100644
index 0000000..960b85e
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/p221.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-h/images/titlepage.jpg b/24773-h/images/titlepage.jpg
new file mode 100644
index 0000000..bcbc60c
--- /dev/null
+++ b/24773-h/images/titlepage.jpg
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/f0001.png b/24773-page-images/f0001.png
new file mode 100644
index 0000000..88148d8
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/f0001.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/f0002.png b/24773-page-images/f0002.png
new file mode 100644
index 0000000..dfdcb1d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/f0002.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/f0003.png b/24773-page-images/f0003.png
new file mode 100644
index 0000000..b6bf5cc
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/f0003.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/f0004.png b/24773-page-images/f0004.png
new file mode 100644
index 0000000..47986fa
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/f0004.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0001.png b/24773-page-images/p0001.png
new file mode 100644
index 0000000..af2d7b6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0001.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0002.png b/24773-page-images/p0002.png
new file mode 100644
index 0000000..50416a4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0002.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0003.png b/24773-page-images/p0003.png
new file mode 100644
index 0000000..64e32f2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0003.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0004.png b/24773-page-images/p0004.png
new file mode 100644
index 0000000..bd94f1c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0004.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0005.png b/24773-page-images/p0005.png
new file mode 100644
index 0000000..34d28c4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0005.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0006.png b/24773-page-images/p0006.png
new file mode 100644
index 0000000..7df117e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0006.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0007.png b/24773-page-images/p0007.png
new file mode 100644
index 0000000..047f1cf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0007.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0008.png b/24773-page-images/p0008.png
new file mode 100644
index 0000000..f065341
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0008.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0009.png b/24773-page-images/p0009.png
new file mode 100644
index 0000000..4c39dd6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0009.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0010.png b/24773-page-images/p0010.png
new file mode 100644
index 0000000..516ef86
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0010.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0011.png b/24773-page-images/p0011.png
new file mode 100644
index 0000000..fb19990
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0011.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0012.png b/24773-page-images/p0012.png
new file mode 100644
index 0000000..e754410
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0012.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0013.png b/24773-page-images/p0013.png
new file mode 100644
index 0000000..da10805
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0013.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0014.png b/24773-page-images/p0014.png
new file mode 100644
index 0000000..cd6c1ff
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0014.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0015.png b/24773-page-images/p0015.png
new file mode 100644
index 0000000..59a0a7a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0015.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0016.png b/24773-page-images/p0016.png
new file mode 100644
index 0000000..ea4737f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0016.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0017.png b/24773-page-images/p0017.png
new file mode 100644
index 0000000..6ad8441
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0017.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0018.png b/24773-page-images/p0018.png
new file mode 100644
index 0000000..a6efc12
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0018.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0019.png b/24773-page-images/p0019.png
new file mode 100644
index 0000000..d0788f7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0019.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0020.png b/24773-page-images/p0020.png
new file mode 100644
index 0000000..e7df08c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0020.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0021.png b/24773-page-images/p0021.png
new file mode 100644
index 0000000..892e108
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0021.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0022.png b/24773-page-images/p0022.png
new file mode 100644
index 0000000..e93ad1a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0022.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0023.png b/24773-page-images/p0023.png
new file mode 100644
index 0000000..396430f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0023.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0024.png b/24773-page-images/p0024.png
new file mode 100644
index 0000000..68c9562
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0024.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0025.png b/24773-page-images/p0025.png
new file mode 100644
index 0000000..105e7ad
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0025.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0026.png b/24773-page-images/p0026.png
new file mode 100644
index 0000000..9ef748d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0026.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0027.png b/24773-page-images/p0027.png
new file mode 100644
index 0000000..891f51e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0027.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0028.png b/24773-page-images/p0028.png
new file mode 100644
index 0000000..156e220
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0028.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0029.png b/24773-page-images/p0029.png
new file mode 100644
index 0000000..cb5a0c3
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0029.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0030.png b/24773-page-images/p0030.png
new file mode 100644
index 0000000..96bce9e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0030.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0031.png b/24773-page-images/p0031.png
new file mode 100644
index 0000000..899e1e1
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0031.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0032.png b/24773-page-images/p0032.png
new file mode 100644
index 0000000..2f0af29
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0032.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0033.png b/24773-page-images/p0033.png
new file mode 100644
index 0000000..51041d0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0033.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0034.png b/24773-page-images/p0034.png
new file mode 100644
index 0000000..8b8ed39
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0034.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0035.png b/24773-page-images/p0035.png
new file mode 100644
index 0000000..e140810
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0035.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0036.png b/24773-page-images/p0036.png
new file mode 100644
index 0000000..eacd078
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0036.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0037.png b/24773-page-images/p0037.png
new file mode 100644
index 0000000..4c84095
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0037.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0038.png b/24773-page-images/p0038.png
new file mode 100644
index 0000000..26ee873
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0038.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0039.png b/24773-page-images/p0039.png
new file mode 100644
index 0000000..d97316f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0039.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0040.png b/24773-page-images/p0040.png
new file mode 100644
index 0000000..fd16414
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0040.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0041.png b/24773-page-images/p0041.png
new file mode 100644
index 0000000..3309ecb
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0041.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0042.png b/24773-page-images/p0042.png
new file mode 100644
index 0000000..93bcc5e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0042.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0043.png b/24773-page-images/p0043.png
new file mode 100644
index 0000000..196ae7b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0043.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0044.png b/24773-page-images/p0044.png
new file mode 100644
index 0000000..31a3908
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0044.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0045.png b/24773-page-images/p0045.png
new file mode 100644
index 0000000..c71c810
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0045.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0046.png b/24773-page-images/p0046.png
new file mode 100644
index 0000000..9ca47e4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0046.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0047.png b/24773-page-images/p0047.png
new file mode 100644
index 0000000..039c4ef
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0047.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0048.png b/24773-page-images/p0048.png
new file mode 100644
index 0000000..1a327d7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0048.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0049.png b/24773-page-images/p0049.png
new file mode 100644
index 0000000..1938810
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0049.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0050.png b/24773-page-images/p0050.png
new file mode 100644
index 0000000..b702537
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0050.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0051.png b/24773-page-images/p0051.png
new file mode 100644
index 0000000..1ac7546
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0051.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0052.png b/24773-page-images/p0052.png
new file mode 100644
index 0000000..1ee1d39
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0052.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0053.png b/24773-page-images/p0053.png
new file mode 100644
index 0000000..ce3d0fb
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0053.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0054.png b/24773-page-images/p0054.png
new file mode 100644
index 0000000..025627d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0054.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0055.png b/24773-page-images/p0055.png
new file mode 100644
index 0000000..f290860
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0055.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0056.png b/24773-page-images/p0056.png
new file mode 100644
index 0000000..98e9887
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0056.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0057.png b/24773-page-images/p0057.png
new file mode 100644
index 0000000..4a0ce74
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0057.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0058.png b/24773-page-images/p0058.png
new file mode 100644
index 0000000..d5928a0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0058.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0059.png b/24773-page-images/p0059.png
new file mode 100644
index 0000000..18f8344
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0059.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0060.png b/24773-page-images/p0060.png
new file mode 100644
index 0000000..4e1b975
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0060.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0061.png b/24773-page-images/p0061.png
new file mode 100644
index 0000000..c7a9390
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0061.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0062.png b/24773-page-images/p0062.png
new file mode 100644
index 0000000..07cd9da
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0062.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0063.png b/24773-page-images/p0063.png
new file mode 100644
index 0000000..558ab96
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0063.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0064.png b/24773-page-images/p0064.png
new file mode 100644
index 0000000..f514048
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0064.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0065.png b/24773-page-images/p0065.png
new file mode 100644
index 0000000..7c14c05
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0065.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0066.png b/24773-page-images/p0066.png
new file mode 100644
index 0000000..6cdc1c6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0066.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0067.png b/24773-page-images/p0067.png
new file mode 100644
index 0000000..ae34074
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0067.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0068.png b/24773-page-images/p0068.png
new file mode 100644
index 0000000..8fc5865
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0068.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0069.png b/24773-page-images/p0069.png
new file mode 100644
index 0000000..eb8ff58
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0069.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0070.png b/24773-page-images/p0070.png
new file mode 100644
index 0000000..007c2f9
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0070.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0071.png b/24773-page-images/p0071.png
new file mode 100644
index 0000000..b4ee7c0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0071.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0072.png b/24773-page-images/p0072.png
new file mode 100644
index 0000000..ba75b68
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0072.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0073.png b/24773-page-images/p0073.png
new file mode 100644
index 0000000..1884f42
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0073.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0074.png b/24773-page-images/p0074.png
new file mode 100644
index 0000000..adde6ac
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0074.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0075.png b/24773-page-images/p0075.png
new file mode 100644
index 0000000..1ce5dd0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0075.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0076.png b/24773-page-images/p0076.png
new file mode 100644
index 0000000..d38ce5a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0076.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0077.png b/24773-page-images/p0077.png
new file mode 100644
index 0000000..1480f90
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0077.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0078.png b/24773-page-images/p0078.png
new file mode 100644
index 0000000..30d87e3
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0078.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0079.png b/24773-page-images/p0079.png
new file mode 100644
index 0000000..e77c0b4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0079.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0080.png b/24773-page-images/p0080.png
new file mode 100644
index 0000000..e9ed79e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0080.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0081.png b/24773-page-images/p0081.png
new file mode 100644
index 0000000..12913a0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0081.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0082.png b/24773-page-images/p0082.png
new file mode 100644
index 0000000..9cbb95f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0082.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0083.png b/24773-page-images/p0083.png
new file mode 100644
index 0000000..d93c5b7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0083.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0084.png b/24773-page-images/p0084.png
new file mode 100644
index 0000000..21b1b9c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0084.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0085.png b/24773-page-images/p0085.png
new file mode 100644
index 0000000..c5d359a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0085.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0086.png b/24773-page-images/p0086.png
new file mode 100644
index 0000000..5988817
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0086.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0087.png b/24773-page-images/p0087.png
new file mode 100644
index 0000000..235013b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0087.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0088.png b/24773-page-images/p0088.png
new file mode 100644
index 0000000..518ee4d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0088.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0089.png b/24773-page-images/p0089.png
new file mode 100644
index 0000000..27a4961
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0089.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0090.png b/24773-page-images/p0090.png
new file mode 100644
index 0000000..91aba55
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0090.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0091.png b/24773-page-images/p0091.png
new file mode 100644
index 0000000..5caf861
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0091.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0092.png b/24773-page-images/p0092.png
new file mode 100644
index 0000000..5ef59b3
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0092.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0093.png b/24773-page-images/p0093.png
new file mode 100644
index 0000000..15e3d34
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0093.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0094.png b/24773-page-images/p0094.png
new file mode 100644
index 0000000..0e3f74c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0094.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0095.png b/24773-page-images/p0095.png
new file mode 100644
index 0000000..16f0823
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0095.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0096.png b/24773-page-images/p0096.png
new file mode 100644
index 0000000..1349007
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0096.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0097.png b/24773-page-images/p0097.png
new file mode 100644
index 0000000..65fb6f4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0097.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0098.png b/24773-page-images/p0098.png
new file mode 100644
index 0000000..3990518
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0098.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0099.png b/24773-page-images/p0099.png
new file mode 100644
index 0000000..576e5cf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0099.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0100.png b/24773-page-images/p0100.png
new file mode 100644
index 0000000..4a1b17f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0100.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0101.png b/24773-page-images/p0101.png
new file mode 100644
index 0000000..6bcd503
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0101.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0102.png b/24773-page-images/p0102.png
new file mode 100644
index 0000000..f6cc1ba
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0102.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0103.png b/24773-page-images/p0103.png
new file mode 100644
index 0000000..7b5b223
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0103.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0104.png b/24773-page-images/p0104.png
new file mode 100644
index 0000000..7246650
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0104.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0105.png b/24773-page-images/p0105.png
new file mode 100644
index 0000000..ae783f6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0105.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0106.png b/24773-page-images/p0106.png
new file mode 100644
index 0000000..db2576b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0106.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0107.png b/24773-page-images/p0107.png
new file mode 100644
index 0000000..2ece24a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0107.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0108.png b/24773-page-images/p0108.png
new file mode 100644
index 0000000..2067dd6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0108.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0109.png b/24773-page-images/p0109.png
new file mode 100644
index 0000000..fd712fb
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0109.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0110.png b/24773-page-images/p0110.png
new file mode 100644
index 0000000..867eaf7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0110.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0111.png b/24773-page-images/p0111.png
new file mode 100644
index 0000000..0567413
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0111.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0112.png b/24773-page-images/p0112.png
new file mode 100644
index 0000000..bc3178f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0112.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0113.png b/24773-page-images/p0113.png
new file mode 100644
index 0000000..f016c87
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0113.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0114.png b/24773-page-images/p0114.png
new file mode 100644
index 0000000..5e49699
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0114.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0115.png b/24773-page-images/p0115.png
new file mode 100644
index 0000000..d123ed0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0115.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0116.png b/24773-page-images/p0116.png
new file mode 100644
index 0000000..ff5a5fb
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0116.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0117.png b/24773-page-images/p0117.png
new file mode 100644
index 0000000..8700024
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0117.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0118.png b/24773-page-images/p0118.png
new file mode 100644
index 0000000..a7ecc2d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0118.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0119.png b/24773-page-images/p0119.png
new file mode 100644
index 0000000..b0e672e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0119.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0120.png b/24773-page-images/p0120.png
new file mode 100644
index 0000000..550d805
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0120.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0121.png b/24773-page-images/p0121.png
new file mode 100644
index 0000000..e8b569d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0121.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0122.png b/24773-page-images/p0122.png
new file mode 100644
index 0000000..d5b2bb3
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0122.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0123.png b/24773-page-images/p0123.png
new file mode 100644
index 0000000..55f3361
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0123.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0124.png b/24773-page-images/p0124.png
new file mode 100644
index 0000000..a145cdf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0124.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0125.png b/24773-page-images/p0125.png
new file mode 100644
index 0000000..81c1abd
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0125.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0126.png b/24773-page-images/p0126.png
new file mode 100644
index 0000000..8242e57
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0126.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0127.png b/24773-page-images/p0127.png
new file mode 100644
index 0000000..499e518
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0127.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0128.png b/24773-page-images/p0128.png
new file mode 100644
index 0000000..01f358f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0128.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0129.png b/24773-page-images/p0129.png
new file mode 100644
index 0000000..dffc08b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0129.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0130.png b/24773-page-images/p0130.png
new file mode 100644
index 0000000..e2bb6a6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0130.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0131.png b/24773-page-images/p0131.png
new file mode 100644
index 0000000..d54e43f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0131.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0132.png b/24773-page-images/p0132.png
new file mode 100644
index 0000000..eee9947
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0132.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0133.png b/24773-page-images/p0133.png
new file mode 100644
index 0000000..e150fcf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0133.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0134.png b/24773-page-images/p0134.png
new file mode 100644
index 0000000..1984026
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0134.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0135.png b/24773-page-images/p0135.png
new file mode 100644
index 0000000..bbd2ebf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0135.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0136.png b/24773-page-images/p0136.png
new file mode 100644
index 0000000..b0f8013
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0136.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0137.png b/24773-page-images/p0137.png
new file mode 100644
index 0000000..d8107a2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0137.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0138.png b/24773-page-images/p0138.png
new file mode 100644
index 0000000..3d3001a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0138.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0139.png b/24773-page-images/p0139.png
new file mode 100644
index 0000000..a435ce7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0139.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0140.png b/24773-page-images/p0140.png
new file mode 100644
index 0000000..9fcd717
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0140.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0141.png b/24773-page-images/p0141.png
new file mode 100644
index 0000000..ddb93e7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0141.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0142.png b/24773-page-images/p0142.png
new file mode 100644
index 0000000..0e0c213
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0142.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0143.png b/24773-page-images/p0143.png
new file mode 100644
index 0000000..d2efb5e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0143.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0144.png b/24773-page-images/p0144.png
new file mode 100644
index 0000000..2dd2bb3
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0144.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0145.png b/24773-page-images/p0145.png
new file mode 100644
index 0000000..07351ce
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0145.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0146.png b/24773-page-images/p0146.png
new file mode 100644
index 0000000..293b257
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0146.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0147.png b/24773-page-images/p0147.png
new file mode 100644
index 0000000..8369baf
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0147.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0148.png b/24773-page-images/p0148.png
new file mode 100644
index 0000000..4e625c0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0148.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0149.png b/24773-page-images/p0149.png
new file mode 100644
index 0000000..0fcb849
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0149.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0150.png b/24773-page-images/p0150.png
new file mode 100644
index 0000000..5af4ed8
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0150.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0151.png b/24773-page-images/p0151.png
new file mode 100644
index 0000000..7ceaeb4
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0151.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0152.png b/24773-page-images/p0152.png
new file mode 100644
index 0000000..cf7aa59
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0152.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0153.png b/24773-page-images/p0153.png
new file mode 100644
index 0000000..e39d398
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0153.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0154.png b/24773-page-images/p0154.png
new file mode 100644
index 0000000..f6ab253
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0154.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0155.png b/24773-page-images/p0155.png
new file mode 100644
index 0000000..386bd13
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0155.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0156.png b/24773-page-images/p0156.png
new file mode 100644
index 0000000..58c9b4f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0156.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0157.png b/24773-page-images/p0157.png
new file mode 100644
index 0000000..ad425a9
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0157.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0158.png b/24773-page-images/p0158.png
new file mode 100644
index 0000000..b9be898
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0158.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0159.png b/24773-page-images/p0159.png
new file mode 100644
index 0000000..5c87f0a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0159.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0160.png b/24773-page-images/p0160.png
new file mode 100644
index 0000000..0aaa5f2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0160.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0161.png b/24773-page-images/p0161.png
new file mode 100644
index 0000000..1e9f6ea
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0161.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0162.png b/24773-page-images/p0162.png
new file mode 100644
index 0000000..be5555a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0162.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0163.png b/24773-page-images/p0163.png
new file mode 100644
index 0000000..48d43b6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0163.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0164.png b/24773-page-images/p0164.png
new file mode 100644
index 0000000..e70648c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0164.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0165.png b/24773-page-images/p0165.png
new file mode 100644
index 0000000..e4274ad
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0165.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0166.png b/24773-page-images/p0166.png
new file mode 100644
index 0000000..2cacf4f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0166.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0167.png b/24773-page-images/p0167.png
new file mode 100644
index 0000000..e3a8c96
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0167.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0168.png b/24773-page-images/p0168.png
new file mode 100644
index 0000000..73683aa
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0168.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0169.png b/24773-page-images/p0169.png
new file mode 100644
index 0000000..caed929
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0169.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0170.png b/24773-page-images/p0170.png
new file mode 100644
index 0000000..d8c7ca2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0170.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0171.png b/24773-page-images/p0171.png
new file mode 100644
index 0000000..f7ecb2f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0171.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0172.png b/24773-page-images/p0172.png
new file mode 100644
index 0000000..bc07920
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0172.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0173.png b/24773-page-images/p0173.png
new file mode 100644
index 0000000..1b3c941
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0173.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0174.png b/24773-page-images/p0174.png
new file mode 100644
index 0000000..e4fc733
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0174.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0175.png b/24773-page-images/p0175.png
new file mode 100644
index 0000000..591b95c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0175.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0176.png b/24773-page-images/p0176.png
new file mode 100644
index 0000000..77e9503
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0176.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0177.png b/24773-page-images/p0177.png
new file mode 100644
index 0000000..df34e43
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0177.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0178.png b/24773-page-images/p0178.png
new file mode 100644
index 0000000..a226701
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0178.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0179.png b/24773-page-images/p0179.png
new file mode 100644
index 0000000..8847d40
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0179.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0180.png b/24773-page-images/p0180.png
new file mode 100644
index 0000000..32dba85
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0180.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0181.png b/24773-page-images/p0181.png
new file mode 100644
index 0000000..0893dfc
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0181.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0182.png b/24773-page-images/p0182.png
new file mode 100644
index 0000000..8596362
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0182.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0183.png b/24773-page-images/p0183.png
new file mode 100644
index 0000000..633bd8c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0183.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0184.png b/24773-page-images/p0184.png
new file mode 100644
index 0000000..4319024
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0184.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0185.png b/24773-page-images/p0185.png
new file mode 100644
index 0000000..3e38504
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0185.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0186.png b/24773-page-images/p0186.png
new file mode 100644
index 0000000..03f8a35
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0186.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0187.png b/24773-page-images/p0187.png
new file mode 100644
index 0000000..b5526b1
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0187.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0188.png b/24773-page-images/p0188.png
new file mode 100644
index 0000000..9c80ba1
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0188.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0189.png b/24773-page-images/p0189.png
new file mode 100644
index 0000000..c4a9a34
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0189.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0190.png b/24773-page-images/p0190.png
new file mode 100644
index 0000000..b494340
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0190.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0191.png b/24773-page-images/p0191.png
new file mode 100644
index 0000000..208174d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0191.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0192.png b/24773-page-images/p0192.png
new file mode 100644
index 0000000..aa9b8c7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0192.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0193.png b/24773-page-images/p0193.png
new file mode 100644
index 0000000..5ed9ea6
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0193.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0194.png b/24773-page-images/p0194.png
new file mode 100644
index 0000000..4190947
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0194.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0195.png b/24773-page-images/p0195.png
new file mode 100644
index 0000000..a1294bb
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0195.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0196.png b/24773-page-images/p0196.png
new file mode 100644
index 0000000..a6134d5
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0196.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0197.png b/24773-page-images/p0197.png
new file mode 100644
index 0000000..3f88048
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0197.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0198.png b/24773-page-images/p0198.png
new file mode 100644
index 0000000..93a64f0
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0198.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0199.png b/24773-page-images/p0199.png
new file mode 100644
index 0000000..992c2a7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0199.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0200.png b/24773-page-images/p0200.png
new file mode 100644
index 0000000..414b644
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0200.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0201.png b/24773-page-images/p0201.png
new file mode 100644
index 0000000..f6e1db7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0201.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0202.png b/24773-page-images/p0202.png
new file mode 100644
index 0000000..010b5a2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0202.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0203.png b/24773-page-images/p0203.png
new file mode 100644
index 0000000..c03e2f7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0203.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0204.png b/24773-page-images/p0204.png
new file mode 100644
index 0000000..d07f5e7
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0204.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0205.png b/24773-page-images/p0205.png
new file mode 100644
index 0000000..181290a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0205.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0206.png b/24773-page-images/p0206.png
new file mode 100644
index 0000000..3a258ce
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0206.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0207.png b/24773-page-images/p0207.png
new file mode 100644
index 0000000..18b0522
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0207.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0208.png b/24773-page-images/p0208.png
new file mode 100644
index 0000000..154740e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0208.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0209.png b/24773-page-images/p0209.png
new file mode 100644
index 0000000..541c09c
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0209.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0210.png b/24773-page-images/p0210.png
new file mode 100644
index 0000000..220e46b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0210.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0211.png b/24773-page-images/p0211.png
new file mode 100644
index 0000000..a8f981f
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0211.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0212.png b/24773-page-images/p0212.png
new file mode 100644
index 0000000..90400b2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0212.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0213.png b/24773-page-images/p0213.png
new file mode 100644
index 0000000..819d443
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0213.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0214.png b/24773-page-images/p0214.png
new file mode 100644
index 0000000..4480c38
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0214.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0215.png b/24773-page-images/p0215.png
new file mode 100644
index 0000000..34f639e
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0215.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0216.png b/24773-page-images/p0216.png
new file mode 100644
index 0000000..d41cd34
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0216.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0217.png b/24773-page-images/p0217.png
new file mode 100644
index 0000000..f6e92b5
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0217.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0218.png b/24773-page-images/p0218.png
new file mode 100644
index 0000000..cae1cb2
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0218.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0219.png b/24773-page-images/p0219.png
new file mode 100644
index 0000000..6bdd85a
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0219.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0220.png b/24773-page-images/p0220.png
new file mode 100644
index 0000000..e1c802b
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0220.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0221.png b/24773-page-images/p0221.png
new file mode 100644
index 0000000..5a99214
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0221.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0222.png b/24773-page-images/p0222.png
new file mode 100644
index 0000000..a13fe87
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0222.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0223.png b/24773-page-images/p0223.png
new file mode 100644
index 0000000..f47e174
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0223.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/p0224.png b/24773-page-images/p0224.png
new file mode 100644
index 0000000..957f4e1
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/p0224.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/q0001.png b/24773-page-images/q0001.png
new file mode 100644
index 0000000..921e357
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/q0001.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/q0002.png b/24773-page-images/q0002.png
new file mode 100644
index 0000000..a1622af
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/q0002.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/q0003.png b/24773-page-images/q0003.png
new file mode 100644
index 0000000..3daba9d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/q0003.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/q0004.png b/24773-page-images/q0004.png
new file mode 100644
index 0000000..1c0a549
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/q0004.png
Binary files differ
diff --git a/24773-page-images/q0005.png b/24773-page-images/q0005.png
new file mode 100644
index 0000000..c16506d
--- /dev/null
+++ b/24773-page-images/q0005.png
Binary files differ
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..deb8177
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #24773 (https://www.gutenberg.org/ebooks/24773)