62 files changed, 23140 insertions, 0 deletions
diff --git a/.gitattributes b/.gitattributes
new file mode 100644
index 0000000..6833f05
--- /dev/null
+++ b/.gitattributes
@@ -0,0 +1,3 @@
+* text=auto
+*.txt text
+*.md text
diff --git a/24630-8.txt b/24630-8.txt
new file mode 100644
index 0000000..964474f
--- /dev/null
+++ b/24630-8.txt
@@ -0,0 +1,11798 @@
+The Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van
+Santillano, deel 2 van 2, by Alain Ren� Le Sage
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, deel 2 van 2
+       De Spaansche Avonturier
+
+Author: Alain Ren� Le Sage
+
+Illustrator: Jean Gigoux
+
+Release Date: February 16, 2008 [EBook #24630]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+
+
+                       WERELD BIBLIOTHEEK
+
+                  Onder leiding van L. Simons.
+
+UITGEGEVEN DOOR: DE MAATSCHAPPIJ VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR
+                           AMSTERDAM
+
+
+
+
+
+                       Alain Ren� Le Sage
+
+                 De Zonderlinge Lotgevallen van
+                    Gil Blas van Santillano,
+                    De Spaansche Avonturier
+
+                Met Illustraties van Jean Gigoux
+
+                          Tweede Deel
+
+
+
+
+
+
+          GEDRUKT TER DRUKKERIJ "DE DEGEL," AMSTERDAM
+
+
+
+
+
+
+
+
+ZESDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Wat Gil Blas en zijn metgezellen deden, na den graaf de Polan te
+hebben verlaten; van het gewichtige plan, dat Ambrosius vormde,
+en op welke wijze het werd uitgevoerd.
+
+
+Nadat de graaf de Polan ons nogmaals verzekerd had, dat wij steeds op
+zijn dankbaarheid zouden kunnen rekenen, riep hij den waard, om hem
+te raadplegen over de middelen veilig in Turijn te komen, waar hij
+plan had heen te gaan. Wij verlieten het hotel en sloegen den weg in,
+dien Lamela koos.
+
+Na twee uren begon het dag te worden en kwamen we te Campillo
+aan. We trokken door de bergen, die tusschen dit dorp en Requena
+liggen. Overdag rustten wij en telden onze geldmiddelen, die zeer
+versterkt waren door den inhoud van de zakken der roovers, want men
+had niet minder dan driehonderd pistolen bij hen gevonden. Tegen den
+avond begaven wij ons weer op weg en den volgenden morgen betraden
+wij den bodem van het koninkrijk Valencia. In het eerste bosch
+besloten wij rust te houden. In de schaduw van de boomen en bij
+een beek met kristalhelder water, vleiden wij ons neer; maar, toen
+wij wilden gaan ontbijten, bemerkten wij, dat we maar zeer weinig
+levensmiddelen meer hadden en onze wijnzak was reeds een lichaam
+zonder ziel geworden. "Mijne heeren," zei Ambrosius, "de schoonste
+plaatsen bekoren niet zonder Bacchus en zonder C�res. Ik meen, dat
+wij vandaag provisie moeten inslaan en zal daarvoor naar Xelva gaan,
+een lieve stad en niet meer dan twee mijlen ver." Hij sprong weer te
+paard en reed snel weg, zoodat we hem spoedig terug verwachtten.
+
+Maar de halve dag verliep en wij wachtten tevergeefs. Toen de avond
+begon te vallen en wij reeds ongerust begonnen te worden, zagen
+wij hem eindelijk belast en beladen aankomen. Behalve wijn, brood
+en gebraden wild, had hij een groot pak met kleeren op zijn paard,
+waarnaar wij met aandacht keken. Hij bemerkte het en zei glimlachend:
+"Mijne heeren, ge bekijkt die met verwondering en ik kan dat begrijpen,
+ik zal u laten zien, wat dit pak inhoudt en geef u te raden, waartoe
+dat alles moet dienen." Hij vertoonde achtereenvolgens een toga,
+een jas, een wambuis, een grooten inktkoker, een boek, wit papier,
+een hangslot en een groot zegel van groen lak.
+
+Don Rapha�l zei, dat hij er niet aan twijfelde of Ambrosius had goede
+inkoopen gedaan, maar hij vroeg, waar dat alles toe moest dienen.
+
+Ambrosius antwoordde: "Al die zaken hebben mij met elkaar zes pistolen
+gekost en ik ben er zeker van, dat zij ons minstens vijfhonderd zullen
+opbrengen. Ik ben er de man niet naar om mijn geld aan nuttelooze zaken
+te besteden. Ik heb een plan gevormd, een plan, dat ontegenzeggelijk
+een van de vernuftigste is, dat ooit in een menschelijk brein is
+opgekomen. Gij zult er over oordeelen, want ik zal het u meedeelen
+en ik ben er zeker van, dat gij het prachtig zult vinden."
+
+"Nadat ik brood had ingeslagen, ging ik naar een kok, waar ik last
+gaf, dat men voor mij aan het spit zou steken zes patrijzen, evenveel
+kuikens en jonge konijnen. Terwijl men het vleesch braadde en ik
+daarop zat te wachten, kwam er een man binnen, die zeer uit zijn
+humeur was en zich bij den kok beklaagde. Hij riep: "Samuel Simon is
+de grootste stommeling van alle winkeliers in Xelva. Hij heeft mij in
+zijn vollen winkel beleedigd. De vlegel heeft mij crediet geweigerd
+voor zes el laken. En toch weet hij heel goed, dat ik een soliede
+handwerksman ben en dat hij door mij geen schade zal lijden. Aan
+personen, die eenigszins deftig zijn, levert hij graag op crediet,
+maar met een eerlijk burger durft hij niets wagen! Wat een vervloekte
+jood! Ik hoop, dat hij eens goed zal worden beetgenomen, daar zullen
+velen pleizier in hebben."
+
+Terwijl ik dien man zoo hoorde spreken, kwam het plan bij mij
+op, om hem te wreken en eens een grap uit te halen met Samuel
+Simon. "Mijn vriend," zei ik, "welk karakter heeft de man, van wien
+gij spreekt?" "Een zeer slecht karakter," kreeg ik ten antwoord,
+"hij is een woekeraar van het ergste soort, hoewel hij den schijn
+aanneemt van een eerlijk man te zijn. Het is een jood, die katholiek
+geworden is, maar in zijn ziel is hij nog een jood en alleen uit
+eigenbelang is hij van geloof veranderd."
+
+Nadat ik nog het een en ander omtrent Samuel Simon had gehoord,
+ging ik zijn winkel eens opnemen en verzon toen een schelmenstreek,
+den bediende van mijnheer Gil Blas waardig. Daarna bezocht ik een
+uitdrager, waar ik deze zaken kocht; de kleeren zijn noodig voor een
+inquisiteur, een griffier en een gerechtsdienaar. Dat is alles wat
+ik gedaan heb en wat mij opgehouden heeft."
+
+Don Rapha�l toonde zich verrukt over de comedie, welke men zou gaan
+spelen. "Het plan is uitstekend!" riep hij, "en over de uitvoering
+behoeft ge u niet ongerust te maken. Gij hebt behoefte aan twee goede
+acteurs, die u ter zijde staan en die zijn gevonden. Ge hebt zelf
+een vroom uiterlijk, uitstekend geschikt voor een inquisiteur, ik zal
+den griffier voorstellen en mijnheer Gil Blas zal wel zoo goed willen
+zijn voor gerechtsdienaar te spelen. Zoo zijn de rollen goed verdeeld,
+morgen zullen wij het stuk spelen en voor het succes sta ik in."
+
+Ik moet eerlijk zeggen, dat ik het plan, dat don Rapha�l zoo schoon
+vond, niet goed begreep, maar onder het souper bracht men mij op de
+hoogte en het scheen mij een vernuftige streek. Nadat wij het gebraad
+en den wijn behoorlijk hadden toegesproken, strekten wij ons op het
+gras uit en sliepen weldra in. Maar onze slaap duurde niet lang. Nog
+in den nacht kwam de onverbiddelijke Ambrosius ons roepen. "Opstaan,
+opstaan!" riep hij; "menschen, die voor de uitvoering van een groote
+onderneming staan, mogen niet lui zijn."
+
+"De duivel hale je, mijnheer de inquisiteur, wat zijt ge vroeg!" riep
+don Rapha�l. "Dat moet wel, mijnheer de griffier," zei de andere,
+"ik heb vannacht gedroomd, dat ik den jood de haren uit zijn baard
+rukte. Is dat niet een slechte droom voor hem?"
+
+We gingen in een opgewekte stemming ontbijten en begonnen ons daarna
+te verkleeden. Er werd door ons nogal wat tijd daaraan besteed en
+wij zagen er uit als de personen, die wij wilden voorstellen, daarna
+liepen wij tot het einde van het bosch en rustten daar weder geruimen
+tijd, om tegen schemerdonker de poorten van de stad binnen te gaan,
+waar we nu vlakbij waren.
+
+Onze paarden lieten wij in het bosch achter bij don Alphonse, die
+tot zijn groote tevredenheid geen andere rol in het stuk speelde. We
+gingen niet dadelijk naar Samuel Simon, maar eerst naar een herberg,
+dicht bij zijn huis. Mijnheer de inquisiteur liep vooruit, trad
+binnen en zei op ernstigen toon tot den waard: "Ik wenschte u alleen
+te spreken, ik heb u eenige vragen te doen over een zaak, betreffende
+den dienst van de inquisitie en dus zeer gewichtig." De waard bracht
+hem in een zaal en toen Lamela zag, dat wij alleen met hem waren,
+zei hij: "Ik ben commissaris van den heiligen dienst." Bij die
+woorden verbleekte de herbergier en zei met bevende stem, dat hij
+aan de heilige inquisitie geen reden meende te hebben gegeven om
+zich over hem te beklagen. Ambrosius zei op zachten toon, dat men er
+ook niet aan dacht, om het hem moeilijk te maken en hij vervolgde:
+"De inquisitie is gestreng, maar altijd rechtvaardig. Hoezeer ook
+klaar om te straffen, met God's hulp verwart zij toch niet schuld
+en onschuld. In ��n woord: om gestraft te worden, moet men schuldig
+zijn. 't Is niet voor u, dat ik naar Xelva gekomen ben, maar voor
+zekeren koopman, Samuel Simon. Er is ons een zeer slecht rapport
+omtrent zijn gedrag toegekomen. Hij is, zegt men, nog altijd jood en
+heeft het Christendom alleen aanvaard uit berekening. Uit naam van
+den heiligen dienst vraag ik u mij mee te deelen, wat ge van dien
+man weet. Wacht u er voor, hem als buurman en misschien als vriend
+te willen verontschuldigen, want ik verklaar u, indien ik dat merk,
+zijt ge evengoed verloren als hij. Schrijf griffier."
+
+De griffier, die zijn papier en inktkoker reeds in de hand hield,
+ging aan een tafel zitten en maakte zich met het ernstigste gezicht
+van de wereld gereed om de antwoorden op te schrijven van den waard,
+die levendig betuigde dat hij aan de waarheid niets te kort zou doen.
+
+"Antwoord mij alleen op mijn vragen, iets anders verwacht ik van
+u niet."
+
+"Ziet gij Samuel Simon dikwijls de kerk bezoeken?" "Daar heb ik niet
+op gelet," antwoordde de waard, "ik herinner mij niet, hem bij ons in
+de kerk te hebben gezien." "Goed. Schrijf, dat men hem nooit in de
+kerk ziet." "Dat heb ik niet gezegd, mijnheer," riep de herbergier,
+"ik heb alleen gezegd, dat ik hem bij ons niet gezien heb, misschien
+gaat hij ergens anders of op een anderen tijd dan ik."
+
+"Mijn vriend, ge vergeet, dat ge bij dit verhoor Samuel Simon niet
+moogt verontschuldigen: de gevolgen daarvan heb ik u meegedeeld. Ge
+moet mij mededeeling doen van de zaken, welke tegen hem getuigen."
+
+"In dat geval," antwoordde de waard, "zal mijn getuigenis u van zeer
+weinig waarde zijn. Ik ken dien koopman bijna niet en kan dus niets
+goeds en evenmin iets kwaads van hem zeggen; maar als gij weten wilt
+hoe hij in zijn levenswandel is, dan zal ik Gaspard, zijn knecht, hier
+roepen. Die jongen komt dikwijls 's avonds hier met zijn vrienden. Hij
+is welbespraakt en zal u alles zeggen van zijn meester, wat ge weten
+wilt. Uw griffier zal de handen vol aan hem hebben."
+
+"Voor uw openhartigheid ben ik u erkentelijk," zei Ambrosius, "het is
+ook een bewijs van godsdienstigen ijver, dat gij me een man aanwijst,
+die op de hoogte is van de gewoonten van Simon. Ik zal dat aan de
+Inquisitie overbrengen. Haast u om dien Gaspard op te zoeken, maar
+behandel die zaak zoo geheimzinnig mogelijk en zorg, dat vooral zijn
+meester niets bemerkt van hetgeen er gebeurt."
+
+De herbergier kweet zich spoedig van zijn opdracht en bracht den
+knecht.
+
+"Mijn zoon, wees welkom," zei Lamela, "ik ben inquisiteur en aangewezen
+om een onderzoek te doen naar Samuel Simon, die beschuldigd wordt
+den Judas te spelen. Gij woont bij hem en zijt getuige van de meeste
+van zijn daden. Ik geloof niet, dat het noodig is u te zeggen, dat
+ge verplicht zijt mij alles mee te deelen wat gij weet, indien ik u
+dat beveel namens de heilige inquisitie."
+
+"Mijnheer," antwoordde de jongen, "ge zoudt u moeilijk tot iemand
+kunnen richten, die beter in staat is om u in te lichten dan ik het
+ben. En ik zal aan uw wensch voldoen, ook zonder dat ge het namens
+de heilige inquisitie beveelt. Indien men, mijnheer, mijn meester
+voor het geval stelde, waarin ik nu verkeer, ben ik zeker, dat hij
+mij niet zou sparen en ik ben ook niet van plan het hem te doen. Ik
+zal dan maar beginnen met u te zeggen, dat hij een snuiter is, van
+wien men moeilijk de geheime gevoelens leert kennen, want naar buiten
+neemt hij allen schijn aan van een halve heilige te zijn, terwijl hij
+in den grond van zijn hart een groote deugniet is. Iederen avond gaat
+hij naar een kleine grisette...."
+
+"Het is goed, dat ge mij dit zegt," viel Ambrosius hem in de rede,
+"en ik bemerk uit hetgeen ge zegt, dat hij een man van slechte zeden
+is, maar geef mij niet anders dan een juist antwoord op de vragen,
+die ik u zal doen. Het is voornamelijk op het stuk van den godsdienst,
+dat ik belast ben mijn onderzoek in te stellen. Zeg mij of er wel
+eens varkensvleesch bij u wordt gegeten?"
+
+"Neen," was het antwoord, "ik geloof niet, dat wij het tweemaal hebben
+gegeten in het jaar, dat ik bij hem woon."
+
+"Zeer goed, schrijf op griffier, dat er bij Samuel Simon nooit
+varkensvleesch wordt gegeten. Daarentegen eet men er zeker soms wel
+lamsvleesch, nietwaar?"
+
+"Ja, dat gebeurt nog al eens," zei de jongen. "Ik herinner mij,
+dat wij het met de laatste Paschen nog hebben gehad."
+
+Het tijdstip was gelukkig gekozen. "Schrijf op, griffier, dat Simon
+zoo zijn Paaschfeest viert. Zeg mij nu eens, mijn jonge vriend, of
+uw meester wel eens kleine kinderen aanhaalt." "Dat doet hij dikwijls
+als hij hen langs onzen winkel ziet gaan," antwoordde de jonge man.
+
+"Schrijf griffier, dat Samuel Simon onder verdenking staat kleine
+Christenkinderen tot zich te trekken, om die te vermoorden. Oh, oh,
+mijnheer Simon, gij zult met de inquisitie te doen krijgen! Denk
+maar niet, dat men u ongestraft uwe afschuwelijke offers zal laten
+plegen. Deze valsche Katholiek is zeker nog geheel gehecht aan alle
+Joodsche gewoonten en gebruiken. Is er niet een dag in de week,
+dat ge hem in het geheel niet ziet werken, Gaspard?"
+
+"Neen, dat kan ik niet zeggen," gaf de jongen ten antwoord. "W�l heb
+ik gemerkt, dat er dagen zijn, waarop hij zich in zijn kamer opsluit
+en daar lang blijft."
+
+"Ha! dat is van gewicht. Hij viert dan den sabbat of ik ben geen
+inquisiteur. Schrijf op, griffier, dat hij op den sabbat de vasten in
+acht neemt. Er rest mij nu nog een vraag: spreekt hij niet dikwijls
+van Jeruzalem?"
+
+"Zeer dikwijls," hernam de jongen. "Hij vertelt ons de geschiedenis
+van de joden en hoe de tempel te Jeruzalem werd verwoest."
+
+"Laat dat niet aan uwe aandacht ontsnappen, griffier. Schrijf met
+groote letters, dat Samuel Simon de restauratie van den tempel wenscht
+en dat hij dag en nacht werkt om de joodsche natie te herstellen. Ik
+wil er niets meer van weten, het is overbodig om verdere vragen te
+doen. Wat deze geloofwaardige Gaspard heeft verklaard, zou voldoende
+zijn om een geheele Jodenwijk te verbranden."
+
+De jongen kon hierna vertrekken, nadat hem nog eens op het hart was
+gedrukt geen woord over dit verhoor te spreken.
+
+Wij verlieten de herberg met even ernstige gezichten als waarmee wij
+er waren binnengetreden en klopten aan de deur van Samuel Simon. Hij
+deed ons zelf open en was niet weinig verbaasd drie figuren als de
+onze bij hem te zien. Nog meer was hij het, toen Lamela op bevelenden
+toon tot hem zei: "Meester Samuel Simon, namens de heilige inquisitie,
+waarvan ik de eer heb commissaris te zijn, gelast ik u mij dadelijk
+den sleutel van uw kamer te geven. Ik wil zien of ik daar iets vind,
+wat de bezwaarschriften rechtvaardigt, welke men bij mij tegen u
+heeft ingediend."
+
+De koopman, ontzet bij die woorden, deed een paar passen achterwaarts
+als iemand wien men een stomp op zijn maag heeft gegeven. Wel verre
+van ons ervan te verdenken, dat wij hem beetnamen, dacht hij te goeder
+trouw, dat een of andere geheime vijand hem verdacht had gemaakt en
+misschien voelde hij zich geen goed Katholiek. Hoe het zij, ik heb
+nooit een man gezien, die meer in de war was.
+
+Hij gehoorzaamde zonder tegenstand en met al het respect, dat iemand
+moet hebben, die de inquisitie vreest, opende hij de deur van zijn
+kamer.
+
+"Ge ontvangt ons althans zonder u tegen onze orders te verzetten,"
+zei Ambrosius, "maar ga zelf zoolang in een ander vertrek, opdat ik
+ongestoord kan verrichten, wat mijn ambt mij oplegt."
+
+Samuel verzette zich ook niet tegen dit bevel, hij ging in zijn winkel
+en wij traden de kamer binnen, waar wij zonder tijd te verliezen,
+ons onderzoek aanvingen. Wij vonden in een open kast veel zakken met
+ducaten, stopten die in onze laarzen en overal anders, waar wij ze
+konden bergen. We waren zwaar van het geld, zonder dat men het aan
+ons zien kon, dank zij de behendigheid van Ambrosius en don Rapha�l,
+waaruit ik weer zag, dat toch niets meer waard is, dan dat men zijn
+vak goed verstaat.
+
+Wij verlieten het vertrek en om een reden, die de lezer gemakkelijk
+raden zal, haalde de inquisiteur een hangslot uit zijn zak, dat hij
+zelf aan de deur bevestigde, deed er vervolgens het groote zegel op
+en zei tegen Simon: "meester Samuel Simon, uit naam van de heilige
+Inquisitie verbied ik u aan dit hangslot te raken en ook aan het
+zegel, dat het hare is. Ik zal morgen op hetzelfde uur hier komen,
+om het te lichten en u mijn orders te brengen."
+
+Na die woorden liet hij de straatdeur openen, waardoor wij, de een
+na den ander, in blijde stemming vertrokken. Zoodra wij een vijftig
+passen gedaan hadden, begonnen wij zoo snel te loopen, als ons zwaar
+gewicht het toeliet. Weldra waren wij buiten de stad, bestegen onze
+paarden en reden naar S�gorbe, god Mercurius dankend voor een zoo
+gelukkige gebeurtenis.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Van het besluit, dat don Alphonse en Gil Blas namen na dit avontuur.
+
+
+Volgens onze prijzenswaardige gewoonte, gingen wij den geheelen nacht
+door en bij het aanbreken van den dag waren wij bij een klein dorp,
+op twee mijlen van S�gorbe. Toen wij aan den voet van een heuvel een
+aantal wilgenboomen zagen, verlieten wij den grooten weg en gingen
+in de schaduw slapen.
+
+Na een flink ontbijt telden wij het geld, dat we van Samuel Simon
+hadden meegenomen; dit liep tot een bedrag van drieduizend ducaten
+en daarbij gevoegd de som, welke wij reeds bezaten, waren wij niet
+slecht bij kas.
+
+Er moest voor nieuwe provisie worden gezorgd en Ambrosius en don
+Rapha�l, na hun costuums uitgetrokken te hebben, zeiden, dat ze daar
+samen op wilden uitgaan; door het avontuur te Xelva hadden zij er
+smaak in gekregen en ze wilden zien of er in S�gorbe niet een slag
+was te slaan.
+
+"Ge moet ons maar onder de wilgen afwachten," zei de zoon van Lucinde,
+"wij zullen spoedig terug zijn."
+
+Lachend merkte ik op, dat, wanneer de heeren ons samen verlieten,
+het misschien wel lang zou duren eer wij hen weer zagen.
+
+"Die verdenking is een beleediging voor ons," zei Ambrosius, "maar dat
+is te verontschuldigen na hetgeen wij te Valladolid hebben gedaan,
+waar wij onze kameraden in den steek lieten. Maar toch bedriegt ge
+u. De personen, met wie wij toen samenwerkten, hadden een zeer slecht
+karakter en de omgang met hen was, op den duur, onverdragelijk. Aan
+lieden van ons slag moet men de eer geven, dat wanneer ze goed met
+elkaar kunnen opschieten, ze elkaar ook trouw zijn. Ik verzoek u dus,
+mijnheer Gil Blas en don Alphonse, om wat meer vertrouwen in ons
+te hebben."
+
+"Het is gemakkelijk om hun ongerustheid weg te nemen," zei don Rapha�l;
+"de kas blijft bij hen hier, dan hebben zij een waarborg in handen. Na
+dit bewijs van onze goede trouw, zult ge er wel geen bezwaar meer
+tegen hebben, dat wij vertrekken."
+
+Ze gingen heen en lieten mij achter met don Alphonse, die me zei:
+"Mijnheer Gil Blas, ik moet mijn hart voor u openen. Ik maak mij er een
+verwijt van, dat ik tot nu toe in gezelschap ben geweest van deze twee
+schelmen. Ge kunt niet gelooven, hoe mij dat berouwt; gisterenavond,
+toen ik alleen was bij de paarden, heb ik er onophoudelijk aan
+gedacht. Voor een eerlijk man gaat het toch niet aan, om te leven met
+mannen als Rapha�l en Lamela en wanneer het ongeluk wil, vallen ze toch
+een of anderen dag in handen van de justitie. Ik zou me doodschamen,
+als ik dan met hen als een dief moest worden gestraft. Dus moet
+ik u bekennen, dat ik niet langer hun medeplichtige wil zijn, maar
+mij voor altijd van hen zal scheiden. U zult, denk ik, mijn besluit
+niet afkeuren."
+
+"Neen," verzekerde ik hem, "ge moet niet denken, dat al hebt ge mij
+in de comedie van Samuel Simon voor gerechtsdienaar zien spelen, die
+soort van dingen naar mijn smaak zijn. 't Is ook mijn plan, om niet
+langer in dit slechte gezelschap te blijven en als ge het goedvindt,
+zal ik u vergezellen. Wanneer de heeren terug zijn, zullen wij hen
+vragen, om onze bezittingen te deelen en morgenochtend of vannacht
+nog nemen wij afscheid van hen."
+
+De beminde van de schoone S�raphine keurde mijn voorstel goed
+en stelde mij voor naar Valencia te gaan, ons daar in te schepen
+naar Itali� en in dienst te treden van de republiek Veneti�. "Is
+het niet beter," vroeg hij, "onder de wapenen te dienen, dan een
+laf en schuldig leven te leiden, zooals we nu doen? Met het geld,
+dat wij zullen hebben, kunnen wij een goed figuur maken. 't Is niet,
+dat ik geen wroeging gevoel om mij te bedienen van op zulke slechte
+wijze verkregen geld, maar de noodzakelijkheid verplicht mij er toe
+en als ik eenig fortuin maak in den oorlog, zweer ik, dat ik Samuel
+Simon schadeloos zal stellen."
+
+Ik verzekerde don Alphonse, dat ik zijn gevoelens deelde en
+wij besloten, dat wij den volgenden dag v��r zonsopgang zouden
+vertrekken. Wij dachten er niet aan van hun afwezigheid te profiteeren
+en er met de kas vandoor te gaan. Hun vertrouwen in ons belette
+dat, hoewel het avontuur in het pension dezen diefstal zou hebben
+verontschuldigd.
+
+Ambrosius en don Rapha�l kwamen 's avonds van S�gorbe terug. Hun
+eerste woorden waren, dat de reis zeer gelukkig was geweest en dat
+ze een plan hadden gevormd, dat ons nog meer zou opleveren, dan het
+avontuur van den vorigen avond. Ze wilden ons daarover het een en
+ander meedeelen, maar don Alphonse verklaarde beleefd, maar beslist,
+dat hij niet langer wilde leven, zooals zij deden en dat hij van plan
+was van hen te scheiden. Van mijn kant deelde ik hetzelfde voornemen
+mee. Tevergeefs deden zij al het mogelijke, om te trachten ons terug te
+doen komen op ons besluit; wij namen den volgenden morgen afscheid van
+hen, na een gelijk deel van het geld te hebben ontvangen en trokken
+naar Valencia.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Na welke onaangename gebeurtenissen don Alphonse zich op het
+toppunt van geluk bevond en door welk avontuur Gil Blas in gelukkige
+omstandigheden kwam te verkeeren.
+
+
+In opgewekte stemming reisden wij tot Bunol, waar het ongeluk
+wilde, dat don Alphonse ziek werd. Hij kreeg zware koortsen,
+waarvan de aanvallen soms zoo hevig waren, dat ik voor zijn leven
+vreesde. Gelukkig waren er daar geen dokters en bleef het dus bij
+den angst. Na drie dagen was hij buiten gevaar en door mijn zorgen
+herstelde hij spoedig. Voor wat ik voor hem deed, toonde hij zich zeer
+dankbaar en daar wij ons werkelijk tot elkaar voelden aangetrokken,
+zwoeren wij elkaar een eeuwige vriendschap.
+
+Wij gingen weer op weg, nog altijd besloten, om, wanneer wij
+te Valencia zouden zijn, te profiteeren van de eerste de beste
+gelegenheid, om naar Itali� over te steken. Maar de hemel, die ons
+een gelukkig lot bereidde, beschikte het anders. Bij den ingang van
+een mooi kasteel, dat wij passeerden, zagen wij boeren en boerinnen,
+die dansten en feestvierden. Wij reden daarheen om dat feest te zien en
+hier wachtte don Alphonse geheel onverwacht een blijde verrassing. Hij
+zag baron von Steinbach, en deze, die hem op zijn beurt herkende,
+kwam met open armen naar hem toe en riep: "Alphonso! Wat een geluk
+u te ontmoeten! We zoeken u overal en vinden u nu door het toeval
+hier. Kom, mijn zoon, ge zult thans ook hooren, wie ge zijt en van
+uw geluk genieten!"
+
+Na die woorden bracht hij ons naar het kasteel en de eerste, dien wij
+ontmoetten, was de eigenaar. Het was een man van ongeveer vijftig jaar
+en met een zeer goed uiterlijk. "Mijnheer," zei de baron, terwijl hij
+hem don Alphonse voorstelde, "ziehier uw zoon." Bij die woorden wierp
+don C�sar de Leyva (zoo heette de bewoner van het kasteel) zich in
+de armen van mijn vriend en zei: "Mijn zoon, het heeft mij zeer veel
+smart gekost, dat ik zoo langen tijd een vreemde voor u ben geweest,
+maar het kon niet anders. Uw moeder had ik alleen uit liefde gehuwd,
+want zij was van veel mindere geboorte dan ik. Mijn vader, die een
+zeer streng man was en van wien ik afhankelijk was, wilde van dat
+huwelijk niets weten en dwong mij het geheim te houden. Alleen baron
+von Steinbach was in het geheim en belastte zich, in overleg met
+mij, met uwe opvoeding. Thans is mijn vader niet meer en ik kan voor
+ieder verklaren, dat gij mijn zoon en de eenige erfgenaam zijt. Dat
+is echter nog niet alles, ik wil u laten trouwen met een dame, wier
+adel gelijk is aan den mijne."
+
+"Mijnheer," zei don Alphonse, "kan ik niet uw zoon zijn, zonder
+tegelijkertijd te vernemen, dat ge mij ongelukkig wilt maken? Wees
+niet even wreed als uw vader; heeft hij uw liefde niet goedgekeurd,
+hij heeft u tenminste niet gedwongen met een ander te trouwen!"
+
+"Mijn zoon," antwoordde don C�sar, "ik zal uw wenschen geen geweld
+aandoen. Het eenige, wat ik u vraag, is de dame te zien, die ik voor
+u bestemd heb. Hoewel ze een zeer bekoorlijke verschijning is en
+een voordeelige partij, beloof ik u, dat ik u niet zal dwingen haar
+te trouwen. Zij is hier in het kasteel en gij zult moeten toegeven,
+dat ge u niets beminnelijkers denken kunt." Na die woorden bracht
+hij ons naar een zaal.
+
+Daar waren de graaf de Polan met zijn twee dochters, S�raphine en
+Julie en don Fernand de Leyva, zijn schoonzoon, die een neef was van
+don C�sar. Er waren ook nog andere dames en heeren. Don Fernand had,
+zooals men weet, Julie geschaakt en het was ter gelegenheid van hun
+huwelijk, dat de boeren uit den omtrek waren samengekomen, om feest
+te vieren. Zoodra don Alphonse verscheen en zijn vader hem aan het
+gezelschap had voorgesteld, kwam de graaf de Polan naar hem toe,
+omhelsde hem en zei: "Wees welkom, mijn bevrijder! De deugd vermag
+veel op edelmoedige zielen. Hebt ge mijn zoon gedood, ge hebt mij
+het leven gered. Ik gevoel geen wrok meer tegen u en geef u dezelfde
+S�raphine, wier eer gij hebt gered."
+
+Men kan begrijpen, dat don Alphonse overgelukkig was. Reeds na eenige
+dagen werd het huwelijk gevierd, tot groote genoegdoening van allen.
+
+Daar ik ook een van de bevrijders was van den graaf de Polan, zei
+deze heer, die mij dadelijk herkend had, dat hij ook voor mij zou
+zorgen. Maar ik bedankte hem voor zijn edelmoedigheid en wilde don
+Alphonse niet verlaten, die mij intendant van zijn huis maakte en met
+zijn volkomen vertrouwen vereerde. Zoodra hij getrouwd was, zond hij
+mij op reis, om den koopman Samuel Simon al het geld terug te geven,
+dat hem ontstolen was. Ik ging dus schade vergoeden. Zoo begon ik
+mijn betrekking van intendant, zooals men die gewoonlijk eindigt.
+
+
+
+
+
+
+ZEVENDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Van de liefde van Gil Blas en van de dame Loren�a S�phora.
+
+
+Dus ging ik naar Xelva, om den goeden Samuel Simon de drieduizend
+ducaten te brengen, welke wij hem hadden ontstolen. Ik moet eerlijk
+bekennen, dat ik op weg veel lust gevoelde, om mij van dat geld
+meester te maken en zoodoende mijn werk onder gunstige voorteekenen
+te beginnen. Ik kon dat ongestraft doen; ik had slechts vijf dagen
+op reis te blijven en dan te zeggen, dat ik mij van mijn taak had
+gekweten. Don Alphonse en zijn vader waren mij te gunstig gezind om
+mij te verdenken. Maar ik wist aan de verzoeking weerstand te bieden,
+als man van eer, mag ik wel zeggen, betaalde den koopman, die daarop
+in het geheel niet had gerekend, het geld uit, en keerde naar het
+kasteel de Leyva terug. De graaf de Polan was er niet meer, hij was met
+Julie en don Fernand naar Tol�do gegaan. Ik vond mijn nieuwen meester
+verliefder dan ooit op zijn S�raphine, zijn S�raphine verrukt bij hem
+te zijn en don C�sar gelukkig, hen beiden te bezitten. Ik legde er mij
+op toe, dezen goeden vader voor mij te winnen en ik slaagde er ook in.
+
+Als intendant van het heele huis, ontving ik het geld van de boeren,
+deed de uitgaven en had een onbeperkte macht over het personeel,
+waarvan ik echter geen misbruik maakte, zooals mijn collega's vaak
+doen. De bewijzen van genegenheid, welke mijn meesters mij steeds
+gaven, boezemden mij grooten ijver in voor hun dienst. Ik had alleen
+maar oog voor hun belang, mijn administratie was goed en eerlijk;
+ik was een intendant, zooals men er geen beteren vindt.
+
+Terwijl ik mij zoo verheugde in mijn uitstekende positie, wilde de
+god van de liefde mij ook zijn gunsten betoonen en deed in het hart
+van Loren�a S�phora, een van de vrouwen van S�raphine, een sterke
+neiging geboren worden voor mijnheer den intendant. Om als getrouw
+geschiedschrijver de waarheid te zeggen, betrof mijn verovering
+een vijftigjarige. Ze had echter een frisch, aangenaam uiterlijk
+en mooie oogen, waarmee ze goed wist te werken. Haar kleur had ik
+gaarne wat rooder gezien, ze was me te bleek, wat ik aan haar oude
+vrijster-schap toeschreef.
+
+Deze dame wierp mij eerst voortdurend blikken toe, waarin hare
+liefde voor mij was te lezen, maar ik deed of ik de beteekenis ervan
+niet begreep. Daardoor scheen ik haar nog onbedreven in die zaken,
+wat haar wel beviel. Zij verbeeldde zich dus, dat ze bij zulk een
+onervaren jongeman zich niet bepalen kon tot de taal der oogen en
+bij het eerste onderhoud, dat ik met haar had, begon ze van haar
+gevoelens te spreken. Zij gedroeg zich daarbij als een vrouw, die
+ondervinding had, ze was verlegen en toen ze alles gezegd had wat ze
+wilde, bedekte ze haar gelaat met de handen, om mij te doen gelooven,
+dat ze er schaamte over gevoelde, dat ze mij haar zwakheid had
+getoond. Hoewel de ijdelheid mij meer bewoog dan het gevoel, toonde
+ik mij zeer dankbaar voor het blijk van hare genegenheid, ik deed
+zelfs alsof ik hartstochtelijk verliefd op haar was. Ze vreesde zeker,
+dat het geen goeden indruk zou maken, indien ze zich zoo gemakkelijk
+liet overwinnen en deed mij op zachten toon verwijten over mijn al te
+groote vermetelheid, maar scheen toch niet boos. S�phora verbeeldde
+zich, dat zij door haar voorgewenden tegenstand in mijn oog voor een
+Vestaalsche maagd doorging.
+
+Aan dit avontuur kwam echter spoedig een einde. Een van de lakeien
+van don C�sar, een van die nieuwsgierigen, die graag alles zien wat er
+in een huis voorvalt en dat dan oververtellen, deelde mij op zekeren
+dag mee, dat Loren�a iederen avond den chirurgijn van het dorp in
+het geheim in haar kamer ontving en dat die jonge man er lang bleef.
+
+Mijn ijdelheid werd door dit bericht zeer getroffen en ik was
+bijna even kwaad, als ik geweest zou zijn, wanneer ik werkelijk
+jaloersch was geweest. Ik beheerschte mijn gevoelens en lachte zelfs
+om het nieuwtje, maar zoodra ik alleen was, stelde ik mij schadeloos
+door te razen en te tieren. Ik meende, dat mijn eer gebood, om den
+chirurgijn te verjagen en besloot hem tot een duel uit de dagen. 's
+Avonds stelde ik mij in hinderlaag op en zag werkelijk den man, met
+een geheimzinnig gezicht de kamer van mijn geliefde binnengaan. Ik
+wachtte hem bij zijn terugkomst op den weg op en ieder oogenblik
+groeide mijn vechtlust aan, maar zoodra mijn vijand verscheen, die
+een groote en sterke man was, voelde ik mij plotseling als een held
+van Homerus, door een soort van vrees teruggehouden. Ik was even
+verward als Paris, wanneer hij Menelaus bevechten moet. Niettemin,
+hoewel zijn degen mij buitengewoon lang leek, trad ik op hem toe.
+
+Mijn handelwijze verraste hem. "Wat is er, mijnheer Gil Blas? Waartoe
+die bewegingen van een dolenden ridder?"
+
+"Mijnheer de barbier," zei ik, "ik ben ernstiger dan ooit en wil weten,
+of gij even dapper zijt als galant. Reken er niet op, dat ik u rustig
+de gunsten zal laten genieten van de dame, die ge iederen avond in
+het kasteel bezoekt."
+
+De chirurgijn begon hartelijk te lachen en riep: "Bij den Heiligen
+C�me, hoe kan de schijn bedriegen! Dat is waarlijk een vermakelijk
+avontuur!"
+
+Daar ik uit die woorden meende te mogen afleiden, dat hij even weinig
+lust had om te vechten als ik, werd ik brutaler en zei: "Spot met
+anderen, mijnheer! Mij zult ge met zulk een antwoord niet afschepen."
+
+"Ik zie wel," hernam hij, "dat ik verplicht ben te spreken, om een
+ongeluk te voorkomen, dat u of mij zou kunnen treffen. Dus zal ik u
+een geheim vertellen, hoewel mannen van ons vak niet discreet genoeg
+kunnen zijn. Weet dan, dat die dame een verouderde zweer in haar rug
+heeft en dat ik die iederen avond ga verbinden. Om haar kwaal voor
+de bedienden te verbergen, laat zij mij ongemerkt binnenkomen. Dat is
+de reden van mijn bezoeken, die u zoo schijnen te verontrusten. Maar
+zijt ge met mijn verklaring niet tevreden, dan hebt ge slechts te
+spreken." Bij die laatste woorden sloeg hij de hand aan zijn rapier.
+
+Ik haastte mij hem te zeggen, dat ik niet een van die menschen was,
+die niet vatbaar zijn voor rede en dat ik hem niet meer als mijn
+vijand beschouwde. Wij drukten elkaar de hand en scheidden als de
+beste vrienden.
+
+Van dat oogenblik af vertoonde S�phora zich niet bekoorlijker aan mijn
+geest en ik vermeed alle gelegenheid om met haar alleen te zijn, wat
+ze al spoedig opmerkte. Verwonderd over zulk een verandering, wilde
+zij er de redenen van weten en vond eindelijk gelegenheid mij zonder
+het bijzijn van anderen te spreken. Ze zei: "Mijnheer de intendant,
+zeg mij als 't u belieft waarom ge mij ontvlucht. Inplaats van, zooals
+vroeger, de gelegenheid te zoeken, met mij te spreken, vermijdt ge
+mij. Het is waar, den eersten stap heb ik gedaan, maar gij hebt er op
+geantwoord, herinner u maar het onderhoud, dat wij toen hadden; gij
+waart een en al vuur, nu zijt ge als ijs. Wat heeft dat te beteekenen?"
+
+De kwestie was wel een weinig kiesch en zeer moeilijk; ik weet niet
+goed meer welk antwoord ik gaf, maar wel, dat het haar geenszins
+beviel. S�phora, die er zacht en goedig uitzag als een lam, was gelijk
+een tijgerin als haar woede opgewekt werd.
+
+"Ik geloof," zei ze en ze wierp mij een blik toe, vol woede en spijt,
+"dat ik een man van geringe afkomst te veel eer heb bewezen, door
+hem gevoelens te openbaren, waarop adellijke heeren trotsch zouden
+zijn. Ik ben er wel voor gestraft, dat ik mij onwaardiglijk heb
+verlaagd tot een ongelukkigen avonturier."
+
+Het bleef daar niet bij, ze had nog honderd andere namen voor mij. Ik
+was te levendig van natuur om kalm te blijven en de beleedigingen te
+verdragen, waarom een ander, verstandiger man misschien zou hebben
+gelachen. Mijn geduld was ten einde en ik zei: "Mevrouw, als die
+adellijke heeren, waarvan ge spreekt, uw rug hadden gezien, dan geloof
+ik, dat hunne nieuwsgierigheid daartoe wel beperkt zou zijn gebleven."
+
+Ik had dat nog niet gezegd, of ik kreeg een slag in mijn gezicht,
+zooals een gebelgde vrouw er misschien nog nooit een heeft gegeven. Ik
+wachtte er niet meer af en liep weg. Zeer dankbaar, dat dit pijnlijk
+onderhoud was afgeloopen, verbeeldde ik mij, dat ik verder niets
+had te vreezen, daar de dame zich gewroken had. Voor haar eer scheen
+het mij beter, dat ze over het avontuur zweeg en werkelijk verliepen
+er veertien dagen, dat ik er niet over hoorde spreken. Ik begon het
+reeds te vergeten, toen ik op zekeren dag hoorde, dat S�phora ziek
+was. Niettegenstaande al het gebeurde, had ik toch medelijden met
+haar; ik dacht, dat misschien haar ongelukkige liefde voor mij haar
+deze ziekte had veroorzaakt. Spoedig bemerkte ik, hoe die liefde in
+hevigen haat was veranderd en zij niets onbeproefd had gelaten om
+mij te benadeelen.
+
+Op een ochtend, dat ik met don Alphonse alleen was, vond ik hem in
+een neerslachtige stemming. Ik vroeg hem, wat er was en hij zei, dat
+het hem verdriet deed S�raphine zoo zwak en ondankbaar te zien. "Dat
+verwondert u," voegde hij eraan toe, "maar het is waar. Ik weet niet
+welke redenen ge aan Loren�a hebt gegeven om u te haten, maar ik kan
+u verzekeren, dat ze u verfoeit en ze zegt, dat ge ongetwijfeld haar
+dood zult veroorzaken, indien gij niet spoedig het kasteel verlaat. Ge
+moet niet denken, dat S�raphine zich in het begin daar niet tegen
+verzet heeft, maar ze is een vrouw, en zeer gehecht aan Loren�a,
+die haar opgevoed heeft. Wat mij betreft, ik zal nooit toegeven hoe
+lief ik S�raphine ook heb. Alle duenna's in Spanje mogen omkomen
+v��r ik een jongen man wegstuur, die voor mij meer een broeder dan
+een ondergeschikte is."
+
+Ik antwoordde hem: "Mijnheer, ik ben nu eenmaal geboren om een speelbal
+van de fortuin te zijn. Hier, waar alles mij zulke gelukkige dagen
+voorspelde, had ik gedacht, dat daaraan een eind gekomen zou zijn,
+maar het is niet zoo. Dus zal ik heengaan."
+
+Don Alphonse wilde daarvan niet weten. "Neen, neen," riep de
+edelmoedige zoon van don C�sar. "Laat mij S�raphine tot rede
+brengen. Men zal niet kunnen zeggen, dat gij opgeofferd zijt aan de
+grillen van een duenna, aan wie toch al te veel wordt toegegeven." Ik
+overwoog echter, dat alleen mijn heengaan de rust op het kasteel kon
+herstellen. Den volgenden morgen vroeg vertrok ik, zonder afscheid
+te nemen van mijn meesters. In mijn kamer liet ik een schrijven
+achter, waarin ik uitvoerig verslag deed van de door mij gevoerde
+administratie.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Wat Gil Blas werd, nadat hij het kasteel de Leyva had verlaten en
+van de gelukkige gevolgen, die zijn ongelukkige liefde had.
+
+
+Ik reed op een goed paard, dat mij toebehoorde en had in mijn valies
+tweehonderd pistolen, grootendeels afkomstig van de gedoode roovers en
+van de drieduizend gestolen ducaten, die don Alphonse uit zijn eigen
+zak had terugbetaald; ik kon dus onbezorgd de toekomst tegemoet gaan,
+met het vertrouwen bovendien, dat men altijd heeft op een leeftijd,
+dien ik toen had. Mijn doel stond nog niet vast; wel kon ik naar
+Tol�do gaan, waar de graaf de Polan mij als een van zijn bevrijders
+ongetwijfeld zeer goed zou ontvangen, maar ik wilde eerst reizen en
+verlangde om Murcia en Granada eens te zien. In die laatste stad kwam
+ik na enigen tijd zonder eenigen tegenspoed aan. Het scheen, dat de
+fortuin, voldaan over zooveel parten, die ze mij den laatsten tijd
+gespeeld had, mij eindelijk met rust wilde laten. Echter bereidde
+zij mij andere voor, zooals men vernemen zal.
+
+Een van de eerste personen, die ik in de straten van Granada ontmoette,
+was don Fernand de Leyva, schoonzoon van den graaf de Polan. Wij waren
+beiden even verrast elkaar daar te zien. Hij vroeg mij, hoe ik in
+Granada kwam. Ik deelde hem mee, dat ik den dienst van don C�sar en
+diens zoon had verlaten en vertelde hem uitvoerig al wat er tusschen
+S�phora en mij was gebeurd. Hij lachte er hartelijk om en wilde aan
+zijn schoonzuster schrijven en als bemiddelaar optreden. Ik dankte
+hem voor zijn aanbod, maar verklaarde hem, in geen geval naar het
+kasteel de Leyva terug te zullen gaan. Wel verzocht ik zijn voorspraak,
+indien soms een van zijn vrienden een intendant of secretaris mocht
+noodig hebben.
+
+Hij beloofde mij zijn hulp, zei, dat hij in Granada was om een oude,
+zieke tante te bezoeken en dat ik hem over eenige dagen maar eens in
+zijn hotel moest komen opzoeken. Misschien wist hij dan wel een goede
+betrekking voor mij. Toen ik hem eenige dagen later bezocht, zei hij,
+dat de aartsbisschop van Granada, een bloedverwant en vriend van hem,
+een man noodig had, op de hoogte van literatuur en met een goede hand,
+om zijne geschriften in het net over te schrijven. Hij had don Fernand
+beloofd mij te zullen nemen, dus moest ik mij gaan presenteeren.
+
+Ik kwam in een paleis, dat even prachtig was als dat van onze
+koningen en vond in de zalen een groot gezelschap, geestelijken
+en edellieden. De lakeien hadden zeer fraaie kleeren, men zou hen
+eerder voor groote heeren dan voor knechts hebben aangezien. Ik
+moest lachen toen ik ze gewichtig zag doen en dacht bij mezelf:
+"die menschen zijn wel gelukkig, dat zij het juk der dienstbaarheid
+niet voelen, want anders zouden ze zich minder hooghartig toonen." Ik
+richtte mij tot een grooten en dikken man, die voor de deur van het
+kabinet van den aartsbisschop stond, om die te openen en te sluiten,
+wanneer het noodig was. Ik vroeg hem beleefd, of er gelegenheid was
+monseigneur een oogenblik te spreken. Op hoogen toon zei hij mij,
+dat ik moest wachten, dat monseigneur zou uitgaan om de mis te hooren
+en mij dan een oogenblik audientie geven zou in het voorbijgaan.
+
+Ik wapende mij met geduld en sprak eenige officieren aan, maar ze
+namen mij van het hoofd tot de voeten op, verwaardigden mij met geen
+woord en keken elkaar met een trotschen glimlach aan, omdat ik de
+vrijheid had genomen mij in hun gesprek te mengen.
+
+Nog had ik mij niet geheel hersteld van mijne verlegenheid op zulke
+wijze te worden behandeld, toen de deur openging en de aartsbisschop
+verscheen. Allen namen dadelijk een zeer eerbiedige houding aan. De
+prelaat was een man van ongeveer zeventig jaar, kort en dik, ongeveer
+als mijn oom de deken Gil Perez. Hij had kromme beenen en was z��
+kaal, dat er alleen nog maar een klein bosje haar achter op zijn hoofd
+zat. Zijn gelaat vond ik als dat van een voornaam man, misschien wel
+omdat ik wist, dat hij dat was. Wij gewone menschen beschouwen groote
+heeren dikwijls met een vooringenomenheid, die hun een uiterlijk van
+grootheid geeft, dat de natuur hun heeft geweigerd.
+
+De aartsbisschop naderde mij en vroeg op zachten toon, wat ik
+verlangde. Ik antwoordde, dat ik de man was, van wien don Fernand
+de Leyva hem had gesproken. "Ah! zijt gij het, van wien hij mij
+zooveel goeds heeft verteld? Ik verbind u aan mijn dienst, ge zijt
+een goede aanwinst voor mij. Ge kunt hier wonen." Na die woorden
+sprak hij nog een oogenblik met eenige geestelijken en verliet het
+vertrek. Nauwelijks was hij weg, of dezelfde officieren, die eerst
+niet met mij hadden willen spreken, kwamen naar mij toe. Ze betuigden
+mij hun vreugde, dat ik met hen in het paleis zou wonen. Ze hadden
+de woorden gehoord, die hun meester tot mij had gesproken en brandden
+van verlangen om te weten in welke positie ik was geplaatst, maar ik
+had er een genoegen in om hun nieuwsgierigheid onbevredigd te laten
+en mij op die wijze te wreken over de minachting, die ze mij eerst
+hadden betoond.
+
+Monseigneur kwam spoedig terug en liet mij bij zich komen in zijn
+kabinet. Zooals ik wel vermoed had, begon hij met een onderzoek naar
+mijn kennis. Hij deed mij verschillende vragen op het gebied van
+geschiedenis en letterkunde. Op alles gaf ik hem voldoende antwoorden
+en hij maakte de opmerking, dat mijn opvoeding niet verwaarloosd was
+geworden. Vervolgens moest hij mijn schrift zien, ook daarover was
+hij zeer tevreden. Hij zei, dat hij zijn neef dankbaar was, dat deze
+hem een zoo geschikt persoon had aanbevolen.
+
+Er werd bezoek aangediend en ik begaf mij onder de officieren, die
+mij met beleefdheden overlaadden. Toen het tijd er voor was, ging
+ik met hen eten. Wederkeerig beschouwden wij elkaar en ik vond, dat
+de geestelijke heeren er zeer wijs uitzagen. Zij leken mij heilige
+personages, zoo was ik onder den indruk van de plaats waar ik mij
+bevond. De gedachte kwam niet bij mij op, dat het valsche schijn was,
+alsof zooiets uitgesloten was bij de vorsten der kerk.
+
+Aan tafel zat ik naast een ouden kamerdienaar, genaamd Melchior de la
+Ronda. Daar hij de attentie had, om er voor te zorgen, dat ik van het
+beste bediend werd, was ik zeer beleefd tegen hem, wat hem kennelijk
+genoegen deed. Na tafel zei hij me, dat hij graag een onderhoud
+met mij wilde hebben en hij nam mij mee naar een gedeelte van het
+paleis, waar wij door niemand beluisterd konden worden. Hij zei:
+"Mijn zoon, van het eerste oogenblik, dat ik u heb gezien, heb ik
+mij tot u aangetrokken gevoeld. Ik wil u daarvan een zeker bewijs
+geven, door u vertrouwelijke mededeelingen te doen, die u van groot
+nut zullen zijn. Ge zijt hier in een huis, waarin ware en valsche
+vromen met elkaar leven. Er zou voor u een heele tijd noodig zijn,
+om het terrein te verkennen. Ik wil u die lange en onaangename studie
+besparen, door u het een en ander mee te deelen omtrent het karakter
+van verschillende personen. Daarnaar kunt ge u gedragen.
+
+Ik zal beginnen met monseigneur. Hij is een zeer vrome prelaat. Al
+sinds vijf en twintig jaar leeft hij uitsluitend voor het heil van
+zijn kudde. Hij is een zeer geleerd man en een groot redenaar. Hij
+preekt graag en zijn toehoorders hangen aan zijn lippen. Misschien is
+hij daar een weinig ijdel op. Indien het mij overigens geoorloofd was
+aanmerkingen op mijn meester te maken, zou ik zeggen, dat hij voor
+zwakke broeders dikwijls te streng is en hen te zwaar straft. Een
+ander gebrek heeft hij met vele andere aanzienlijke heeren gemeen;
+hij houdt wel van de personen, die in zijn dienst zijn, maar let
+weinig op hun werk en hunne verdiensten. Hij zal ze oud laten worden
+in zijn huis zonder er aan te denken voor hen te zorgen. Wanneer hij
+hun soms een gratificatie geeft, dan hebben zij die te danken aan de
+goedheid van iemand, die voor hen gesproken heeft."
+
+Na dit portret van onzen meester kreeg ik er een van de verschillende
+geestelijken, met wie wij gedineerd hadden. Naar wat ik ervan hoorde,
+waren het niet zoozeer slechte menschen, dan wel slechte priesters. Hij
+zonderde er enkelen uit, wier deugd hij prees. Van dien avond af was ik
+niet verlegen meer met mijn houding tegenover de heeren. Dienzelfden
+dag nog aan het souper schafte ik mij een wijs gezicht aan net als
+zij. Dat kost niets. Men moet zich niet erover verbazen, dat er
+zooveel huichelaars zijn.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Gil Blas wordt de gunsteling van den aartsbisschop en het kanaal van
+zijn gunsten.
+
+
+Men had in het gebouw een zeer goede en zindelijke slaapkamer voor mij
+in orde gemaakt en den volgenden dag werd ik al vroeg bij monseigneur
+geroepen. Hij gaf mij een preek om over te schrijven en drukte mij op
+het hart dat zoo nauwkeurig mogelijk te doen. Ik voldeed daaraan en
+vergat geen punt en geen komma. Hij keek mijn copie in en was verrukt
+daarover. "Zeg me eens eerlijk," zei hij, "ge zijt een te goed copi�st,
+om ook niet een taalkundige te zijn, hebt ge al schrijvende niets
+gevonden, dat u hinderde? Geen slordigheid in mijn stijl, of eenige
+onjuiste uitdrukking? Die kunnen mij gemakkelijk ontsnapt zijn in
+het vuur van mijn scheppingsdrang."
+
+"O, monseigneur," zei ik bescheiden, "ik ben niet ontwikkeld genoeg,
+om critische aanmerkingen te maken en wanneer ik het zou doen, dan ben
+ik toch overtuigd, dat uw werken mijn censuur zouden trotseeren." De
+prelaat glimlachte en antwoordde mij niet, maar hij liet duidelijk
+merken, dat hij met al zijn vroomheid, niet ongestraft schrijver was.
+
+Door deze en andere vleierijen won ik zijn vertrouwen. Van dag tot
+dag bleek hij meer op mij gesteld en ik hoorde van don Fernand,
+die hem dikwijls opzocht, dat mijn fortuin gemaakt was.
+
+Op een avond repeteerde hij voor mij een preek, bestemd om den
+volgenden dag in de cathedraal te worden uitgesproken. Hij bepaalde
+zich er niet toe met mij te vragen, wat ik er over het algemeen van
+dacht, maar noodzaakte mij ook om te zeggen, welke gedeelten mij
+het meest hadden getroffen. Ik had het geluk hem eenige passages op
+te noemen, die voor hem geliefkoosde stukken waren. Daardoor ging
+ik bij hem door voor een man, die een fijnen smaak bezat voor het
+schoone en goede in een werk. Hij was zoo tevreden, dat hij mij zei,
+dat ik in het vervolg gerust kon wezen over mijn lot en dat hij dat
+zoo aangenaam mogelijk zou maken. "Ik houd van je en om je dat te
+bewijzen zal ik je tot mijn Vertrouweling maken."
+
+Hij had die woorden nog niet uitgesproken, of ik viel op de knie�n
+en omklemde zijn kromme beenen, om een bewijs te geven van mijn
+dankbaarheid. Hij ging voort met spreken en zei: "Ik wil u een bewijs
+geven van mijn groot vertrouwen. Ik heb genoegen in preeken, de Heer
+zegent mijn woorden. Ik breng den gierigaard ertoe zijn kisten te
+openen en den inhoud kwistig uit te deelen, den wellusteling zijn
+genietingen op te geven, de hermitages bevolk ik met geloovigen
+en een onstandvastige vrouw doe ik haar verleider ontvlieden. Deze
+veelvuldige bekeeringen moesten voldoende zijn om mij aan het werk
+te houden. Maar ik zal je mijn zwakheid bekennen, ik stel er grooten
+prijs op, dat de wereld mijn geschriften bewondert. En ik moet het
+zeggen, de roem om voor een uitmuntend prediker door te gaan heeft
+voor mij veel bekoring. Ook mijn werken prijst men algemeen, maar ik
+wil de fout vermijden van vele schrijvers, die te lang schrijven en
+daardoor een gedeelte van hunne reputatie verliezen. Dus, mijn waarde
+Gil Blas, ik vraag van u, als een bewijs van uw toewijding en ijver,
+mij te waarschuwen wanneer ge zult merken, dat mijn pen den ouderdom
+gaat gevoelen. Ik vertrouw ook in dit opzicht op u."
+
+"Monseigneur," zei ik, "den Hemel zij dank, dat die tijd nog ver
+verwijderd is. Een geest als de uwe blijft langer groot dan een
+andere. Ik beschouw u als een tweeden kardinaal Ximen�s, wiens
+buitengewoon genie, inplaats van door de jaren te verzwakken,
+steeds nieuwe krachten ontving." "Vlei mij niet, mijn vriend. Op mijn
+leeftijd begint men gebreken te voelen en de gebreken van het lichaam
+veranderen den geest. Wees niet bevreesd om eerlijk te zijn. Ik zal je
+waarschuwing beschouwen als een bewijs van je genegenheid. Bovendien
+gaat het om je eigen belang. Als ik bij ongeluk vernam, dat men in
+de stad zei, dat mijn preeken minder werden en dat ik rust moest
+gaan nemen, verklaar ik je, dat je tegelijk met mijn vriendschap het
+fortuin zou verliezen, dat ik je beloofd heb."
+
+Van dat oogenblik af was ik de verklaarde gunsteling van den
+aartsbisschop. Het personeel liet mij dat ook merken door buitengewone
+beleefdheden tegenover mij, om mijn gunst te winnen; ik kon bijna
+niet begrijpen, dat het uit Spanjaarden bestond. Van mijn positie
+maakte ik gebruik door te bewerken, dat mijn vriend Melchior een
+goede gratificatie kreeg.
+
+Wat ik op zekeren dag voor een priester wist gedaan te krijgen,
+mag worden vermeld. Ik maakte kennis met een jongen priester, Louis
+Garcia, iemand met een zeer gunstig uiterlijk, naar ik vernam een
+eerlijk man, die aalmoezenier was geweest, maar dien men belasterd
+had bij monseigneur, die niets meer van hem wilde weten. Alle pogingen
+door verschillende personen in Granada gedaan, om hem weer in genade
+te doen opnemen, waren vruchteloos geweest. Gelukkig schreef hij een
+buitengewoon mooie hand en daardoor meende ik hem te kunnen helpen. Ik
+stak een door hem beschreven vel papier bij mij en toen ik alleen met
+den aartsbisschop was, liet ik hem dat zien. Mijn patroon prees het
+zeer en van die gelegenheid besloot ik gebruik te maken. "Monseigneur,"
+zei ik, "daar ge weigert om uwe preeken te laten drukken, zou ik
+althans wenschen, dat ze z�� geschreven waren."
+
+"Ik ben over uw schrift tevreden," zei de prelaat, "maar ik geef toe,
+dat ik wel graag van die hand een copie van mijn werk zou hebben." "U
+hebt maar te spreken," zei ik, "die man is een bekende van mij en
+misschien kunt u hem op die wijze helpen uit den treurigen toestand,
+waarin hij zich bevindt."
+
+De aartsbisschop vroeg mij naar den naam. "Hij heet Louis Garcia,"
+zei ik, "en is wanhopig over de ongenade, waarin hij bij u gevallen
+is." "Die Garcia," viel hij mij in de rede, "is, geloof ik,
+aalmoezenier geweest. Ik herinner mij nog de memories, die tegen
+hem zijn ingekomen. Op zijn gedrag moet nog al iets te zeggen zijn
+geweest." "Monseigneur," hernam ik, "het is niet mijn bedoeling,
+hem te rechtvaardigen, maar ik weet, dat de man vijanden heeft en
+hij zegt, dat die memories meer ingegeven zijn door zucht om hem te
+benadeelen, dan om de waarheid te zeggen." "'t Is mogelijk," zei de
+prelaat, "er zijn zulke slechte menschen in de wereld. Overigens,
+wanneer hij zich niet goed gedragen heeft, kan hij berouw daarover
+hebben. Voor alle zonden is er vergeving. Breng mij dien man maar."
+
+Zoo ziet men, dat zelfs de meest strenge menschen hun strengheid
+vergeten, wanneer hun belang dit meebrengt.
+
+Den volgenden dag bracht ik Garcia bij mijn meester, die hem eerst een
+kleine berisping gaf en daarna aan het werk zette, om zijn preeken in
+het net over te schrijven. Later benoemde hij hem weer tot priester
+en zelfs kreeg hij de parochie van Gabi�, een groote plaats in de
+buurt van Granada. Wat een bewijs is, dat weldaden niet altijd bewezen
+worden aan hen, die ze verdienen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+De aartsbisschop krijgt een beroerte. Van de verlegenheid, waarin
+Gil Blas zich bevindt en op welke wijze hij er weer uitkomt.
+
+
+Don Fernand de Leyva maakte zich gereed, om Granada te verlaten; ik
+ging afscheid van hem nemen en bedankte hem opnieuw voor de mooie
+betrekking, die ik gekregen had. "Ik ben daar zeer tevreden," zei
+ik. "de prelaat is buitengewoon goed voor mij en dat troost mij over
+het verlaten van don C�sar en zijn zoon."
+
+"Ik ben er van overtuigd," zei hij bij het scheiden, "dat uw vroegere
+meesters door uw heengaan een groot verlies hebben geleden, maar
+misschien zijt gij wel niet voor altijd van hen gescheiden. De geheele
+familie zal steeds levendig belang blijven stellen in uw lot."
+
+Twee maanden later was er een groote opschudding in het bisschoppelijk
+paleis; mijn meester had een beroerte gekregen. Na eenige dagen echter,
+scheen hij weer te herstellen. Maar zijn geest had een gevoeligen schok
+gekregen. Ik merkte dat al dadelijk toen hij weer een preek maakte. Ik
+wachtte nog een tweede af en die was voor mij beslissend. Niet ik
+alleen merkte dit op, ook zijn toehoorders fluisterden het elkaar
+in stilte toe. "Komaan, mijnheer de criticus," zei ik tot mijzelf,
+"nu moet gij u voorbereiden op uw taak. Ge ziet, dat monseigneur
+minder wordt en ge moet hem waarschuwen; anders is een van zijn
+vrienden misschien vrijmoedig genoeg, om u voor te wezen. Ge zult
+dan geschrapt worden in zijn testament."
+
+Maar bij die overdenkingen kwamen er weer andere. De waarschuwing
+was niet gemakkelijk te geven. Ik meende, dat een auteur, ingenomen
+met zijn werk, die misschien slecht zou kunnen opvatten. Maar ik
+verwierp die gedachte weer en geloofde, dat hij er onmogelijk kwaad
+om kon worden, na het van mij op zoo dringende wijze ge�ischt te
+hebben. Bovendien kon ik het handig inkleeden, om zoodoende de pil
+te vergulden. Bij slot van rekening vond ik het gevaarlijker om
+het stilzwijgen te bewaren, dan het te verbreken. Dus besloot ik
+te spreken.
+
+Ik was er nu alleen nog maar verlegen mee, hoe te beginnen. Gelukkig
+kwam de redenaar mij onverwachts zelf te hulp, door mij te vragen,
+wat men zei van zijn laatste preek. Ik antwoordde hem, dat men altijd
+zijn preeken bewonderde, maar dat zijn laatste niet zulk een diepen
+indruk op het gehoor had gemaakt als de andere. Hij toonde zich daar
+verwonderd over en ik haastte mij te zeggen, dat niemand het waagde
+zijn werk te critiseeren, maar dat hij mij zelf had bevolen ronduit
+met hem te spreken en dat ik daarom de opmerking waagde, dat zijn
+laatste preek in kracht bij de andere achterstond.
+
+Mijn woorden deden hem verbleeken en hij zeide met een gedwongen
+glimlach: "Dat stuk is dus niet naar uw zin geweest, mijnheer Gil
+Blas?" "Ik vond het uitstekend," hernam ik, "maar het stond niet even
+hoog als uw ander werk."
+
+"Ik begrijp u," antwoordde hij, "Het schijnt u toe, dat ik minder
+word en dat ik eraan moet gaan denken, om mij terug te trekken." Ik
+zei hem, dat ik nooit de stoutmoedigheid zou hebben gehad, zoo tot
+hem te spreken, indien hij het niet zelf mij had bevolen, dat ik
+dus niet anders had gedaan dan hem gehoorzamen en dat ik hoopte, dat
+hij mij dit niet kwalijk zou nemen. "Daar denk ik niet aan, om het
+u kwalijk te nemen," zei hij, "ik zou al zeer onrechtvaardig zijn,
+indien ik dat deed en ik vind het volstrekt niet verkeerd, dat ge
+mij uw meening zegt. 't Is alleen uw meening zelve, die ik verkeerd
+vind. Ik ben de dupe geworden van uw bekrompen verstand."
+
+Hoe ontdaan ook, zocht ik toch nog naar woorden om den redenaar,
+die niet anders gewoon was, dan zich te hooren prijzen, zachter
+te stemmen. "Laten wij er niet verder over spreken, mijn zoon,"
+zei hij, "ge zijt nog te jong, om het ware van het valsche te
+onderscheiden. Neem van mij aan, dat ik nooit een betere preek heb
+geleverd dan de laatste, die niet naar uw smaak was. Mijn geest
+heeft gelukkig nog niets van zijn kracht verloren. Voortaan zal ik
+echter beter mijn vertrouwelingen kiezen. Ik wil bekwamere mannen dan
+gij zijt, om mijn werk te beoordeelen. Ga mijn schatmeester zeggen,
+dat hij u honderd ducaten uitbetaalt en met die som hoop ik, dat de
+hemel u zal geleiden. Vaarwel, mijnheer Gil Blas! Ik wensch u allen
+voorspoed en een weinig meer smaak,"
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Wat Gil Blas deed, nadat de aartsbisschop hem zijn ontslag had
+gegeven. Door welk toeval hij den geestelijke ontmoette, die zooveel
+verplichting aan hem had en welke bewijzen van erkentelijkheid hij
+van hem ontving.
+
+
+Ik verliet het kabinet, de gril, of liever de zwakheid van den
+aartsbisschop verwenschende en meer vervuld van toorn tegen hem, dan
+met droefheid over het verlies van zijn gunst. Eenigen tijd aarzelde
+ik zelfs, of ik zijn honderd ducaten wel zou gaan ontvangen; maar na
+goed te hebben nagedacht, besloot ik niet zoo dwaas te zijn, die te
+laten loopen. Ik meende, dat dit geld mij niet het recht zou ontnemen,
+om den prelaat belachelijk te maken, wat ik voornam te doen bij elke
+gelegenheid, dat zijn preeken ter sprake zouden komen.
+
+Dus ging ik de honderd ducaten aan den schatmeester vragen, zonder hem
+met een enkel woord te spreken over hetgeen er tusschen zijn meester
+en mij was voorgevallen. Daarna ging ik afscheid nemen van Melchior
+de la Ronda. Hij hield te veel van mij, om niet getroffen te zijn
+door mijn ongeluk. Dat kon ik aan zijn gelaat zien, terwijl ik hem het
+geheele verhaal deed. Niettegenstaande al het respect, dat hij voor den
+aartsbisschop had, keurde hij deze handelwijze sterk in hem af; maar,
+toen ik in mijn toorn riep, dat ik het hem betaald zou zetten, zei hij:
+"Mijn waarde Gil Blas, geloof mij, 't is beter uw verdriet in stilte
+te dragen. Gewone menschen moeten altijd personen van hoogen stand
+respecteeren, ook al hebben zij reden zich over hen te beklagen. Wel
+geef ik toe, dat zij vaak verdienen, om met minder eerbied behandeld
+te worden, maar zij kunnen ons benadeelen, dus moeten wij hen vreezen."
+
+Ik bedankte mijn ouden vriend voor zijn raad en besloot daarvan
+te profiteeren. Daarna zei hij nog: "Indien ge naar Madrid gaat,
+bezoek dan Jozeph Navarro, mijn neef, hij is chef van dienst bij don
+Baltazar de Zuniga en ik durf te zeggen, dat hij uw vriendschap waard
+is, hij is levendig, flink en voorkomend. Ik zou wel wenschen, dat ge
+met hem kennis maakte." Ik antwoordde, dat ik niet zou nalaten Joseph
+Navarro te gaan opzoeken, zoodra ik in Madrid zou zijn, waarheen ik
+wel zou terugkeeren. Vervolgens verliet ik het bisschoppelijk paleis,
+om er nooit weer een voet in te zetten. Indien ik mijn paard nog had
+gehad, zou ik zonder twijfel naar Tol�do zijn gegaan, maar ik had het
+verkocht, omdat ik het niet meer dacht noodig te hebben. Het eerste
+wat ik nu deed, was een kamer zoeken, want ik wilde nog een maand in
+Granada blijven en daarna den graaf de Polan opzoeken.
+
+Toen de tijd voor het diner naderde, vroeg ik mijn hospita of er niet
+een goede restauratie in de buurt was. Ze antwoordde mij, dat er een
+uitstekende was op twee passen afstand van haar huis, waar men zeer
+goed werd bediend en waar veel nette lieden kwamen.
+
+Ik ging er dadelijk heen en trad een zaal binnen, waar tien of twaalf
+personen aan een niet al te zindelijke tafel zaten. De portie eten,
+die men mij bracht, was van dien aard, dat ik op een anderen tijd
+zeker mijn vorige tafel zou hebben betreurd, maar ik was daarover nu
+te kwaad op den aartsbisschop.
+
+Terwijl ik zoo, zonder dat ik reden had om bang te zijn, dat ik mijn
+maag zou overladen, zat te eten, kwam Louis Garcia, die pastoor van
+Gabie, bij Granada, was geworden, de zaal binnen. Hij was zeer verheugd
+mij te zien, kwam naast mij zitten en zei, na nogmaals van zijn
+dankbaarheid te hebben gesproken: "Nu de fortuin mij u doet ontmoeten,
+zullen we niet scheiden voor we samen hebben gedronken. Maar, daar er
+hier geen goeden wijn te krijgen is, zullen we op een andere plaats een
+fijne flesch nemen. Wij moeten ons dit genoegen veroorloven, weiger het
+mij niet. Wat zal ik gelukkig zijn, wanneer ik u eens in mijn pastorie
+te Gabie mag zien! Ge zult daar ontvangen worden als een edelmoedige
+M�c�nas, aan wien ik het gemakkelijke leven, dat ik nu leid, dank."
+
+Hij begon te eten en intusschen vertelde ik hem zoo nauwkeurig mogelijk
+alles wat er tusschen den aartsbisschop en mij was voorgevallen. Ik
+had verwacht, dat hij zijn leedwezen daarover zou hebben betuigd, dat
+hij bitter en scherp over den aartsbisschop zou zijn uitgevallen. Maar
+niets van dit alles, hij werd stil en nadenkend. Toen hij gegeten had,
+stond hij plotseling van tafel op, groette mij koel en vertrok. Toen
+hij zag, dat ik hem niet meer nuttig kon zijn, bespaarde die ondankbare
+zich zelfs de moeite niet mij zijn gevoelens te verbergen. Ik lachte
+om zijn ondankbaarheid en hem aanziende met al de minachting, die hij
+verdiende, riep ik, hard genoeg om gehoord te worden: "Hallo! mijnheer
+de wijze aalmoezenier, ga de fijne flesch vast laten afkoelen, waarop
+ge mij zoudt onthalen!"
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Gil Blas gaat de comedie te Granada bezoeken. Van de verwondering, die
+het zien van een actrice bij hem opwekte en hetgeen daardoor gebeurde.
+
+
+Garcia was nog niet uit de zaal, of er traden twee fatsoenlijk
+gekleede heeren binnen, die dicht bij mij kwamen zitten. Ze begonnen te
+spreken over den schouwburg te Granada en het nieuwste stuk, dat men
+speelde. Volgens hen trok dat stuk algemeen de aandacht. Door wat ik
+hoorde, kreeg ik lust het eens te gaan zien. Ik had de comedie nog niet
+bezocht, sedert ik te Granada was, want bij den aartsbisschop wilde men
+daar niets van weten. De preeken waren mijn eenig amusement geweest.
+
+Toen het tijd werd, ging ik dus naar den schouwburg, waar een
+talrijk publiek bijeen was. Om mij heen hoorde ik niets dan
+beschouwingen over het stuk en ik merkte op, dat de geheele wereld
+zich tot oordeelen bevoegd achtte. De een verklaarde zich er voor,
+de ander er tegen. "Heeft men wel ooit een beter geschreven werk
+gezien?" werd rechts gevraagd. "Wat een erbarmelijke stijl!" klonk
+het links. Waarlijk, indien er al veel slechte schrijvers zijn,
+moet men toegeven, dat er nog meer slechte critici bestaan. En als
+ik denk aan alles wat de dichters van drama's te slikken krijgen,
+verwonder ik er mij over, dat er nog zijn, die de onwetendheid van
+het groote publiek en de gevaarlijke kritiek van z. g. deskundigen,
+die soms het oordeel van de menigte bederven, trotseeren.
+
+Dadelijk toen de meest gewilde acteur op de planken verscheen, was
+er een algemeen handgeklap. Het bleek me een van die tooneelspelers
+aan wie het parterre alles vergeeft. Ik merkte, dat hij sommige
+oogenblikken uit zijn rol was en dan eigenlijk meer verdiende om
+uitgefloten, dan om toegejuicht te worden.
+
+Ook bij het opkomen van enkele andere acteurs werd er geklapt en
+eveneens bij het verschijnen van een actrice, die een kamenier's rol
+had te vervullen. Ik keek haar goed aan en kon geen woorden vinden,
+om mijn verbazing te uiten, toen ik Laura zag, mijn dierbare Laura,
+die ik nog te Madrid bij Ars�nia waande. Ik kon er niet aan twijfelen,
+of zij was het. Haar taille, haar trekken, de toon van haar stem,
+alles verzekerde mij, dat ik mij niet vergiste. Daar ik echter mijn
+oogen en ooren niet vertrouwde, vroeg ik haar naam aan een heer,
+die naast mij zat. "Ge zijt zeker een nieuweling hier, dat ge de
+schoone Estelle niet kent," zei hij.
+
+De gelijkenis was echter te treffend, dan dat ik mij kon vergissen. Dus
+besloot ik, dat Laura haar naam had verwisseld en benieuwd om iets
+anders omtrent haar te weten--want het publiek weet in den regel
+alles van bekende acteurs en actrices--vroeg ik den man naast mij,
+of ze ook een minnaar had, die zich in haar bijzondere onderscheiding
+mocht verheugen. Hij antwoordde mij, dat er sinds twee maanden in
+Granada een Portugeesch heer was, genaamd markies de Marialva, die
+zich zeer veel aan haar gelegen liet liggen. Mijn gedachten waren door
+hetgeen ik van mijn buurman had gehoord, zoo in beslag genomen, dat ik
+weinig aandacht meer schonk aan het stuk. Ik dacht slechts aan Laura,
+aan Estelle, en nam mij voor haar den volgenden dag te gaan bezoeken.
+
+In de schitterende omstandigheden, waarin ze zich nu bevond, had ik
+reden te vermoeden, dat het zien van mij haar geen groot genoegen zou
+doen. Ook had zij er wel aanleiding toe, om ontevreden op mij te zijn,
+maar dat alles kon mij niet van mijn plan terughouden. Na een karig
+maal (er waren n.l. geen andere in mijn hotel) ging ik naar mijn
+kamer en wachtte vol ongeduld op den volgenden morgen.
+
+Ik sliep dien nacht slecht en stond op bij het krieken van den
+dag. Daar ik onderstelde, dat de ma�tresse van een grooten mijnheer 's
+morgens wel niet te vroeg op zou zijn, besteedde ik drie of vier uur
+om mij te kleeden, kappen, scheren en poederen. Ik wilde mij zoo aan
+haar vertoonen, dat ze zich niet voor mij behoefde te schamen. Over
+tienen was ik aan een groot huis, waarvan zij de eerste verdieping
+bewoonde. Tegen de dienstbode, die voor mij de deur opende, zei ik,
+dat een jonge man mevrouw Estelle wenschte te spreken. De boodschap
+werd overgebracht en ik hoorde met luide stem vragen: "Waar is die
+jonge man? Wat wil hij van mij? Laat hem binnenkomen!"
+
+Ik leidde daaruit af, dat ik mijn tijd slecht had gekozen, dat haar
+Portugeesche beminde zeker aan zijn toilet bezig was en dat zij alleen
+maar zoo hard praatte, om hem te overtuigen, dat zij niet iemand was,
+die verdachte bezoeken ontving. Wat ik vermoedde, bleek waarheid;
+de markies de Marialva bracht steeds de ochtend met haar door. Ik
+verwachtte dus een alles behalve vriendelijke ontvangst, toen de
+actrice met open armen op mij toeliep en riep: "O, mijn broer! wat ben
+ik blij je te zien!" Bij die woorden omhelsde ze mij en keerde zich
+daarna tot den Portugees: "Vergeef mij, wij hebben elkaar in geen
+drie jaren gezien en ik heb mijn broer innig lief." Daarna wendde
+zij zich weer tot mij en zei: "Mijn waarde Gil Blas, vertel mij nu
+eens spoedig al het nieuws omtrent de familie."
+
+In het begin was ik wel een beetje verlegen, maar spoedig kwam ik op
+mijn gemak, ik vertelde, dat het met onze ouders zeer goed ging en
+het werd een aardige sc�ne.
+
+"Ik twijfel er niet aan," zei ze, "of ge zult verwonderd zijn, mij
+als actrice in Granada te zien, maar veroordeel mij niet zonder mij
+te hooren. Het is nu, zooals ge weet, drie jaar geleden, dat mijn
+vader mij goed dacht uit te huwelijken, door mijn hand te schenken
+aan den kapitein, don Antonio Coello, die mij van Asturi� meenam naar
+Madrid, zijn geboorteplaats. Zes maanden na onze aankomst, werd hij
+door zijn heftig karakter in een eerezaak gewikkeld. Hij doodde een
+edelman, die het gewaagd had mij eenige attenties te bewijzen. Daar
+de gevallene tot een aanzienlijke familie behoorde, moest mijn man
+dadelijk vluchten naar Cataloni�. Al het geld en het edelgesteente,
+dat hij in ons huis vond, had hij meegenomen. Hij scheepte zich te
+Barcelona in, stak over naar Itali�, trad in dienst van Veneti� en
+verloor na eenigen tijd het leven in een gevecht tegen de Turken. Het
+landgoed, dat wij bezaten en dat zeer bezwaard was, werd verkocht en
+ik bleef als een onvermogende weduwe achter. Ik zag geen kans naar
+Asturi� terug te keeren. Wat zou ik er hebben moeten doen? Van mijn
+familie zou ik voor troost niets als condoleanties hebben gekregen. Wat
+moest ik doen in dien ongelukkigen toestand? Voor een jonge weduwe
+was dat een moeilijke zaak. Ik had een zeer goede opvoeding gehad en
+om mijn goeden naam te bewaren, werd ik actrice.
+
+Hoewel ik bepaald moeite had, om bij het einde van den roman van Laura
+niet in lachen uit te barsten, zei ik op ernstigen toon: "Mijn zuster,
+ik kan niet anders dan uw gedrag goedkeuren en het verheugt mij u in
+Granada zoo goed te zien ingericht."
+
+De markies de Marialva, die geen woord gemist had van het verhaal, dat
+de weduwe van don Antonio had verzonnen, mengde zich in ons gesprek en
+vroeg mij, of ik in Granada of elders een betrekking had. Ik dacht er
+een oogenblik aan, om te liegen, maar daar ik dat niet noodzakelijk
+vond, besloot ik de waarheid te zeggen en vertelde hem hoe ik bij
+den aartsbisschop was gekomen en op welke wijze ik hem had verlaten,
+een verhaal, waarmee hij zich kostelijk amuseerde. Vermakelijk ook
+was het lachen, dat Laura herhaaldelijk deed. Natuurlijk dacht zij,
+dat ik haar voorbeeld volgde en een fabeltje vertelde.
+
+Nauwelijks had ik mijn verhaal ge�indigd, of een huisknecht kwam
+zeggen, dat de tafel klaar was. Ik wilde opstaan en mij verwijderen,
+maar daarvan wilde Laura niet hooren. "Waar denkt ge aan? Ge dineert
+met ons. En ik wil niet hebben, dat ge langer op die kamer blijft
+wonen. Laat uw goed vanavond hier brengen en neem bij ons uw intrek."
+
+De Portugeesche heer, wien die gastvrijheid zeker geen genoegen deed,
+zei: "Neen Estelle, ge zijt er hier niet op ingericht, om nog iemand
+te huisvesten. Uw broer schijnt mij een beminnelijk man en zijn
+verwantschap met u boezemt mij belangstelling voor hem in. Ik wil
+hem in mijn dienst nemen, hij kan mijn secretaris worden en is dan
+verzekerd van een goede positie. Hij kan bij mij wonen, ik zal heden
+nog een kamer in orde laten maken. Ik geef hem vierhonderd ducaten
+salaris en wanneer ik reden heb over hem tevreden te zijn, waaraan
+ik niet twijfel, dan zal hij zich er wel spoedig over troosten,
+dat hij te oprecht is geweest tegen zijn aartsbisschop."
+
+Laura en ik putten ons uit in dankbetuigingen, maar de markies wilde
+er niets van hooren, hij groette zijn theaterprinses en ging heen.
+
+Nauwelijks was hij vertrokken, of Laura nam mij mee in haar kabinet,
+viel in een fauteuil en begon onbedaarlijk te lachen, welk voorbeeld
+ik onmogelijk na kon laten te volgen.
+
+"Gil Blas! Wat hebben wij daar een mooie comedie gespeeld! Maar
+ik had op zulk een ontknooping niet gerekend. Ik wilde je alleen
+maar een kamer en eten besparen en om je die met goed fatsoen
+te kunnen aanbieden, liet ik je voor mijn broer doorgaan. Maar
+'t is verrukkelijk, dat je door het toeval nu zoo'n goeden post is
+aangeboden. Markies de Marialva is een edelmoedig man, die nog wel
+meer voor je doen zal, dan hij nu beloofde. Een andere vrouw dan ik
+zou misschien een man, die haar verlaten heeft zonder haar vaarwel
+te zeggen, niet zoo vriendelijk hebben ontvangen, maar ik ben nu
+eenmaal van dat goede slag meisjes, die altijd met genoegen een oude
+liefde weerzien."
+
+Ik vroeg vergiffenis voor mijn onbeleefd gedrag en Laura bracht
+me daarna in een zeer nette eetzaal, waar we ons aan tafel zetten
+en elkaar, daar er bedienden tegenwoordig waren, als broeder en
+zuster behandelden. Na het diner gingen wij weer in het kabinet. Daar
+moest ik Laura alles vertellen, wat er na onze scheiding met mij was
+gebeurd. Ik deed haar een zoo getrouw mogelijk rapport en toen ik
+aan haar nieuwsgierigheid had voldaan, bevredigde zij de mijne.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Geschiedenis van Laura.
+
+
+Ik zal u zoo duidelijk mogelijk vertellen, door welk toeval ik mijn
+tegenwoordig vak heb gekozen.
+
+Nadat ge mij op zoo beleefde wijze verlaten hadt, gebeurden er groote
+dingen. Ars�nia, mijn meesteres, vermoeid van de wereld, zei het
+tooneel vaarwel en nam mij mee naar een landgoed, dat ze gekocht had
+bij Zamora. Wij hadden weldra vele kennissen in die kleine stad en
+ik ontmoette er don Felix Maldonado, eenigen zoon van den rechter. Ik
+beviel hem en hij zocht naar gelegenheden, om mij zonder getuigen te
+spreken; om je de waarheid te zeggen, kan ik niet ontkennen, dat ik
+hem hielp, om die te vinden. Hij was nauwelijks twintig jaar, schoon
+en door zijn galante manieren nog meer verleidelijk, dan door zijn
+uiterlijk. Al spoedig bood hij mij met zooveel aandrang een prachtigen
+brillant aan, dien hij aan den vinger droeg, dat ik niet kon weigeren.
+
+Wat een onvoorzichtigheid echter van een grisette, om kinderen tot zich
+te trekken, waarover een vader macht bezit. De rechter, de strengste in
+zijn soort, haastte zich, toen hij van onze verstandhouding hoorde,
+om er een eind aan te maken. Hij liet mij oplichten door eenige
+gerechtsdienaren, die mij, niettegenstaande mijn kreten, naar een
+klooster brachten.
+
+Daar liet de overste mij zonder vorm van proces mijn ring afdoen,
+mijn kleeren uittrekken en een langen grijzen japon aandoen, met een
+breeden zwart lederen ceintuur om het middel, waaraan een rozenkrans
+hing. Daarna bracht ze mij naar een andere zaal, waar mij een oude
+monnik wachtte van ik weet niet welke orde, die mij begon te preeken
+over boetedoening. Hij zei me, dat ik veel verplichting had aan
+personen, die mij een dienst hadden bewezen, door mij te redden uit
+de klauwen van den demon, waarin ik was gevallen. Ik bekende ronduit
+mijn ondankbaarheid, en wel verre van mij verplicht te gevoelen aan
+de personen, die mij dat genoegen hadden bereid, overlaadde ik hen
+met minder vleiende namen.
+
+Acht dagen bracht ik zoo in wanhoop door, toen mijn lot scheen
+te veranderen. Een kleine plaats overstekende, ontmoette ik den
+rentmeester van het huis, iemand, aan wien alles was onderworpen; de
+overste zelfs gehoorzaamde hem. Hij had van zijn beheer alleen maar
+verantwoording te geven aan den rechter, van wien hij afhankelijk
+was en die vertrouwen in hem scheen te stellen. Hij heette don P�dro
+Zendono en was geboren in Biscaye. Stel je een man voor, zeer bleek en
+mager, een figuur om aan een schilder voor dief te dienen. De zusters
+scheen hij nauwelijks aan te zien. Je hebt nooit zoo'n huichelachtig
+gezicht gezien, hoewel je in het paleis van den bisschop hebt gewoond.
+
+Ik ontmoette dus dien mijnheer Zendono, die mij aanhield en zei:
+"Troost u, mijn dochter, ik ben begaan met uw verdriet." Hij zei niets
+meer en vervolgde zijn weg, het aan mij overlatende, om bespiegelingen
+te houden over dien korten tekst. Daar ik hem als man van gewicht
+beschouwde, dacht ik werkelijk, dat hij zich moeite zou geven, om te
+onderzoeken waarom men mij had opgesloten en dat hij, daar hij me niet
+schuldig genoeg zou vinden om zoo behandeld te worden, mijn belangen
+bij den rechter zou voorstaan. Maar ik kende den Biscayer niet, hij
+had andere plannen. In zijn geest had hij een reisplan opgemaakt,
+dat hij mij in vertrouwen meedeelde. Hij zei: "Mijn beste Laura,
+ik ben getroffen door uw smart en ik heb besloten daaraan een eind
+te maken. Ik weet wel, dat ik mijzelf daardoor in het verderf stort,
+maar ik kan niet anders en ik wil alleen voor u leven. De toestand,
+waarin ik u geplaatst zie, doorboort mij het hart. Morgen zal ik u
+uit uw gevangenis verlossen en u zelf naar Madrid brengen. Alles wil
+ik opofferen, om het geluk te hebben uw bevrijder te zijn."
+
+Ik dacht van vreugde te bezwijmen bij die woorden van Zendono, die mij
+den volgenden dag schaakte op een wijze, die ik je zal meedeelen. Hij
+zei aan de overste van het klooster, dat hij last had van den rechter,
+om mij bij hem te brengen in een uitspanning, die zich op eenige
+mijlen afstand bevond. Hij liet mij plaats nemen in een rijtuig,
+dat door twee goede muilezels werd getrokken, expresselijk voor deze
+gelegenheid door hem gekocht. Niemand ging mee, dan een knecht,
+die ons reed. Wij reden niet in de richting van Madrid, zooals ik
+had verwacht, maar naar de Portugeesche grenzen, waar wij aankwamen
+in minder tijd dan de rechter van Zamora had noodig gehad om bericht
+te krijgen van ons vertrek en zijn gerechtsdienaren uit te zenden,
+om ons op te sporen.
+
+Voor wij over de grenzen gingen, liet de Biscayer mij manskleeren
+aantrekken, die hij had meegenomen. Toen wij in een hotel aankwamen,
+waar wij zouden overnachten, zei hij: "Schoone Laura, wees er niet
+kwaad om, dat ik u heb meegenomen naar Portugal. De rechter van
+Zamora zal ons in ons vaderland doen zoeken als twee misdadigers,
+aan wie Spanje geen veilige schuilplaats biedt. Maar wij kunnen hier
+in dit vreemde land leven, hoewel het onder het beheer van Spanje
+staat. Laat u overreden, mijn engel, volg een man, die u aanbidt. Laten
+wij naar Coimbre gaan! Daar zal ik een plaats vinden als spion van
+den heiligen dienst en in de schaduwen van dat machtige gerechtshof,
+kunnen wij rustig onze dagen in stille genoegens slijten."
+
+Dit voorstel deed mij zien welke beweegredenen hij had om mij
+als geleider te willen dienen. Ik begreep, dat hij op mijn
+dankbaarheid rekende en meer nog op mijn ellende. Maar, hoewel
+die beide zaken in zijn voordeel spraken, weigerde ik beslist, wat
+hij mij voorstelde. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen, dat er twee
+gewichtige redenen waren, waarom ik zoo terughoudend was: hij viel
+niet in mijn smaak en ik geloofde niet, dat hij rijk was. Maar toen
+hij bleef aandringen, aanbood mij te trouwen en mij liet zien, dat
+hij in zijn betrekking genoeg terzijde had gelegd, om lang van te
+kunnen leven, begon ik naar hem te luisteren. Ik was verblind door
+het goud en de edelsteenen, die hij voor mij uitspreidde en ervoer,
+dat het eigenbelang de menschen even goed kan doen veranderen als de
+liefde. Mijn Biscayer werd voor mij een andere man. Zijn lang lichaam
+nam den vorm aan van een fijne taille, zijn geel gezicht scheen van
+een schoone blankheid en zelfs zijn huichelachtige grijns stond mij
+minder tegen. Dus nam ik zijn hand aan voor het oog van den hemel,
+dien hij als getuige aanriep van ons engagement. Wij gingen op reis
+en Coimbra zag weldra binnen hare muren een nieuw huishouden.
+
+Mijn man kocht nieuwe kleeren voor mij en schonk mij verschillende
+diamanten, waaronder die van don Felix Maldonado. Dus ik behoefde
+niet te raden vanwaar de kostbare steenen kwamen, die ik gezien had
+en ik was ervan overtuigd getrouwd te zijn met iemand, die geen trouw
+opvolger was van het zevende gebod. Daar ik echter mijzelf als de
+eerste oorzaak van zijn handgrepen beschouwde, vergaf ik ze hem. Een
+vrouw verontschuldigt ook de slechte daden, die haar schoonheid doet
+bedrijven. Wat zou ik hem anders slecht gevonden hebben!
+
+Gedurende twee of drie maanden was ik tamelijk tevreden over hem. Hij
+had altijd galante manieren en scheen mij teeder te beminnen. Maar al
+die bewijzen van vriendschap waren slechts schijn geweest. De schelm
+bedroog mij en bereidde mij het lot, dat elk meisje, dat door een
+slechten man verleid is, te wachten heeft. Toen ik op een ochtend
+uit de mis kwam, vond ik in huis alleen de muren, alle meubelen en
+zelfs mijn kleeren waren weggehaald. Zendono en zijn trouwe knecht
+hadden hunne maatregelen zoo goed genomen, dat het huis in een uur
+was leeggedragen. Zoo stond ik dus als een tweede Ariadne, door een
+ondankbaren minnaar verlaten, met niets anders dan de kleeren, die ik
+aan had en den ring van don Felix, dien ik gelukkig aan mijn vinger
+had gedragen. Maar ik verzeker je, dat ik geen lange klaagliederen
+begon te zingen, ik was veel te blij, verlost te zijn van een ouden
+schelm, die toch den een of anderen dag in handen van de justitie
+zou zijn gevallen. Den tijd, dien wij samen hadden doorgebracht,
+beschouwde ik eenvoudig als verloren.
+
+Indien ik in Portugal was gebleven en daar een betrekking had gezocht
+bij een aanzienlijke dame, zou ik wel zijn geslaagd, maar, hetzij
+uit liefde voor mijn vaderland, hetzij dat ik geleid werd door mijn
+geluksster, ik dacht aan niets anders dan aan terugkeeren naar Spanje.
+
+Ik verkocht mijn ring en vertrok samen met een oude Spaansche dame, die
+Dorothea heette, hare familie in Coimbra had bezocht en nu terugkeerde
+naar S�villa, waar ze woonde. Er was al dadelijk veel sympathie
+tusschen ons, die op reis nog grooter werd en toen wij aankwamen,
+wilde zij niet, dat ik ergens anders mijn intrek zou nemen, dan in haar
+huis. Ik had geen reden om spijt te hebben over die kennismaking. Nooit
+heb ik een vrouw ontmoet met een beter karakter. Naar haar trekken en
+levendige oogen te oordeelen, moest ze vroeger vele guitaren aan het
+tokkelen hebben gebracht. Zij was dan ook de weduwe van verschillende
+adellijke echtgenooten en kon behoorlijk van de opbrengst leven.
+
+Onder andere goede hoedanigheden bezat zij ook deze, dat zij zeer
+medelijdend was voor het ongeluk van meisjes. Levendig belang stelde
+zij in mijn avonturen. Toen ik haar alles van Zendono had verteld, zei
+ze op een toon alsof zij zelf ook wel eens zulke exemplaren op haar
+levensweg had ontmoet: "Die honden van mannen! Die ellendelingen! Er
+zijn van die schelmen in de wereld, die er een spel van maken, om
+een vrouw te bedriegen. De eenige troost, mijn lief kind, is, dat
+ge volstrekt niet gebonden zijt aan dien schelm van een Biscayer. Al
+is uw huwelijk met hem goed genoeg om u als excuus te dienen, het is
+daarentegen ook slecht genoeg om u toe te staan een beter aan te gaan,
+indien ge daartoe gelegenheid zult vinden."
+
+Iederen dag ging ik met Dorothea naar de kerk en visites maken,
+wat de middelen waren, om spoedig een avontuur te hebben. Ik trok
+de aandacht van vele heeren, maar enkelen hadden geen geld, anderen
+waren te jong, zoodat ik mij met niemand inliet.
+
+Op zekeren dag kwam het Dorothea en mij in den zin om naar den
+schouwburg te gaan. Er was aangeplakt, dat ze zouden spelen: "De
+beroemde Comedie; de Ambassadeur van Sirmismo", door Lope de Vega
+Carpio. Onder de actrices herkende ik een oude vriendin, Ph�nice, die
+kamenier bij Florimonde is geweest en met wie je wel eens gesoupeerd
+hebt bij Ars�nia. Ik wist wel, dat Ph�nice sinds twee jaar uit Madrid
+was, maar 't was mij niet bekend, dat ze actrice was geworden,
+
+Na afloop van het stuk, dat vrij lang duurde en mij verveelde, omdat
+er niet goed genoeg en ook niet slecht genoeg gespeeld werd, om mij
+te amuseeren, gingen wij Ph�nice opzoeken, die zeer verheugd was mij
+te zien en daar we 's avonds weinig tijd meer hadden, spraken we af,
+dat we elkaar den volgenden morgen zouden ontmoeten. Het pleizier
+van te praten is een der grootste genoegens voor vrouwen en vooral
+voor mij. Ik kon den heelen nacht geen oog dicht doen van verlangen
+om met Ph�nice aan den slag te komen en haar vraag op vraag te doen.
+
+Ph�nice was gelogeerd in een groot hotel. Een dienstmeid, die mij den
+weg wees, bracht mij in een gang, waarop tien of twaalf kleine kamers
+uitkwamen; hier woonden de leden van het gezelschap. Mijn geleidster
+klopte aan de deur, die Ph�nice, wier tong evenzeer jeukte als de
+mijne, opendeed. We gunden ons nauwelijks den tijd om te gaan zitten
+bij ons gekakel.
+
+Wij hadden elkaar heel wat te vertellen van hetgeen wij in den
+laatsten tijd hadden beleefd. Het scheen wel, dat er geen eind kwam
+aan al het vragen en antwoorden.
+
+Eindelijk vroeg Ph�nice mij, wat ik van plan was te gaan doen, want
+ze zei, dat een meisje als ik toch iets moest worden en dat het niet
+aanging een onnut wezen te zijn in de maatschappij. Ik antwoordde haar,
+dat ik, in afwachting van beter, een betrekking wilde zoeken bij een
+of andere voorname dame. "Wel foei!" riep mijn vriendin, "hoe kan je
+aan zoo iets denken! Hoe is het mogelijk, dat je nog geen tegenzin
+hebt in dienstbaarheid! Ben je het niet moe, om onderworpen te zijn
+aan den wil van anderen? Hun grillen te verdragen? Een slavenleven
+te lijden? Volg liever mijn voorbeeld en ga bij het tooneel! Niets
+is beter voor vrouwen met geest en die niet rijk zijn, of van hooge
+geboorte. Het is een stand, die tusschen den adel en de burgerij
+staat. Een vrij leven! Altijd in vroolijkheid! Wij geven ons geld
+uit, zooals wij het verdienen. Het tooneel is vooral gunstig voor de
+vrouwen. Toen ik nog kamenier was bij Florimonde--ik schaam mij nog als
+ik eraan denk--lette niemand op mij. Maar sedert ik op mijn voetstuk
+ben gekomen, dat is te zeggen op het tooneel, wat een verandering! Ik
+zie aan mijn voeten de schitterendste jongelieden uit de steden,
+waarin wij optreden. Wanneer een actrice wijs is, d. w. z. wanneer
+ze niet meer dan ��n minnaar tegelijk begunstigt, wordt zij door de
+wereld ge�erd. Men prijst haar ingetogenheid en verandert zij van
+galant, dan beschouwt men haar als een echte weduwe, die hertrouwt."
+
+Hier viel ik Ph�nice in de rede; "waarom zegt ge me dit alles? 't Is
+geen geheim meer voor mij en ik gevoel zelf ook wel neiging voor het
+tooneel. Maar dat is niet voldoende, men moet talent hebben en dat heb
+ik niet. Vroeger heb ik wel eens stukken voor Ars�nia gereciteerd,
+maar ze was er niet tevreden mee en daardoor heb ik er een tegenzin
+in gekregen."
+
+"Och kom!" zei Ph�nice. "Je weet toch wel, dat die groote actrices
+altijd jaloersch zijn. Ik zeg je, zonder je te vleien, dat je voor
+het tooneel bent geboren. Je hebt iets natuurlijks, vrijmoedigheid,
+bevalligheid, een mooie stem. Wat zou je een heeren het hoofd op hol
+jagen, als je actrice was!"
+
+Ze trachtte mij nog verder over te halen, liet me eenige verzen
+declameeren, die ze luid toejuichte. Voor twee collega's, die haar
+kwamen bezoeken, moest ik die verzen nog eens opzeggen en ook zij
+overlaadden mij met lof. Mijn bescheidenheid werd op een te zware
+proef gesteld. Ik begon zelf te gelooven, dat ik iets waard was en
+dus kreeg ik zin in het tooneel. Eerst legde ik nog een proefstuk af
+voor alle leden van den troep en toen werd ik daarbij opgenomen.
+
+Al het geld dat ik nog over had, besteedde ik voor het costuum bij
+mijn debuut en wat er aan ontbrak om het schitterend te doen zijn,
+maakte ik goed door mijn fijnen smaak.
+
+Eindelijk verscheen ik voor het eerst op de planken. Ik gebruik een nog
+te gematigd woord, mijn vriend, als ik zeg, dat het publiek verrukt
+was. Grooten opgang maakte ik in S�villa. Gedurende drie weken was
+ik het onderwerp van alle gesprekken. Wel twintig heeren van stand
+boden zich aan, om zorg voor mij te dragen. Wanneer ik mijn neiging
+had gevolgd, dan zou ik den jongsten en den mooisten hebben genomen,
+maar ons soort moet alleen eigenbelang en eerzucht in het oog houden
+en daarom nam ik don Ambrosio de Nisana, die reeds oud was en niet
+mooi, maar rijk en edelmoedig. 't Is waar, hij heeft er duur voor
+moeten betalen. Hij huurde een mooi huis voor mij, meubelde het
+prachtig, gaf me een goeden kok, twee lakeien, en duizend ducaten
+in de maand. Dan nog rijke kleeren en veel juweelen. Nooit heeft
+Ars�nia het zoo schitterend gehad! Welk een ommekeer in mijn lot! Ik
+verbeeldde mij een ander mensch te zijn en ik verbaas er mij niet meer
+over, dat er meisjes zijn, die in korten tijd al de mis�re vergeten,
+waaruit de gril van een heer ze gehaald heeft. De toejuichingen van
+het publiek, de vleierijen van alle kanten en de hartstocht van don
+Ambrosio, maakten mij ongeloofelijk ijdel.
+
+Don de Nosana kwam elken avond bij mij soupeeren met eenige van zijn
+vrienden. Ik begon zeer aan dat aangename leven gewend te raken, maar
+het duurde slechts zes maanden. De heeren zijn wispelturig. Anders
+zouden ze ook al te aardig zijn. Hij verliet mij voor een ander jong
+meisje. Vier en twintig uur was ik er bedroefd over, toen nam ik een
+cavalier van twee en twintig jaar, don Louis d'Alcacer, met wien zich,
+wat schoon uiterlijk betrof, weinig Spanjaarden kunnen vergelijken.
+
+Zeker zult ge mij vragen waarom ik zoo'n jongen minnaar nam, maar
+don Louis had vader noch moeder meer en zijn eigen inkomsten. Wij
+hadden elkaar zeer lief. Maar het bleek al zeer spoedig, dat don
+Louis zeer jaloersch was en mij ieder oogenblik achtervolgde met
+ongerechtvaardigde verdachtmakingen. Wanneer ik op het tooneel was,
+meende hij, dat ik sommigen jongelieden aanmoedigende blikken toewierp
+en overlaadde mij met verwijten, zoodat onze meest teedere samenkomsten
+dikwijls met twisten eindigden. Hij scheen aan die jaloezie geen
+weerstand te kunnen bieden, wij verloren beiden het geduld en besloten
+op zekeren dag in der minne te scheiden. Wilt ge wel gelooven,
+dat de laatste dag van ons samenzijn nog het genoegelijkst voor ons
+was? Wij waren beiden vermoeid door het leed, dat we elkaar hadden
+gedaan en vonden er genoegen in, toen wij elkaar vaarwel zeiden. Wij
+waren als twee gevangenen, die na een harde slavernij hunne vrijheid
+hadden weerkregen.
+
+Na dat avontuur ben ik zeer voorzichtig geworden in de liefde, ik
+wil geen verbintenis meer, die mijn rust verstoort.
+
+In dien tijd legde ik mij zeer op mijn rollen toe en ik kreeg den
+naam van een uitstekende actrice. Toen het gezelschap te Granada mij
+een voordeelig aanbod deed, besloot ik dat aan te nemen, hoeveel het
+mij ook kostte om van Ph�nice en Dorothea afscheid te nemen, van wie
+ik zooveel hield als het onder vrouwen mogelijk is. De eerste hield
+zich in dien tijd druk bezig met den eigenaar van een goudsmidswinkel,
+die uit ijdelheid een actrice tot ma�tresse wilde hebben.
+
+Ik heb nog vergeten om te vertellen, dat ik, toen ik bij het tooneel
+ging, mijn naam Laura veranderde in Estelle.
+
+Mijn debuut te Granada was even schitterend als te S�villa. Weldra zag
+ik mij weer omringd door aanbidders. Maar ik was zeer voorzichtig en
+terughoudend, tot ik voor het eerst den markies de Marialva zag. Deze
+Portugees, die uit nieuwsgierigheid Spanje bereisde, kwam in Granada
+en hield zich daar op. Hij kwam in den schouwburg op een dag, dat ik
+niet speelde. Met groote attentie nam hij de actrices op, die toen
+optraden. Een was er, die in zijn smaak viel en den volgenden dag
+maakte hij kennis met haar. Maar toen verscheen ik op het tooneel en
+nam hem dadelijk voor mij in. Ik kan niet ontkennen, dat ik reeds wist
+dat mijne collega hem bevallen was; en ik spaarde geen moeite om hem
+te bekoren en dit gelukte mij. De andere was er wel zeer kwaad om,
+maar wat te doen? Ze moest maar denken, dat dit bij vrouwen een zeer
+natuurlijke zaak is, en dat zelfs de beste vriendinnen elkaar in dit
+opzicht niet sparen."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Van de ontvangst, die de comedianten van Granada Gil Blas bereidden
+en van de kennismaking, die hij hernieuwde in de foyers van den
+schouwburg.
+
+
+Toen Laura haar geschiedenis ge�indigd had, kwam een oude actrice
+om haar mee te nemen naar den schouwburg. Mijn zuster stelde aan
+deze bejaarde figuur haar broeder voor en er volgden van weerszijden
+vele complimenten.
+
+Ik verliet beiden, na Laura gezegd te hebben, dat ik haar in de
+comedie zou terugzien, als ik mijn goed had gebracht naar het huis
+van den markies de Marialva, dat ze mij had aangewezen. Met een man,
+die mijn koffer droeg, ging ik van mijn kamer naar het huis van mijn
+nieuwen meester. Ik werd ontvangen door den intendant, die mij zeer
+beleefd welkom heette en naar mijn kamer bracht. Dat was een klein
+vertrekje, boven in het huis, met een niet te groot bed, een kast en
+twee stoelen. Mijn geleider zei: "U hebt het hier niet te ruim, maar
+in Lissabon zult ge prachtig logeeren." Ik sloot mijn valies weg en
+vroeg hoe laat men soupeerde. Hij antwoordde mij, dat onze meester dat
+gewoonlijk niet thuis deed en aan ieder van zijn personeel maandelijks
+een zekere som gaf om voor zijn eigen voeding te zorgen. Nog andere
+vragen deed ik, en uit de antwoorden, die ik kreeg, leidde ik af, dat
+de lieden van den markies gelukkige nietsdoeners waren. Ik verliet den
+intendant, om Laura op te zoeken en hield mij onderweg aangenaam bezig
+met de voorstelling, die ik mij van mijn nieuwe betrekking maakte.
+
+Aan den schouwburg had ik nog niet gezegd, dat ik de broeder was
+van Estelle, of alles stond voor mij open. De wachters maakten
+ruim baan voor mij, alsof ik een van de voornaamste personen van de
+stad was. Allen, die ik op mijn weg tegenkwam, waren buitengewoon
+beleefd. Maar dat alles beteekende nog niets, vergeleken bij de
+ontvangst, die mij in den foyer te beurt viel. Daar vond ik het geheele
+gezelschap gekleed en gereed om te beginnen. De acteurs en actrices,
+aan wie Laura mij voorstelde, wierpen zich als 't ware op mij. De
+vrouwen drukten hare gezichten op het mijne en bedekten het met rood
+en wit. Niemand wilde de laatste zijn, om mij te complimenteeren en
+ze begonnen allen tegelijk met mij te spreken. Het was mij onmogelijk
+om op alles antwoord te geven, maar mijn zuster kwam mij te hulp en
+haar geoefende tong maakte, dat iedereen zijn beurt kreeg.
+
+Daarmee was ik er echter nog niet af, ik werd nog begroet door
+den decorateur, de violisten, den souffleur, den grimeur, den
+kaarsensnuiter en den onder-kaarsensnuiter. Het scheen wel, of al die
+menschen gevonden kinderen waren, die nooit een broer hadden gezien.
+
+Intusschen begon men te spelen en ik bleef achter de coulissen, waar ik
+mij onderhield met de personen, die niet behoefden op te treden. Een
+was er onder hen, die Melchior werd genoemd. Die naam trof mij en
+het scheen mij, dat ik den man elders had gezien. Eindelijk herkende
+ik in hem Melchior Zapata, dien armen, rondreizenden tooneelspeler,
+die, zooals ik in het eerste gedeelte van mijn geschiedenis [1]
+heb meegedeeld, korsten brood doopte in een fontein.
+
+Ik wendde mij tot hem en zei: "Als ik mij niet bedrieg, dan zijt ge
+dezelfde heer Melchior, met wien ik eens de eer heb gehad te ontbijten
+aan den rand van een bron, tusschen Valladolid en S�govia. Ik was een
+barbiersleerling. Wij voegden onze provisie bij de uwe en hadden een
+maal, dat aangenaam gekruid werd door een gezellige conversatie."
+
+Zapata dacht eenige oogenblikken na en antwoordde toen: "Ge spreekt
+me van iets, wat ik mij nog zeer goed kan herinneren. Ik had toen
+gedebuteerd in Madrid en keerde naar Zamora terug. Mijn zaken stonden
+toen zeer slecht."
+
+"Ik herinner mij ook nog," zei ik, "dat ge u toen zeer beklaagde over
+een al te verstandige vrouw, die ge hadt."
+
+"O, dat is sinds dien tijd veel verbeterd," antwoordde hij.
+
+Ik wilde hem daarmee gelukwenschen, toen hij mij verlaten moest
+om op te treden. Benieuwd om iets omtrent die vrouw te vernemen,
+vroeg ik een anderen acteur, die me zei, "O, ge kunt haar zien,
+het is Narcissa, na uw zuster de mooiste van onze dames."
+
+Er kwam een vermoeden bij mij op, dat deze actrice degene was aan
+wie de markies de Marialva het hof had gemaakt, voor hij zijn Estelle
+had ontmoet en mijn vermoeden bleek maar al te juist.
+
+Aan het eind van het stuk bracht ik Laura naar huis. Men maakte een
+groote tafel gereed en ze wilde hebben, dat ik zou blijven soupeeren,
+maar ik wilde dat niet doen tegenover mijn meester en ging naar een
+restauratie, waar ik mij voornam iederen dag te gaan eten, daar mijn
+meester er geen tafel op nahield.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Met welken buitengewonen man hij dien avond soupeerde en wat er
+tusschen hen voorviel.
+
+
+In de zaal bemerkte ik een soort van ouden monnik, die alleen in
+een hoek soupeerde. Uit nieuwsgierigheid ging ik tegenover hem
+zitten, ik groette hem zeer beleefd en hij beantwoordde mijn groet
+op dezelfde wijze. Men bracht mij mijn eten, waaraan ik met veel
+eetlust begon. Intusschen bemerkte ik, dat de oogen van den ouden man
+voortdurend op mij gericht waren. Daar mij dat begon te vervelen,
+zei ik: "Vader, kunnen wij elkaar misschien elders reeds hebben
+ontmoet? U ziet mij aan, als een man, dien u niet geheel onbekend is."
+
+Hij antwoordde mij ernstig: "Indien ik mijn blikken op u laat rusten,
+dan is het om de groote verscheidenheid van avonturen te bewonderen,
+die aangegeven zijn in de trekken van uw gezicht." "Daaruit maak ik
+op, dat ge aan gelaatkunde doet," zei ik lachend.
+
+"Ik kan zeggen, dat ik die kennis bezit," zei de monnik, "en daaruit
+voorspellingen te hebben gedaan, die in de toekomst bewaarheid zijn
+geworden. Ook kan ik voorspellen uit de hand en ik durf zeggen, dat
+mijn uitspraken onfeilbaar zijn, wanneer ik de inspectie van de hand
+vergeleken heb met die van het gezicht."
+
+Hoewel de grijsaard er allen schijn van had, een verstandig man
+te zijn, vond ik hem z�� gek, dat ik niet kon nalaten hem in zijn
+gezicht uit te lachen. Inplaats van zich beleedigd te gevoelen door
+mijn onbeleefdheid, glimlachte hij en zei, na de zaal te hebben
+rondgekeken om zich te overtuigen dat niemand ons beluisterde: "Ik
+verwonder mij er niet over u zoo vooringenomen te zien tegen twee
+wetenschappen, die heden ten dage voor dwaasheid doorgaan; de lange
+en moeilijke studie, welke ze eischen, ontmoedigen alle geleerden,
+die er dan van afzien en ze veroordeelen, omdat zij ze niet onder de
+knie hebben kunnen krijgen. Wat mij betreft, ik heb mij niet laten
+afschrikken door al die moeilijkheden. Ook heb ik lang de scheikunde
+bestudeerd en de kunst om van andere metalen goud te maken. Maar ik
+onderstel, dat ik spreek tot een jongeman, wien dat alles slechts
+droombeelden toeschijnen. Een bewijs van mijn kennis zal uw oordeel
+gunstiger daarover stemmen." Bij die woorden haalde hij een flesch
+uit zijn zak, gevuld met een roode vloeistof. "Hier is een elixer,
+dat ik bereid heb uit verschillende planten. Ge zult er de kracht van
+bespeuren. De wijn, dien wij bij ons eten drinken, is zeer slecht, ik
+zal dien uitstekend maken." Hij goot een paar druppels in mijn flesch
+en die maakte werkelijk mijn wijn beter dan de heerlijkste, dien men
+in Spanje drinkt. Een wonder werkt altijd op de verbeelding en als
+die eenmaal gewonnen is, gebruikt men zijn gezond verstand niet meer.
+
+Vol bewondering riep ik uit: "O vader, vergeef mij, dat ik u in
+het begin voor een ouden gek heb gehouden. Ik laat u nu alle recht
+wedervaren en behoef het niet eerst te zien om ervan overtuigd
+te zijn, dat ge, zoo ge wilt, een stuk ijzer in een stuk baar
+goud kunt veranderen! Wat zou ik gelukkig zijn, indien ik die zoo
+bewonderenswaardige wetenschap bezat!"
+
+De grijsaard slaakte een zucht en zei: "Dat de hemel u ervoor beware,
+mijn zoon. Ge weet niet, wat ge wenscht. Inplaats van mij te benijden,
+moet ge mij beklagen, dat ik mij zooveel moeite heb gegeven, om mijzelf
+ongelukkig te maken. Altijd ben ik in onrust, ik vrees ontdekt te
+worden en dat een eeuwigdurende gevangenschap het loon zal zijn voor al
+mijn werken. Daarom leid ik een zwervend leven, nu eens verkleed als
+priester of monnik, dan weer als edelman of boer. Is het een voordeel
+tot dien prijs goud te kunnen maken en zijn rijkdommen niet een ware
+marteling voor personen, die er niet rustig van kunnen genieten?"
+
+Ik antwoordde den ouden wijsgeer, dat ik zeer verstandig vond wat hij
+zei, maar dat ik toch gaarne mijn toekomstig lot van hem zou vernemen.
+
+"Met genoegen, mijn zoon, uw gelaatstrekken heb ik reeds bestudeerd,
+laat mij nu ook uw hand zien!" Ik bood hem die aan met een vertrouwen,
+dat mij zeker zal doen dalen in de achting van sommige lezers,
+hoewel ze in mijn plaats het misschien eveneens zouden hebben
+gedaan. Met zorgvuldigheid bekeek hij mijn hand en zei vervolgens:
+"Welk een overgangen van smart in vreugd en van vreugde in smart! Wat
+een grillige opeenvolging van tegenspoed en geluk! Maar ge hebt reeds
+een groot gedeelte van die veranderingen der fortuin ondervonden. Er
+blijft u nog maar weinig tegenspoed om te bestrijden en door een groot
+heer zult ge een aangenaam lot krijgen, dat niet meer aan verandering
+onderhevig is!"
+
+Na me verzekerd te hebben, dat ik op die voorspelling kon rekenen,
+verliet hij de zaal, mij achterlatende in gepeins over hetgeen ik
+had gehoord. Ik twijfelde er niet aan, of markies de Marialva was
+die bedoelde heer en bijgevolg scheen mij niets meer mogelijk dan de
+vervulling van zijn uitspraak. Maar zelfs al had ik niet de minste
+waarschijnlijkheid kunnen ontdekken, zou ik toch den monnik volkomen
+geloofd hebben, z��'n grooten indruk had hij met zijn elixer op mij
+gemaakt. Om van mijn kant dat geluk te bevorderen, besloot ik mij aan
+den markies meer te hechten dan aan een van mijn vorige meesters. Na
+dit besluit te hebben genomen, ging ik vroolijk naar huis terug. Nooit
+heeft een vrouw zoo tevreden een waarzegster verlaten.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Van de opdracht, die de markies de Marialva aan Gil Blas gaf en hoe
+deze trouwe secretaris zich daarvan kweet.
+
+
+De markies was nog niet van zijn actrice terug en ik vond in zijn
+vertrek zijn bedienden, die kaartspeelden in afwachting van zijn
+thuiskomst. Ik maakte kennis met hen en wij amuseerden ons, tot
+hij omstreeks twee uur na middernacht verscheen. Hij was een weinig
+verrast en zei met een uitdrukking van welwillendheid, waaruit ik
+afleidde, dat hij tevreden was over den avond, dien hij had gehad:
+"Hoe, Gil Blas, zijt ge nog niet naar bed?" Ik antwoordde, dat ik
+gewacht had, om te vernemen of hij mij misschien nog iets te bevelen
+had. Hij antwoordde mij, dat hij den volgenden morgen iets voor mij
+te doen had, maar dat ik in het vervolg 's avonds niet op hem behoefde
+te wachten, hetgeen mij genoegen deed.
+
+Daarna ging ik naar bed. Maar ik kon niet slapen en herinnerde mij
+daarom den raad, welken Pythagoras geeft, om 's avonds alles te
+herinneren wat wij gedurende dien dag hebben gedaan, onszelf te
+prijzen om de goede en te laken om de slechte daden.
+
+Ik voelde mijn geweten niet zuiver genoeg, om over mijzelf tevreden
+te zijn, want ik verweet mij, wat er bij Laura was gebeurd. Wel kon
+ik zeggen, dat ik toch moeilijk een meisje kon logenstraffen, dat
+alleen zoo gehandeld had, om mij genoegen te doen en dat ik dus in
+de noodzakelijkheid verkeerde om haar medeplichtige te worden, maar
+die verontschuldiging stelde mij niet gerust. Het vertrouwen van mijn
+nieuwen meester vergold ik op die wijze al heel slecht en ik was het
+met mijzelf eens, dat, zoo ik al geen schelm was, het toch heel weinig
+scheelde. De gevolgen daarvan overwegende, meende ik een gevaarlijk
+spel te spelen. Dat joeg mij schrik aan. Maar andere gedachten kwamen
+dien schrik weer verdrijven. Bovendien kon de voorspelling van den
+man met het elixer voldoende zijn om mij gerust te stellen. Allerlei
+aangename beelden vertoonden zich aan mij. Ik rekende uit hoeveel
+ik na zes jaren dienst aan salaris zou hebben overgehouden, voegde
+daarbij de gratificaties, waarmee mijn meester wel mild zou zijn en
+kwam zoo tot een heel fortuin. Onder het bouwen van die luchtkasteelen
+viel ik in slaap.
+
+Ik stond den volgenden morgen om acht uur op en wilde de orders van
+mijn meester gaan ontvangen; maar toen ik mijn deur opende zag ik
+hem tot mijn verwondering voor mij staan. Hij zei: "Gil Blas, toen ik
+gisteravond uw zuster verliet, beloofde ik haar vanmorgen bij haar te
+komen, maar er is iets tusschenbeide gekomen, waardoor ik mijn woord
+niet kan houden. Ga haar dus zeggen, dat ik tot mijn spijt verhinderd
+ben, maar dat ik vanavond bij haar kom soupeeren. Dat is niet alles,"
+bij die laatste woorden gaf hij mij een leeren doosje, bezet met
+diamanten en een beurs, "breng haar mijn portret; en die beurs, waarin
+vijftig pistolen zijn, is voor u als een bewijs van vriendschap."
+
+Zeer verheugd ging ik naar Laura en zei tot mijzelf: "De goede
+voorspelling komt uit. Wat een geluk, de broer te zijn van zulk een
+schoon en bekoorlijk meisje! 't Is jammer, dat er niet evenveel eer
+aan verbonden is als voordeel."
+
+Laura had, in tegenstelling met andere personen van haar beroep,
+de gewoonte om 's morgens vroeg op te staan. Ik verraste haar
+bij haar toilet, waarbij ze in afwachting van haren Portugees,
+bij hare natuurlijke bekoorlijkheden, ook nog die van de kunst
+voegde. "Beminnelijke Estelle, mijn meester zal niet het genoegen
+hebben u dezen morgen te zien, zooals hij met u had afgesproken. Hij
+is verhinderd, maar komt vanavond bij u soupeeren. Hij zendt u zijn
+portret, met iets dat u nog wel meer zal troosten."
+
+Ik gaf haar het doosje, en de diamanten, waarmee het versierd
+was, bevielen haar buitengewoon. Glimlachend zei ze: "Dat zijn nu
+contrefeitsels waarvan de dames van het tooneel meer houden, dan van
+het origineel."
+
+Vervolgens zei ik haar, dat ik een beurs had gekregen met vijftig
+pistolen. "Ik maak je er mijn compliment over," zei ze, "die man
+begint met iets, waarmee de anderen nog maar zelden eindigen!"
+
+"'t Is aan mijn aanbiddelijke zuster, dat ik dit cadeau te danken heb;
+de markies heeft het mij alleen om de familierelatie gegeven."
+
+"Ik zou wel willen," hernam ze, "dat hij iederen dag zoo iets deed. Ik
+kan je niet zeggen, hoe dierbaar je me bent. Van het eerste oogenblik
+af, dat ik je gezien heb, hechtte ik mij zoo sterk aan je. Toen je
+mij te Madrid verliet, wanhoopte ik er niet aan, je terug te zien
+en toen ik je gisteren terugzag, heb ik je ontvangen als een man,
+dien de Hemel naar mij toezond. In ��n woord, mijn vriend, wij zijn
+voor elkaar bestemd. Ge zult mijn man zijn, maar eerst moeten wij
+rijk wezen. De voorzichtigheid gebiedt, dat wij daarmee beginnen. Ik
+wil nog drie of vier galante avonturen hebben, om je een gemakkelijk
+leven te bezorgen."
+
+Vriendelijk dankte ik haar voor de moeite, die zij zich voor mij
+wilde geven en wij bleven tot den middag bij elkaar. Toen ging ik
+heen, om mijn meester mee te deelen op welke wijze zij het cadeau had
+ontvangen. Hoewel Laura mij niets daaromtrent had gezegd, stelde ik
+onderweg een schoon compliment op, dat ik mij voornam namens haar te
+zeggen. Maar het was verloren moeite, want toen ik thuis kwam, zei
+men mij, dat de markies was uitgegaan. Het was besloten, dat ik hem
+niet weer zou zien, zooals men uit het volgende hoofdstuk zal vernemen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Van het nieuws, dat Gil Blas vernam, en dat voor hem was als een
+bliksemslag.
+
+
+Ik ging eten in mijn restauratie, waar ik twee heeren ontmoette,
+met wie ik mij aangenaam onderhield tot het tijd was, om naar den
+schouwburg te gaan. Hoewel ik alle redenen had voor een opgewekte
+stemming, voelde ik mij toch gedrukt en ik kon mij daartegen niet
+verzetten.
+
+Laat men toch nooit zeggen, dat wij geen voorgevoel kunnen hebben
+van de ongelukken, die ons dreigen!
+
+Toen ik den foyer binnenkwam, riep Melchior Zapata mij. Hij bracht
+mij in een afzonderlijk kamertje en zei: "Mijnheer, ik acht het mijn
+plicht u een zeer gewichtigen raad te geven. Ge weet, dat de markies
+de Marialva eerst verliefd was op Narcissa, mijn echtgenoote, maar dat
+Estelle hem tot zich wist te trekken. Ge kunt wel begrijpen, dat een
+actrice zulk een prooi niet zonder spijt verliest. Mijn vrouw zocht
+dan ook naar middelen, om zich te wreken en ongelukkig voor u heeft
+ze nu een goede gelegenheid. Ge herinnert u, dat we gisteren allen
+kwamen toeloopen om u te zien. Welnu, de onder-kaarsensnuiter kent u
+en zegt, dat het niet waar is, dat ge de broeder van Estelle zijt. Dat
+gerucht is gisteren Narcissa ter oore gekomen, die dadelijk den man
+nader heeft ondervraagd. Hij zegt, dat hij u gekend heeft toen ge de
+bediende bij Ars�nia waart en dat Estelle onder den naam van Laura daar
+ook in dienst was. Indien ge werkelijk de broer van Estelle niet zijt,
+dan raad ik u als vriend aan, om voor uw veiligheid te zorgen. Mijn
+vrouw, die zeer verheugd is over die ontdekking, heeft het plan haar
+mee te deelen aan den markies, die vanavond in den schouwburg komt. Ze
+vraagt echter slechts ��n slachtoffer en heeft mij toegestaan u te
+waarschuwen, zoodat ge door te vluchten een ongeluk kunt voorkomen."
+
+De man zag wel aan mijn verschrikt gezicht, dat er geen reden bestond
+om de waarheid van de woorden van den kaarsensnuiter in twijfel te
+trekken. Ik bedankte hem voor zijn waarschuwing en besloot zijn raad
+op te volgen. Ik ging niet naar Laura, omdat ik begreep, dat zij
+actrice genoeg was om zich uit die moeilijkheid te redden, maar dat
+het voor mij in ieder geval verkeerd zou afloopen. In een oogenblik
+had ik mijn koffer uit huis gehaald en naar een koetsier gebracht,
+die den volgenden morgen om drie uur naar Tol�do zou vertrekken. Ik
+wenschte, dat ik reeds bij den graaf de Polan was, wiens huis de eenig
+veilige schuilplaats voor mij scheen. Maar ik was zoo ver nog niet
+en kon er niet anders dan met schrik aan denken, dat ik nog zoolang
+in een stad moest blijven, waar ik vreesde, dat men mij dadelijk was
+gaan zoeken. Ik durfde nauwelijks te gaan soupeeren en onderzocht met
+verschrikte blikken alle personen, die de zaal binnenkwamen. Daarna
+ging ik naar den koetsier en wierp mij tot het uur van vertrek op
+het stroo.
+
+Mijn geduld werd op een zware proef gesteld; duizend onaangename
+gedachten kwamen in mij op. Wanneer ik een oogenblik insliep, zag ik
+den markies de schoone Laura vermoorden en hem alles vernielen, of
+wel ik hoorde, dat hij zijn knechts last gaf mij met stokken dood te
+slaan. Ik werd met een schok wakker en hoewel dat anders heerlijk is
+na een benauwden droom, was het nu nog afschuwelijker dan de droom
+zelf. Gelukkig kwam de koetsier mij eindelijk waarschuwen, dat hij
+klaar was.
+
+Naarmate wij ons van Granada verwijderden, werd mijn geest rustiger. Ik
+begon gesprekken met den koetsier en lachte om de verhalen, die hij
+mij deed.
+
+Na een reis van drie dagen kwamen wij in Tol�do aan. Mijn eerste zorg
+was, om te informeeren naar het huis van den graaf de Polan, bij wien
+ik ongetwijfeld welkom zou zijn. Maar ongelukkigerwijs vertelde de
+concierge mij, dat zijn meester den vorigen avond op reis was gegaan
+naar het kasteel de Leyva, nadat men hem had bericht, dat S�raphine
+gevaarlijk ziek was.
+
+Wat moest ik toen verder in Tol�do doen? Daar ik zoo dicht bij Madrid
+was, besloot ik daarheen te gaan. Misschien kon ik wel een betrekking
+krijgen aan het hof; ik had wel eens hooren zeggen, dat men geen
+buitengewoon begaafd mensch behoefde te zijn, om daar vooruit te komen.
+
+De fortuin geleidde mij en deed mij een grooter rol spelen, dan ik
+tot nu toe had gedaan.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Gil Blas gaat in een hotel logeeren, waar hij kennis maakt met den
+kapitein Chinchilla; welke man deze officier was en welke zaak hem
+naar Madrid had gebracht.
+
+
+Zoodra ik te Madrid aankwam, nam ik mijn intrek in een hotel, waar,
+onder andere personen, ook een oude kapitein uit Nieuw-Castili�
+logeerde, die aan het hof pogingen deed om een pensioen te krijgen,
+dat hij meende maar al te zeer te hebben verdiend. Hij heette don
+Annibal de Chinchilla. Den eersten keer bekeek ik dien man niet zonder
+verwondering. Hij was 60 jaar en lang en mager; behalve dat hij een
+arm en een been miste, droeg hij op de plaats waar een van zijn oogen
+had moeten zitten, een pleister en zijn gezicht was op verschillende
+plaatsen gekorven. Overigens was hij als een ander. Het ontbrak hem
+niet aan geest en minder nog aan ernst. Op het punt van moraliteit
+en eer was hij zeer gevoelig. Na een paar malen met hem te hebben
+gesproken, vereerde hij mij met zijn vertrouwen. Ik was weldra op de
+hoogte van al zijn zaken. Hij vertelde mij, bij welke gelegenheden
+hij een oog had gelaten te Napels, een arm in Lombardije en een
+been in Nederland. Wat ik bewonderde in zijn verhalen van veldslagen
+en belegeringen was, dat hem nooit een woord van eigen lof ontviel,
+hoewel ik het hem gaarne vergeven zou hebben, indien hij de eene helft,
+die hem nog overgebleven was, geprezen had, om zich schadeloos te
+stellen voor het verlies van de andere. De officieren, die heelhuids
+uit den oorlog terugkomen, zijn niet altijd zoo bescheiden.
+
+Wat hem het meest aan het hart ging, was, dat hij zooveel geld had
+stukgeslagen op die tochten, zoodat hij niet meer dan honderd ducaten
+rente had en dat zijn kasteel te Chinchilla dreigde in te vallen
+door het uitblijven van reparati�n. Hij had net genoeg om zijn snor
+te onderhouden, zijn logement te betalen en zijn verzoekschriften te
+laten schrijven. "Alle dagen bied ik ze aan, maar het is of men er
+niet de minste notitie van neemt." Ik troostte hem door te zeggen,
+dat de gunsten van het hof in den regel onverwachts komen. Hij deelde
+mij mee, dat hij voor drie dagen den secretaris van den minister
+gesproken had en deze had hem gezegd: "Mijnheer, ge behoeft niet zoo
+op uw trouw en uw ijver te roemen, ge hebt slechts uw plicht gedaan,
+door u voor uw vaderland aan gevaren bloot te stellen. De roem, welke
+aan die schoone daden is verbonden, betaalt ze voldoende en moet een
+Spanjaard genoeg zijn. Ge moet de gratificatie, welke ge vraagt,
+niet beschouwen als een schuld, die men aan u heeft. Wanneer men
+u die toestaat, is het alleen dank zij de goedheid van den koning,
+die weet wat hij verschuldigd is aan onderdanen, die diensten hebben
+bewezen aan den staat." "Gij ziet dus wel," zoo ging de kapitein voort,
+"dat er voor mij weinig valt te hopen en dat ik waarschijnlijk wel
+terug zal gaan, zooals ik ben gekomen."
+
+Ik had zeer te doen met dezen dapperen man, die zich bepaald in
+verlegenheid bevond en wilde hem helpen, daarom bood ik hem geld
+aan. Maar hij behoorde niet tot de menschen, wien men zooiets geen
+tweemaal behoeft te zeggen. Integendeel, hij weigerde beslist. Om
+niemand tot last te zijn, leefde hij zoo zuinig mogelijk. Zijn
+maaltijden bestonden in den regel uit knollen en wortelen en hij
+sloot zich om die te eten in zijn kamer op, opdat niemand het zien
+zou. Na veel aandringen kreeg ik eindelijk gedaan, dat hij met mij
+wilde dineeren en het avondeten gebruiken.
+
+Ik had hem dus om zoo te zeggen tot commensaal en nam ook de moeite
+voor hem zijn smeekschriften te schrijven en die met hem samen te
+stellen. Door het overschrijven in het net van de preeken van den
+bisschop, had ik een zekere oefening gekregen in het stellen, ik was
+een soort van auteur geworden. Zoo oefenden wij ons dus in het maken
+van zeer welsprekende stukken, maar al putten wij onzen geest al uit
+in een bloemrijken stijl, het was alles nutteloos. Wat we ook deden,
+om de verdiensten van don Annibal in het ware daglicht te stellen,
+men nam er geen notitie van. De oude officier werd daardoor slecht
+gehumeurd en wenschte dat Napels, Lombardije en Nederland naar den
+duivel zouden loopen.
+
+Tot overmaat van ramp hoorde hij op een goeden dag vertellen, dat
+een dichter dien morgen aan het hof een sonnet had voorgedragen
+op de geboorte van de infante en daarvoor vijfhonderd ducaten
+had gekregen. Ik geloof, dat de oude kapitein er gek van zou zijn
+geworden, als ik hem niet tot bedaren had gebracht. "Er steekt niets
+in, wat u zoo behoeft op te winden. Sinds onheugelijke tijden, stellen
+de dichters hunne muze in dienst van prinsen en prinsessen. En er
+is geen enkel gekroond hoofd, dat zulke lieden niet onderhoudt. Een
+dergelijk soort van giften wordt zelden vergeten, wat met andere wel
+het geval is. Hoeveel belooningen en pensioenen zou Augustus niet
+uitgedeeld hebben, waarvan we nu niets meer weten? Maar tot in de
+verre toekomst zal men weten, dat Virgilius meer dan 200.000 �cus
+van dezen Keizer heeft gekregen."
+
+Maar wat ik ook zei, het sonnet lag als lood op zijn maag. Hij besloot
+de zaak op te geven, maar wilde nog ��n smeekschrift in dienen en
+wel bij den hertog de Lerme. Om het effect te verhoogen, gingen wij
+samen naar dien eersten minister. Wij ontmoetten er een jongen man,
+die, na den kapitein te hebben gegroet, tot hem zei: "Mijn waarde
+oude meester, hoe is het mogelijk dat ik u hier vind? Welke zaak
+brengt u hier? Indien ge soms iemand noodig hebt, om u te helpen,
+beschik dan over mij."
+
+"Hoe, P�drille?" vroeg de oude heer, "als men u hoort, moet ge in
+dit huis een post van gewicht bekleeden."
+
+"Mijn invloed gaat tenminste ver genoeg, om een eerlijken hidalgo,
+als gij zijt, te helpen," was het antwoord.
+
+Na hem op de hoogte te hebben gebracht, moesten wij den jongen man,
+die zijn goeden wil zoo duidelijk toonde, opgeven waar don Annibal
+woonde, daarna verzekerde hij ons, dat wij den volgenden dag bericht
+van hem zouden krijgen en hij verdween, zonder ons te zeggen, wat
+hij van plan was te doen.
+
+Ik was zeer benieuwd om iets naders omtrent dien P�drille te hooren
+en vroeg er den kapitein naar. Deze zei: "Het is een jongen, die
+eenige jaren geleden bij mij heeft gediend, maar later kon hij in
+een betere positie komen. Het ontbreekt hem niet aan geest en hij
+weet te intrigeeren. Maar ik reken niet veel op zijn hulp."
+
+Den volgenden morgen kwam P�drille in ons hotel. "Heeren," zei hij,
+"gisteren kon ik mij niet nader verklaren over de middelen, welke
+mij ten dienste staan, om den kapitein te helpen, daar de plaats
+niet geschikt was voor vertrouwelijke mededeelingen. Ik ben lakei
+bij don Rodrigue de Calderone, eersten secretaris van den hertog de
+Lerme. Mijn meester, die veel van galante avonturen houdt, gaat bijna
+iederen avond soupeeren bij een nachtegaal uit Aragon. 't Is een jong,
+mooi en geestig meisje en ze zingt verrukkelijk. Iederen morgen breng
+ik haar een briefje. Ik heb haar voorgesteld, om don Annibal voor
+haar oom te doen doorgaan en zoodoende de protectie van haar minnaar
+te krijgen. Ze heeft beloofd dat zaakje te ondernemen. Behalve een
+klein voordeeltje, dat ze er zelf van denkt te behalen, vindt ze het
+verrukkelijk, dat men haar voor de nicht van een dapperen edelman
+zal houden."
+
+Mijnheer de Chinchilla trok een leelijk gezicht bij dit verhaal. Hij
+had geen zin om medeplichtige te zijn bij zulk een fopperij en nog
+minder, dat een avonturierster oneer aandeed aan zijn naam, door
+te zeggen dat zij familie van hem was. Het betrof hier niet alleen
+hemzelf, meende hij, maar ook zijn voorvaderen. P�drille vond al die
+bezwaren onzinnig, hij riep mijn bijstand in en niet dan na veel moeite
+slaagden wij er in den kapitein tot oom te maken van Sir�ne, zoo heette
+het meisje. Wij maakten nu met ons drie�n weer een nieuw smeekschrift
+en P�drille bracht het aan de jonge dame, die het denzelfden avond
+aan don Rodrigue zou geven. Ze wist zoo met den secretaris te spreken,
+dat deze haar beloofde haar oom te zullen helpen. Weinige dagen later
+zagen wij de uitwerking ervan. P�drille kwam in ons hotel terug met
+een triomfantelijk gezicht en zei: "Goed nieuws. De koning zal een
+uitdeeling doen van ridderorders, gratificati�n en pensioenen en ik
+ben er mee belast u te zeggen, dat gij daar zeker niet bij vergeten
+zult worden. Maar ik heb ook last, om u te vragen, welk cadeau ge
+zult geven aan Sir�ne. Wat mij betreft, ik verklaar u, dat ik niets
+wil hebben, boven al het goud van de wereld stel ik het genoegen, mijn
+ouden meester te hebben geholpen, om zijn fortuin te verbeteren. Maar
+dat is niet het geval met onze nimf. Ze is in dergelijke zaken een
+beetje een jodin. Dat gebrek heeft ze nu eenmaal. Ze zou zelfs geld
+aannemen van haar eigen vader en dus te eerder van een gewaanden oom."
+
+Don Annibal zei, dat ze maar zeggen moest wat zij wilde hebben; ze kon
+jaarlijks een derde gedeelte van zijn pensioen krijgen. De jongeman
+merkte echter op: "We hebben te doen met een nog al wantrouwig
+persoontje. Zij zal er de voorkeur aangeven, wanneer ge haar, in
+contant geld een som in eens geeft, twee derden van uw pensioen."
+
+"Maar, voor den duivel! Ik ben geen groot-thesaurier!"
+
+"Ze weet heel goed, dat ge zoo arm zijt als Job. Maar daar weet ik
+ook wel raad op. Ik ken een ouden schelm, die met genoegen, tegen tien
+procent, geld leent. Ge laat een acte maken, waarbij ge hem het eerste
+jaar van uw pensioen uitbetaalt, hij houdt er de rente en kosten af en
+betaalt u de rest. Als garantie heeft hij nog uw kasteel Chinchilla."
+
+Toen de kapitein den volgenden dag bericht ontving, dat hij een
+pensioen kreeg van driehonderd pistolen, gebeurde het zoo. Hij deed
+daarna zijn zaakjes af en vertrok weer naar Nieuw-Castili� met niet
+meer dan enkele pistolen, die hij had overgehouden, in zijn zak.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+Gil Blas ontmoet aan het hof zijn waarden vriend Fabricius. Groote
+vreugde bij beiden. Waar ze samen heengingen en van het belangrijke
+gesprek, dat ze hadden.
+
+
+Ik had het tot een gewoonte gemaakt, om iederen morgen naar het
+koninklijk paleis te gaan en daar een paar uren te blijven om al de
+grandes te zien uit- en ingaan, die daar zonder praal verschenen,
+waarmee ze zich anders omringen.
+
+Op een dag, dat ik daar rondliep en een vrij dwaas figuur maakte,
+zooals trouwens zoovele anderen, bemerkte ik Fabricius, dien ik te
+Valladolid had achtergelaten, als bediende bij den administrateur van
+een klooster. Wat mij trof, was, dat hij zich familiaar onderhield
+met den hertog de Medina Sidonia en den markies de Sainte-Croise. Die
+twee heeren schenen met genoegen naar hem te luisteren. Bovendien
+was hij zeer net gekleed.
+
+Ik zei bij mezelf: "Bedrieg ik mij niet? Is dat nu de zoon van den
+barbier Nunez? Misschien is hij een jong edelman, die toevallig op
+hem gelijkt." Maar mijn twijfel was niet van langen duur. Hij had
+ook mij herkend, kwam naar mij toe, nam mij bij de hand en bracht mij
+uit het gewoel van de menschen. "Mijn waarde Gil Blas, ik ben verrukt
+je weer te zien. Wat doe je te Madrid? Ben je nog in betrekking? Je
+moet mij alles vertellen wat er met je is gebeurd, nadat wij elkaar
+te Valladolid zoo plotseling hebben verlaten." Ik zei hem, dat ik
+gaarne daartoe bereid was, maar dat de plaats hier niet geschikt was,
+om hem al mijn avonturen te vertellen. "Daar heb je gelijk in. Wij
+kunnen dat beter bij mij thuis doen. Kom mee. Ik woon vrij en zeer
+aangenaam, volkomen naar mijn zin."
+
+Wij hadden niet ver te loopen en kwamen aan een mooi groot huis, waarin
+hij zei, dat hij woonde. Wij staken een plaatsje over en ik zag aan de
+eene zijde een groote en aan de andere zijde een nauwe, donkere trap,
+de eerste voerde naar prachtige appartementen, de tweede, welke wij
+beklommen, naar het verblijf, dat hij zoo had geroemd. Het bestond
+uit ��n vertrek, waarvan mijn vernuftige vriend, door dunne houten
+beschotten er vier had gemaakt. Het eerste was de anti-chambre, het
+tweede kabinet, het derde slaapkamer en het vierde keuken. De kamers
+waren behangen met landkaarten, de meubels versleten en verkleurd.
+
+"Nu wat zegt ge ervan? Vind je niet dat ik hier goed woon?" vroeg hij.
+
+"Waarlijk," antwoordde ik. "Je zaken gaan zeker niet slecht in
+Madrid. Heb je een of andere betrekking?"
+
+"De hemel beware mij! Ik doe iets beters. Een voornaam heer, aan
+wien dit huis toebehoort, heeft mij dit vertrek gegeven. Daarvan heb
+ik vier kamers gemaakt en die gemeubileerd, zooals ge ziet. Ik heb
+geen betrekking noodig en houd mij alleen bezig met zaken, die mij
+genoegen geven."
+
+"Maar spreek toch duidelijker! Wat doe je dan toch?"
+
+"Ik ben schrijver geworden; ik schrijf in proza en ook in po�zie."
+
+"Jij bent een gunsteling van Apollo! Dat zou ik nooit geraden
+hebben. Maar wat voor bekoorlijks hebt ge dan kunnen vinden in het
+leven van een dichter? Ik vind, dat die lieden in de beschaafde
+maatschappij worden geminacht en niet in tel zijn."
+
+"H�, wat?" riep hij op zijn beurt, "Ge denkt aan die armzalige auteurs,
+die werken voor boekverkoopers en comedianten! Is het te verwonderen,
+dat dergelijke schrijvers niet geacht worden? Maar de goede, mijn
+vriend, hebben het beter in de wereld en ik kan zonder ijdelheid
+zeggen, dat ik tot hen behoor." "Je bent verstandig genoeg," zei
+ik, "en dus zal hetgeen je maakt wel niet slecht zijn. Maar ik ben
+benieuwd te hooren, hoe die woede om te gaan schrijven je zoo opeens
+heeft aangegrepen."
+
+Nunez hernam: "Ik kan die verwondering begrijpen. Ik was zoo tevreden
+bij mijnheer Manuel Ordonnez, dat ik geen andere positie wenschte. Maar
+mijn genie ontwaakte, ik maakte een comedie, die gespeeld werd
+te Valladolid. Hoewel ze niets waard was, had ze een zeer groot
+succes. Daaruit besloot ik, dat het publiek een goed melk-koetje
+is. Die overweging en de lust om meer te schrijven deden mij besluiten
+mijn betrekking neer te leggen. De liefde voor de po�zie ontnam mij
+die voor den rijkdom. Ik besloot naar Madrid te gaan, het centrum van
+alle groote geesten en vroeg dus mijn ontslag aan den administrateur,
+die het mij niet zonder leedwezen gaf, want hij hield veel van
+mij. "Fabricius," zei hij me, "waarom wil je mij verlaten? Heb ik je
+soms onbewust redenen gegeven tot ontevredenheid?" Ik antwoordde:
+"Neen mijnheer, ge zijt de beste van alle meesters, ik ben u zeer
+dankbaar voor uw goedheid, maar men moet zijn ster volgen. Ik
+gevoel mij geboren om mijn naam te vereeuwigen door werken van den
+geest!" "Wat een dwaasheid! Ge zijt hier nu gewend geraakt, ge zijt
+van het hout gemaakt, waarvan men goede administrateurs maakt en nu
+gaat ge een solied bestaan verlaten, om je in de zotternij te begeven!"
+
+De administrateur zag wel, dat het nutteloos was om mijn plan te
+bestrijden; hij betaalde mijn salaris en gaf mij nog vijftig ducaten
+cadeau, uit dankbaarheid voor mijn diensten. Met dat geld en het
+sommetje, dat ik reeds door allerlei kleine zaakjes bij elkaar
+gebracht had, kon ik mij, toen ik in Madrid kwam, goed vestigen
+en ik deed dat ook, hoewel de schrijvers van onze natie zich weinig
+bekommeren om zulke zaken. Weldra kende ik Lopes de Vega Carpio, Miguel
+Cervantes de Saavedra en andere beroemde schrijvers, maar boven die
+groote mannen koos ik mij tot onderwijzer een jong letterkundige,
+den onvergelijkelijken don Louis de Gangora, het grootste genie,
+dat Spanje ooit heeft voortgebracht. Hij wil niet, dat zijn werken
+gedrukt zullen worden bij zijn leven, hij stelt zich er mee tevreden,
+ze aan zijn vrienden voor te lezen. Het merkwaardigste van hem is, dat
+de natuur hem een zeldzaam talent heeft gegeven voor alle soorten van
+po�zie. Hij munt voornamelijk uit in satyrische stukken. Hij is niet
+als Lucilius, een modderige vloed, die veel slijk meevoert, maar 't
+is de Taag, die zijn heldere wateren voortrolt over het gouden zand."
+
+"Ge geeft me daar," zei ik tot Fabricius, "een schoon portret van
+dien letterkundige en ik twijfel er niet aan, of een persoon van
+zulke verdiensten moet zeer worden benijd."
+
+"Alle schrijvers," zei hij, "hebben tegen hem samengespannen, de
+goede zoowel als de slechte. De een zegt, dat hij te gezwollen en te
+bloemrijk is, een ander beweert, dat zijn verzen even duister zijn als
+de liederen, die de Salische priesters bij hunne processies zingen en
+die niemand kan verstaan. Weer een derde verwijt hem, dat hij werk wil
+leveren in allerlei genre. Maar dat is alles slechts jaloezie. Ik heb
+mijn leertijd gehad bij een zeer bekwaam meester en ik durf zeggen
+daarvan een goed gebruik te hebben gemaakt, zoodat ik reeds stukken
+maak, die zeer gewild zijn. Zijn voorbeeld volgende, bied ik mijn werk
+aan in de huizen der grooten, waar ik uitstekend word ontvangen en
+te doen heb met menschen, die niet moeilijk zijn. Verschillende van
+die heeren zijn zeer op mijn gezelschap gesteld en voornamelijk met
+den hertog de Medina Sidonia leef ik, als Horatius met Mecenas. En
+nu heb ik u niets meer te vertellen. Vertel mij nu, op jouw beurt,
+je wedervaren."
+
+Ik kwam daarop aan het woord en deed hem een omstandig verhaal, zooals
+hij verlangde. Daarna kwam de kwestie van het diner. Hij haalde uit
+zijn kast brood, een stuk gebraden vleesch en een flesch uitmuntenden
+wijn en wij zetten ons aan tafel, vroolijk, als twee vrienden, die
+elkaar na een lange scheiding ontmoeten. "Je ziet," zei hij, "dat
+ik een vrij en onafhankelijk leven leid. Indien ik het voorbeeld van
+velen mijner confraters wilde volgen, zou ik iederen dag bij voorname
+personen gaan eten, maar behalve dat de liefde voor mijn werk mij thuis
+doet blijven, kan ik mij even gemakkelijk gewennen aan de eenzaamheid
+als aan de groote wereld, aan soberheid, als aan overvloed."
+
+Wij vonden den wijn zoo goed, dat hij nog een tweede flesch
+haalde. Zoo sprekende zei ik hem, dat ik wel graag eens een van zijn
+voortbrengselen zou willen leeren kennen. Dadelijk zocht hij onder zijn
+papieren een sonnet, dat hij mij voorlas op een gezwollen toon. Het
+werk was mij zoo duister, dat ik er niets van begreep. Hij merkte het
+en zei: "Dit sonnet is je niet zeer duidelijk, niet waar?" Ik bekende,
+dat een weinig meer helderheid niet ongewenscht zou zijn. Hij lachte
+mij uit. "Indien dit sonnet niet geheel verstaanbaar is, mijn vriend,
+des te beter! Sonnettes, odes en andere verheven werken voegen zich
+niet naar het eenvoudige en natuurlijke; 't is juist het duistere,
+dat er de verdienste van uitmaakt. Het is voldoende als de dichter
+zelf maar denkt, dat hij het begrijpt."
+
+"Je houdt mij voor den gek!" riep ik. "Elk vers, van welken aard
+ook, behoort duidelijk en begrijpelijk te zijn en wanneer je
+onvergelijkelijke vriend Gangora niet helderder schrijft dan jij,
+dan moet ik je zeggen, dat hij in mijn oogen niet veel waard is. Maar
+laat me nu eens wat van je proza hooren!"
+
+Nunez liet mij een voorrede lezen, die hij wilde uitgeven ter inleiding
+van een verzameling tooneelstukken, die hij op de pers had. Hij
+vroeg mij na de lezing, wat ik ervan dacht. "Ik ben," antwoordde ik,
+"over je proza al even weinig voldaan als over je po�zie. Je sonnet is
+niets dan pompeuze wartaal en er zijn in je voorrede te veel gezochte
+uitdrukkingen en gewrongen zinnen. Je stijl is, in ��n woord ongewoon;
+de boeken van onze goede oude schrijvers zijn zoo niet geschreven."
+
+"Arme onnoozele!" riep Fabricius. "Je weet niet, dat heden ten
+dage ieder prozaschrijver, die naar de reputatie streeft, om een
+fijnversneden pen te hebben, dien ongewonen stijl bezigt en die
+gewrongen uitdrukkingen, waaraan jij je stoot. Wij zijn met vijf of
+zes moderne schrijvers, die ondernomen hebben de taal van wit in
+zwart te veranderen en wij zullen tot ons doel geraken, ten spijt
+van Lopes de Vega, van Cervantes en al de anderen, die ons bespotten
+om onze nieuwe manier van schrijven. Wij hebben vele aanhangers en
+daaronder vele gewichtige personen, ook theologen. Alles daargelaten,
+is ons streven loffelijk, wij willen beter zijn dan die natuurlijke
+schrijvers, die spreken als alle gewone menschen. Ik begrijp niet, dat
+er nog zooveel menschen zijn, die hen vereeren. Dat was goed in Athene
+en in Rome en 't is daarom, dat Socrates tegen Alcibiades zei, dat
+het volk een uitstekend meester was in de taal. Maar in Madrid hebben
+wij een goed en een slecht gebruik daarvan en onze hovelingen drukken
+zich anders uit dan onze burgers; onze stijl munt uit boven dien van
+onze tegenstanders, het bevallige van onze dictie boven de platheid in
+de hunne. Ik zal je een voorbeeld geven. Zij zouden b.v. heel gewoon
+zeggen: "de terzijdes verfraaien een tooneelstuk." En wij zeggen,
+veel mooier: "de terzijdes maken schoonheid in een tooneelstuk." Let
+goed op dat--maken schoonheid--Voel je daar al het schitterende,
+fijngevoelige, lieve van?"
+
+"Loop heen, Fabricius, met je bevallige taal!" riep ik en hij
+antwoordde mij met de woorden van den aartsbisschop: "Vaarwel,
+mijnheer Gil Blas, ik wensch u een beetje meer smaak toe."
+
+Zijn goed humeur had intusschen niet geleden door mijn weinigen
+eerbied voor zijn geschriften. Wij ledigden onze tweede flesch,
+waarna we in een aangename stemming van tafel opstonden, om wat in
+het Prado te gaan wandelen. Maar wij kwamen voorbij het huis van een
+koopman in likeuren en besloten daar binnen te gaan.
+
+Gewoonlijk vindt men op zulke plaatsen een goed gezelschap. Hier
+waren twee zalen, waarin zich de heeren op verschillende wijzen
+vermaakten. In de eene speelde men kaart of schaakte men, in de tweede
+werd een levendige discussie gevoerd. Men behoefde niet dichterbij te
+komen, om te hooren, dat een onderwerp uit de metaphysica hun stof
+gaf tot discours. "Wat een levendigheid! En wat een longen!" zei
+mijn metgezel.
+
+"Die heeren zijn eigenlijk geboren om marktschreeuwers te worden. De
+meeste menschen zijn niet op hun goede plaats in de maatschappij."
+
+Daar wij ons niet doof wilden laten schreeuwen, gingen wij in
+een hoek van de andere zaal zitten en namen het gaande en komende
+publiek op. Nunez kende die menschen bijna allen. "Almachtig! het
+dispuut van onze filosophen zal niet zoo gauw afgeloopen zijn; hier
+komen versche troepen; de drie mannen, die nu binnen komen zullen
+er ongetwijfeld aan deelnemen. Maar zie je die twee origineelen, die
+daar weggaan? Dat kleine manneke met zijn taan-kleurig gezicht is don
+Julie de Villanano. Hij is een fatje, die zich meestal met honden
+vermaakt. Een mijner vrienden en ik gingen eens bij hem dineeren;
+wij vonden hem bezig met de stukken van een proces, waarover hij
+rapport moest uitbrengen, te laten rapporteeren door een grooten
+jachthond, die ze natuurlijk in flarden scheurde. De geestelijke, die
+hem vergezelt is don Ch�rubin Tonto. Hij is de grootste stommeling,
+die er bestaat. Hij heeft een geestig uiterlijk en schitterende oogen,
+zoodat men hem voor een knap man zou kunnen houden, maar leest men
+hem een passage voor uit een mooi boek, dan begrijpt hij er niets van."
+
+"Ken je," vroeg ik Nunez, "die twee slechtgekamde heeren, die daar
+stil in een hoek zitten te praten?"
+
+"Neen," antwoordde hij, "hunne gezichten komen mij niet bekend
+voor. Maar het schijnen politici te zijn, die het gouvernement
+beoordeelen. Kijk eens naar dien mijnheer, die daar heen en weer
+loopt. Dat is don Augustin Moreto, een jong dichter, niet zonder talent
+geboren, maar door vleiers en domme menschen bijna gek gemaakt. Daar
+komen nog meer schrijvers binnen! Dat zijn don Bernard Deslenguado en
+don Sebastien de Villa Viciosa. De eerste is een schrijver vol gal,
+die er behagen in schept om heel de wereld te haten en van wien niemand
+houdt. De andere is een goede jongen, die onlangs een comediestuk heeft
+geschreven, dat zeer goed is gegaan en dat hij heeft laten drukken
+om niet langer misbruik te maken van de achting van het publiek."
+
+De leerling van Gangora wilde mij nog andere personen gaan beschrijven,
+maar er kwam iemand, behoorende tot het gevolg van den hertog de Medina
+Sidonia, hem zeggen: "Don Fabricius, ik zoek u, om u te zeggen dat onze
+meester u wel zou willen spreken. Hij wacht u bij hem thuis." Nunez,
+die wist, dat men niet spoedig genoeg kan voldoen aan de wenschen
+van groote heeren, verliet mij dadelijk, om zijn Mecenas te gaan
+bezoeken. Hij liet mij achter, verwonderd dat men hem met "don"
+aansprak, dat hij dus van adel was geworden, ten spijt van zijn vader,
+meester Chrysostome, den barbier.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV
+
+Fabricius plaatst Gil Blas bij den graaf Galiano, een Siciliaansch
+edelman.
+
+
+Ik had zooveel lust om Fabricius weer te zien, dat ik den volgenden
+morgen al vroeg bij hem was. Binnenkomende zei ik: "ik heb de eer
+don Fabricius te groeten, de bloem, of liever de champignon van den
+Asturischen adel." Hij begon bij die woorden te lachen. "Heb je dus
+gehoord, dat men mij met "don" aanspreekt?" "Ja edele heer en u zult
+mij toestaan u te zeggen, dat ge gisteren, bij het verhaal van uw
+gedaanteverwisseling, het beste hebt vergeten." "Dat stem ik toe,"
+zei hij, "maar waarlijk, dat ik dien titel heb aangenomen is minder
+gebeurd om mijn ijdelheid te bevredigen, dan wel om het mij tegenover
+anderen gemakkelijk te maken. Je kent de Spanjaarden; iemand is niet
+goed, wanneer het ongeluk wil, dat hij niet rijk is of van goede
+geboorte. Ik zie zooveel menschen,--en de duivel weet welk soort--die
+zich don laten noemen, dat de adel algemeen is geworden. Maar laat
+ons van dit onderwerp afstappen. Gisteravond, aan het souper bij den
+hertog Medina Sidonia, waar onder andere gasten ook graaf Galiano,
+een voornaam edelman van Sicili� was, kwam het gesprek op belachelijke
+gevolgen van eigenliefde. Verheugd iets over dit onderwerp te hebben,
+waarmee ik het gezelschap kon vermaken vertelde ik de geschiedenis
+van de preeken. Je begrijpt wel, dat men den aartsbisschop hartelijk
+heeft uitgelachen en dat had voor jou geen kwade uitwerking. Want men
+beklaagde je en graaf Galiano, na mij eenige vragen te hebben gedaan,
+die ik goed beantwoordde, zooals je denken kunt, droeg mij op je bij
+hem te brengen. Hij zal je waarschijnlijk als secretaris aanstellen. Ik
+zou je aanraden dit aanbod niet af te slaan. Hij is rijk en is op
+het oogenblik als gezant te Madrid, om met den eersten minister, den
+hertog de Lerme, te confereeren over goederen in Sicili�. Hoewel graaf
+Galiano een Siciliaan is, is hij zeer edelmoedig en oprecht. Je kan
+niet beter doen, dan je aan dien heer te hechten. Waarschijnlijk is
+hij de man, die je rijk moet maken, zooals je in Granada is voorspeld."
+
+"Ik had mij voorgenomen," zei ik tegen Nunez, "om eerst nog wat rond te
+loopen, en te wachten om weer in betrekking te gaan, maar je spreekt
+over den Siciliaanschen graaf op een wijze, die mij van besluit doet
+veranderen. Ik wilde, dat ik al bij hem was." Wij begaven ons naar
+den graaf, die het huis bewoonde van don Sonchez d'Avila, zijn vriend,
+die tijdelijk buiten vertoefde.
+
+Wij vonden op de plaats en in de gangen ik weet niet hoeveel pages
+en lakeien, die even smaakvolle als rijke livrei droegen en in
+de antichambre een groot aantal personen, met prachtige kleeren,
+maar zulke zonderlinge gezichten, dat ik een troep aangekleede apen
+meende te zien. Er zijn werkelijk gezichten, van mannen en vrouwen,
+waar niets aan te verhelpen is.
+
+Men kondigde don Fabricius aan, die een oogenblik later in de kamer
+werd binnengelaten, waar ik hem volgde. De graaf, gekleed in een
+kamerjapon, zat op een sopha en dronk chocolade. Wij groetten hem
+eerbiedig en hij maakte, van zijn kant, een neiging met het hoofd,
+die vergezeld ging met een zoo vriendelijken blik, dat ik mij al
+dadelijk voor hem voelde ingenomen. Wonderbaarlijke en toch gewone
+uitwerking die de welwillende ontvangst van grooten op ons heeft! Ze
+moeten ons al heel slecht ontvangen, willen ze ons niet bevallen.
+
+Na zijn chocolade te hebben gedronken, amuseerde hij zich eenigen tijd
+met een grooten aap, dien hij bij zich had en die Cupido heette. Hij
+had dat dier zeker dien godennaam gegeven, omdat hij al diens ondeugd
+bezat. Maar zijn meester was verrukt over hem en zoo ingenomen met
+zijn manieren, dat hij hem voortdurend in zijn armen hield. Nunez en ik
+deden alsof die aap ons zeer interesseerde. Eindelijk zei de Siciliaan:
+"Mijn vriend, ge kunt als een van mijn secretarissen bij mij in dienst
+treden. Uw salaris zal tweehonderd pistolen per jaar bedragen. Het is
+voor mij voldoende, dat don Fabricius u aan mij heeft voorgesteld en
+voor u instaat." "Ja mijnheer," zei Nunez, "Ik ben stoutmoediger dan
+Plato, die niet durfde instaan voor een van zijn vrienden, die hij
+aan Denis, den tiran, zond. Ik vrees niet mij verwijten te berokkenen."
+
+Ik bedankte door een buiging mijn vriend, den dichter van Asturi�,
+voor zijn welwillende stoutmoedigheid. Vervolgens mij tot mijn
+nieuwen meester richtende, gaf ik hem de verzekering van mijn ijver
+en mijn trouw. Deze liet, zoodra hij gemerkt had, dat ik zijn voorstel
+gaarne aannam, zijn intendant roepen, met wien hij eenigen tijd zacht
+sprak. Vervolgens zei hij: "Gil Blas, ge zult later wel vernemen,
+welk werk ik voor u te doen heb. In afwachting daarvan moet ge
+mijn intendant maar volgen, die mijn orders, u betreffende, heeft
+ontvangen." Ik gehoorzaamde, Fabricius achterlatende met den graaf
+en Cupido.
+
+De intendant nam mij mee naar zijn kamer en was zeer beleefd. Hij
+liet een kleermaker halen, die mij een uniform moest aanmeten,
+zooals de officieren droegen. Daarna zei hij: "Voor uw kamer zal ik
+zorgen. Hebt ge al ontbeten? Niet. Maar waarom dat niet gezegd? Ge
+zijt hier in een huis, waar men slechts behoeft te zeggen, wat men
+wenscht, om het te hebben. Kom, ik zal u naar een plaats brengen,
+waar het u aan niets zal ontbreken."
+
+Bij die woorden bracht hij me naar beneden, naar een soort kantoor,
+waar wij den hofmeester vonden, een Napolitaan, die zich met vijf
+of zes van zijn vrienden tegoed deed aan ham, ossetongen en ander
+gezouten vleesch, dat hem onophoudelijk noodzaakte om te drinken. Wij
+voegden ons bij hen en hielpen hen, om op de uitstekende behandeling
+van onzen meester te drinken. De kok onthaalde op zijn beurt drie of
+vier van zijn kennissen en daarbij werd de wijn niet gespaard. Ik
+zei bij mezelf, dat ik in een huis was, dat aan plundering was
+overgeleverd. Dat was evenwel nog niets. Ik zag slechts bagatellen
+in vergelijking met hetgeen ik niet zag.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XV
+
+Van het werk, dat graaf Galiano in zijn huis aan Gil Blas gaf.
+
+
+Ik ging heen om mijn goed te pakken en dat naar mijn nieuwe woning
+te laten brengen. Toen ik terugkwam, was de graaf aan tafel met
+verschillende heeren en den dichter Nunez, die zich met groot gemak
+liet bedienen en zich in de conversatie mengde. Zelfs merkte ik,
+dat hij geen woord zei, dat het gezelschap geen genoegen deed. Leve
+de geestigheid! als men die heeft, kan men alles zijn, wat men wil.
+
+Wat mij betreft, ik dineerde met de officieren, die bijna evengoed
+werden bediend als hun patroon. Na het eten ging ik in mijn kamer, waar
+ik begon na te denken over mijn positie en zei: "Welnu Gil Blas, nu ben
+je dus bij een Siciliaanschen graaf, wiens karakter je niet kent! Naar
+den schijn te oordeelen, zal je in dat huis zijn als een visch in
+het water. Maar je moet nog over niets oordeelen en je geluksster
+wantrouwen, die je al zoo dikwijls heeft bedrogen. Overigens weet je
+nog niet, waarvoor je bestemd bent. Je meester heeft secretarissen
+en een intendant. Welke diensten zal jij hem moeten bewijzen?"
+
+Onder die overdenkingen kwam een lakei mij zeggen, dat al de heeren,
+die bij den graaf gedineerd hadden, vertrokken waren en dat mijnheer
+mij verlangde te spreken. Ik ging naar zijn kamer, waar ik hem op
+een sopha weer bezig vond met zijn aap.
+
+"Kom nader Gil Blas, neem een stoel en luister naar mij. Don Fabricius
+heeft mij gezegd, dat ge onder andere goede hoedanigheden, ook deze
+bezit, dat ge u aan uw meester hecht en onomkoopbaar zijt. Die
+twee zaken hebben mij doen besluiten u voor te stellen bij mij
+te komen. Ik heb behoefte aan iemand, die zorgvuldig mijn belangen
+waarneemt en er al zijn aandacht aan wijdt om mijn goed te bewaren. Ik
+ben rijk, dat is waar, maar mijn uitgaven overschrijden ieder jaar
+ver mijn inkomsten. En waarom? Omdat men mij besteelt, omdat men
+mij plundert. Ik ben in mijn huis als in een bosch vol roovers. Ik
+verdenk mijn hofmeester en mijn intendant, dat ze het samen eens
+zijn. Ge zult me vragen, waarom ik hen niet wegjaag, als ik denk dat
+zij bedriegers zijn. Maar waar vind ik anderen, die niet van hetzelfde
+slag zijn? Ik moet mij er dus toe bepalen hen te laten controleeren
+en daarvoor heb ik u uitgekozen. Indien ge u goed van uw taak kwijt,
+kunt ge er zeker van zijn, dat ge geen ondankbare hebt gediend. Ik
+zal zorgen u op Sicili� zeer goed te plaatsen."
+
+Na die woorden tot mij te hebben gesproken, liet hij mij weggaan en
+denzelfden avond nog werd aan het geheele personeel meegedeeld, dat
+ik opper-intendant was geworden van het heele huis. De intendant
+en de hofmeester namen dat eerst kalm op, omdat ze dachten met
+iemand te doen te hebben, met wien ze slechts behoefden te deelen,
+om ongestoord hun gang te kunnen blijven gaan. Maar ze vonden zich
+reeds den volgenden dag bedrogen, toen ik hun verklaarde een vijand te
+zijn van alle knoeierij. Ik vroeg aan den hofmeester een staat van de
+provisie, ik bezocht de kelders, ik nam op wat er aan tafelzilver en
+linnen aanwezig was. Daarop drukte ik hun beiden op het hart zuinig
+te zijn met het goed van den patroon, spaarzaam in de uitgaven. En
+ik waarschuwde hen erbij, dat ik alle bedrog dadelijk ter kennis van
+onzen meester zou brengen.
+
+Ik bleef daar niet bij. Ik wilde een spion hebben, om te ontdekken
+of zij samen knoeiden. Mijn oog viel op een koksjongen, dien ik door
+verschillende beloften voor mij won en die mij zei, dat niemand mij
+beter op de hoogte kon brengen dan hij. Volgens hem waren de hofmeester
+en de intendant het met elkaar eens, de helft van het vleesch, dat men
+voor het huis kocht, werd iederen dag door hen verduisterd. De eerste
+had een dame wonen over de school van St. Thomas en die van de tweede
+woonde bij de haven. De heeren lieten iederen morgen aan hunne nimfen
+een mand met provisie brengen. De kok, op zijn beurt, zond lekkere
+schotels aan een weduwe in de buurt, met wie hij bevriend was en ter
+belooning van den dienst dien hij den anderen bewees, beschikte hij,
+evenals zij, vrij over den wijnkelder. De jongen zei me verder, dat
+ik hem den volgenden morgen om zeven uur met een mand zou kunnen zien
+bij de school van St. Thomas.
+
+"Ben jij dus de boodschapper van die heeren?" vroeg ik. Hij antwoordde
+mij, dat hij zijn opdrachten kreeg van den hofmeester en dat een
+kameraad de boodschappen deed voor den intendant.
+
+Ik achtte het wel de moeite waard, om mij te gaan overtuigen van de
+waarheid van dit rapport en bevond mij dus den volgenden morgen op
+het aangegeven uur bij de school. Ik behoefde niet lang te wachten
+op mijn spion, die weldra naderde met een mand vol vleesch, gevogelte
+en wild. Ik maakte een kleinen inventaris op van een en ander en liet
+den jongen op de gewone wijze dat goed afgeven.
+
+Thuisgekomen begaf ik mij naar den meester, die in een eerste opwelling
+van drift zoowel den hofmeester als den intendant wilde wegjagen. Maar
+hij bepaalde zich tot het ontslag van den laatste, wiens betrekking
+hij mij gaf.
+
+Dus werd de betrekking van opper-intendant opgeheven korten tijd
+nadat ze was geschapen en eerlijk gezegd speet mij dat niet. Want het
+was toch, eigenlijk gezegd, geen eervolle betrekking, die van spion;
+inplaats daarvan was ik nu mijnheer de intendant, ik was meester van
+de brandkast en dat is het voornaamste. Aan die betrekking zijn altijd
+van die voordeeltjes verbonden, die iemand rijk maken op den duur,
+al is hij nog zoo eerlijk.
+
+Mijn Napolitaan, wien het niet aan slimheid ontbrak, die mijn ijver
+zag en merkte, dat ik er iederen morgen bij was wanneer hij vleesch
+inkocht en dat noteerde, bleef dezelfde hoeveelheid nemen, zond daarvan
+echter niet zooveel meer weg, maar bracht het op tafel. Daardoor
+werd er minder gegeten van andere zaken en van rechtswege behoorde
+het overschot van de tafel hem toe. Kon hij nu aan zijn schoone niet
+zooveel schotels vleesch meer sturen, ze kreeg er nu andere dingen
+voor. Langzaam en geleidelijk begon ik dien overvloed aan tafel te
+doen verminderen, waarbij ik voorzichtig moest te werk gaan, omdat
+bij mijn meester de zuinigheid ondergeschikt was aan zijn zucht naar
+weelde en praal.
+
+Daarbij bleef het niet. Ik vond, dat ook nu de voorraad wijn nog veel
+te spoedig verminderde. Wanneer mijn meester een dozijn heeren aan
+tafel had, werden er vijftig, soms zestig flesschen wijn gedronken,
+naar het heette. Dat verwonderde mij en ik raadpleegde weer mijn
+orakel, d. w. z. den koksjongen. Deze vertelde mij, dat er nu een
+nieuw verbond bestond tusschen den hofmeester, den kok en de lakeien,
+die aan tafel schonken. Alle flesschen werden half leeg in de keuken
+gebracht en dan onder hen verdeeld. Ik dreigde, dat ik de lakeien zou
+wegjagen, als ik weer zoo iets merkte. Mijn meester, wien ik al die
+zaken meedeelde, was zeer over mij tevreden en werd mij van dag tot dag
+meer genegen. Mijn koksjongen beloonde ik door hem bijkok te maken. Op
+zulke wijze vindt in een goed huis een trouwe bediende zijn weg.
+
+De Napolitaan was woedend, dat ik zoo op hem toekeek, want ik ging ook
+geregeld naar de markten, om op de hoogte te zijn van de prijzen van
+hetgeen hij inkocht. Ik was er van overtuigd, dat hij mij wel honderd
+maal op een dag vervloekte en ik begreep niet, dat hij den dienst
+van onzen meester niet verliet. Misschien maakte hij niettegenstaande
+alles, zijn rekening toch nog goed.
+
+Fabricius, dien ik nu en dan zag en wien ik vaak een en ander uit mijn
+betrekking vertelde, was meer geneigd om mijn gedrag af te keuren,
+dan om het te prijzen. "Wanneer je wat minder hard was voor dien
+hofmeester geloof ik, dat het beter voor je zou zijn," zei hij. "Hoe
+zoo?" vroeg ik. "Ik kan toch niet toelaten, dat hij tien pistolen in
+rekening brengt voor visch, die hem maar vier heeft gekost?" "Waarom
+niet, wanneer je hetgeen er over is samen met hem deelt? 't is maar
+te hopen, dat je belangeloosheid eens zal worden beloond. Voor een
+verstandig man, als jij bent, vind ik, dat je dom handelt. Je bent
+een echte dwarskijker en ik vind, dat je aanleg hebt om lang knecht
+te zijn, want je vilt de paling niet, die je in je handen hebt. De
+fortuin is als een van die vluchtige coquettes, die iemand ontgaan,
+wanneer hij niet van de gelegenheid gebruik maakt."
+
+Ik lachte om die opmerkingen van Nunez, hij lachte er zelf ook om en
+wilde het doen voorkomen, dat hij het niet ernstig had gemeend. Hij
+schaamde zich, mij nutteloos een slechten raad te hebben gegeven. Ik
+bleef vast bij mijn besluit, om altijd trouw en ijverig te zijn. En
+ik mocht zeggen, dat ik door mijn spaarzaamheid in vier maanden tijd,
+mijn meester een voordeel had bezorgd van minstens drieduizend ducaten.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XVI
+
+Van het ongeval, dat den aap van den graaf de Galiano overkwam en
+van het verdriet, dat deze heer daarvan had. Hoe Gil Blas ziek werd
+en wat voor hem de gevolgen waren van zijn ziekte.
+
+
+Na dien tijd werd de rust, die anders in het huis heerschte op vreemde
+wijze verstoord door een ongeval, dat de lezers maar een kleinigheid
+zal toeschijnen, maar dat een zeer ernstige zaak werd voor de bedienden
+en vooral voor mij.
+
+Cupido, de aap waarvan ik gesproken heb en waarop mijn meester zoo
+gesteld was, wilde op zekeren dag van het eene raam in het andere
+springen, verloor daarbij zijn evenwicht, viel op de plaats en brak
+een been. De graaf had nog niet van het ongeluk gehoord, of hij
+begon kreten uit te stooten als een vrouw en schold in zijn woede
+het heele personeel uit. Het scheelde weinig of hij had iedereen
+weggejaagd. Wij waren volgens hem slordig en daardoor was het ongeluk
+gebeurd. Hij liet dadelijk de bekwaamste chirurgijns uit Madrid komen,
+die het beest onderzochten en verbonden en hoewel zij hem verzekerden,
+dat het geval niets te beteekenen had, noodzaakte hij een hunner bij
+het dier te blijven tot het geheel genezen was. Mijn meester was zoo
+bezorgd over dien aap, dat hij zelfs 's nachts een paar malen naar hem
+ging kijken. Maar het vervelendste was, dat het heele personeel en ik
+inzonderheid, steeds klaar moest staan voor dat verwenschte dier. Er
+kwam geen rust in huis, voor de aap weer zijn gewone sprongen kon
+maken. Ongelukkigerwijs werd ik ziek, doordat ik het zoo druk had
+gehad. De koorts was zoo hevig, dat ik buiten kennis was. Ik weet
+niet, wat men met mij deed gedurende de eerste veertien dagen, dat
+ik zweefde tusschen dood en leven. Ik weet alleen, dat mijn jeugd
+zich zoo krachtig verzette tegen de ziekte en misschien ook tegen de
+medicijnen, die men mij had gegeven, dat ik herstelde. Toen ik weer
+bij kennis kwam, was het eerste wat ik merkte, dat ik in een andere
+kamer was dan de mijne.
+
+Ik wilde weten waarom, maar een oude vrouw, die mij oppaste, zei,
+dat de dokter streng verboden had, dat ik zou spreken. Wanneer men
+gezond is, dan lacht men gewoonlijk om die dokters, maar is men ziek,
+dan volgt men gewillig hunne bevelen. Ik zweeg dus, hoe groot mijn
+lust ook was, om met mijn verpleegster te spreken.
+
+Terwijl ik zoo lag na te denken, kwamen er twee fatterige heertjes in
+mijn kamer, keurig in het fluweel gekleed. Ik dacht, dat het vrienden
+van mijn meester waren, die mij uit belangstelling kwamen bezoeken
+en wilde overeind gaan zitten in bed, maar de verpleegster drukte
+mij neer en zei dat het de dokter en de apotheker waren.
+
+De eerste naderde mij, voelde mijn pols, bekeek mijn gezicht en
+daar hij merkte, dat alles op een naderende genezing wees, keek
+hij triomfantelijk rond, alsof dit zijn werk was en zei, dat ik nog
+medicijnen moest gebruiken om geheel te herstellen.
+
+Hij schreef een recept en keek daarbij in een spiegel, of zijn haar wel
+netjes genoeg zat. Niettegenstaande den toestand, waarin ik verkeerde,
+moest ik daarom in stilte lachen. Vervolgens groette hij mij beleefd
+en vertrok, meer vervuld van zijn uiterlijk dan van gedachten aan de
+medicijnen, die hij mij had voorgeschreven.
+
+De medicijnen liet ik den volgenden dag uit het raam gooien en ik
+zei op vasten toon tegen mijn verpleegster, dat ik beslist eenig
+nieuws wilde weten over mijn meester. De oude, die vreesde een hevige
+emotie bij me op te wekken, wanneer ze begon te spreken, aarzelde,
+maar ik drong zoo sterk aan, dat ze eindelijk antwoordde: "Mijnheer,
+u hebt geen andere meester dan uzelf. Graaf Galiano is teruggekeerd
+naar Sicili�."
+
+Ik kon het niet gelooven en toch was het de waarheid. Die mijnheer
+had mij den tweeden dag van mijn ziekte, toen hij vreesde dat ik
+zou sterven, laten transporteeren naar een gemeubileerde kamer,
+mij overlatende aan de zorg van de voorzienigheid en aan die van een
+verpleegster. Na enkele dagen had hij een bericht gekregen, dat hem
+noodzaakte naar Sicili� terug te keeren. Hij had zooveel haast om
+te vertrekken, dat hij niet meer naar mij omzag, hetzij dat hij mij
+reeds onder de dooden waande, hetzij dat voorname personen een gebrek
+hebben in hun geheugen.
+
+Mijn verpleegster zei me, dat zij het was geweest, die den dokter
+had laten halen. Adieu voordeelige betrekking in Sicili�! Adieu, al
+mijn zoete hoop. Wanneer u een groot ongeluk overkomt, zegt een paus,
+onderzoek uzelf dan goed en ge zult zien, dat het altijd gedeeltelijk
+aan uzelf ligt. Ten spijt van dien heiligen vader, kon ik niet inzien
+hoe ik thans tot mijn ongeluk had bijgedragen.
+
+Ik zei tot de verpleegster, dat ze mij mijn valies moest geven en zag
+dadelijk, dat het geopend was. Ik zuchtte: "h�laas, mijn dierbaar
+valies, mijn eenige troost! Gij zijt, zooals ik zie, in vreemde
+handen geweest." De oude zei me echter, dat men mij niet bestolen
+had en dat zij mijn valies bewaakt had als haar eer. Ik vond mijn
+kleeren en mijn beurs, maar van de twee honderd zestig pistolen,
+die er in waren v��r mijn ziekte, waren er niet meer dan vijftig over.
+
+"Wat beteekent dat?" vroeg ik.
+
+Ze antwoordde mij: "Niemand heeft het geld aangeraakt dan ik en
+ik ben er zoo zuinig mogelijk mee geweest, maar ziek zijn kost
+geld". Ze haalde een pakje papieren uit haar zak, wel vijftien of
+twintig velletjes groot, waarop ze alles had genoteerd, wat ze had
+uitgegeven. Jammer van het gevogelte, dat gekocht was, toen ik buiten
+kennis was en aan bouillon stond er wel voor twaalf pistolen op de
+rekening. Maar het geheele bedrag van de rekening was maar dertig
+pistolen. Waar waren dus die honderd en tachtig gebleven? Bij alle
+heiligen verzekerde de oude, dat er niet meer dan tachtig pistolen
+in het valies waren geweest, toen ze dat van den hofmeester van den
+graaf had ontvangen. "Wat zegt ge? Heeft de hofmeester u mijn goed
+gegeven?" "Zeker was hij het; hij zei tegen mij: "Hier moedertje, als
+mijnheer Gil Blas goed in de olie gebakken is, moet ge niet vergeten
+hem op een mooie begrafenis te onthalen. Voor de kosten is er iets
+in dit valies!"
+
+"Zoo'n vervloekte Napolitaan, nu weet ik, waar het geld gebleven
+is. Hij heeft het gebruikt, om zich schadeloos te stellen voor de
+diefstallen, die ik hem verhinderd heb te begaan." Intusschen was ik
+blij, dat de schelm mij althans nog iets had laten overhouden. Hoeveel
+reden ik ook had, om den hofmeester te verdenken, ik was toch niet
+altijd geheel vrij van de gedachte, dat misschien de bewaakster mij
+bestolen had. Maar dat bleef voor mij dezelfde zaak. Ik zei er niets
+van tegen de oude en zond haar drie dagen later, na haar betaald te
+hebben, weg.
+
+Weggaande van mij, was ze zeker den apotheker gaan waarschuwen, want
+die kwam al heel korten tijd daarna bij me met zijn rekening. Daar
+stonden allerlei vreemde woorden op, die ik niet kon lezen en
+medicijnen moesten voorstellen, die ik zou hebben geslikt, terwijl ik
+buiten kennis lag. Wij kregen verschil over de rekening, die ik tot
+de helft wilde verminderen. Hij verzekerde mij eerst plechtig, dat er
+geen stuiver afkon, maar hij begon te overwegen, dat ik Madrid wel eens
+kon verlaten en dat hij dan niets kreeg; dus nam hij aan, wat ik bood.
+
+Dadelijk daarna kwam de dokter. Ik betaalde hem de vele visites, die
+hij had gemaakt en, zeker om te toonen, dat hij zijn geld moeilijk
+verdiend had, begon hij een geleerd betoog over de gevaren, waaraan
+ik had blootgestaan. Hij praatte met een vriendelijk gezicht en
+gebruikte mooie woorden, maar ik begreep er zoo goed als niets van,
+waartoe ik trouwens ook niet mijn best deed.
+
+Nu dacht ik, dat ik er af was. Maar ik vergiste mij. Er kwam een
+chirurgijn binnen, dien ik nooit had gezien en die me zei, dat hij
+mij twee aderlatingen had gedaan. Weer moest ik dus een veer laten
+en mijn beurs was nu vrijwel gelijk aan een geconfiskeerd voorwerp.
+
+Ik begon den moed te verliezen, toen ik mij in zoo'n ellendigen
+toestand bevond. Bij mijn laatste meesters was ik te veel gewoon
+geraakt aan de genoegens van het leven, om de ontberingen zoo
+wijsgeerig te verdragen, als ik het vroeger had gedaan. Toch moest
+ik bekennen, dat ik ongelijk had door toe te geven aan mijn gedrukte
+stemming; want hoeveel keeren de fortuin mij had omgeworpen, ze had
+mij toch telkens weer opgericht.
+
+
+
+
+
+
+ACHTSTE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Gil Blas heeft een goede ontmoeting en vindt een post, die hem
+troost voor de ondankbaarheid, die hij van graaf Galiano heeft
+ondervonden. Geschiedenis van don Valerio de Luna.
+
+
+Ik was zoo verbaasd, gedurende dien tijd niets van Nunez te
+hebben gehoord, dat ik onderstelde, dat hij naar buiten moest zijn
+gegaan. Zoodra ik weer goed kon loopen, ging ik naar zijn woning en
+vernam daar werkelijk, dat hij sinds drie weken in Andaloesi� was,
+met den hertog de M�dina Sidonia.
+
+Op een ochtend kwam Melchior de la Ronda mij in gedachten en ik
+herinnerde mij, dat ik hem in Granada beloofd had, om, als ik
+weer in Madrid terug was, zijn neef te gaan opzoeken. Ik besloot
+nog dienzelfden dag mijn belofte te vervullen. Ik informeerde naar
+het huis van don Baltazar de Zuniga en ging er heen. Ik vroeg naar
+mijnheer Joseph Navarro, die een oogenblik later verscheen. Hij ontving
+mij beleefd maar koud en ik vond de ontvangst geheel anders, dan ik
+mij had voorgesteld. Spoedig dan ook maakte ik aanstalten om weg te
+gaan en nam mij voor mijn bezoek niet te herhalen; maar plotseling
+zag ik hem veranderen en op levendigen toon riep hij: "Mijnheer
+Gil Blas de Santillano, neem mij als 't u blieft niet kwalijk, dat
+ik u zoo koel ontving. Mijn geheugen liet mij in den steek, ik had
+uw naam vergeten, maar nu herinner ik mij, dat mijn oom Melchior,
+dien ik vereer en liefheb als een vader, mij voor ruim vier maanden
+over u heeft geschreven. Hij vroeg mij u, wanneer wij elkaar zouden
+ontmoeten, te behandelen zooals ik zijn zoon zou doen en zegt mij
+zooveel goeds van u, dat het mij een eer zal zijn, indien ge mij uw
+vriendschap wilt schenken!"
+
+We raakten nu spoedig op een vertrouwelijken voet met elkaar en ik
+deelde hem den treurigen toestand mee, waarin ik mij bevond. Nauwelijks
+had ik uitgesproken, of hij zei: "Ik zal er voor zorgen, dat ge weer
+een betrekking krijgt. Kom intusschen hier iederen dag eten, ge hebt
+het dan beter, dan in een van die restauraties."
+
+Dit aanbod was zeer verleidelijk voor een herstellende, die zeer
+slecht in het geld zat en gewoon was lekker te eten, dus nam ik het
+aan. Na verloop van veertien dagen was ik weer geheel aangesterkt en
+zag ik er gezond uit.
+
+Het scheen, dat de zaken van Melchior's neef daar in huis uitstekend
+gingen. En hoe kon dat ook anders? Hij had drie koorden op zijn boog;
+hij was tegelijkertijd bottelier, hofmeester en chef van dienst en
+ik geloof, dat hij het tamelijk wel eens was met den intendant.
+
+Op zekeren dag, dat mijn vriend Joseph mij zag aankomen, om als naar
+gewoonte bij hem te dineeren, kwam hij mij vroolijk tegemoet en zei:
+"Gil Blas, ik heb een goede betrekking voor u. Ge zult misschien weten,
+dat de hertog de Lerme, onze eerste minister, om zich geheel aan de
+staatszaken te kunnen wijden, de zorg voor zijn eigen zaken heeft
+opgedragen aan twee personen. Zijn inkomsten worden ontvangen door don
+Di�go de Montresor en de uitgaven voor zijn huis worden gedaan door don
+Rodrigo de Calderone. De eerste heeft gewoonlijk twee intendanten onder
+zich en daar hij, naar ik van morgen hoorde, er een heeft ontslagen,
+heb ik die plaats voor u gevraagd. Don Montresor had geen bezwaar,
+na de goede getuigen, die ik van u heb gegeven. Wij zullen hem na
+het diner gaan opzoeken."
+
+Zeer beleefd werd ik ontvangen en ik aanvaardde mijn ambt, dat bestond
+in het bezoeken van onze boerderijen, het nagaan van de reparati�n,
+die daaraan moesten worden gedaan en het innen van pachten. Iedere
+maand maakte ik mijn rekening op en gaf die aan don Di�go, die ze,
+niettegenstaande al het goede, dat hij van mij had gehoord, toch
+sekuur nakeek. Dat deed mij genoegen, want hoe slecht ik ook door
+mijn vorigen meester was beloond geworden voor mijn eerlijkheid,
+toch besloot ik daarbij te volharden.
+
+Op een goeden dag vernamen wij, dat er brand was geweest op het kasteel
+Lermo en dat de helft ervan in asch was gelegd. Ik begaf mij dadelijk
+naar de plaats van het onheil om de schade op te nemen. Daar maakte
+ik een zeer nauwkeurig rapport van, dat mijn meester aan den hertog
+de Lerme liet zien. Deze was, niettegenstaande zijn leedwezen bij het
+vernemen van zulk een slechte tijding, daardoor getroffen en vroeg,
+wie de schrijver ervan was. Don Di�go bepaalde er zich niet toe hem dat
+mee te deelen, maar zei zooveel goeds van mij, dat zijn Excellentie
+het zich zes maanden later nog herinnerde, bij gelegenheid van een
+geschiedenis, die ik zal vertellen. Zonder deze was ik misschien
+nooit aan het hof geplaatst geworden.
+
+Er woonde destijds in de rue der Infanten een oude dame, genaamd
+In�sile de Cantarilla. Men wist niet zeker van welken stand zij
+was. Sommigen zeiden, dat zij de dochter was van een luiten-maker,
+anderen beweerden, dat de commandeur van Saint-Jacques haar vader
+was. Hoe het zij, het was een zeldzame verschijning. De natuur
+had haar het voorrecht gegeven, om haar leven lang de mannen te
+bekoren. De tijd, die anders de schoonheid niet spaart, scheen op de
+hare weinig invloed te hebben gehad. Zij was de afgod geweest van
+het vorige geslacht en nu zij 75 jaar was, werd ze aangebeden door
+de volgende generatie.
+
+Een heer van vijf en twintig jaar, don Valerio de Luna, een der
+secretarissen van den hertog de Lerme, zag In�sile en werd verliefd
+op haar. Hij vervolgde haar met allen hartstocht waartoe de jeugd in
+staat is. De dame, die er hare redenen voor had, om zijn wenschen
+niet te bevredigen, wist niet wat te doen om daaraan een eind te
+maken. Op zekeren dag echter meende zij het middel daartoe te hebben
+gevonden. Zij liet den jongeman in haar kabinet komen, wees hem op
+een pendule en zei: "Zie hoe laat het is! Het is heden juist vijf
+en zeventig jaar geleden, dat ik op dit uur in de wereld kwam. Zou
+ik op dien leeftijd nog aan liefde denken?" Maar don Valerio was
+niet te overtuigen en zei, dat hij haar steeds zou beminnen. Ze was
+zelfs genoodzaakt hem haar huis te ontzeggen. Hij wist echter tot
+haar door te dringen, begon weer te smeeken en te zuchten en wilde,
+toen hem niets anders hielp, zelfs geweld gebruiken. Nu was het te
+veel en de dame riep hem ontsteld toe: "Houd op, ongelukkige, weet,
+dat ik je moeder ben."
+
+Don Valerio was ontzet door die woorden, maar een oogenblik later dacht
+hij, dat zij hem maar een fabeltje had verteld. "Neen, neen," zei ze,
+"ik heb dat geheim altijd voor je verborgen gehouden, maar nu zal ik
+het je ontdekken, want ik word daartoe genoodzaakt. Het is ruim zes
+en twintig jaar geleden, dat je vader, die toen gouverneur van S�gova
+was, en ik elkaar liefhadden. Uit die verbintenis werd je geboren en
+je vader, die geen andere kinderen had, erkende je. Hoewel je niet
+wist, dat ik je moeder was, heb ik je altijd in stilte gadegeslagen
+en later al mijn invloed aangewend, om je geplaatst te krijgen bij
+den eersten minister. Wil je de natuur geen geweld aandoen, verlaat
+mij dan voor altijd, bespaar mij den schrik je te zien."
+
+Valerio bewaarde een somber stilzwijgen. Men zou denken, dat hij zijn
+hartstocht overmeesterd had, maar zich niet kunnende troosten, gaf hij
+aan zijn wanhoop toe, trok zijn degen en doorboorde zich het hart. Hij
+strafte zich als een andere Oedipus met dit verschil, dat deze zich
+blind maakte uit berouw over een bedreven misdaad en onze Spanjaard
+zich het leven benam van spijt, dat hij er geen bedrijven kon.
+
+Door zijn dood kwam er een post van secretaris open bij den hertog
+de Lerme; de minister herinnerde zich het verslag van den brand en
+het goeds, dat hij bij die gelegenheid van mij had gehoord. Dus koos
+hij mij om dien jongeman te vervangen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Gil Blas wordt aan den hertog de Lerme voorgesteld, die hem opneemt
+onder zijn secretarissen; de minister geeft hem werk en is tevreden
+over hem.
+
+
+Don Di�go de Monteser bracht mij de blijde tijding. Hij zei: "Mijn
+vriend Gil Blas, hoewel ik je niet zonder spijt zie heengaan, doet het
+mij genoegen voor je, dat je de plaats van Valerio krijgt. Het zal
+je zeker gelukken daar fortuin te maken, indien je gehoor geeft aan
+twee raadgevingen: de eerste is, dat zijne excellentie de overtuiging
+moet hebben, dat je zeer aan hem bent gehecht en de tweede is, dat
+je trachten moet om don Rodrigo de Calderone te behagen, want die
+man is er in geslaagd een buitengewonen invloed te krijgen op zijn
+meester. Gelukt het je hem gunstig voor je te stemmen, dan zal je in
+korten tijd verder komen."
+
+Na don Di�go vriendelijk bedankt te hebben voor zijn goeden raad,
+vroeg ik hem: "Mijnheer, zoudt u zoo goed willen zijn, mij iets
+naders te zeggen van het karakter van don Rodrigo. Ik heb soms over
+hem hooren spreken en men schilderde hem dan zeer ongunstig af, maar
+men kan niet vertrouwen op het oordeel, dat het volk zich vormt van
+personen van het hof. Zeg mij dus, wat u van dien heer denkt."
+
+Mijn meester antwoordde: "Ge doet mij daar een zeer kiesche vraag. Ik
+zou tegen een ander zonder aarzelen zeggen, dat hij een zeer net
+edelman is, maar ik wil openhartig met je zijn. Behalve dat ik ervan
+overtuigd ben, dat je bescheiden zal zijn in dit opzicht, wil ik je
+vrij over don Rodrigo spreken, omdat ik je anders eigenlijk maar ten
+halve zou hebben geraden. Je weet dan, dat hij van eenvoudig bediende
+is opgeklommen tot de betrekking van eersten secretaris. Nooit
+heeft men een trotscher man gezien. Hij neemt geen notitie van
+de beleefdheden, die men hem bewijst, tenzij dringende redenen hem
+daartoe verplichten. In ��n woord, hij beschouwt zich als een collega
+van den minister. Je begrijpt dus wel, welke houding je tegenover
+hem moet aannemen."
+
+"Laat mij maar begaan," zei ik. "Wanneer men de gebreken kent van een
+man, aan wien men bevallen wil, dan moet men al heel onhandig zijn,
+om daarin niet te slagen."
+
+We gingen daarna naar den minister, die in een groote zaal audientie
+gaf. Een groot aantal personen was daar aanwezig. Nadat wij gewacht
+hadden, tot ze allen waren gehoord, zei don Di�go: "Excellentie, ik
+breng u hier Gil Blas de Santillano, den jongeman, die door u in de
+plaats van Valerio is gekozen." De hertog zei beleefd, dat ik hem reeds
+aan zich verplicht had door de bewezen diensten. Vervolgens liet hij
+mij in zijn kabinet om zich met mij te onderhouden of liever gezegd
+om een oordeel over mij te krijgen door ons gesprek. Eerst wilde hij
+weten, wie ik was en welk leven ik tot nu toe had geleid. Hij vroeg
+mij daarvan een oprecht verhaal. Dat was geen kleinigheid! Het ging
+toch niet aan, om voor een eersten minister van Spanje te liegen. Dus
+werd het een formeele biecht; alleen waar de waarheid al te naakt
+werd, omhulde ik haar. Aan het eind zei hij: "Ik zie, dat ge wel een
+weinig een deugniet geweest zijt, maar ge zijt er goed afgekomen. Het
+verwondert mij zelfs, dat ge door het slechte voorbeeld niet verder
+van den weg zijt afgeweken. Hoeveel eerlijke lieden zijn er niet, die
+schelmen worden, wanneer de fortuin hen op zulke proeven stelt! Maar
+bekommer u niet meer om het verledene, denk er nu slechts aan, dat
+ge in dienst zijt van den koning. Volg mij nu, dan zal ik u zeggen,
+waaruit uw werk bestaat." Wij gingen in een kamer naast de zijne,
+waar op tafeltjes twintig dikke registers lagen. "Dit is de plaats,
+waar ge zult werken. Al die registers vormen een dictionnaire van
+de adellijke families, die in het koninkrijk en de bezittingen van
+Spanje wonen. Ieder boek bevat in alphabetische volgorde de verkorte
+geschiedenis van die heeren en de diensten, die hunne voorvaderen aan
+den staat hebben bewezen. Er wordt ook melding in gemaakt van hunne
+bezittingen, hunne levenswijze, hunne goede en slechte hoedanigheden,
+zoodat, als iemand iets komt vragen, ik met een oogopslag kan zien
+of hij het verdient. Om goed op de hoogte te blijven, heb ik overal
+correspondenten, die mij hunne mededeelingen inzenden, maar die brieven
+zijn dikwijls verward en de stijl laat vaak te wenschen over; dat moet
+alles worden veranderd, want ook de koning laat zich soms die registers
+geven. Ge kunt dadelijk aan dat werk beginnen. Hier is een groote
+portefeuille met ingekomen memories, die betrekking daarop hebben."
+
+Hij verliet mij daarna en ik ging aan het werk. Nadat ik een paar
+uren bezig was geweest, kwam hij terug en zei, dat hij mijn werk wilde
+zien. Hij scheen daar zeer tevreden over en was er nog niet mee gereed,
+om zijn ingenomenheid te betuigen, toen zijn neef, de graaf de Lemos
+binnenkwam. Deze moest een geheim onderhoud met hem hebben over een
+familie-aangelegenheid, die den minister toen meer bezig hield dan
+de zaken van den koning en waarvan ik later zal spreken.
+
+Intusschen sloeg het twaalf uur en ik wist, dat op dien tijd de
+secretarissen en andere ambtenaren ergens naar hunne verkiezing
+gingen eten. In een gewone restauratie kon ik nu niet meer komen;
+ik zocht een fijnere op, denkende aan de woorden van den minister,
+dat ik nu in dienst was van den koning. Deze woorden werden het zaad
+der eerzucht, dat ieder oogenblik weliger opschoot in mijn geest.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Hij verneemt, dat er aan zijn betrekking ook onaangenaamheden zijn
+verbonden. Van de onrust, die hem deze tijding gaf en de houding,
+die hij verplicht was aan te nemen.
+
+
+Ik zorgde ervoor, dat de restaurateur dadelijk wist, dat ik een van
+de secretarissen was van den eersten minister.
+
+Op twintig passen afstands was er een hotel, waar meestal vreemde
+heeren logeerden, ik huurde een mooie gemeubileerde kamer en betaalde
+een maand vooruit.
+
+Daarna ging ik weer aan mijn werk. Naast mijn kabinet was een kamer,
+waarin twee secretarissen zaten, die alles in het net moesten
+overschrijven, wat de minister hun te copieeren bracht. Ik maakte
+kennis met hen en om op een vriendschappelijken voet te komen,
+noodigde ik hen 's avonds uit om met mij te soupeeren. Ik bestelde
+bij mijn restaurateur de beste schotels en den fijnsten wijn.
+
+Wij gingen aan tafel en het gesprek was meer vroolijk dan geestig,
+want het bleek mij al spoedig, dat mijn collega's hunne plaatsen niet
+te danken hadden aan hun groot verstand en dat ze weinig anders kenden
+dan mooie ronde letters schrijven.
+
+Uit hun gesprekken bleek mij overigens, dat zij er niet zulk een
+groote eer in stelden in dienst te zijn van den eersten minister. Zij
+beklaagden zich over hun positie. De een zei: "'t Is nu al vijf maanden
+dat ik werk, zonder eenig salaris te hebben ontvangen en wat erger is,
+onze salarissen zijn niet geregeld." De ander voegde er aan toe: "Wat
+mij betreft, zou ik wel ergens anders een betrekking willen zoeken,
+maar ik durf niet weg te loopen, noch mijn ontslag te vragen, want
+na alle geheimen, die ik heb overgeschreven, zou men mij wel eens
+naar een of andere gevangenis kunnen sturen."
+
+"Maar hoe kunt ge dan leven?" vroeg ik.
+
+Ze antwoordden mij, dat ze, gelukkig voor hen, hun intrek hadden
+genomen bij een eerlijke weduwe, die hun kost en inwoning op crediet
+gaf en niet meer dan honderd pistolen per jaar daarvoor rekende.
+
+Al mijn verwachtingen waren door die mededeelingen als rook
+verdwenen. Ik had geen reden om te denken, dat men mij op andere
+wijze zou behandelen dan mijn collega's en was dus weinig ingenomen
+met mijn betrekking, die heel wat minder soliede was, dan ik mij had
+voorgesteld en ik besloot om zeer zuinig te zijn. Het speet mij al,
+dat ik die heeren had meegenomen, om op mijn kosten te eten.
+
+Daar ik hun niets meer te drinken aanbood, scheidden wij. Zij gingen
+naar hun weduwe en ik naar mijn mooie kamer, die ik, zeer tot mijn
+leedwezen, had gehuurd en aan het einde van de maand weer hoopte te
+verlaten. Al lag ik in een heel mooi bed, ik kon 's nachts maar weinig
+slapen. Ik dacht aan den raad van Monteser en besloot mij te wenden
+tot don Rodrigo de Calderone. Daar ik gevoelde dat ik hem noodig had,
+was ik juist in de stemming om voor dien trotschen heer te verschijnen.
+
+Zijn woning grensde aan die van den minister en geleek die,
+wat weelderige inrichting aanging. Men had moeite onderscheid
+te vinden tusschen de meubelen van den meester en die van zijn
+ondergeschikte. Ik liet mij aandienen als de opvolger van don Valerio,
+wat niet verhinderde, dat ik meer dan een uur in een zijkamer moest
+wachten. Eindelijk werd ik toegelaten. Noch voor den aartsbisschop van
+Granada, noch voor graaf Galiano, noch zelfs voor den eersten minister
+was ik z�� eerbiedig verschenen, als voor den heer Calderone. Ik boog
+zoo diep mogelijk en vroeg hem zijn protectie in woorden, die ik mij
+later niet zonder schaamte herinnerde, zoo onderdanig waren ze geweest.
+
+Op een minder trotschen man zouden ze een onaangenamen indruk
+hebben gemaakt, maar hem waren ze welgevallig. Hij zei mij, tamelijk
+vriendelijk, dat hij geen gelegenheid voorbij zou laten gaan om mij te
+helpen. Na dien onwaardigen stap ging ik weer naar mijn bureau en begon
+aan mijn werk. De minister kwam dat weer zien, betuigde mij opnieuw
+zijn tevredenheid en sprak eenigen tijd met mij. Zijne zachtheid en
+welwillendheid deden mij aangenaam aan. Welk een verschil tusschen
+hem en Calderone!
+
+Ik ging dien middag naar een goedkoope restauratie en besloot daar
+iederen dag incognito te gaan eten. Ik had nog geld om drie maanden
+te leven en indien men mij na afloop van dien tijd geen salaris gaf,
+besloot ik het hof te verlaten. De eerste twee maanden deed ik zooveel
+mogelijk mijn best om Calderone te bevallen. Maar ik zag zoo weinig
+resultaat van alles wat ik deed, dat ik ten zijnen opzichte van gedrag
+besloot te veranderen. Dus bepaalde ik mij er toe, om te profiteeren
+van de oogenblikken, dat de minister zich met mij onderhield.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Gil Blas wint de gunst van den hertog de Lerme, die hem een gewichtig
+geheim toevertrouwt.
+
+
+Het scheen, dat ik erin geslaagd was, mij aangenaam te maken bij den
+hertog, want op zekeren middag zei hij tot me: "Gil Blas, ik ben zeer
+tevreden over u, ge zijt ijverig, trouw en bescheiden. Ik geloof,
+dat ik u mijn vertrouwen kan schenken". Zeer eerbiedig antwoordde ik:
+"Is het mogelijk, dat Uwe Excellentie mij met zulk een gunst zou
+willen vereeren? Maar die goedheid is groot genoeg, om mij geheime
+vijanden te bezorgen. Ik vrees voornamelijk de afgunst van ��n man,
+van don Rodrigo de Calderone".
+
+"Van dien kant behoeft ge niets te vreezen. Ik ken Calderone,
+hij is van zijn jeugd af aan mij gehecht. Ik kan wel zeggen,
+dat zijn gevoelens z��zeer overeenstemmen met de mijne, dat hij
+goed is voor personen die in mijn gunst staan en degenen haat,
+die mij niet bevallen. Inplaats van voor hem te vreezen, kunt ge op
+hem rekenen. Maar, wanneer ik u mijn vertrouwen schenk, moet ik u
+eerst een plan meedeelen. Het is noodig, dat ge daarvan onderricht
+zijt, om u behoorlijk te kwijten van de opdracht, die ik u in het
+vervolg zal geven. Het is al sinds lang, dat ik mijn macht overal
+ge�erbiedigd zie. Ik heb te beschikken over alle ambten en voorrechten,
+ik mag zeggen, dat ik Spanje regeer. De fortuin kan mij niets verder
+schenken, maar ik wil die beveiligen voor de stormen, die het zouden
+kunnen bedreigen en het is daarom, dat ik als mijn opvolger aan het
+ministerie zou willen hebben mijn neef, den graaf de Lemos. Ik merk
+wel, Santillano, dat ge u verwondert. Het schijnt u vreemd, dat ik
+aan mijn neef de voorkeur geef boven mijn eigen zoon, den hertog
+d'Uz�de. Maar het verstand van den laatste acht ik te bekrompen, om
+mijn betrekking te vervullen en bovendien zijn we elkaar vijandig
+gezind. Hij heeft namelijk het geheim gevonden, om den koning te
+behagen, die van hem zijn gunsteling wil maken en dat kan ik niet
+dulden. De gunst van een vorst gelijkt op het bezit van een vrouw,
+die men aanbidt. Het is een geluk, waardoor men jaloersch wordt,
+wijl men niet besluiten kan met een ander te deelen, al is men ook
+nog zoo nauw door banden van het bloed of door vriendschap verbonden.
+
+Ik deel u hier mijn geheimste gedachten mee. Reeds heb ik getracht
+Uz�de bij den koning in een minder gunstig daglicht te stellen, maar
+het is mij niet gelukt en nu wil ik probeeren het over een anderen
+boeg te gooien. Ik wil, dat de graaf de Lemos van zijn kant tracht
+het vertrouwen te winnen van den kroonprins. Hij is diens kamerheer
+en heeft gelegenheid hem ieder oogenblik te spreken. Door die tactiek
+zal ik mijn neef tegenover mijn zoon stellen. Ik zal tusschen de twee
+neven een verdeeldheid in het leven roepen, die hen zal verplichten hun
+steun bij mij te zoeken en de behoefte die ze aan mij zullen hebben,
+zal hen aan mij onderworpen maken.
+
+Ziedaar mijn plan en daarbij heb ik uw tusschenkomst noodig. In het
+geheim zal ik u zenden naar den graaf de Lemos, die mij alles zal
+mededeelen, wat ik noodig heb te weten."
+
+Na die mededeeling, die ik beschouwde als contant geld, had ik
+geen onrust meer. Ik dacht, dat er een regen van goud op mij zou
+neerdalen. Het is onmogelijk, dat de vertrouweling van een man, die
+het koninkrijk Spanje regeert, niet in korten tijd wordt overladen
+met rijkdommen. Vol van die zoete hoop, keek ik met een onverschillig
+gezicht naar mijn arme beurs, die bijna leeg was.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Waarin men Gil Blas ziet overladen met vreugde, eer en ellende.
+
+
+Men bemerkte weldra aan het hof de genegenheid, die de minister voor
+mij had. Hij bewees mij die in het openbaar, door mij te belasten
+met zijn portefeuille, die hij anders altijd zelf droeg, als hij
+naar den ministerraad ging. Mijn buren, de twee secretarissen, waren
+niet de laatsten, om mij te complimenteeren met mijn toekomstige
+grootheid. Ze noodigden mij uit, te komen soupeeren bij hunne weduwe,
+niet zoozeer als tegenbeleefdheid, dan wel omdat ze meenden, dat ik
+hen van dienst kon zijn. Zelfs de trotsche don Rodrigo veranderde
+van houding tegenover mij. Hij noemde mij nooit anders dan mijnheer
+de Santillano en was zeer beleefd tegen mij, vooral als mijn patroon
+er bij was. Maar ik verzeker u, dat hij niet met een idioot te doen
+had. Ik beantwoordde zijn beleefdheden te vormelijker naarmate ik
+hem meer haatte. Een oude hoveling zou het mij niet verbeterd hebben.
+
+Ik vergezelde mijn meester ook als hij naar den koning ging, dien hij
+gewoonlijk driemaal per dag bezocht. 's Morgens ging hij er heen,
+als de koning nog te bed lag. Hij ging dan op zijn knie�n aan het
+voeteneinde van het bed liggen, besprak met Z. M. wat hij te doen
+had dien dag en dicteerde hem wat hij te zeggen had. Daarna ging
+hij weg. 's Middags keerde hij er terug, niet om over staatszaken te
+spreken, maar om allerlei nieuwtjes te vertellen, die den minister
+werden aangebracht door personen, die hij daarvoor betaalde. En
+eindelijk zag hij den koning 's avonds voor de derde maal, om hem
+rekenschap te geven van hetgeen hij dien dag had gedaan. Terwijl hij
+bij den koning was, bleef ik gewoonlijk in de anti-chambre.
+
+Op zekeren dag had ik alle reden tot ijdelheid. De koning, tot wien
+de hertog gesproken had over mijn stijl, was benieuwd daarvan een
+staaltje te zien. Dus moest ik een van de registers halen en den
+koning de eerste memorie voorlezen, die ik had geredigeerd. Maakte de
+aanwezigheid van den vorst mij eerst verlegen, die van den minister
+stelde mij gerust en met duidelijke stem las ik mijn werk voor, dat
+den vorst goed beviel. Hij betuigde mij zijn tevredenheid en drukte
+den minister op het hart mij verder voort te helpen.
+
+Niet minder trotsch was ik na een onderhoud, dat ik een paar dagen
+later had met den graaf de Lemos. Ik moest hem bezoeken met een brief
+van mijn meester, waarin deze zijn neef mededeelde, dat hij met mij
+kon spreken, als met iemand, die op de hoogte was van hunne plannen
+en in het vervolg als tusschenpersoon tusschen hen zou optreden. Na
+dien brief gelezen te hebben, bracht hij me in zijn kamer, waar hij
+tot me zei: "Daar ge het vertrouwen bezit van den hertog de Lerme,
+dat ge zonder twijfel verdient, heb ik volstrekt geen bezwaar u ook
+het mijne te schenken. Ik kan u dan zeggen, dat de zaken uitstekend
+gaan. De prins onderscheidt mij boven alle heeren van zijn gevolg,
+die beproeven hem te behagen. In een onderhoud, dat ik vanmorgen met
+hem had, toonde hij zich verdrietig, dat hij door de gierigheid van
+den koning geen gevolg kan geven aan de ingevingen van zijn edelmoedig
+hart. Hij beklaagde zich dat hij niet overeenkomstig zijn stand als
+prins kon leven. Natuurlijk heb ik met hem meegepraat, hem beklaagd
+en hem beloofd, dat ik hem morgen vroeg duizend pistolen zou brengen,
+in afwachting van grootere sommen, die ik hem kan verschaffen. Hij
+was zeer verheugd over mijn belofte. Ga hetgeen ik u heb meegedeeld
+thans aan mijn oom vertellen."
+
+Ik verliet den graaf de Lemos en bracht mijn rapport bij den minister,
+die mij naar Calderone stuurde, om duizend pistolen te vragen, die ik
+'s avonds aan den graaf bracht. Ik dacht: "nu is het mij duidelijk,
+welk een onfeilbaar middel de minister heeft, om in zijn onderneming
+te slagen. Maar hij heeft gelijk en ik geloof niet, dat zijn mildheid
+hem zal ru�neeren. 't Is gemakkelijk te raden uit wiens kist hij die
+schoone pistolen neemt, maar is het eigenlijk niet zooals het behoort,
+dat een vader zijn zoon onderhoudt?"
+
+Toen ik den graaf het geld had gebracht, zei hij me bij het weggaan:
+"Adieu, mijn beste vertrouweling! De prins houdt nog al veel van
+vrouwen en dezer dagen zal ik daar eens nader met u over spreken. Het
+kan wel zijn, dat ik u binnenkort noodig heb."
+
+Wat een eer voor mij, dat ik ook in de galante avonturen van den
+erfgenaam van den troon een rol zou spelen! Ik had de prachtigste
+vooruitzichten en ik zou de gelukkigste mensch zijn geweest van de
+wereld indien de eerzucht mij maar behoed had voor den honger. Al
+sinds twee maanden had ik mijn mooie kamer verlaten en bewoonde ik een
+zeer bescheiden vertrekje. Maar dat hinderde mij minder, omdat ik er
+'s morgens vroeg uitging en alleen terugkeerde, om er 's nachts te
+slapen. Den geheelen dag was ik op mijn tooneel, d. w. z. bij den
+hertog. Ik speelde er een rol van grooten mijnheer; maar keerde ik
+'s avonds op mijn kamertje terug, dan bleef er niets over, dan de
+arme Gil Blas zonder geld en wat erger is, zonder middelen om het mij
+te verschaffen. Ik was te trotsch om aan iemand mijn nooddruft mee
+te deelen; ik kende niemand, die mij zou kunnen helpen dan Joseph
+Navarro en tot hem durfde ik mij niet wenden, omdat ik hem in den
+laatsten tijd sedert ik aan het hof kwam te veel had verwaarloosd. Ik
+was verplicht geweest mijn goed stuk voor stuk te verkoopen; alleen
+het hoognoodige aan kleeren had ik overgehouden. Naar de restauratie
+ging ik niet meer, omdat ik het niet kon betalen. Wat ik dan deed,
+om te blijven bestaan? Ik zal het u zeggen. Iederen morgen werd er in
+ons bureau voor ontbijt brood gebracht en een beetje wijn. Dat was
+alles, wat de minister ons liet geven en daarvan leefde ik op den
+dag. 's Avonds ging ik meestal naar bed, zonder te hebben gesoupeerd.
+
+Zoo was de toestand van een man, die aan het hof schitterde en die
+meer beklaagd moest worden dan benijd. Dat ellendige leven kon echter
+niet lang meer duren en ik besloot er met den hertog de Lerme over
+te spreken, zoodra zich de gelegenheid zou aanbieden. Gelukkig deed
+zich die voor in het Escuriaal, waar de koning en de prins eenige
+dagen later heengingen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Hoe Gil Blas zijn armoede kenbaar maakte aan den hertog de Lerme;
+op welke wijze deze daarna met hem handelde.
+
+
+Wanneer de koning op het Escuriaal was, werd iedereen vrijgehouden,
+zoodat ik daar mijn armoede niet voelde. De minister was gewoon
+'s morgens vroeg op te staan en op een morgen nam hij me mee naar
+den tuin, om eenige papieren met hem door te lezen. Hij beval mij te
+gaan zitten als een man, die met het papier op zijn knie�n aan het
+schrijven is terwijl hijzelf een papier in zijn hand hield, waaruit
+hij z.g. las. Het had den schijn of we ernstig bezig waren terwijl we
+inderdaad allerlei kletspraatjes hielden. Want daar was Z. Excellentie
+niet afkeerig van. Wij zaten op een bank, toen twee eksters in
+de boomen boven ons hoofd begonnen te vechten en daarbij zulk een
+spektakel maakten, dat het onze aandacht trok. "Ik zou wel eens willen
+weten, waarover de strijd loopt," zei de hertog. "Excellentie," zei ik,
+"uw nieuwsgierigheid brengt mij een Indische fabel in gedachten, die
+ik gelezen heb bij Pilpay of een anderen fabeldichter." De minister
+vroeg mij hoe die fabel luidde en ik vertelde hem:
+
+"Er heerschte in oude tijden in Perzi� een goede koning, die echter
+niet verstandig genoeg was, om zijn staten zelf te regeeren en de
+zorg daarvan overliet aan zijn grootvizier. Die minister, Atalmuc
+genaamd, was een buitengewoon wijs man. Hij regeerde in vrede en
+verstond de kunst, om het koninklijk gezag tegelijkertijd te doen
+respecteeren en bemind te maken. De onderdanen hadden in dien vizier,
+die trouw bleef aan den vorst, een goeden vader. Altamuc had onder
+zijn secretarissen een jongen man uit Cachemir, genaamd Z�angir,
+die zijn gunsteling was. Hij praatte gaarne met hem, nam hem mee op
+jacht en deelde hem zelfs zijn geheimste gedachten mee. Op een dag,
+dat ze samen in een bosch jaagden, hoorde de vizier twee raven, die op
+een boom krijschten en hij zei tot zijn secretaris: "ik zou wel eens
+willen weten, wat die vogels elkaar nu in hun taal zeggen." Z�angir
+antwoordde: "Ik ben in staat om aan uw verlangen te voldoen, want
+een oude derwisch heeft mij de taal van de vogels geleerd. Indien u
+wilt, zal ik die vogels beluisteren en u woord voor woord herhalen,
+wat ik hen heb hooren zeggen."
+
+De vizier stemde erin toe. Z�angir naderde de vogels en scheen
+oplettend te luisteren. Terugkomende zei hij tot zijn meester: "Wilt
+u wel gelooven, dat wij het onderwerp van hun gesprek uitmaken?" De
+minister riep: "Dat is niet mogelijk! En wat zeiden ze dan wel?" "Een
+van hen," hernam de secretaris, "heeft gezegd: daar ziet ge nu den
+grootvizier Atalmuc, dien arend, die met zijn vleugelen Perzi� bedekt
+als een nest en onafgebroken waakt over het welzijn van het land. Om
+een weinig ontspanning te hebben bij zijn zwaar werk, jaagt hij
+thans in dit bosch met zijn getrouwen Z�angir. Wat is die secretaris
+gelukkig, een meester te hebben, die zoo goed voor hem is! Zacht wat,
+zacht wat! viel de andere raaf hem in de rede. Prijs het geluk van dien
+jongen man niet te veel! 't Is waar, Atalmuc is familiair met hem,
+vereert hem met zijn vertrouwen en ik twijfel er zelfs niet aan, of
+hij heeft het voornemen hem later een goede betrekking te geven, maar
+voor dien tijd zal Z�angir van honger zijn gestorven. Die arme jongen
+woont op een klein kamertje, waar hem het noodigste ontbreekt. In
+��n woord, hij leidt een ellendig leven, zonder dat iemand aan het
+hof het merkt. De grootvizier geeft zich niet de moeite naar zijn
+omstandigheden te informeeren, hij is hem genegen, maar laat hem aan
+armoede ten prooi."
+
+Hier hield ik met spreken op en keek den hertog de Lerme aan,
+die mij glimlachend vroeg, welken indruk dat verhaal op Atalmuc
+maakte en of hij niet beleedigd was door de stoutmoedigheid van den
+secretaris. "Neen, Excellentie," antwoordde ik, een weinig van mijn
+stuk gebracht door die vraag, "de fabel zegt integendeel, dat hij
+hem met weldaden overlaadde." "Dat is gelukkig," hernam de hertog
+op ernstigen toon; "er zijn ministers, die het niet goed zouden
+vinden, wanneer men hun de les las. Maar," voegde hij er aan toe,
+het onderhoud afbrekende en opstaande, "ik geloof, dat de koning mij
+al wacht." Hij ging met groote stappen naar het paleis, zonder verder
+met mij te spreken en naar het scheen zeer slecht gestemd door mijn
+Indische fabel.
+
+Ik ging naar het vertrek, waar de twee secretarissen-copi�sten
+werkten, want zij waren ook meegegaan op reis. "Wat is er, mijnheer
+de Santillano?" vroegen zij, toen ze mij zagen, "u ziet er zoo bedrukt
+uit! Is er iets onaangenaams voorgevallen?"
+
+Ik was te veel vervuld van de slechte uitwerking van mijn verhaal,
+om hun mijn verdriet te verbergen, dus deelde ik mee, wat er was
+gebeurd. Een van hen zei: "Ge hebt wel reden om u te beklagen, de
+minister neemt soms zulke dingen verkeerd op." De ander voegde eraan
+toe: "Dat is maar al te waar. Maar wilt ge beter behandeld worden dan
+een van de secretarissen van kardinaal Spinoza werd? Die man had in de
+vijftien maanden, dat hij werkte, niets ontvangen en nam op zekeren
+dag de vrijheid zijn meester iets te vragen om van te leven. "Het
+is billijk," zei de kardinaal, "dat ge betaald wordt. Hier hebt ge
+een mandaat waarop u bij den schatmeester duizend ducaten zullen
+worden uitbetaald. Maar van dit oogenblik af heb ik uw diensten
+niet meer noodig." De secretaris zou zich er over getroost hebben,
+dat hij werd ontslagen, indien hij zijn duizend ducaten had kunnen
+ontvangen en elders een betrekking zoeken; maar het huis van den
+kardinaal verlatende, wachtte hem een gerechtsdienaar op, die hem
+naar den toren van S�govia bracht, waar men hem lang gevangen hield."
+
+Deze historie verdubbelde mijn vrees. Ik meende, dat ik verloren was,
+verweet mijzelf, dat ik niet langer geduld had gehad, dat het veel
+beter zou zijn geweest mijn dieet maar voort te zetten en dat ik maar
+liever van honger had moeten sterven.
+
+Indien ik nog eenige hoop had behouden, dan ontnam mijn meester mij
+die in den namiddag. Hij was zeer ernstig, en sprak tegen mij uit
+de hoogte, wat mij een doodelijke onrust gaf. Den nacht bracht ik
+zeer onrustig door; de spijt over al mijn vervlogen illusies en de
+vrees staatsgevangen te worden gemaakt, deden mij niets als klagen
+en zuchten.
+
+Den volgenden dag was het de crisis. De hertog liet mij in den morgen
+roepen. Ik kwam zijn kamer binnen, bevende als een misdadiger, die
+zijn vonnis afwacht.
+
+"Santillano," zei hij, een papier toonende, dat hij in de hand had,
+"neem dit mandaat...." Ik huiverde bij het woord mandaat, en dacht: o,
+Hemel, de kardinaal Spinoza. Het rijtuig van S�govia staat klaar. De
+schrik greep mij zoo aan, dat ik den minister in de rede viel,
+mij aan zijne voeten wierp en meer kermde dan sprak: "Excellentie,
+ik vraag u zeer nederig om mijn stoutmoedigheid te verschoonen. De
+noodzakelijkheid heeft mij er toe gebracht, u mijn armoede mede
+te deelen."
+
+De hertog kon niet nalaten te lachen, toen hij mij zoo ontdaan zag
+en zei: "Wees bedaard, Gil Blas. Hoewel je door mij je behoeftige
+omstandigheden mede te deelen, mij er een verwijt van hebt gemaakt,
+dat ik daarin niet voorzien heb, neem ik je dit niet kwalijk. De fout
+blijft bij mij, dat ik je niet gevraagd heb, hoe je leefde. Maar om die
+te herstellen, geef ik je hierbij een mandaat voor vijftienhonderd
+ducaten, die je zullen worden uitbetaald bij den koninklijken
+schatmeester. Dat is niet alles, ik beloof je ieder jaar dezelfde
+som. En wanneer soms rijke en edelmoedige menschen je zullen vragen
+hun diensten te bewijzen, verbied ik je niet ten hunnen gunste met
+mij te spreken".
+
+Verrukt over die woorden wilde ik wel de voeten kussen van den
+minister, die weer op zijn gewonen familiairen toon tegen mij begon
+te spreken. Hij zei me, dat hij eens had willen zien hoe ik die
+verandering zou opnemen en dat hij daarom op koelen toon tegen mij
+was gaan spreken; daardoor was hij opnieuw overtuigd geworden, dat
+ik zeer aan hem was gehecht.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Van het gebruik, dat hij van zijn vijftienhonderd ducaten maakte;
+van de eerste zaak, waarin hij zich mengde en welk voordeel die voor
+hem opleverde.
+
+
+Den volgenden dag keerde de koning naar Madrid terug. Ik ging eerst
+naar den schatmeester, waar mij de som, genoemd in het mandaat,
+dadelijk werd uitbetaald.
+
+Het zou een wonder zijn als een arme slokker er niet van in de
+war raakte, wanneer hij plotseling van de armoede in de weelde
+komt. Dadelijk verliet ik mijn kleine kamer die goed genoeg was voor
+secretarissen, die der vogelen taal niet verstonden en huurde voor
+die tweede maal het mooie appartement, dat toevallig leegstond. Daarna
+liet ik mij nieuwe kleeren aanmeten, kocht linnengoed en wat ik verder
+noodig had.
+
+Ik meende ook, dat ik niet buiten een lakei kon en verzocht Vincent
+Florero, mijn hospes, mij er een te bezorgen. De meeste vreemdelingen,
+die bij hem kwamen logeeren, huurden een Spaanschen knecht en dus
+kwamen zich vele lakeien, die buiten betrekking waren, in het hotel
+presenteeren. De eerste, dien ik zag, was een jongen met een zoo
+zacht en vroom uiterlijk, dat ik hem niet wilde hebben; ik meende
+Ambrosius de Lamela te zien. "Ik houd niet," zei ik tegen Florero,
+"van knechts, die er zoo deugdzaam uitzien. Ik ben eens opgelicht
+geworden door zoo een."
+
+De tweede beviel mij beter. Ik deed hem vragen, die hij vlug en geestig
+beantwoordde. Hij scheen aanleg te hebben voor intriges en zoo iemand
+moest ik juist hebben. Dus nam ik hem aan en dat berouwde mij niet,
+hij bleek al spoedig een goede aanwinst te zijn. Daar de hertog mij
+toegestaan had ten gunste van personen te spreken, aan wie ik diensten
+zou kunnen bewijzen, had ik een jachthond noodig, die zulk wild voor
+mij kon opsporen en dat was juist iets voor Scipio, zoo heette mijn
+lakei. Hij kwam uit den dienst van dona Anna de Guevara, de min van
+den prins, waar hij zich in dat talent geoefend had, omdat die dame
+haar invloed aan het hof ook op die wijze aanwendde.
+
+Zoodra ik Scipio zei, dat ik in staat was om gunsten te verkrijgen
+van den koning, ging hij aan het werk en den volgenden dag zei hij:
+"Mijnheer, ik heb een goede ontdekking gedaan. Er is in Madrid een
+jong edelman uit Granada aangekomen, genaamd don Roger de Rada. Voor
+een eerezaak zoekt hij de protectie van den hertog de Lerme en hij
+is bereid om te betalen voor het genoegen, dat men hem zal doen. Ik
+heb met hem gesproken. Hij was eerst van plan zich te wenden tot don
+Rodrigo de Calderone, wiens invloed men hem heeft genoemd. Maar ik
+heb hem daarvan afgebracht, door te zeggen dat deze zijn diensten
+met zwaar goud liet betalen, terwijl gij voor de uwe tevreden waart
+met een behoorlijk bewijs van erkentelijkheid. Indien uw financieele
+toestand het u veroorloofde, heb ik gezegd, dat ge zelfs wel zonder
+dat bereid zoudt zijn om de edelmoedige en belanglooze ingevingen
+van uw hart te volgen. Om kort te gaan, ik heb z�� met hem gesproken,
+dat hij morgen vroeg bij u komt."
+
+"Wel Scipio," zei ik, "hebt ge nu al zaken gedaan? Ik bemerk daaruit,
+dat ge geen nieuweling zijt in dat vak. Het verwondert mij alleen maar,
+dat ge er niet rijker door zijt."
+
+"Dat moet u niet verbazen", antwoordde hij. "Ik houd ervan om het
+geld te laten rollen. Sparen kan ik niet."
+
+Don Roger de Rada kwam werkelijk bij mij. Ik ontving hem met
+beleefdheid, gemengd met zekeren trots. "Mijnheer, voor ik mij verbind
+om u van dienst te zijn, moet ik eerst de zaak kennen, welke u naar
+het hof voert, want ze zou van dien aard kunnen zijn, dat ik er niet
+met den eersten minister over zou kunnen spreken. Vertel mij dus alles
+en wees overtuigd, dat ik levendig belang stel in uw aangelegenheden."
+
+"Gaarne," antwoordde hij, "zal ik u een uitvoerig en oprecht verhaal
+doen van mijn lotgevallen."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Verhaal van Don Roger de Rada.
+
+
+Don Anastasio de Rada, een edelman uit Granada, leefde gelukkig in de
+stad Antequerre, met dona Est�fania, zijn vrouw, die deugdzaam, zacht
+en buitengewoon schoon was. Zij beminden elkaar teeder. Hij was van
+natuur jaloersch en hoewel hij volstrekt geen redenen had te twijfelen
+aan den trouw van zijn vrouw, was hij niet vrij van ongerustheid. Hij
+had vernomen, dat een geheime vijand zijn eer belaagde en wantrouwde
+daarom al zijn vrienden, uitgezonderd don Huberto de Hordal�s, die als
+neef van Est�fania vrij in zijn huis verkeerde en die de eenige was,
+dien hij had moeten wantrouwen.
+
+Don Huberto echter werd verliefd op zijn nicht en niettegenstaande hun
+bloedverwantschap en de vriendschap, die don Anastasio voor hem voelde,
+bekende hij haar dat. De dame was verstandig en inplaats van een
+sc�ne te maken, die noodlottige gevolgen zou hebben gehad, onderhield
+zij haar neef met zachtheid over het onbehoorlijke van zijn gedrag
+en sprak daarbij zoo ernstig, dat hij wel overtuigd moest worden,
+dat zijn hoop ijdel was. Hij liet zich echter niet ontmoedigen, ja
+hij had zelfs de onbeschaamdheid, om haar op een goeden dag te willen
+dwingen zijn wenschen te bevredigen. Op strengen toon dreigde ze hem
+toen zijn vermetelheid door don Anastasio te zullen doen straffen. Dit
+maakte hem bang, hij beloofde niet meer van liefde te zullen spreken
+en, afgaande op die belofte, vergaf zij het gebeurde.
+
+Don Huberto, die een zeer slecht karakter had, zon op wraak, nu hij
+zijn hartstocht niet bevredigd zag. Hij wist, dat don Anastasio
+jaloersch was en vormde nu een plan zoo slecht als een snoodaard
+het maar bedenken kan. Op een avond, dat hij met hem in den tuin
+wandelde, zei hij op treurigen toon: "Waarde vriend, ik kan niet
+langer leven zonder u mededeeling te doen van een geheim, dat ik u
+niet zou ontdekken, indien ik niet wist, dat uw eer u meer waard is
+dan uw rust. De band van vriendschap, welke tusschen ons bestaat,
+gedoogt niet te verbergen, wat er bij u gebeurt. Bereid u er op voor
+een mededeeling te ontvangen, die u evenzeer zal verrassen als leed
+doen. Ik moet u treffen op uw meest gevoelige plaats."
+
+"Ik begrijp u al," viel don Anastasio hem in de rede, "uw nicht is
+mij ontrouw geworden."
+
+"Ik erken haar niet meer als mijn nicht," hernam Huberto met een
+schijnheilig gezicht. "Ik verloochen haar en zij is onwaardig om uw
+vrouw te zijn." "Martel mij niet langer en spreek, wat heeft Est�fania
+gedaan?" riep de ongelukkige man.
+
+"Zij heeft u verraden. Ge hebt een medeminnaar, dien ze in het geheim
+ontvangt. Zijn naam kan ik u niet noemen, want hij is in de duisternis
+van den nacht kunnen ontkomen, zonder dat gezien kon worden, wie hij
+was. Al wat ik weet, is dat ze u bedriegt, dat is een feit, waarvan
+ik zeker ben. 't Is onnoodig u er meer van te zeggen. Ik merk, dat
+ge verontwaardigd zijt, dat men uw liefde op zulke wijze beantwoordt
+en dat ge op wraak zint. Ik kan dat begrijpen. Denk er niet aan wie
+het slachtoffer is. Toon aan de heele stad, dat er niets is, dat gij
+niet kunt offeren aan uw eer."
+
+De verrader stookte op zulk een wijze den te lichtgeloovigen echtgenoot
+tegen zijn onschuldige vrouw op en hij schilderde in zulke levendige
+kleuren de beleediging, die don Anastasio heette te zijn aangedaan,
+dat deze in woede besloot om zijn ongelukkige vrouw te dooden. Hij
+wachtte tot de bedienden sliepen en ging toen naar zijn vrouw, die zich
+gereed maakte om naar bed te gaan. Zonder te denken aan de schande,
+die hij over zijn eerlijke familie bracht, zonder zelfs medelijden
+te gevoelen met het kind van zes maanden, dat zijn vrouw onder het
+hart droeg, naderde hij zijn slachtoffer en zei op woedenden toon:
+"Ellendige, je moet sterven. Je hebt niet meer dan een oogenblik om
+te leven, dat mijn goedheid je nog laat om voor het heil van je ziel
+te bidden, want ik wil niet dat je je ziel zult verliezen, zooals je
+je eer hebt verloren."
+
+Terwijl hij die woorden sprak, trok hij zijn dolk. De doodelijk
+verschrikte vrouw wierp zich op de knie�n en smeekte: "Wat is
+er? Welke redenen tot ontevredenheid heb ik gegeven? Waarom wil je mij
+dooden? Indien ge mij van ontrouw verdenkt, is daar geen reden voor!"
+
+"Neen, neen! Ik ben maar al te zeker van je verraad. De personen,
+die mij gewaarschuwd hebben, zijn te vertrouwen. Huberto...."
+
+"O!" viel zij hem in de rede. "Vertrouw Huberto niet. Hij is minder je
+vriend, dan je denkt. Geloof hem niet, als hij mij beschuldigd heeft."
+
+"Zwijg, ellendige. Juist door kwaad te spreken van Huberto, vermeerder
+je mijn overtuiging van je schuld. Je wilt hem verdacht maken, omdat
+hij mij op je slecht gedrag heeft gewezen. Maar dat is overbodig!"
+
+"Maar wordt toch kalm," smeekte zij, "geef mij ten minste tijd om
+te spreken!"
+
+Hij wilde toesteken.
+
+"Houd op, barbaar! Denk aan het kind, dat nog niet geboren is, aan
+je eigen bloed. Je kan zijn beul niet worden, zonder hemel en aarde
+schande aan te doen. Mijn dood vergeef ik je, maar die van het kind
+zal rechtvaardiging eischen!"
+
+Don Anastasio stiet zijn dolk in haar rechterzijde. Zij viel dadelijk
+neer. Hij dacht, dat ze dood was, ging het huis uit en verdween
+uit Antequerre.
+
+De ongelukkige vrouw bleef eenigen tijd als levenloos op den grond
+liggen en begon toen ze weer tot bezinning kwam om hulp te roepen. De
+bedienden snelden toe, er werd een dokter gehaald en deze verklaarde
+de wond niet voor levensgevaarlijk. Zij herstelde en bracht na drie
+maanden een kind ter wereld. Die zoon, mijnheer Gil Blas, ziet ge
+hier voor u.
+
+Hoewel de kwaadsprekende wereld gewoonlijk de deugd van een vrouw niet
+spaart, respecteerde ze die van mijn moeder en dit bloedig tooneel
+werd in de stad beschouwd als de waanzinnige daad van een jaloersch
+echtgenoot. Men kende hem algemeen als een zeer heftig man. Huberto
+de Hordal�s begreep wel, dat zijn nicht vermoedde, dat hij het was
+geweest, die haar man tot razernij had gebracht; hij gevoelde zich
+half gewroken en zag haar niet meer.
+
+Uit vrees u te vervelen, zal ik u niet spreken van mijn opvoeding,
+maar mij ertoe bepalen u mee te deelen, dat mijn moeder er voornamelijk
+op aandrong, dat ik goed schermen zou leeren. In de beroemdste zalen
+van Granada en S�villa heb ik daar onderricht in gehad. Zij wachtte
+met ongeduld het tijdstip af, dat ik mijn degen met dien van Huberto
+zou kunnen meten en deelde mij, toen ik achttien jaar was alles mee,
+wat er gebeurd was. U kunt begrijpen, welk een indruk dat verhaal
+op mij maakte. Dadelijk zocht ik Hordal�s, daagde hem uit, en na een
+lang gevecht bracht ik hem drie doodelijke steken toe.
+
+Don Huberto, die zijn einde voelde naderen, vestigde zijn laatste
+blikken op mij en zei, dat hij den dood, dien ik hem gaf, beschouwde
+als een gerechte straf voor de misdaad, die hij had begaan tegenover
+de eer van mijn moeder. Hij stierf na vergiffenis te hebben gevraagd
+aan den hemel, aan don Anastasio, Est�fania en mij. Ik achtte het niet
+geraden, om naar huis terug te keeren, trok de bergen over en kwam in
+Malaga, waar ik plaatsing vond op een oorlogsschip, dat ging kruisen.
+
+Al spoedig was er gelegenheid om ons te onderscheiden. We ontmoetten
+bij het eiland Albouran een zeeroover, die ter hoogte van Carthagena
+een rijk beladen Spaansch schip had genomen. Wij vielen hem aan en
+maakten ons meester van de twee schepen, waar we tachtig Christenen
+op vonden, die als slaven werden meegevoerd naar Barbarije. De wind
+was gunstig en we bereikten spoedig, bij Granada, de kust.
+
+Toen wij onderzochten uit welke streken de bevrijde slaven afkomstig
+waren, deed ik die vraag aan een man met een zeer goed uiterlijk,
+die ongeveer vijftig jaar oud kon zijn.
+
+Hij antwoordde mij zuchtend dat hij uit Antequerre kwam. Door dat
+antwoord voelde ik mij bewogen en hij scheen dat te merken. Ik zei, dat
+ik ook van die plaats kwam en vroeg of ik zijn naam mocht weten. Hij
+antwoordde: "Helaas, 't is mij een nieuwe smart aan uw verlangen te
+voldoen. 't Is achttien jaar geleden dat ik Antequerre heb verlaten,
+waar men zich mij wel niet dan met afschuw zal herinneren. Ge hebt
+zelf misschien wel eens van mij hooren spreken. Ik heet don Anastasio
+de Rada".
+
+"Gerechte hemel," riep ik uit. "Dan zijt gij mijn vader". Geheel
+ontdaan riep hij: "Zou het mogelijk zijn, dat gij het ongelukkige kind
+zijt, dat door uw moeder nog onder het hart werd gedragen, toen ik haar
+aan mijn woede opofferde?" Ik antwoordde: "Ja, vader, ik ben het kind,
+dat de deugdzame Est�fania ter wereld bracht, drie maanden na dien
+rampzaligen nacht, waarin ge haar badende in haar bloed achterliet."
+
+Don Anastasio wachtte niet tot ik uitgesproken had; hij wierp zich
+in mijn armen en dankte met tranen in de oogen den hemel, dat mijn
+moeder was gered geworden. Daarop vroeg hij mij, hoe de onschuld van
+zijn vrouw aan het licht was gekomen. Na hem te hebben meegedeeld,
+dat niemand daaraan ooit had getwijfeld en dat iedereen wist hoe
+vlekkeloos haar gedrag altijd was geweest, vertelde ik hem van het
+verraad van Huberto en van de bekentenis, die deze mij stervende had
+gedaan. Zoodra wij aan land kwamen, wilde mijn vader met mij naar
+Antequerre gaan. Ik verliet met hem het oorlogsschip, kocht te Adra
+twee muilezels en wij gingen op reis. Onderweg vertelde hij mij al zijn
+avonturen en ik luisterde daarnaar met levendige belangstelling. Na
+verscheidene dagen kwamen wij midden in den nacht in Antequerre aan.
+
+Ge kunt u de verrassing voorstellen van mijn moeder, toen ze den
+man, dien ze voor altijd verloren had gewaand en die haar op zoo
+wonderlijke wijze was teruggegeven, wederzag. Hij vroeg haar in
+berouwvolle woorden vergiffenis voor zijn barbaarschheid. Inplaats
+van een moordenaar zag ze in hem slechts den man, dien de hemel haar
+had gegeven; zoo heilig is de naam echtgenoot voor een deugdzame vrouw.
+
+De vreugde mij weer te zien was bij mijn moeder vermengd met vrees. Ze
+wist, dat de zuster van Hordal�s haar broeder wilde wreken en niets
+onbeproefd liet, om mij te laten opsporen. Daardoor vertrok ik nog
+dienzelfden nacht en kom nu aan het hof, om te trachten gratie te
+krijgen, waarvoor ik den steun noodig heb van den eersten minister,
+welken ik door uw bemiddeling hoop te krijgen."
+
+De dappere zoon van don Anastasio had zijn verhaal ge�indigd; ik
+beloofde, dat ik zijn zaak aan den minister zou voordragen, wiens
+hulp ik wel durfde verzekeren.
+
+Denzelfden dag reeds sprak ik over de zaak met den minister, die zich
+bereid verklaarde don Roger te ontvangen en hem zei: "Don Roger, ik
+ken de zaak, die u tot ons heeft gevoerd, Santillano heeft mij die
+uitvoerig verteld. Wees gerust, ge hebt niets gedaan, wat niet te
+verontschuldigen is. Voornamelijk aan ridders, die hun beleedigde
+eer hebben gewroken, verleent de koning gaarne gratie. Voor den
+vorm moet ge u in de gevangenis begeven, maar uw verblijf daar zal
+niet van langen duur zijn. Gij hebt in Santillano een goed vriend,
+die zich met het overige zal belasten."
+
+Door mijn zorgen werd de gratie hem spoedig verleend. Binnen tien
+dagen kon deze nieuwe T�l�machus zijn Ulysses en P�n�lope gaan
+terugvinden. Had hij geen beschermer en geen geld gehad, dan zou hij
+minstens een jaar in de gevangenis hebben moeten blijven. Ik trok
+uit den bewezen dienst niet meer dan honderd pistolen, maar ik was
+nog geen Calderone en versmaadde het kleine niet.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Door welke middelen Gil Blas in korten tijd een aanzienlijk fortuin
+maakte en welke airs hij aannam.
+
+
+Die zaak had mij smaak erin gegeven en ik gaf Scipio tien pistolen,
+om hem aan te moedigen tot nieuwe opsporingen. Zijn talenten in dit
+opzicht heb ik reeds geroemd. De tweede klant, die hij mij aanbracht,
+was een boekdrukker, die een werk van een confrater had nagedrukt en
+op wiens uitgave beslag was gelegd. Voor driehonderd ducaten wist ik
+hem te helpen, het beslag te doen opheffen en hem te vrijwaren voor
+een zeer groote boete. Na den boekdrukker kreeg ik met een koopman te
+doen. Een Portugeesch schip was in handen gevallen van een zeeroover
+uit Barbarije en vervolgens weer genomen door een oorlogsschip uit
+Cadix. Het twee derde gedeelte van de koopwaren, waarmee het beladen
+was geweest, behoorde aan een koopman uit Lissabon, die ze opeischte en
+nu aan het hof te Madrid een beschermer kwam zoeken. Ik interesseerde
+mij voor die zaak en ontving vierhonderd pistolen.
+
+Daarna hielp ik een drogist, die het privilege wilde hebben, om
+gedurende tien jaren zekere drankjes in alle steden van Spanje te
+verkoopen, met uitsluiting van alle anderen d. w. z. dat anderen die
+in deze plaatsen niet zouden mogen verkoopen. Voor tweehonderd pistolen
+kreeg hij uitsluitend recht om de wereld met zijn waar te bedriegen.
+
+Ik ondervond de waarheid van het gezegde, dat de eetlust al etende
+komt. Van den minister had ik zoo gemakkelijk de vier gunsten
+verkregen, waarvan ik hierboven sprak, dat ik niet aarzelde hem een
+vijfde te vragen. Een ridder uit Calatrava bood mij duizend pistolen
+aan, indien ik hem gouverneur kon maken van de stad Vera, bij Granada.
+
+De minister begon te lachen, toen ik met die zaak bij hem aankwam en
+zei: "Mijn vriend Gil Blas, het schijnt dat de lust om uw naasten te
+helpen zeer groot bij u is. Zoolang het slechts kleinigheden betrof,
+heb ik daar niet zoo op gelet, maar wanneer het om grootere zaken gaat,
+zult ge u in 't vervolg moeten tevreden stellen met de helft van het
+profijt en mij de andere moeten geven. Ge kunt u niet voorstellen,
+welk een kosten ik moet maken en wat ik noodig heb om mijn stand
+met waardigheid op te houden. Niettegenstaande mijn belangeloosheid,
+waarvoor ik overal bekend ben, kan ik toch niet zoo onvoorzichtig zijn,
+om mijn persoonlijke belangen over het hoofd te zien".
+
+Dit gesprek zette mij nog meer aan om op den ingeslagen weg voort te
+gaan. Indien het mogelijk was geweest, zou ik graag overal hebben
+laten publiceeren, dat zij die gunsten van het hof verwachtten,
+zich slechts tot mij hadden te wenden. Ik ging den eenen kant uit en
+Scipio den anderen. Gouverneurs werden er door mij gemaakt, ridderordes
+verleend, in den adelstand verheven. Eenige goede avonturiers werden
+in slechte edellieden veranderd door uitstekende adelbrieven. Ook de
+geestelijkheid wilde ik van mijn weldaden doen genieten. Maar ik moest
+mij bepalen tot de kleinere posten, de grootere van bisschoppen en
+aartsbisschoppen waren het terrein van Calderone. De personen, die
+wij kozen, waren natuurlijk niet altijd de bekwaamste en de beste
+en wij wisten wel, dat men ons in Madrid niet onbesproken liet,
+maar wij troostten ons als gierigaards met het gezicht van het goud.
+
+Isocrates heeft gelijk, dat hij de onmatigheid en de dwaasheid de
+trouwe metgezellen noemt van de rijken. Toen ik dertigduizend ducaten
+bijeen had en kans zag om misschien nog tienmaal meer te krijgen,
+meende ik voor de wereld op meer waardige wijze mijn positie als
+vertrouweling van den eersten minister te moeten ophouden. Ik huurde
+een groot huis, meubileerde het keurig, kocht een rijtuig, stelde een
+koetsier aan en drie lakeien en daar het rechtvaardig is, om zijn
+oude bedienden te bevorderen, verhief ik Scipio tot de driedubbele
+waardigheid van kamerdienaar, secretaris en intendant. Het toppunt
+was voor mij, dat de minister goedvond, dat mijn personeel livrei
+droeg. Het scheelde weinig, of ik had mij verbeeld een bloedverwant
+van den hertog te zijn. Ik stelde mij in het hoofd, dat ik daar
+misschien wel voor doorging, of misschien gehouden werd voor een van
+zijn bastaards, wat ik als een groote eer zou hebben beschouwd.
+
+Het voorbeeld volgende van mijn meester, wilde ik ook bezoek
+ontvangen. Ik belastte Scipio met de zorg een uitstekenden kok voor
+mij te zoeken en vulde mijn kelder met de fijnste wijnen. Iederen
+avond kwamen er nu hoofd-ambtenaren van het ministerie bij mij
+soupeeren. Scipio had ik het recht gegeven, om in zijn verblijf
+zijn kennissen op mijn kosten te onthalen. Hij hielp mij om geld
+te verdienen en verstond ook uitstekend de kunst om het weer uit te
+geven. Dat schaadde mij echter niet, want ik zag van dag tot dag mijn
+fortuin toenemen.
+
+Mijn ijdelheid verlangde alleen nog maar om Fabricius getuige te doen
+zijn van dit weelderige leven. Ik twijfelde er niet aan, of hij was
+terug uit Andaloesi� en om mij het genoegen te geven hem te verrassen,
+liet ik hem een anoniem briefje toekomen, waarin ik hem meedeelde,
+dat een heer uit Sicili� hem te soupeeren vroeg. Ik gaf hem den dag,
+het uur en de plaats aan, waar hij zich moest bevinden. De plaats van
+samenkomst was bij mij. Nunez kwam en was buitengewoon verbaasd, dat
+ik de vreemde heer was, die hem had uitgenoodigd. Ik zei: "Ja, mijn
+vriend, ik ben meester in dit huis, ik houd een equipage, een goede
+tafel en heb bovendien een brandkast." "Hoe is het mogelijk!" riep
+hij, "dat ik je terug zie in zooveel weelde. Wat ben ik blij, dat ik
+je die betrekking heb bezorgd bij graaf Galiano! Ik zeide je wel,
+dat hij een edelmoedig man was en dat het je wel goed zou gaan bij
+hem. Je hebt zeker den wijzen raad gevolgd, dien ik je heb gegeven en
+den hofmeester de vrije hand gelaten. Ik wensch je er hartelijk geluk
+mee. Wanneer de intendanten in groote huizen zoo voorzichtig zijn,
+worden ze niet rijk."
+
+Ik liet Fabricius zich er eerst op beroemen, zooveel hij wilde, dat
+hij mij die plaats bij graaf Galiano had bezorgd; om zijn vreugde te
+temperen, deelde ik hem daarna mee, met welke bewijzen van dankbaarheid
+die heer mijn diensten had beloond.
+
+"Maar ik vergeef den Siciliaan zijn ondankbaarheid. Ik heb eerder
+reden, om mij er over te verheugen, dan te beklagen, want als de graaf
+niet zoo slecht met mij had gehandeld, zou ik nu in zijn dienst zijn
+in Sicili� en misschien in een onzekere positie. In ��n woord ik zou
+niet de vertrouweling zijn van den hertog de Lerme."
+
+Nunez was zoo levendig getroffen door die laatste woorden, dat hij
+de eerste oogenblikken niet kon spreken. "Heb ik goed gehoord? Heb
+je het vertrouwen van den eersten minister?" "Ja, ik deel dat met
+don Rodrigo de Calderone en naar alle waarschijnlijkheid zal ik het
+ver brengen." "Waarlijk, mijnheer de Santillano," antwoordde hij,
+"ik bewonder u. Ge zijt bekwaam om alle posten te vervullen. Wat een
+talenten vereenigt gij in u! Overigens mijnheer, moet ik u zeggen,
+dat ik mij zeer verheug in uw voorspoed."
+
+"Loop naar den duivel, Nunez, met dat mijnheer spelen. Laat ons
+familiair zijn als vroeger." Hij antwoordde mij: "Je hebt gelijk,
+ik moet je niet met andere oogen aanzien, omdat je rijk geworden
+bent. Maar, om je eerlijk de waarheid te zeggen, was ik eigenlijk
+verblind geworden door het verhaal van je gelukkig lot. Nu echter
+zie ik weer niemand anders in je dan mijn vriend Gil Blas."
+
+Ons onderhoud werd gestoord door de komst van vijf of zes ambtenaren
+van het ministerie. "Mijne heeren," zei ik, Nunez voorstellende, "gij
+zult vanavond soupeeren met don Fabricius, die verzen maakt, koning
+Numa waardig en proza schrijft, zooals geen ander." Ongelukkig voor
+hem, bekommerden die heeren zich al heel weinig om de po�zie. Zij
+namen nauwelijks notitie van hem en of hij al trachtte door
+allerlei geestige gezegden hunne aandacht te trekken, het baatte
+hem niet. Hij was daardoor zoo verontwaardigd, dat hij plotseling in
+stilte verdween. Mijn gasten zetten zich aan tafel, zonder zelfs te
+informeeren, waar hij was gebleven.
+
+Toen ik den volgenden morgen wilde uitgaan, kwam de dichter uit Asturi�
+mijn kamer binnen. "Ik vraag je verontschuldiging, mijn vriend,
+dat ik gisteren zoo ongemerkt ben weggegaan, maar eerlijk gezegd,
+voelde ik mij slecht op mijn plaats onder je gasten. Ik kan niet
+begrijpen, dat een zoo verlicht man als jij, genoegen kan vinden in
+zulk gezelschap. In het vervolg zal ik je ander en beter brengen."
+
+"Dat zal mij genoegen doen," antwoordde ik, "en ik vertrouw in deze
+zaak geheel op je smaak."
+
+"Doe dat gerust, ik beloof je de meest geniale geesten. Over eenige
+oogenblikken zullen mijn vrienden samenkomen, om een glaasje likeur
+te drinken; ik zal hen opzoeken en uitnoodigen, dan kunnen ze zich
+vrijhouden, want er is een wedstrijd om hen te dineeren en te soupeeren
+te hebben. Zoo vermakelijk zijn zij."
+
+Met deze woorden verliet hij mij en 's avonds, toen het tijd was
+voor het souper, kwam hij terug met zes schrijvers, die hij mij onder
+allerlei lofliederen den een na den ander voorstelde. Naar zijn woorden
+te oordeelen, overtroffen deze schoone geesten die van Griekenland
+en Itali�. Hij zei, dat hunne werken verdienden gedrukt te worden in
+gouden letters. Ik ontving de heeren zeer beleefd en putte mij uit
+in betuigingen van hulde, want dat slag menschen is ijdel.
+
+Hoewel ik niet aan Scipio gezegd had, dat het maal rijkelijk moest
+zijn, had hij, wetende wie zijn gasten waren, gezorgd voor uitbreiding
+van het personeel.
+
+Eindelijk zetten wij ons in vroolijke stemming aan tafel. Mijn po�ten
+begonnen het onderhoud door over zichzelf te praten en zichzelf te
+prijzen. Midden onder het souper begon ieder een stuk van zichzelf
+voor te dragen. De een zei een sonnet op, een ander declameerde een
+tragische sc�ne en een derde leverde critiek op een comedie. Een
+vierde wilde een ode van Anacreon voorlezen, vertaald in zeer slechte
+Spaansche verzen. Hij werd in de rede gevallen door een van zijn
+confraters, die zei, dat hij onjuiste uitdrukkingen bezigde. De
+schrijver van de vertalingen gaf dat niet toe en er ontstond een
+dispuut, waaraan al de groote geesten deelnamen. De meeningen waren
+verdeeld, de partijen wonden zich op, men begon elkaar verschillende
+voorwerpen van de tafel naar het hoofd te gooien. Maar het werd nog
+erger, de heeren stonden van tafel op en begonnen elkaar met de vuisten
+te slaan. Fabricius, Scipio, mijn lakeien en ik hadden moeite hen van
+elkaar af te trekken. Toen zij van elkaar waren gescheiden, verlieten
+ze mijn huis als een herberg, zonder mij de minste verontschuldiging
+te maken over hunne onbeleefdheid.
+
+"Welnu," zei ik tot Nunez, "roem je dat soort van gasten nu nog
+zoo? Ik heb dan maar liever met mijn ambtenaren te doen. Spreek
+mij maar niet meer van schrijvers en dichters." Hij antwoordde mij:
+"Ik zal wel oppassen je andere te presenteeren. De heeren, die je
+gezien hebt zijn nog de redelijkste."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+De zeden van Gil Blas bederven aan het hof geheel. Van de opdracht
+die de graaf de Lemos hem gaf en in welke intrige die heer en hij
+zich wikkelden.
+
+
+Toen het bekend werd, dat ik zoo in de gunst stond bij den hertog
+de Lerme, had ik spoedig een soort hofhouding. Alle morgens bevonden
+zich in mijn antichambre veel menschen. Twee soorten kwamen er bij me:
+personen, die mij betaalden om voor hen gunsten aan den minister te
+vragen en anderen, die mij kwamen smeeken en voor wie ik gratis doen
+moest wat zij vroegen. De eersten waren zeker aangehoord en geholpen
+te worden, de tweeden werden meestal dadelijk afgescheept, ofwel ik
+liet hen zoolang wachten, dat ze hun geduld verloren. Voor ik aan
+het hof kwam, was ik goedhartig en medelijdend, maar daar kent men
+geen medegevoel en ik werd hard als een keisteen. Van genegenheid
+voor mijn vrienden was geen sprake meer. De wijze, waarop ik Joseph
+Navarro behandelde, is daar een bewijs van.
+
+Deze Navarro, aan wien ik zooveel verplichting had en die eigenlijk de
+eerste oorzaak was van mijn fortuin, kwam op zekeren dag bij mij. Na
+vele vriendschapsbetuigingen, die ik gewoonlijk van hem hoorde wanneer
+wij elkaar aantroffen, verzocht hij mij aan den hertog de Lerme zekere
+betrekking te vragen voor een vriend van hem, iemand die zeer bekwaam
+was en goed, maar een betrekking moest hebben om te bestaan. Joseph
+voegde er aan toe: "Daar ik uw goedhartigheid ken, twijfel ik er niet
+aan, of ge zult met genoegen dien man helpen; hij zal u er steeds
+dankbaar voor blijven." Dat wilde dus met andere woorden zeggen, dat
+ik er niets voor zou krijgen. Hoewel ik weinig zin in de zaak had,
+liet ik dat niet blijken, en ik beloofde hem, dat ik mijn best zou
+doen en dat zijn vriend op die betrekking kon rekenen.
+
+Met die verzekering ging Joseph voldaan naar huis. Maar de man, dien
+hij had aanbevolen, kreeg die betrekking niet. Ik gaf haar aan een
+ander, die mij duizend ducaten daarvoor had geboden. Aan die som gaf
+ik de voorkeur boven alle dankbaarheid en betuigingen daarvan. Toen ik
+Joseph later zag zei ik: "Wel Navarro, wat is het jammer, dat ge te
+laat zijt gekomen, om mij over die betrekking te spreken. Calderone
+is mij voor geweest en heeft die plaats al begeven. Het spijt mij
+buitengewoon, dat ik u geen beter nieuws kan meedeelen." Joseph
+geloofde mij en wij scheidden als vrienden, maar ik geloof, dat hij
+later de waarheid ontdekte, want hij kwam niet meer bij mij. Inplaats
+van er berouw over te hebben, dat ik op zulk een wijze een goeden
+vriend had bedrogen, deed het mij genoegen. Behalve dat de diensten,
+die hij me vroeger had bewezen mij hinderden, vond ik, dat het voor
+iemand van mijn positie aan het hof eigenlijk niet paste, om met een
+hofmeester om te gaan.
+
+Het is lang geleden, dat ik het laatst over den graaf de Lemos heb
+gesproken; laat ons thans tot dien heer terugkeeren. Nu en dan zag ik
+hem; ik had hem de duizend pistolen gebracht, waarvan ik hierboven
+vertelde. Later bracht ik hem op bevel van zijn oom den hertog nog
+duizend. De graaf de Lemos wilde dien dag een lang onderhoud met mij
+hebben. Hij zei mij, dat hij zijn doel volkomen had bereikt en dat
+hij de eenige vertrouweling was geworden van den prins. Vervolgens
+belastte hij mij met een zeer eervolle taak, waarop hij mij reeds
+eenigszins had voorbereid. "Vriend Santillano, er moet nu gehandeld
+worden. Spaar niets om een jeugdige schoonheid te zoeken, die waardig
+is om den prins te amuseeren. Gij hebt verstand en ik behoef u er
+niets meer van te zeggen. Span al uw krachten in en wanneer ge een
+gelukkige ontdekking zult gedaan hebben, kom mij dan waarschuwen."
+
+Ik beloofde den graaf mijn best te zullen doen; ik was wel niet op de
+hoogte van dit soort werk maar het kon niet zoo moeilijk zijn waar het
+immers door zoo veel menschen gedaan wordt. Ik had weinig routine in
+die zaken, maar twijfelde niet, of Scipio zou mij kunnen helpen. Dus
+liet ik hem bij mij komen en zei: "Mijn vriend, ik heb je iets op
+te dragen. Weet je wel, dat te midden van de gunsten van de fortuin,
+ik voel, dat mij iets ontbreekt." Hij viel mij in de rede. "Ik raad
+gemakkelijk wat het is, ge hebt behoefte aan een schoone nimf, die u
+verstrooi�ng geeft. Het is te verwonderen, dat gij in de kracht van
+uw leven er niet een hebt."
+
+Glimlachend zei ik: "Mijn vriend, ik bewonder je vlugheid van
+verstand. Ja, ik wil een ma�tresse hebben en jij moet die voor mij
+zoeken. Maar ik waarschuw je vooruit, dat ik zeer moeilijk ben te
+voldoen in dat opzicht. Ik moet een mooi en aardig meisje hebben,
+dat niet van slechte zeden is."
+
+"Wat ge wenscht is wel een weinig zeldzaam, maar wij zijn hier in een
+stad waar alles te vinden is, en dus heb ik hoop spoedig te slagen."
+
+Werkelijk zei hij me na drie dagen: "Ik heb een schat ontdekt,
+een jonge dame, genaamd Catalina, van goede familie en verrukkelijk
+schoon. Ze woont samen met een tante, in een kleine woning, waar ze
+zeer netjes leven van hare inkomsten, die niet groot zijn. Zij hebben
+een soubrette in dienst, die mij bekend is en mij verzekerd heeft,
+dat hoewel haar deur voor iedereen gesloten is, ze die wel zou willen
+openen voor een rijken en beleefden galant, mits die, om schandaal
+te vermijden, bereid is, om alleen 's nachts te komen. Ik heb met de
+soubrette over u gesproken, ze zou dat aan de dames overbrengen en
+mij morgen het antwoord brengen op een afgesproken plaats."
+
+"Dat is goed. Als die vrouw met wie je gesproken hebt je maar niets
+heeft wijs gemaakt!" "Neen, neen, ik heb bij de buren gevraagd en
+naar alles wat ik hoorde is senora Catalina precies wat gij verlangt,
+d.w.z. een Dana� bij wie gij den Jupiter moogt gaan spelen ten koste
+van een gouden regen van pistolen.
+
+Den volgenden dag kwam de dienstbode aan Scipio zeggen, dat haar
+meesteres mij 's nachts wilde ontvangen. Tusschen elf en twaalf uur
+ging ik er heen. De soubrette ontving mij zonder licht en nam mij
+bij de hand, om mij naar een nette zaal te geleiden, waar de dames
+keurig gekleed mij afwachtten. Ze stonden op en groetten mij beleefd,
+ik meende dames van deftigen stand te zien. De tante, die senora Mencia
+heette, trok hoewel zij nog schoon was, minder mijn aandacht. Men kon
+alleen maar haar nicht aanzien, die me een godin toescheen. Indien
+men haar nauwkeurig bekeek, had men misschien kunnen zeggen, dat zij
+geen volmaakte schoonheid was, maar ze was zoo gracieus en zoo pikant
+dat mannenoogen in haar geen gebreken konden zien.
+
+Het was of mijn zinnen verstoord waren. Ik vergat, dat ik daar
+slechts gekomen was als tusschenpersoon en sprak namens mijzelf,
+als hartstochtelijk verliefd man.
+
+Om mij te doen bedaren, zei de tante: "Mijnheer de Santillano, ik
+zal eerlijk met u spreken; na het goeds, dat ik van u heb gehoord,
+heb ik besloten u te ontvangen maar bedenk wel, tot nu toe heb ik mijn
+nicht in afzondering opgevoed. Gij zijt om zoo te zeggen de eerste,
+aan wiens blikken ik haar blootstel. Indien gij haar waardig oordeelt
+om uw echtgenoote te worden, dan zal ons dat een eer zijn. Gij moet
+beslissen of ge haar dien prijs waardig keurt, goedkooper krijgt
+ge haar niet." Dit onverhoedsche schot verschrikte het liefdegodje,
+dat juist een pijl zou afzenden.
+
+Dat voorstel van een huwelijk bracht mij weer tot mijn volle
+bewustzijn. Ik werd plotseling weer de trouwe agent van den graaf de
+Lemos en veranderend van toon, antwoordde ik senora Mencia: "Mevrouw,
+uw oprechtheid bevalt mij en ik wil die navolgen. Welke positie ik ook
+aan het hof bekleed, ik ben toch de onvergelijkelijke Catalina niet
+waardig. Ik heb voor haar een schitterende partij ter beschikking en
+bestem den prins van Spanje voor haar."
+
+De tante zei op koelen toon: "Het is voldoende, indien gij de hand
+van mijn nicht weigert. Het is niet noodig daaraan een ongepaste
+aardigheid toe te voegen."
+
+"Mevrouw!" riep ik uit, "het is geen aardigheid, ik ben zeer ernstig,
+ik heb in opdracht een dame te zoeken, die waard is met geheime
+bezoeken van den prins te worden vereerd en ik vind die in uw huis."
+
+Senora Mencia was zeer verwonderd die woorden te vernemen en ik merkte,
+dat ze haar goed bevielen. Ze meende echter eenigszins terughoudend
+te moeten zijn, en antwoordde dus: "Wanneer ik u goed heb begrepen,
+ben ik verplicht u te zeggen, dat ik het volstrekt niet zou toejuichen,
+indien mijn nicht de ma�tresse werd van een prins. Mijn deugd verzet
+zich tegen dat denkbeeld."
+
+Ik viel haar in de rede: "Ge praat van deugd als een burgervrouw. Men
+moet die zaken niet beschouwen van een moreel standpunt. Dat is al
+het schoone eraan ontnemen. Men moet ze bezien met verrukking:
+aanschouw den erfgenaam der monarchie aan de voeten van de
+gelukkige Catalina. Stel u voor, dat hij haar aanbidt en overlaadt
+met geschenken. Bedenk, dat hij haar misschien een held zal doen
+geboren worden, die den naam zijner moeder onsterfelijk zal maken
+met den zijne."
+
+Hoewel de tante niets liever wilde dan wat ik voorstelde, veinsde zij
+nog niet te kunnen besluiten en Catalina, die niets liever wilde dan
+den prins reeds bij zich te hebben, wendde onverschilligheid voor. Dat
+gaf mij aanleiding om mijn batterijen opnieuw te openen, totdat
+senora Mencia zich bereid verklaarde tot overgave van de vesting op
+de volgende voorwaarden: _primo_, dat, wanneer de prins van Spanje na
+mijn rapport een nachtelijk bezoek zou brengen, ik daarvan aan de dames
+mededeeling zou komen doen beneven van den nacht, welken hij daarvoor
+zou uitkiezen. _Secundo_, dat de prins de dames zou bezoeken als een
+gewone galant en slechts vergezeld door den graaf de Lemos en mij.
+
+Na die overeenkomst waren de dames zoo vriendelijk mogelijk tegen
+mij. Ik waagde zelfs eenige kleine familiariteiten, die niet al te
+slecht werden ontvangen en toen ik afscheid nam omhelsde zij mij
+uit eigen beweging met alle mogelijke liefkoozingen. Het is iets
+merkwaardigs, de gemakkelijke intimiteit tusschen bewerkers van
+liaisons en de vrouwen, die ze noodig hebben; men zou hebben gezegd,
+als men mij weg had zien gaan, dat ik gelukkiger was geweest dan
+inderdaad het geval was.
+
+De graaf de Lemos was buitengewoon verheugd, toen ik hem vertelde,
+dat ik een ontdekking had gedaan, zoo goed als hij maar wenschen
+kon. Ik vertelde hem zooveel van Catalina, dat hij lust kreeg haar
+te zien. Ik bracht hem bij haar den volgenden nacht en hij moest
+toestemmen, dat ik zeer gelukkig was geweest. Hij zei de dames, dat
+hij er niet aan twijfelde, of de prins zou zeer voldaan zijn over de
+schoone, die voor hem was bestemd en dat zij van haar kant reden had
+om tevreden te zijn met zulk een minnaar, dat de prins edelmoedig was,
+goedhartig en zacht. Eindelijk verzekerde hij, dat hij daar verschijnen
+zou zooals zij het wenschte, zonder opzien en zonder gevolg.
+
+Wij gingen daarop terug naar het huis van den graaf en hij verzocht
+mij den volgenden dag zijn oom op de hoogte te brengen van dit avontuur
+en hem nog duizend pistolen te vragen.
+
+Den volgenden dag gaf ik den hertog de Lerme een nauwkeurig verslag
+van wat er gebeurd was. Ik verborg hem slechts ��ne zaak, ik sprak hem
+niet van Scipio; ik gaf mijzelf de eer van de ontdekking van Catalina,
+want men geeft zichzelf graag van alles de eer bij groote heeren.
+
+De minister maakte mij zijn compliment en zei op schertsenden toon:
+"Het verheugt mij waarlijk, mijnheer Gil Blas, dat ge bij al uw andere
+talenten ook nog dat bezit, om schoonheden te ontdekken. Wanneer ik
+er soms eens een mocht noodig hebben, zult ge zeker wel goed vinden,
+dat ik mij tot u wend." "Excellentie, ik bedank u voor uw woorden,
+maar u zult mij toestaan te zeggen, dat ik er eenig bezwaar tegen
+zou maken, om u dergelijke genoegens te verschaffen. Don Rodrigo is
+al zoolang daarmee belast, dat het onrechtvaardig zou zijn hem dat
+voorrecht te ontnemen." De hertog glimlachte om mijn antwoord en vroeg
+of zijn neef geen geld noodig had voor deze zaak. Ik deelde hem mee,
+dat ik in opdracht had hem daarvoor duizend pistolen te vragen. De
+minister antwoordde: "Ge kunt ze hem brengen, zeg hem dat hij ze niet
+moet sparen en dat hij tegemoet komt aan alle onkosten, die de prins
+zou willen maken."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Van het geheime bezoek en van de geschenken, die de prins aan
+Catalina gaf.
+
+
+Dadelijk ging ik vijfhonderd dubbele pistolen brengen aan den
+graaf de Lemos. Deze zei: "Ge komt, of ge geroepen waart; ik heb
+met den prins gesproken en deze brandt van verlangen om Catalina te
+zien. Reeds vannacht zal hij in stilte het paleis verlaten en haar
+bezoeken. Die zaak is beklonken en mijn maatregelen zijn daarvoor
+reeds genomen. Waarschuw dus de dames en geef haar het geld. Ze moeten
+weten, dat het geen gewone minnaar is, dien ze zullen ontvangen. Daar
+gij hem met mij zult vergezellen, moet ge maken, dat ge vanavond in
+zijn slaapkamer zijt. Ik oordeel het 't beste, dat wij uw rijtuig
+nemen. Zorg dus, dat het omstreeks twaalf uur in de omgeving van het
+paleis gereed staat."
+
+Na dit gesprek ging ik naar de dames. Ik zag Catalina niet; men zei,
+dat zij rustte.
+
+Dus sprak ik alleen met senora Mencia. "Mevrouw, neem mij als 't u
+blieft niet kwalijk, dat ik in uw huis verschijn, maar ik kon het
+onmogelijk vermijden. Ik moet u meedeelen, dat de prins vannacht zal
+komen en hier heb ik een offerande, die hij naar den tempel zendt,
+opdat de godheid hem gunstig gezind zal zijn. Zooals u ziet heb ik
+u niet in een slechte zaak betrokken."
+
+Zij bedankte mij daarvoor en vroeg mij vervolgens, of de prins ook
+van muziek hield, waarop ik haar antwoordde, dat hij daar dol op was.
+
+"Des te beter! Het doet mij een zeer groot genoegen, dat ge mij
+dit zegt, want mijn nicht heeft een stem als een nachtegaal, speelt
+verrukkelijk luit en danst prachtig."
+
+"Almachtig!" riep ik uit. "Wat een volmaaktheid! Een enkel van die
+talenten is voldoende voor een meisje, om haar fortuin te maken."
+
+Nadat aldus de weg was bereid, wachtte ik tot het uur, waarop ik
+naar den prins moest gaan. Ik gaf mijn koetsier bevel om in te
+spannen en reed eerst naar den graaf de Lemos, die me zei, dat de
+prins om zich gemakkelijker van elk gezelschap te kunnen ontdoen,
+een lichte ongesteldheid had voorgewend. De graaf liet mij bij het
+paleis achter. Ik moest zoolang wachten, dat ik begon te gelooven,
+dat onze minnaar een anderen weg had gekozen of den lust verloren had,
+Catalina te zien; alsof prinsen ooit dit soort verlangens verloren
+voordat ze bevredigd waren! Eindelijk verschenen twee mannen, die
+mij aanspraken. Toen ik hen herkend had namen beiden in het rijtuig
+plaats en ik ging op den bok zitten bij den koetsier, om hem den weg
+te wijzen. Op vijftig pas afstand van het huis liet ik stilhouden en
+wij liepen naar de deur, die bij onze nadering werd geopend en achter
+ons gesloten.
+
+Wij bevonden ons eerst in dezelfde duisternis, waarin ik den eersten
+keer was geweest; wel had men nu aan een van de muren een kleine
+lamp gehangen, maar die gaf bijna geen licht. Dat alles diende om
+het avontuur aantrekkelijker te maken voor onzen held, die levendig
+getroffen werd door het zien van de dames in de zaal, waar het heldere
+licht van een zeer groot aantal kaarsen een scherpe tegenstelling
+vormde met de duisternis daarbuiten. De dames waren zeer smaakvol
+gekleed.
+
+"Welnu, prins!" zei de graaf de Lemos, "zou men u wel het
+genoegen kunnen verschaffen twee bevalliger dames te zien dan deze
+twee?" "Inderdaad", was het antwoord, "ik behoef niet te denken,
+dat ik mijn hart weer zal meenemen bij mijn vertrek. Ik zou het aan
+de tante verliezen, als de nicht er niet was."
+
+Na deze voor een tante zoo vleiende woorden, maakte hij allerlei
+complimentjes aan de nicht, die hem zeer geestige antwoorden gaf.
+
+Daar het aan personen, die bij een onderhoud van geliefden een rol
+spelen, zooals ik bij die gelegenheid deed, geoorloofd is zich in
+het gesprek te mengen mits het is om het vuur aan te wakkeren, zei ik
+tegen den galant, dat zijn nimf verrukkelijk zong en luit speelde. Het
+deed hem buitengewoon veel genoegen te vernemen, dat zij die talenten
+bezat en hij verzocht haar daarvan een proeve te willen geven. Ze gaf
+daaraan gevolg en zong werkelijk treffend mooi, zoodat de prins zich
+op de knie�n liet vallen, vervoerd door liefde en genot. Maar genoeg
+over deze samenkomst; laat ons enkel zeggen, dat het noodig was den
+prins aan te manen het huis te verlaten, omdat de dag aanbrak.
+
+Ik vertelde den volgenden morgen het avontuur aan den hertog de Lerme,
+want hij wilde alles weten. Juist had ik mijn verhaal ge�indigd,
+toen de graaf de Lemos aankwam en ons zei: "De prins is zoo vervuld
+van Catalina, dat hij zich voorneemt haar dikwijls te bezoeken. Hij
+wil haar heden voor tweeduizend pistolen aan edelgesteenten zenden,
+maar bezit niets. Hij heeft mij gezegd, dat hij mij eeuwig dankbaar
+zal zijn, indien ik hem dat geld wist te verschaffen en ik heb
+hem geantwoord dat hij gerust kon zijn, want dat ik vrienden heb
+en crediet."
+
+De hertog zei, dat aan dit verlangen zou worden voldaan. De graaf
+de Lemos ging daarna met mij naar een juwelier, waar wij kostbare
+sieraden kochten, die ik naar Catalina bracht.
+
+Men behoeft niet te vragen, of ik gunstig werd ontvangen door de dames,
+toen ik 's nachts de geschenken bracht. Verrukt over de liefde en de
+mildheid van den prins bedankten ze mij, dat ik haar een zoo goede
+kennismaking had verschaft.
+
+Opgewonden door de vreugde, ontsnapten haar eenige woorden, die deden
+vermoeden, dat het een kleine bedriegster was, die ik aan den zoon
+van onzen grooten monarch had geleverd. Om het fijne van de zaak te
+weten, ging ik naar huis, met het voornemen een onderhoud met Scipio
+te hebben.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Wie Catalina was. Verlegenheid van Gil Blas, zijn onrust en welken
+voorzorgsmaatregel hij moest nemen, om tot rust te komen.
+
+
+Toen ik thuiskwam, hoorde ik een groot geraas. Ik vroeg, wat het
+beteekende en men zei mij, dat Scipio dien avond een souper gaf aan een
+half dozijn van zijn vrienden. Ze zongen luidkeels en schaterden van
+het lachen. Die maaltijd was zeker niet het banket van de zeven wijzen.
+
+De gastheer, verwittigd van mijn komst, zei tot het gezelschap:
+"'t Is niets heeren, mijn meester is thuisgekomen, maar dat behoeft
+ons niet te storen. Ik heb hem maar een paar woorden te zeggen en
+ben dan weer terug."
+
+"Wat is dat voor een leven? Wat voor soort menschen is het, dat ge
+daar beneden onthaalt? Zijn het dichters?" vroeg ik.
+
+"Neen," antwoordde hij, "gelukkig niet, het zou jammer zijn aan zulke
+lieden uw wijn te drinken te geven. Ik maak er een beter gebruik
+van. Er is onder de gasten een jongeman, die zeer rijk is en een
+betrekking wil krijgen door uw invloed en door zijn geld. Voor hem
+wordt het feest gegeven; bij iederen teug, dien hij drinkt, vermeerder
+ik het voordeel, dat u daarbij hebben zult met tien pistolen en
+'t is mijn plan hem tot aan den dag te laten drinken".
+
+"Als dat zoo is", antwoordde ik, "ga dan maar weer aan tafel en spaar
+den wijn niet."
+
+Ik oordeelde het niet het juiste oogenblik om met Scipio over de
+zaak te spreken, maar den volgenden morgen zei ik: "Vriend Scipio,
+je weet hoe wij samen leven. Ik behandel je meer als vriend dan
+als een ondergeschikte, het zou dus niet goed van je zijn om mij te
+bedriegen. Laten wij dus geen geheimen voor elkander hebben. Ik zal
+je een zaak meedeelen, die je zal verrassen en jij van jouw kant
+moet me zeggen wat je denkt van de twee dames, met wie je mij in
+kennis hebt gebracht. Al doen ze zich met nog zooveel oprechtheid
+en eenvoud voor, ik geloof, onder ons gezegd, dat ze doortrapt en
+geslepen zijn. Indien ik ze juist beoordeel, dan heeft de prins geen
+reden om zich op mij te beroemen, want het is voor hem, dat ik je een
+maitresse heb gevraagd. Ik heb hem naar Catalina gebracht en hij is
+verliefd op haar geworden."
+
+Scipio antwoordde mij: "Mijnheer, u hebt mij teveel goedheid bewezen,
+dan dat ik onoprecht met u zou omgaan. Gisteren heb ik een onderhoud
+gehad met de dienstbode van de dames en die heeft me hare geschiedenis
+meegedeeld.
+
+Catalina is de dochter van een armen edelman uit Aragon. Op haar
+vijftiende jaar was ze wees en even arm als mooi. Zij werd ten huwelijk
+gevraagd door een ouden commandant die haar naar Tol�do bracht, waar
+hij stierf na zes maanden meer een vader dan een echtgenoot voor
+haar te zijn geweest. Zijn nalatenschap bestond uit niet meer dan
+driehonderd pistolen. Catalina ging toen samenwonen met senora Mencia,
+die nog zeer in de mode was, hoewel ze wel achteruit ging. De dames
+begonnen een leven te leiden, waarmee het gerecht wel eens nader wilde
+kennismaken. Dat beviel haar niet, ze verlieten plotseling Tol�do, om
+zich te gaan vestigen in Madrid, waar ze twee jaar leven zonder omgang
+te hebben met andere dames. Maar het merkwaardigste is: zij hebben twee
+huizen gehuurd, die slechts gescheiden worden door een muur en men kan
+door den kelder van het eene in 't andere komen. Senora Mencia bewoont
+met een jonge dame het eene huis en de weduwe van den commandant heeft
+in het andere haar intrek met een oude gezelschapsjuffrouw, die ze
+voor haar grootmoeder laat doorgaan, zoodat ze nu eens de nicht is,
+die door hare tante is opgevoed en dan weer de kleindochter, onder
+bescherming van hare grootmoeder. Als zij de nicht is heet ze Catalina
+en speelt ze voor kleindochter dan wordt ze Sirena genoemd".
+
+Bij het hooren van den naam Sirena voelde ik, dat ik verbleekte en
+ik viel Scipio in de rede: "Wat zeg je daar! Helaas, ik ben bang dat
+zij de maitresse is van Calderone!"
+
+"Ja zeker, dat is zij! ik dacht, dat het u een genoegen zou doen,
+wanneer ik u dat nieuwtje kon vertellen!"
+
+"Mij een genoegen doen? Mijn leed is niet te overzien! Wat zullen
+van dat alles de gevolgen zijn?"
+
+Scipio antwoordde mij: "Maar welk ongeluk kan daardoor dan
+gebeuren? Het is niet zeker, dat don Rodrigo ontdekt hetgeen er
+voorvalt en als ge vreest, dat hij het merkt, waarschuw dan den eersten
+minister. Vertel hem de zaak zooals zij is. Hij kan aan uw goede trouw
+niet twijfelen en als Calderone later probeert om u een hak te zetten,
+dan weet hij, dat daarbij wraakzucht in het spel is."
+
+Scipio had door die woorden mijn vrees wel eenigszins weggenomen. Ik
+volgde zijn raad en deelde den hertog mijn ontdekking mee. De minister
+lachte er om. "Ga maar gewoon je gang, 't is voor Calderone nog een
+eer, om dezelfde dame te beminnen als onze prins."
+
+Ook den graaf de Lemos bracht ik op de hoogte en ik vroeg hem zijn
+protectie, wanneer Calderone soms iets mocht ontdekken en zich op
+mij wilde wreken. Op die wijze meende ik mij voldoende te hebben
+beveiligd. Ik vergezelde den prins nog meermalen naar Catalina,
+anders gezegd de schoone Sir�ne, die door de eigenaardige inrichting
+van haar huis het middel had gevonden om don Rodrigo te bedriegen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+Gil Blas gaat voort met den heer te spelen. Hij krijgt berichten
+van zijn familie. Welken indruk die op hem maken. Hij verliest zijn
+vriend Fabricius.
+
+
+Ik heb reeds gezegd, dat er 's morgens altijd veel personen in mijn
+antichambre waren. Naar het gebruik van het hof echter en om gewichtig
+te schijnen, had ik de gewoonte aangenomen om tegen ieder te zeggen,
+dat men mij de zaak schriftelijk moest meedeelen. Ik was daar zoo aan
+gewend geraakt, dat ik het op zekeren morgen ook tot mijn huisheer zei,
+toen hij mij er opmerkzaam op kwam maken, dat ik hem een jaar huur
+schuldig was. Mijn slager en mijn bakker bespaarden mij de moeite,
+z�� prompt kwamen ze iedere maand met hun verzoekschrift aanzetten.
+
+Nog een andere belachelijke eigenschap had ik aangenomen, n.l. van
+groote heeren te spreken, alsof ik huns gelijke was. Indien ik
+b.v. den hertog van Alva, den hertog van Assune, of den hertog de
+Medina Sidonia noemde, zei ik altijd kortweg Alva, Assune en Medina
+Sidonia. Ik was in ��n woord zoo trotsch en ijdel geworden, dat ik niet
+meer de zoon was van mijn vader en moeder. Helaas! arme stalmeester
+en arme vrouw, ik informeerde er niet naar of zij gelukkig dan wel
+ellendig en armoedig leefden in Asturi�!
+
+Ik had mijn familie vergeten, toen op zekeren dag een jongeman bij
+mij binnenkwam, die zei, dat hij mij alleen wenschte te spreken. Ik
+liet hem in mijn kabinet en daar ik zag dat hij een man was uit
+het gewone volk, bood ik hem geen stoel aan, maar vroeg dadelijk,
+wat hij verlangde. "Mijnheer Gil Blas," zei hij, "herkent ge mij
+niet?" Oplettend bekeek ik zijn trekken, maar ik was verplicht
+te zeggen, dat ik niet wist, wie hij was. "Ik ben een van uw
+dorpsgenooten, geboren te Ovi�do en zoon van Bertrand Muscada, den
+kruidenier, den buurman van uw oom den kanunnik. U herken ik heel goed,
+wij hebben wel duizendmaal samen gespeeld."
+
+"Van de spelen in mijn jeugd herinner ik mij maar heel weinig meer; de
+zorgen, die ik later heb gehad, hebben mij ze doen vergeten", zei ik.
+
+"Ik ben te Madrid gekomen," vervolgde hij, "om af te rekenen met
+een leverancier van mijn vader en hoorde van u spreken. Men zei me,
+dat ge een goede betrekking hadt aan het hof en dat ge al rijk waart
+als een jood. Ik maak u er mijn compliment over en ik ben blij,
+dat ik bij mijn terugkomst uw familie genoegen kan doen met zulk een
+aangename tijding."
+
+Beleefdheidshalve kon ik niet nalaten mijn kruidenier te vragen naar
+mijn vader, moeder en oom, maar ik deed dat zoo koel, dat ik hem geen
+aanleiding gaf, om mijn liefde voor mijn familie te prijzen. Hij gaf
+mij dat te kennen. Mijn onverschilligheid voor menschen, die mij zoo
+dierbaar moesten zijn, hinderde hem en daar hij een openhartige jongen
+was, zei hij: "Ik meende, dat ge meer belang zoudt stellen in uw naaste
+familie. Op welk een koelen toon vraagt ge naar hen! Het schijnt wel
+of ge hen vergeten hebt. Weet ge iets van hun toestand? Uw vader en
+moeder zijn nog altijd in betrekking en van uw oom, die geplaagd wordt
+door ziekte en gebreken van den ouderdom, is het einde nabij. Hij
+heeft hulp noodig en daar gij in staat zijt uw familie goed te doen,
+geef ik u als vriend den raad om hun ieder jaar tweehonderd pistolen
+te zenden. Door dien steun kunt ge hun, zonder dat het u zelf hindert,
+een gemakkelijk en gelukkig leven verschaffen."
+
+Inplaats van getroffen te zijn door zijn woorden, hinderde het mij
+slechts, dat hij de vrijmoedigheid had genomen, om zich in mijn zaken
+te mengen. Met meer voorzichtigheid zou hij misschien meer van mij
+gedaan hebben gekregen. Hij merkte wel, dat ik ontstemd was, maar ging
+op het onderwerp door tot ik eindelijk mijn geduld verloor en zei:
+"'t Is genoeg, mijnheer de Muscada, meng u niet in zaken, die u niet
+aangaan. Ga naar den leverancier van uw vader en reken met hem af. Het
+past u niet, mij mijn plicht voor te schrijven. Ik weet beter dan gij,
+wat ik in deze aangelegenheid heb te doen." Met die woorden wees ik
+hem de deur.
+
+Wat hij mij gezegd had, maakte intusschen wel indruk op mij, ik
+verweet mijzelf, dat ik een onnatuurlijke zoon was. Ik herinnerde mij
+de zorgen, die men in mijn jeugd voor mijn opvoeding had gehad en
+hoeveel ik aan mijn ouders verschuldigd was; maar andere gedachten
+drongen deze overwegingen weer op den achtergrond. Ik vergat mijn
+familie. Er zijn vele vaders, die zulke kinderen hebben.
+
+De gierigheid en eerzucht, die zich van mij hadden meester gemaakt,
+veranderden mijn humeur geheel. Ik had mijn vroolijkheid verloren
+en werd teruggetrokken en stil. Fabricius, die merkte dat ik mij met
+niets anders bezighield dan met de zorg voor mijn fortuin, kwam maar
+zeer zelden meer bij mij. Op zekeren dag kon hij zich niet weerhouden
+te zeggen: "Waarlijk Gil Blas, ik herken je niet meer. Voor je aan het
+hof kwam, was je altijd rustig en kalm, nu ben je steeds zenuwachtig
+en gejaagd. Je vormt plan op plan om je te verrijken en hoe meer je
+krijgt, hoe meer je hebben wilt. Ook ben je niet meer zoo vrij in den
+omgang, je verbergt, wat er in je omgaat. Om kort te gaan, Gil Blas,
+je bent niet meer de Gil Blas, dien ik gekend heb."
+
+"Dat is zeker scherts", antwoordde ik op vrij koelen toon. "Ik merk
+niet, dat ik in eenig opzicht ben veranderd."
+
+"En toch is het zoo, mijn vriend," vervolgde hij. "Als ik vroeger bij
+je aanklopte, maakte je zelf de deur open en ik kwam vrij en zonder
+complimenten je kamer binnen. Wat een verschil met tegenwoordig! Je
+hebt lakeien, men laat mij in een antichambre wachten en ik moet
+aangediend worden, voor ik met je kan spreken. En hoe ontvang je mij
+dan? Met koele beleefdheid. 't Is of mijn bezoeken je beginnen te
+vervelen. Denk je, dat zoo iets aangenaam is voor een man, die je
+kameraad is geweest? Neen Santillano, dat bevalt mij in het geheel
+niet. Adieu, laten wij in der minne scheiden."
+
+Ik liet hem gaan zonder de minste poging te doen, om hem terug
+te houden. In den toestand waarin mijn geest verkeerde, scheen de
+vriendschap van een dichter mij niet zulk een kostbaar bezit, om mij
+over het verlies daarvan te bedroeven. Ik vond genoegen in den omgang
+met andere ambtenaren, wier stemming met de mijne overeenkwam. Die
+kennissen waren mannen, waarvan de meesten ik weet niet waar vandaan
+kwamen en die door hun gelukkig gesternte hun betrekkingen hadden
+gekregen. Zij gevoelden zich behagelijk in hun positie, schreven
+de weldaden, waarmee de koning hen had overladen, slechts aan eigen
+verdiensten toe en vergaten zichzelf.
+
+O Fortuna! zoo deelt gij meestal uw diensten uit. Epictetus, de
+Ha�ker, had geen ongelijk toen hij u vergeleek met een jonkvrouw,
+die zich overgeeft aan knechts.
+
+
+
+
+
+
+NEGENDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Scipio wil Gil Blas laten trouwen en stelt hem de dochter van een
+rijken en beroemden goudsmid voor. De stappen, die daartoe worden
+gedaan.
+
+
+Op een avond dat het gezelschap, dat bij mij gesoupeerd had, was
+vertrokken, bevond ik mij alleen met Scipio. Ik vroeg hem wat hij
+dien dag had gedaan. "Een meesterwerk," antwoordde hij. "Ik wil u rijk
+laten trouwen met de eenige dochter van een goudsmid, dien ik ken."
+
+"De dochter van een goudsmid!" riep ik op minachtenden toon. "Ben
+je gek geworden, dat je me zulk een burgerlijk meisje durft voor te
+stellen? Wanneer men zijn verdiensten heeft en men heeft aan het hof
+een zekere positie, dan heeft men het recht zijn blikken verder te
+doen reiken."
+
+"Nu mijnheer, sla maar zoo'n toon niet aan! Denk er aan, dat het
+de man is, die den adel bepaalt en weet wel, dat het een partij
+is van minstens honderd duizend ducaten! Is dat niet een mooi stuk
+goudsmidswerk?"
+
+Toen ik van die groote som hoorde, werd ik meer handelbaar en
+zei tegen mijn secretaris: "Ik geef mij over. De bruidschat doet
+me beslissen! Wanneer kan ik dat geld opnemen?" "Zachtjes aan,
+mijnheer! Een beetje geduld. Eerst moet ik de zaak nog aan den vader
+meedeelen."
+
+Lachend riep ik: "dat huwelijk is dus nog niet ver gevorderd!" Hij
+antwoordde mij: "Verder dan ge denkt. Als ik maar een uur met den
+goudsmid heb gesproken, sta ik u voor zijn toestemming in. Maar
+voor wij verder gaan, moeten wij eerst iets afspreken. Onderstel,
+dat u die honderdduizend ducaten krijgt, hoeveel geeft u er mij dan
+van?" "Twintig duizend," antwoordde ik. "De hemel zij geprezen!" riep
+hij. "Ik had gedacht, dat uw edelmoedigheid zich tot tien duizend
+zou bepalen. Ik zal morgen die zaak ter hand nemen en ge kunt er
+verzekerd van zijn, dat ze zal gelukken."
+
+Werkelijk zei hij twee dagen later: "Ik heb gesproken met mijnheer
+Gabriel de Salers--zoo heet mijn goudsmid--en ik heb hem zooveel
+verdienstelijks van u verteld, dat hij een willig oor heeft geleend
+aan mijn voorstel, om u tot schoonzoon te nemen. Ge zult zijn dochter
+hebben, met honderd duizend ducaten, mits ge hem duidelijk aantoont,
+dat gij in de gunst staat bij den minister."
+
+"Als het daarvan afhangt," zei ik, "zal ik wel spoedig getrouwd
+zijn. Maar zeg mij eens: heb je het meisje gezien? Hoe is zij?"
+
+"Niet zoo mooi als haar bruidschat. Maar daar zult ge u zeker wel
+niet om bekommeren?"
+
+"Wel neen, mijn vriend. Wij heeren van het hof trouwen alleen om
+getrouwd te zijn. Wij zoeken de schoonheid alleen bij de vrouwen van
+onze vrienden en wanneer bij toeval de onze ze bezit, den schenken
+wij daar zoo weinig aandacht aan, dat zij groot gelijk hebben,
+wanneer zij ons ervoor straffen."
+
+Scipio vervolgde: "Mijnheer Gabriel geeft vanavond een souper. Wij
+zijn overeengekomen, dat ge niet over het voorgenomen huwelijk zult
+spreken. Hij noodigt verschillende vrienden uit en gij zult als
+een gewone gast zijn. Morgenavond geeft gij op dezelfde wijze een
+souper. Ge ziet, dat het een man is, die u eerst wil bestudeeren,
+voordat de zaak wordt beklonken. Het zal dus goed zijn, dat ge u een
+weinig in acht neemt."
+
+"Wel voor den duivel!" riep ik vol zelfvertrouwen, "laat hij mij maar
+bestudeeren zooveel hij wil; ik kan bij dat onderzoek slechts winnen."
+
+Het gebeurde zooals was afgesproken. Ik ging naar den goudsmid,
+die mij zoo familiaar ontving, alsof wij elkaar reeds verscheiden
+malen hadden ontmoet. Hij scheen mij een goede man en stelde mij
+dadelijk voor aan senora Eg�nia, zijn vrouw, en de jonge Gabriella,
+zijn dochter. Ik maakte eenige complimentjes en sprak in zeer fraaie
+woorden over allerlei nietigheden.
+
+Wat mijn secretaris mij ook van haar had gezegd, scheen Gabriella
+mij toch niet leelijk, misschien wel omdat ze zoo mooi was gekleed,
+of mogelijk bekeek ik haar wel door haar bruidschat heen. Een goed
+huis, dat van mijnheer Gabriel! Er was daarin geloof ik meer zilver
+dan in de mijnen van Peru. Overal zag men dat metaal, onder duizend
+verschillende vormen. Elke kamer, en vooral die, waar wij aan tafel
+gingen, was een schat. Welk een gezicht voor een schoonzoon. De
+schoonvader had vijf of zes kooplieden gevraagd, allen ernstige
+en vervelende personen. Zij spraken alleen over den handel en hun
+conversatie was meer een gesprek over zaken, dan een gezellig onderhoud
+van vrienden, die met elkaar soupeeren.
+
+Den volgenden avond ontving ik den goudsmid. Daar ik niet kon
+schitteren door mijn zilverwerk, had ik iets anders uitgevonden. Ik
+noodigde aan het souper diegenen van mijn vrienden, die een goed
+figuur maakten aan het hof, eerzuchtig waren en geen grenzen stelden
+aan hunne begeerten. Mijn gasten spraken slechts over grootheid
+en schitterende en voordeelige posten, die ze najoegen. Dat miste
+zijn uitwerking niet. Gabriel, de burgerman, zeer onder den indruk
+van al hunne groote idee�n, gevoelde zich niettegenstaande al zijn
+rijkdom klein tegenover al die groote heeren. Wat mij betreft, ik
+deed alsof ik matig was in mijn wenschen en mij tevreden stelde met
+een middelmatig fortuin van twintigduizend pistolen rente, waarop
+mijn vrienden uitriepen, dat ik dwaas was en dat ik bemind als ik
+was bij den eersten minister, met zoo weinig niet tevreden behoefde
+te zijn. De schoonvader verloor geen enkel van die woorden en ik kon
+merken, dat hij zeer voldaan was, toen hij heenging.
+
+Scipio zocht hem den volgenden morgen op om hem te vragen of
+hij tevreden was. Hij kreeg ten antwoord: "Uw meester bevalt mij
+buitengewoon goed, maar wij zijn oude kennissen, laten we dus eerlijk
+met elkaar spreken. Wij hebben zooals ge weet, allen ons zwak. Zeg
+mij die van mijnheer de Santillano. Speelt hij, of houdt hij veel
+van galante avonturen? Welke slechte neigingen heeft hij? Verberg
+mij niets." Scipio zei: "Ge beleedigt mij, mijnheer Gabriel, door
+mij die vragen te doen. Ik werk meer in uw belang, dan in dat van
+mijn meester. Indien hij slechte eigenschappen bezat, geschikt om uw
+dochter ongelukkig te maken, dan zou ik het nooit gewaagd hebben hem
+als uw schoonzoon voor te stellen. Ik kan bij hem geen andere fout
+vinden, dan dat hij geen fouten heeft. Hij is te verstandig voor een
+jongen man." "Zooveel te beter," hernam de goudsmid, "dat doet mij
+genoegen. Nu mijn vriend, ge kunt hem verzekeren, dat hij mijn dochter
+zal hebben, zelfs al stond hij niet in de gunst bij den minister."
+
+Zoodra mijn secretaris mij dit onderhoud had meegedeeld, ging ik
+naar de Salero, om hem te bedanken voor de gunstige beschikking,
+die hij ten opzichte van mij had genomen. Zijn vrouw en dochter
+had hij reeds van de zaak gesproken en dat zij geen bezwaar hadden
+gemaakt, merkte ik aan de houding, die zij tegenover mij aannamen. Ik
+stelde nog dienzelfden dag mijn aanstaanden schoonvader voor aan den
+hertog de Lerme, die ik den vorigen avond had ingelicht. De minister
+ontving hem zeer vriendelijk en betuigde zijn vreugde, dat hij tot
+schoonzoon iemand had gekozen, van wien hij zooveel hield en dien hij
+zou vooruithelpen. Verder zei hij nog zooveel goeds van mij, dat de
+goede Gabriel meende, dat hij in heel Spanje voor zijn dochter geen
+betere partij zou hebben kunnen vinden. Hij was er zoo door geroerd,
+dat hij tranen in de oogen kreeg. Hartelijk nam hij afscheid van
+mij toen wij scheidden en zei: "Mijn zoon, ik verlang er zoo naar,
+u als de echtgenoot van Gabriella te zien, dat ge het binnen acht
+dagen zijn zult."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Door welk toeval Gil Blas zich don Alphonse de Leyva herinnerde en
+van den dienst, dien hij hem, uit ijdelheid bewees.
+
+
+Laten wij mijn huwelijk een oogenblik rusten. De volgorde in mijn
+geschiedenis eischt, dat ik vertel van den dienst, dien ik bewees
+aan don Alphonse, mijn ouden meester. Ik had dien edelman bijna
+geheel vergeten en ziehier bij welke gelegenheid ik weer aan hem
+werd herinnerd.
+
+In dien tijd kwam de betrekking van gouverneur der stad Valencia
+vacant. Toen ik dit nieuws vernam, dacht ik aan don Alphonse de
+Leyva. Die betrekking zou bij uitstek voor hem geschikt zijn en
+minder misschien uit vriendschap dan uit zucht om te pralen, vroeg
+ik haar voor hem; als dat gebeurde, zou het een buitengewoon groote
+eer voor mij zijn. Ik richtte mij dus tot den hertog de Lerme, zei,
+dat ik intendant was geweest van don Cesar de Leyva en zijn zoon,
+dat ik alle redenen had om hen te prijzen en dus voor een van hen
+die betrekking vroeg. De minister antwoordde mij: "Zeer gaarne, Gil
+Blas. Het doet mij genoegen te zien, dat je dankbaar bent. Overigens
+sprak je van een familie voor welke ik achting heb. De Leyva's zijn
+goede dienaren van den koning, zij verdienen die plaats wel. Beschik
+daarover naar goedvinden. Ik geef je haar als bruidsgeschenk."
+
+Ten zeerste erover verheugd, dat mijn plan zoo goed was geslaagd,
+ging ik zonder tijd te verliezen naar Calderone, om de zaak in orde te
+laten maken. Er waren vele personen bij hem, die in eerbiedige stilte
+wachtten, tot Rodrigo hen audi�ntie wilde verleenen. Toen hij mij zag,
+brak hij plotseling het gesprek, waarin hij met een van de heeren
+gewikkeld was, af en kwam naar mij toe met een zoo vriendschappelijke
+begroeting, dat ik er verbaasd over was. "Wel mijn waarde collega,
+wat verschaft mij het genoegen u te zien? Waarmee kan ik u van
+dienst zijn?"
+
+Toen ik hem vertelde, welke de zaak was, die mij tot hem voerde,
+gaf hij mij dadelijk de verzekering, dat den volgenden morgen de
+noodige stukken zouden gereed zijn. Hij bepaalde zich niet tot die
+beleefdheid, maar bracht mij zelf naar de deur van de antichambre,
+wat hij anders nooit deed, dan bij zeer groote heeren.
+
+Onder het heengaan dacht ik: "Wat beteekent al die beleefdheid? Zou
+Calderone het op mijn val toeleggen? Of wil hij mijn vriendschap winnen
+en probeeren nu zijn gelukster aan het dalen is, dat ik hem in een
+gunstig licht zal stellen bij onzen patroon?" Ik wist niet, waaraan
+ik mij te houden had. Den volgenden morgen nam hij weer diezelfde
+houding tegenover mij aan. Tegen andere menschen met wie hij sprak,
+was hij dien morgen al zeer onbeleefd, den een snauwde hij af, voor
+den ander had hij geen woord over; maar ze werden allen gewroken door
+een voorval, dat ik niet met stilzwijgen mag laten voorbijgaan.
+
+Een zeer eenvoudig gekleed man, die er uitzag alsof hij beneden zijn
+stand gekleed was, naderde Calderone en sprak hem van een zekere
+memorie, die hij bij den hertog de Lerme had ingediend. Don Rodrigo
+keek den spreker nauwelijks aan en zei op bruusken toon: "Hoe heet
+ge?" Hij kreeg tot antwoord: "Men noemde mij in mijn jeugd Francillo,
+later don Francisco de Zuniga en thans graaf de Pedrosa". Calderone,
+die nu merkte, dat hij met iemand van den hoogsten stand te doen
+had, wilde zich nu verontschuldigen. "Neem mij niet kwalijk, ik
+kende u niet...." De ander viel hem in de rede: "Ik bedank voor uw
+verontschuldigingen, evenals voor uw onbeleefdheden. Een secretaris
+van een minister moet iedereen beleefd ontvangen. Wees, als ge wilt,
+ijdel genoeg om u te beschouwen als den plaatsvervanger van uw meester,
+maar vergeet niet, dat ge zijn ondergeschikte zijt."
+
+De trotsche don Rodrigo was niet weinig uit het veld geslagen door die
+vermaning. Ik voor mij leerde er uit, dat ik in het vervolg goed zou
+opletten tegen wien ik sprak op mijn audienties en alleen onhebbelijk
+zou zijn tegen doofstommen.
+
+Daar de papieren van don Alphonse gereed waren, zond ik die per
+expresbode met een brief van den hertog de Lerme, waarin deze
+hem kennis gaf, dat de koning hem had benoemd tot gouverneur van
+Valencia. Ik voegde er geen brief van mezelf bij over mijn bemoei�ngen
+in deze zaak, maar wilde het genoegen hebben dit hem mondeling mee
+te deelen, als hij naar Madrid moest komen om den eed af te leggen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Van de toebereidselen voor het huwelijk van Gil Blas en van de groote
+gebeurtenissen, die ze overbodig maakten.
+
+
+Laten wij terugkeeren tot mijn schoone Gabrielle. Ik moest haar dus
+binnen acht dagen trouwen. Wij bereidden ons beiden op die plechtigheid
+voor. Salero liet rijke kleeren maken voor de bruid en ik huurde voor
+haar een kamenier, een lakei en een ouden stalknecht, allen gekozen
+door Scipio, die nog met meer ongeduld dan ik den dag afwachtte,
+waarop mij de bruidschat zou worden uitgekeerd.
+
+Den avond voor dien grooten dag, soupeerde ik bij den schoonvader
+met ooms en tantes, neven en nichten. Ik huichelde heel goed den
+dankbaren schoonzoon, betuigde den goudsmid en zijn vrouw honderdmaal
+mijn erkentelijkheid, speelde den hartstochtelijk verliefde bij het
+meisje, maakte mij aangenaam bij alle leden van de familie, wier
+platte conversatie en burgerlijke manieren mij aanstoot gaven. Er
+was er niet een, die zich niet verheugde over deze verbintenis.
+
+Toen het souper ge�indigd was, ging het gezelschap naar een groote
+zaal, waar een concert was, dat hoewel niet door de eerste krachten
+van Madrid gegeven, toch niet slecht was. De muziek deed ons zoo
+aangenaam aan, dat er zelfs gedanst werd.
+
+Bij het weggaan zei Salero: "Adieu schoonzoon, ik zal u morgen den
+bruidschat komen brengen in schoone gouden stukken." Ik antwoordde:
+"Mijn waarde schoonvader, ge zult mij welkom zijn." Na de familie te
+hebben gegroet, stapte ik in mijn rijtuig, dat voor de deur op mij
+wachtte en ging naar huis.
+
+Nauwelijks was ik tweehonderd pas van het huis van Gabriel verwijderd,
+of vijftien of twintig man, sommigen te voet en anderen te paard, allen
+gewapend met rapieren en karabijnen, omringden mijn rijtuig, hielden
+het aan en riepen: "In naam des konings!" Zij lieten mij uitstappen en
+plaatsten mij in een koets, waarin ook de aanvoerder stapte, die daarna
+zei, dat men de richting moest inslaan naar S�govi�. Ik onderstelde,
+dat ik een gerechtsdienaar naast mij had en wilde hem ondervragen over
+de redenen van mijn gevangenneming, maar hij antwoordde mij op den
+toon van die heeren, d.w.z. brutaal, dat hij mij geen rekenschap had
+te geven. Ik zei hem, dat men zich misschien vergiste. "Neen, neen,
+ik ben zeker van mijn zaak. Ge zijt mijnheer de Santillano en ik heb
+opdracht u te brengen, waar ge nu heengevoerd wordt." Daar ik niets op
+die woorden te zeggen had, zweeg ik verder. Het overige van den nacht
+reden wij in stilte door. Wij verwisselden van paarden te Colmenar en
+kwamen tegen den avond in S�govi�, waar men mij in den toren opsloot.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Hoe Gil Blas behandeld werd in den toren van S�govi� en op welke
+wijze hij de redenen van zijn gevangenneming vernam.
+
+
+Men begon mij in een cachot te stoppen, waar men mij op het stroo
+liet liggen als een gemeene misdadiger. Ik bracht den nacht door,
+niet met toe te geven aan mijn droefheid, want ik overzag al mijn
+leed nog niet, maar met het zoeken naar hetgeen mijn ongeluk kon
+hebben veroorzaakt. Ik twijfelde er niet aan, of het was het werk
+van Calderone. Maar al vermoedde ik, dat hij alles had ontdekt, ik
+begreep niet, hoe hij den hertog de Lerme er toe had kunnen brengen,
+om mij zoo wreed te behandelen. Nu eens verbeeldde ik mij, dat ik
+buiten zijn medeweten was gevangen genomen en dan weer dacht ik, dat
+hij om politieke redenen mij had laten opsluiten, zooals ministers
+soms doen met hun gunstelingen.
+
+Zoo bleef ik in gepeins verzonken tot het daglicht aanbrak en toen
+eerst kon ik zien, in welk ellendig verblijf ik mij bevond. Ik
+gaf mij toen aan mijn droefenis over en de tranen liepen mij langs
+de wangen. Toen ik zoo zat, kwam er een gevangenbewaarder binnen,
+die mij een stuk brood en een kruik water bracht. Hij scheen innig
+medelijden met mij te gevoelen, al was hij dan ook een cipier, en zei:
+"Mijnheer de gevangene, wanhoop niet. Ge moet niet zoo gevoelig zijn
+voor den tegenspoed in het leven. Ge zijt nog jong; na dezen tijd
+komt een andere. Eet intusschen het brood van den koning."
+
+Mijn trooster ging weg na die woorden, die ik slechts met een zucht
+beantwoordde.
+
+Ik bracht een ellendigen dag door en werd tegen den avond opgeschrikt
+door het rinkelen van sleutels. De deur van mijn cachot ging open en
+een oogenblik later trad een man binnen, die een kandelaar droeg. Hij
+zei: "Mijnheer Gil Blas, ge ziet een van uw oude vrienden voor u. Ik
+ben don Andr� de Tordesillas, die met u samenwoonde in Granada,
+in dienst was van den aartsbisschop en op uw voorspraak een zending
+kreeg naar Mexico. Inplaats echter van mij in te schepen, bleef ik in
+Alicante, ik trouwde er en door een reeks van avonturen, die ge later
+zult vernemen, ben ik gevangenbewaarder geworden in S�govi�. Een
+groot geluk is het voor u in mij een man te ontmoeten, die niets
+onbeproefd zal laten, om het harde van uw straf te verzachten. Er
+is mij uitdrukkelijk last gegeven, u met niemand te laten spreken,
+u op stroo te doen slapen en slechts water en brood tot voedsel te
+geven. Maar behalve dat ik te menschlievend ben, om geen medelijden met
+u te gevoelen, hebt ge mij een dienst bewezen en mijn dankbaarheid
+weegt zwaarder dan de bevelen, die ik heb ontvangen. Sta op en
+kom mee."
+
+Hoewel de gevangenbewaarder zeker aanspraak mocht maken op mijn dank,
+kon ik op dat oogenblik geen woorden vinden. Ik volgde hem over
+een plaats, we beklommen vervolgens een trap en kwamen in een klein
+kamertje, boven in den toren. Het zag er daar netjes uit, op de tafel
+stonden twee kandelaars en er was gedekt voor twee personen.
+
+Tordesillas zei: "Men zal dadelijk eten brengen. Wij zullen hier
+soupeeren. Dit vertrekje heb ik voor u bestemd, ge zult het er beter
+hebben dan in uw cachot. Het uitzicht is mooi, ge zult een goed
+bed krijgen, goede voeding, boeken, zooveel ge wilt; in ��n woord
+het verblijf zal u zoo aangenaam worden gemaakt, als dat voor een
+gevangene mogelijk is."
+
+Toen bedankte ik mijn bewaarder voor zooveel goeds en ik zei,
+dat ik nog eens in de gelegenheid hoopte te komen, die te kunnen
+vergelden. "En waarom zoudt ge die niet vinden?" vroeg hij. "Denkt
+ge dan, dat ge voor altijd de vrijheid hebt verloren? Indien ge u
+dat voorstelt, wil ik u wel verzekeren, dat ge u bedriegt. Ik durf
+u verzekeren, dat ge over eenige maanden weer in vrijheid zult zijn."
+
+"Wat zegt ge, don Andr�? Het schijnt, dat gij er meer van weet",
+zei ik.
+
+Hij antwoordde mij: "Ik moet u bekennen, dat de gerechtsdienaar, die
+u heeft hier gebracht, mij het verhaal heeft meegedeeld. Hij heeft
+mij gezegd, dat ge op een nacht met den graaf de Lemos den prins hebt
+gebracht bij een verdachte dame. Dat is den koning ter oore gekomen;
+hij heeft den graaf verbannen en u naar hier gezonden om met alle
+strengheid te worden behandeld."
+
+Ons gesprek werd gestoord door bedienden, die brood, wijn, hazepeper
+en een jong kalkoen binnenbrachten. Toen wij alles hadden, zond
+Tordesillas de bedienden weg, zoodat wij vrijuit konden praten.
+
+Mijn gastheer overlaadde mijn bord met vleesch, hij dacht zeker,
+dat ik uitgehongerd was en had daar ook wel reden toe, om mijn
+dieet van twee dagen. Maar mijn hart was te vol om met smaak te
+kunnen eten, hoe goed de tafel ook was. Om mij wat afleiding te
+geven, spoorde hij mij herhaaldelijk aan om te drinken en vertelde
+mij allerlei histories, ook die van zijn huwelijk. Ik luisterde,
+maar was zoo verstrooid, dat ik hem na afloop van het verhaal er
+niets van had kunnen navertellen. Eindelijk stond hij van tafel op
+en zei: "Mijnheer de Santillano, ga nu rusten, of liever gezegd,
+over uw ongeluk denken, zooveel ge wilt. Maar ik herhaal u, het zal
+niet van langen duur zijn. De koning is goedhartig van natuur en als
+zijn toorn bedaard is en hij denken zal aan den treurigen toestand,
+waarin hij zich verbeeldt, dat ge verkeert, dan zal hij u voldoende
+gestraft achten." Na deze woorden ging hij weg, de lakeien kwamen
+afnemen en namen zelfs de kaarsen mee zoodat ik naar bed ging bij
+het licht van een lampje, dat aan den muur hing.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Van de overdenkingen, die hij dien nacht had, voor hij insliep en
+van het geluid, dat hem wekte.
+
+
+Twee uur minstens bracht ik door met na te denken over hetgeen
+Tordesillas mij had gezegd. Ik was daar dus, omdat ik bijgedragen had
+tot het plezier van den erfgenaam der kroon! Welk een onvoorzichtigheid
+ook, om zulk een dienst te hebben bewezen aan zoo'n jongen prins! Want
+in zijn jeugd alleen bestond geheel mijn misdaad. Indien hij wat ouder
+geweest was, zou de koning gelachen hebben, in plaats van zoo vertoornd
+te zijn zooals nu. Maar wie zou den koning het geheim hebben ontdekt?
+
+Tot dit laatste punt kwamen mijn gedachten altijd maar weer
+terug. Vervolgens begon ik er aan te denken. Al die opeenvolgende
+gedachten, de vermoeienis, het eten, de wijn, het een met het ander
+deden mij in een diepen slaap vallen, die zeker tot den dag zou hebben
+geduurd, indien ik niet was wakker gemaakt door een in de gevangenis
+ongewoon geluid. Ik hoorde een stem, begeleid door een guitaar. Ik
+luisterde met aandacht en hoorde niets meer, zoodat ik dacht gedroomd
+te hebben, maar een oogenblik later werd mijn oor opnieuw getroffen
+door hetzelfde instrument en door de stem, die ik zooeven had
+gehoord. Ik kon thans de woorden duidelijk verstaan. Ze luidden:
+
+
+    Ay de my! un anno felice
+    Parece un soplo ligero;
+    Per� sin dicha un instante
+    Es un siglo de tormento.
+
+
+Dat scheen opzettelijk voor mij te zijn vervaardigd. Ik gevoelde
+maar al te zeer de waarheid van die woorden. De tijd van mijn geluk
+was snel voorbijgegaan en het was mij, of ik nu al bijna een eeuw
+in de gevangenis zuchtte. Het daglicht stemde mij wat rustiger. Ik
+opende mijn raam en vond het uitzicht lang zoo prachtig niet als mijn
+gastheer het mij had afgeschilderd den vorigen avond.
+
+Toen ik bezig was mij te kleeden, kwam Tordesillas binnen, gevolgd
+door een oude dienstbode, die mij handdoeken, hemden en ander linnen
+bracht. "En hoe hebt ge den nacht doorgebracht? Hebt ge nog wat kunnen
+slapen?" vroeg hij. "Ik zou misschien nog slapen," antwoordde ik hem,
+"als ik niet gewekt was geworden door een stem begeleid door een
+guitaar." Hij hernam: "De heer, die uw rust heeft gestoord, is een
+staatsgevangene, die zijn kamer naast de uwe heeft. Hij heet don
+Gaston de Cogollos, is ridder van de militaire orde van Calatrava en
+een zeer beminnelijk man. Ge kunt elkaar bezoeken en samen eten. Dat
+is voor u beiden een troost".
+
+Ik betuigde mijn vriendelijken gevangenbewaarder mijn dank voor zijn
+welwillendheid en maakte denzelfden dag reeds kennis met don Gaston,
+die mij verrastte door zijn aangenaam uiterlijk en schoonheid. Stel
+u nu eens voor hoe hij er uit moest zien om oogen te verblinden,
+gewend aan de schitterende jonge edellieden van het Hof. Hij scheen
+geschapen voor het geluk, een romanheld, bestemd om slapelooze nachten
+te bezorgen aan prinsessen. Bovendien had de natuur, die meestal haar
+giften een beetje verdeelt, hem veel geest en gevoel gegeven. Het
+was een volmaakte edelman.
+
+Wij bevielen elkaar en een vriendschapsband is spoedig gesloten
+tusschen twee personen, die een ongelukkig lot samenbrengt. Gaarne
+maakten wij gebruik van de vrijheid die ons was gegeven, om in elkaars
+gezelschap te zijn.
+
+Op een avond, dat ik zijn kamer binnenkwam, wilde hij juist op zijn
+guitaar gaan spelen. Ik ging zitten en luisterde naar het lied,
+dat hij er bij zong. De woorden handelden over de wreedheid van een
+vrouw. "Daarover zult ge u wel nooit te beklagen gehad hebben?" zei ik
+tegen hem. "Daarin zoudt ge u wel eens kunnen vergissen", antwoordde
+hij. "Ik zal u daarvan een verhaal vertellen, dat tegelijkertijd de
+geschiedenis van mijn ongeluk is."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Geschiedenis van don Gaston de Cogollos en van dona Helena de Galisteo.
+
+
+Het zal weldra vier jaar geleden zijn, dat ik uit Madrid vertrok om te
+Coria dona El�onor de Laxarilla te bezoeken, mijn tante, een van de
+rijkste weduwen van Oud-Castili� en die geen andere erfgenamen heeft
+dan mij. Nauwelijks was ik er aangekomen, of de liefde kwam mijn rust
+verstoren. Zij gaf mij een kamer, waarvan de vensters uitzagen op de
+kamer van een dame, die daar tegenover woonde en die zoo schoon was,
+dat ze dadelijk een diepen indruk op mij maakte. Door de taal der
+oogen en zelfs door gebaren, trachtte ik haar dat duidelijk te maken;
+zij bemerkte dat wel, maar was er niet het meisje naar, om daarop
+te antwoorden.
+
+Ik wilde den naam van deze schoone weten en vernam, dat zij dona Helena
+heette en de eenige dochter was van don Georges de Galisteo, die een
+landgoed bezat op eenige mijlen afstand van Coria, dat aanzienlijke
+inkomsten afwierp. Reeds dikwijls hadden zich partijen voor haar
+voorgedaan, maar haar vader had die alle afgeslagen, omdat hij van plan
+was haar uit te huwelijken aan don Augustin de Olighera, haar neef,
+die in afwachting van dit huwelijk de vrijheid had haar iederen dag
+te bezoeken. Dat ontmoedigde mij niet; integendeel, ik werd nog meer
+verliefd en ging voort haar vurige blikken toe te werpen. Smeekend keek
+ik ook F�licia aan, haar kamenier, als om haar hulp in te roepen; maar
+'t was alles te vergeefs. Zij bleven wreed en ontoegankelijk voor mij.
+
+Daar zij weigerden om op de taal van mijn oogen te antwoorden,
+nam ik mijn toevlucht tot andere middelen. Ik liet onderzoeken,
+welke kennissen F�licia in de stad had en vernam, dat zij dikwijls
+een oude dame bezocht, Th�odora. Verheugd over die ontdekking ging
+ik daar zelf een bezoek brengen en door geschenken wist ik van haar
+belofte te krijgen, dat ik den volgenden dag een onderhoud in haar
+huis zou kunnen hebben met de kamenier.
+
+Op den bepaalden tijd vond ik haar daar en ik drukte er mijn
+groote vreugde over uit, dat ik haar kon spreken. Ze antwoordde me:
+"Mijnheer, mijn vriendin Th�odora kan veel van mij gedaan krijgen. Ze
+stelt belang in u en als ik iets voor u zou kunnen doen, dan zou mij
+dat aangenaam wezen, maar met den besten wil geloof ik niet, dat ik
+u van veel dienst kan zijn. Ge moet u niet met hoop vleien, ge hebt
+nooit voor een moeilijker onderneming gestaan. Ge bemint een dame,
+bestemd voor een ander en welk een dame! Eene, die zoo trotsch is,
+dat wanneer ze al door uw zuchten zou worden bewogen, ze het toch
+niet zou laten merken."
+
+"Mijn beste F�licia!" riep ik smartelijk. "Waarom schildert ge mij die
+moeilijkheden zoo onoverkomelijk af? Misleid me liever, dan dat ge mij
+wanhopig maakt." Bij die woorden greep ik haar handen en schoof haar
+een diamant aan den vinger van driehonderd pistolen. Daarna sprak ik
+zoo tot haar, dat ze tot tranen toe werd bewogen.
+
+Ze was te aangedaan en te dankbaar, om mij troosteloos te laten en
+scheen de zaak eenigszins lichter te gaan inzien. "Mijnheer, misschien
+behoeft u niet alle hoop te worden ontnomen. Uw medeminnaar wordt
+wel niet door haar gehaat. Hij komt zijn nicht vrij bezoeken. Hij
+spreekt met haar, wanneer het hem behaagt en dat is in uw voordeel. De
+gewoonte om alle dagen samen te zijn, maakt hun onderhoud een weinig
+kwijnend. En het schijnt mij, dat ze zonder smart van elkaar scheiden
+en elkaar zonder genoegen weerzien. Men zou zeggen, dat ze reeds
+getrouwd zijn. In ��n woord, mijn meesteres heeft geen levendigen
+hartstocht voor don Augustin. Overigens is er, wat persoonlijke
+hoedanigheden betreft, tusschen u en hem een verschil, dat niet
+onopgemerkt kan blijven voor een zoo fijngevoelig meisje als dona
+Helena. Geef den moed dus niet op. Ik zal doen, wat ik kan."
+
+Wij scheidden, beiden zeer voldaan over dit onderhoud. Ik bleef dus de
+dochter van don George verliefde blikken toewerpen en bracht haar zelfs
+een serenade, waarbij ik de verzen zong, die ge zooeven hebt gehoord.
+
+Om haar eens te polsen, vroeg de kamenier aan haar meesteres, hoe haar
+dat lied was bevallen. Dona Helena antwoordde: "Naar die stem heb
+ik met genoegen geluisterd." "En de woorden, hebben die u niet zeer
+getroffen?" "Daar heb ik in het geheel geen acht op geslagen. Ik heb
+alleen naar den zang geluisterd, het vers is mij onverschillig evenals
+de man, die mij deze serenade heeft gebracht." F�licia zei: "Dat is
+dan een misrekening voor dien armen don Gaston de Cogollos en 't is
+dwaas van hem, om dan altijd zoo naar onze ramen te zien." Op koelen
+toon antwoordde de meesteres: "Misschien is hij het niet, mogelijk
+wel een ander, die mij op zulke wijze zijn liefde verklaart." "Neen"
+zei de kamenier, "'t is niemand anders dan don Gaston. Daarvoor heeft
+hij mij ook van morgen in de straat aangehouden. Hij heeft mij verzocht
+u te willen zeggen, dat hij u aanbidt en dat hij zich de gelukkigste
+van alle stervelingen zou achten, indien ge hem wildet vergunnen u
+zijn hulde te betuigen."
+
+De dochter van Don George keek haar dienstbode zeer streng aan en zei:
+"Ge zoudt beter gedaan hebben, indien ge mij niet van dit ongepast
+onderhoud had gesproken. Laat het niet weer gebeuren, dat ge met
+dergelijke mededeelingen bij mij komt, en als die vermetele jonge man
+nog eens tot u durft spreken, gelast ik u hem te zeggen, dat hij zich
+maar tot andere dames moet wenden, die misschien van galante avonturen
+houden en dat hij nuttiger bezigheid zoeke dan den geheelen dag door
+het raam te kijken, naar hetgeen ik in mijn kamers doe."
+
+Dat alles werd mij getrouw oververteld door F�licia, toen ik een tweede
+onderhoud met haar had. Ze beweerde echter, dat ik mij niet moest laten
+ontmoedigen door de woorden van hare meesteres. Maar ik meende, dat ik
+die toch moeilijk in mijn voordeel kon uitleggen. Zij lachte om mijn
+sombere beschouwingen, vroeg papier en inkt aan haar vriendin en zei:
+"Mijnheer, schrijf dadelijk als wanhopige geliefde een brief aan dona
+Helena. Schilder haar levendig uw lijden en beklaag u vooral over het
+verbod, om aan uw vensters te verschijnen. Beloof, dat ge haar zult
+gehoorzamen, maar dat het u het leven zal kosten. Richt dien brief maar
+in, zooals gij heeren dat zoo goed kunt en ik belast mij met de rest."
+
+Ik stelde zulk een brief samen en las hem F�licia voor, die glimlachend
+opmerkte, dat indien vrouwen al den slag bezaten om mannen het
+hoofd op hol te jagen, de mannen op hun beurt de kunst verstonden,
+om vrouwen te verlokken. Zij nam mijn brief, verzekerde mij, dat het
+niet aan haar zou liggen, wanneer die geen goede uitwerking had en
+zei me, dat ik ervoor moest zorgen, gedurende eenige dagen mijn ramen
+gesloten te houden.
+
+Toen zij weer thuiskwam, zei ze tegen dona Helena: "Ik heb don Gaston
+ontmoet. Hij hield mij dadelijk aan en vroeg met bevende stem en
+als een schuldige, die zijn vonnis afwacht, of ik u over hem had
+gesproken. Toen heb ik hem uw antwoord op brutalen toon meegedeeld
+en hem op straat laten staan." "'t Is goed," zei dona Helena, "dat
+ge mij op die wijze van dien man hebt bevrijd; maar het was niet
+noodig op brutalen toon tot hem te spreken. Een meisje moet altijd
+zacht blijven." De kamenier antwoordde: "Men ontdoet zich niet van een
+hartstochtelijk minnaar door zachte woorden te gebruiken. 't Is zelfs
+dikwijls niet genoeg, als men op driftigen toon spreekt. Dat is hier
+gebleken, want toen ik terugkwam van de boodschappen, die ik voor u
+had gedaan, stond hij mij op te wachten. Zijn gezicht echter was z��
+ontdaan, dat ik, hoewel ik anders nooit om mijn woorden verlegen ben,
+nu niet spreken kon. Hij duwde mij haastig dit briefje in de hand
+en verdween".
+
+F�licia overhandigde daarop hare meesteres mijn brief, dien zij aannam
+als om zich er mee te vermaken en hem las. Daarop werd ze eenige
+oogenblikken stil. "Waarlijk F�licia, 't is dwaas genoeg geweest dien
+brief aan te nemen. Wat moet don Gaston daarvan denken? En wat moet
+ikzelf gelooven? Misschien verbeeldt hij zich op dit oogenblik wel,
+dat ik zijn brief lees en herlees. Aan die schande heb je mij door
+je handelwijze blootgesteld." De kamenier antwoordde: "O neen, die
+gedachte zal hij niet hebben en indien hij haar al had, dan zou hij er
+toch niet lang genoegen van hebben, want den eersten den besten keer,
+dat ik hem zie, zal ik hem zeggen, dat ge zijn brief minachtend hebt
+aangekeken en daarna verscheurd, zonder hem te hebben gelezen". "Je
+kunt er gerust op zweren, dat ik hem niet gelezen heb. Ik zou er
+geen twee woorden van kunnen herhalen." Ten slotte verbood zij haar
+kamenier verder tot haar over mij te spreken.
+
+Daar ik beloofd had, niet meer aan mijn raam te zullen komen, hield
+ik mijn jaloezie�n gedurende eenige dagen gesloten. Maar intusschen
+bereidde ik mijn wreede Helena een nieuwe serenade voor. Ik had enige
+muzikanten ge�ngageerd en begaf mij 's avonds laat met hen onder
+haar balkon. Reeds stemden ze hunne guitaren, toen een ridder met
+een degen in de hand op ons toesnelde, rechts en links om zich heen
+sloeg en de muzikanten op de vlucht joeg. Zijn woede wekte de mijne
+op. Ik naderde hem en er volgde een hevig gevecht. Dona Helena en
+haar kamenier hadden het geluid van de degens gehoord en keken door
+haar jalouzie�n naar buiten. Toen ze het gevecht zagen, uitten ze
+angstkreten, waarop don George en zijn bedienden naar buiten snelden,
+om de vechtenden te scheiden. Maar zij kwamen te laat, en vonden op
+het terrein van den strijd slechts ��n ridder, badende in zijn bloed
+en bijna zonder leven. Die ongelukkige was ik. Men droeg mij binnen in
+het huis van mijn tante en de bekwaamste chirurgijns werden geroepen.
+
+Iedereen beklaagde mij en inzonderheid dona Helena, die nu een blik
+gaf in haar hart. Met haar kamenier bracht zij het overige gedeelte
+van den nacht door met weenen en met het verwenschen van haar neef,
+don Augustijn, in wien zij den dader vermoedde en die dan ook werkelijk
+onze serenade op zulk een onaangename wijze had gestoord. Hij scheen
+opgemerkt te hebben, dat ik zijn nicht het hof maakte, geloofde,
+dat zij daarvan was gediend en had nu op deze wijze getoond, dat hij
+niet zoo onverschillig was, als men wel vermoedde.
+
+Intusschen werd het treurige ongeval gevolgd door een heugelijke
+gebeurtenis, die het spoedig deed vergeten. Hoe gevaarlijk ik ook
+gewond was, ik herstelde en mijn tante had een onderhoud met don
+George, waarbij ze hem voor mij de hand van zijn dochter vroeg. Hij
+stemde daarin toe, omdat hij don Augustijn beschouwde als een man, dien
+hij waarschijnlijk wel nooit meer zou terugzien. De goede grijsaard
+was echter bang, dat zijn dochter er iets op tegen zou hebben omdat
+ze haar neef d'Olighera zoo veel had gezien, maar zij bleek geheel
+bereid haars vaders wensch op te volgen waaruit men kan opmaken dat
+in Spanje evenals overal elders de nieuw-aangekomenen een streepje
+voor hebben bij de vrouwen.
+
+Zoodra het kon, had ik een gesprek gehad met F�licia en van haar
+vernomen hoe hare meesteres getreurd had over het ongeluk, dat mij
+was overkomen. Ik kon er niet aan twijfelen, of ik was de Paris van
+mijn Helena geworden en zegende mijn wond, omdat die zulke gelukkige
+gevolgen had gehad voor mijn liefde.
+
+Van don George kreeg ik toestemming om met zijn dochter te spreken in
+tegenwoordigheid van haar kamenier. Wat was dat onderhoud heerlijk
+voor mij! Ik drong er bij haar op aan mij te zeggen of ik dit geluk
+alleen had te danken aan haar gehoorzaamheid aan haar vader. Zij
+verzekerde mij, dat dit niet het geval was en nu volgde voor mij
+een zeer gelukkige tijd. Onze bruiloft zou een groot feest zijn,
+waarop de geheele adel van Coria en omstreken zou schitteren. Voor
+dien tijd gaf ik een partij op een landgoed, dat mijn tante buiten
+de stad bezat. Terwijl wij aan tafel zaten, kwam een man in de zaal,
+die mij voor een zeer gewichtige zaak te spreken vroeg. Ik volgde
+den onbekende, die het uiterlijk had van een kamerdienaar en mij een
+brief gaf van den volgenden inhoud:
+
+"Indien de eer u dierbaar is, zooals ze het moet zijn aan alle ridders
+van uw orde, dan zult ge u morgenochtend bevinden op het plein van
+Manroi. Ge zult er een ridder vinden, die u rekenschap zal geven van
+de beleediging, die hij u heeft aangedaan en u, indien het kan, buiten
+staat zal stellen, om dona Helena te huwen. Don Augustin de Olighera".
+
+Heeft de liefde veel macht over de Spanjaarden, de wraak nog meer. Ik
+las dien brief niet met een rustig hart. Bij het zien van den naam
+Augustin had ik bijna de plichten vergeten, welke mij dien dag aan mijn
+gasten bonden. Het liefst was ik dadelijk mijn vijand gaan opzoeken,
+maar ik kon het feest niet verstoren en zei daarom tot den man:
+"Mijn vriend, ge kunt aan den ridder, die u gezonden heeft, zeggen,
+dat mijn lust om hem weer te zien zoo groot is, dat ik morgen voor
+zonsopgang op het door hem aangewezen terrein zal zijn."
+
+Daarna ging ik naar mijn gasten terug, nam mijn plaats aan tafel weer
+in en wist mij zoo goed te beheerschen, dat niemand iets merkte van
+hetgeen er in mij omging. Als alle anderen nam ik deel aan het feest,
+dat tegen middernacht ge�indigd was. Toen het gezelschap uiteenging
+bleef ik in het landhuis, onder voorwendsel den volgenden morgen
+een wandeling te willen doen in de frissche lucht, maar het was
+alleen om vroeger op de plaats van samenkomst te zijn. In plaats
+van te gaan slapen, wachtte ik met ongeduld het aanbreken van den
+dag af. Zoodra die verscheen, besteeg ik mijn beste paard en vertrok
+geheel alleen. Ik reed in de richting van Manroi en zag een ruiter
+naderen. Het was mijn medeminnaar, die, toen hij bij mij was, zei:
+"Het doet mij leed, dat ik voor de tweede maal met u moet samenkomen;
+maar de schuld daarvan is aan u. Na het avontuur met de serenade,
+hadt ge er van moeten afzien, om te trachten de gunst van de dochter
+van Don George te verwerven." Ik antwoordde: "ge zijt wel trotsch op
+een voordeel, dat ge misschien minder aan uw behendigheid dan wel
+aan de duisternis van den nacht hebt te danken." Ik sprong daarbij
+op den grond, don Augustin volgde mijn voorbeeld en wij bonden onze
+paarden aan een boom. Verwoed vielen wij op elkaar aan. Hoewel ik een
+geoefend schermer was, moet ik zeggen, dat ik met een vijand te doen
+had, die zijn wapen beter meester was dan ik. Maar gelijk de sterkere
+dikwijls wordt overwonnen door den zwakkere, zoo ging het ook hier. Ik
+wist mijn tegenstander in het hart te treffen en hij viel dood neer.
+
+Dadelijk keerde ik naar het landhuis terug, waar ik aan mijn
+kamerdienaar, op wiens trouw ik rekenen kon, het gebeurde meedeelde,
+hem gelastte het beste paard te nemen en dadelijk mijn tante op de
+hoogte te brengen van dit avontuur. Ik zei hem, dat hij haar namens
+mij om goud en edelgesteenten moest vragen, om mij dat te brengen te
+Placencia, waar hij me vinden zou in het eerste hotel bij den ingang
+van de stad.
+
+Mijn bediende, Ramire, kweet zich zoo vlug van die taak, dat hij
+reeds drie uren na mij in Placencia aankwam. Hij zei me, dat dona
+El�onor meer verheugd dan bedroefd was over dezen strijd, die mij eens
+genoegdoening had gegeven na de beleediging door mij ondervonden en
+ik ontving een groot bedrag aan goud en edelgesteenten, om aangenaam
+te kunnen reizen, totdat mijn zaak zou zijn geschikt.
+
+Ik reisde naar Valencia en scheepte mij te Denia in, om naar Itali�
+te gaan. Helena betreurde mijn afwezigheid en terwijl de familie van
+Olighera pogingen aanwendde om mij te vinden, verlangde zij naar mijn
+terugkeer. Reeds was ik zes maanden weg, toen een edelman van de kust
+van Galici�, don Blas de Combados te Coria kwam, om een erfenis te
+ontvangen, die hem vruchteloos werd betwist door don Miguel de Caprara,
+zijn neef.
+
+Combados was een knap man, hij was beleefd en geestig en verkeerde
+weldra met de voorname families in de stad.
+
+Hij wist, dat don George een dochter had, wier schoonheid tot nu toe
+de mannen slechts tot hun ongeluk in liefde had doen ontvlammen. Dit
+prikkelde zijn nieuwsgierigheid, hij wilde die dame zien. Hij
+zocht daarom met den vader op een vriendschappelijken voet te
+komen en slaagde daarin zoo goed, dat de grijsaard hem toestond
+zijn huis te bezoeken en met zijn dochter te spreken. De Galici�r
+werd dadelijk verliefd, dat was onvermijdelijk. Don George ontving
+zijn aanzoek gunstig, maar wilde zijn dochter niet dwingen, hij liet
+haar meesteres over haar hand. Combados deed, wat hij kon om haar te
+behagen, maar zij bleef ongevoelig voor zijn hulde en dacht slechts aan
+mij. F�licia, die ook door den nieuwen minnaar was omgekocht, wendde
+al haar behendigheid in zijn voordeel aan, don George ondersteunde
+diens pogingen, maar dona Helena bleef mij trouw.
+
+Combados, die zag dat alle pogingen tot nu toe vergeefsch waren
+geweest, stelde een ander middel voor. Hij bedacht het volgende plan:
+een koopman te Coria zou een brief omtvangen van een handelsvriend in
+Itali�, waarin na eenige mededeelingen betreffende zaken, te lezen zou
+zijn: "Sinds korten tijd is aan het hof te Parma een Spaansch edelman
+aangekomen, don Gaston de Cogollos genaamd. Hij zegt, dat hij de neef
+en eenige erfgenaam is van een rijke weduwe, die te Coria woont onder
+den naam van dona El�onor de Laxarilla. Hij doet aanzoek om de hand
+van de dochter van een voornaam heer, maar men wil hem die niet geven
+zonder eerst ge�nformeerd te hebben. Bericht mij dus, of ge dien don
+Gaston kent en waarin het vermogen van zijn tante bestaat. Uw antwoord
+zal beslissend zijn voor dit huwelijk. Schrijf naar Parma enz. enz."
+
+Dit bedrog scheen den grijsaard een list, wel geoorloofd van een
+verliefde en F�licia, die nog minder nauwgezet was, juichte het zeer
+toe. De uitvinding scheen daarom te beter, omdat zij Helena kende als
+een trotsch meisje, die in staat was oogenblikkelijk een besluit te
+nemen, indien zij vermoeden had, dat men haar ontrouw was geworden. Don
+George belastte zich er zelf mee, om haar op de hoogte te brengen en
+om de zaak nog natuurlijker te maken, zou men haar laten spreken met
+den koopman, die den nagemaakten brief zou hebben ontvangen.
+
+De oude edelman zei dus tegen haar: "Mijn dochter, ik behoef wel niet
+meer te zeggen, dat onze familieleden mij alle dagen verzoeken om
+nooit toe te staan, dat de moordenaar van don Augustin mijn schoonzoon
+wordt. Heden heb ik een nog meer overwegende reden om u te zeggen
+niet meer aan don Gaston te denken. Hij is een trouwelooze! Ziehier
+een zeker bewijs daarvan. Lees dezen brief, dien een koopman te Coria
+uit Itali� heeft ontvangen."
+
+De toeleg gelukte. Helena weende eerst een oogenblik, maar haar
+trotschheid kwam spoedig boven, ze zei, dat ze mij verachtte en bereid
+was om Combados naar het altaar te volgen. Don George was zeer verheugd
+en Combados overgelukkig.
+
+Zonder te hooren naar de stem der liefde, die voor mij in haar hart
+sprak, had ze mijn medeminnaar haar hand gereikt. Eenige dagen na
+het huwelijk begon ze zichzelf wel te verwijten, dat ze overijld had
+gehandeld en rees het vermoeden bij haar op, dat die brief misschien
+bedrog was, maar haar echtgenoot liet haar niet veel tijd om daarover
+te denken. Hij had er den slag van een reeks vermaken uit te vinden,
+om haar te verstrooien.
+
+Zoo leefden zij in een gelukkig huwelijk, toen mijn tante erin slaagde
+om mijn zaak met de bloedverwanten van don Augustin te schikken. Ze
+schreef mij dat dadelijk naar Itali� en ik keerde onmiddellijk
+terug. Dona El�onor, die mij het huwelijk van Helena niet per brief
+had meegedeeld, stelde mij bij mijn aankomst daarvan in kennis. Ze zag
+welk een diepen indruk die tijding op mij maakte en zei: "Betreur het
+verlies van een meisje niet, dat u niet trouw is kunnen blijven, ze
+heeft daardoor getoond, dat ze niet waard is, dat ge aan haar denkt."
+
+Daar mijn tante niet wist, dat men Helena bedrogen had, kon ze
+mij zeker geen wijzeren raad geven. Ik nam mij dan ook voor dien
+te volgen, of mij althans onverschillig te houden, indien ik mijn
+hartstocht niet kon overwinnen. Maar ik kon geen weerstand bieden
+aan de nieuwsgierigheid om te weten te komen op welke wijze dit
+huwelijk was tot stand gekomen en bezocht daarom de oude Th�odora,
+van wie ik reeds heb gesproken. Toevallig vond ik bij haar F�licia,
+die in het geheel niet had verwacht mij weer te zien en dadelijk
+wilde vertrekken, om eenige opheldering te voorkomen. Maar ik liet
+haar niet gaan en met moeite gelukte het mij van haar een bekentenis
+te krijgen van alles wat er was gebeurd. Zij zag, dat ik wanhopig was
+en om mij te troosten beloofde zij mij weder haar hulp. Ik zal u het
+verhaal besparen van al wat wij deden om Helena te bewegen mij een
+onderhoud toe te staan. Toen Combados voor een paar dagen ging jagen
+op een van zijn landgoederen, ontving ze mij 's avonds.
+
+Ik wilde het gesprek beginnen met verwijten, maar zij sloot mij
+den mond en zei: "'t Is onnoodig ons het verleden te herinneren. Wij
+behoeven elkaar niet treurig te stemmen. In dit onderhoud heb ik alleen
+toegestemd, om u persoonlijk te kunnen zeggen, dat ge voortaan niet
+meer aan mij moet denken. Misschien zou ik meer tevreden zijn met
+mijn lot, indien het aan het uwe verbonden was, maar de hemel heeft
+het anders gewild en ik moet zijn besluiten gehoorzamen."
+
+Ik riep uit: "Hoe mevrouw! Is het niet voldoende, dat ik moet
+toezien hoe een ander u bezit, moet ik u ook nog uit mijn gedachten
+verbannen! Denkt ge, dat zoo iets mogelijk is bij een man, die eens
+uw liefde heeft bezeten? Ge wilt mij mijn liefde ontnemen, het eenige
+wat waarde voor mij heeft."
+
+"Ik heb u slechts een kort woord te zeggen," hernam zij op beslisten
+toon, "de echtgenoote van don Blas de Combados zal nooit de minnares
+worden van don Gaston. Bedenk dat wel. Laten wij dit onderhoud thans
+eindigen. Niettegenstaande de zuiverheid van mijne bedoelingen, verwijt
+ik dat mijzelf en het zou misdadig zijn het voort te zetten." Bij die
+woorden, die mij alle hoop ontnamen, viel ik voor haar op de knie�n,
+maar ik smeekte vruchteloos; de plicht ging bij haar v��r alles. Een
+gevoel van woede maakte zich van mij meester, ik trok mijn degen
+en wilde mijzelf doorsteken. Maar zij wierp zich op mij en riep:
+"Houd op! Denkt ge niet aan mijn naam? Door u hier van het leven te
+berooven, ontneemt ge mij mijn eer en mijn echtgenoot zou voor uw
+moordenaar doorgaan."
+
+Ik wilde echter niet naar hare woorden luisteren en zou misschien mijn
+noodlottig voornemen hebben volvoerd, indien don Blas de Combados niet
+verschenen was. Deze was verwittigd geworden van het onderhoud, dat
+wij zouden hebben, was daarom niet naar buiten gegaan en had gehoord,
+wat wij hadden gesproken. Hij hield mijn arm vast en zei: "Don Gaston,
+denk aan de plaats, waar ge u bevindt. Geef niet toe aan het gevoel
+van wanhoop, dat u op 't oogenblik bezielt!" Ik viel Combados in de
+rede: "Moet gij me van mijn besluit afbrengen? Ge moest mij liever
+zelf een dolk in het hart stooten. Mijne liefde, hoe ongelukkig die
+ook zijn moge, is voor u een beleediging. Is het niet voldoende,
+dat ge mij 's avonds laat in het vertrek van uw vrouw vindt? Is er
+nog meer noodig om uw lust naar wraak op te wekken? Doorsteek mij en
+ontdoe u zoo van een man, die alleen door te sterven, kan ophouden
+dona Helena te aanbidden!"
+
+Don Blas antwoordde mij: "Ge beproeft tevergeefs op mijn eergevoel
+te werken, om mij te bewegen u te dooden. Ge zijt al genoeg gestraft
+voor uw vermetelheid en mijn echtgenoot ben ik zoo dankbaar voor
+hare deugdzame gevoelens, dat ik haar geen verwijt kan maken van dit
+samenzijn met u. Geloof mij Gogollos, wees niet wanhopig als een zwak
+man, maar onderwerp u met moed aan een harde noodzakelijkheid!"
+
+Door deze en dergelijke woorden wist de voorzichtige man werkelijk
+mijn woede en wanhoop te doen bedaren. Ik ging weg met het plan mij
+van Helena te scheiden en van de plaats, waar zij woonde. Dus vertrok
+ik twee dagen later naar Madrid, waar ik aan het hof verscheen
+en vele vrienden kreeg. Maar ik had het ongeluk mij inzonderheid
+te hechten aan den markies de Villar�al, een Portugees van veel
+invloed, die verdacht werd Portugal te hebben willen bevrijden
+van de Spaansche heerschappij. Hij werd daarom naar het kasteel van
+Alicante gevoerd. Daar de hertog de Lerme wist, dat ik in nauwe relatie
+stond met dien heer, heeft hij mij ook laten oplichten en naar hier
+brengen. De minister verdenkt mij, dat ik medeplichtig zou zijn aan
+zulk een plan. Dat is een gevoelige beleediging, die hij een edelman
+en Spanjaard aandoet".
+
+Hier hield don Gaston op met spreken, waarna ik om hem te troosten zei:
+"Uw eer wordt niet geschaad door de ongenade, waarin ge zijt gevallen
+en alles zal zich zeker ten goede keeren. Wanneer de hertog de Lerme
+zal weten, dat ge onschuldig zijt, zal hij u ongetwijfeld in uw eer
+herstellen en u een aanzienlijke betrekking geven, om u schadeloos
+te stellen."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Scipio komt Gil Blas opzoeken in den toren te S�govi� en deelt hem
+veel nieuws mee.
+
+
+Ons gesprek werd afgebroken door Tordesillas, die zei: "Mijnheer Gil
+Blas, ik heb zooeven een jongeman gesproken, die zich aan de deur van
+deze gevangenis aanmeldde. Hij vroeg of gij hier gevangen waart. Toen
+ik aanvankelijk weigerde om aan zijn nieuwsgierigheid te voldoen, zei
+hij met tranen in de oogen: 'Weiger mijn zeer onderdanig verzoek niet
+en deel mij mee of de heer de Santillano hier is. Ik ben zijn eerste
+bediende en gij zult een zeer goede daad verrichten, indien ge mij
+wilt toestaan hem een oogenblik te zien, ge zijt in S�govi� als een
+zeer edelmoedig man bekend en ik hoop, dat ge mij in de gelegenheid
+zult stellen met mijn meester te spreken, die meer ongelukkig dan
+schuldig is.' Om kort te gaan, die jongen heeft van mij verkregen,
+dat ik hem beloofd heb, vanavond zijn verzoek te zullen inwilligen."
+
+Ik verzekerde Tordesillas, dat hij mij geen grooter genoegen had kunnen
+doen, want dat mijn bediende mij zeker zeer gewichtig nieuws had te
+vertellen. Met ongeduld wachtte ik het oogenblik af, waarop ik mijn
+getrouwen Scipio zou kunnen spreken, want ik twijfelde er niet aan,
+of hij was het en daarin bedroog ik mij niet.
+
+Groot was onze vreugde, toen wij elkaar weerzagen. Mijn eerste vraag
+aan Scipio was, hoe hij mijn huis had achtergelaten. Hij antwoordde
+mij: "U hebt geen huis meer en om u de moeite te besparen, mij
+vraag voor vraag te doen, zal ik u in het kort meedeelen, wat er
+bij u is gebeurd. Uw huis is geplunderd zoowel door de dienaren van
+het gerecht als door uw eigen bedienden, die u als een verloren
+man beschouwden en op rekening van hun loon maar meenamen wat ze
+konden krijgen. Gelukkig voor u, heb ik uit hun handen twee groote
+zakken met dubbele pistolen weten te redden, die ik uit uw brandkast
+haalde en in veiligheid bracht bij Salero, die ze u zal teruggeven,
+zoodra ge uit de gevangenis komt, waar ge wel niet lang zult blijven,
+omdat ge zijt gearresteerd zonder medeweten van den hertog de Lerme."
+
+Ik vroeg Scipio hoe hij wist, dat de minister daaraan geen deel had
+gehad. "O! dat weet ik zeker. Een van mijn vrienden, die het vertrouwen
+heeft van den hertog d'Uz�de, heeft mij alles verteld. Calderone had
+door een huisknecht vernomen, dat senora Sirena onder een anderen
+naam 's nachts den prins ontving en dat de graaf de Lemos en gij
+hem daarbij hadt geholpen. Hij besloot zich op u beiden en zijn
+ma�tresse te wreken en zocht den hertog d'Uz�de op, wien hij deze zaak
+meedeelde. De hertog, verheugd, dat hij zulk een schoone gelegenheid
+had, om zijn vijand, den graaf de Lemos, in het verderf te storten,
+verzuimde niet daarvan gebruik te maken. Hij ging naar den koning,
+vertelde alles en liet niet na in levendige kleuren de gevaren te
+schilderen, waaraan men den prins had blootgesteld. De koning was
+woedend, liet dadelijk Sirena in een klooster opsluiten, verbande
+den graaf de Lemos en veroordeelde u tot levenslange gevangenisstraf.
+
+Op die wijze heeft zich de zaak toegedragen. Ge ziet daaruit, dat
+uw ongeluk het werk is van den hertog d'Uz�de, of beter gezegd van
+Calderone."
+
+Na die mededeelingen meende ik, dat de zaak wel spoedig zou worden
+geschikt, omdat de eerste minister ongetwijfeld alles in het werk
+zou stellen om de ballingschap van zijn neef op te heffen en hem
+weer aan het hof terug te krijgen, en ik hoopte, dat hij mij bij die
+gelegenheid niet zou vergeten. Wat is de hoop toch een schoone zaak! Ze
+troostte mij eensklaps over het verlies van mijn goed. Wel verre van
+mijn gevangenschap als een ongeluk te beschouwen, dat misschien tot
+het eind van mijn dagen zou voortduren, scheen ze mij nu een middel,
+waarvan de fortuin zich wilde bedienen, om mij tot een hooge betrekking
+te verheffen. Ziehier hoe ik redeneerde: de eerste minister heeft aan
+zijn zijde staan de meeste personen, die het vertrouwen bezitten van
+den koning; met de hulp van die machtige vrienden kan hij weerstand
+bieden aan al zijn vijanden, ofwel de staat kan binnenkort van uitzicht
+veranderen. De koning is nl. zeer ziekelijk. Zoodra hij er niet meer
+zal zijn, zal het eerste werk van den prins zijn, om den graaf de
+Lemos terug te roepen, die mij van hier zal halen, om mij naar den
+jongen koning te brengen, die mij overladen zal met weldaden, voor
+alles wat ik ter wille van hem heb geleden.
+
+Over Scipio was ik zoo tevreden, dat ik behoefte gevoelde hem daarvan
+een bewijs te geven en ik bood hem de helft van het geld aan, dat
+hij bij de plundering had weten te redden. Maar hij weigerde en zei:
+"Ik verwacht van u een ander bewijs van uw erkentelijkheid. Laten
+wij niet meer scheiden. Ik gevoel voor u een vriendschap, zooals
+ik die nooit voor een van mijn vorige meesters heb gekend." "En ik,
+mijn zoon, kan je verzekeren, dat het wederkeerig is. Van het eerste
+oogenblik af aan, dat ik je zag, had ik schik in je. Ik denk, dat we
+allebei onder Weegschaal of Tweelingen zijn geboren, wat, naar men
+zegt, de gesternten zijn, die de menschen verbinden." Gaarne stemde
+ik dus toe en wij besloten samen den gevangenbewaarder te vragen
+of Scipio zich met mij mocht laten opsluiten, met het recht nu en
+dan eens naar Madrid te gaan, om te zien, hoe de zaken stonden. De
+welwillende man was zoo vriendelijk mij deze gunst niet te weigeren.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Scipio reist voor het eerst naar Madrid, de beweegredenen daartoe en
+het gevolg ervan. Gil Blas wordt ziek en wat daaruit voortvloeide.
+
+
+Indien wij soms zeggen, dat wij geen grootere vijanden hebben dan
+onze dienstboden, dan moeten wij eraan toevoegen, dat we geen betere
+vrienden hebben aan hen, indien ze ons trouw en genegen zijn. In Scipio
+kon ik niet anders zien dan mijn tweede ik. Dus, geen onderdanigheid
+meer, Gil Blas en zijn secretaris hadden ��n kamer, een bed en ��n
+tafel. Hij was van een zeer goed humeur en verstand. "Mijn vriend,"
+zei ik op zekeren dag tegen hem, "het schijnt me, dat het niet kwaad
+zou zijn, indien ik eens aan den hertog de Lerme schreef. Wat denk
+je daarvan?"
+
+"Wel," antwoordde hij, "de groote heeren zijn niet altijd gelijk
+van humeur en dus weet ik niet zeker, hoe uw brief zou worden
+opgenomen. Maar ik meen, dat het in ieder geval goed zou zijn, om
+hem te schrijven. Hoewel de minister veel van u houdt, moet ge niet
+stilzitten. Hij moet aan u herinnerd worden. Die heeren vergeten
+dikwijls de personen, van wie ze niet hooren spreken."
+
+"Hoewel ge in het algemeen gesproken gelijk hebt," antwoordde ik
+hem, "oordeel ik toch beter over mijn patroon. Zijn goedheid is mij
+bekend. Ik ben er van overtuigd, dat hij medelijden heeft met mijn
+toestand en onophoudelijk daaraan denkt. Hij wacht kennelijk met
+mij uit de gevangenis te helpen, tot de toorn van den koning bedaard
+is." "Ik hoop," zei hij, "dat ge juist over den minister oordeelt. Roep
+dus zijn hulp in door een treffenden brief. Ik zal hem dien brengen en
+persoonlijk ter hand stellen." Ik schreef een zeer welsprekend stuk,
+dat Tordesillas zelfs boven de preeken van den aartsbisschop stelde.
+
+Ik vleide mij, dat de hertog de Lerme door medelijden zou worden
+bewogen bij het lezen van het verhaal, dat ik hem deed van den
+treurigen toestand, waarin ik niet verkeerde en in dat vertrouwen liet
+ik mijn koerier naar Madrid vertrekken. Hij slaagde erin dadelijk na
+zijn aankomst tot den minister door te dringen en zei, terwijl hij
+hem den brief gaf: "Excellentie, een van uw trouwste dienaren, die op
+stroo ligt in een donker cachot van den toren te S�govi�, verzoekt u
+nederig dezen brief te lezen, dien hij heeft kunnen schrijven door de
+goedhartigheid van den gevangenbewaarder." De minister nam den brief
+aan en las dien door. In plaats van daardoor getroffen te zijn, zei
+hij met woedende stem, z�� luid dat alle personen in zijn omgeving
+het konden hooren: "Zeg aan Santillano, dat ik hem wel vermetel
+vind, om zich tot mij te durven wenden na de onwaardige daad, die
+hij heeft bedreven en waarvoor hij rechtvaardig wordt gestraft. Het
+is een ongelukkige, die niet meer op mijn steun moet rekenen en dien
+ik geheel overlaat aan het oordeel van den koning."
+
+Scipio was geschrikt door die woorden, maar hij zweeg
+niet. "Excellentie, die arme gevangene zal van verdriet sterven, als
+ik hem die tijding breng." De hertog antwoordde mijn pleitbezorger
+niet, maar keerde hem den rug toe. Zoo behandelde de minister mij,
+om beter het aandeel te kunnen verbergen, dat hij zelf had in deze
+verliefde intrige van den prins. En zoo wordt dikwijls de kleine
+man behandeld, wanneer hij groote heeren dient in hunne geheime en
+gevaarlijke ondernemingen.
+
+Toen mijn secretaris terug was te S�govi� en mij verteld had, hoe
+hij zich van zijn opdracht had gekweten, zag ik mij opnieuw gedompeld
+in den verschrikkelijken afgrond, waarin ik den eersten dag van mijn
+gevangenschap had verkeerd. Ik meende, dat ik zelfs nog ongelukkiger
+was, omdat ik de bescherming miste van den hertog de Lerme. Al mijn
+moed was mij ontzonken, ik had groot verdriet en hoe men mij ook
+trachtte op te beuren, ik begon te kwijnen en werd ernstig ziek.
+
+De gevangenbewaarder was zoo vol deelneming, dat hij niet beter meende
+te kunnen doen, dan een paar doktoren te roepen. Ik was altijd zoo
+vooringenomen geweest tegen dokters, dat ik ook nu, wanneer ik nog
+aan het leven gehecht was geweest, die heeren zeer slecht zou hebben
+ontvangen, maar ik was het leven zoo moe, dat ik er Tordesillas
+dankbaar voor was, dat hij mij in hun handen stelde.
+
+Een van hen zei: "Mijnheer, voor alles is het noodig, dat u een
+onbeperkt vertrouwen in ons hebt."
+
+"Dat heb ik ook," antwoordde ik. "Met uw hulp ben ik er zeker van,
+dat ik spoedig van al mijn kwalen zal bevrijd zijn."
+
+Hij hernam: "Ja, met Gods hulp zult ge dat zijn. Wij zullen tenminste
+ons best doen."
+
+Nu dat deden ze ook, het ging zoo goed, dat ik kennelijk op weg was
+naar de andere wereld. Tordesillas had een ouden monnik laten komen,
+die mij voorbereid had op den dood en ikzelf geloofde niet anders,
+of mijn laatste uur had geslagen. Ik gaf Scipio een teeken om bij mijn
+bed te komen en zei met een nauwelijks hoorbare stem, zoozeer hadden
+de medicijnen en aderlatingen mij verzwakt: "mijn vriend, ik laat je
+den eenen zak met pistolen en verzoek je den anderen naar Asturi� te
+brengen naar mijn vader en moeder die, als ze nog leven, dat geld
+noodig zullen hebben. Vraag of ze mij vergiffenis willen schenken
+voor mijn ondankbaarheid en onverschilligheid. Leven zij niet meer,
+besteed dan dat geld om den hemel om rust te laten bidden voor hunne
+ziel en de mijne." Dat zeggende, reikte ik hem de hand, die hij met
+zijn tranen bevochtigde, zoo bedroefd was hij. De tranen van een
+erfgenaam zijn dus klaarblijkelijk niet altijd verborgen glimlachjes.
+
+Ik wachtte niet anders dan het einde, maar het kwam niet. Nadat de
+dokters mij hadden verlaten en het terrein vrij was, genas ik. De
+koorts, die volgens hen mij moest wegnemen, week. Het gevolg van die
+ziekte was een volmaakte kalmte van geest. Ik behoefde niet meer
+getroost te worden; ik had toen de dood mij nabij was, een groote
+verachting gekregen voor eer en rijkdommen en het voornemen opgevat,
+om, al zou de hertog de Lerme mij terugroepen, nooit aan het hof weer
+te keeren. Ik stelde mij voor, wanneer ik uit de gevangenis kwam een
+hut te koopen en daarin rustig te leven.
+
+Mijn vertrouweling juichte mijn plan toe en wilde, om de uitvoering
+ervan te verhaasten, nog eens naar Madrid gaan, om mijn bevrijding te
+bewerken. Hij was vroeger in dienst geweest bij de min van den prins,
+die op dezen altijd nog een grooten invloed had.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Scipio keert naar Madrid terug. Hoe en op welke voorwaarden Gil Blas
+in vrijheid wordt gesteld. Waar zij heengingen, na den toren van
+S�govi� te hebben verlaten en welk gesprek zij samen hadden.
+
+
+Scipio vertrok dus naar Madrid. In afwachting van zijn terugkomst
+las ik veel.
+
+Tordesillas verschafte mij zooveel boeken, als ik wilde hebben. Hij
+leende die, van een ouden commandant, die niet kon lezen, maar een
+groote bibliotheek had om voor een geleerde door te gaan. Ik hield
+vooral van goede boeken over moraal omdat ik daarin telkens stukken
+vond, die mijn afkeer van het Hof en mijn liefde voor de eenzaamheid
+rechtvaardigden.
+
+Na drie weken kwam de onderhandelaar terug, om mij mee te deelen,
+dat de zaak gunstig stond. Op verzoek van de min had de prins beloofd
+er met zijn vader over te spreken. Om nog een laatste hand aan het
+werk te slaan, moest Scipio weer terug naar Madrid.
+
+Zijn derde reis duurde niet lang. Na acht dagen keerde hij terug met
+de tijding, dat de prins, hoewel niet zonder moeite, mijn bevrijding
+van zijn vader had verkregen. Denzelfden dag kreeg ook Tordesillas
+bericht. De koning had mij de vrijheid gegeven onder voorwaarde,
+dat ik mij niet meer aan het hof zou vertoonen en binnen een maand
+de beide Castili�n zou verlaten.
+
+Ik liet twee muilezels huren en wij vertrokken den volgenden
+dag, na een hartelijk afscheid te hebben genomen van Collogos en
+Tordesillas duizendmaal te hebben bedankt voor al zijn bewijzen
+van vriendschap. Wij sloegen den weg in naar Madrid, om eerst onze
+twee zakken te gaan halen, die ieder vijfhonderd dubbele pistolen
+bevatten. Mijn metgezel zei onderweg: "Indien wij al niet rijk genoeg
+zijn om een groot landgoed te koopen, een behoorlijk verblijf kunnen
+wij althans hebben." Ik antwoordde hem: "Ik ben tevreden, als ik een
+hut heb. Ik heb genoeg van het leven in groote steden en stel mij
+er een groot genoegen van voor op het land te wonen en te visschen
+en te jagen. Wat voeding betreft, zal het meest eenvoudige voor mij
+voldoende zijn." Scipio was er echter niet voor om een leven te leiden
+als Diogenes, hij wilde een aangenaam tehuis en een goeden wijnkelder,
+om rustig van de genoegens des levens te kunnen genieten. "Wat men in
+zijn huis heeft, schaadt niet, zegt H�siodes en wat men er niet heeft,
+kan wel schaden. Het is beter de noodzakelijke dingen te bezitten
+dan te verlangen."
+
+"Wat drommel! Scipio," riep ik, "ken je de Grieksche dichters?"
+
+Hij vertelde mij, dat hij vroeger in Salamanca een meester had gehad,
+die niets deed dan Hebreeuwsch, Grieksch en Latijn in het Spaansch
+vertalen en dat hij veel voor dien heer had moeten copieeren.
+
+Onderweg spraken wij verder over onze toekomstige woonplaats en waar
+we die zouden kiezen. We besloten na eenig overleg ons in Aragon
+te vestigen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Wat zij te Madrid aankomende deden. Wien Gil Blas op straat ontmoette
+en door welke gebeurtenis die ontmoeting werd gevolgd.
+
+
+Toen wij te Madrid waren aangekomen, namen wij onzen intrek in een
+klein hotel en het eerste wat wij deden was naar Salero te gaan, om ons
+geld te ontvangen. Hij heette mij hartelijk welkom en betuigde zijn
+blijdschap, dat ik weer op vrije voeten was. "Ik moet u meedeelen,"
+zei hij, "dat ik door de ongenade, waarin gij zijt gevallen, een
+weinig huiverig ben geworden voor aanrakingen met menschen van het
+hof. Hun fortuin zweeft mij te veel in de lucht. Ik heb mijn dochter
+Gabriella uitgehuwelijkt aan een rijken koopman." Ik antwoordde hem,
+dat hij daar zeer goed aan gedaan had. Behalve, dat het veiliger is,
+komt er nog bij, dat een burgerlijke schoonvader niet altijd tevreden
+is over mijnheer den voornamen schoonzoon.
+
+Wij ontvingen daarop het geld terug, dat wij meenamen naar ons hotel
+en in volmaakte orde bevonden.
+
+Voor ons vertrek naar Aragon deden wij verschillende inkoopen en zoo
+ontmoette ik baron von Steinbach, den Duitschen officier, bij wien
+don Alphonse was opgevoed.
+
+Wij herkenden elkaar dadelijk en ik zei: "Het doet mij zeer veel
+genoegen, dat ik u zoo in de beste gezondheid terugzie en nu tevens
+gelegenheid heb, om nieuws te vernemen omtrent don C�sar en don
+Alphonse de Leyva."
+
+"Daar bestaat alle gelegenheid toe," antwoordde hij, "daar ze beiden
+in Madrid en bij mij gelogeerd zijn. Voor eenigen tijd zijn ze hier
+gekomen, om den koning te bedanken voor een onderscheiding, die don
+Alphonse heeft ontvangen, als blijk van erkentelijkheid voor de door
+zijn voorvaderen aan den staat bewezen diensten. Hij is gouverneur
+van de stad Valencia, zonder te hebben gesolliciteerd, noch iemand
+te hebben gevraagd zijn invloed daartoe aan te wenden. Dat doet zien,
+dat onze koning naar waarde weet te beloonen."
+
+Hoewel ik, beter dan Steinbach, wist wat ik daarvan moest denken,
+deed ik of ik niets wist van wat hij mij vertelde. Ik betuigde hem
+zooveel ongeduld en verlangen om mijn oude meesters te bezoeken,
+dat hij mij dadelijk meenam.
+
+In een groote zaal speelde Alphonse schaak met de baronesse von
+Steinbach. Hij sprong dadelijk op en snelde op mij toe met een gelaat
+dat werkelijk vreugde verried. "Mijn waarde Gil Blas! Wat een genoegen
+je eindelijk weer te zien! Het is mijn schuld niet, dat we niet samen
+zijn gebleven. Ik had je verzocht, zooals je weet, om het kasteel de
+Leyva niet te verlaten. Je hebt geen gevolg gegeven aan mijn verzoek,
+maar ik maak je daar geen verwijt van; ik weet welke beweegredenen
+je hadt. Maar sedert dien tijd heb je mij ook niets meer van je laten
+hooren. Mijn zwager, don Fernand, had mij bericht, dat je in Granada
+was, maar ik heb je daar tevergeefs gezocht. Maar zeg me nu eens, wat
+je in Madrid doet. Zeker een goede betrekking. Wees ervan overtuigd,
+dat ik levendig belang stel in je omstandigheden."
+
+Ik antwoordde hem: "Voor ongeveer vier maanden nog, had ik aan het hof
+een gewichtige betrekking. Ik had de eer de secretaris en vertrouweling
+te zijn van den hertog de Lerme."
+
+"Is het mogelijk? De vertrouweling van den eersten minister?" riep
+don Alphonse met groote verwondering.
+
+"Ik had zijn gunst gewonnen en heb die weer verloren op de wijze,
+die ik u zal meedeelen," zei ik en ik vertelde mijn geschiedenis
+en sprak ook van mijn besluit om van het weinige, wat mij van mijn
+voorspoed was overgebleven, een klein huis te koopen en daarin in
+afzondering te gaan leven.
+
+Nadat de zoon van don Cesar mijn verhaal met veel belangstelling
+had aangehoord, zei hij: "Mijn waarde Gil Blas, wij zijn altijd
+goede vrienden geweest en ik ben zeer dankbaar, dat de hemel mij in
+staat stelt je te helpen. Ge zult niet langer een speelbal zijn van
+de fortuin. Ik zal je eigenaar maken van een goed, dat je niet kan
+worden ontnomen. Je wilt buiten leven, welnu, ik geef je het kleine
+landgoed, dat wij bezitten bij Lirias, op vier mijlen afstands van
+Valencia. Je kent het. Zonder eenig bezwaar voor ons kunnen we je
+dit afstaan en ik ben er zeker van dat mijn vader en S�raphine dit
+besluit zeer zullen toejuichen."
+
+Ik wierp mij op de knie�n voor don Alphonse, die mij echter dadelijk
+oprichtte. Hartelijk dankte ik hem voor zijn edelmoedigheid. In den
+verderen loop van het gesprek deelde ik hem toen mee, hoe het mij
+gelukt was die gouverneursplaats voor hem te krijgen. Hij was daar
+zeer verwonderd over en beweerde nu, dat het niet voldoende was mij
+het kleine landgoed te geven, maar dat hij mij er ook een jaarlijksch
+inkomen bij zou schenken.
+
+"Neen mijnheer," zei ik, "te veel bezit is bij mij alleen maar
+dienstig om mijn hebzucht op te wekken. Dat heb ik maar al te zeer
+ondervonden. Gaarne neem ik uw landgoed bij Lirias aan en ik zal er
+gemakkelijk kunnen leven van hetgeen ik nog bovendien bezit. Maar
+dat is mij voldoende, meer begeer ik niet. Rijkdom behoort niet op
+een plaats, waar men slechts rust zoekt."
+
+Tijdens ons gesprek kwam don Cesar binnen, die mij eveneens met
+groote hartelijkheid begroette. Nadat hij van alles op de hoogte
+was gebracht, brachten vader en zoon mij dadelijk naar een notaris,
+waar zij een akte van schenking lieten opmaken en die beiden met
+meer genoegen teekenden, dan zij het een stuk zouden hebben gedaan,
+dat hun voordeel opleverde. De akte werd mij ter hand gesteld en ik
+kon van het landgoed bezit gaan nemen wanneer ik wilde. Zij gingen
+daarop naar baron von Steinbach terug en ik begaf mij naar ons hotel,
+waar ik de verwondering opwekte van Scipio met de mededeeling, dat
+wij een landgoed hadden gekregen in Valencia en de wijze vertelde,
+waarop dat in mijn bezit was gekomen.
+
+"Hoeveel zou dat kleine domein waard zijn?" vroeg hij.
+
+"Vijfhonderd ducaten rente en ik kan je verzekeren, dat het daar een
+zeer mooie omgeving is. Als intendant van de heeren de Leyva ben ik
+er meermalen geweest. Het is een zeer klein landhuis aan de oevers van
+den Guadalquivar, in een gehucht met nog vijf of zes andere huizen".
+
+"Wat mij zeer bevalt", riep Scipio, "is dat wij daar goed wild zullen
+hebben, met wijn van Bernicarlo en uitstekenden muscaat! Komaan
+patroon! laten wij ons haasten om de wereld te verlaten en onze
+eenzaamheid op te zoeken".
+
+"Ik heb niet minder lust dan jij", antwoordde ik, "maar ik moet
+eerst nog naar Asturi�. Mijn vader en moeder leven daar niet in zeer
+gelukkige omstandigheden, ik zal hen gaan halen en naar Lirias brengen,
+waar ze de rest van hun dagen in rust kunnen slijten. De hemel heeft
+mij misschien deze plaats gegeven, om er hen te ontvangen en zou mij
+straffen, indien ik dit verzuimde". Scipio prees mijn voornemen en
+met spoed maakten wij de toebereidselen voor ons vertrek.
+
+
+
+
+
+
+TIENDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Gil Blas vertrekt naar Asturi�; hij reist over Valladolid, waar hij
+dokter Sangrado, zijn ouden meester gaat bezoeken. Hij ontmoet bij
+toeval den heer Manuel Ordonnez, administrateur van het klooster.
+
+
+In den tijd, dat Scipio en ik Madrid verlieten, benoemde Paulus V
+den hertog de Lerme tot kardinaal. De paus, die de inquisitie in het
+koninkrijk Napels wilde instellen, bekleedde den minister met het
+purper, om daardoor koning Philips voor zijn plannen te winnen. Al
+wie dit nieuwe lid van het heilige college goed kenden, vonden als ik,
+dat de kerk een schoone aanwinst had gedaan.
+
+Scipio, die mij liever in een schitterende betrekking aan het hof
+zag terugkeeren dan begraven in de eenzaamheid, raadde mij aan den
+nieuwen kardinaal te gaan bezoeken. "Misschien," zei hij, "dat zijn
+eminentie, wanneer hij u op bevel van den koning uit de gevangenis
+ontslagen ziet, niet meer doet of hij gebelgd op u is en u weer in
+zijn dienst terugneemt."
+
+"Scipio," antwoordde ik hem, "je vergeet klaarblijkelijk, waarde,
+dat ik de Castili�n zou verlaten. Denk je overigens, dat ik nu al
+genoeg heb van mijn kasteel te Lirias? Ik heb je al gezegd en herhaal
+het: wanneer de hertog de Lerme mij zijn gunsten weer zou willen
+schenken, wanneer hij mij zelfs de plaats aanbood van Calderone,
+zou ik weigeren. Mijn besluit is genomen, ik ga mijn ouders halen en
+dan nabij Valencia wonen. Mocht het je berouwen, dat je je lot aan
+het mijne hebt verbonden, dan behoef je dat maar te zeggen, ik ben
+bereid om je de helft van mijn geld te geven, waarmee je in Madrid
+kan blijven om verder je fortuin te maken".
+
+"Hoe mijnheer!" zei Scipio, "denkt u dat het mij berouwt, dat ik
+besloten heb u te volgen? Hoe, Scipio, die trouwe dienaar, die
+gaarne de rest van zijn dagen met u zou hebben gesleten in den
+toren van S�govi�, zou u niet gaarne vergezellen naar een plaats,
+waar ons zooveel genot wacht! Neen mijnheer, ik denk er niet aan op
+mijn besluit terug te komen. Ik moet u bekennen dat ik, toen ik dien
+raad gaf u alleen maar eens heb willen polsen, om te zien of er nog
+iets van de oude eerzucht in u was overgebleven. Maar ik zie, dat ge
+niet meer aan grootheid zijt gehecht!"
+
+Wij reisden in een wagen, bespannen met twee goede muilezels, gemend
+door een jongen, dien ik bij mijn gevolg had gevoegd. Na eenige
+dagen kwamen wij te Valladolid. Bij het gezicht van die stad kon ik
+mij niet weerhouden te zuchten. Mijn metgezel vroeg, waarom ik dat
+deed. "Mijn vriend", zei ik, "dat komt, omdat ik langen tijd hier
+de geneeskunde heb beoefend. Ik kan er niet rustig aan denken. Mijn
+geweten doet mij op dit oogenblik geheime verwijten. Wat zeg ik? Het
+is mij of alle zieken, die ik vermoord heb, uit hun graven rijzen,
+om mij in stukken te scheuren!"
+
+"Wat een idee!" riep Scipio, "Waarlijk, mijnheer Santillano, ge zijt
+te goed. Waarom maakt ge u er een verwijt van, dat ge uw beroep hebt
+uitgeoefend? Kijk naar de oudste doktoren, hebben zij de wroeging? Wel
+neen! Ze gaan steeds hun gang. Loopt een geval ongelukkig af, dan is de
+natuur de schuld ervan en genezen zij iemand, dan hebben zij de eer!"
+
+"'t Is waar," zei ik, "dat dokter Sangrado, wiens methode ik getrouw
+volgde, er die manieren op nahield. Al stierven er per dag twintig
+personen onder zijn handen, hij was zoo overtuigd van het heilzame van
+aderlaten en van zijn drankjes, dat hij zeker was, daarmee alle ziekten
+te kunnen genezen. Hij geloofde, dat de zieken alleen stierven, omdat
+hij hen niet genoeg had gelaten, of dat ze te weinig geslikt hadden!"
+
+Lachend riep Scipio: "Dat is een interessante persoonlijkheid!"
+
+"Als ge hem wilt leeren kennen," zei ik, "dan is daar morgen
+gelegenheid toe, wanneer althans Sangrado nog leeft en nog in
+Valladolid woont. Ik kan dat echter moeilijk gelooven, want hij was
+al oud, toen ik hem verliet en er zijn sedert dien tijd heel wat
+jaren verloopen."
+
+Ons eerste werk, toen wij in het hotel aankwamen, was te informeeren
+naar dokter Sangrado, die nog leefde, maar te oud was om visites
+te maken en dus zijn practijk aan drie of vier andere doktoren had
+overgedaan. Wij besloten den volgenden dag in die stad over te blijven,
+zoowel om hem te bezoeken, als om onze muilezels te laten rusten.
+
+Den volgenden morgen om tien uur gingen wij hem bezoeken; wij vonden
+hem in een fauteuil, met een boek in de hand. Zoodra hij ons zag, stond
+hij op, kwam naar ons toe met een fermen stap voor een zeventigjarige
+en vroeg, wat wij wilden.
+
+"Dokter," zei ik, "kijk mij eens oplettend aan! Herkent ge mij niet? Ik
+heb toch de eer een van uw leerlingen te zijn. Herinnert gij u niet
+een zekeren Gil Blas, die bij u gewoond heeft?"
+
+Hij drukte mij hartelijk de hand en zei: "Zijt gij het Santillano? Ik
+zou u niet meer herkend hebben. Het doet mij recht veel genoegen
+u weer te zien. Wat hebt ge sedert onze scheiding gedaan? Zeker de
+geneeskunde beoefend?"
+
+"Wat mij betreft," antwoordde ik, "had ik daar wel neiging toe,
+maar redenen van overwegenden aard hebben het mij belet."
+
+"Dat is jammer," zei Sangrado, "want met de grondbeginselen, die ik
+bij u had gelegd, zoudt ge een uitstekend geneesheer zijn geworden,
+indien de hemel u althans had behoed voor de gevaarlijke liefde tot
+de scheikunde. Wat een verandering in de geneeskunde in de laatste
+jaren! Ge ziet mij er tegelijkertijd verwonderd en bedroefd over. Men
+ontneemt aan onze wetenschap de eer en de waardigheid. Die kunst, die
+door alle eeuwen heen het leven van den mensch heeft gerespecteerd,
+is nu ten prooi geworden aan vermetelheid, aan vermoedens, aan
+onervarenheid. Men ziet tegenwoordig ook in deze stad dokters, wier
+eenige wetenschap van de geneeskunde bestaat in het bereiden van
+scheikundige mengsels. Alles is verkeerd in hun methode! Het aderlaten
+van den voet bijvoorbeeld, vroeger zoo zeldzaam gedaan, is tegenwoordig
+bijna de eenige wijze. De purgeermiddelen vroeger zacht en weldadig,
+zijn nu brakerig werkende. Het is een chaos geworden, iedereen doet
+wat hij wil en overschrijdt de grenzen van de regelmaat en wijsheid,
+die onze eerste meesters hebben vastgesteld."
+
+Welk een lust ik ook had om te lachen, ik wist mij te
+weerhouden. Scipio, wien het geval vermaakte, wilde het vuur nog wat
+aanwakkeren. "Dokter," zei hij tegen Sangrado, "daar ik een achterneef
+ben van een dokter van de andere school, zij het mij vergund, met u
+al die scheikundige remedies ver weg te werpen. Wijlen mijn oudoom
+was een zoo overtuigd volgeling van Hippocrates, dat hij dikwijls
+gevochten heeft met de kwakzalvers, die met niet genoeg respect spraken
+van dien koning der geneeskunde. Het bloed verloochent zich niet en
+ik zou graag voor beul dienen van al die nieuwerwetsche domooren,
+over wie gij u met evenveel rechtvaardigheid als welsprekendheid
+beklaagt. Welk een wanorde veroorzaken deze ellendelingen niet in de
+beschaafde maatschappij!"
+
+"Die wanorde," zei de dokter, "gaat veel verder dan ge denkt. Het
+heeft mij niet gebaat een boek uit te geven tegen die struikrooverij
+op het gebied van de geneeskunst; integendeel, ze neemt van dag
+tot dag toe. De chirurgen zijn zoo gek dokters te willen zijn en
+denken, dat ze er geschikt voor zijn als er maar braakmiddelen hoeven
+gegeven te worden, waarbij ze dan, heel willekeurig voet-aderlatingen
+voegen. Deze besmetting verspreidt zich zelfs in de kloosters, er
+zijn onder de monniken sommige broeders, die tegelijk apotheker en
+chirurgijn zijn en schadelijke drankjes maken, die het leven verkorten
+van de eerwaarde vaders."
+
+Hier werd ons gesprek gestoord door de komst van een oude dienstbode,
+die een blad bracht, waarop een broodje, een glas en twee caraffen,
+de een gevuld met water en de andere met wijn. Hij vulde het glas
+voor niet meer dan een vierde gedeelte met wijn en de rest met
+water. "Ho, ho! dokter!" riep ik, "daar betrap ik u op heeterdaad,
+u drinkt wijn, gij, die u altijd zoo tegen dien drank hebt verklaard
+en daardoor veroorzaakt hebt, dat ik in tien jaren tijds geen druppel
+wijn heb gedronken. Sedert wanneer zijt gij zoo veranderd? Ge kunt
+u niet beroepen op uw leeftijd, omdat ge in een van uw geschriften
+den ouderdom verklaart als een natuurlijke tering en ge daarom de
+onwetendheid betreurt van personen, die den wijn de melk der grijsaards
+noemen. Wat hebt ge te zeggen om u te rechtvaardigen?"
+
+"Ge doet mij onrecht aan," zei de oude heer. "Indien ik enkel
+wijn dronk, zoudt ge gelijk hebben, maar ik vermeng dien met veel
+water." "Mijn waarde meester," antwoordde ik, "herinnert ge u niet,
+dat ge het afkeurde in den kanunnik Sedillo, dat hij wijn dronk,
+hoewel hij er veel water in deed? Beken maar, dat ge uw dwaling hebt
+ingezien, dat het drinken van wijn niet slecht is, zooals ge in uw
+boeken hebt gezegd, mits men er maar een matig gebruik van maakt."
+
+De dokter was een weinig verlegen door mijn woorden; hij kon zich
+er niet goed uit redden, dus bracht ik het gesprek op een ander
+onderwerp en wij vertrokken spoedig na hem nogmaals goed succes te
+hebben toegewenscht in zijn strijd tegen de nieuwe geneeskunde.
+
+Terwijl Scipio en ik op weg naar het hotel nog eens hartelijk lachten
+om dien origineelen dokter, ging ons een man voorbij van omstreeks
+zestig jaren, die de oogen naar den grond hield geslagen. Ik herkende
+in hem Manuel Ordonnez, den administrateur, van wien ik zoo eervol
+melding maakte in het eerste deel van mijn geschiedenis. Ik groette
+hem, hij keek mij aan en zei, dat hij, hoewel mijn gezicht hem niet
+onbekend voorkwam, zich toch niet kon herinneren, wie ik was. Ik
+kwam zijn geheugen te hulp en zei, dat ik vroeger wel eens bij hem
+kwam toen hij een vriend van mij in dienst had, genaamd Fabricius
+Nunez. Hij antwoordde: "Ja, nu herinner ik het mij. Ge hebt samen
+wel eens streken uitgehaald! Maar zeg mij eens, wat er van dien armen
+Fabricius geworden is."
+
+"Fabricius is in Madrid, waar hij zich met verschillend werk bezig
+houdt."
+
+"Wat verstaat ge onder verschillend werk?" vroeg hij. "Dat klinkt
+mij zoo dubbelzinnig."
+
+"Ik wil daarmee zeggen," antwoordde ik, "dat hij schrijft in po�zie
+en in proza, hij maakt comedies en romans; in ��n woord, het is iemand
+met talent, die zeer goed wordt ontvangen in groote huizen."
+
+"Maar hoe staat het met zijn geldmiddelen?"
+
+"Niet al te best," antwoordde ik. "Ik geloof niet, dat hij rijk is."
+
+"O, dat dacht ik wel!" riep Ordonnez. "Laat hij het hof maar maken aan
+groote heeren! Dat zal hem even weinig inbrengen als zijn geschrijf. Ik
+zie hem den een of anderen dag nog eens in ons armenhuis terechtkomen."
+
+"Dat zou wel kunnen," stemde ik toe, "de po�zie heeft er wel anderen
+gebracht. Mijn vriend Fabricius zou beter hebben gedaan, indien hij
+maar bij u was gebleven, dan zou zijn karretje nu over een zandweg
+gaan."
+
+"Hij zou het tenminste goed hebben," zei Manuel. "Ik hield van dien
+jongen en hij had in onze inrichting een goede positie kunnen krijgen,
+indien het hem niet in het hoofd was gekomen zich aan de schoone
+kunst te gaan wijden. De domoor! Hij maakte een comediestuk, dat
+opgevoerd werd door een troep, die bij ons in de stad was. Hij had
+succes en zijn hoofd werd daardoor op hol gebracht. Hij meende een
+nieuwe Lopez de Vega te zijn en gaf de voorkeur aan den bedwelmenden
+rook van het applaudissement van het publiek, boven de werkelijke
+voordeelen die mijn vriendschap hem kon aanbieden. Hij heeft zijn
+geluk niet begrepen. De jongen, dien ik in zijn plaats nam, is daar
+het bewijs van. Hij heeft minder verstand dan Fabricius, maar legde
+zich uitsluitend op zijn betrekking toe en bekleedt nu bij ons twee
+posten, waarvan de minste hem ruimschoots in staat stelt te leven
+als een fatsoenlijk man, die een groot huishouden tot zijn last heeft."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Gil Blas vervolgt zijn reis en komt gelukkig te Ovi�do aan. In
+welken toestand hij zijn ouders vindt. Dood van zijn vader; gevolg
+van dien dood.
+
+
+Van Valladolid reisden wij in vier dagen naar Ovi�do, zonder onderweg
+slechte ontmoetingen te hebben gehad, niettegenstaande er gezegd
+wordt, dat de dieven van verre het geld van de reizigers ruiken. Ze
+hadden anders gemakkelijk hun slag kunnen slaan; want ik had aan
+het hof geen dapperheid geleerd en mijn ezeldrijver scheen me niet
+iemand, die zich zou laten dooden om de beurs van zijn meester te
+verdedigen. Alleen Scipio had iets van een vechtersbaas.
+
+Het was nacht toen wij in de stad aankwamen. Wij gingen in een
+logement, dicht naast het huis van mijn oom Gil Perez. Voor ik naar
+mijn ouders ging, wilde ik naar hen informeeren en ik wist niet beter
+te doen, dan mij daarvoor te wenden tot den waard en zijn vrouw,
+die wel alles van hunne buren zouden afweten. Na mij goed te hebben
+aangekeken riep de herbergier uit: "Bij den heiligen Antonius van
+Padua! Dat is de zoon van onzen goeden Blas de Santillano!"
+
+"Ja waarlijk," bevestigde de vrouw, "hij is het, ik herken hem zeer
+goed, hij is bijna niet veranderd. 't Is, of ik hem nog zie zooals
+hij hier 's avonds met een flesch kwam, om wijn voor het souper van
+zijn oom te halen."
+
+"Ge hebt een goed geheugen," zei ik, "maar wees zoo goed en vertel
+mij iets van mijn familie. Mijn vader en moeder hebben het zeker niet
+te best!"
+
+"Dat hebben ze zeker niet," antwoordde de vrouw, "ze konden er moeilijk
+slechter aan toe zijn. De goede Gil Perez is door een beroerte aan
+de eene helft van zijn lichaam verlamd en zal waarschijnlijk niet
+lang meer leven; uw vader, die sedert korten tijd bij hem woont,
+heeft een longontsteking of liever gezegd hij bevindt zich tusschen
+leven en dood en uw moeder, wie het ook al niet te best gaat, past
+hen beiden op. Ongelukkiger kon het dus wel niet!"
+
+Ontroerd door alles, wat ik had gehoord, ging ik naar het huis
+van mijn oom. Nadat mijn moeder mij had omhelsd, zei ze, dat ik
+nog juist op tijd was gekomen, om mijn vader te zien sterven. Ze
+bracht mij in een kamer waar op een armoedig bed de ongelukkige man
+lag te sterven. Hoe nabij de dood ook was, was hij nog niet geheel
+buiten kennis. Mijn moeder zei: "Hier is Gil Blas, je zoon, die je
+vergiffenis vraagt voor het verdriet, dat hij je heeft aangedaan en
+om je zegen smeekt." Bij die woorden opende mijn vader zijn oogen,
+hij vestigde die op mij en merkte aan mijn droefheid, dat ik zeer
+getroffen was door zijn verlies. Hij wilde spreken, maar had er de
+kracht niet toe. Ik nam een van zijn handen, mijn tranen beletten
+mij om een woord te spreken. Hij zuchtte, 't was of hij mijn aankomst
+had afgewacht om den laatsten adem uit te blazen.
+
+Mijn moeder was te veel voorbereid op zijn dood, om nu een hevig
+verdriet te gevoelen. Ik was er misschien meer van onder den indruk
+dan zij, hoewel mijn vader mij zijn leven lang geen enkel bewijs
+van vriendschap had gegeven. Ik was niet alleen bedroefd omdat ik
+mijn vader had verloren, maar ook omdat ik aan mijn hardheid moest
+denken. Een monster van ondankbaarheid vond ik mijzelf, of liever
+een vadermoordenaar.
+
+Ook bij het zien van mijn oom, deed ik mijzelf heftige verwijten. Alle
+verplichtingen, die ik aan hem had, kwamen mij nu voor den
+geest. "Indien ge," zei ik tot mijzelf, "hun maar een klein gedeelte
+van den overvloed hadt gegeven, die gij hebt gehad, dan zouden zij een
+gelukkig leven hebben geleid en je vader was dan misschien niet dood."
+
+De ongelukkige Gil Perez was kindsch geworden. Of mijn moeder hem al
+zei, dat ik zijn neef Gil Blas was, hij lachte slechts met een onnoozel
+gezicht en gaf geen antwoord. Ondertusschen bewaarde Scipio een somber
+stilzwijgen, zuchtte met mij mee en vermengde uit vriendschap zijn
+tranen met de mijne.
+
+Mijn moeder en ik deden elkaar daarna een getrouw verslag van hetgeen
+er gebeurd was nadat ik uit Ovi�do was gegaan. Met alle respect voor
+de nagedachtenis van mijn moeder, was ze nog al wijdloopig in haar
+verhalen en zou mij driekwart van haar verhaal hebben kunnen besparen,
+indien ze allerlei onnutte kleinigheden had terzijde gelaten.
+
+Toen zij aan het eind van hare geschiedenis was gekomen, begon ik de
+mijne. Slechts in het kort vertelde ik haar van al mijn avonturen,
+maar bij het bezoek van den zoon van Bertrand Muscada, den kruidenier
+uit Ovi�do, bij mij te Madrid, stond ik langen tijd stil. "Ik moet
+u bekennen," zei ik, "dat ik dien slecht heb ontvangen en om zich te
+wreken zal hij zeker wel niet veel goeds van mij hebben gezegd."
+
+"Hij vond je," antwoordde zij, "zoo trotsch geworden, omdat je de
+gunsteling van den eersten minister was, dat je hem niet wilde
+herkennen en het liet je geheel koud, toen hij van onze armoede
+vertelde. Maar daar ouders altijd het beste van hunne kinderen
+gelooven, dachten wij, dat hij overdreef. En je komst te Ovi�do toont
+nu, dat we gelijk hebben gehad."
+
+"U denkt te gunstig over mij," zei ik. "Wat de jonge Muscada heeft
+gezegd, is waar. Toen hij bij mij kwam, dacht ik aan niets anders dan
+aan mijn fortuin, de eerzucht belette mij om mij bezig te houden met
+het lot van mijn familie. Daar kwam bij, dat hij mij al dadelijk tegen
+zich innam, door mij te zeggen, dat hij gehoord had, dat ik zoo rijk
+was als een jood. Daarbij wilde hij mij op brutalen toon voorschrijven,
+wat ik te doen had. Maar nadat ik hem weggestuurd had, voelde ik toch
+wel berouw over mijn gedrag tegenover u. Toen ik later in den toren van
+S�govi� was opgesloten, werd ik gevaarlijk ziek en die gelukkige ziekte
+is het geweest, die u uw zoon heeft teruggegeven. De natuur hernam haar
+rechten en ik werd geheel losgemaakt van het hof. Ik ben teruggekomen
+van dat rumoerige leven en verlang nu alleen naar de eenzaamheid en
+ik ben nu hier om u te vragen, of ge met mij mee wilt gaan naar een
+landgoed bij Valencia, dat mij toebehoort en waar wij kalm zullen
+leven. U begrijpt wel, dat ik ook vader had willen voorstellen,
+om ons te vergezellen, indien de hemel het niet anders had gewild."
+
+"Ik ben je zeer dankbaar voor dit aanbod en ik zou zeker niet aarzelen,
+wanneer ik mijn broer niet alleen moest laten; ook ben ik aan het
+land hier gehecht. Maar wij kunnen er nog eens over denken, onze
+eerste zorg moet nu zijn voor de begrafenis van je vader."
+
+Juist kwam Scipio binnen, want het was reeds dag geworden en hij wilde
+vragen, of hij ons ook van dienst kon zijn. Ik vroeg hem, of hij zich
+belasten wilde met de zorg voor de begrafenis en hij verklaarde zich
+daar gaarne toe bereid. "Maar denk er aan," zei mijn moeder tot mijn
+vriend, "dat het niet te mooi moet zijn; de heele stad heeft hem
+altijd als een eenvoudig en arm man gekend."
+
+Scipio antwoordde: "Mevrouw, al was hij nog armer geweest, daarom
+zou ik geen twee cent besparen. Ik denk hierbij slechts aan mijn
+meester. Mijn meester is de gunsteling geweest van den hertog de Lerme,
+dus moet zijn vader op plechtige wijze worden begraven."
+
+Ik keurde het plan van mijn secretaris goed en verzocht hem zelfs,
+geen geld te sparen. Een rest van ijdelheid, die nog in mij was,
+ontwaakte bij deze gelegenheid. Ik meende, dat wanneer ik geen kosten
+spaarde voor de begrafenis van een vader, die mij niets had nagelaten,
+ik zekere bewondering voor mijn mildheid zou opwekken. En mijn moeder,
+hoe nederig zij ook was, vond het toch niet kwaad, dat mijn vader
+met luister werd ter aarde besteld.
+
+Scipio was maar al te goed geslaagd. Alle inwoners van Ovi�do, van
+groot tot klein, namen aanstoot aan dit prachtvertoon en men maakte
+allerlei opmerkingen, die minder eervol voor mij waren. De een zei:
+"Hij heeft wel geld, om zijn vader te begraven, maar had het niet om
+hem te eten te geven." "Het zou beter zijn," merkte een ander op,
+"als hij zijn vader bij diens leven wat meer genoegen had gedaan,
+dan hem nu zoo deftig te begraven." Scipio, Bertrand en ik werden
+zelfs op straat nageroepen, toen wij uit de kerk kwamen, ja, men
+ontzag zich niet ons met steenen en modder te gooien. Mijn moeder
+moest zich vertoonen en openlijk verklaren, dat zij tevreden over mij
+was, om de menigte uiteen te doen gaan, die zich voor het huis van
+mijn oom verzameld had. Al die beleedigingen waren hoofdzakelijk een
+gevolg van de praatjes, die de jonge kruidenier in de stad over mij had
+rondgestrooid. Ik kreeg daardoor zoo'n tegenzin in een langer verblijf
+in Ovi�do, dat ik spoedig besloot om te vertrekken. Daar mijn moeder
+bij mijn oom wilde blijven, die het echter niet lang meer zou maken,
+vroeg ik haar, bij mij te komen wonen, als hij er niet meer zou zijn.
+
+"Ik kan die belofte niet geven," antwoordde mijn moeder, "want ik
+zou haar niet houden. De rest van mijn dagen wil ik hier in Asturi�
+doorbrengen in volkomen onafhankelijkheid."
+
+"Maar zult ge in mijn huis dan niet onbeperkt meesteres zijn?" vroeg
+ik.
+
+"Je hebt maar verliefd te worden op een of ander meisje en haar te
+trouwen, dan is zij de schoondochter en ik ben de schoonmoeder en
+dat gaat niet samen."
+
+Hoewel ik haar betoogde, dat ik in het geheel niet aan trouwen dacht,
+en zelfs, als ik het deed, dat ik dan mijn vrouw wel zou dwingen
+haar te gehoorzamen, kon ik haar niet overreden en dus besloten wij,
+dat ze in haar huis zou blijven en dat ze jaarlijks een toelage van
+honderd pistolen van mij zou ontvangen.
+
+Wij vertrokken uit Ovi�do voor het aanbreken van den dag, uit vrees
+last te zullen krijgen van het volk. Zoo was de ontvangst, die men
+mij bereidde in mijn vaderstad. Schoone les voor mannen uit het gewone
+volk, die buiten hun land rijk zijn geworden en daar terugkeeren, om
+te toonen, dat ze menschen van gewicht zijn geworden! Hoe meer zij door
+rijkdommen willen schitteren, des te meer zullen zij worden gehaat.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Gil Blas gaat op weg naar het koninkrijk Valencia en komt eindelijk
+te Lirias aan. Beschrijving van het kasteel. Hoe hij er werd ontvangen
+en welke menschen hij er vond.
+
+
+Wij sloegen den weg in naar L�on, vervolgens dien naar Palencia
+en kwamen na tien dagen te S�vorbe, vanwaar wij ons den volgenden
+morgen naar mijn landgoed begaven, dat niet meer dan drie mijlen ver
+was. Naarmate wij het naderden, zag ik met genoegen dat Scipio alle
+kasteelen, die wij onderweg passeerden, nauwkeurig opnam en, als ze hem
+bevielen, telkens zei: "Ik zou wel willen, dat ons huis er z�� uitzag."
+
+"Ik weet niet, mijn vriend," zei ik, "welk een voorstelling je hebt
+van onze woning, maar wanneer je denkt, dat het een prachtig huis is,
+dan kom je bedrogen uit."
+
+Toen wij er aankwamen, viel het hem intusschen zeer mee. Wij gingen een
+zaal binnen en daar kwamen zeven of acht bedienden ons hun compliment
+maken. Ze waren door don Cesar en don Alphonse de Leyva aangesteld om
+mij te bedienen, als kok, portier, tuinknecht en lakeien, met verbod
+van mij eenig geld aan te memen; die twee heeren droegen alle kosten
+van mijn huishouden. De kok, genaamd meester Joachim, was het hoofd
+van de bedienden. Hij voerde het woord en zei o.a., dat hij een grooten
+voorraad verschillende wijnen had liggen en dat hij na zes jaren kok te
+zijn geweest bij den aartsbisschop van Valencia, mij naar mijn smaak
+zou kunnen bedienen. Vervolgens leidde hij ons het geheele huis rond,
+om te zien of de inrichting mij beviel. Overal had ik gelegenheid om
+de goedheid van don Cesar en zijn zoon voor mij te bewonderen.
+
+Na alles met oplettendheid te hebben bekeken, gingen wij in de zaal
+terug, waar een tafel met twee couverts klaar stond. Al spoedig
+bevonden wij, dat er aanleiding bestond om den aartsbisschop van
+Valencia te beklagen over het verlies van zulk een kok. Bij iederen
+hap, dien we in onzen mond staken boden mijn nieuwe lakeien groote
+glazen wijn van een uitstekend merk aan. Scipio was er verrukt over
+maar, daar hij in hun bijzijn dat niet wilde laten merken, wierp hij
+mij welsprekende blikken toe, die ik op dezelfde manier beantwoordde.
+
+Toen we als uitgehongerden hadden gegeten en naar verhouding gedronken,
+stonden we op om den tuin te zien.
+
+Was Scipio al zeer tevreden geweest over het huis, hij was het nog meer
+over den tuin, welke hij vergeleek met dien van het Escuriaal. Het is
+waar, dat don C�sar die nog al dikwijls in Lirias kwam, er genoegen
+in had gevonden, om de omgeving van het landhuis te verfraaien.
+
+Na een goed diner verraste de slaap ons weldra, nadat we waren gaan
+zitten in de schaduw van een olm.
+
+We hadden bijna twee uren geslapen, toen wij wakker werden door
+geweerschoten, die zoo dicht in onze nabijheid waren, dat wij
+ervan schrikten. Wij sprongen op om te gaan informeeren wat dit
+te beteekenen had en vonden bij het huis acht of negen boeren,
+allen inwoners van het gehucht, die door hun schoten mijn aankomst
+hadden willen vieren. Zoodra ze mij zagen, riepen zij: "Leve onze
+nieuwe heer! Welkom te Lirias!" De meesten hunner kenden mij nog uit
+den tijd, dat ik intendant was geweest. Ik ontving hen vriendelijk
+maar bleef ernstig, om te voorkomen, dat zij te familiair met mij
+zouden worden. Ik verzekerde hun mijn protectie en gaf hun zelfs
+een twintigtal pistolen, wat ze wel niet het minst aangename zullen
+hebben gevonden.
+
+Nadat Scipio en ik nog een wandeling hadden gemaakt in de bosschen,
+vonden wij een heerlijk souper, waarbij ons de fijnste flesschen
+werden geschonken.
+
+Toen wij voelden, dat we niet meer drinken konden, namen de lakeien
+toortsen en brachten mij naar de mooiste kamer waar ze zich beijverden
+om mij te helpen uitkleeden. Maar toen ze mij mijn slaapmuts en
+kamerjapon hadden gegeven zond ik ze weg om nog wat met Scipio
+te praten.
+
+"Welnu, mijn vriend," vroeg ik hem voor wij gingen slapen, "wat zeg
+je van de behandeling, die ik van de heeren de Leyva ondervind?"
+
+"Ik geloof niet," zei hij, "dat die beter zou kunnen zijn. Alleen
+hoop ik maar, dat ze van langen duur wezen zal."
+
+"Dat hoop ik niet," antwoordde ik, "het gaat niet aan, dat mijn
+weldoeners zulke groote uitgaven voor mij doen. Het zou misbruik
+maken zijn van hunne edelmoedige mildheid, indien ik dat langer
+toeliet. Overigens kan ik er mij niet aan gewennen zooveel knechts te
+hebben, die door anderen betaald worden. Ik zou me hier nooit thuis
+gevoelen! Wat een dwaasheid trouwens, zoo'n groot personeel! Als
+wij met Bertrand den kok, een jongen en ��n lakei hebben, dan is
+dat voldoende."
+
+Hoewel het mijn secretaris ongetwijfeld wel aanstond om op zulk een
+wijze te blijven voortleven op kosten van den gouverneur van Valencia,
+bestreed hij mijn kieschheid op dit punt niet en keurde mijn plan goed.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Gil Blas vertrekt naar Valencia en gaat de heeren de Leyva
+bezoeken. Van het onderhoud, dat hij met hen had en van de goede
+ontvangst bij S�raphine.
+
+
+Toen ik te bed lag, kon ik niet slapen. Ik dacht aan de heeren de
+Leyva en aan de nieuwe bewijzen, die ik ook dien dag weer van hun
+vriendschap had ontvangen en ik besloot hen den volgenden dag reeds te
+gaan bezoeken, om hen te bedanken. Ook dacht ik er met genoegen aan,
+S�raphine terug te zien. Maar dat genoegen was niet onvermengd, want
+ik moest denken aan Lorenca S�phora, die zich natuurlijk ons avontuur
+nog wel zou herinneren en bij het zien van mij wel minder op haar
+gemak zou zijn. Toen mijn geest vermoeid was door al die denkbeelden
+en herinneringen, sliep ik eindelijk in en werd den volgenden morgen
+niet vroeg wakker.
+
+Ik kleedde mij haastig aan en deelde Scipio mee, dat ik naar Valencia
+ging, omdat ik behoefte gevoelde mij van den plicht der dankbaarheid
+spoedig te gaan kwijten door de heeren de Leyva te bezoeken. "Ge
+behoeft mij niet te vergezellen, mijn vriend, blijf zoolang hier,
+over acht dagen ben ik terug." "Het schijnt mij," zei Scipio, "dat
+die heeren zeer dankbaar zijn voor de hun bewezen diensten, dat is
+een karaktereigenschap, die men maar zelden bij voorname heeren vindt
+en dus mogen wij hen wel in eere houden."
+
+Als naar gewoonte werd ik door don Cesar en zijn zoon zeer hartelijk
+ontvangen. "Wel mijn waarde Santillano," zei don Alphonse na onze
+begroeting, "hebt ge al bezit genomen van uw landgoed?"
+
+"Ja mijnheer," antwoordde ik, "en ik verzoek u zoo goed te willen
+zijn het weer te willen terugnemen."
+
+"Waarom?" riep hij. "Is er iets wat u niet bevalt?"
+
+"Het verblijf zelf is verrukkelijk! Maar wat mij niet bevalt is, dat
+ik driemaal meer bedienden heb dan noodig zijn en dat u dit noodeloos
+op hooge kosten jaagt."
+
+"Indien gij," zei don C�sar, "het geld had aangenomen, dat wij u te
+Madrid hebben aangeboden, dan zouden wij er ons toe bepaald hebben,
+het kasteel te geven zooals het was, maar nadat ge dit hebt geweigerd,
+hebben wij gemeend te moeten doen, zooals nu geschied is."
+
+"Het is teveel," antwoordde ik. "Uw goedheid moet er zich toe bepalen,
+mij alleen het landgoed te schenken. Dat is voor mij reeds het toppunt
+van mijn wenschen. Wil ik u zeggen, wat het geval is? Ik gevoel mij
+niet op mijn gemak en niet thuis met zulk een groot personeel. Nog eens
+dus: neem mijn goed terug of laat mij het inrichten zooals ik wil."
+
+Vader en zoon zagen, dat het ernst was en daar zij niets anders wilden,
+dan mij genoegen doen, kreeg ik hunne toestemming om alles maar in
+te richten, zooals ik zelf wilde.
+
+Ik wilde hen bedanken, maar don Alphonse viel mij in de rede, door te
+zeggen, dat hij mij bij een dame wilde brengen, die zeer verheugd zou
+zijn mij te zien. Hij bracht mij daarop in de kamer van S�raphine, die
+mij bij het binnenkomen met een uitroep van vreugde begroette. "Het
+doet mij zeer veel genoegen u weer te ontmoeten, niet alleen omdat
+ik nooit vergeten zal, dat ge indertijd hebt medegeholpen om mij te
+bevrijden, maar ook omdat ge na dien tijd aan don Alphonse zulk een
+gewichtigen dienst hebt bewezen."
+
+'s Middags bleef ik in het paleis van den gouverneur dineeren in
+het gezelschap van verscheidene voorname heeren, die zeer beleefd
+tegen mij waren, toen don C�sar verteld had, dat ik secretaris van
+den Hertog de Lerme was geweest. Aan tafel sprak men uitsluitend
+over den nieuwen Cardinaal en toen ik me niet liet verleiden hen
+ten zijnen koste te vermaken, gaf deze kleine zelfoverwinning mij
+den naam van zeer discreet te zijn. Toen ik mij daarna gereedmaakte,
+om een wandeling te maken door de stad, had ik toevallig een gesprek
+met den kamerdienaar van don C�sar, die mij nog kende uit den tijd,
+dat ik intendant was. Ik vroeg hem, wat er toch wel van Lorenca S�phora
+was geworden, die ik niet meer had gezien. Hij vertelde mij, dat ze al
+eenigen tijd geleden was gestorven, tengevolge van het ongemak, waaraan
+ze leed en dat ze zeer was betreurd geworden door haar meesteres, meer
+dan door don Alphonse, die niet sterk getroffen was door haar dood.
+
+Terwijl ik daarna door de stad wandelde, zag ik hier en daar
+aanplakbiljetten, waarop werd aangekondigd, dat dien avond voor de
+eerste maal zou worden opgevoerd een nieuw treurspel van don Gabriel
+Triaquero.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Gil Blas gaat naar de comedie, waar hij een nieuw treurspel
+ziet. Succes van het stuk. Genie van het publiek van Valencia.
+
+
+Toen ik aan den schouwburg kwam, bleef ik eenige oogenblikken
+aan de deur staan om de personen te zien, die er binnentraden. Ik
+zag heeren met een goed uiterlijk en rijk gekleed en ook armoedige
+figuren. Ik merkte deftige dames op, die uit hare koetsen stegen en
+avonturiersters, die slachtoffers gingen maken. Die verscheidenheid
+van toeschouwers wekte bij mij den lust op om hun aantal te gaan
+vermeerderen. Toen ik mij gereed maakte om een biljet te nemen, kwamen
+juist de gouverneur en zijn vrouw binnen. Zij lieten mij roepen en
+ik moest in hunne loge plaats nemen.
+
+De schouwburg was geheel vol. "Wat een talrijke opkomst!" zei ik
+tegen don Alphonso.
+
+"Dat behoeft u niet te verwonderen," antwoordde hij, "het treurspel,
+dat men zal geven, is een werk van don Gabriel Triaquero, een dichter,
+die in de mode is. Zoodra het programma van den schouwburg een nieuw
+werk van dezen schrijver aankondigt, is de heele stad Valencia er vol
+van. De heeren en dames spreken over niets anders dan dit stuk. Alle
+loges zijn besproken en bij de eerste voorstelling dringt men elkaar
+bij de deur dood om binnen te komen."
+
+"Die levendige belangstelling van het publiek en dat ongeduld, om
+een nieuw stuk van don Gabriel te hooren," zei ik, "geven mij een
+hoog idee van het genie van dezen dichter."
+
+"Niet zoo haastig, mijn vriend," vermaande don Alphonse mij, "men
+moet oppassen tegen vooroordeelen. Het publiek is soms verblind."
+
+Ons gesprek werd afgebroken omdat de acteurs op de planken
+verschenen. Ze werden levendig toegejuicht en aan het eind van iedere
+akte was er een applaus, een leven alsof men de zaal afbrak. Toen het
+stuk was afgeloopen, wees men mij den schrijver, die zich in enkele
+loges eenige oogenblikken ophield om bescheidenlijk zijn hoofd te
+laten kronen met lauweren. Wij keerden na afloop naar het paleis van
+den gouverneur terug, waar weldra drie of vier heeren aankwamen. Er
+verschenen ook twee oude schrijvers, zeer ge�erd in hun genre en een
+edelman uit Madrid, bekend om zijn geest en goeden smaak. Zij waren
+allen in de comedie geweest en aan het souper kwam het stuk ter sprake.
+
+"Mijnheer," zei een ridder van St. Jacques, "wat zegt gij van dit
+treurspel?"
+
+"Ik geloof niet, dat iemand er anders over denken kan," zei een
+ridder uit Alcantera. "Dit stuk is vol tirades, die Apollo schijnt
+gedicteerd te hebben." Hij wendde zich daarna tot den heer uit Madrid:
+"Mijnheer is kenner, ik wed, dat hij van mijn gevoelen is."
+
+"Wed niet, mijnheer," antwoordde de aangesprokene met een glimlach. "Ik
+ben niet uit dit land en wij in Madrid beslissen niet zoo snel. Wel
+verre van een stuk te beoordeelen, dat wij voor den eersten maal
+hooren, hebben wij een zeker wantrouwen in de schoonheden, zoolang we
+die niet anders kennen dan door den mond van de tooneelspelers. Wij
+schorten ons oordeel op, tot wij het gelezen hebben en waarlijk, een
+stuk op het papier geeft ons niet altijd hetzelfde genot als op de
+planken. Wij onderzoeken dus zorgvuldig, voor wij een stuk prijzen;
+de naam van den schrijver, hoe groot die ook zijn moge, kan ons
+niet verblinden. Toen zelfs Lopes de Vega en Calderon hunne nieuwe
+stukken gaven, vonden zij in hunne bewonderaars strenge rechters,
+die hen niet hebben verheven op het toppunt van hun roem, dan na hen
+daartoe waardig te hebben geoordeeld."
+
+"O!" viel de ridder van St. Jacques in de rede, "wij zijn niet zoo
+beschroomd als de heeren Castilianen. Wij wachten met het beslissen
+niet tot een stuk is gedrukt. Dadelijk na de eerste voorstelling,
+kennen wij de waarde ervan. Het is zelfs niet eens noodig, dat wij
+zeer oplettend toeluisteren. 't Is voldoende te weten, dat het een
+stuk van don Gabriel is, om overtuigd te zijn, dat het zonder gebreken
+is. Toen die schrijver zijn werken begon, kon men zeggen, dat de goede
+smaak werd geboren. De Lopes en de Calderons waren slechts leerlingen
+in vergelijking met dezen grooten meester van het tooneel!"
+
+De edelman uit Madrid, die Lopes en Calderon beschouwde als de
+Sophocles en Euripides van de Spanjaarden, werd geprikkeld door deze
+stoute bewering en zei: "Omdat ge mij noodzaakt heeren, te oordeelen
+na een eerste voorstelling, moet ik u zeggen, dat ik volstrekt niet
+ingenomen ben met het nieuwe treurspel van uw don Gabriel. Verre van
+het te beschouwen als een meesterwerk, vind ik het zeer gebrekkig. 't
+Is op effect berekend, driekwart van de verzen is slecht of rijmt
+niet. De karakters zijn niet juist geteekend en slecht volgehouden
+en de gedachten dikwijls zeer duister."
+
+De twee schrijvers aan tafel, die door een even zeldzame als
+prijzenswaardige terughoudendheid niets hadden gezegd uit vrees van
+jaloezie te worden verdacht, konden niet nalaten met hunne blikken
+hunne instemming met die woorden te betuigen.
+
+Maar de andere heeren begonnen nu Gabriel nog meer te prijzen. Ze
+plaatsten hem onder de goden. Die blinde aanbidding deed den
+Castiliaan het geduld verliezen. Hij hief de handen ten hemel en riep
+in geestdrift uit: "O, goddelijke Lopes de Vega, zeldzaam en verheven
+genie, die zulk een enorme ruimte gelaten hebt tusschen u en Gabriel,
+die zou willen trachten u te bereiken! en gij krachtige Calderon,
+wiens zachte �legantie, wiens heldendichten onnavolgbaar zijn,
+vreest niet, dat uwe altaren zullen worden afgebroken door dezen
+nieuwen voedsterling der Muzen! Het zal gelukkig zijn, indien het
+nageslacht, dat van _uw_ werken zal genieten gelijk wij het doen,
+van _hem_ nog hoort spreken!"
+
+Na deze onverwachte ontboezeming, die het geheele gezelschap deed
+lachen, stond men van tafel op en scheidde. Op last van don Alphonse
+werd mij een appartement aangewezen en ik sliep in, evenals die
+Castiliaansche edelman betreurende, dat de onwetenden geen recht
+lieten wedervaren aan Lopes en aan Calderon.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Gil Blas ontmoet, wandelende in de straten van Valencia, een monnik,
+dien hij meent te herkennen; welke man die monnik was.
+
+
+Daar ik den vorigen dag de geheele stad nog niet had kunnen zien,
+ging ik den volgenden morgen weer uit om te wandelen. Ik merkte in de
+straat een Karthuizer monnik, die met neergeslagen oogen liep en zulk
+een vroom uiterlijk had, dat hij de blikken van alle voorbijgangers
+trok. Hij ging dicht langs mij heen en ik meende in hem don Rapha�l
+te zien, dien avonturier, die in de twee eerste deelen van mijn werk
+een zoo groote rol speelt.
+
+Ik was zoo verwonderd over die ontmoeting, dat ik, inplaats van den
+monnik aan te houden, eenige oogenblikken onbewegelijk bleef staan,
+wat hem gelegenheid gaf zich van mij te verwijderen. "Hemel!" zei
+ik bij mijzelf. "Heeft men wel ooit twee gezichten gezien, die zoo
+op elkaar gelijken? Wat moet ik daarvan denken? Moet ik gelooven,
+dat het don Rapha�l was? Of was het verbeelding?"
+
+Ik was te nieuwsgierig naar de waarheid om het daarbij te laten. Ik
+liet mij dus aanwijzen, waar het klooster van de Karthuizer-monniken
+was en ging daar dadelijk heen, in de hoop mijn man weer te zien,
+wanneer hij er zou terugkeeren en besloot, hem aan te houden om hem te
+spreken. Ik behoefde niet lang te wachten om op de hoogte te worden
+gesteld; bij den ingang van het klooster deed een ander gezicht mijn
+twijfel in zekerheid overgaan; ik herkende in den broeder portier
+Ambrosius de Lamela, mijn ouden knecht. Men kan zich voorstellen,
+hoe groot mijn verwondering was.
+
+"Is het geen verbeelding? Is het werkelijk een van mijn vrienden,
+die ik zie?" vroeg ik.
+
+Hij herkende mij eerst niet, of liever hij veinsde mij niet te
+herkennen, wat waarschijnlijker was. Maar bemerkende, dat dit toch
+nutteloos was, nam hij plotseling het gezicht aan van iemand, die
+zich plotseling iets herinnert. "Ah! mijnheer Gil Blas," riep hij,
+"neem mij niet kwalijk, dat ik u niet dadelijk herkende. Sedert ik
+in deze heilige plaats leef en de plichten vervul, door onze regels
+voorgeschreven, verloor ik het geheugen voor hetgeen ik in de wereld
+heb gezien."
+
+"Het doet mij een groot genoegen," zei ik, "u na tien jaar in zulk
+een eerwaardig kleed weer te zien."
+
+"En ik," antwoordde hij, "ik schaam mij daarin gekleed te verschijnen
+voor een man, die getuige is geweest van het schuldige leven, dat
+ik heb geleid. Dit kleed verwijt mij dat zonder ophouden. Helaas! om
+waardig te zijn het te dragen, had ik altijd in onschuld moeten leven."
+
+"Het doet mij genoegen," herhaalde ik, "u te zien en ik brand van
+verlangen om te vernemen op welke wonderbaarlijke wijze gij zoo op
+den goeden weg zijt gekomen, gij en don Rapha�l, want ik ben er van
+overtuigd, dat hij het is geweest, dien ik in de stad heb ontmoet,
+gekleed als Karthuizer monnik. Het spijt mij, dat ik hem op straat
+niet heb aangehouden om met hem te spreken en ik ben hier gekomen om
+hem op te wachten en mijn fout te herstellen."
+
+"Ge hebt u niet vergist," zei Lamela, "'t is don Rapha�l zelf,
+die ge gezien hebt en wat onze geschiedenis betreft, ik zal u die
+mededeelen. Nadat wij bij S�gorbo van u gescheiden waren, sloegen
+don Rapha�l en ik den weg in naar Valencia, met het doel er eenige
+beroepsbezigheden te verrichten. Het toeval wilde op zekeren dag, dat
+wij de Karthuizerkerk binnentraden, op het oogenblik, dat de monniken
+hunne vrome liederen zongen. Wij aanschouwden hen en gevoelden, dat
+de kwaden niet anders kunnen doen dan de deugd eeren. Wij bewonderden
+in die mannen den ijver, waarmee ze tot God baden en de rust, die op
+hun gelaat was te lezen.
+
+"Zoo vervielen wij in een gepeins, dat ons heilzaam werd; wij
+vergeleken ons zelf met deze vrome broeders en onze ziel werd met
+angst en onrust vervuld. Gevoelens, die ons tot nog toe onbekend
+geweest waren, bewogen ons en wij gevoelden misschien voor de eerste
+maal in ons leven berouw over ons gedrag. Don Rapha�l zei tot mij:
+"Waarde Ambrosius, wij zijn twee verdwaalde schapen, die de Vader uit
+erbarmen wil opnemen. Hij roept ons. Laten wij niet doof zijn voor die
+stem. Laten wij den weg verlaten, die wij tot nu toe hebben bewandeld
+en van nu af ernstig gaan werken voor het heil van onze ziel. De
+rest van onze dagen moesten wij in dit klooster in boetedoening
+doorbrengen."
+
+Ik juichte het plan van Rapha�l toe en wij besloten Karthuizers te
+worden. Om dat plan te volvoeren, gingen wij naar den prior, die ons
+een cel gaf en een jaar lang volgden wij zoo trouw en standvastig
+de voorschriften, dat wij onder de novices werden opgenomen. Later
+werden wij monnik en don Rapha�l, die begaafd is met een buitengewoon
+talent voor zaken, werd aangewezen tot hulp van een ouden vader, die
+toen administrateur was. Hij kweet zich zoo uitnemend van die taak,
+dat hij, hoewel hij zijn tijd liever uitsluitend aan gebeden zou
+hebben gewijd, dien ouden vader opvolgde toen deze stierf. Dat ambt
+oefent don Rapha�l nu uit en het is merkwaardig, dat hij bij alle
+zorg voor het verbeteren van onze inkomsten slechts vervuld schijnt
+van de eeuwigheid. Laten zijn werkzaamheden hem een oogenblik wat
+rust dan verdiept hij zich in het gebed."
+
+Hier viel ik Lamela met een uitroep van vreugde in de rede, want ik
+zag don Rapha�l naderen. Wij begroetten elkaar hartelijk en zonder
+in het minst iets van verwondering te laten blijken, zei hij: "God
+zegene u, mijnheer de Santillano, wat voert u naar Valencia?"
+
+"Werkelijk, mijn beste Rapha�l, ik verheug mij in uw voorspoed. Broeder
+Ambrosius heeft mij de geschiedenis van uwe bekeering verteld en
+dat verhaal deed mij veel pleizier. Welk een voorrecht voor u beide,
+tot deze kleine schare van uitverkorenen te behooren, die een eeuwige
+gelukzaligheid zullen genieten!"
+
+Ik vertelde hun daarna mijn geschiedenis. Toen ik ook meedeelde, dat
+don Alphonse de Leyva mij met drieduizend ducaten naar Samuel Simon
+had gezonden, viel Lamela mij in de rede door tot Rapha�l te zeggen:
+"Die koopman heeft zich dus niet te beklagen. Hij heeft zijn geld
+met woeker teruggekregen en in dat opzicht kunnen wij ons geweten
+dus onbezwaard achten."
+
+"Voor wij in het klooster gingen," zei don Rapha�l, "hebben Ambrosius
+en ik hem in het geheim door tusschenkomst van een geestelijke
+vijftienhonderd ducaten doen toekomen. Zooveel te erger voor Samuel
+Simon, indien hij die som heeft aangenomen, na haar reeds in haar
+geheel te hebben ontvangen van den heer de Santillano."
+
+"Maar," vroeg ik, "is het wel zeker, dat het geld van u hem in handen
+is gekomen?"
+
+"Daarvoor kunnen wij u borg staan. Ze zijn hem gebracht door een
+priester die gewoon is zulke opdrachten te vervullen en die zelfs
+al over dergelijke hem toevertrouwde sommen twee of drie processen
+heeft gevoerd en gewonnen." "Als dat zoo is," hernam ik, "is er geen
+twijfel mogelijk, of het geld is hem trouw afgedragen."
+
+Ons gesprek duurde nog eenigen tijd en wij scheidden nadat ze mij
+nog hadden aangemaand om steeds de vreeze Gods voor oogen te houden
+en ik hun had verzocht mij in hunne gebeden te willen gedenken.
+
+Dadelijk hierna ging ik naar don Alphonse en zei: "Ge kunt nooit
+raden met wie ik zooeven een lang onderhoud heb gehad. Zooeven heb
+ik twee Karthuizer monniken gesproken, die hier in het klooster zijn,
+goede kennissen van u."
+
+"Ik ken hier geen Karthuizers," zei don Alphonse.
+
+"Toch wel," hield ik vol. "Ge hebt hen vroeger ontmoet, toen zij
+commissaris en griffier waren van de heilige inquisitie!"
+
+"Is het mogelijk? Zijn Rapha�l en Lamela monnik geworden?"
+
+"Ja, al sinds eenige jaren en ze hebben beiden een ambt. De een is
+administrateur en de andere portier. De eerste is dus meester van de
+kas en de tweede van de deur."
+
+Don Alphonse dacht eenige oogenblikken na en zei: "'t Is best mogelijk,
+dat mijnheer de commissaris en mijnheer de griffier weer een nieuwe
+comedie spelen!"
+
+"Dat kan zijn," antwoordde ik hem, "maar wat mij betreft, hoewel
+men iemand niet in het hart kan zien, oordeel ik toch gunstiger over
+hen. Naar het schijnt, hebben de schelmen zich werkelijk bekeerd."
+
+"Het gebeurt wel meer, dat zulke vagebonden later in een klooster
+terechtkomen," zei don Alphonse, "en dan oprecht boete doen, maar ik
+kan toch niet nalaten deze twee heeren te wantrouwen, vooral als zij
+over de kas gaan. Men zet geen dronkaard, die onthouder geworden is,
+in een wijnkelder. Ik beklaag de Karthuizers."
+
+Het wantrouwen van don Alphonse werd werkelijk na eenige dagen reeds
+gerechtvaardigd. Als een loopend vuurtje ging het door de stad dat
+de broeder administrateur en de broeder portier zich met de kas van
+de Karthuizers hadden verwijderd.
+
+Wij wachtten er ons wel voor, om te zeggen dat die heeren kennissen
+van ons waren.
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Gil Blas keert naar zijn kasteel te Lirias terug. Van de aangename
+mededeeling, welke Scipio hem deed en van de verandering in het
+dienstpersoneel.
+
+
+Acht dagen bracht ik te Valencia in de groote wereld door, levende
+als een graaf of een markies. Toen werd het weer tijd, om naar Lirias
+terug te gaan; maar don Alphonse drong er op aan, dat ik den winter
+in Valencia zou komen doorbrengen, wat ik beloofde.
+
+Scipio was zeer verheugd mij weer te zien. Ik vroeg hem, waarmee
+hij zich dien tijd had beziggehouden. Hij antwoordde mij: "Ik heb
+gewandeld, ik heb gejaagd en gevischt en wat mij het meeste voldaan
+heeft, ik heb verschillende goede boeken gelezen." Ik vroeg hem,
+hoe hij aan die boeken was gekomen. "Ik heb ze gevonden in een mooie
+bibliotheek, die in het kasteel is," antwoordde hij. "Meester Joachim
+heeft me die gewezen."
+
+"Maar waar kan die dan zijn? Wij hebben op den dag van onze aankomst
+toch het geheele kasteel doorloopen!"
+
+"Jawel, maar wij hebben slechts drie van de paviljoentjes bezocht en
+er zijn er vier, en het laatste was de bibliotheek, wanneer don C�sar
+hier was. Er zijn zeer goede boeken in; we hebben nu een uitstekend
+middel tegen verveling, als de tuin zijn bloemen en het bosch zijn
+bladeren zal hebben verloren. De heeren de Leyva hebben hun werk niet
+ten halve gedaan. Ze hebben zoowel aan het voedsel voor den geest,
+als aan dat voor het lichaam gedacht."
+
+Die mededeeling deed mij groot genoegen. Ik ging dadelijk dat paviljoen
+zien, en vond er tal van werken op allerlei gebied: Wijsgeeren,
+dichters, geschiedschrijvers, en een groot aantal ridderromans. Don
+C�sar moest stellig van deze laatste soort lectuur veel gehouden
+hebben, en ik beken tot mijn schande dat ook ik er niet afkeerig van
+was, ondanks alle buitensporigheden, die er in voorkomen. Misschien
+keek ik niet zoo nauw of kwam het omdat Spanjaarden nu eenmaal dol
+zijn op fantasie�n.
+
+"Mijn vriend," zei ik tot Scipio, "deze boeken kunnen ons veel
+aangename uren verschaffen, maar voor we daaraan kunnen denken,
+hebben wij iets anders te doen. Wij moeten verandering brengen in
+ons personeel."
+
+"Om u die moeite te besparen," antwoordde Scipio, "heb ik tijdens
+uwe afwezigheid het personeel bestudeerd en ik durf u verzekeren,
+dat ik die lieden nu ken! Laten wij beginnen bij meester Joachim;
+ik ben ervan overtuigd, dat hij een schelm is, en dat hij bij den
+aartsbisschop is weggejaagd om fouten, die hij in zijn rekensommen
+maakte. Maar er zijn twee redenen om hem te behouden: de eerste is,
+dat hij een goede kok is en de tweede, dat ik hem steeds in het oog
+zal houden. Ik zal wel zoo op hem toezien, dat het hem niet mogelijk
+zal zijn ons te foppen. Gisteren zei ik hem, dat het uw plan was,
+om driekwart van het personeel weg te zenden. Daar zat hij erg over
+in. Hij zei me, dat hij wel in uw dienst wilde blijven voor de helft
+van het salaris, dat hij nu heeft en daaruit leid ik af, dat hij hier
+ergens een meisje heeft. Wat den bijkok aangaat, die drinkt te veel
+en de portier is brutaal; hen kunnen wij dus missen. Bij de lakeien
+is er ��n goede jongen, de rest deugt niet. Dus zou ik u in overweging
+geven hen ook te ontslaan."
+
+Na nog eenige besprekingen besloten wij te doen, wat Scipio raadde
+en met behulp van eenige goudstukken, die als troost moesten dienen,
+werd reeds den volgenden dag het plan uitgevoerd. Het werk werd nu
+behoorlijk geregeld. Wat mij betreft, ik zou mij gaarne met eenvoudige
+maaltijden hebben tevreden gesteld, maar mijn secretaris, die veel
+van ragouts en andere fijne schotels hield, was er de man niet naar,
+om de kennis van onzen kok ongebruikt te laten.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Van de liefde van Gil Blas en van de schoone Antonia.
+
+
+Twee dagen na mijn terugkomst uit Valencia, kwam Basilo, de bewoner
+van de boerderij, die bij het landgoed behoorde, mij toestemming
+vragen om mij zijn dochter Antonia voor te stellen, die de eer wilde
+hebben haren nieuwen meester te begroeten. Ik antwoordde hem, dat
+mij dit genoegen zou doen. Hij vertrok en kwam een oogenblik later
+terug met de schoone Antonia, een meisje van zestien � achttien jaar,
+met regelmatige trekken, een zeer schoone teint en de prachtigste
+oogen van de wereld. Ze was maar eenvoudig gekleed en had het haar
+van achter opgebonden in een vlecht, met een klein bouquetje er in.
+
+Toen zij binnenkwam, was ik zoo getroffen door haar schoonheid, dat
+ik geen woorden kon vinden om haar te begroeten. Scipio nam dat van
+mij over, maar langzamerhand geraakte ik meer op mijn gemak en ik
+had met het meisje, dat aardig en volstrekt niet verlegen was, een
+levendig gesprek. Basilo, die dat niet zonder onrust zag en mij reeds
+als een man beschouwde, die alles in het werk zou stellen, om Antonia
+te verleiden, haastte zich, met haar weg te gaan, misschien wel met
+het voornemen om haar nooit meer onder mijn oogen te laten komen.
+
+Toen Scipio met mij alleen was, zei hij glimlachend: "Ziedaar
+mijnheer, een ander middel tegen de verveling! Ik wist niet, dat
+uw boer zoo'n aardige dochter had, ik had haar nog nooit gezien,
+hoewel ik al tweemaal bij hem ben geweest. Ik geloof, dat hij er goed
+voor zorgt om haar weg te houden en daarin kan ik hem geen ongelijk
+geven. Maar ik geloof niet, dat het noodig is om dit alles te zeggen,
+want ik heb zeer goed gemerkt, welken indruk ze op u heeft gemaakt."
+
+"Ik kan dat niet ontkennen," antwoordde ik hem; "zij heeft mij
+plotseling verliefd op haar gemaakt, de bliksem kan niet sneller gaan,
+dan zij mijn hart heeft getroffen."
+
+"Het doet mij een verbazend groot genoegen!" riep mijn secretaris
+met geestdrift, "te vernemen, dat gij verliefd zijt. Er ontbrak
+u alleen een maitresse, om in uw eenzaamheid een volmaakt geluk te
+genieten. De gelegenheid biedt zich nu aan. Ik weet wel, dat we eerst
+wat last zullen hebben om de waakzaamheid van Basilo te verschalken,
+maar dat is mijn zaak en ik sta er voor in, dat u over drie dagen
+een geheim onderhoud met Antonia zult hebben."
+
+"Scipio," zei ik, "misschien zoudt ge toch uw woord wel niet kunnen
+houden, welk talent ge ook bezit in dergelijke zaken; maar ik wil
+er niet de proef mee nemen. Het is mij niet te doen om dat meisje te
+verleiden. Maar wel heb ik uw tusschenkomst noodig om haar te trouwen,
+want dat is mijn plan, indien tenminste haar hart nog vrij is."
+
+"Ik dacht niet," zei hij, "dat ge dadelijk zulke ernstige trouwplannen
+zoudt hebben; andere heeren zouden in uw plaats minder eerlijk
+handelen. Maar des te beter. De dochter van onzen boer verdient uw
+liefde. Ik zal trachten vandaag nog een onderhoud te hebben met den
+vader en misschien ook met haar."
+
+Mijn vertrouweling was een man, gewoon om zijn belofte te houden. Hij
+ging Basilo opzoeken en 's avonds wachtte ik met een mengeling van
+ongeduld en vrees.
+
+Hij zag er vroolijk uit, toen hij binnen kwam. "Als ik je lachend
+gezicht mag gelooven," zei ik, "dan geloof ik, dat je goed nieuws
+voor mij hebt."
+
+"Dat heb ik ook," antwoordde hij, "ik heb Basilo en zijn dochter
+gesproken en hun uw gevoelens meegedeeld. De vader is er verrukt
+over, dat ge zijn schoonzoon wilt worden en ik kan u ook verzekeren,
+dat ge in den smaak valt van Antonia."
+
+"Wat een geluk!" riep ik uit.
+
+"Twijfel er maar niet aan, zij bemint u reeds; wel heb ik die
+bekentenis niet uit haar mond gehoord, maar ik kon het opmaken uit
+haar vroolijkheid, toen ik haar uw plan meedeelde. Echter hebt ge
+een medeminnaar...."
+
+"Een medeminnaar....!" viel ik hem bleek van schrik in de rede.
+
+"Ja, maar dat behoeft u niet in het minst te verontrusten: 't is
+meester Joachim, uw kok!"
+
+"Zoo'n galgenaas!" riep ik lachend. "Daarom toonde hij dus zoo weinig
+lust, om mijn dienst te verlaten."
+
+"Juist," antwoordde Scipio, "hij heeft Antonia ten huwelijk gevraagd,
+maar ze heeft beleefd geweigerd."
+
+"Het schijnt mij toch het beste," zei ik hem, "dat ik mij van dien
+man ontdoe, voor hij verneemt, dat ik de dochter van Basilo wil
+trouwen. Een kok is, zooals je weet, een gevaarlijk medeminnaar!"
+
+"Zoo denk ik er ook over," stemde mijn vertrouweling toe. "Ik zal
+hem morgenochtend namens u zijn ontslag geven, dan hebben wij niets
+meer te vreezen, noch van zijn saus, noch van zijn liefde. Het is
+wel jammer, dat wij zoo'n goeden kok verliezen, maar ik offer mijn
+trek in lekker eten gaarne op aan uw veiligheid."
+
+"Dat verlies is overigens niet onherstelbaar," zei ik, "uit Valencia
+zal ik een anderen kok laten komen, die even goed is."
+
+Werkelijk schreef ik dadelijk aan don Alphonse om hem een kok te
+vragen en hij zond er een, die Scipio troostte met het verlies van
+meester Joachim.
+
+Hoewel mijn vlijtige secretaris beweerde, dat Antonia mijn liefde
+beantwoordde, was ik daar nog niet zeker van en ik besloot zelf
+een onderhoud met haar te hebben. Dus ging ik naar Basilo, om te
+bevestigen wat Scipio had gezegd. De boer, een goed en eenvoudig
+man, verklaarde mij, dat hij mij gaarne de hand van zijn dochter
+schonk. "Maar," voegde hij er aan toe, "u moet niet denken, dat dit
+alleen komt omdat ge heer van ons dorp zijt. Al waart ge alleen nog
+maar intendant van don C�sar, dan zou ik u toch boven alle anderen
+verkiezen; ik heb altijd een zwak voor u gehad, en het spijt mij
+alleen maar, dat de bruidschat van Antonia niet grooter is."
+
+"Ik wil er in 't geheel geen hebben!" riep ik. "'t Is mij alleen om
+haar persoon te doen."
+
+"Maar ik ben er de man niet naar om mijn dochter zonder bruidschat uit
+te huwelijken. De toestand van Basilo Buenotrigo is gelukkig niet van
+dien aard, dat dit noodig is; geeft u haar te eten, dan wil ik, dat zij
+u te soupeeren geeft. Uw inkomsten van het kasteel bedragen ongeveer
+vijfhonderd ducaten, ik zal die bij uw huwelijk aanvullen tot duizend."
+
+"Mijn waarde Basilo, ik vind alles goed, zooals gij het doet. Maar we
+zijn op 't oogenblik niet bij elkaar om over zaken te spreken. Wij
+zijn het met elkaar eens; 't is nu echter te doen om de toestemming
+van uw dochter."
+
+"Ge hebt de mijne. Is dat niet voldoende?"
+
+"Niet geheel en al. Uw toestemming is noodig, maar de hare ook,"
+antwoordde ik.
+
+"De hare hangt van de mijne af. Ik zou wel eens willen zien, dat
+Antonia weigerde, wanneer ik het goedvind."
+
+"Graag geloof ik," hernam ik, "dat ze u zal gehoorzamen; maar ik hoop,
+dat ze uit eigen aandrang mij haar hand wil reiken."
+
+"Dat is philosophie, waarvan ik weinig begrijp. Spreek zelf maar
+met Antonia."
+
+Bij die laatste woorden riep hij zijn dochter en verliet het vertrek.
+
+"Schoone Antonia," zei ik, "beschik over mijn lot. Hoewel ik de
+toestemming heb van uw vader, wil ik niet, dat ge uw gevoelens geweld
+zult aandoen."
+
+Antonia bloosde een weinig en antwoordde mij: "Uw aanzoek is mij zeer
+aangenaam en de beslissing van mijn vader doet mij genoegen. Ik weet
+niet of ik goed doe met zoo tot u te spreken, maar indien u mij niet
+beviel zou ik het ook vrijmoedig zeggen en waarom zou ik het nu dan
+niet doen?"
+
+Bij die woorden viel ik voor haar op de knie�n en kuste haar
+handen. Een oogenblik later kwam Basilo binnen en vroeg of ik tevreden
+was over Antonia.
+
+"Ik ben z�� voldaan," antwoordde ik, "dat ik mij dadelijk zal gaan
+bezighouden met de toebereidselen voor ons huwelijk." Dit zeggende
+verliet ik den vader en de dochter, om te gaan spreken met mijn
+secretaris.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Bruiloft van Gil Blas en de schoone Antonia. Op welke wijze die gevierd
+werd; welke personen erbij tegenwoordig waren en welke genoegens er
+op volgden.
+
+
+Hoewel ik de toestemming van de heeren de Leyva niet noodig had om te
+trouwen, meenden Scipio en ik toch, dat het niet meer dan mijn plicht
+was, die te vragen. Den volgenden dag vertrok ik dus naar Valencia,
+waar men even verrast was mij te zien, als te vernemen, wat het doel
+was van mijn reis. Don C�sar en don Alphonse, die Antonia kenden,
+doordat ze haar meermalen hadden gezien, wenschten mij hartelijk
+geluk. De eerste vooral maakte mij met zulk een levendigheid zijn
+compliment, dat indien hij niet een heer geweest was op een leeftijd,
+waarop men van zekere genoegens terugkomt, ik hem er van verdacht
+zou hebben soms meer naar Lirias te zijn gegaan om het boerinnetje,
+dan om het kasteel. S�raphine van haar kant zeide, dat zij altijd
+zeer gunstig over Antonia had hooren spreken. "Maar," voegde ze er
+ondeugend aan toe, alsof ze mij mijn onverschilligheid voor S�phora's
+liefde verweet, "ook al had ik haar schoonheid niet hooren roemen,
+zou ik op dat punt wel gerust zijn, daar ik uw kieskeurigheid ken."
+
+De beide heeren stemden niet alleen in mijn huwelijk toe, ze wilden
+ook alle kosten daarvan voor hunne rekening nemen.
+
+"Ga nu naar Lirias terug," zeiden ze, "en blijf er rustig, tot ge van
+ons hoort. Maak geen toebereidselen voor uw bruiloft; dat is een zorg,
+waarmee wij ons zullen belasten."
+
+Ik keerde terug, gaf Basilo en zijn dochter kennis van de plannen
+van mijn beschermers en wij wachtten acht dagen op hetgeen er zou
+gebeuren. Den negenden dag kwam er een groote wagen, bespannen met
+vier muilezels, waarin kleermakers waren, die de schoonste zijden
+stoffen brachten, om de bruid te kleeden. Verschillende bedienden
+kwamen mee en een hunner gaf mij een brief van don Alphonse, waarin
+hij mij meedeelde, dat hij den volgenden dag zelf zou komen met zijn
+vader en zijn vrouw en dat een dag daarna ons huwelijk zou worden
+voltrokken door den groot-vicaris van Valencia.
+
+Na de aankomst van het voorname gezelschap betuigde ook S�raphine
+mij haar ingenomenheid met mijn keuze.
+
+Toen wij in de kleine kerk van het gehucht in het huwelijk zouden
+worden verbonden, geleidde don Alphonse mij naar het altaar en
+S�raphine bewees diezelfde eer aan mijn bruid. Alle inwoners van Lirias
+waren daarbij tegenwoordig en ook de rijke boeren uit naburige dorpen,
+die door Basilo waren uitgenoodigd. Hun dochters hadden zich getooid
+met bloemen en linten en hielden tamboerijnen in haar handen.
+
+Na deze plechtigheid keerden wij naar het kasteel terug, waar drie
+tafels gereed stonden, een voor de heeren en dames, de tweede voor
+de personen uit hun gevolg en de derde, die de grootste was, voor de
+andere gasten. Scipio wilde aan geen van die tafels aanzitten, hij
+liep van de eene naar de andere, om toe te zien dat alles goed ging.
+
+Daar de maaltijd bereid was door koks van den gouverneur, behoeft
+niet te worden gezegd, dat er niets aan ontbrak. De goede wijnen, die
+meester Joachim voor mij had ingeslagen, werden flink toegesproken
+en er heerschte een vroolijke stemming, toen plotseling een ongeval
+de vreugde kwam verstoren.
+
+Mijn secretaris had een flauwte gekregen in een van de zalen en toen
+ik toesnelde om hem te helpen, merkte ik, dat ook een van de vrouwen
+van S�raphine in zwijm was gevallen. Het geheele gezelschap onderstelde
+natuurlijk, dat dit geen toeval kon zijn, maar dat er een geheim in het
+spel was en dat bleek ook reeds spoedig, want, nadat Scipio weder tot
+zichzelf was gekomen, zei hij zacht: "Moet nu de schoonste dag van uw
+leven de onaangenaamste van het mijne zijn? Maar men kan zijn noodlot
+niet ontgaan. Ik heb in een van die kameniers mijn vrouw herkend!"
+
+"Wat!" riep ik, "ben je de man van de dame, die ook flauw gevallen is?"
+
+"Ja mijnheer, ik ben haar man en er kan mij geen grooter ongeluk
+overkomen dan haar te zien!"
+
+"Ik weet niet, wat er gebeurd is, maar doe ter wille van mij jezelf
+geweld aan en verstoor op dit oogenblik de feestvreugde niet."
+
+"U zult tevreden over mij zijn," zei Scipio mij.
+
+Wij gingen daarop naar zijn vrouw, die weder was bijgebracht en hij
+zei, "Mijn lieve B�atrix, de hemel vereenigt ons eindelijk weer,
+na tien jaar gescheiden te zijn geweest; welk een gelukkig oogenblik
+voor mij."
+
+"Ik weet niet," zei zijn vrouw, "of het je wel zooveel genoegen doet
+mij weer te zien; wel ben ik ervan overtuigd, dat ik je nooit reden
+heb gegeven, om mij te verlaten. Toen je in dien nacht don Fernand
+de Leyva bij ons vond, die verliefd was op mijn meesteres Julie,
+dacht je, dat hij daar om mij was gekomen. En in je dolle jaloesie
+verliet je mij, vertrok uit Tol�do, ontvluchtte mij als een monster,
+zonder ook zelfs maar eenige opheldering te vragen. Wie van ons beiden
+heeft het meeste recht om zich te beklagen?"
+
+"Dat heb jij, ontegenzeggelijk," antwoordde Scipio.
+
+"Dat denk ik ook," stemde zij toe. "Don Fernand trouwde korten tijd
+later Julie en ik bleef bij haar tot ze helaas door een vroegen dood
+werd weggenomen. Toen ging ik over in dienst van mevrouw haar zuster
+en deze zal je kunnen verklaren, dat mijn gedrag steeds onberispelijk
+is geweest."
+
+Mijn secretaris vroeg haar, nadat hij nogmaals zijn schuld had
+bekend, om vergiffenis en ook ik verzocht B�atrix om het verledene
+te vergeten. Ze beloofde dat en het geheele gezelschap juichte de
+hereeniging van het echtpaar toe, die gevierd werd door hen naast
+elkaar aan tafel te plaatsen en op hunne gezondheid te drinken.
+
+Later op den avond liet S�raphine hen roepen en zei: "Het doet mij
+veel genoegen, dat ge elkaar hebt teruggevonden. U, Scipio, kan ik
+verzekeren, dat uw vrouw steeds van onbesproken gedrag is geweest en
+gij B�atrix, hecht u even trouw aan Antonia als uw man dat deed aan
+den heer de Santillano."
+
+Scipio, die na dat alles zijn vrouw niet anders kon beschouwen dan als
+een tweede Penelope, beloofde alle mogelijke zorg voor haar te hebben.
+
+Lustig werd er den ganschen avond gedanst. Er was nog een prachtig
+souper, de groot-vicaris zegende het echtelijk bed, S�raphine
+ontkleedde mijn vrouw en de heeren de Leyva bewezen mij die eer.
+
+Vermakelijk was het, dat de personen uit het gevolg van don Alphonse
+en zijn vrouw dezelfde ceremonie wilden verrichten bij Scipio en
+B�atrix. Rustig lieten zij zich ontkleeden en te bed leggen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Gevolg van het huwelijk van Gil Blas en de schoone Antonia. Begin
+van de geschiedenis van Scipio.
+
+
+Den volgenden dag keerden de heeren de Leyva naar Valencia terug en
+mijn secretaris en ik bleven met onze vrouwen en het gewone personeel
+op het kasteel achter. De zorg, die wij ervoor over hadden om onze
+dames te behagen, was niet vruchteloos; in korten tijd gevoelde mijn
+vrouw voor mij evenveel liefde als ik voor haar en Scipio deed de
+zijne al het verdriet vergeten, dat hij haar had aangedaan.
+
+B�atrix, die een zacht karakter had, was spoedig in de gunst en het
+vertrouwen van haar nieuwe meesteres. Wij leefden zeer genoeglijk met
+ons vieren. Antonia was ernstig en B�atrix en ik waren vroolijk, maar
+al waren wij het niet geweest, dan zou de aanwezigheid van Scipio wel
+voldoende zijn geweest om alle droefgeestigheid te verdrijven. Hij
+was een van die menschen, die zich maar behoeven te vertoonen, om
+een gezelschap te vermaken.
+
+Op zekeren dag vroeg ik hem ons zijn geschiedenis te vertellen,
+omdat hij daarvan nog nooit had gesproken.
+
+"Wanneer ik u mijn geschiedenis nog niet verteld heb," zei hij,
+"komt dat omdat ge nooit van het minste verlangen getuigd hebt die
+te weten. Maar zijt ge er nieuwsgierig naar, dan zal ik uw verlangen
+bevredigen.
+
+Ik zou de zoon zijn van een grande of tenminste van een ridder,
+indien het van mij had afgehangen, maar, daar men zelf zijn vader niet
+kiest, was de mijne, genaamd Torribio Scipio, een eenvoudig dienaar
+van den heiligen Hermandad. Op zekeren dag ontmoette hij bij toeval
+op een van de groote wegen, waar hij voor de uitoefening van zijn
+ambt bijna altijd moest zijn, tusschen Cuen�a en Tol�do een jonge
+zigeunerin, die hem zeer goed beviel. Ze was alleen, ging te voet en
+droeg al wat zij bezat in een zak op haar rug. "Waar gaat ge heen,
+lief kind?" vroeg hij en verzachtte daarbij zijn stem, die zeer hard
+van natuur was. "Mijnheer," antwoordde zij, "ik ga naar Tol�do, waar
+ik op eerlijke wijze mijn brood hoop te verdienen." "Dat is een zeer
+prijzenswaardig voornemen," zei mijn vader, "en ik twijfel er niet
+aan of ge hebt meer dan ��n koord op uw boog." Het meisje vertelde
+daarop, dat ze verschillende talenten had; ze kon pommade en reukwater
+maken en waarzeggen. Torribio, die haar een zeer voordeelige partij
+vond voor een man als hij, die moeite had om van zijn bezoldiging
+te leven, stelde haar voor hem te huwen. Met genoegen nam zij dat
+voorstel aan. Toen dit tusschen hen vaststond trouwden ze zoo spoedig
+mogelijk te Tol�do en in mij ziet ge de waardige vrucht van dit edele
+huwelijk. Zij gingen in een van de buitenwijken wonen, waar mijn
+moeder begon met hare pommade en reukwater te verkoopen; maar omdat
+zij er geen voldoende afname van had, werd zij waarzegster. Toen
+begon het bij haar ducaten en pistolen te regenen want Cascolina,
+zoo heette zij, had spoedig naam verworven.
+
+Mijn moeder had de gewoonte, om de menschen, die bij haar kwamen,
+steeds een antwoord te geven, dat naar hun zin was. Kwam dan de
+voorspelling goed uit, zoo had zij er de eer van en indien men haar
+het tegendeel kwam verwijten, dan schreef zij dit toe aan een demon,
+die sterker was dan zij.
+
+Toen ze het later gewenscht oordeelde, om nu en dan den duivel
+persoonlijk te laten optreden, werd die rol toebedeeld aan mijn vader,
+die zich met zijn harde stem en leelijk gezicht uitstekend daartoe
+leende. Vele lichtgeloovigen schrokken van hem, maar op een goeden dag
+kwam er een brutale kapitein, die den duivel doorstak. Het gerecht,
+dat van dezen dood vernam zond zijn mannen op mijn moeder af en ze werd
+gearresteerd. Mij bracht men naar het weeshuis; ik was toen zeven jaar
+oud. Er waren in dat weeshuis geestelijken, die goed werden betaald
+voor hun zorgen, besteed aan de opvoeding van de kinderen en hun lezen
+en schrijven leerden. Ze schenen op te merken, dat ik veel beloofde
+en onderscheidden mij boven de anderen, door mij hunne boodschappen
+te laten doen. Ter belooning leerden ze mij een beetje Latijn. Maar
+ik had het er zoo slecht, dat ik op een goeden dag besloot, weg te
+loopen. Ik ging Tol�do uit en begaf mij op weg naar Vevilla.
+
+Hoewel ik nauwelijks negen jaar was, voelde ik reeds het genoegen, van
+vrij te zijn en meester over mijn daden. Toen ik een paar uren geloopen
+had en ik moede was, ging ik onder een boom zitten rusten. Ik haalde
+mijn leerboek uit mijn zak en vond er een genoegen in de bladen ervan
+te verscheuren. Terwijl ik daarmee bezig was, kwam er een kluizenaar
+voorbij, een man met een langen grijzen baard, een grooten bril op en
+een eerbiedwaardig uiterlijk. Hij sprak mij aan en nadat wij eenigen
+tijd samen hadden gepraat, stelde hij mij voor hem te vergezellen
+naar zijn woning. "U moet mij niet kwalijk nemen," zei ik, "maar ik
+heb geen lust om kluizenaar te worden." De grijsaard lachte en zei:
+"Mijn kleed jaagt je zeker schrik aan, mijn zoon, 't is dan ook niet
+mooi maar nuttig, het bezorgt mij een aangename verblijfplaats en de
+inwoners van de naburige dorpen zijn goed voor mij. Kom mee en blijf,
+als het je bevalt. Mocht het je niet bevallen, dan scheiden wij en
+zal ik je toch helpen."
+
+Ik liet mij overreden en volgde den kluizenaar, die mij tal van vragen
+deed, die ik, naar het scheen, tot zijn genoegen beantwoordde. Toen wij
+in zijn woning aankwamen, gaf de oude man mij eerst eenige vruchten,
+die ik verslond, want ik had dien dag nog niets gegeten dan een stuk
+droog brood, dat ik in het weeshuis voor ontbijt had gekregen. "Eet
+maar goed, mijn zoon, ik heb je niet meegenomen, om je van honger te
+laten sterven." Dat was waar, want hij begon dadelijk een schapenbout
+te braden, waarvan wij een paar flinke stukken voor ons souper kregen,
+met een beker wijn. "Zoo leef ik hier gewoonlijk," zei hij, "blijf je
+bij me, dan is het niet noodig om altijd binnen te zijn, je kan doen,
+wat je wil. Het eenige, wat ik van je vraag is om met mij mee te gaan
+als ik de naburige dorpen bezoek. Dan moet je een juk met twee manden
+voor me dragen, die door de liefdadige boeren worden gevuld met eieren,
+brood, vleesch en visch."
+
+"Ik wil dat graag doen," antwoordde ik, "als ik maar geen Latijn meer
+hoef te leeren." Lachend stelde broeder Chrysostome, zoo heette de
+hermiet, mij gerust.
+
+Den volgenden dag gingen wij erop uit en brachten wel voor acht dagen
+levensmiddelen thuis, een bewijs dat de oude man zeer gezien was bij
+de inwoners van het dorp. Op zijn beurt was hij hen van groot nut. Hij
+gaf goeden raad, als men dien kwam vragen, herstelde den vrede in het
+huishouden, wanneer die was verstoord, huwelijkte de meisjes uit,
+wanneer ze meenden, dat het tijd was, wist allerlei middelen voor
+ziekten en leerde orakelspreuken aan vrouwen, die graag kinderen
+wilden hebben.
+
+Ik had een goed leven; broeder Chrysostome had van een oud kleed van
+hem voor mij ook een soort van pij gemaakt en ik werd de kleine broeder
+Scipio genoemd. Dat prettige leven had nog lang kunnen voortduren,
+maar het lot wilde het anders.
+
+Dikwijls zag ik den grijsaard bezig met het kussen, waarop hij sliep;
+hij maakte het open, naaide het weer dicht en op zekeren dag meende ik
+op te merken, dat hij er geld in deed. Dat maakte mij nieuwsgierig en
+ik besloot dat eens te onderzoeken den eersten keer dat hij weg was
+naar Tol�do, waar hij altijd eenmaal per week alleen heen ging. Met
+ongeduld wachtte ik dien dag af, zonder echter andere plannen te
+hebben, dan alleen mijn nieuwsgierigheid te bevredigen.
+
+Eindelijk vertrok de goede man; ik maakte het kussen open en vond
+aan allerlei muntstukken een waarde van ongeveer vijftig kronen.
+
+Dat geld had hij zeker van de boeren gekregen voor de genezing van
+hunne kwalen, of van de boerinnen, die door zijn orakelspreuken
+kinderen hadden gekregen. Hoe het zij, ik zag geld, dat ik mij kon
+toe�igenen en mijn Zigeunernatuur ontwaakte. Er kwam een zucht naar
+stelen bij mij op, alleen verklaarbaar door het bloed, dat mij door de
+aderen vloeide. Ik deed het geld in een zak, trok het kluizenaarskleed
+uit en het weeshuispakje weer aan en verwijderde mij, meenende al de
+schatten van Indi� mee te voeren.
+
+Hoewel ik nog een kind was, was ik toch niet zoo dom, om den weg
+naar Tol�do in te slaan, waarop ik broeder Chrysostome had kunnen
+ontmoeten. Ik ging een anderen kant uit en kwam na lang loopen in
+het dorp Galvas. Daar ging ik een logement binnen en de eigenares,
+een vrouw van veertig jaar, die bij het gezicht van mijn kleeren
+meende, dat ik weggeloopen was uit het weeshuis, vroeg mij mijn
+naam en waar ik heenging. Ik antwoordde haar, dat ik mijn vader
+en moeder had verloren en ergens een dienst zocht. Ze vroeg mij of
+ik lezen en schrijven kon en op mijn bevestigend antwoord zei ze,
+dat ik bij haar kon blijven. "Ik zal je geen loon geven," voegde zij
+eraan toe, "aangezien in dit logement fatsoenlijke menschen komen,
+die de bedienden niet vergeten."
+
+Ik nam haar aanbod aan. Maar al dadelijk kwam ik in groote onrust; want
+ik wilde niet laten weten, dat ik geld had en wist niet goed, waar ik
+het verbergen moest. Wat geeft rijkdom toch een last! Eindelijk besloot
+ik mijn zak in een hoek van den zolder onder het stroo te stoppen.
+
+Er waren drie dienstboden in het huis; een groote staljongen, een
+jonge meid uit Gallici� en ik. Alle drie kregen wij fooien van de
+bezoekers, maar de meid was altijd het beste af. Niet zoodra ontving
+ik een stuiver, of die werd boven gebracht in mijn zak en hoe grooter
+mijn schat werd, des te meer hechtte ik mij daaraan. Wel dertigmaal
+op een dag ging ik naar boven, om naar mijn geld te kijken. De
+waardin, die dat begon te merken en wantrouwend van karakter was,
+besloot den zolder eens na te kijken. Ze wierp het stroo ter zijde
+en vond mijn zak. Toen ze zag, dat daarin kronen en pistolen waren,
+geloofde zij, dat die bij haar gestolen waren, of liever zij deed of
+ze dit geloofde. Zij schold mij uit voor een kleinen dief, liet mij
+door den staljongen afranselen en zette mij buiten de deur. Of ik al
+riep, dat ik haar niet bestolen had, zij hield vol en men geloofde
+haar meer dan mij. Op die wijze gingen de geldstukken van broeder
+Chrysostome uit de handen van een dief over in die van een dievegge.
+
+Ik betreurde het verlies van mijn geld, zooals men een eenigen zoon
+beweent, en indien mijn tranen mij al niet teruggaven, wat men mij
+ontnomen had, ze waren tenminste oorzaak, dat ik het medelijden
+opwekte van personen, die ze zagen vloeien en onder anderen van den
+pastoor van Galves, die toevallig voorbijkwam. Hij scheen getroffen
+door mijn verdriet en nam mij mee. Door mij te beklagen en vriendelijk
+met mij te spreken, wist hij mij zoover te krijgen, dat ik hem alles
+vertelde. "Mijn zoon," zei hij, "hoewel een kluizenaar geen geld mag
+verzamelen, vermindert dat uw schuld niet; door broeder Crysostome te
+bestelen, hebt gij gezondigd tegen de tien geboden; maar troost u er
+mede, dat ik de waardin zal verplichten, om afstand te doen van dat
+geld en het weer den kluizenaar zal doen toekomen. Uw geweten kan in
+dat opzicht dus gerust zijn."
+
+Nu moet ik eerlijk bekennen, dat mij dat maar heel weinig belang
+inboezemde. Maar de pastoor ging verder; hij beloofde voor mij te
+zullen zorgen. "Ik zal u morgen door een ezeldrijver laten brengen
+naar mijn neef, den kanunnik van den kathedraal van Tol�do. Hij zal,
+op mijn verzoek, niet weigeren om u in zijn dienst te nemen en u op
+te leiden tot lakei, dan hebt ge bij hem een aangenaam leven."
+
+Die verzekering troostte mij en den volgende dag kwamen er twee
+muilezels voor. Men hielp mij op den eene, de drijver besteeg den
+andere en wij sloegen den weg in naar Tol�do. Mijn reismakker was
+een man met een goed humeur die niets liever deed, dan zich vermaken
+ten koste van zijn naasten. Hij begon al dadelijk een gesprek met
+mij. "Mijn jongen vriend, ge hebt een goeden beschermer in mijnheer
+den pastoor van Galves. Dat toont hij u wel. Hij kan u geen beteren
+dienst bewijzen, dan door u te plaatsen bij zijn heer, den kanunnik,
+dien ik de eer heb te kennen. 't Is allerminst ��n van die bleeke
+en magere vromen, maar een man, die van het leven houdt en zich de
+genoegens, die het biedt, niet ontzegt. Ge zult het daar best hebben."
+
+De man hield niet op met van het geluk te spreken, dat mij wachtte, tot
+wij in het dorp Obisa kwamen, waar onze muilezels moesten rusten. Daar
+bemerkte ik, goddank, dat men mij bedroog. Ziehier op welke wijze. De
+drijver, die op en neer ging in het logement, liet bij toeval een
+papier vallen, dat ik zoo slim was op te rapen en te lezen, terwijl hij
+in den stal was. Het was een brief aan de priesters van het weeshuis,
+die aldus luidde: "Mijne heeren! Ik heb gemeend, dat de barmhartigheid
+mij verplicht om weer in uw handen te stellen een jongen schelm,
+die uit uw inrichting is ontsnapt; hij schijnt niet dom en waard,
+dat gij de goedheid hebt, hem bij u opgesloten te houden. Ik twijfel
+er niet aan, of met strenge tucht zult gij een flinken jongen van hem
+maken. God zegene uw vroom en barmhartig werk. De pastoor van Galves."
+
+Toen ik dien brief had gelezen, was het voor mij niet lang de vraag,
+wat ik had te doen. Het hotel uit te snellen en naar den oever van
+den Taag te loopen, die op een mijl afstand lag, was het werk van een
+oogenblik. De angst gaf mij vleugelen om de priesters van het weeshuis
+te ontvluchten, waar ik in geen geval wilde terugkeeren; zulk een
+tegenzin had ik in de manier, waarop zij Latijn onderwezen. Ik bereikte
+Tol�do, en de fortuin was mij gunstig in die groote stad. Een heer,
+die zeer goed gekleed was, hield mij aan en zei: "Vriendje, wil je
+in mijn dienst komen? Ik heb een jongen zooals jij noodig." "En ik
+een meester zooals u," antwoordde ik.
+
+Die heer, die ongeveer dertig jaar oud kon zijn, heette don Abel. Hij
+logeerde in een hotel, waar hij een mooie kamer had, was speler van
+beroep, en ziehier op welke wijze wij leefden; 's morgens stopte ik
+zijn pijp vijf- of zes maal en maakte zijn kleeren schoon, dan ging
+ik den barbier voor hem halen en daarna ging hij uit, om niet terug
+te keeren voor elf of twaalf uur 's avonds. Maar iederen morgen voor
+hij uitging, gaf hij mij wat klein geld en ik kon den dag besteden,
+zooals ik wilde, mits ik maar 's avonds om tien uur thuis was. Daar hij
+zeer tevreden over mij was, liet hij mij een livrei maken, waarop ik
+niet weinig trotsch was. Mijn nieuwe betrekking beviel mij zeer goed.
+
+Ongeveer een maand was ik bij hem geweest, toen hij mij vroeg, of
+ik tevreden bij hem was. Ik antwoordde, dat ik het niet beter kon
+wenschen en daarop zei hij: "dan zullen wij morgen naar S�villa
+vertrekken, waar mijn zaken mij roepen. Het zal je niet spijten,
+de hoofdstad van Andaloesi� te zien. Het spreekwoord zegt, dat wie
+S�villa niet heeft gezien, niets gezien heeft." Ik betuigde hem,
+dat ik bereid was hem overal te volgen.
+
+Den volgenden dag kwam er een man in het hotel om zijn koffer te
+halen en daarna vertrokken wij.
+
+Don Abel was z�� gelukkig in het spel, dat hij alleen verloor,
+wanneer hij het wilde, wat hem noodzaakte, dikwijls van woonplaats
+te veranderen, om zich te onttrekken aan ontmoetingen met zijn
+slachtoffers. Daarom moesten wij ook nu vertrekken.
+
+In S�villa gingen wij in een hotel en begonnen hetzelfde leven als in
+Tol�do. Maar, mijn patroon vond verschil tusschen die twee steden, want
+hij ontmoette hier spelers, die even gelukkig waren als hij en daarover
+was hij kwaad. Op een morgen, dat hij weer eens uit zijn humeur was,
+omdat hij den vorigen avond honderd pistolen had verloren, vroeg
+hij mij, waarom zijn waschgoed niet was weggebracht. Ik antwoordde
+hem, dat ik daar niet aan had gedacht, waarop hij in woede mij een
+half dozijn klappen in mijn gezicht gaf, die zoo hard waren, dat
+ik meer lichten zag, dan er in Salomo's tempel waren. "Daar, kleine
+stommeling! Dat zal je wel leeren, om aan je plicht te denken!" Met
+die woorden ging hij weg en ik was zoo kwaad op hem, dat ik besloot
+mij te wreken bij de eerste gelegenheid, die zich zou voordoen.
+
+Ik weet niet, welk nieuw avontuur hij had gehad, maar op een avond kwam
+hij in zeer opgewonden toestand thuis en zei: "Scipio, ik ben van plan
+naar Itali� te gaan. Ik heb daar mijn redenen voor en denk, dat je wel
+lust zult hebben mij te vergezellen en van zulk een schoone gelegenheid
+te profiteeren, om het prachtigste land van de wereld te zien."
+
+Ik antwoordde hem, dat ik niets liever wilde, maar tegelijkertijd
+nam ik mij voor, om te verdwijnen op het oogenblik, dat hij wilde
+vertrekken. Daardoor dacht ik mij op mijn meester te wreken en ik
+vond het plan zeer vernuftig. Zoo tevreden was ik er over, dat ik
+niet kon nalaten het mee te deelen aan een kameraad, dien ik op straat
+ontmoette. Sedert ik in S�villa was, had ik eenige slechte kennissen
+gekregen en daaronder behoorde deze.
+
+Ik vertelde hem, waarom en op welke wijze ik mij op mijn meester
+wilde wreken en vroeg hem, wat hij ervan dacht.
+
+Hij antwoordde mij: "Mijn vriend, uw eer gedoogt niet, dat ge
+ongewroken blijft; maar 't is niet voldoende don Abel alleen te
+laten vertrekken; daarmee straft ge hem niet genoeg. Laten wij hem
+zijn koffer en zijn geld ontnemen en de buit broederlijk deelen na
+zijn vertrek."
+
+Hoewel ik een natuurlijke neiging had tot stelen, verschrikte ik toch
+van het voorstel tot zulk een ernstigen diefstal. Maar mijn kameraad
+wist mij zoo te bepraten, dat ik toestemde en ziehier den uitslag.
+
+Mijn kameraad, die groot en sterk was, kwam den volgenden morgen in ons
+hotel. Ik wees hem den koffer, waar don Abel reeds alles had ingepakt
+en vroeg hem, of die hem niet te zwaar was om alleen te dragen. "Te
+zwaar!" zei hij. "Als 't is om het goed van anderen weg te nemen,
+dan zou ik den heelen ark van Noach wel kunnen dragen." Hij nam daarop
+den koffer op zijn schouders en ging met lichten tred naar beneden. Ik
+volgde hem en wij waren aan het einde van de straat, toen don Abel door
+zijn gelukkig gesternte daarheen geleid, plotseling voor ons stond.
+
+"Waar ga je met dien koffer heen?" vroeg hij. Ik was zoo verschrikt,
+dat ik geen antwoord kon geven en mijn kameraad, die zag dat het spel
+mislukt was, wierp den koffer weg en maakte beenen. "Waar ga je met
+dien koffer heen?" vroeg mijn meester voor de tweede maal.
+
+Meer dood dan levend antwoordde ik: "Mijnheer, ik ga dien naar het
+schip brengen, waarmee u morgen naar Itali� wilt gaan."
+
+"En kan je mij ook zeggen met welk schip ik ga?"
+
+"Neen, mijnheer, maar elke weg leidt naar Rome en ik zou aan de
+haven hebben ge�nformeerd." "Wie heeft je bevolen mijn koffer uit
+het huis te doen dragen?" "Uzelf," zei ik. "Wat? Ik?" antwoordde hij
+verbaasd. "Natuurlijk," hernam ik, "herinner u maar, dat u mij een
+paar dagen geleden onder slagen bevolen hebt uw orders te voorkomen
+en op mijn eigen houtje te doen wat er gebeuren moest!"
+
+Don Abel, die merkte, dat ik niet zoo onschuldig was als hij altijd had
+gedacht, zei op koelen toon: "Ik ontsla je, je hebt te veel verstand
+voor je leeftijd!
+
+Bovendien houd ik er niet van om te spelen met menschen, die nu eens
+een kaart te veel of dan er een te weinig hebben."
+
+Zoo liep ik nu door de straten van S�villa, met niet meer dan een paar
+stuivers op zak. Bij de keukens van het paleis van den aartsbisschop
+trof een aangename geur mijn neus. Zou er geen middel voor mij zijn,
+om iets te eten te krijgen? Ik verzon een list en dadelijk was die
+uitgevoerd. Hard loopend kwam ik de plaats op bij de keuken en riep:
+"Help! Help!" alsof iemand mij achterna kwam, om mij te vermoorden. Op
+mijn geschreeuw kwam meester Diego, de kok, aangesneld met drie of
+vier koksjongens om te weten, wat er gaande was. Daar hij niemand
+anders zag dan mij, vroeg hij waarom ik zoo hard schreeuwde. Ik deed
+of ik hevig ontsteld was en vertelde hem van een grooten, sterken
+man, een vechtersbaas, die mij op straat was tegengekomen en me had
+willen doodslaan. De goede man stelde mij gerust en zei: "Kom, kom,
+die man heeft misschien een grap met je willen hebben en bovendien,
+hier zal hij niet komen."
+
+"Neen, neen! 't Was geen gekheid en hij zal mij op straat wel
+opwachten!"
+
+"Welnu, laat hem dan maar wachten en blijf hier, je kunt vanavond
+met de koksjongens eten en gaan slapen."
+
+Mijn doel was bereikt en ik amuseerde mij zoo goed met de jongens,
+dat toen ik den volgenden morgen meester Diego wilde gaan bedanken,
+hij me zei: "de jongens hebben zooveel genoegen met je gehad, dat ze
+mij gezegd hebben, je graag voor kameraad te willen hebben. Heb je
+daar lust in?"
+
+Natuurlijk antwoordde ik, dat ik niets liever wenschte en zoo werd ik
+koksjongen. In de keuken zag ik 15 personen bezig met het souper van
+Monseigneur, maar de gerechten kon ik niet tellen; zoo goed zorgde
+de Voorzienigheid voor hem.
+
+Al spoedig stond ik zoo in de gunst bij meester Diego, dat hij mij
+gebruikte om schotels en wijn te brengen bij een dame in de buurt,
+die mooi en levendig was en die er uitzag of ze haren kok niet zeer
+trouw was. Ondertusschen voorzag hij haar niet slechts van vleesch,
+brood, suiker en olie, maar zorgde ook voor haar wijnvoorraad; en
+dat alles op kosten van den aartsbisschop.
+
+Mijn verblijf in het bisschoppelijk paleis eindigde met een poets,
+waarvan men nog heden spreekt. De pages en eenige andere bedienden
+hadden het plan gevormd, om op den verjaardag van monseigneur een
+comedie op te voeren. Ze kozen er een, waarin een jongen man van
+mijn leeftijd een jongen koning moest voorstellen. De hofmeester, die
+het stuk hielp instudeeren, koos mij daarvoor en na eenige repetities
+verklaarde hij, dat ik niet onder de minste spelers zou behooren. Niets
+werd gespaard om de opvoering zoo luisterrijk mogelijk te maken. Een
+van de grootste zalen werd voor schouwburg ingericht en ook aan de
+costuums werd alle zorg besteed. Een kleermaker was mijn maat komen
+nemen en ik kreeg een rijk kleed aan van blauw fluweel, met galon,
+knoopen en goud.
+
+Eindelijk kwam de lang verwachte avond. De jonge koning moest het
+eerst op het tooneel zijn. Ik opende dus de voorstelling met het
+declameeren van een reeks verzen, waarvan het slot luidde, dat de
+koning zich niet tegen den slaap kon verzetten. Bij die woorden moest
+ik terugtrekken tusschen de coulissen en op een rustbed gaan liggen,
+dat daarvoor was klaargezet. Maar toen ik daar zoo lag, begon ik er
+aan te denken, of er geen middel was, om met mijn koninklijke kleeren
+te ontkomen. Ik zag een klein trapje onder het tooneel, waarmee ik in
+een andere zaal kon komen. Toen ik mijn kans schoon zag en niemand op
+mij lette, sloop ik daar af en liep de zaal door bij de deur, roepende:
+"Plaats! ik moet mij gaan verkleeden!"
+
+Zoo kwam ik in minder dan ��n minuut ongehinderd buiten het paleis en,
+door de duisternis begunstigd, begaf ik mij naar de woning van mijn
+vriend, met wien ik dat mislukte avontuur van den koffer had beleefd.
+
+Hij was ten hoogste verwonderd mij te zien in mijn koninklijk
+costuum. Spoedig had ik hem op de hoogte gebracht. Hij wenschte mij
+hartelijk geluk met deze goed gelukte grap en voorspelde mij, dat ik,
+wanneer ik zoo zou voortgaan, de wereld nog eens versteld zou doen
+staan door mijn verstand.
+
+"Maar hoe zullen we die rijke kleeren nu goed kwijtraken?" vroeg ik.
+
+"O, dat is het minste, ik ken iemand, die zonder nieuwsgierig te zijn,
+alles koopt, wat van zijn gading is. Morgen ga ik hem opzoeken."
+
+Den volgenden morgen sliep ik nog, toen hij terugkwam met den koopman
+Ybagnez de S�govi�r, die mij een half versleten pak bracht met
+zilveren knoopen en voor mijn prachtig gewaad en kroon, na eindelooze
+onderhandelingen, dertig pistolen gaf.
+
+Mijn kameraad nam de helft van dat geld, liet mij de rest en zei:
+"Vriend Scipio, met de vijftien pistolen, die je overblijven, raad
+ik je zoo spoedig mogelijk de stad te verlaten, want je begrijpt wel,
+dat men je, op last van den aartsbisschop, overal zal zoeken. Ik zou
+wanhopig zijn, wanneer je na een daad, waardoor je je zoo onderscheiden
+hebt, gevangen werd genomen."
+
+Ik antwoordde, dat ik zoo spoedig mogelijk uit S�villa weg wilde. Na
+een hoed en eenig ondergoed te hebben gekocht, ging ik op weg en kwam
+na drie dagen in Cordova. Ik ging logeeren in een hotel bij den ingang
+van de stad, gaf mij uit voor den zoon van een familie in Tol�do en
+zeide, dat ik voor mijn genoegen reisde. Ik zag er zindelijk genoeg
+uit om dat te doen gelooven en liet den waard toevalligerwijze een paar
+van mijn pistolen zien. Hij vroeg verder niet, misschien uit vrees, dat
+zijn nieuwsgierigheid mij zou kunnen doen besluiten om te verhuizen.
+
+Voor niet te veel geld had ik het daar goed. Er waren 's avonds
+ongeveer twaalf personen aan tafel, die zwijgend zaten te eten. Maar
+een was er, die bijna geen oogenblik zijn mond hield. Hij wist allerlei
+nieuwtjes, grappen en verhalen. Wat mij betreft, ik luisterde er weinig
+naar, maar ten slotte trok hij ook mijn aandacht. Ik hoorde hem zeggen:
+"Alles wat ik tot nu toe verteld heb, heeren, is niets in vergelijking
+met het vermakelijke avontuur, dat voor eenige dagen is afgespeeld in
+het paleis van den aartsbisschop." De man vertelde daarna met groote
+nauwkeurigheid mijn geschiedenis; ik vernam er nu ook het slot van,
+dat ik nog niet wist.
+
+Een oogenblik nadat ik verdwenen was, kwamen zooals de volgorde
+in het stuk dat bepaalde, de Mooren op, die den koning moesten
+oplichten. Ze naderden daarvoor het rustbed, dat, zooals ik zei,
+tusschen de coulissen stond, slechts voor een deel zichtbaar voor
+het publiek. De Mooren moesten koning Leon slapende verrassen, maar
+op het rustbed was niemand te vinden.
+
+Dat gaf dadelijk groote verwarring. Alle acteurs liepen op het tooneel
+en achter de schermen rond, de een riep me, de ander zocht mij en
+een derde wenschte mij naar den duivel.
+
+De aartsbisschop liet vragen, wat dat alles te beteekenen had en men
+moest hem eindelijk wel zeggen, dat de koning niet door de Mooren
+kon worden gevangen genomen, omdat hij er met zijn koninklijk gewaad
+vandoor was gegaan. De prelaat zei: "Gelukkig dat hij ontkomen is
+aan de vijanden van onzen godsdienst. Zeker is hij gevlucht naar
+de hoofdstad van zijn koninkrijk en ik wil niet hebben, dat men hem
+volgt!" Nadat de aartsbisschop dit bevel had gegeven, zei hij, dat
+men moest doorspelen en dat mijn rol gelezen moest worden.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Scipio in dienst bij Velasquez.
+
+
+Zoolang ik geld had, was mijn waard vriendelijk voor mij, maar toen hij
+merkte, dat het op begon te raken, nam hij een andere houding aan, hij
+werd stug en onbeleefd en verzocht mij op zekeren dag, om elders mijn
+intrek te nemen. Ik verliet hem en ging naar de St.-Dominicus-kerk. Een
+oude bedelaar vroeg om een aalmoes. Ik haalde een paar koperstukjes
+uit mijn zak, gaf hem die en zei:
+
+"Mijn vriend, bid God, dat Hij mij spoedig een goede plaats doet
+vinden. Indien uw gebed wordt verhoord, zal ik het goed met u maken."
+
+Bij die woorden keek de bedelaar mij oplettend aan en vroeg: "Welken
+post zoudt ge willen hebben?" Ik antwoordde, dat ik graag lakei zou
+worden in een goed huis. Hij vroeg mij hierop of er haast bij was
+en ik deelde hem mee, dat ik hoe eerder hoe liever geplaatst wilde
+worden, daar ik anders van honger moest sterven, of zijn voorbeeld
+volgen en bedelen.
+
+"Indien gij daartoe gedwongen werdt," zei de oude man, "zou het
+akelig voor u zijn, omdat ge niet aan onze manieren gewend zijt,
+maar indien ge u er wel aan kunt gewennen, dan zoudt ge aan onzen
+toestand de voorkeur geven boven dien der dienstbaarheid. Daar ge
+echter liever een meester hebt, dan als ik een vrij en onafhankelijk
+leven te leiden, zult ge er een hebben. Ik kan u van dienst zijn en
+zal dadelijk mijn krachten voor u inspannen. Kom morgen op hetzelfde
+uur hier, dan zal ik u zeggen, wat ik heb gedaan."
+
+Ik zorgde er voor den volgenden morgen op tijd aanwezig te zijn en
+zag eenige oogenblikken later den bedelaar. Hij verzocht mij hem te
+volgen en bracht mij naar een kelder, niet ver van de kerk, waar hij
+woonde. Wij gingen binnen en nadat wij hadden plaats genomen op een
+bank, die minstens honderd dienstjaren had, zei hij: "Een goede daad
+wordt steeds beloond; ge hebt mij gisteren een aalmoes gegeven en dat
+heeft mij doen besluiten u een betrekking te verschaffen. Ik ken een
+ouden Dominicaner, genaamd vader Alexis, een man van veel invloed. Ik
+heb de eer zijn boodschaplooper te zijn en kwijt mij met zooveel trouw
+en ijver van die taak, dat hij steeds bereid is om zijn invloed voor
+mij of mijn vrienden aan te wenden. Dus zal ik u aan den eerwaarden
+vader voorstellen?"
+
+"Er is geen tijd te verliezen," zei ik tot den bedelaar en wij gingen
+dadelijk naar vader Alexis, dien wij in zijn kamer vonden, bezig met
+schrijven. Hij hield met zijn werk op om met mij te spreken en zei me,
+dat hij mij op verzoek van den bedelaar wilde helpen. "Daar ik gehoord
+heb," vervolgde hij, "dat de heer Baltazar Velasquez een lakei noodig
+heeft, heb ik hem geschreven en hij heeft mij geantwoord, dat hij u zal
+aannemen wanneer ge door mij wordt gezonden. Hij is mijn biechteling en
+vriend. Ge kunt hem vandaag gaan opzoeken." Daarna onderhield de goede
+monnik mij gedurende ongeveer drie kwartier over de plichten, die ik
+had te vervullen. Voornamelijk moest ik zeer ijverig zijn en wanneer
+de heer Velasquez tevreden over mij was, dan zou het mij goed gaan.
+
+Na den geestelijke te hebben bedankt voor zijn goedheid, vertrok ik
+met den bedelaar, die me zei, dat Baltazar Velasquez een oude koopman
+in laken was, een rijke, eenvoudige en goedhartige man. "Ik twijfel
+er niet aan," voegde hij er aan toe, "of ge zult het goed bij hem
+hebben, beter dan bij een heer uit den meer deftigen stand." Nadat ik
+nog ge�nformeerd had, waar mijn nieuwen patroon woonde, nam ik afscheid
+van den bedelaar, met de belofte zijn goede diensten te zullen beloonen
+zoodra mij dat mogelijk was. Ik ging den winkel binnen en vond daar
+twee bedienden; op mijn verzoek den patroon te mogen spreken, bracht
+men mij naar een kantoor, waar de oude heer in een groot register
+bladerde, dat op zijn schrijftafel lag. Hij groette mij vriendelijk
+en ik behoefde niet lang bij dezen man in dienst te zijn om te weten,
+dat hij was, zooals men hem mij had beschreven. Hij was zoo eenvoudig,
+dat ik mij soms geweld aan moest doen om hem niet op de een of andere
+wijze te foppen. Sinds vier jaar was hij weduwnaar en hij had twee
+kinderen, een meisje van achttien en een zoon van vijfentwintig
+jaar. De dochter was streng opgevoed en deugdzaam, maar haar broer
+was, welke moeite men zich ook voor hem gegeven had, een jeugdige
+losbol. Soms kwam hij in twee of drie dagen niet thuis en als zijn
+vader hem dan bij zijn terugkomst verwijten deed, antwoordde hij op
+zoo hoogen toon, dat de grijsaard zweeg.
+
+Op een goeden dag zei mijn meester: "Scipio, mijn zoon Gaspard doet mij
+veel verdriet aan. Hij geeft zich over aan allerlei uitspattingen. Dat
+verwondert mij, want zijn opvoeding is niet verwaarloosd, hij heeft
+steeds goede meesters gehad en vader Alexis, mijn vriend, heeft al het
+mogelijke gedaan, om hem op den goeden weg te houden; maar niets heeft
+mogen baten. Ge zult misschien zeggen, dat ik hem als kind met te veel
+zachtheid heb behandeld. Dat is echter niet altijd het geval geweest,
+ik ben ook wel streng geweest; ik heb hem zelfs in een gesticht laten
+opsluiten, maar daar is hij nog ondeugender geworden. In ��n woord,
+er is niets met hem te beginnen. De hemel zou hier een wonder moeten
+doen."
+
+Indien ik al niet zeer getroffen was door de droefheid van den
+ongelukkigen vader, deed ik althans of ik het was. "Wat beklaag ik u,
+mijnheer!" zei ik. "Een man als gij zijt verdiende een beteren zoon te
+hebben." Hij antwoordde: "Wat zal ik je zeggen, mijn vriend? God heeft
+mij zulk een troost willen onthouden. Onder de redenen tot klagen,
+die ik over Gaspard heb, is er voornamelijk een, die mij veel onrust
+geeft en dat is, zijn lust om mij te bestelen. Niettegenstaande mijn
+waakzaamheid, weet hij daartoe toch maar al te dikwijls gelegenheid
+te vinden. Met den bediende die je voorganger was, was hij het eens
+en daarom heb ik hem weggestuurd. Wat jou betreft, reken ik erop,
+dat je je niet door mijn zoon zult laten omkoopen. Vader Alexis
+heeft je dat zeker wel op het hart gedrukt." Ik antwoordde, dat de
+eerwaarde vader mij wel een uur had onderhouden over den eerbied,
+dien ik moest hebben voor het goed van mijn meester, maar dat zoo
+iets bij mij niet noodig was. Daarna beloofde ik, dat ik hem steeds
+met trouw en ijver zou dienen.
+
+Het is altijd goed, om beide partijen te hooren. De jonge Velasquez,
+die, naar mijn uiterlijk oordeelende, meende dat ik wel even
+gemakkelijk zou zijn te verleiden als mijn voorganger, riep mij apart
+en zei: "Luister eens, waarde vriend, ik begrijp zeer goed, dat mijn
+vader je heeft opgedragen om mij te bespieden, maar ik waarschuw je
+vooruit, dat het geen aangenaam werk is. Als ik merk, dat je het doet,
+sla ik je halfdood; wanneer je mij in plaats daarvan wilt helpen, om
+mijn vader te bedriegen, dan kan je op mijn dankbaarheid rekenen. Om
+nog duidelijker te spreken: je zult je deel hebben. Je hebt nu maar
+te kiezen; verklaar je voor den vader of voor den zoon."
+
+"Mijnheer," antwoordde ik hem, "u zet iemand wel het mes op de keel;
+maar ik zie wel, dat ik uw partij moet kiezen, hoewel het mij spijt
+mijnheer uw vader te moeten verraden."
+
+"Bekommer je daar niet om, hij is een leelijke, oude gierigaard,
+die mij het noodige onthoudt, want als men vijfentwintig jaar is,
+heeft men behoefte aan genoegens."
+
+"Dat ben ik volkomen met u eens en ik ben ook bereid u van dienst te
+zijn, maar we moeten onze goede verstandhouding geheim houden, want
+anders kon men uw trouwen helper wel eens de deur uit jagen. Het kan
+misschien geen kwaad dat u tegenover de buitenwereld op mij afgeeft;
+wees maar brutaal tegen mij. U kunt mij ook wel eens eenige schoppen
+geven, die niet te hard aankomen."
+
+Ik beloofde hem nog, dat ik bij het bedienen aan tafel altijd doen zou,
+of ik er een tegenzin in had hem te helpen. Voor den ouden heer zouden
+dat bewijzen temeer zijn, dat hij mij kon vertrouwen en wanneer ieder
+in huis dacht, dat wij doodsvijanden waren, konden wij des te beter
+onzen slag slaan.
+
+"Mijn jonge vriend," riep Gaspard verheugd, "ik bewonder je, op je
+jeugdigen leeftijd heb je al veel slag voor intrige en dat beschouw
+ik als een gunstig voorteeken voor mij."
+
+Met de belofte alles te zullen doen, om recht te doen wedervaren aan
+de goede meening, die hij van mij had, scheidden wij.
+
+Niet lang daarna was ik in de gelegenheid Gaspard een dienst te
+bewijzen. De oude heer had zijn brandkast in zijn slaapkamer, waar
+ik in en uit mocht gaan, terwijl de toegang aan Gaspard verboden
+was. Dikwijls had ik me zelf afgevraagd, of die brandkast altijd voor
+mij gesloten zou zijn. Op zekeren dag, dat de oude daar bezig was,
+bemerkte ik, dat hij den sleutel verborg onder een kleedje. Ik lette
+goed op die plaats en deelde mijn ontdekking mee aan mijn jongen
+meester.
+
+Deze was zeer verheugd en riep: "Scipio, wat een gelukkige tijding;
+ons fortuin is gemaakt; ik zal je vandaag was geven, dan moet je daar
+den sleutel in afdrukken en mij dat afdruksel geven. Ik zal wel een
+slotenmaker vinden, die ons dan een valschen sleutel bezorgt, want
+Cordova is niet de stad in Spanje, waar men de minste schelmen vindt."
+
+"Waarom?" vroeg ik, "wilt ge u van een valschen sleutel bedienen,
+als wij den goeden kunnen gebruiken?"
+
+"Dat is wel zoo," zei hij, "maar ik ben bang, dat hij dien sleutel
+uit wantrouwen niet lang op een zelfde plaats laat en het zekerste is,
+dat wij er zelf ook een hebben."
+
+Op zekeren morgen, dat mijn oude patroon een bezoek bracht aan vader
+Alexis, wat gewoonlijk lang duurde, nam ik een afdruk van den sleutel,
+maar toen ik dien eenmaal in handen had, kon ik ook niet nalaten,
+er gebruik van te maken. De brandkast was in een oogenblik geopend en
+ik zag voor mij een bekoorlijke verscheidenheid van groote en kleine
+zakken. Ik wist niet welken te kiezen; daar echter de vrees te worden
+ontdekt mij geen langdurig onderzoek toeliet, nam ik maar een van de
+grootsten. Daarna stopte ik den sleutel weer weg, en ging met mijn
+prooi naar mijn kamertje. Later ging ik daarmee naar Gaspard, die zeer
+tevreden over mij was en mij de helft aanbood, maar ik wilde daarvan
+niets weten en zei, dat deze eerste zak voor hem alleen was. Toen ik
+drie dagen later mijn kans schoon zag, nam ik er weer een en daarvan
+stelde ik mij tevreden met een vierde gedeelte, hoewel de jonge
+Velasquez broederlijk met mij had willen deelen. Evenals de eerste,
+bevatte ook deze vijfhonderd kronen.
+
+Zoodra mijn jonge meester zich in het bezit zag van zooveel geld en
+bijgevolg voldoen kon aan zijn hartstocht voor de vrouwen en het spel,
+gaf hij zich daaraan geheel over. Ongelukkig had hij het ongeluk in
+aanraking te komen met een van die bekende coquettes, die het geld
+als het ware verslinden. Ze joeg hem op zoo hooge kosten, dat de
+oude Velasquez spoedig merkte dat er ongewenschte bezoeken aan zijn
+brandkast werden gebracht.
+
+"Scipio," zei hij op een morgen tot me, "ik moet je een ontdekking
+doen, men besteelt mij, mijn brandkast is opengemaakt en ik mis er
+verscheidene zakken geld uit. Wien moet ik daarvan beschuldigen of
+liever gezegd wien anders moet ik beschuldigen dan mijn zoon? Gaspard
+is zeker heimelijk in mijn kamer gekomen of misschien ook wel heb
+jij hem er gebracht, want hoewel ge kwaad met elkaar zijt, twijfel
+ik er toch soms aan of jij het niet met hem eens bent. Maar ik wil
+niet toegeven aan die verdenking omdat vader Alexis voor je trouw
+heeft ingestaan."
+
+Met een huichelachtig gezicht zei ik, dat het goed van anderen mij
+heilig was. De oude heer sprak er niet verder van maar hij bleef
+mij wantrouwen en nam maatregelen tegen onze aanslagen. Hij liet
+een anderen sleutel van zijn brandkast maken en droeg dien altijd
+bij zich. De gemeenschap tusschen de zakken en ons was daardoor
+verbroken, tot groot leedwezen vooral van Gaspard, die geen uitgaven
+meer kon doen voor zijn nimf en nu vreesde, dat hij haar niet meer
+zou kunnen zien. Hij vond daarom een ander middel en vroeg mij geld
+ter leen. Dat werd zoo dikwijls herhaald, dat ik eindelijk niets
+meer over had van hetgeen de aderlatingen van de brandkast mij hadden
+opgeleverd. Toen ik mijn laatste stuk had gegeven meende ik mijn fout
+te hebben goedgemaakt; immers, ik had den zoon en erfgenaam vergoed,
+wat ik den vader had ontstolen.
+
+Toen de jongeman ook die laatste hulpbron zag uitgeput, verviel hij
+in een sombere droefgeestigheid. Hij beschouwde zijn vader slechts als
+een man, die zijn leven ongelukkig maakte. De ellendeling vatte zelfs
+het afschuwelijke plan op om zijn vader te vergiftigen. Hij bepaalde
+er zich niet toe mij deelgenoot te maken van dit plan, maar stelde
+zelfs voor hem te helpen. Bij dit voorstel voelde ik een afschuw van
+hem. Ik zei: "Mijnheer, hoe is het mogelijk, dat ge z�� door den hemel
+zijt verlaten, dat ge mij een dergelijk voorstel kunt doen? Zoudt
+ge in staat zijn uw eigen vader het leven te benemen? Zou men in het
+Christelijke Spanje een misdaad moeten zien begaan, waarvoor men zelfs
+in de meest beschaafde naties met schrik en afschuw zou terugdeinzen?"
+
+Lang sprak ik met Gaspard, om te trachten hem van zijn onmenschelijk
+plan af te brengen, maar hij bleef somber en stil, zoodat ik meende,
+dat hij bij zijn voornemen bleef volharden.
+
+Ten einde raad, besloot ik mijn ouden meester te waarschuwen; ik vroeg
+hem een geheim onderhoud en toen wij in zijn kamer waren opgesloten,
+viel ik op mijn knie�n en badende in mijn tranen, vertelde ik van
+onzen diefstal en van het gesprek, dat ik met Gaspard had gehad.
+
+Welke slechte meening de oude Velasquez ook omtrent het karakter van
+zijn zoon had, zoo iets had hij toch niet verwacht. Hij twijfelde
+echter niet aan de waarheid van mijn mededeeling. "Ik vergeef
+je," zei hij, "ter wille van het gewichtige feit, dat je mij hebt
+meegedeeld. Gaspard staat mij dus naar het leven. De ellendeling
+ziet zelfs niet tegen een vadermoord op! En welke redenen heeft
+hij daarvoor? Ieder jaar verschaf ik hem een som, die voldoende is
+om op behoorlijke wijze van het leven te genieten! Ik kan voor zijn
+uitspattingen toch niet zijn zuster en mijzelf ru�neeren. Maar bewaar
+het geheim, dat je mij hebt verteld. Laat niemand iets merken!"
+
+Zeer nieuwsgierig was ik, te weten welk besluit de ongelukkige vader
+zou nemen, toen hij denzelfden dag Gaspard liet roepen en zonder dat
+hij iets liet merken van hetgeen er in zijn ziel omging, tot hem zei:
+"Mijn zoon, ik heb een brief ontvangen van een vriend uit M�rida. Men
+vraagt mij, of ge wilt trouwen met een meisje van zestien jaar, zeer
+schoon en in het bezit van een aanzienlijke bruidschat. Als gij geen
+bezwaar hebt tegen dit huwelijk, zullen wij ons morgen zeer vroeg op
+weg begeven; wij zullen het meisje bezoeken, bevalt ze u, dan kunt
+ge haar trouwen, zoo niet, dan zal er over een huwelijk niet verder
+worden gesproken."
+
+Zoodra Gaspard van een bruidschat hoorde, was hij bereid mee te gaan
+en, gezeten op goede muilezels, vertrokken zij den volgenden dag.
+
+Toen zij in de bergen waren en op een plaats, die bekend was door
+de roovers, welke dikwijls de reizigers overvielen, steeg Baltazar
+af en verzocht zijn zoon hetzelfde te doen. De jongeman gehoorzaamde
+en vroeg, waarom men hier moest ophouden. De grijsaard keek hem vol
+smart aan en zei: "Dat zal ik je zeggen. Wij gaan niet naar M�rida
+en het geheele huwelijk, waarvan ik je heb gesproken, is slechts een
+verzinsel geweest, om je hier te krijgen. Ondankbare en onnatuurlijke
+zoon! Ik weet welk misdadig plan je hebt. Ik weet, dat je een vergift
+heb bereid, dat mij zou moeten worden gegeven. Maar onverstandige! Denk
+je dan, dat je mij ongestraft het leven zou kunnen benemen? Je misdaad
+zou ontdekt worden en je zou moeten sterven door de handen van den
+beul. Er is een beter middel, om je doel te bereiken, zonder je aan
+een schandelijken dood bloot te stellen. Wij zijn hier op een plaats
+zonder getuigen en waar vaak moorden begaan worden. Indien je mijn
+bloed wil, steek dan de dolk in mijn hart en men zal dien moord aan
+roovers wijten." Bij die woorden maakte Baltazar zijn kleeren los en
+wees de plaats aan, waar deze moest toestooten.
+
+De jonge Velasquez, door deze woorden als door den bliksem getroffen,
+viel buiten bewustzijn aan de voeten van zijn vader. De goede
+grijsaard, wien dit een teeken van berouw scheen, kon aan zijn
+vaderlijke zwakheid geen weerstand bieden, hij hielp den ongelukkige
+op. Deze kwam spoedig weer tot bewustzijn, besteeg zijn muilezel en
+reed weg zonder een woord te spreken.
+
+Baltazar vernam korten tijd later, dat zijn zoon in het Karthuizer
+klooster te S�villa was gegaan, om er de rest van zijn dagen in
+boetedoening te slijten.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Einde van de geschiedenis van Scipio.
+
+
+Een slecht voorbeeld heeft soms ook goede uitwerking. Het gedrag van
+den jongen Velasquez deed mij over het mijne nadenken. Ik begon mijn
+slechte neigingen te bestrijden. Maar de gewoonte, om, wanneer ik
+het geld van anderen kon nemen, dat te doen, was zoo sterk bij mij
+geworden, dat ze niet gemakkelijk te overwinnen was. Maar ik hoopte
+erin te zullen slagen; dikwijls reeds had ik gehoord, dat men om
+deugdzaam te worden het slechts ernstig behoefde te willen.
+
+Onze winkel werd dikwijls bezocht door don Manrique de M�drana, een
+jong edelman en ridder van de orde van Alcantara. Wij hadden in hem
+een van onze beste klanten en ik scheen het geluk te hebben, hem te
+bevallen; steeds als hij bij ons kwam, sprak hij met mij. "Scipio,"
+zei hij op een goeden dag, "ik zou wel iemand als jij tot lakei willen
+hebben." Ik antwoordde: "dat kan gemakkelijk gebeuren, mijnheer, want
+het is een zwak van mij, om zeer gesteld te zijn op de toegenegenheid
+van voorname personen." "Als dat zoo is," hernam Manrique, "zal ik
+mijnheer Velasquez vragen of hij goedvindt, dat je van zijn dienst
+in den mijne overgaat; hij zal mij dat genoegen niet weigeren."
+
+Velasquez maakte werkelijk geen bezwaar, het verlies van een
+schelmachtigen knecht scheen hem niet onherstelbaar. Wat mij betreft,
+de verandering verheugde mij zeer, 't was voor mij een groot verschil:
+knecht te zijn van een burgerman of bediende bij een ridder.
+
+Mijn nieuwe patroon was iemand met een zacht, beminnelijk humeur en een
+goed verstand. Als jongere zoon van een meer beroemd dan rijk huis,
+moest hij leven op kosten van een oude tante, die in Tol�do woonde,
+hem als haar zoon lief had en goed voor hem zorgde. Hij kwam in de
+voornaamste kringen en bezocht vooral dikwijls de markiezin van
+Alm�nara. Dat was een weduwe van twee en zeventig jaar met zulke
+aangename manieren en zooveel geest, dat ze den geheelen adel van
+Cordova aantrok.
+
+Op een avond, dat mijn meester van haar terug kwam, was hij in een
+buitengewoon aangename stemming. "Mijnheer," zei ik, "mag uw getrouwe
+dienaar vragen, of u vanavond ook iets ongewoons overkomen is?"
+
+Hij antwoordde mij, dat hij een ernstig gesprek had gehad met
+de markiezin van Alm�nara. Lachend vroeg ik, of die beminnelijke
+zeventigjarige hem misschien een liefdesverklaring had gedaan. "Het
+is geen spotternij," zei hij, "maar de markiezin bemint mij. Ze heeft
+op de volgende manier tot mij gesproken: "Ik weet, dat ge weinig
+fortuin hebt en ik ken uw adel; ik heb een groote genegenheid voor u
+en ik ben van plan u te trouwen, daar ik geen ander middel weet, om
+u op behoorlijke wijze rijk te maken. Ik weet wel, dat dit huwelijk
+mij in de oogen van de wereld belachelijk zal maken, dat men kwaad
+van mij zal spreken, van mij zeggen zal, dat ik een oude gekkin ben,
+om weer te willen trouwen, maar dat is mij onverschillig. Het eenige,
+wat ik vrees is, dat gij mijn gevoelens niet deelt."
+
+De markiezin deelde mij nog mee, dat ze zeer aanzienlijke goederen
+bezit, wat ik trouwens reeds wist en dat ze mij daarmee bij haar
+leven gaarne gelukkig zou maken.
+
+"Gij hebt zeker maar besloten haar aan te nemen?" vroeg ik.
+
+"Kunt ge daar nog aan twijfelen?" antwoordde hij. "De markiezin is
+niet alleen enorm rijk, maar ze is ook een goede en verstandige vrouw,
+dus zou ik mijn verstand wel moeten hebben verloren, indien ik geen
+gebruik maakte van deze gelegenheid."
+
+Het plan van mijn meester juichte ik sterk toe en ik gaf hem zelfs
+den raad om haast te maken met de uitvoering, omdat de zaak anders
+nog wel eens zou kunnen misloopen.
+
+Gelukkig zette de dame zelve er spoed achter en gaf hare orders z��,
+dat de toebereidselen tot het huwelijk reeds spoedig waren genomen.
+
+Zoodra men in de stad Cordova wist, dat de oude markiezin d'Almenara
+voornemens was te trouwen met den jongen don Manrique de M�drana,
+begon men met de weduwe te bespotten, maar zij liet zich daardoor
+niet van haar plan afbrengen. Zij liet de menschen in de stad praten
+en volgde haren ridder naar het altaar. Hun bruiloft werd schitterend
+gevierd en gaf opnieuw stof aan de kwaadsprekers, die meenden, dat
+een dergelijke pracht en praal niet paste aan zulk een oud mensch.
+
+Nadat het bal afgeloopen was, gingen de jonggehuwden naar een kamer,
+met een kamenier en mij. De oude dame zei daarop tot mijn meester: "Don
+Manrique, dit is uw slaapkamer, de mijne is in een ander gedeelte van
+het huis; den nacht zullen wij ieder in onze eigen kamer doorbrengen,
+over dag zullen wij leven als moeder en zoon."
+
+Toen mijn meester uit beleefdheid wilde tegenspreken, herinnerde
+zij hem er aan, dat ze hem alleen had getrouwd om hem in het bezit
+te stellen van de voordeelen van hare goederen en in ruil daarvoor
+vroeg zij niet anders dan zijn vriendschap.
+
+Na die woorden verliet ze met haar kamenier het vertrek.
+
+Verbaasd bleven mijn meester en ik achter. "Wat zegt ge wel van zulk
+een dame?" vroeg hij. "Mijnheer," zei ik, "welk een geluk haar te
+bezitten. U hebt er alleen de voordeelen van en niet de lasten."
+
+Don Manrique zei nog, dat hij van plan was haar door oplettende
+zorgen voor zooveel goedheid te beloonen. Daarop zocht hij zijn mooi
+bed op en het zal wel geen teleurstelling voor hem zijn geweest,
+dat hij daar alleen moest slapen.
+
+Het was een zeer gelukkig huwelijk en mijn meester was van een
+armen ridder plotseling een zeer rijk man geworden. De echtgenooten
+spraken den volgenden avond af, dat ze, zonder elkaar te hinderen,
+zouden blijven leven als voor hun huwelijk. Toch mag ik dezen lof
+niet aan don Manrique onthouden, hij deed n.l. voor zijn vrouw wat
+weinig anderen in zijn plaats zouden hebben gedaan; hij liet een
+vriendinnetje in den steek waarvan hij hield omdat hij in niets bij
+zijn vrouw achter wilde staan wat consideratie betreft. Het voordeel,
+dat ik daarbij had, was dat ik na eenigen tijd zijn secretaris werd
+op een jaarwedde van vierhonderd kronen.
+
+Op zekeren dag kreeg mijn meester een brief uit Tol�do, waarin hem werd
+medegedeeld, dat dona Th�odora Muscoso, zijn tante, op haar uiterste
+lag. Dadelijk ging hij haar opzoeken en behalve mij nam hij nog een
+knecht en een lakei mee. Wij reden op de beste paarden uit zijn stal
+en waren spoedig te Tol�do, waar wij de oude dame in beteren toestand
+vonden dan wij dachten. Niettegenstaande de uitspraak van den ouden
+dokter, die haar behandelde, begon zij in beterschap toe te nemen,
+minder misschien door de geneesmiddelen dan door het gezelschap van
+haar lieven neef.
+
+Ik zocht mij in die vreemde plaats zoo goed mogelijk te amuseeren. Met
+eenige jongelieden, die ik had leeren kennen, bezocht ik feesten en
+ook gingen wij wel eens naar plaatsen, waar gespeeld werd. Maar ik
+was niet zoo'n handige speler, als don Abel, mijn vorige meester, die
+altijd won. Ik daarentegen verloor steeds, maar ik kreeg een zekeren
+hartstocht voor het spel en het zou misschien verkeerd met mij en de
+kas van mijn meester zijn afgeloopen, wanneer wij niet gered waren
+geworden door de liefde. Op een dag zag ik door de vensters van een
+groot huis een jong meisje, dat mij meer een godin scheen, dan een
+sterveling. Ik zou mij nog van een sterkere uitdrukking bedienen,
+indien er een was, om u juist uit te drukken, welk een indruk haar
+verschijning op mij maakte. Dadelijk informeerde ik en ik vernam, dat
+zij B�atrix heette en kamenier was bij dona Julia, de jongste dochter
+van den graaf de Polan. Niet lang daarna bood ik haar mijn hand aan,
+maar daar wij met het oog op onze positie, den eersten tijd nog niet
+mochten trouwen, besloten wij in stilte te huwen. Dat gebeurde dan
+ook in tegenwoordigheid van Loren�a S�phora en eenige andere personen
+uit het gevolg van den graaf de Polan.
+
+Eenige malen op den dag had ik gelegenheid mijn vrouw te zien en 's
+nachts kwamen wij samen in den tuin. Van een kleine deur, waardoor
+ik daarin kon komen, had zij mij den sleutel gegeven. Nooit zijn
+een paar jonggetrouwden zoo gelukkig geweest, als B�atrix en ik
+waren. Maar de jaloezie kwam ons geluk verstoren. Op een nacht werd ik
+zeer verschrikt, doordat ik het deurtje open vond. In de duisternis
+naderde ik het prieeltje, waarin ik gewoon was, met mijn vrouw te
+spreken. Ik hoorde een mannestem zeggen: "Laat mij dus niet langer
+verlangen, mijn waarde B�atrix. Maak mijn geluk volkomen. Bedenk, dat
+uw fortuin er mee gemoeid is." Inplaats van geduld te hebben en verder
+te luisteren, meende ik, dat het niet noodig was, meer te hooren;
+een woedende jaloezie maakte zich van mij meester. Ik dorstte slechts
+naar wraak en met uitgetrokken degen, trad ik binnen. "Lafaard!" riep
+ik. "Wie ge ook zijn moogt, ge zult mij eerst het leven moeten benemen,
+voor ge mij van mijn eer kunt berooven."
+
+De vreemdeling trok ook zijn degen en verdedigde zich als iemand,
+die al spoedig de wapens beter machtig bleek dan ik--trouwens ik had
+slechts eenige schermlessen ontvangen te Cordova.
+
+Maar welk een vechtersbaas hij was, hij kon een stoot van mij niet
+afweren, of liever gezegd, hij deed een verkeerden pas; en niets
+anders denkende, dan dat ik hem doodelijk had getroffen, snelde ik weg,
+zonder B�atrix te antwoorden, die mij met luide stem riep.
+
+Hier werd Scipio in de rede gevallen door zijn vrouw, die zei: "Ja,
+ik riep om 't misverstand op te helderen. De heer met wien mijn man
+mij hoorde spreken, was don Fernand de Leyva. Deze, die mijn meesteres
+Julia liefhad, had het plan gevormd haar te schaken, omdat hij haar
+niet op een andere wijze meende te kunnen krijgen. Hij had mij een
+onderhoud gevraagd in den tuin om mijn medewerking te vragen waarvan,
+naar hij verzekerde, mijn fortuin zou afhangen. Of ik mijn man al
+riep, hij was verblind van toorn en verliet mij alsof ik hem ontrouw
+was geworden."
+
+Scipio vervolgde hier weer zijn verhaal: "In den toestand, waarin
+ik mij bevond, was ik tot alles in staat. Zij, die bij ondervinding
+weten, wat de jaloezie is en welke uitwerking ze heeft, zelfs op de
+grootste geesten, zullen zich niet verwonderen over de verwarring in
+mijn zwakke hersenen. Van het eene uiterste viel ik in het andere. Voor
+de teederheid, die ik, een oogenblik tevoren, nog voor mijn vrouw had
+gevoeld, was haat in de plaats gekomen. Ik deed een eed, dat ik haar
+zou verlaten en uit mijn gedachten verbannen.
+
+Bovendien meende ik een moord te hebben begaan, en om niet in de
+handen van de justitie te vallen, vluchtte ik dus uit Tol�do. Niets
+anders had ik bij mij dan mijn kleeren en gelukkig had ik in mijn
+zak ongeveer honderd pistolen.
+
+Den geheelen dag liep ik door en 's morgens kwam ik in het dorp
+Muqueda. Daar vond ik een ezeldrijver, die met vier muilezels naar
+Madrid moest. Ik maakte een accoord met hem en besteeg een van
+de dieren.
+
+Nauwelijks waren wij buiten het dorp of de ezeldrijver hief een
+kerkzang aan. Hoewel hij mij doof schreeuwde, riep ik: "Vooruit maar,
+mijn vriend. Indien de hemel u goede longen heeft gegeven, moet ge
+niet nalaten daarvan een goed gebruik te maken."
+
+"O, wat dat betreft, dat doe ik goddank altijd. Ik ben niet zooals de
+meeste voerlieden, die lichtzinnige en gemeene liedjes zingen. Niet
+eens zing ik romances op onze krijgslieden tegen de Mooren, want al
+zijn die niet onzedelijk, ze zijn toch ijdel en passen een Christen
+niet."
+
+Die reinheid van zeden in een ezeldrijver vond ik tamelijk
+zeldzaam. "Maar zeg mij, vriend, hebt ge ook een gelofte van
+kuischheid afgelegd voor 't geval ge in logementen komt met jeugdige
+dienstboden?" "Natuurlijk," antwoordde hij, "ik denk daaraan niets
+anders dan aan de verzorging van mijn muilezels."
+
+Tegen het einde van den dag kwamen wij aan te Illescas. Toen wij in het
+logement kwamen, liet ik aan mijn metgezel de zorg voor onze muilezels
+over en ik ging zelf de keuken binnen, waar ik den waard last gaf een
+goed souper te bereiden, wat hij beloofde zoo uitstekend te doen, dat
+ik mij mijn gansche leven zou herinneren bij hem te hebben gelogeerd.
+
+Terwijl de waard het eten klaarmaakte, ging ik naar de eetzaal, waar
+ik mij uitstrekte op een ruststoel, die daar stond en daar ik den
+vorigen nacht niet geslapen had, viel ik van vermoeienis in slaap. Na
+twee uren kwam mijn metgezel mij roepen met de mededeeling dat ons
+avondeten gereed was.
+
+Wij gingen aan tafel zitten en men bracht ons hazepeper. Ik vond dien
+buitengewoon goed, misschien deed mijn groote eetlust mij zoo gunstig
+oordeelen, of mogelijk kwam het wel door de goede bereiding. Daarna
+kregen wij een schapenbout en daar de ezeldrijver alleen van het
+laatste gerecht zich bediende en het eerste onaangeroerd had gelaten,
+vroeg ik de oorzaak daarvan. Glimlachend antwoordde hij mij, dat
+hij niet van hazepeper hield. Dat antwoord of liever de glimlach,
+waarmee hij het deed vergezeld gaan, kwam mij geheimzinnig voor. "Ge
+verbergt mij," zei ik, "de ware redenen, waarom ge niet van dien
+hazepeper hebt gegeten. Doe mij genoegen en deel mij die mee." "Omdat
+ge zoo benieuwd zijt het te weten," antwoordde hij, "zal ik u zeggen,
+dat ik een tegenzin heb in dat soort van eten, sinds ik eens op een
+avond tusschen Tol�do en Cuen�a heb gezien, dat men een gebakken kater
+gebruikte om er hazepeper van te maken." Hij had die woorden nog niet
+gesproken, of niettegenstaande al mijn honger, was mijn eetlust opeens
+verdwenen. Ik stond woedend van tafel op en verwenschte den hazepeper,
+den waard en zijn logement.
+
+'s Nachts sliep ik beter dan ik verwacht had en den volgenden morgen
+gingen we vroeg op weg. Ik was zoo vol van den hazepeper van den
+vorigen dag dat ik alle beesten, die ik tegenkwam, voor katers aanzag.
+
+Zoodra ik in Madrid was aangekomen en mijn drijver had betaald,
+huurde ik een gemeubileerde kamer. Hoewel ik aan het leven in groote
+steden gewoon was, verbaasde mij toch de pracht, die zich hier aan
+mij vertoonde. Vooral in de nabijheid van het hof raakte ik niet
+uitgekeken.
+
+Het gelukte mij niet spoedig een betrekking te vinden en daar mijn
+geld intusschen opraakte, moest ik mij met al mijn verdiensten tevreden
+stellen met een betrekking bij iemand, die zich letterkundige noemde,
+te Salamanca woonde en voor een familie-aangelegenheid naar Madrid
+was gekomen.
+
+Mijn nieuwe patroon heette don Ignacio de Ipigna. Hij noemde zich
+"don", omdat hij onderwijzer was geweest van een hertog, die hem uit
+dankbaarheid een jaarlijksch pensioen had geschonken. Hij had ook nog
+een pensioen als oud-onderwijzer aan een school en bovendien trok
+hij ieder jaar van het publiek twee- of driehonderd pistolen door
+boeken over moraal, die hij de gewoonte had, te laten drukken. De
+wijze waarop hij zijn werken samenstelde, verdient wel vermeld te
+worden. De beroemde don Ignacio bracht bijna den geheelen dag door
+met het lezen van Hebreeuwsche, Grieksche en Latijnsche schrijvers en
+schreef op kleine vierkante papiertjes alle spreuken of schitterende
+gedachten, die van zijn gading waren. Die papiertjes werden dan door
+mij aan een ijzerdraad geregen, dat den vorm had van een guirlande
+en iedere guirlande vormde een deel.
+
+Wat maakten wij een boeken! De persen zuchtten er onder!
+
+Het ergste was echter, dat hij zijn compilaties voor nieuw en
+oorspronkelijk werk uitgaf. Wanneer de beoordeelaars hem verweten,
+dat hij de ouden plunderde, antwoorde hij met een fier "Furto laetamur
+in ipso."
+
+Intusschen profiteerde ik wel bij dien geleerde; het zou ondankbaar
+zijn, dat niet te erkennen. Ik begon beter te schrijven, omdat ik
+zijn werk moest copieeren. Hij behandelde mij meer als een leerling
+dan als een bediende. Hij zorgde niet alleen voor de vorming van
+mijn geest, maar ook voor mijn zeden. "Scipio," zei hij, wanneer hij
+toevallig hoorde van een of ander schelmstuk, dat door een bediende
+was uitgehaald, "pas op, mijn jongen, dat je zulk een voorbeeld niet
+volgt. Een knecht moet zijn meester dienen met evenveel trouw als ijver
+en deugdzaam worden door het werk, wanneer hij het niet is van natuur."
+
+In ��n woord, don Ignacio liet geen gelegenheid voorbijgaan, om te
+trachten mij te verbeteren en zijn pogingen hadden zulk een goede
+uitwerking, dat ik niet den minsten aandrang gevoelde hem beet te
+nemen gedurende de vijftien maanden, dat ik bij hem woonde.
+
+Mijn meester had een familielid in Madrid genaamd Catalina, die in
+betrekking was bij de min van den prins en van wier tusschenkomst ik
+mij indertijd ook heb bediend om de bevrijding van den heer Gil Blas
+uit den toren van S�govi� te bewerken. Deze Catalina nu wist door
+hare meesteres gedaan te krijgen, dat don Ignacio benoemd werd tot
+het aartsdekenaat te Granada. Zoodra wij de tijding kregen, vertrokken
+wij naar Madrid omdat mijn meester zijn weldoener wilde bedanken. Ik
+had gelegenheid om Catalina te zien en te spreken en--vergeef mij
+waarde B�atrix, want ik meende toen, dat ge mij ontrouw waart--wij
+werden op elkaar verliefd.
+
+Na eenigen tijd maakte mijn meester aanstalten om naar Granada te gaan,
+maar Catalina en ik zagen tegen een scheiding op en dus zonnen wij op
+een middel om die te voorkomen. Ik deed alsof ik ziek was, ik klaagde
+over mijn hoofd, over mijn borst, over alle mogelijke kwalen. Don
+Ignacio liet een dokter komen, waar ik zeer tegen opzag, omdat ik
+vreesde, dat die man wel dadelijk zou ontdekken, dat ik volstrekt niet
+ziek was. Maar gelukkig voor mij en alsof wij het eens waren, zei hij
+na mij goed te hebben opgenomen, dat mijn ziekte ernstiger was dan
+men dacht en dat ik langen tijd mijn kamer zou moeten houden. Mijn
+meester, die begeerig was om naar zijn nieuwe woonplaats te gaan,
+kon om mij zijn vertrek niet uitstellen, hij gaf er de voorkeur aan
+een anderen jongen in zijn dienst te nemen. Hij vertrouwde mij toe
+aan de zorg van een verpleegster aan wie hij een som gelds gaf om mij
+te laten begraven wanneer ik stierf, of om mijn diensten te beloonen
+voor het geval, dat ik van mijn ziekte genas.
+
+Zoodra ik wist, dat don Ignacio naar Granada was, genas ik dadelijk
+van al mijn kwalen. Ik stond op, stuurde mijn dokter weg, die zooveel
+scherpzinnigheid bezat en ontdeed mij van mijn verpleegster, die
+mij meer dan de helft had ontstolen van het geld, dat ze voor mij
+had gekregen.
+
+Intusschen had Catalina hare meesteres Anna de Guevara verteld,
+dat ik bewonderenswaardig geschikt was voor allerlei intriges. Deze
+dame had zulke personen noodig voor hare winstgevende ondernemingen
+en zij nam mij onder haar personeel op. Zij gaf mij verschillende
+opdrachten, die een weinig handigheid vereischten en ik mag zeggen,
+dat ik mij daarvan niet slecht kweet. Zij was spoedig zoo tevreden
+over mij als ik onvoldaan was over haar. De dame was zoo gierig,
+dat ik niet het minste profijt trok van wat ze door mijn werk ontving.
+
+Ik had dan ook al spoedig lust om weg te gaan, maar werd daarvan
+teruggehouden door Catalina, die met den dag verliefder op mij werd
+en mij eindelijk formeel voorstelde haar te trouwen.
+
+"Aanbiddelijke schoone," zei ik, "dat gaat zoo niet; ik moet eerst
+den dood vernemen van een jeugdige persoon, die u voor is geweest en
+van wie ik de echtgenoot ben geworden."
+
+"Maak dat anderen wijs!" riep ze. "Je wilt me vertellen, dat je
+getrouwd bent. Waarom? Alleen omdat je er een tegenzin in hebt om
+mij tot vrouw te nemen."
+
+Tevergeefs trachtte ik haar ervan te overtuigen, dat ik de waarheid
+sprak. Ze gevoelde zich beleedigd en veranderde ten opzichte van mij.
+
+Onder die omstandigheden vernam ik, dat er een lakei noodig was bij
+den heer Gil Blas de Santillano, secretaris van den eersten minister
+en die betrekking stond mij zeer aan. Men zei mij, dat de heer de
+Santillano iemand was van groote verdiensten, zeer in de gunst bij
+den hertog de Lerme en bovendien edelmoedig. Ik liet deze gelegenheid
+niet ongebruikt voorbijgaan en ging mij presenteeren bij den heer
+Gil Blas, die mij op mijn gezicht aannam en die, de hemel geve het,
+mijn laatste meester zal zijn."
+
+Hier eindigde Scipio en richtte zich daarna uitsluitend tot mij:
+"Mijnheer de Santillano, doe mij het genoegen voor de dames te
+getuigen, dat ge mij steeds hebt gekend als een even ijverigen,
+als trouwen dienaar. Ik heb behoefte aan uw getuigenis, om haar te
+overtuigen, dat de zoon van Coscolina zijn zeden heeft gebeterd en
+zijn slechte neigingen bedwongen."
+
+"Ja dames," zei ik toen, "daar kan ik u voor instaan. Indien Scipio
+in zijn jeugd een deugniet is geweest, hij heeft zich sedert dien
+tijd zoo veranderd, dat hij het model is geworden van een volmaakten
+bediende. Wel verre van hem iets te kunnen verwijten in zijn gedrag
+tegenover mij, moet ik eerder bekennen, dat ik groote verplichtingen
+aan hem heb. In den nacht, dat men mij oplichtte en naar den toren
+van S�govi� bracht, redde hij uit de plundering een gedeelte van
+mijn geld en bracht dat in veiligheid. Hij had het zich ongestraft
+kunnen toe�igenen. Hij bepaalde er zich niet toe, om voor mijn geld
+te zorgen; alleen uit vriendschap voor mij, liet hij zich met mij in
+de gevangenis opsluiten. Boven de begeerlijkheden der vrijheid gaf
+hij er de voorkeur aan met mij mijn verdriet te deelen."
+
+
+
+
+
+
+ELFDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Van de grootste vreugde, die Gil Blas ooit gekend heeft en van het
+treurig ongeluk, dat daarop volgde. Van de veranderingen, die aan
+het hof plaats hadden en waardoor Gil Blas er terugkeerde.
+
+
+Scipio en ik waren te beminde echtgenooten, om niet spoedig vader
+te zijn. B�atrix bracht een meisje ter wereld en eenige dagen later
+overlaadde Antonia ons allen met vreugde door mij een zoon te schenken.
+
+Ik zond Scipio naar Valencia, om deze gelukkige tijding aan den
+gouverneur te gaan meedeelen. Deze kwam zelf met zijn vrouw over om
+de kinderen ten doop te houden. Mijn zoon werd Alphonse genoemd en
+het dochtertje van Scipio S�raphine.
+
+De geboorte van mijn zoon verheugde niet alleen de bewoners van het
+kasteel, ook de inwoners van het dorp vierden feest. Maar helaas,
+onze vreugde was niet van langen duur, of liever gezegd, ze ging
+spoedig over in weenen en klagen, door het ongeluk dat twintig jaren
+lang mij nog niet hebben kunnen doen vergeten. Mijn zoon stierf en
+zijn moeder, hoewel de bevalling voorspoedig was geweest, volgde hem
+spoedig. Een hevige koorts nam na een huwelijk van veertien maanden
+mijn lieve vrouw weg.
+
+Het verdriet, dat ik had, is niet te beschrijven, ik viel in een soort
+van verdooving, in een staat van gevoelloosheid. Vijf of zes dagen
+was ik in dien toestand; ik weigerde alle voedsel en zonder Scipio
+geloof ik, dat ik zou zijn doodgehongerd. Maar deze slimme secretaris
+bedacht een middel om mij versterkende middelen te geven; hij bood
+ze mij n.l. met zoo'n somber gezicht aan, dat het den schijn had of
+ze mijn droefheid moesten in stand houden in plaats van mijn leven.
+
+Die trouwe dienaar schreef ook aan don Alphonse, om hem mededeeling
+te doen van het ongeluk, dat mij had getroffen en van den toestand,
+waarin ik verkeerde. Mijn edelmoedige vriend kwam dadelijk naar Lirias
+en ik zal onze ontmoeting nooit vergeten. "Beste Santillano," zei hij,
+"ik kom niet om je te troosten maar om met je te weenen over Antonia,
+zooals gij met mij S�raphine zoudt beweenen, indien ze van mij werd
+weggenomen."
+
+Hoe gebukt ook onder mijn smart, ik gevoelde toch levendig zijn
+goedheid.
+
+Don Alphonse had een lang onderhoud met Scipio over hetgeen ze konden
+doen om mij te onttrekken aan mijn verdriet. Zij meenden, dat het beter
+voor mij zou zijn indien ik mij eenigen tijd verwijderde van Lirias,
+waar alles mij zonder ophouden aan Antonia herinnerde. De gouverneur
+stelde mij voor met hem naar Valencia te gaan en ook Scipio drong
+daarop zoo sterk aan, dat ik toegaf.
+
+Toen ik te Valencia was, deden ook don C�sar en zijn schoondochter
+al het mogelijke om mij te troosten, maar het mocht hun niet gelukken
+mijn droefgeestigheid te verdrijven. Scipio kwam dikwijls van Lirias
+om te zien hoe het met mij ging.
+
+Op een morgen kwam hij mijn kamer binnenloopen en zei: "Mijnheer, er
+is door de stad een gerucht verspreid, dat van de grootste beteekenis
+is voor de geheele monarchie; men zegt, dat koning Filips niet meer
+leeft en dat zijn zoon den troon heeft bestegen. Men voegt er aan toe,
+dat de kardinaal, hertog de Lerme, zijn post heeft verloren en dat don
+Gaspard de Guzman, graaf van Olivarez, eerste minister is geworden."
+
+Door die tijding voelde ik mij een weinig bewogen, ik wist zelf niet
+waarom. Scipio, die dat zag, vroeg of ik geen belang stelde in die
+verandering.
+
+"Welk belang zou ik er in stellen?" vroeg ik. "Ik heb het hof verlaten
+en alle veranderingen daar moeten mij onverschillig zijn."
+
+"Voor een man van uw leeftijd, zijt ge wel wat te beu van de wereld,"
+zei hij. "In uw plaats zou ik een levendig verlangen hebben."
+
+"Welk verlangen?"
+
+"Wel ik zou naar Madrid gaan en den jongen koning mijn gezicht
+toonen om te zien of hij mij nog herkende. Dat genoegen zou ik mij
+verschaffen."
+
+"Ik begrijp je al, je zou willen, dat ik naar het hof terugkeerde om
+er opnieuw mijn fortuin te beproeven, of liever om er weer gierig en
+eerzuchtig te worden."
+
+"Waarom zou uw karakter er opnieuw bedorven worden? Heb meer vertrouwen
+in uw eigen deugden!"
+
+Glimlachend vroeg ik: "Ben je het moe mij zulk een rustig leven te
+zien leiden? Ik dacht, dat mijn rust je meer waard was."
+
+Onder dit gesprek kwamen don C�sar en zijn zoon binnen. Zij bevestigden
+de tijding van den dood van den koning en den val van den hertog
+de Lerme. Ze wisten voorts nog mee te deelen, dat de hertog, die
+toestemming had gevraagd om naar Rome te gaan, deze niet had kunnen
+krijgen en dat hem last was gegeven zich terug te trekken op zijn
+landgoed te Denia.
+
+Vervolgens alsof zij in overeenstemming met Scipio handelden, gaven
+zij mij den raad naar Madrid te gaan om mij aan den jongen koning
+te vertoonen, die mij kende en wien ik zelfs diensten had bewezen,
+die vorsten gaarne beloonen.
+
+"Wat mij betreft," zei don Alphonse, "ik twijfel er niet aan of Filips
+de Vierde zal de schulden betalen, die hij als prins maakte."
+
+"Ik ben van het zelfde gevoelen," zei don C�sar, "en ik zie in een
+bezoek van Santillano aan het hof het middel voor hem om tot hooge
+posten te worden geroepen."
+
+"Waarlijk heeren!" riep ik, "ik geloof niet, dat ge goed nadenkt, over
+hetgeen ge zegt. Als men u hoort, zou ik mij naar Madrid hebben te
+begeven, om dadelijk een man van gewicht te zijn. Maar ge dwaalt. Ik
+ben er integendeel van overtuigd, dat de koning geen acht op mij zou
+slaan, indien ik mij vertoonde. Daarvan zou ik u, om u te overtuigen,
+wel de proef willen geven."
+
+De heeren de Leyva hielden mij aan mijn woord en dwongen mij nu de
+belofte af, dat ik mij dadelijk naar Madrid zou begeven.
+
+Zoodra mijn secretaris mij besloten zag dien tocht te ondernemen,
+verheugde hij zich ten zeerste. Hij verbeeldde zich, dat ik
+onmiddellijk na mijn verschijnen aan het hof met eerbewijzen en
+weldaden zou worden overladen.
+
+Ik besloot dus naar het hof terug te keeren niet met het plan
+de fortuin weer te beproeven, maar om don C�sar en zijn zoon
+tevreden te stellen. Het is waar, dat ik in den grond van mijn hart
+eenige nieuwsgierigheid gevoelde om te weten of de jonge vorst mij
+herkende. Overigens vertrok ik naar Madrid zonder hoop en zonder plan
+eenig voordeel van de nieuwe regeering te trekken. Scipio vergezelde
+mij; de zorg voor het kasteel hadden wij overgelaten aan B�atrix,
+die een goede huishoudster was.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Gil Blas begeeft zich naar Madrid; hij verschijnt aan het hof;
+de koning herkent hem en beveelt hem bij zijn eersten minister
+aan. Gevolg van die aanbeveling.
+
+
+Nog geen acht dagen later reisden wij naar Madrid; don Alphonse had
+ons twee van zijn beste paarden gegeven, om sneller te kunnen gaan. Wij
+gingen logeeren bij Vincent Forero, die ons van vroeger kende.
+
+Daar deze hotelhouder er op uit was, om alles te weten wat er
+aan het hof en in de stad voorviel, vroeg ik hem welk nieuws er
+was. "Heel wat," antwoordde hij; "sinds den dood van den koning,
+hebben de vrienden en partijgangers van den hertog de Lerme alles
+gedaan, om hem in zijn waardigheid te herstellen, maar hunne pogingen
+zijn vergeefsch geweest; de graaf van Olivar�s heeft het van hen
+gewonnen. Men beweert, dat Spanje bij die wisseling niet heeft verloren
+en dat de nieuwe minister zooveel talent bezit, dat hij wel de wereld
+zou kunnen regeeren. Zeker is het, dat het volk zeer hooge gedachten
+van hem heeft."
+
+Twee dagen na mijn aankomst te Madrid, ging ik naar het hof en ik
+zorgde op zijn weg te zijn, toen hij naar zijn kabinet ging. Maar
+hij zag mij niet. Den volgenden dag keerde ik op dezelfde plaats
+terug, maar ik was niet gelukkiger. Den derden dag wierp hij in
+het voorbijgaan, een blik op mij, maar hij scheen niet de minste
+aandacht aan mijn persoon te schenken. Daar trok ik partij van. "Je
+ziet wel," zei ik tegen Scipio, die mij vergezelde, "dat de koning
+mij niet herkent of indien hij het misschien wel deed er zich niet
+om bekommert, om de kennismaking met mij te hernieuwen. Ik geloof,
+dat wij maar goed zullen doen, als we weer naar Valencia gaan."
+
+"Laten wij daar niet zoo'n haast mee maken, mijnheer, u weet beter dan
+ik, dat men aan het hof slechts slaagt, indien men geduld heeft. Blijf
+u aan den jongen koning vertoonen, dan moet hij u wel nauwkeuriger
+opnemen en dan zal hij zich ongetwijfeld uw werk bij de schoone
+Catalina herinneren."
+
+Opdat Scipio mij niets te verwijten zou hebben, bleef ik het drie
+weken volhouden, om geregeld aan het hof te verschijnen en op zekeren
+dag werd de koning door mijn gezicht getroffen en liet hij mij roepen.
+
+Ik trad zijn kabinet binnen, wel eenigszins zenuwachtig, mij alleen
+te bevinden met mijn vorst.
+
+"Wie zijt gij?" vroeg hij. "Uw trekken komen mij niet onbekend
+voor. Waar kan ik u hebben gezien?"
+
+"Sire. Ik heb de eer gehad u eens op een nacht met den graaf de Lemos
+te begeleiden naar...."
+
+"Ah! Ik herinner het mij; gij waart de secretaris van den hertog
+de Lerme en uw naam is, als ik mij niet bedrieg, Santillano. Ik heb
+niet vergeten, dat ge mij bij die gelegenheid diensten hebt bewezen
+en dat ge daarvoor slecht zijt beloond geworden. Zijt ge niet in de
+gevangenis geweest voor dat avontuur?"
+
+"Ja Sire," antwoordde ik, "ik ben zes maanden in S�govia opgesloten
+geweest, maar door uwe goedheid werd ik bevrijd."
+
+"Daarmee is onze rekening niet vereffend. 't Was niet voldoende u
+in vrijheid te stellen; op andere wijze zal ik goedmaken, wat ge uit
+liefde voor mij hebt geleden."
+
+Toen de vorst die laatste woorden had uitgesproken, kwam de graaf van
+Olivar�s in het kabinet. Hij was verbaasd daar een onbekende te zien en
+zijn verwondering nam nog toe, toen de koning zei: "graaf, ik beveel
+u dezen jongen man aan, wil er voor zorgen, dat hij vooruit komt." De
+minister boog en nam mij van het hoofd tot de voeten op, zeer benieuwd,
+te weten wie ik was. De koning gaf mij een wenk om te vertrekken en
+zei: "Mijn vriend, de minister zal niet nalaten een nuttig gebruik
+van uw diensten te maken en daarbij aan uw belangen te denken."
+
+Ik verliet het kabinet en trad op Scipio toe, die zeer verlangend
+was om te vernemen, wat de koning had gezegd.
+
+"Naar uw gezicht te oordeelen," zei hij, "zullen wij inplaats van
+naar Valencia terug te keeren, wel hier blijven wonen." Woord voor
+woord vertelde ik hem daarna het korte onderhoud, dat ik met den
+koning had gehad.
+
+"Beken nu maar," riep hij, "dat ik u geen slechten dienst heb bewezen,
+door aan te dringen op uw reis naar Madrid. Reeds zie ik u in een
+prachtige positie. Ge zult de Calderone worden van den graaf van
+Olivar�s."
+
+"Dat zou ik niet willen. Liever had ik een plaats, waar ik geen
+gelegenheid had, om onrechtvaardigheden te begaan, of misbruik te
+maken van de goedheid van den koning. Na het gebruik, dat ik in het
+verleden van mijn positie heb gemaakt, kan ik mij niet genoeg wachten
+voor de gierigheid en de eerzucht."
+
+"De minister," zei Scipio, "zal u wel een goede betrekking geven,
+die ge kunt vervullen zonder op te houden een eerlijk man te zijn."
+
+Den volgenden morgen ging ik naar den graaf die gewoon was v��r
+zonsopgang audi�ntie te verleenen. Ik ging in een hoek van de zaal
+staan en daar nam ik den graaf goed op, want ik had in het kabinet van
+den koning weinig aandacht aan zijn persoon kunnen schenken. Hij was
+een groote man, niet knap van uiterlijk. Alle menschen, die met hem
+moesten spreken, ontving hij met zekere welwillendheid en vriendelijk
+nam hij de verzoekschriften in ontvangst, die men hem aanbood. Toen
+het echter mijn beurt was om hem te naderen, wierp hij mij een koelen
+blik toe, keerde mij den rug toe zonder zich te verwaardigen mij aan
+te hooren en ging weer in zijn kabinet. Ik vond hem toen nog leelijker
+dan hij door de natuur reeds was en verliet de zaal, zeer verbaasd
+over zulk een ontvangst, en niet wetende, wat ik er van moest denken.
+
+"Weet je," vroeg ik aan Scipio, die mij buiten opwachtte, "welke
+ontvangst men mij heeft bereid?"
+
+"Neen," antwoordde hij, "maar dat is niet moeilijk te raden. De
+minister zal u overeenkomstig den wensch van den koning een mooie
+betrekking hebben aangeboden." "Daar bedrieg je je in," antwoordde
+ik en vertelde hem vervolgens wat er was gebeurd.
+
+Hij luisterde aandachtig toe en zei daarop: "De graaf moet u niet
+hebben herkend of voor een ander hebben aangezien. Ik raad u aan hem
+nog eens te bezoeken, dan zal hij u wel op een andere wijze ontvangen."
+
+Ik volgde den raad van mijn secretaris en bezocht den minister weer,
+die mij echter zoo mogelijk nog onbeleefder behandelde dan den
+eersten keer.
+
+Daarover was ik zoo verontwaardigd, dat ik onmiddellijk naar Valencia
+wilde teruggaan. Scipio verzette zich daartegen, hij kon nog maar
+niet besluiten zijn hoopvolle verwachtingen op te geven.
+
+"Zie je niet," vroeg ik hem, "dat de minister mij van het hof wil
+verwijderen? De koning heeft zijn genegenheid voor mij betuigd,
+maar die is niet voldoende om den tegenzin van zijn gunsteling te
+overwinnen. Laten wij dus dien geduchten vijand ontloopen."
+
+"In uw geval," antwoordde hij, "zou ik niet zoo gemakkelijk het terrein
+vrijlaten. Ik zou opheldering willen hebben over die ontvangst en mij
+bij den koning gaan beklagen, dat de minister zoo weinig acht heeft
+geslagen op zijn aanbeveling."
+
+"Dat is een slechte raad, mijn vriend, en het zou mij zeker berouwen,
+indien ik zulk een onvoorzichtigen stap deed. Zelfs ben ik er niet
+zeker van of ik niet eenig gevaar loop, door hier langer in de stad
+te blijven."
+
+Mijn secretaris begon na te denken. Hij zag in, dat wij met een man
+te doen hadden, die ons misschien naar den toren van S�govi� kon
+zenden en verzette zich dus niet langer tegen ons vertrek uit Madrid,
+dat wij besloten den volgenden dag te verlaten.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Wat Gil Blas belette zijn voornemen uit te voeren en het hof te
+verlaten en van den gewichtigen dienst, dien Joseph Navarro hem bewees.
+
+
+Op den terugweg naar het hotel ontmoette ik Joseph Navarro, chef van
+dienst bij don Balthazar de Zuniga en mijn ouden vriend. Ik twijfelde
+een oogenblik, of ik zou doen alsof ik hem niet zag, dan wel of ik
+hem vergiffenis zou vragen, dat ik hem zoo slecht had behandeld. Ik
+besloot tot het laatste, groette en hield hem staande met de woorden:
+"herkent ge me? En wilt ge nog zoo goed zijn, om te spreken met iemand,
+die met ondankbaarheid uw vriendschap voor hem heeft vergolden?"
+
+"Ge bekent dus, dat ge niet goed tegenover mij hebt gehandeld?" vroeg
+hij.
+
+"Ja," antwoordde ik, "en ge zijt in uw recht, wanneer ge mij overlaadt
+met verwijten. Ik kan u echter verzekeren, dat het gebeurde mij
+oprecht spijt."
+
+"Als dat zoo is," riep Navarro, "dan zullen wij het gebeurde maar
+vergeten." En wij drukten elkaar hartelijk de hand.
+
+Hij had van mijn gevangenneming gehoord, maar wist niet, wat er
+verder met mij was gebeurd. Ik vertelde hem dat, deelde hem ook mee,
+dat ik een onderhoud had gehad met den jongen koning, sprak daarna
+van de slechte ontvangst bij den minister en van mijn voornemen,
+om de eenzaamheid weer te gaan opzoeken.
+
+"Ga in geen geval weg," zei hij; "dat de koning u zijn vriendschap
+heeft betuigd, moet u in ieder geval van groot voordeel zijn. Onder
+ons gezegd is de minister een fantastisch en eigenaardig heer;
+hij zit vol grillen. Soms, zooals in dit geval, gedraagt hij
+zich onuitstaanbaar en hij zelf alleen heeft den sleutel van zijn
+vreemdsoortige daden. Overigens, wat voor reden hij ook gehad kan
+hebben voor de slechte ontvangst, houd voet bij stuk en profiteer van
+de vriendschap van den koning. Vanavond zal ik er een paar woorden
+over spreken met don Balthazar de Zuniga, mijn meester, die de oom
+is van den graaf en nu met hem in de regeering zit."
+
+Navarro vroeg mij vervolgens nog mijn adres en daarna scheidden wij.
+
+Den volgenden dag al zag ik hem weer bij mij. "Mijnheer de Santillano,"
+zei hij, "ge hebt een beschermer, mijn meester wil u helpen. Na alles
+wat ik hem van u heb gezegd, heeft hij mij beloofd, met zijn neef over
+u te spreken en ik twijfel er niet aan of dat zal in uw voordeel zijn."
+
+Twee dagen later stelde Navarro mij voor aan don Balthazar, die
+mij zeer vriendelijk ontving. "Mijnheer de Santillano," zei hij,
+"uw vriend Joseph heeft mij zooveel goeds van u verteld, dat het mij
+een genoegen is, u van dienst te kunnen zijn."
+
+Ik maakte een diepe buiging en antwoordde, dat ik zeer veel
+verplichting had aan Navarro, die mij de protectie had verschaft van
+een staatsman, dien men met recht "den fakkel van den ministerraad"
+noemde.
+
+Bij dit vleiend antwoord klopte don Balthazar mij lachend op den
+schouder en zei: "Ge moet morgen nog maar eens naar den eersten
+minister gaan, dan zult ge wel beter over hem tevreden zijn."
+
+Zoo verscheen ik dus voor de derde maal bij den minister. Zoodra deze
+mij onder de menigte zag, wierp hij mij een blik toe, die vergezeld
+ging van een glimlach. Dat wekte bij mij de verwachting op van een
+betere ontvangst en deze werd niet bedrogen.
+
+Nadat de audientie was afgeloopen, liet de graaf mij in zijn kabinet
+gaan, waar hij zei: "Mijn vriend Santillano, neem mij niet kwalijk,
+dat ik, om mij te vermaken u eenige onaangename oogenblikken heb
+bezorgd. Ik wilde eens een proef met u nemen en zien, wat ge in uw
+boosheid zoudt doen. Ge hebt u zeker verbeeld niet in mijn smaak te
+vallen, maar ik kan u het tegendeel verzekeren. Ook al had de koning
+u niet bij mij aanbevolen, dan zou ik u toch hebben vooruitgeholpen
+uit eigen beweging. Bovendien heeft mijn oom, don Balthazar de Zuniga,
+wien ik niets kan weigeren, in uw belang gesproken."
+
+Na wat er vooraf gegaan was, was deze vriendelijke ontvangst mij
+dubbel aangenaam.
+
+"Kom in den namiddag hier terug en vervoeg u bij mijn intendant. Ik zal
+hem orders omtrent u geven." Met die woorden verliet de minister mij om
+naar gewoonte de mis te gaan hooren en daarna den koning te bezoeken.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Gil Blas maakt zich bemind bij den graaf van Olivar�s.
+
+
+Na den middag was ik terug bij den eersten minister en vroeg naar zijn
+intendant, die don Raimond Caporis heette. Zoodra ik mijn naam had
+genoemd, ontving hij mij met alle teekenen van eerbied. Hij verzocht
+mij hem te volgen en bracht mij naar een vleugel van de tweede
+verdieping. "Hier heeft de minister voor u een woning ingericht. Ge
+zult iederen dag op zijn kosten een tafel hebben van zes couverts,
+door zijn eigen personeel worden bediend en er zal steeds een koets
+tot uw beschikking zijn. Dat is nog niet alles, de minister heeft mij
+uitdrukkelijk bevolen dezelfde zorgen voor u te hebben, alsof ge tot
+zijn familie zoudt behooren."
+
+"Wat voor den duivel!" zei ik in stilte, "zou dat alles beteekenen? Hoe
+moet ik die onderscheidingen opvatten? Zou de minister zich weer ten
+koste van mij willen vermaken? Maar komt zoo iets eigenlijk wel te
+pas voor een minister van den kroon?"
+
+Terwijl ik zoo in die onzekerheid tusschen hoop en vrees zweefde, kwam
+een page mij zeggen, dat de graaf mij wenschte te zien. Onmiddellijk
+begaf ik mij naar zijn kabinet, waar ik hem alleen vond.
+
+"Welnu Santillano, zijt gij tevreden over uw logies en over de bevelen,
+die ik don Raimond heb gegeven?"
+
+"Excellentie," antwoordde ik, "uw goedheid is zoo overstelpend groot,
+dat ze mij verlegen maakt."
+
+"Waarom?" vroeg hij. "Kan ik wel te veel eer bewijzen aan een man,
+die mij door den koning speciaal is aanbevolen? Ik doe niet anders
+dan mijn plicht, wanneer ik u op zulk een wijze behandel. Verwonder u
+niet over hetgeen ik voor u doe en reken erop, dat een schitterende
+positie u niet zal ontgaan, indien ge aan mij even gehecht blijft,
+als aan den hertog de Lerme. Maar van dien heer gesproken, men zegt,
+dat hij zeer intiem met u was. Ik ben benieuwd te weten, hoe gij met
+elkaar hebt kennis gemaakt en welk werk hij liet doen. Verberg mij
+niets; ik vraag van u een oprecht en getrouw verhaal."
+
+Ik herinnerde mij op dat oogenblik de verlegenheid, waarin ik
+verkeerde, toen ik mij tegenover den hertog de Lerme in een
+zelfden toestand bevond en op welke wijze ik mij er toen had
+uitgered. Diezelfde practijk deed mij ook nu weer dienst. Ik verzachtte
+de ruwe kanten van mijn verhaal en liep licht heen over de zaken,
+die mij weinig eer aandeden. Ook spaarde ik den hertog de Lerme,
+hoewel ik mijn toehoorder misschien meer genoegen had gedaan, door
+het tegendeel. Wat don Rodrigo de Calderone aanging, hem ontzag ik
+in geen enkel opzicht. Ik deelde alles mee, wat mij bekend was van
+zijn kunstgrepen in het begeven van betrekkingen, het verleenen van
+gratificati�n als anderszins.
+
+"Wat ge mij van Calderone zegt," zei de minister, "komt overeen met
+zekere memoires, die men bij mij tegen hem heeft ingediend en die
+nog zwaardere beschuldigingen bevatten. Men zal weldra zijn vonnis
+beteekenen en wanneer ge wenscht, dat hij de doodstraf zal ondergaan,
+dan zal uw wensch, geloof ik, worden bevredigd."
+
+"Ik wensch zijn dood niet," zei ik, "hoewel het niet aan hem gelegen
+heeft, dat ik den mijne niet heb gevonden in den toren van S�govi�,
+waar hij mij zoolang heeft laten gevangen houden."
+
+"Hoe!" riep de minister verwonderd, "heeft don Rodrigo uw gevangenschap
+veroorzaakt? Dat is iets, wat ik niet wist. Don Balthazar, aan wien
+Navarro uw geschiedenis heeft verteld, zei me wel, dat wijlen de
+koning u liet opsluiten, om u ervoor te straffen, dat ge den prins
+op een verdachte plaats hadt gebracht, maar ik kan mij niet denken,
+welke rol Calderone in dit stuk heeft gespeeld."
+
+"Die van een minnaar, die zich wil wreken," antwoordde ik en ik
+vertelde hem haarfijn, hoe de zaak zich had toegedragen. Hoe ernstig
+hij ook anders was, moest hij nu toch herhaaldelijk lachen. Vooral
+Catalina, nu eens nicht en dan weer kleindochter, vermaakte hem zeer
+en niet minder het deel, dat de hertog de Lerme in de zaak had gehad.
+
+Toen ik mijn verhaal had ge�indigd, liet de graaf mij gaan met de
+toezegging, dat hij mij den volgenden dag werk zou geven. Dadelijk
+ging ik naar don Balthazar, om hem te bedanken voor de mij bewezen
+diensten en naar mijn vriend Joseph, wien ik een getrouw verslag wilde
+doen van al wat er tusschen den eersten minister en mij was besproken.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+Van het geheime onderhoud, dat Gil Blas had met Navarro en van het
+eerste werk, dat de graaf van Olivar�s hem gaf.
+
+
+Zoodra ik Joseph zag, zei ik hem, dat ik hem verschillende zaken
+had mee te deelen. Hij bracht mij daarop naar een vertrek, waar wij
+ongestoord konden spreken. Nadat ik hem alles verteld had vroeg ik,
+wat hij ervan dacht.
+
+"Ik denk," antwoordde hij, "dat ge op weg zijt fortuin te maken. Alles
+lacht u toe. Ge bevalt den eersten minister en wat niet onderschat moet
+worden, ik kan u denzelfden dienst bewijzen, dien mijn oom Melchior
+de la Ronda u bewees, toen ge in dienst kwaamt bij den aartsbisschop
+van Granada. Hij bespaarde u de bestudeering van den prelaat en van de
+voornaamste personen van zijn huis, door u tevoren hunne verschillende
+karakters te beschrijven; op zijn voorbeeld wil ik u den graaf doen
+kennen, de gravin en dona Maria de Guzman, hunne eenige dochter.
+
+"Laten wij dan beginnen met den minister. Hij is levendig, scherpzinnig
+en geschikt om groote plannen te vormen. Hij geeft zich uit voor
+een veelzijdig man, omdat hij eenig besef heeft van verschillende
+wetenschappen. Hij verbeeldt zich een bekwaam rechtsgeleerde, een
+groot krijgsman en een fijn staatsman te zijn. Bovendien is hij
+zeer koppig en vindt hij zijn eigen meening steeds de beste. Ik
+moet daarbij voegen, dat hij van natuur een groote welsprekendheid
+heeft gekregen; ook schrijft hij goed. Zooals ik u reeds gezegd heb,
+is hij zeer grillig. Dit voor zoover zijn hoofd betreft; wat zijn
+hart aangaat is hij edelmoedig en een trouw vriend. Men zegt, dat
+hij wraakzuchtig is, maar welke Spanjaard is dat niet? Ook zegt men,
+dat hij ondankbaar is, omdat hij den Hertog d'Uz�de en Broeder Louis
+Aliaga heeft doen verbannen, aan wie hij groote verplichtingen had
+maar ook dit is te vergeven; het verlangen om eerste Minister te
+worden stelt iemand wel vrij van den plicht der dankbaarheid.
+
+Dona Agn�s de Zuniga � Velasco, de gravin, is een dame, van wie ik
+alleen dit gebrek weet, dat ze de gunsten, die zij weet te verwerven,
+met ponden gouds laat betalen.
+
+Wat dona Maria de Guzman aangaat, zij kan doorgaan voor een
+voortreffelijk meisje en is het ideaal van haar vader. Regel u
+daarnaar. Maak het hof aan de dames en toon u aan den graaf even trouw,
+als ge het waart aan den hertog de Lerme, voor hij u naar S�govia zond.
+
+Ook zou ik u nog raden, om nu en dan don Balthazar, mijn meester,
+te bezoeken. Hoewel ge hem nu niet direct meer noodig hebt, kan het
+geen kwaad zijn vriendschap te bewaren, want de gelegenheid kan zich
+voordoen, dat hij u van dienst kan zijn."
+
+"Zou er," vroeg ik Navarro, "nu oom en neef samen den staat besturen,
+geen gevaar kunnen bestaan, dat er jaloezie tusschen hen rees?"
+
+"Neen, want toen ze na den dood van den koning zoo handig hadden
+gemanoeuvreerd, dat ze het van al hun vijanden en mededingers wonnen,
+hebben ze de werkzaamheden zoo geregeld, dat ze daarin onafhankelijk
+van elkaar zijn. De neef, die eerste minister werd, heeft aan zijn
+oom de buitenlandsche aangelegenheden opgedragen en zichzelf met die
+van het binnenland belast."
+
+Na dit onderhoud met Joseph, waarvan ik mij voornam te profiteeren,
+zocht ik den heer de Zuniga op, om hem te bedanken voor zijn
+goedheid. Hij antwoordde mij zeer beleefd, dat ik ook in het vervolg
+op zijn hulp zou kunnen rekenen, wanneer ik die mocht noodig hebben.
+
+Denzelfden avond verliet ik mijn hotel, om mijn intrek te nemen bij den
+eersten minister, waar ik met Scipio in mijn kamer soupeerde. Het was
+de moeite waard ons daar te zien. Wij werden er bediend door lakeien
+en alles ging met groote deftigheid toe, tot Scipio, nadat wij alleen
+waren gebleven, aan zijn vroolijkheid lucht kon geven.
+
+Wat mij betreft, hoewel hoogst voldaan over mijn schitterende positie,
+liet ik mij niet verblinden. 's Nachts sliep ik rustig, terwijl
+Scipio den halven nacht lag uit te rekenen hoeveel hij later zijn
+kleine S�raphine wel als bruidschat zou kunnen geven.
+
+Den volgenden morgen was ik nauwelijks aangekleed of ik werd bij den
+minister geroepen.
+
+"Santillano," zei hij, "ge hebt mij gezegd, dat ge bij den hertog de
+Lerme dikwijls memoires had te redigeeren. Ik heb iets te schrijven,
+wat voor mij uw proefstuk zal zijn. Ik zal u zeggen, wat de zaak is. Er
+moet een stuk worden samengesteld, dat het publiek gunstig stemt voor
+mijn bewind. Reeds heb ik in het geheim het gerucht laten verspreiden,
+dat ik de zaken in zeer ontredderden toestand heb gevonden. Nu moet
+het duidelijk worden gemaakt voor het hof en voor het volk, dat de
+monarchie tot een treurigen staat is vervallen. Er moet daarvan een
+treffende schilderij worden opgehangen, waardoor het niet mogelijk
+wordt mijn voorganger te betreuren. Daarna moet ge de maatregelen
+roemen, die ik reeds heb genomen om de regeering van den koning
+roemrijk, zijn staten bloeiend en zijn onderdanen volmaakt gelukkig
+te maken."
+
+Nadat de minister mij dit gezegd had, gaf hij mij een vel papier,
+waarop de punten stonden, waarover men zich onder de vorige regeering
+beklaagd had. Er waren tien artikelen en het minste was al gewichtig
+genoeg om onze goede Spanjaarden in opschudding te brengen.
+
+In een klein kabinetje, dat mij als werkkamer was aangewezen,
+begon ik dadelijk aan mijn werk. Eerst schilderde ik den treurigen
+staat, waarin zich het koninkrijk bevond; de schatkist uitgeput,
+de koninklijke inkomsten aangewend ten bate van partijgangers, de
+marine vervallen. Vervolgens wees ik op de fouten begaan door de
+laatste regeering en op de noodlottige gevolgen, die deze konden
+hebben. Ik beschreef het gevaar waarin het koninkrijk verkeerde en
+veroordeelde zoo heftig het vorige ministerie, dat het verlies van den
+hertog volgens mijn geschrift een groot geluk was geweest voor Spanje.
+
+Om de waarheid te zeggen speet het mij niet, dat ik den hertog, hoewel
+ik geen haat tegen hem gevoelde, dezen dienst kon bewijzen. Zoo is
+nu eenmaal de mensch!
+
+Eindelijk, na een somber tafereel van de rampen, die Spanje bedreigden,
+stelde ik de gemoederen gerust door het licht te werpen op schoone
+verwachtingen in de toekomst. Ik liet het voorkomen alsof de graaf
+van Olivar�s een bestuurder was, door den hemel voor het heil der
+natie geschonken. Gouden bergen beloofde ik.
+
+In ��n woord, ik gaf zoo goed de bedoeling van den minister weer, dat
+hij verrast was over mijn werk, toen hij dat tot het eind had gelezen.
+
+"Santillano, ik had nooit gedacht, dat ge zoo goed zulk een stuk
+zoudt kunnen samenstellen. Weet ge wel, dat dit een werk is een
+staatssecretaris waardig! Het verwondert mij niet, dat de hertog de
+Lerme u gelegenheid gaf, uw pen te gebruiken. Uw stijl is sober en toch
+elegant; alleen vind ik hem hier en daar een weinig te natuurlijk." Hij
+bracht eenige kleine veranderingen in mijn werk aan en zond mij als een
+bewijs van zijne tevredenheid door don Raimond driehonderd pistolen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Van het gebruik, dat Gil Blas maakte van de driehonderd pistolen
+en van de zorgen, waarmee hij Scipio belastte. Succes van het stuk,
+waarvan in het vorige hoofdstuk wordt gesproken.
+
+
+Deze weldaad van den minister gaf Scipio opnieuw aanleiding, om mij
+te feliciteeren, dat ik aan het hof was gekomen. "Spijt het u nu nog,
+dat ge uw eenzaamheid hebt verlaten? Leve de graaf! Dat is een andere
+patroon dan zijn voorganger. De hertog de Lerme liet u, hoe zeer ge
+aan hem gehecht waart, drie maanden wachten, zonder u iets te geven
+en de graaf geeft u nu reeds een gratificatie, waarop ge eerst hadt
+kunnen hopen na langdurige diensten. Ik wilde wel, dat de heeren de
+Leyva getuigen waren van uw geluk of er althans van wisten!"
+
+"Het is tijd," zei ik, "hen daarvan in kennis te stellen en daarover
+wilde ik juist met je spreken. Ik twijfel er niet aan, of zij wachten
+met ongeduld eenig bericht van mij, maar ik heb er mee gewacht hun
+dat te zenden, tot ik zekerheid had, of ik al dan niet aan het hof
+zou blijven. Nu ik weet waaraan ik mij heb te houden, kunt ge naar
+Valencia gaan zoodra ge wilt."
+
+"Wat zullen de heeren blij zijn, als ik zulke goede berichten breng! De
+twee paarden van don Alphonse staan klaar. Ik zal op weg gaan met
+een lakei van den graaf. Behalve dat het aangenaam voor mij zal zijn,
+om een reisgezel te hebben, maakt een livrei van den eersten minister
+den noodigen indruk."
+
+Ik kon niet nalaten te lachen om de zotte ijdelheid van mijn secretaris
+en nochtans, misschien nog ijdeler dan hij, liet ik toe hetgeen
+hij wilde.
+
+"Ga op reis," zei ik, "en kom spoedig terug, want ik heb nog iets
+anders voor je te doen. Ik wil je n.l. naar Asturi� zenden, om geld
+aan mijn moeder te brengen. Eenigen tijd geleden reeds had ze honderd
+pistolen van mij moeten ontvangen en je moet haar die persoonlijk
+ter hand stellen."
+
+"Het spijt mij, dat ik u niet aan die zaak heb helpen herinneren,
+maar wees gerust; over zes weken of eerder ben ik terug en ik zal
+u dan verslag doen van mijn zendingen. Ik zal de heeren de Leyva
+hebben gesproken, uw kasteel en Ovi�do hebben bezocht, aan welke
+stad ik niet kan denken, na de onaangename behandeling, die wij er
+hebben ondervonden, zonder driekwart van de bewoners naar den duivel
+te wenschen."
+
+Hierna gaf ik Scipio honderd pistolen voor mijn moeder en honderd
+voor hem zelf, opdat het hem op reis aan niets zou ontbreken.
+
+Eenige dagen na zijn vertrek liet de minister ons stuk drukken, dat
+zoodra het publiek werd, het onderwerp uitmaakte van alle gesprekken
+te Madrid. Het volk, vriend van alles wat nieuw is, was zeer ingenomen
+met dit geschrift. De uitputting van de financi�n, die in levendige
+kleuren was geschilderd, zette het op tegen den hertog de Lerme.
+
+De prachtige belofte, dat de staat zou gaan bloeien, zonder de
+lasten der onderdanen te verzwaren, bevestigden de goede meening,
+die men reeds over den eersten minister had en deden zijn lof overal
+weerklinken.
+
+De minister, verheugd dat zijn doel bereikt was, n.l. het winnen van de
+volksgunst, wilde die nu werkelijk verdienen door een prijzenswaardige
+daad, die nuttig was voor den koning. Zij, die zich verrijkt hadden,
+moesten bloeden, hij verminderde alle salarissen, het zijne niet
+uitgezonderd; ook met de gratificati�n werd niet meer zoo mild
+omgesprongen.
+
+Er was nu echter weer een nieuwe memorie noodig. Bij de samenstelling
+daarvan gelastte hij mij, mij te verheffen boven mijn gewonen stijl.
+
+"Ik begrijp het," zei ik, "u moet iets verhevens hebben, ik zal
+daarvoor zorgen."
+
+Daarop ging ik aan het werk, waarbij ik de hulp inriep van den
+welsprekenden geest van den aartsbisschop van Granada.
+
+Ik begon met te zeggen, dat het geld in de koninklijke schatkist
+met zorg moest worden bewaard en dat het alleen mocht worden
+aangewend voor de werkelijke behoeften van de monarchie, omdat het
+een heilig fonds was, dat moest dienen, om de vijanden van Spanje
+respect in te boezemen. Voorts betoogde ik, dat er geen geld noodig
+was om de onderdanen, die zich gunsten hadden waardig gemaakt, te
+onderscheiden. Immers de koning had tal van ambten en betrekkingen
+te vergeven.
+
+Dit stuk, dat veel langer was dan het eerste, hield mij bijna drie
+dagen bezig, maar gelukkig voldeed het mijn meester, die mij met lof
+overlaadde. De plaatsen, waar de stijl het meest gezwollen was, roemde
+hij het hardst. Niettegenstaande zijn betuigingen van tevredenheid,
+veranderde hij nog veel in het geschrift, dat bij den koning en het
+hof in zeer goede aarde viel. In de stad juichte men het eveneens toe;
+men vleide zich, dat de monarchie haar ouden luister zou hernemen
+onder zulk een minister.
+
+Mijn meester, die zooveel eer inoogstte, wilde ook mij van de vruchten
+doen plukken en liet mij vijfhonderd kronen betalen. Dat scheen mij een
+zeer behoorlijke belooning van mijn werk en ze was mij te aangenamer,
+omdat ze niet op slechte wijze was verkregen, al had ik haar dan ook
+gemakkelijk genoeg verdiend.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Door welk toeval, op welke plaats en in welken toestand Gil Blas zijn
+vriend Fabricius terugvond en van het onderhoud, dat zij samen hadden.
+
+
+Niets was den minister aangenamer, dan te vernemen, wat men in Madrid
+van het ministerie dacht. Alle dagen vroeg hij mij, wat men van hem
+zei. Hij had zelfs spionnen, die voor geld hem verslag gaven van al
+wat er in de stad gebeurde. Zij brachten hem tot het minste gesprek
+over, dat zij hadden gehoord en daar hij hen beval oprecht te zijn,
+leed zijn eigenliefde er dikwijls door, want het volk heeft een tong,
+die niets eerbiedigt.
+
+Daar ik bemerkte, dat de graaf zeer op dergelijke rapporten was
+gesteld, ging ik er 's avonds op uit, bezocht openbare plaatsen
+en mengde mij in het gesprek. Werd er over de regeering gesproken,
+dan luisterde ik scherp toe en maakte den minister deelgenoot van
+hetgeen ik had vernomen. Echter zorgde ik er wel voor, dat ik hem
+niets overbracht, wat niet in zijn voordeel was. Het scheen mij toe,
+dat hij op deze wijze moest worden behandeld.
+
+Op een dag, dat ik terugkwam van een dier plaatsen, ging ik langs een
+hospitaal. Ik kreeg lust naar binnen te gaan en doorliep twee of drie
+zalen, die vol lagen met zieken.
+
+Onder de ongelukkigen, die ik niet zonder medelijden aanschouwde,
+was er een, die mijn aandacht trok; ik meende in hem Fabricius
+te herkennen, mijn ouden kameraad. Om hem meer van nabij te zien,
+naderde ik zijn bed en ik kon er niet aan twijfelen, het was de dichter
+Nunez. Eenige oogenblikken keek ik naar hem zonder iets te zeggen. Van
+zijn kant herkende hij mij ook. Eindelijk verbrak ik het stilzwijgen:
+"Mijn oogen bedriegen mij dus niet; is het werkelijk Fabricius,
+dien ik hier zie?"
+
+"Hij is het zelf," antwoordde hij koel, "en je moet je daarover
+niet verwonderen. Sedert ik je verlaten heb, heb ik steeds hetzelfde
+auteursvak beoefend. Ik heb romans en comedies gemaakt, alle soorten
+geestelijken arbeid verricht. Ik heb mijn weg afgelegd; ik ben in
+het hospitaal."
+
+Ik kon mij niet weerhouden te glimlachen om zijn woorden en meer nog
+om den ernstigen toon, waarop hij ze uitsprak.
+
+"Wel," riep ik, "heeft je muze je naar deze plaats geleid! Dan heeft
+ze je een slechten dienst bewezen!"
+
+"Je ziet het," antwoordde hij, "dit huis dient dikwijls als
+schuilplaats voor schoone geesten. Jij hebt goed gedaan, met een
+anderen weg te nemen dan ik. Maar je bent, naar het schijnt, niet
+meer aan het hof en de zaken zijn veranderd. Ik herinner me zelfs te
+hebben gehoord, dat je in de gevangenis waart op bevel van den koning."
+
+"Je hebt de waarheid vernomen. De aangename positie, waarin je mij
+verlaten hebt toen wij scheidden, werd korten tijd daarna gevolgd door
+een tegenslag van de fortuin, die mij mijn goederen en mijn vrijheid
+ontnam. Maar mijn vriend, je ziet mij nu nog in een schitterender
+staat, dan waarin ge mij toen hebt gezien."
+
+"Dat is niet mogelijk," zei Nunez, "je houding is nu wijs en
+bescheiden, je hebt niet het ijdel en traag uiterlijk, dat de voorspoed
+gewoonlijk geeft."
+
+"De tegenspoed heeft mij gelouterd. In die school heb ik geleerd van
+de rijkdommen te genieten, zonder dat ze mij bezitten."
+
+"Zeg me dan eens wat je nu doet? Ben je intendant bij een groot heer,
+die zich ru�neert of bij een vermogende weduwe?"
+
+"Ik heb een betere betrekking," zei ik, "maar laat ons daar niet
+over spreken. Later zal ik je nieuwsgierigheid bevredigen. Op het
+oogenblik kan ik mij er toe bepalen je mee te deelen, dat ik in staat
+ben je genoegen te doen, of beter nog de rest van je dagen behoorlijk
+te doen slijten, mits je mij belooft, geen werken des geestes meer
+samen te stellen, noch in verzen, noch in proza. Voel je, dat je in
+staat bent, mij zulk een offer te brengen?"
+
+"Dat heb ik al aan den hemel gedaan in een doodelijke ziekte,
+waaraan je me nu ontsnapt ziet. Een Dominicaner heeft mij de po�zie
+doen afzweren, als een vermaak, dat, zoo het al niet misdadig is,
+dan toch van de wijsheid afbrengt."
+
+"Mijn waarde Nunez, daar feliciteer ik je hartelijk mee. Maar pas op,
+dat je niet weer terugvalt."
+
+"O, daar is geen gevaar voor. Ik heb een kloek besluit genomen om de
+muzen te verlaten: toen je hier binnenkwam, was ik juist bezig aan
+een vers, om ze voor eeuwig vaarwel te zeggen."
+
+"Mijnheer Fabricius, ik weet niet, of wij wel trots kunnen zijn op
+je eed. Je schijnt woedend verzot te zijn op die geleerde maagden."
+
+"Neen, neen, ik heb alle banden verbroken, die mij aan haar
+hechtten. Ik deed meer: ik heb een afkeer gekregen van het publiek en
+mijn haat is gerechtvaardigd. Het verdient niet, dat er auteurs zijn,
+die het hun werken willen offeren. Ik zou bedroefd zijn, indien ik
+iets maakte, dat het publiek beviel. Meen niet, dat het verdriet mij
+die woorden ingeeft; ik spreek in koelen bloede. Ik veracht zoowel
+de toejuiching, als den afkeer van het publiek, dat grillig is,
+heden zus denkt en morgen zoo. Wat zijn de dramatische dichters niet
+gek van ijdelheid, indien hunne stukken slagen! Welk een leven wordt
+er gemaakt als die stukken voor het eerst worden opgevoerd! Maar ze
+handhaven zich zelden na dien eersten indruk en worden ze twintig jaar
+later opgevoerd, dan worden ze slecht ontvangen. Het tegenwoordige
+geslacht beschuldigt het vorige van slechten smaak en het tegenwoordige
+zal op zijn beurt weer worden veroordeeld door het komende. Dat heb
+ik altijd opgemerkt en daaruit heb ik besloten, dat de schrijvers,
+die nu worden toegejuicht, moeten verwachten, dat ze in de toekomst
+zullen worden uitgefloten. Zoo gaat het ook met romans. De roem van
+een werk is niet anders dan een hersenschim, een illusie, een vuur
+van stroo, waarvan de rook weldra in de lucht zal verdwijnen."
+
+Hoewel ik meende, dat de dichter uit Asturi� alleen zoo sprak uit
+spijtigheid, liet ik dat niet merken.
+
+"Het doet mij zeer veel genoegen," zei ik, "dat je een tegenzin
+in dat werk hebt gekregen en dat je radikaal bent genezen van
+je schrijverswoede, je kan er op rekenen, dat ik je dadelijk een
+betrekking zal geven, waarin je rijk kan worden zonder een groote
+verspilling van genie."
+
+"Zooveel te beter, de geest doet me stikken en ik beschouw hem als
+het noodlottigste geschenk, dat de hemel den mensch had kunnen maken."
+
+"Mijn waarde Fabricius, wanneer je er bij blijft, de po�zie te
+laten varen, dan zal ik je een eerlijke en winstgevende betrekking
+bezorgen. Maar in afwachting dat ik je dien dienst kan bewijzen,
+verzoek ik je dit kleine bewijs van mijn vriendschap te willen
+aanvaarden." Bij die laatste woorden gaf ik hem een beurs met ongeveer
+zestig pistolen.
+
+"O edelmoedige vriend!" riep de zoon van den barbier Nunez, "hoe kan ik
+den hemel genoeg danken, dat hij je dit hospitaal heeft doen betreden,
+dat ik nu kan verlaten!"
+
+Voor ik wegging gaf ik hem mijn adres op en verzocht hem mij te komen
+bezoeken, zoodra zijn gezondheid dat zou toelaten.
+
+Een buitengewone verrassing toonde hij, toen ik hem zei, dat ik bij
+den graaf van Olivar�s woonde.
+
+"O, al te gelukkige Gil Blas!" riep hij, "wiens lot het is, ministers
+te behagen; ik verheug mij in je geluk, omdat je er een zoo goed
+gebruik van maakt."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Gil Blas komt van dag tot dag meer in de gunst bij zijn meester. Van de
+terugkomst van Scipio te Madrid en van het verhaal, dat hij Santillano
+van zijn reis doet.
+
+
+De graaf van Olivar�s, dien ik voortaan den graaf-hertog zal noemen,
+omdat de koning hem in dien tijd met dezen titel vereerde, had
+het gebrek, dat hij bemind wilde worden. Zoodra hij bemerkte, dat
+iemand zich uit genegenheid aan hem hechtte, schonk hij hem zijn
+vriendschap. Dit had ik opgemerkt en ik zorgde ervoor het niet te
+verwaarloozen. Ik bepaalde mij er niet toe, om goed te verrichten,
+wat hij mij opdroeg, ik voerde zijn bevelen uit met een ijver, die
+hem opviel. Ik bestudeerde zijn smaak in alle zaken, om mij daarnaar
+te vormen en ik voorkwam zijn wenschen, zooveel mij dat mogelijk was.
+
+Door dit gedrag, dat bijna altijd tot het doel leidt, werd ik ongemerkt
+de gunsteling van mijn meester, die van zijn kant, daar ik hetzelfde
+zwak had als hij, mij voor zich won, door mij tal van bewijzen van
+zijn genegenheid te schenken. Al spoedig begon ik zijn vertrouwen te
+deelen met Carnero, zijn eersten secretaris.
+
+Carnero had zich van hetzelfde middel bediend als ik, om den minister
+te bevallen en hij was daarin zoo goed geslaagd, dat hij deelgenoot
+was van de kabinetsgeheimen. Die secretaris en ik werden dus de
+vertrouwelingen van den eersten minister met dit onderscheid, dat
+hij met Carnero slechts over staatszaken sprak en dat hij mij slechts
+onderhield over zijn particuliere aangelegenheden. Hij maakte om zoo
+te zeggen twee gescheiden departementen, waarover wij beiden tevreden
+waren. Wij leefden zonder jaloezie, maar ook zonder vriendschap
+voor elkaar.
+
+Toen de graaf-hertog niet meer twijfelde aan mijn gehechtheid aan hem,
+werd hij zeer openhartig in zijn mededeelingen.
+
+"Santillano," zei hij op zekeren dag tot mij, "je hebt den hertog
+de Lerme van een macht zien genieten, die minder op dien van een
+minister dan van een onbeperkt heerscher geleek; ik ben echter nog
+gelukkiger dan hij het op het hoogtepunt van zijn macht was. Hij had
+twee geduchte vijanden in den hertog d'Uz�de, zijn eigen zoon en in
+den biechtvader van koning Filips III, terwijl niemand bij den koning
+is, die genoeg invloed bezit om mij te benadeelen. Zelfs verdenk ik
+er niemand in die omgeving van dat hij mij slecht gezind is.
+
+Het is waar, dat ik, toen ik minister werd, ervoor gezorgd heb bij
+den koning slechts personen te plaatsen, die door banden des bloeds
+of vriendschap aan mij verbonden zijn. Van alle groote heeren, die
+door hunne persoonlijke verdiensten mij een deel van de gunsten des
+konings zouden kunnen ontnemen, heb ik mij ontdaan, door hen naar
+gezantschappen te zenden en zoo kan ik nu zeggen, dat er niemand is,
+die tekort doet aan mijn invloed."
+
+Terwijl mijn meester zulke gesprekken met mij hield, naderde de tijd,
+dat Scipio van zijn reis terug moest keeren.
+
+"Ik heb u geen lang verhaal te doen," zei hij bij zijn terugkomst. "Het
+deed den heeren de Leyva een zeer groot genoegen te vernemen, welke
+ontvangst de koning u bereidde, toen hij u herkende en de wijze,
+waarop de graaf van Olivar�s van uw diensten gebruik maakt."
+
+Hier viel ik Scipio in de rede: "Mijn vriend, je had hun nog veel
+grooter genoegen kunnen doen, indien je had kunnen zeggen op welken
+goeden voet ik nu met mijn meester ben. Sinds je vertrek heb ik groote
+vorderingen in zijn gunst gemaakt."
+
+"Den hemel zij dank, mijn waarde meester. Ik heb een voorgevoel,
+dat ons een schoone toekomst wacht."
+
+"Maar laten wij nu van onderwerp veranderen, Scipio, vertel nu van
+Ovi�do. Je bent in Asturi� geweest. Hoe heb je mijn moeder gevonden?"
+
+Zijn gezicht nam een treurige uitdrukking aan en hij zei: "O mijnheer,
+ik heb u in dat opzicht slechts treurig nieuws te brengen."
+
+"O hemel! Mijn moeder is zeker dood?"
+
+"Helaas ja, zes maanden geleden is zij gestorven en ook uw oom Gil
+Perez is overleden." De dood van mijn moeder deed mij smartelijk aan,
+hoewel ik in mijn jeugd nooit die bewijzen van teederheid van haar had
+ontvangen, waaraan kinderen zoo groote behoefte hebben. Ook mijn goeden
+oom, die zooveel zorg voor mijn opvoeding had gedragen, betreurde ik.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Hoe en aan wien de graaf-hertog zijn eenige dochter ten huwelijk gaf
+en van de slechte gevolgen van dat huwelijk.
+
+
+Weinig tijd na den terugkeer van Scipio verviel de graaf-hertog in
+een gepeins, dat hem wel acht dagen bezighield. Eerst dacht ik, dat
+hij weer een of ander groot staatsstuk voorbereidde, maar spoedig
+bleek het zijn familie te zijn, die zijn gedachten in beslag nam.
+
+"Gil Blas," zei hij op een namiddag, "je moet gemerkt hebben, dat
+ik den laatsten tijd zeer afgetrokken ben geweest. Ik ben dan ook
+vervuld van een zaak, waarvan de rust van mijn leven afhangt en zal
+je die in vertrouwen meedeelen.
+
+"Dona Maria, mijn dochter, is huwbaar en er doen zich veel heeren
+voor, die om haar hand dingen. De graaf van Niebles, oudste zoon
+van den hertog van M�dina Sidonia, hoofd van het huis de Gusman,
+en don Louis de Haro, oudste zoon van den markies van Corpio, en
+van mijn oudste zuster, schijnen twee pretendenten die het meest in
+aanmerking komen. De laatste vooral heeft zooveel verdiensten boven
+zijn medeminnaars, dat het geheele hof er niet aan twijfelt of ik
+zal hem tot schoonzoon kiezen. Zonder redenen op te geven, die mij
+daartoe nopen, moet ik u echter zeggen, dat ik de voorkeur geef aan
+don Ramire de Nunez de Gusman, markies van Toral. Aan de kinderen,
+die uit dat huwelijk zullen worden geboren en die den naam graaf
+van Olivar�s aan den hunnen kunnen toevoegen, zal ik mijn goederen
+nalaten. Wat zegt ge daarvan Santillano?"
+
+"Natuurlijk zult u zelf het best daarin beslissen," antwoordde
+ik. "Maar, indien het mij geoorloofd is een opmerking te maken, zou
+de hertog de M�dina Sidonia niet ontevreden zijn over die beslissing?"
+
+"Laat hij ontevreden zijn zooveel hij wil, ik zal mij daar weinig om
+bekommeren," antwoordde de minister. "Het spijt mij nog meer voor de
+markiezin van Corpio. Maar hoe het ook zij, ik wil mijn zin volgen
+en don Ramire zal mijn dochter hebben, dat is beslist."
+
+Nadat de graaf-hertog mij dit besluit had meegedeeld, gaf hij
+weer een nieuw blijk van zeldzame politiek. Hij bood den koning
+een verzoekschrift aan, om hem en ook de koningin te verzoeken
+zijn dochter uit te huwelijken. Hij gaf een beschrijving van de
+verschillende heeren, die aanzoek hadden gedaan; de keuze liet hij
+geheel aan het koninklijk echtpaar over, maar hij liet, sprekende
+van den markies van Toral, niet na te kennen te geven, dat deze hem
+het meest aangenaam zou zijn. De koning, die een blinde ingenomenheid
+voor zijn minister had, gaf hem dit antwoord:
+
+"Ik geloof, dat don Ramire de Nunez dona Maria waardig is. Kies echter
+zelf wien ge wilt, bij voorbaat kan ik u verzekeren, dat uw besluit
+mij naar genoegen zal zijn. De Koning."
+
+De minister was niet weinig verheugd met dit antwoord en het latende
+voorkomen als een bevel van den vorst, haastte hij zijn dochter uit
+te huwelijken aan den markies de Toral. Dit huwelijk verbitterde de
+markiezin van Corpio en hare familieleden. Maar men kon niets daaraan
+veranderen en de bruiloft werd met allerlei feesten gevierd. Men zei,
+dat de geheele familie de keuze toejuichte, maar de ontevredenen
+werden weldra gewroken op een voor den graaf-hertog zeer wreede
+wijze. Dona Maria beviel na tien maanden van een meisje, dat bij de
+geboorte stierf en zij zelve volgde haar kind een paar dagen later.
+
+Welk een verlies voor een vader, die om zoo te zeggen slechts oogen
+had gehad voor zijn dochter. Hij was zoo gebroken, dat hij zich
+eenige dagen opsloot en niemand zien wilde dan mij, daar ik mij
+richtte naar zijn verdriet. Nieuwe tranen vergoot ik in die dagen
+bij de gedachte aan Antonia. De overeenkomst van omstandigheden,
+waaronder de markiezin de Toral was gestorven, opende mijn wond weer,
+die nog niet was gesloten.
+
+Voor den minister was het een troost, dat hij een vertrouweling had,
+die zoo gevoelig scheen voor zijn verdriet. Op een van die dagen
+betuigde hij me dat. "O, Excellentie," antwoordde ik, "ondankbaar
+en onnatuurlijk hard zou ik moeten zijn, indien ik niet in uw smart
+deelde."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Gil Blas ontmoet bij toeval den dichter Nunez, die hem meedeelt,
+dat hij een treurspel heeft gemaakt, dat opgevoerd zal worden in den
+koninklijken schouwburg. Van de mislukking van dit stuk en van het
+geluk, waardoor het werd gevolgd.
+
+
+De minister begon zich te troosten en daar ik tengevolge daarvan ook
+beter van humeur werd, ging ik 's avonds weer uit. Op een rijtoer
+ontmoette ik den dichter uit Asturi�, dien ik nog niet gezien had
+na zijn vertrek uit het hospitaal. Hij was zeer net gekleed; ik liet
+hem roepen en bij mij instappen.
+
+"Mijnheer Nunez," zei ik, "het is gelukkig voor mij, dat ik u bij
+toeval ontmoet, anders zou ik niet het genoegen hebben gehad u...."
+
+"Geen verwijten, Santillano," viel hij mij in de rede, "ik zal je
+eerlijk bekennen, dat ik je niet heb willen bezoeken en ik zal je
+zeggen, wat daarvan de reden is. Jij hadt mij een goede betrekking
+beloofd, mits ik de po�zie wilde afzweren en ik heb nu een even
+goede gevonden, onder voorwaarde, dat ik verzen zal maken. Ik heb de
+laatste aangenomen, omdat ze het best past bij mijn karakter. Door
+tusschenkomst van een mijner vrienden ben ik geplaatst bij don
+Bertrand Gomes del Ribero, schatmeester van den koning. Don Bertrand,
+die iemand met gevoel voor het schoone in zijn dienst wilde hebben,
+heeft mij uitgekozen uit vijf of zes andere schrijvers, die zich bij
+hem aanmeldden voor het ambt van secretaris."
+
+"Dat doet mij genoegen," zei ik, "want die don Bertrand is, naar het
+schijnt, zeer rijk."
+
+"Wat rijk! Men zegt dat hij zijn eigen rijkdommen niet kent! Hoe het
+zij, ik zal je zeggen, waarin het werk bestaat, dat ik bij hem heb te
+doen. Daar hij galant is en wil doorgaan voor een geestig man, is hij
+in correspondentie met verschillende kunstminnende dames en ik leen
+hem mijn pen voor zijn brieven. Ik schrijf aan de eene in verzen,
+aan de andere in proza en ik breng er soms de brieven zelf heen,
+om de veelzijdigheid van mijn talent te doen zien."
+
+"Maar ge deelt me niet mee, wat ik het liefst wilde weten. Is de
+betaling goed?"
+
+"Zeer goed," antwoordde hij. "De rijke lui zijn niet allen edelmoedig
+en ik ken er wel, die gierig zijn, maar don Bertrand behandelt mij
+zeer mild. Behalve tweehonderd pistolen vast salaris, ontvang ik van
+tijd tot tijd gratificaties en daardoor ben ik in staat als een heer
+te leven en mijn tijd aangenaam door te brengen met andere schrijvers,
+die als ik, vijanden zijn van het verdriet."
+
+"Maar," vroeg ik, "heeft je meester smaak genoeg, om de schoonheid
+te gevoelen van een werk en om er de gebreken van op te merken?"
+
+"O neen," antwoordde Nunez. "Hij praat er wel over, maar een kenner is
+hij niet. Wel is hij gewoon om zijn beweringen steeds op hoogen toon
+vol te houden en hij kan niet verdragen, dat men hem tegenspreekt. Je
+begrijpt dus wel, dat ik mij daar nooit aan waag, welke aanleiding
+hij er ook toe geeft, want ongerekend de minder aangename woorden,
+die hij mij naar het hoofd zou slingeren, zou hij ook in staat zijn,
+mij buiten de deur te zetten. Dus keur ik goed, wat hij prijst en
+ik veroordeel al, wat niet in zijn smaak valt. Hij heeft mij nu een
+treurspel laten schrijven, waarvoor hij mij het idee heeft aan de
+hand gedaan en als het succes heeft, heb ik aan zijn goeden raad een
+deel van mijn roem te danken."
+
+Ik vroeg aan onzen dichter den titel van zijn treurspel.
+
+"Die luidt: "De graaf van Saldagne." Het stuk zal over drie dagen in
+den koninklijken schouwburg worden opgevoerd."
+
+"Ik hoop," antwoordde ik, "dat het een goed resultaat voor je hebben
+zal, waaraan ik trouwens niet twijfel."
+
+"Ik hoop het ook," zei hij. "Maar niets is bedriegelijker dan
+zoo iets. De schrijver is altijd onzeker omtrent het lot van een
+dramatisch werk."
+
+Op den dag van de eerste voorstelling kon ik niet naar den schouwburg
+gaan, omdat ik werk te doen had voor den minister. Al wat ik doen
+kon, was Scipio er heen te zenden, om althans denzelfden avond nog te
+weten hoe het was afgeloopen. Ik zag hem terugkomen met een gezicht,
+dat mij weinig goeds voorspelde.
+
+"Wel," vroeg ik, "hoe is "De graaf van Saldagne" door het publiek
+ontvangen geworden?"
+
+"Zeer slecht. Ik heb nooit een stuk bijgewoond, dat z�� is ontvangen
+en ik ben verontwaardigd over de onbeschaamdheid van het parterre."
+
+"En ik," antwoordde ik, "ben woedend op Nunez, dat hij zulke
+dramatische gedichten maakt. Wat een dwaasheid! Moet hij het verstand
+niet hebben verloren, om het slijk, dat het publiek naar hem werpt,
+te verkiezen boven het gelukkige lot, dat ik hem wilde bereiden?"
+
+Twee dagen later zag ik den dichter bij mij binnenkomen en zeer tot
+mijn verwondering in de vroolijkste stemming. "Santillano!" riep hij,
+"ik kom je vertellen welk geluk ik heb gehad! Mijn fortuin is gemaakt
+mijn vriend, door dat nieuwe stuk. Je weet, dat men aan "De Graaf
+van Saldagne" een vreemde ontvangst heeft bereid. Alle toehoorders
+vonden het leelijk en juist aan die algemeene afkeuring heb ik het
+geluk van mijn leven te danken."
+
+Ik was zeer verwonderd den dichter Nunez op deze wijze te hooren
+spreken.
+
+"Maar Fabricius, hoe is het mogelijk, dat de val van je treurspel je
+zulk een geluk heeft kunnen geven?"
+
+"Ik heb je al gezegd, dat don Bertrand mij het idee van het stuk had
+ingegeven, dus vond hij het uitstekend en hij was buiten zichzelf,
+toen hij moest zien, dat het geheele publiek er anders over dacht dan
+hij. Hij zei me, dat zoo het stuk al niet voldaan had aan het publiek,
+het hem althans wel was bevallen en dat mij zulks voldoende moest
+zijn. Om mij te troosten, heeft hij mij een vast inkomen van duizend
+kronen uit zijn goederen geschonken. Hij heeft daarvan dadelijk bij
+een notaris een acte laten opmaken en het eerste jaar is mij vooruit
+betaald."
+
+Ik feliciteerde Fabricius met het ongelukkige lot van den Graaf van
+Saldagne, omdat die zaak voor hem zoo goed was afgeloopen.
+
+"Dat is wel een felicitatie waard," zei hij. "Er kon mij geen grooter
+geluk zijn overkomen dan het gefluit van het parterre. Indien het
+publiek mij gunstiger gezind was geweest en geapplaudisseerd had,
+waartoe zou dat dan hebben geleid? Tot niets. Ik zou door mijn werk
+een kleine som hebben verdiend. En nu ik uitgefloten ben, kan ik
+zeggen dat ik voor de rest van mijn leven binnen ben."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+Santillano bezorgt een betrekking aan Scipio, die naar Nieuw Spanje
+reist.
+
+
+Mijn secretaris keek niet zonder afgunst naar het geluk van den dichter
+Nunez. Wel veertien dagen lang sprak hij er mij onophoudelijk van. "Ik
+bewonder de grillen van Fortuna," zei hij, "die een slecht schrijver
+met gunsten overlaadt, terwijl ze dikwijls voor goede niets heeft
+dan armoede. Ik zou wel willen, dat ze mij op een goeden dag eens
+gunstig was."
+
+"Dat zal wel gebeuren," antwoordde ik, "en misschien eerder dan je
+denkt. Je bent hier in haar tempel; want het huis van den eersten
+minister mag wel den tempel van Fortuna heeten."
+
+"'t Is waar mijnheer, maar men moet geduld hebben om er op te wachten."
+
+"Nog eens Scipio, wees gerust, je bent misschien op het punt om iets
+goeds te krijgen."
+
+Werkelijk deed zich na eenige dagen een gelegenheid voor, om hem
+nuttig te gebruiken in den dienst van den graaf-hertog en ik liet
+die niet ongebruikt voorbijgaan.
+
+Op een ochtend had ik een gesprek met don Raimond Caporis, intendant
+van den eersten minister en daarbij kwamen ook diens inkomsten
+ter sprake.
+
+"Onze meester," zei hij, "heeft zeer groote inkomsten uit al zijn
+ambten en bedieningen, maar die beteekenen nog niets bij de onmetelijke
+sommen, die hij trekt uit onze overzeesche bezittingen. Weet ge op
+welke wijze? Als de schepen van den koning van S�villa of Lissabon
+vertrekken, laat hij wijn, olie en granen inschepen, die hem zijn
+graafschap Olivar�s opbrengen. Hij betaalt geen vracht. Die koopwaren
+laat hij ginds voor viermaal meer geld verkoopen, dan ze in Spanje
+waard zijn. Dan laat hij daar specerijen, kleurstoffen en andere
+zaken inkoopen, die men in de nieuwe wereld bijna voor niets heeft
+en die zeer duur kunnen worden verkocht in Europa. Zoodoende heeft
+hij reeds eenige millioenen verdiend, zonder den koning schade te
+doen. Alle personen die hij voor den handel gebruikt, worden ook rijk,
+omdat ze behalve voor hem, ook voor zich zelf zaken mogen doen."
+
+Scipio, die ons gesprek aanhoorde, kon zich niet weerhouden don Raimond
+hier in de rede te vallen: "Mijnheer Caporis, wat zou ik graag tot
+die personen behooren! Ook heb ik er reeds lang naar verlangd om
+Mexico eens te zien!"
+
+"Aan uw verlangen kan worden voldaan," zei de intendant, "indien
+de heer de Santillano er niets tegen heeft. Hoe voorzichtig ik ook
+ben in de keuze van de personen die ik uitzend--want ik ben daarmede
+belast--ik zal u dadelijk op mijn register zetten, indien uw meester
+dat wil."
+
+"Ge zult mij een genoegen doen," zei ik tot Raimond, "door dit bewijs
+van vriendschap; Scipio is iemand, van wien ik veel houd en hij is
+zeer verstandig. Hij zal de zaken behandelen op een wijze, dat men
+niet in het minst over hem zal hebben te klagen. In ��n woord: ik
+sta voor hem in, als voor mijzelf."
+
+"Dat is mij voldoende," zei Caporis. "Hij kan onmiddellijk naar
+S�villa gaan, waar schepen liggen, die over een maand onder zeil zullen
+gaan. Bij het vertrek zal ik hem een brief meegeven voor iemand daar,
+die hem de noodige instructies zal geven. Hij kan zelf zijn voordeel
+doen, zonder tekort te doen aan de belangen van den minister, die
+hem heilig zijn."
+
+Scipio was zeer gelukkig en haastte zich te vertrekken. Ik gaf hem
+duizend kronen, om daarvoor in Andaloesi� wijn en olie te koopen en
+daarmee zaken te doen. Hoe verheugd hij ook was een reis te ondernemen,
+die hem zoo groot voordeel zou opleveren, was hij toch bedroefd toen
+hij afscheid van mij nam en ook ik zag hem niet zonder leedwezen
+vertrekken.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Don Alphonse de Leyva komt te Madrid. Beweegreden van zijn reis. Van
+het verdriet van Gil Blas en de vreugde, die er op volgde.
+
+
+Korten tijd na het vertrek van Scipio, kwam een page van den minister
+mij een briefje brengen, dat deze woorden inhield: "Indien de heer
+de Santillano zich de moeite wil geven, om naar het beeld van den
+heiligen Gabri�l te gaan in de Tol�do-straat, dan zal hij er een van
+zijn beste vrienden vinden."
+
+"Wie kan die vriend zijn, die zijn naam niet noemt?" zei ik tot
+mijzelf. "Hij heeft mij zeker een verrassing willen bereiden." Dadelijk
+ging ik naar de aangewezen plaats en was niet weinig verwonderd,
+daar don Alphonse de Leyva te vinden.
+
+"Wat zie ik, u hier, mijnheer!" riep ik.
+
+"Ja, mijn waarde Gil Blas, niemand anders."
+
+"En wat voert u hier naar Madrid?"
+
+"Ik zal het u zeggen en de reden zal u niet verheugen. Men heeft mij de
+betrekking van gouverneur van Valencia ontnomen en de eerste minister
+heeft mij aan het hof ontboden om rekenschap te geven van mijn gedrag."
+
+Een oogenblik bleef ik geheel verbaasd staan en vroeg daarna:
+"Waarvan beschuldigt men u? Ge moet iets onvoorzichtigs hebben gedaan."
+
+"Ik schrijf mijn ongenade toe," antwoordde hij, "aan het bezoek, dat
+ik voor ongeveer drie weken heb gebracht aan den kardinaal-hertog de
+Lerme, die sinds een maand op zijn kasteel te Denia woont."
+
+"O natuurlijk, daaraan zult ge zeker uw ongenade te wijten hebben. Zoek
+de reden maar niet elders en veroorloof mij te zeggen, dat ge niet
+met uw gewone voorzichtigheid zijt te rade gegaan door dat bezoek
+te brengen."
+
+"De fout is nu eenmaal begaan," zei hij, "en ik zal de gevolgen
+daarvan moeten dragen. Ik zal mij met mijn familie op ons kasteel
+de Leyva terugtrekken en daar mijn verdere levensdagen rustig
+doorbrengen. Het eenige, wat mij zeer hindert is, dat ik verplicht
+ben voor een hooghartigen minister te verschijnen, die mij wel
+niet zeer vriendelijk zal ontvangen. Wat een vernedering voor een
+Spanjaard! Echter is 't een noodzakelijkheid; maar voor mij daaraan
+te onderworpen, heb ik u willen spreken."
+
+"Mijnheer," zei ik, "laat mij begaan, vertoon u niet aan den eersten
+minister, voor ik iets anders omtrent die zaak heb vernomen. Het
+kwaad is misschien nog wel te verhelpen. Hoe het zij, u begrijpt,
+dat ik alles doen zal wat de vriendschap en dankbaarheid van mij
+eischen." Ik bracht hem naar zijn hotel, met de belofte, dat hij zeer
+spoedig van mij zou hooren.
+
+Daar ik mij niet meer in de staatszaken mengde, sinds de twee
+welsprekende memories, zocht ik Carnero op, om hem te vragen of
+het waar was, dat men aan don Alphonse de Leyva de betrekking van
+gouverneur van de stad Valencia had ontnomen. Hij antwoordde mij van
+ja, maar de beweegredenen wist hij niet.
+
+Zonder aarzelen besloot ik daarop mij tot den minister te wenden,
+om uit zijn eigen mond te hooren, waarom hij zich te beklagen had
+over don Alphonse.
+
+Deze ongelukkige gebeurtenis had mij zoo onaangenaam getroffen,
+dat ik niet behoefde te veinzen, om met een bedroefd gezicht voor
+mijn meester te verschijnen. Dadelijk merkte hij het op en vroeg,
+wat mij hinderde. "Excellentie," antwoordde ik, "al wilde ik nog zoo
+gaarne, ik zou u mijn verdriet niet kunnen verbergen. Men heeft mij
+zooeven meegedeeld, dat don Alphonse de Leyva geen gouverneur meer
+is van Valencia en het zou moeilijk zijn mij een tijding te brengen,
+die mij meer verdriet zou kunnen veroorzaken."
+
+"Wat zeg je, Gil Blas?" riep de minister. "Welk belang kan jij stellen
+in Alphonse de Leyva en zijn gouverneursbetrekking?"
+
+Daarop vertelde ik hem uitvoerig van de verplichtingen, die ik aan
+de heeren de Leyva had en hoe ik van den hertog de Lerme voor don
+Alphonse de betrekking van gouverneur had verkregen.
+
+De minister had mij met veel welwillendheid aangehoord en zei:
+"Troost je, mijn vriend, ik wist niets van wat ik nu heb gehoord en
+dacht, dat don Alphonse de Leyva een werktuig was van den hertog de
+Lerme. Zeg het zelf: was dat bezoek niet verdacht? Maar 't is best
+mogelijk, dat hij hiermee geen andere bedoelingen heeft gehad en dat
+het slechts een beleefdheidsvisite was uit dankbaarheid. Het spijt
+mij nu, dat ik dien man zijn betrekking heb ontnomen, die hij aan jou
+te danken had. Maar heb ik je werk op deze wijze ongedaan gemaakt,
+ik kan het herstellen. Zelfs wil ik meer voor hem doen, dan de hertog
+de Lerme deed. Je vriend was slechts gouverneur van de stad Valencia,
+ik zal hem onderkoning van Aragon maken. Ik veroorloof je hem dit
+mee te deelen en je kunt hem verzoeken den eed te komen afleggen."
+
+Toen ik dat hoorde, was ik zoo blij, dat ik mij niet eens behoorlijk
+kon uitdrukken, om mijn meester te bedanken. Daar hij echter uit mijn
+onsamenhangende woorden kon afleiden, dat don Alphonse in Madrid was,
+vroeg hij mij hem dienzelfden dag nog aan hem voor te stellen.
+
+Dadelijk begaf ik mij naar het hotel van mijn vriend, die eerst niet
+kon gelooven, wat ik hem meedeelde.
+
+De minister ontving hem zeer beleefd. "Don Alphonse," zei hij,
+"ge hebt u zoo onderscheiden in uw betrekking als gouverneur van
+Valencia, dat de koning u waardig heeft bevonden, een hoogere plaats
+te bekleeden en u heeft benoemd tot onderkoning van Aragon. Ook wat
+uw geboorte betreft, kan de adel van Aragon geen bezwaar maken tegen
+uw aanstelling."
+
+De minister noemde mijn naam niet en het publiek kwam niet te weten,
+welk aandeel ik in deze zaak had. Zoo werden onaangename praatjes
+voorkomen.
+
+Don C�sar en S�raphine werden door een expres-bode in kennis gesteld
+van dit gelukkig feit en kwamen dadelijk over. Men overlaadde mij met
+dankbetuigingen en na eenige dagen deed don Alphonse zijn luisterrijken
+intocht in Saragossa. De inwoners van Aragon gaven door hun gejuich
+te kennen, dat ze zeer waren ingenomen met den vice-koning, dien ik
+hun had gegeven.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+Gil Blas ontmoet bij den koning don Gaston de Collogos en don Andr� de
+Tord�sillas; waar zij alle drie heengingen. Einde van de geschiedenis
+van don Gaston en van dona Helena de Galisteo. Welken dienst Santillano
+aan Tord�sillas bewees.
+
+
+Weldra had ik nog een andere gelegenheid, om mijn invloed aan te
+wenden ten bate van een vriend en ik moet dat vermelden, om mijn
+lezers te doen zien, dat ik niet meer dezelfde Gil Blas was, die,
+onder het vorige ministerie, de gunsten van het hof verkocht.
+
+In een anti-chambre van het paleis zag ik op een zekeren dag onder
+de menigte don Gaston de Collogos, den staatsgevangene, dien ik had
+achtergelaten in den toren van S�govia. Hij was met den slotbewaarder,
+don Andr� de Tord�sillas. Wij waren zeer verwonderd elkaar daar te
+ontmoeten en hadden elkaar zooveel te vertellen, dat don Gaston ons
+voorstelde hem naar huis te vergezellen. Wij volgden hem in zijn
+rijtuig en zaten weldra in een prachtig gemeubileerde zaal van een
+mooi huis.
+
+"Mijnheer Gil Blas," zei Tord�sillas, "bij uw vertrek uit S�govia
+hadt ge een haat tegen het hof en ge zoudt er nooit weer terugkeeren."
+
+"Dat was ook werkelijk mijn plan," antwoordde ik, "en zoolang de koning
+leefde ben ik niet veranderd in dat opzicht, maar toen ik wist, dat de
+prins op den troon was, wilde ik zien of deze mij nog herkende. Dat
+deed hij en ik had het geluk gunstig te worden ontvangen; hij heeft
+mij bij den eersten minister aanbevolen, die vriendschap voor mij
+heeft opgevat en bij wien ik een beter leven heb, dan ik ooit had
+bij den hertog de Lerme. En gij, don Andr�, zijt ge nog altijd de
+bewaarder van den toren van S�govia?"
+
+"Neen, de graaf-hertog heeft een ander in mijn plaats gesteld. Hij
+meende, dat ik een aanhanger was van zijn voorganger."
+
+"En mij," zei daarop don Gaston, "heeft hij in vrijheid gesteld om
+een tegenovergestelde reden. Zoodra wist niet de eerste minister,
+dat ik was opgesloten op bevel van den hertog de Lerme, of hij stelde
+mij in vrijheid. En thans, mijnheer Gil Blas, zal ik u vertellen,
+wat er na dien tijd met mij gebeurd is.
+
+Het eerste wat ik deed, nadat ik don Andr� hartelijk had dank gezegd
+voor hetgeen hij tijdens mijn gevangenschap voor mij had gedaan,
+was mij naar Madrid te begeven. Ik presenteerde mij bij den eersten
+minister, die mij zei: "Vrees niet, dat het ongeluk, dat u overkomen
+is, eenige schade heeft toegebracht aan uw naam. Ge zijt geheel
+gerechtvaardigd. Van uw onschuld ben ik temeer overtuigd, omdat de
+markies de Vilar�al, van wien men u verdacht de medeplichtige te
+zijn, onschuldig is gebleken. Hoewel Portugees en zelfs verwant aan
+den hertog van Braganza, is hij minder op diens hand, dan op die
+van den koning. Om het onrecht te herstellen, dat u is aangedaan,
+geeft de koning u een plaats als luitenant bij zijn garde." Gaarne
+nam ik die aanstelling aan, maar ik verzocht den minister, voor ik in
+dienst trad, naar Coria te mogen gaan, om dona El�onor de Laxarilla,
+mijn tante, te bezoeken. De minister stond mij een maand verlof toe
+en ik vertrok, vergezeld van een enkelen lakei.
+
+Wij hadden reeds Colm�nar gepasseerd en bevonden ons op een weg
+tusschen de bergen, toen wij een ruiter zagen, die zich dapper
+verdedigde tegen drie man, die hem samen aanvielen. Ik aarzelde geen
+oogenblik om hem ter hulp te snellen en stelde mij aan zijn zijde. Ik
+merkte, dat onze vijanden gemaskerd waren en dat wij te doen hadden met
+eerste vechtersbazen. Niettegenstaande hun kracht en hun behendigheid
+bleven wij overwinnaars; ik doorstak een van de drie, hij viel van
+zijn paard en de twee anderen vluchtten dadelijk. Het is waar, dat
+de overwinning welke wij behaalden, weinig minder noodlottig was,
+want mijn medestrijder en ik waren zwaar gewond. Maar stel u mijn
+verrassing voor, toen ik in den ruiter niemand anders herkende
+dan Combados, den echtgenoot van dona H�l�na. Hij was niet minder
+verwonderd dan ik. "Ha! don Gaston!" riep hij, "zijt gij het, die mij
+zoo edelmoedig hebt geholpen? Toen ge dat deedt, wist ge zeker niet,
+dat het de man was, die u uw geliefde heeft ontroofd?"
+
+"Ik wist het werkelijk niet," antwoordde ik hem. "Maar indien ik het
+geweten had, gelooft ge dan, dat ik zou geaarzeld hebben? Oordeelt
+ge zoo slecht over mij?"
+
+"Neen, neen," antwoordde hij, "ik heb een betere gedachte van u en
+indien ik sterf aan de wonden, die ik ontvangen heb dan hoop ik,
+dat de uwe u niet zullen verhinderen, om te profiteeren van mijn dood."
+
+"Combados," zeide ik, "hoewel ik dona H�l�na nog niet heb vergeten,
+wil ik haar niet bezitten ten koste van uw leven. Het verheugt mij
+er toe te hebben bijgedragen u te redden, omdat ik daardoor een daad
+heb verricht, die uw echtgenoot genoegen zal doen."
+
+Terwijl wij spraken, was mijn lakei den ruiter genaderd, die op den
+grond lag, hij nam hem het masker af en liet ons een gelaat zien,
+dat Combados dadelijk herkende. "'t Is Caprara, die slechte neef,
+die uit spijt, dat hem een rijke erfenis ontgaan is, die hij mij
+onrechtvaardig betwist, reeds lang het voornemen koesterde mij te
+vermoorden en dezen dag daarvoor had uitgekozen. Maar de hemel heeft
+gewild, dat hij zelf het slachtoffer zou worden."
+
+Intusschen stroomde het bloed uit onze wonden en wij verzwakten zoo,
+dat het ons groote moeite kostte het dorp Villar�jo te bereiken. In het
+logement daar lieten wij dadelijk een chirurgijn komen. Hij onderzocht
+onze wonden, die hij zeer gevaarlijk vond. Hij verbond ons en toen hij
+den volgenden morgen het verband had afgenomen, zei hij, dat die van
+don Blas doodelijk waren. Over de mijne oordeelde hij gunstiger. En
+het bleek, dat hij niet verkeerd had gezien.
+
+Combados, ziende, dat hij ten doode was opgeschreven, dacht aan niets
+anders dan zich daarop voor te bereiden. Hij zond een bode naar zijn
+vrouw, om haar te berichten, wat er was gebeurd en in welken treurigen
+toestand hij zich bevond.
+
+Dona H�lena was weldra te Villar�jo. Combados sprak tot haar in mijn
+tegenwoordigheid: "Ge komt nog vroeg genoeg, om afscheid van mij
+te nemen. Ik ga sterven en beschouw mijn dood als een straf van den
+hemel, omdat ik u door bedrog aan don Gaston heb ontnomen. Daarover
+beklaag ik mij niet. Zelfs spoor ik u aan hem uw hart te schenken,
+dat ik hem ontnomen heb."
+
+Dona Helena antwoordde slechts met tranen en waarlijk, dat was het
+beste antwoord, dat zij kon geven.
+
+Het gebeurde, zooals de chirurgijn had voorspeld. Binnen drie dagen
+stierf Combados en mijn wonden begonnen te beteren. De jonge weduwe
+liet het lijk naar Coria brengen, waar het met allen luister werd
+ter aarde besteld.
+
+Zoodra ik kon, vertrok ik naar Coria. Mijn tante, dona El�onor en
+don George besloten, dat wij zoo gauw mogelijk zouden trouwen uit
+vrees, dat het lot ons misschien door nieuwe tegenspoeden weder zou
+scheiden. Het huwelijk werd in allen eenvoud voltrokken, met het oog
+op den dood van Combados.
+
+Weinige dagen later kwam ik te Madrid met dona Helena aan. Daar de
+tijd van mijn verlof was overschreden, vreesde ik, dat de minister
+mijn luitenants-plaats aan een ander zou hebben gegeven. Maar hij had
+daarover nog niet beschikt en was zoo goed om mijn verontschuldigingen
+over mijn wegblijven aan te nemen.
+
+Collogos betuigde mij verder nog, dat hij zeer gelukkig was met
+zijn positie. Don Andr� daarentegen beklaagde zich, dat hij zijn
+betrekking had verloren en geen vrienden bezat, die hem een andere
+konden verschaffen.
+
+Glimlachend viel ik hem in de rede, dat ik misschien wel iets voor
+hem kon doen.
+
+Tijdens ons gesprek kwam dona H�lena binnen, wier bekoorlijke
+verschijning geheel beantwoordde aan het beeld, dat ik mij daarvan had
+gevormd. Wij wisselden wederzijds eenige complimenten en ik vertrok,
+nadat ik het adres van Tord�sillas gevraagd en hem beloofd had,
+dat hij binnen acht dagen van mij zou hooren.
+
+Een paar dagen later stelde de minister mij in de gelegenheid den
+slotbewaarder te helpen. "Santillano," zei hij, "de betrekking van
+gouverneur van de koninklijke gevangenis te Valladolid is vacant en ik
+heb wel lust u die te geven, ze brengt meer dan driehonderd pistolen
+in het jaar op."
+
+"En al zou ze ook tienduizend geven, dan nog zou ik een betrekking
+weigeren, die mij van u verwijdert," zei ik.
+
+"Maar," merkte de minister op, "'t is volstrekt niet noodig Madrid
+te verlaten, ge kunt van tijd tot tijd de gevangenis te Valladolid
+eens gaan bezoeken."
+
+"Ik wil die betrekking niet, tenzij u mij toestaat daarvan afstand
+te doen aan een braven edelman, don Andr� de Tord�sillas, die vroeger
+torenbewaarder is geweest te S�govia en mij tijdens mijn gevangenschap
+zeer goed heeft behandeld."
+
+Lachend zei de minister: "Ik geloof, Gil Blas, dat je een gouverneur
+van een koninklijke gevangenis benoemen wil, zooals je een onderkoning
+hebt benoemd. Welnu, mijn vriend, het is goed! Ik sta je de vacante
+plaats voor Tord�sillas toe. Maar zeg mij eens eerlijk, welk voordeel
+hebt ge daarvan? Want je zal toch wel niet zoo dwaas zijn om je
+invloed voor niets te gebruiken?"
+
+"Moet men zijn schulden niet betalen, Excellentie? Don Andr� heeft
+mij zooveel genoegen gedaan als hij kon, toen ik zijn gevangene was."
+
+"Je bent wel belangeloos geworden, Santillano. Het schijnt mij toe,
+dat je het onder mijn voorganger minder was."
+
+"Dat stem ik u toe, Excellentie. De slechte voorbeelden bederven de
+zeden. Alles werd toen verkocht en ik voegde mij naar dat gebruik
+en daar nu alles gegeven wordt, heb ik mijn onomkoopbaarheid
+teruggekregen."
+
+Don Andr� de Tord�sillas werd dus gouverneur van de koninklijke
+gevangenis te Valladolid en vertrok weldra naar die stad, even voldaan
+over zijn nieuwe betrekking als ik het was, dat ik mij gekweten had
+van de schuld, die ik aan hem had.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV
+
+Santillano gaat naar den dichter Nunez. Welke personen hij er vond
+en welke gesprekken er werden gehouden.
+
+
+Op een zekeren namiddag kreeg ik lust mijn vriend den dichter uit
+Asturi� eens te gaan bezoeken, nieuwsgierig om te weten hoe zijn
+woning ingericht was.
+
+Ik begaf mij naar het huis van don Bertrand Gomez del Ribero en
+vroeg daar naar Nunez. Men antwoordde, dat hij daar niet meer woonde,
+maar wees mij een naburig huis aan, waarin hij zijn intrek had genomen.
+
+In een zaal, waarin ik verder geen meubelen zag, vond ik mijn vriend
+Fabricius nog aan tafel, met vijf of zes confraters, die hij dien
+dag onthaalde. Zij waren aan het eind van hun maaltijd en dus aan het
+disputeeren. Toen ik binnenkwam was het opeens stil. Nunez stond met
+een gewichtig gezicht op om mij te ontvangen en riep: "Mijne heeren,
+daar is de heer de Santillano, die mij met een van zijn bezoeken
+komt vereeren; bewijst met mij hulde aan den vertrouweling van den
+eersten minister!"
+
+Bij die woorden stonden alle gasten op om mij te begroeten en door
+de woorden van den gastheer waren ze zeer beleefd. Hoewel ik niet de
+minste behoefte aan iets had, moest ik mij aan tafel zetten en een
+dronk beantwoorden, die ze op mij uitbrachten.
+
+Daar het scheen, dat mijn tegenwoordigheid hen verhinderde om vrijuit
+te spreken zei ik: "Het schijnt mij, dat ik uw onderhoud heb gestoord,
+heeren, wees zoo goed en zet het gesprek voort, of ik ga heen."
+
+"Die heeren," zei Fabricius daarop, "spraken van de Iphigenia van
+Euripides. De heer Melchior de Vill�gas, die een geleerde van den
+eersten rang is, vroeg aan don Jacinte de Romerate, wat hem het meest
+interesseerde in dit treurspel."
+
+"Ja," zei don Jacinte, "en ik heb hem geantwoord: het gevaar, waarin
+Iphigenia zich bevond."
+
+"En ik," riep de ander, "heb hem geantwoord, dat niet het gevaar het
+belangrijkste was!"
+
+"Wat was het dan?" werd er geroepen.
+
+"Het was de wind," antwoordde Melchior de Vill�gas.
+
+Het geheele gezelschap barstte in lachen uit om dit antwoord, ik
+vatte dit ook niet als ernst op en dacht, dat Melchior het alleen maar
+gegeven had om de conversatie aan den gang te houden. Maar ik kende
+dien geleerde niet, het was een man, die geen scherts verstond. Op
+bedaarden toon zei hij:
+
+"Lacht zooveel ge wilt heeren. Ik houd vol, dat het de wind is, die
+de belangstelling verdient en niet het gevaar van Iphigenia. Stelt
+u voor een talrijk leger, dat verzameld is om Troje te gaan
+belegeren! Verbeeldt u het ongeduld van de officieren en soldaten
+om hun voornemen uit te voeren, waarna ze terug kunnen keeren
+naar Griekenland, waar ze hebben achtergelaten, hetgeen hun het
+meest dierbaar is, hunne huisgoden, hunne vrouwen en kinderen. En
+een vervloekte wind houdt hen terug; indien hij niet verandert,
+kunnen zij de stad niet gaan belegeren. Dus is het de wind, die van
+het grootste belang is in het treurspel. Ik neem de partij van de
+Grieken; ik wensch slechts het vertrek van hun vloot en zie met een
+onverschillig oog het gevaar van Iphigenia aan. Haar dood is het
+middel om van de goden een gunstiger wind te krijgen."
+
+Zoodra Vill�gas had opgehouden te spreken, werd hij weer
+uitgelachen. Nunez en anderen begonnen daarop flauwe aardigheden over
+den wind te zeggen. Maar de geleerde heer, die hen met een kalmen en
+trotschen blik aankeek, behandelde hen als onwetende en alledaagsche
+geesten.
+
+Ik verwachtte ieder oogenblik, dat de heeren zich nog meer zouden
+opwinden en elkaar in het haar vliegen, wat het gewone einde is
+van hunne discussies, maar ik werd in mijn verwachting bedrogen. Ze
+bepaalden er zich toe elkaar eenige beleedigingen te zeggen en trokken
+af, nadat zij genoeg gegeten en gedronken hadden.
+
+Toen ik alleen met hem was, vroeg ik Fabricius, waarom hij niet meer
+bij den schatmeester woonde en of hij verschil van meening met hem
+had gehad.
+
+"Verschil van meening!" riep hij. "De hemel behoede mij ervoor! Ik
+ben met don Bertrand nooit op een beteren voet geweest. Hij heeft mij
+echter toegestaan, om op mij zelf te wonen en nu heb ik dit verblijf
+gehuurd, om er mijn vrienden te ontvangen en met hen in vrijheid te
+genieten, wat mij dikwijls gebeurt, want je weet, ik ben niet iemand
+om groote sommen aan mijn erfgenamen achter te willen laten en wat
+gelukkig voor mij is, ik kan tegenwoordig iederen dag partijen hebben."
+
+"Het doet mij genoegen, mijn waarde Nunez," zei ik, "en ik kan niet
+nalaten je nogmaals geluk te wenschen met het succes van je laatste
+treurspel. De achthonderd dramatische werken van den grooten Lopez
+hebben hem nog geen vierde gedeelte opgebracht van jouw 'Graaf van
+Saldagne'."
+
+
+
+
+
+
+TWAALFDE BOEK
+
+
+HOOFDSTUK I
+
+Gil Blas wordt door den minister naar Tol�do gezonden. Van het doel
+en het succes van zijn reis.
+
+
+Reeds een maand lang zei mijn meester iederen dag tegen mij:
+"Santillano, de tijd nadert, dat je behendigheid mij van dienst kan
+zijn," en die tijd kwam maar niet. Eindelijk echter zei de minister:
+"Men zegt, dat er bij een troep comedianten te Tol�do een jeugdige
+actrice is, die opzien wekt door haar talenten: men beweert, dat zij
+goddelijk danst en zingt en dat ze de toeschouwers in verrukking brengt
+door haar voordracht; ook verzekert men, dat zij een schoonheid is. Een
+dergelijke actrice verdient aan het hof te verschijnen. De koning
+houdt van comediespel, van muziek en dans en het genoegen mag hem
+niet worden onthouden iemand te zien en te hooren van zulke zeldzame
+verdiensten. Ik heb dus besloten je naar Tol�do te zenden om voor
+je zelf te oordeelen, of het werkelijk zulk een bewonderenswaardige
+actrice is. Ik zal mij houden aan den indruk, dien je krijgt en mij
+op je smaak verlaten."
+
+Ik antwoordde den minister, dat ik zijn opdracht gaarne zou vervullen
+en ik stelde hem voor, dat ik zou vertrekken met ��n lakei, die niet
+den uniform van den minister zou dragen, om de zaak meer geheimzinnig
+te behandelen, wat zeer in den geest viel van mijn meester.
+
+Ik ging dus op weg naar Tol�do en daar aangekomen, nam ik mijn intrek
+in een hotel bij het kasteel.
+
+Nauwelijks was ik afgestapt of de waard, die mij zeker voor een
+landedelman hield, vroeg of ik voor het groote kettergericht kwam, dat
+den volgenden dag zou plaats hebben. Ik antwoordde van ja want ik vond
+het beter, dat hij dit geloofde dan dat hij mij verdere vragen deed.
+
+"Ge zult dan een van de schoonste processies zien, die wij hier
+ooit hebben gehad," zei hij, "er zijn, zegt men, meer dan honderd
+gevangenen, waaronder tien of meer die verbrand zullen worden."
+
+Werkelijk hoorde ik den volgenden morgen voor het opgaan van de zon
+alle klokken in de stad luiden en men liet het klokkenspel spelen, om
+het volk te waarschuwen, dat het kettergericht zou beginnen. Benieuwd
+om dit verschrikkelijk feest, dat ik nog nooit had gezien, bij te
+wonen, kleedde ik mij haastig aan en begaf mij naar de inquisitie. Er
+waren in de straten, waar de processie langs moest gaan verhevenheden
+opgesteld, waarop men voor geld kon plaats nemen. Weldra zag ik de
+Dominicanen, die voorop liepen, voorafgegaan door de banier van de
+heilige inquisitie. Deze goede vaders werden onmiddellijk gevolgd
+door de treurige slachtoffers, die de heilige dienst dien dag wilde
+straffen. Deze ongelukkigen gingen achter elkaar, met bloote voeten,
+een waskaars in de hand en ieder een geleider naast zich. Sommigen
+droegen een soort schoudermantel van geel linnen en een muts in den
+vorm van een suikerbrood. Deze mutsen waren bedekt met vlammen en
+duivelsche figuren.
+
+Toen ik die ongelukkigen bekeek met een medelijden, dat ik niet wilde
+laten blijken, uit vrees voor een misdadiger te worden gehouden,
+herkende ik onder hen, wier hoofd zulk een muts droeg, de eerwaarde
+vader Rapha�l en broeder Ambrosius. Ze waren zoo dicht bij mij,
+dat ik mij niet kon vergissen.
+
+"Wat zie ik! De hemel, die eindelijk genoeg kreeg van hun
+wandaden, heeft deze booswichten dus overgeleverd aan het recht
+der inquisitie!" Ik begon te beven en had een gevoel of ik zou
+bezwijmen. De verbintenis, die ik had gehad met de twee schelmen,
+het avontuur te Xelva, kortom alle gelegenheden, dat ik met hen in
+aanraking was gekomen, kwamen plotseling voor den geest. Ik dankte God,
+dat Hij mij voor zulk een lot had behoed.
+
+Toen de ceremonie voorbij was, keerde ik naar het hotel terug, nog
+bevende van hetgeen ik had gezien. Maar de verschrikkelijke beelden
+moesten uit mijn geest verdwijnen; ik moest mij bezighouden met de
+taak, die mijn meester mij had opgedragen.
+
+Toen het uur naderde, waarop de schouwburg moest openen, begaf ik
+mij daarheen. Ik kreeg een plaats naast een ridder uit Alcantera,
+met wien ik weldra een gesprek had aangeknoopt.
+
+"Mijnheer," vroeg ik, "is het een vreemdeling geoorloofd u een vraag
+te doen?"
+
+"Mijnheer," antwoordde hij zeer beleefd, "ik zal daardoor vereerd
+zijn."
+
+"Men heeft mij," hernam ik, "de comedianten van Tol�do zeer
+geprezen. Heeft men ongelijk gehad, door zooveel goeds van hen
+te zeggen?"
+
+"Neen," antwoordde hij, "hun troep is niet slecht. Er zijn zelfs
+zeer goede krachten bij hem aan te wijzen. U zult onder anderen
+de schoone Lucretia zien, een actrice van veertien jaar, die u zal
+verwonderen. 't Is niet noodig, haar aan te wijzen, wanneer zij op
+de planken zal verschijnen, ge zult haar gemakkelijk onderscheiden."
+
+Het stuk begon. Er kwamen twee actrices op de planken, die niets
+verzuimd hadden om zich bekoorlijk te maken, maar niettegenstaande
+alle diamanten, hield ik noch de een, noch de andere voor degene,
+die ik verwachtte.
+
+Eindelijk verscheen de schoone Lucretia en haar opkomst werd door
+het publiek begroet met een algemeen en lang handgeklap.
+
+"Ah! Daar is ze!" zei ik bij mezelf. "Wat een nobel uiterlijk! Wat
+een gratie! Welke mooie oogen!" Werkelijk was ik ten zeerste
+over haar voldaan of liever gezegd, hare persoonlijkheid trof mij
+buitengewoon. Van het eerste oogenblik af, dat zij begon te spreken,
+vond ik in haar voordracht veel natuurlijkheid, geest en vuur. Gaarne
+stemde ik in met het publiek, dat haar luid toejuichte.
+
+"Ge ziet," zei de heer naast mij, "dat Lucretia de lieveling is van
+het publiek. Wat zegt ge van haar?"
+
+"Ik ben verwonderd over haar gaven."
+
+"Ge zult het nog meer zijn, wanneer ge haar hebt hooren zingen en
+zien dansen."
+
+"Welk een geluk zich ter wille van zulk een beminnelijk schepseltje
+te mogen ru�neeren!" zei ik.
+
+"Ze heeft geen bepaalden minnaar," antwoordde hij, "en men hoort
+zelfs niet van intriges, ze kon die echter wel hebben, want ze woont
+bij haar tante Estella en deze is een ervaren tooneelspeelster."
+
+Bij het hooren van den naam Estella viel ik mijn buurman in de rede,
+om hem te vragen of die dame ook een actrice was. Hij antwoordde mij,
+dat zij een van de besten was en na de beschrijving, die hij mij van
+haar gaf, twijfelde ik er niet aan of het was Laura, dezelfde Laura,
+van wie ik zooveel gesproken heb in mijn boek en die ik te Granada
+had achtergelaten.
+
+Estella was dien avond niet opgetreden, maar ik hoopte toch haar
+in den schouwburg te vinden en begaf mij daarom na de voorstelling
+achter het tooneel.
+
+Ik vroeg naar Estella en men wees haar aan. Ze was op het oogenblik in
+gesprek met eenige heeren, die waarschijnlijk in haar meer de tante
+van Lucretia zagen. Hetzij uit een gril, hetzij om mij te straffen
+voor mijn overhaast vertrek uit Granada, deed ze alsof ze mij niet
+kende en ontving mijn beleefdheden op zulk een wijze, dat ik uit het
+veld was geslagen. Inplaats van haar lachend hare koele ontvangst te
+verwijten, was ik dwaas genoeg om mij kwaad te maken. Ik verwijderde
+mij plotseling en nam mij voor den volgenden dag naar Madrid terug
+te keeren. Om mij op Laura te wreken, wilde ik niet, dat haar nicht
+de eer zou hebben voor den koning op te treden. Daartoe had ik den
+minister slechts een minder vleiend portret van Lucretia te geven.
+
+Mijn lust om wraak te nemen was echter niet van langen duur. Den
+volgenden morgen kwam een jonge lakei bij mij met een briefje, waarin
+ik las:
+
+"Vergeet de wijze waarop ge gisteren in den schouwburg werdt ontvangen
+en laat u door brenger dezes geleiden."
+
+Dadelijk volgde ik den lakei, die mij naar een groot huis bracht,
+waarin Laura hare kamers had.
+
+Ik vond Laura aan haar toilet. Ze stond op, om mij te omhelzen en
+zei: "Mijnheer Gil Blas, ik weet wel, dat ge geen reden hebt over de
+ontvangst, die ik u gisteren heb bereid, tevreden te zijn. Een oud
+vriend, als gij, hadt recht om meer vriendelijkheid te verwachten. Om
+mij echter te verontschuldigen, moet ik zeggen, dat ik op dat oogenblik
+in het slechtste humeur van de wereld was. Een van die heeren had mij
+juist iets gezegd van mijn nicht, wier eer mij meer aan het hart ligt
+dan die van mijzelve. Gelukkig wist ik uw woning te laten vinden en
+zoo kon ik mijn fout herstellen."
+
+"Dat is gebeurd, mijn waarde Laura, laten wij er niet verder
+van spreken, maar elkaar liever onze avonturen vertellen, na
+dien ongelukkigen dag te Granada, toen de vrees mij overhaast deed
+vluchten. Ik heb u toen in groote verlegenheid achtergelaten. Hoe hebt
+ge u er uit kunnen redden? Dat is zeker niet zonder moeite gegaan? En
+ge hebt zeker wel al uw slimheid noodig gehad, om uw Portugeeschen
+minnaar tot bedaren te brengen?"
+
+"In het geheel niet," antwoordde Laura. "Weet ge niet, dat in
+dergelijke gevallen de mannen zoo zwak zijn, dat ze zelfs de vrouwen
+de moeite besparen om zich te rechtvaardigen! Ik hield tegenover den
+markies de Marialva vol, dat je mijn broer was. Neem mij niet kwalijk,
+dat ik je weer zoo familiaar aanspreek, maar ik kan mij moeilijk van
+die oude gewoonte losmaken. Den Portugees vroeg ik dadelijk of hij
+niet merkte, dat alles het werk was van Narcissa, die jaloersch op mij
+was en zich op zulk een wijze wilde wreken. Als een nieuw bewijs van
+het complot, dat men tegen mij had gesmeed, noemde ik het plotseling
+verdwijnen van mijn broer. Men had daartoe zeker eenige kunstgrepen
+gebruikt en het mij zoodoende onmogelijk gemaakt te bewijzen, dat
+hier alleen jaloezie en wraakzucht in het spel waren. Om kort te
+gaan, de markies was tevreden en de markies bleef mij beminnen tot
+hij Granada verliet, om weer naar Portugal te gaan.
+
+Nog een paar jaren bleef ik in Granada; toen ging onze troep uiteen;
+sommigen gingen naar S�villa, anderen naar Cordova en ik ging naar
+Tol�do, waar ik nu sinds tien jaar woon met mijn nicht Lucretia,
+die je gisteren hebt zien spelen."
+
+Hier kon ik niet nalaten te glimlachen. Laura zag het en vroeg naar
+de reden.
+
+"Kan je dat niet raden," vroeg ik. "Je hebt broers noch zusters en
+'t is dus niet mogelijk, dat je de tante bent van Lucretia. Bovendien,
+wanneer ik bij mijzelf den tijd bereken, die na onze laatste scheiding
+is verloopen, dan komt het mij niet onmogelijk voor, dat gij twee�n
+nader aan elkaar verwant zijt."
+
+De weduwe van don Antonio bloosde een weinig en zei: "Welnu, mijn
+vriend, ik zal je dan maar eerlijk bekennen, dat Lucretia de dochter
+is van den markies de Marialva en mij."
+
+"Het publiek," merkte ik op, "mag u wel dankbaar zijn, dat ge het
+zulk een cadeau hebt gegeven."
+
+Indien een sluwe lezer, die zich de samenkomsten herinnert, die ik
+te Granada met Laura had, toen ik secretaris was van den markies de
+Marialva, mij misschien er van mocht verdenken dien heer de eer te
+willen betwisten van het vaderschap van Lucretia, dan moet ik hem
+tot mijn schande doen opmerken, dat zijn vermoeden ongegrond is.
+
+Daarna vertelde ik Laura al wat er met mij was gebeurd en ik deelde
+haar mee, welke mijn opdracht was betreffende haar nicht.
+
+Zij toonde zich zeer ingenomen met dit plan en zei: "Als ik hier geen
+verbintenis had, die ik niet dadelijk kan afbreken, dan zou ik morgen
+wel reeds naar Madrid willen vertrekken."
+
+"Een bevel van het hof kan die verbintenis verbreken," zei ik. "En
+ik geef je de verzekering dat dit binnen acht dagen zal gebeuren. Ik
+heb er genoegen in den inwoners van Tol�do Lucretia te ontnemen. Een
+actrice, zooals zij, is geschapen voor het hof. Ze komt ons van
+rechtswege toe."
+
+Juist had ik die woorden gesproken, toen Lucretia de kamer
+binnenkwam. Ik meende de godin Hebe te zien, zoo bekoorlijk en gracieus
+was zij. Laura deelde haar het doel van mijn bezoek mee en het jonge
+meisje toonde zich zeer ingenomen daarmee.
+
+Wij bleven nog eenigen tijd in gesprek en daarbij had ik gelegenheid
+om op te merken, dat Lucretia een buitengewoon verstandig meisje was.
+
+Bij het afscheid nemen van de dames, verzekerde ik haar, dat zij
+spoedig een bevel van het hof zou ontvangen, om zich naar Madrid
+te begeven.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK II
+
+Santillano doet verslag van zijn zending aan den minister, die hem
+opdraagt ervoor te zorgen, dat Lucretia te Madrid zal komen. Van de
+aankomst van deze actrice en haar eerste optreden voor het hof.
+
+
+Bij mijn aankomst te Madrid vond ik den minister vol ongeduld, om
+den uitslag van mijn reis te vernemen.
+
+"Gil Blas," vroeg hij, "heb je die actrice gezien? Is het de moeite
+waard, om haar aan het hof te laten verschijnen?"
+
+"Excellentie," antwoordde ik, "de roem van dergelijke personen wordt
+gewoonlijk overdreven, maar van de jonge Lucretia kan niet genoeg goed
+worden gezegd. Zij is bewonderenswaardig, zoowel door haar talenten,
+als door haar schoonheid."
+
+"Is het mogelijk!" riep de minister en ik zag daarbij in zijn oogen een
+inwendige genoegdoening, die mij deed denken, dat hij mij misschien
+in zijn eigen belang naar Tol�do had gezonden. "Is het mogelijk,
+dat ze zoo mooi is, als ge zegt?"
+
+"Wanneer u haar ziet, zult ge het mij moeten toestemmen," antwoordde
+ik.
+
+"Santillano, geef mij nu een uitvoerig verhaal van uw reis. Deel mij
+alles mee, wat er gebeurd is."
+
+Ik vertelde hem alles, ook dat Lucretia een dochter was van Laura en
+den markies de Marialva.
+
+"Het doet me genoegen," zei hij, "dat zij een dochter is van een man
+van stand. Dat doet mij nog meer belang in haar stellen. Wij moeten
+haar hier hebben. Maar, mijn vriend, ��n ding moet ik je op het hart
+drukken: _ik_ moet buiten de zaak blijven. Alles moet het werk zijn
+van Gil Blas de Santillano."
+
+Ik zocht hierna Carnero op en zeide hem namens den minister, dat een
+bevel verzonden moest worden, om Estella en Lucretia, actrices van
+den schouwburg te Tol�do, in den koninklijken troep op te nemen. Toen
+dit stuk geschreven was, zond ik dadelijk denzelfden lakei, die mij
+op mijn reis had vergezeld, naar Estella.
+
+Acht dagen later kwamen moeder en dochter te Madrid aan, waar ze haar
+intrek namen in een hotel bij den koninklijken schouwburg. Dadelijk
+na haar aankomst bracht ik een bezoek aan de dames, om mijne diensten
+aan te bieden.
+
+Bij het eerste optreden was de schouwburg geheel vol. Men had een stuk
+gekozen, dat de nieuwe actrices gewoon waren geweest te Tol�do te
+spelen. Ik kan niet ontkennen, dat ik de oogenblikken v��r het stuk
+begon, niet geheel op mijn gemak was. Maar nauwelijks hadden de twee
+actrices den mond geopend, of al mijn vrees was verdwenen. Lucretia
+nam aller harten voor zich in. Men bewonderde om strijd haar mooie
+oogen, haar zachte stem en ieder was getroffen door haar bevalligheid.
+
+De minister was dien avond ook in den schouwburg. Daar ik zeer
+nieuwsgierig was, om zijn indruk te vernemen, wachtte ik hem 's avonds
+in zijn kabinet op.
+
+"Wel Excellentie," vroeg ik, "is u tevreden over de kleine Marialva?"
+
+"Ik zou wel zeer moeilijk te voldoen zijn," antwoordde hij glimlachend,
+"indien ik het algemeen gevoelen van het publiek niet deelde. Ja,
+mijn vriend, je reis naar Tol�do is gelukkig geweest. En ik twijfel
+er niet aan, of de koning zal Lucretia ook met genoegen zien spelen."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK III
+
+Lucretia maakt grooten opgang aan het hof en speelt voor den koning,
+die verliefd op haar wordt. Gevolg van die liefde.
+
+
+Het eerste optreden van de twee nieuwe actrices werd den volgenden dag
+druk besproken. Ook in tegenwoordigheid van den koning werd de jonge
+Lucretia zeer geroemd. Deze deed echter of hij aan die gesprekken
+weinig aandacht schonk.
+
+Toen hij echter alleen was met den eersten minister, vroeg hij,
+wie die jonge actrice was, die men zoo prees.
+
+De minister antwoordde: "Het is een jong meisje, dat aan den schouwburg
+te Tol�do was verbonden. Ze heet Lucretia, wat een goede naam is voor
+iemand van haar beroep en is een kennis van Gil Blas de Santillano,
+die mij zooveel goeds van haar had verteld, dat ik het gewenscht
+achtte om haar in den koninklijken troep op te nemen. Bij haar eerste
+optreden gisterenavond heeft zij een zeer groot succes gehad."
+
+Bij het hooren van mijn naam, had de koning een glimlach niet kunnen
+weerhouden. Hij herinnerde zich misschien op dat oogenblik, dat ik
+het geweest was, die hem in kennis had gebracht met Catalina en had
+er mogelijk een voorgevoel van, dat ik hem in deze aangelegenheid
+denzelfden dienst zou kunnen bewijzen. Hoe het zij, hij deelde den
+minister mee, dat hij den volgenden avond Lucretia wilde zien spelen
+en dat men haar dit zou berichten.
+
+De graaf-hertog vertelde mij, welk gesprek hij had gehad en verzocht
+mij de twee actrices te gaan waarschuwen.
+
+Het eerst zag ik Laura en ik zei haar: "Ik kom u een groot nieuws
+meedeelen. De minister heeft mij belast u te zeggen, dat de koning
+morgenavond de voorstelling met zijn tegenwoordigheid zal vereeren. Ik
+twijfel er niet aan, of gij beiden zult al het mogelijke doen, om u die
+eer waardig te doen zijn. Wanneer ik u een raad mag geven, dan zou het
+deze zijn, om een stuk te kiezen, waarin veel zang en dans voorkomen,
+opdat de koning alle talenten bewonderen kan, die Lucretia bezit."
+
+"Wij zullen uw raad opvolgen," zei Laura, "het zal niet aan ons liggen,
+wanneer hij niet voldaan is." Op dat oogenblik kwam Lucretia binnen,
+die er thans nog bekoorlijker uitzag, dan in haar tooneelkleeding.
+
+"De koning," zei ik, "zal uw schoone nicht nog meer bewonderen,
+indien zij optreedt in een stuk, waarin zang en dans voorkomen. Hij
+zou daardoor zelfs wel eens in de verzoeking kunnen komen haar zijn
+zakdoek toe te werpen."
+
+"Ik hoop niet," zei Laura, "dat hij zoo iets zal probeeren, want welk
+een machtig vorst hij ook mag zijn, hij zou dan wel eens op tegenstand
+kunnen stuiten. Hoewel zij in de tooneelwereld is opgevoed, is Lucretia
+deugdzaam en welk genoegen zij ook heeft in de toejuichingen van het
+publiek, het is voor haar meer eer een braaf meisje, dan een goede
+actrice te zijn."
+
+"Lieve tante," zei de kleine Marialva, zich in het gesprek mengende,
+"waarom u zorgen gemaakt voor den tijd? Ik zal wel nooit voor die
+beproevingen komen te staan."
+
+"Bekoorlijke Lucretia," zei ik, "indien de koning u tot zijn minnares
+wilde maken, zoudt ge hem toch zeker niet tevergeefs laten zuchten?"
+
+"Waarom niet?" vroeg zij. "Het zou mij meer streelen, hem weerstand
+te hebben geboden, dan aan zijn begeerte te hebben voldaan."
+
+Ik was niet weinig verwonderd een leerling van Laura op die wijze te
+hooren spreken en ik verliet de dames, de moeder prijzende, dat zij
+haar dochter zulk een goede opvoeding had gegeven.
+
+Den volgenden dag begaf de koning, verlangend om Lucretia te zien,
+zich naar den schouwburg. Men speelde een stuk, waarin de jonge actrice
+alle gelegenheid had om te schitteren. Van het begin tot het eind had
+ik mijn oogen gevestigd op den koning; ik trachtte op zijn trekken
+te lezen, wat hij dacht, maar hij behield hetzelfde ernstige gezicht,
+dat hij altijd trachtte op te zetten.
+
+Den volgenden dag eerst vernam ik, wat zijn indruk was geweest.
+
+"Santillano," zei mijn meester, "ik heb den koning gesproken, die
+vol lof is over Lucretia en ik twijfel er niet aan of hij is op
+haar verliefd. Nadat ik hem had gezegd, dat gij haar uit Tol�do hebt
+laten komen, zei hij, dat hij gaarne met u een onderhoud zou willen
+hebben. Ga er dus heen. Hij heeft al bevel gegeven om je dadelijk
+bij hem toe te laten en kom mij den afloop meedeelen."
+
+De koning liep met groote stappen op en neer, toen ik bij hem
+binnenkwam. Hij deed mij allerlei vragen over Lucretia, wier geheele
+geschiedenis ik hem moest vertellen. Vervolgens vroeg hij of zij al in
+eenig galant avontuur was betrokken geweest. Hoewel men met dergelijke
+verklaringen altijd zeer voorzichtig moet zijn, antwoordde ik hier
+toch beslist ontkennend, wat den vorst groot genoegen scheen te doen.
+
+"In deze zaak," ging hij voort, "heb ik u tot mijn vertrouweling
+gekozen. Ik wil, dat de schoone Lucretia door u vernemen zal, welk
+een overwinning zij heeft gemaakt." Hij stelde mij daarna een etui
+ter hand met diamanten ter waarde van ongeveer vijftig duizend kronen
+en ik moest haar vragen dit geschenk van hem te willen aannemen,
+in afwachting van andere bewijzen van zijn liefde.
+
+Om mij van die taak te kwijten, zocht ik mijn meester op en deed
+hem een getrouw verslag van mijn onderhoud met den koning. Ik had
+verwacht, dat de minister meer teleurgesteld dan verheugd zou zijn,
+want ik meende, dat hijzelf verliefd was op Lucretia en dus ongaarne
+zou zien, dat de koning zijn medeminnaar was; maar ik bedroog mij in
+dit opzicht. Wel verre van teleurgesteld te zijn, was zijn vreugde
+zoo groot, dat hem zelfs eenige woorden ontsnapten. "Mooi zoo,
+Filips! daardoor zal u de lust voor de zaken wel vergaan!" Daaruit
+leidde ik af, dat de minister den koning wilde afhouden van de
+staatszaken en hem daarom een dergelijke verstrooi�ng wilde schenken.
+
+"Santillano," zei hij, "haast je mijn vriend, om dit bevel uit te
+voeren. Heel wat heeren aan het hof zouden jaloersch zijn op zulk een
+gewichtige taak. Denk er aan, dat het in dit geval niet de graaf de
+L�mos is, die het grootste gedeelte van de eer krijgt. Je zult die
+nu geheel alleen hebben en wat meer is, ook het voordeel."
+
+Daar ik sedert het verblijf in de gevangenis gewoon was geworden,
+de zaken meer van een moreel standpunt te beschouwen, hinderde mij
+dit soort van werk wel, maar ik was toch niet deugdzaam genoeg om
+het te weigeren. Te liever vervulde ik den wensch van den koning,
+omdat mijn gehoorzaamheid ook aangenaam was voor den minister, wien
+ik in de eerste plaats genoegen wilde doen.
+
+Ik achtte het gewenscht om eerst een onderhoud te hebben met Laura,
+waarin ik haar den wensch van den koning kenbaar maakte en haar de
+edelsteenen liet zien. Op het gezicht daarvan kon ze haar vreugd
+niet bedwingen en zei: "Gil Blas, 't is onder oude vrienden maar
+beter om eerlijk te zijn. Ik kan niet verbergen, dat ik ten zeerste
+verheugd ben over de overwinning van Lucretia, die van buitengewone
+waarde is. Maar, onder ons gezegd, ik vrees dat Lucretia de zaak
+uit een ander oogpunt zal beschouwen. Hoewel ze, om zoo te zeggen,
+op het tooneel is opgevoed, is ze verstandig en deugdzaam. Ze heeft
+al weerstand geboden aan de wenschen van twee beminnelijke jonge
+mannen. Ge zult me zeggen, dat die twee heeren geen koningen waren,
+dat stem ik toe en werkelijk de eer, een gekroond hoofd tot minnaar te
+hebben, moet sterker zijn dan de deugd van Lucretia; echter kan ik mij
+niet weerhouden je te zeggen, dat de zaak onzeker is. Wat mij betreft,
+ik verklaar je, dat ik mijn dochter niet zal tegenwerken. Kom morgen
+terug; ik zal je dan een gunstig antwoord geven of dit etui terug."
+
+Ik twijfelde er niet aan of Laura zou Lucretia gemakkelijk
+overhalen. Niettemin vernam ik den volgenden dag met verwondering,
+dat Laura evenveel moeite had gehad, om Lucretia op den slechten weg
+te brengen, als andere moeders soms hebben, om haar dochters daarvan
+af te houden.
+
+Wat mij echter nog meer verwonderde was, dat Lucretia, na eenige malen
+een geheim onderhoud met den koning te hebben gehad, plotseling de
+wereld verliet en in een klooster ging, waar ze niet lang daarna ziek
+werd van verdriet en stierf. Laura kon zich niet troosten over het
+verlies van haar dochter, dat ze zich zelf verweet. Zij ging eveneens
+in een klooster, om er de genoegens van hare schoone dagen te beweenen.
+
+De koning was eerst getroffen door het plotselinge verdwijnen van
+Lucretia, maar hij was er de man niet naar om lang te treuren.
+
+Wat den minister aanging, hij nam weinig notitie van het
+gebeurde. Daartoe ontbrak hem de tijd.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IV
+
+Van de nieuwe taak, die de minister aan Santillano gaf.
+
+
+Het ongeluk van Lucretia deed mij veel verdriet; ik beschouwde
+mijzelf als medeplichtig daaraan en besloot mij in geen geval meer
+met dergelijke zaken in te laten.
+
+Ik sprak daarover met den minister, die verwonderd scheen over mijn
+gewetensbezwaren. Hij zei: "Santillano, je hebt een goed karakter en
+ik wil je nu een opdracht geven, die daarmee meer in overeenstemming
+is. Luister goed toe, ik zal je zeggen wat de zaak is.
+
+Voor eenige jaren zag ik plotseling een dame, die zoo schoon en
+bekoorlijk was, dat ik haar liet volgen. Ik vernam, dat zij geboortig
+was uit Genua, dona Margarita Spinola heette en te Madrid leefde van
+de inkomsten van hare schoonheid. Men zeide mij, dat don Francisco de
+Val�asar, een rijke, oude en getrouwde man enorme sommen voor haar
+uitgaf. Wel verre van mij afkeer in te boezemen, deed dat bericht
+bij mij sterke verlangens ontstaan, om hare gunsten met Val�asar
+te deelen. Om daaraan te voldoen, nam ik mijn toevlucht tot een
+koppelaarster, die mij spoedig een geheim onderhoud met Margarita
+bezorgde, dat door verschillende andere werd gevolgd. Mijn medeminnaar
+en ik werden even goed behandeld voor de geschenken, die wij haar
+gaven. Misschien had ze nog wel een derden galant, die even gelukkig
+was als wij.
+
+Wat er van zij, het gevolg van alle hulde die Margarita ontving,
+was dat zij moeder werd. Zij bracht een zoon ter wereld en gaf zoowel
+Val�asar als mij de eer van het vaderschap. Maar wij wilden het kind
+geen van beiden erkennen, zoodat ze het zelf moest grootbrengen. Dat
+heeft zij gedurende achttien jaar gedaan, daarna is ze gestorven
+en heeft haar zoon achtergelaten zonder goed en, wat erger is,
+zonder opvoeding.
+
+Dit is een vertrouwelijke mededeeling, die ik je had te doen en
+nu wil ik je zeggen, wat mijn plan is. Ik wil mij het lot van dien
+ongelukkigen jongen aantrekken en hem erkennen."
+
+Toen ik dit plan had aangehoord, was het mij onmogelijk om te
+zwijgen. "Excellentie! Hoe kunt u zulk een vreemd besluit nemen?"
+
+"Ge zult het niet zoo vreemd vinden, indien ik je de redenen ervan heb
+meegedeeld. Ik wil niet, dat mijn neven en nichten mijn erfgenamen
+zullen worden. Misschien zul je zeggen, dat wij nog niet op een
+leeftijd zijn gekomen, om zelf geen kinderen meer te krijgen. Maar
+welke geleerden wij ook hebben geraadpleegd, het is alles nutteloos
+geweest. Van mijn vrouw heb ik geen kinderen meer te verwachten. Het
+lot heeft nu een kind op mijn weg gesteld, waarvan ik misschien
+werkelijk vader ben. Dien jongen wil ik aannemen; dat is een zaak,
+waartoe ik vast besloten ben."
+
+Toen ik merkte, dat de minister zich dit nu eenmaal vast in het hoofd
+had gesteld, sprak ik hem niet verder tegen. Ik wist, dat hij een
+man was, eerder in staat om een dwaasheid te doen, dan om terug te
+komen op een genomen besluit.
+
+"Het is nu de zaak, om een opvoeding te geven aan don Henri Philippe
+de Guzman, want dezen naam zal hij voorloopig in de wereld dragen. Om
+hem terzijde te staan, Santillano, heb ik jou uitgekozen. Ik vertrouw
+op je verstand en je gehechtheid aan mijn persoon. Draag zorg voor
+zijn huis, geef hem alle soorten van meesters; in ��n woord, maak
+van hem een volmaakt edelman."
+
+Ik wilde mij daartegen verzetten, door mijn meester te zeggen, dat
+ik geen jonge heeren kon opvoeden, omdat ik dat nooit tevoren had
+gedaan; dat daarvoor meer verstand en meer verdiensten noodig waren,
+dan ik bezat, maar hij sloot mij den mond, door te zeggen, dat het
+zijn bepaalde wil was, dat ik ook de gouverneur zou zijn van zijn
+aangenomen zoon, dien hij voor de hoogste betrekkingen had bestemd.
+
+Dus bereidde ik mij voor, die taak te gaan vervullen ten genoege van
+mijn meester, die uit dankbaarheid mijn inkomen met duizend kronen
+per jaar verhoogde.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK V
+
+De zoon van Margarita Spinola wordt bij authentieke acte erkend en
+don Henri-Philippe de Guzman genoemd. Santillano richt het huis van
+dien jongen heer in en geeft hem allerlei meesters.
+
+
+De acte van erkenning werd met goedkeuring van den koning
+opgemaakt. Don Henri-Philippe de Guzman (dat was de naam, dien men
+aan het kind met de verschillende vaders gaf) werd daarin tot eenig
+erfgenaam verklaard van het graafschap Olivar�s en van het hertogdom
+de San-Lucar. Opdat iedereen het weten zou, liet de minister aan alle
+gezanten en grandes van Spanje deze mededeeling doen, waarover men
+niet weinig verwonderd was. De lachers in Madrid hadden langen tijd
+stof en de satirische dichters verzuimden deze gelegenheid niet om
+hun pen in gal te doopen.
+
+Ik vroeg aan den graaf-hertog, waar de jongeman was, dien hij aan
+mijn zorgen wilde toevertrouwen en hij antwoordde mij, dat hij thans
+in de stad was bij een tante, aan wier zorgen hij echter zou worden
+ontnomen, zoodra zijn huis ingericht zou zijn.
+
+Ik huurde dus een huis, liet het prachtig meubileeren en stelde pages,
+portier en andere bedienden aan.
+
+Toen dat gebeurd was, ging ik den minister waarschuwen, die dadelijk
+den twijfelachtigen en nieuwen spruit van den tak Guzman liet halen. Ik
+zag een grooten jongen, met een vrij aangenaam uiterlijk. De minister
+zei, toen hij ons voorstelde, dat don Henri mij in alle opzichten
+als zijn gids moest beschouwen.
+
+Wij gingen daarop naar het nieuwe huis, waar ik alle bedienden aan
+hunnen nieuwen meester voorstelde. In den omkeer in zijn toestand
+scheen hij zich zeer gemakkelijk te kunnen schikken. Met groote
+gemakkelijkheid nam hij alle betuigingen van eerbied en beleefdheid
+in ontvangst. Het ontbrak hem niet aan verstand, maar hij was zeer
+onwetend. Hij kon nauwelijks lezen en schrijven. Ik gaf hem meesters
+in de beginselen van het Latijn, de aardrijkskunde, de geschiedenis
+en een schermmeester. Een dansmeester vergat ik niet, maar er waren
+in dien tijd zooveel van die vermaarde heeren, dat ik niet goed wist,
+wien te kiezen.
+
+Toen ik daar zoo over nadacht, zag ik een rijk gekleed man ons huis
+binnengaan.
+
+Hij vroeg mij te spreken. Ik verbeeldde mij, dat hij minstens een
+ridder van Alcantera was en vroeg waarmee ik hem van dienst kon zijn.
+
+"Mijnheer de Santillano," antwoordde hij met vele buigingen,
+"men heeft mij verteld, dat gij belast zijt met het kiezen van
+meesters voor don Henri. Ik kom mijne diensten aanbieden. Ik heet
+Martin Ligero [2] en verheug mij in een goeden naam. Ik heb anders
+de gewoonte niet, om leerlingen te vragen, dat past slechts aan
+onbeduidende dansmeesters. In den regel wacht ik, tot men mij komt
+bezoeken. Maar daar ik bekend ben bij den hertog de Medina Sidonia,
+bij don Louis de Haro en eenige andere heeren van het huis Guzman,
+heb ik het als een eer beschouwd u voor te zijn."
+
+"Ik merk uit hetgeen ge zegt, dat gij de man zijt, dien wij noodig
+hebben," zei ik. "Hoeveel rekent ge per maand?"
+
+"Vier dubbele pistolen," hernam hij, "dat is de vaste prijs en ik
+geef twee lessen per week."
+
+"Vier dubbele pistolen!" riep ik. "Dat is veel!"
+
+"Hoezoo veel!" antwoordde hij op verwonderden toon. "Ge geeft wel
+een pistool per maand aan een onderwijzer in de philosophie."
+
+Ik kon niet nalaten om dat antwoord te lachen en vroeg mijnheer Lig�ro,
+of hij werkelijk meende, dat iemand van zijn vak boven een leeraar
+in de philosophie stond.
+
+"Dat geloof ik zeer zeker, mijnheer," zei hij, "wij zijn in de
+wereld van heel wat meer nut, dan die heeren! Wat zijn de mannen,
+v��r ze door onze handen zijn gegaan? Lichamen uit ��n stuk! Ongelikte
+beeren! Maar onze lessen geven hun vorm en gratie."
+
+Ik besloot den dansmeester aan te nemen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VI
+
+Scipio komt terug uit Nieuw-Spanje. Gil Blas plaatst hem bij don
+Henri. Van de studi�n van dien jongen heer. Van de eer, die men hem
+bewees en aan welke dame de graaf-hertog hem uithuwelijkte. Hoe Gil
+Blas, niettegenstaande zijn verzet, in den adelstand wordt verheven.
+
+
+Terwijl ik nog druk bezig was, om alles voor don Henri te regelen,
+kwam Scipio terug uit Mexico. Ik vroeg hem of hij voldaan was over
+zijn reis.
+
+"Ik moet het wel zijn," antwoordde hij, "want met drie duizend
+ducaten in geld, heb ik wel voor tweemaal grooter bedrag aan koopwaren
+meegebracht."
+
+"Hartelijk daarmee gefeliciteerd! Dat is het begin van je fortuin. En
+het hangt nu maar van je zelf af, of je dat wil vermeerderen door
+nieuwe reizen te maken. Of geef je misschien de voorkeur aan een
+aangename betrekking in Madrid? Je hebt maar te spreken; ik heb er
+een te begeven."
+
+"Dat kan ik niet twijfelen!" riep hij. "Veel liever blijf ik hier,
+dan mij opnieuw aan de gevaren van een zeereis en van een vreemd land
+bloot te stellen. Maar welke betrekking hebt u voor mij bestemd?"
+
+Daarop vertelde ik hem de heele geschiedenis van don Henri en vroeg
+hem of hij diens kamerdienaar wilde worden. Scipio nam de betrekking
+gaarne aan en vervulde haar zoo goed, dat hij in minder dan drie
+dagen reeds de vertrouweling en vriend was van zijn jongen meester.
+
+Ik had mij voorgesteld, dat al die onderwijzers wel vergeefsche moeite
+zouden doen en dat hun leerling zich niet veel om hem en hun wetenschap
+zou bekommeren, maar daarin vergiste ik mij. Ze waren zeer tevreden
+over hem. Hij begreep en onthield zeer gemakkelijk, wat men hem
+leerde. Aangenaam was het mij, dit den minister te kunnen mededeelen.
+
+"Santillano!" riep hij verheugd, "ik herken in hem mijn geest en
+bloed en ben er nu nog vaster van overtuigd, dat hij werkelijk mijn
+zoon is. Ik voel mij zeer tot hem aangetrokken. 't Is de natuur,
+die hier spreekt."
+
+Ik wachtte mij er wel voor, om mijn meester te zeggen, wat ik daarvan
+dacht en zijn zwak eerbiedigende, liet ik hem het genoegen te gelooven,
+dat hij de vader was van don Henri. Hoewel alle leden van de familie
+Guzman een doodelijken haat hadden aan dien nieuwbakken neef zorgden
+zij er wel voor het uit een politiek oogpunt niet te laten merken. De
+gezanten en grandes die in Madrid waren, bewezen hem evenveel eer,
+alsof hij de wettige zoon van den machtigen minister geweest was.
+
+De minister was over dat alles zeer verheugd. Hij begon met aan de
+koning het kruis van Alcantera voor don Henri te vragen. Later werd
+hij commandeur. Ook besloot hij hem te laten trouwen met een dame
+uit een van de edelste huizen van Spanje en koos daartoe Juanna de
+Valesco, dochter van den hertog van Castili�. Hij had macht genoeg,
+om dat huwelijk door te drijven, niettegenstaande het verzet van den
+hertog en diens verwanten. Eenige dagen voor dit huwelijk liet de
+minister mij roepen. Hij stelde mij eenige papieren ter hand en zei:
+"Hier, Gil Blas, heb ik een geschenk voor je. Ik geloof, dat het je
+niet onaangenaam zal zijn. Het zijn brieven van adeldom, dien ik voor
+je heb verkregen."
+
+"Excellentie," antwoordde ik verbaasd, "weet u wel, dat ik de zoon ben
+van een eenvoudigen stalmeester en van een duenna? Het schijnt mij
+een beleediging voor den adelstand, mij daarin te doen opnemen. En
+van alle gunsten, die de koning mij bewijzen kan, verdien en begeer
+ik deze het minst."
+
+"Uw geboorte is geen beletsel," zei mijn meester, "ge hebt
+staatsbetrekkingen bekleed bij den hertog de Lerme en mij. Overigens
+hebt ge ook den koning zelf zekere diensten bewezen. In ��n woord
+Santillano, je bent die eer niet onwaardig. En er komt bij, dat
+de positie, die je bij mijn zoon inneemt, het noodzakelijk maakt,
+dat je van adel bent. Ik wil je wel bekennen, dat dit de voornaamste
+reden is, waarom ik je die papieren heb doen verleenen."
+
+"Ik geef mij gewonnen," antwoordde ik, "omdat u het bepaald wilt." Na
+die woorden ging ik weg, met de papieren in mijn zak.
+
+"Nu ben ik dus een edelman," zei ik bij mijzelf toen ik op straat was,
+"en ik ben van adel zonder dat ik dit aan mijn ouders heb te danken. Ik
+kan mij dus, wanneer ik wil, don Gil Blas noemen en als de een of ander
+mij er om zou willen uitlachen, kan ik hem die papieren laten zien."
+
+Onder het loopen keek ik de papieren in en ik las, dat de koning mij
+om den ijver, dien ik meermalen had getoond in den dienst van den
+staat en van hem zelven had verheven tot den adelstand.
+
+Tot mijn eer mag ik zeggen, dat ik mij niet zeer trotsch gevoelde. Mijn
+nederige afkomst stond mij steeds voor oogen en ik nam mij voor mijn
+papieren weg te sluiten, zonder mij erop te beroemen.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VII
+
+Gil Blas ontmoet Fabricius nog eens bij toeval. Van het laatste
+onderhoud, dat zij samen hadden en van den gewichtigen raad, dien
+Nunez aan Santillano gaf.
+
+
+De dichter uit Asturi� verwaarloosde mij maar al te gaarne, zooals
+men zal hebben opgemerkt. Van mijn kant had ik weinig tijd om hem te
+bezoeken, zoodat ik hem niet had weergezien na het geweldige dispuut
+over Iphigenia.
+
+Het toeval deed mij hem weer ontmoeten. Hij kwam uit een drukkerij.
+
+"Ho ho! mijnheer Nunez! Ge komt uit een drukkerij. Dat schijnt het
+publiek met een nieuw werk van u te bedreigen."
+
+"Dat kan men inderdaad verwachten," antwoordde hij. "Ik zal u zeggen,
+dat ik een brochure heb geschreven, die thans ter perse is en groot
+opzien zal verwekken in de republiek der letteren!"
+
+"Ik twijfel niet aan de verdiensten van je werk, maar ik begrijp niet,
+dat je er lust in hebt een brochure te schrijven. Dat zijn van die
+kleinigheden!"
+
+"Er zijn toch wel goede onder en de mijne behoort daartoe, hoewel ze
+in haast is geschreven. Maar 't was noodzakelijk! De honger, weet je,
+drijft de wolven het bosch uit."
+
+"Wat! De honger! Kan de schrijver van den "Graaf de Saldagne" z��
+spreken? Iemand met een vast inkomen!"
+
+"Zacht wat! mijn vriend, ik ben niet meer die gelukkige dichter. De
+zaken van don Bertrand waren in de war. Hij is verdwenen, al zijn
+goederen zijn verkocht en mijn toelage is naar den duivel!"
+
+"Dat is treurig! Maar is er geen hoop op, dat het weer in orde komt?"
+
+"Niet het minst! Gomez del Ribero is nu even arm als zijn geestige
+trawant het was. Hij is verdwenen, om nooit weer terug te keeren."
+
+"Maar mijn vriend, kan ik je dan niet eene betrekking bezorgen,
+die je schadeloos stelt?"
+
+"Van die zorg moet ik je ontheffen," antwoordde hij, "wanneer je soms
+een betrekking bedoelt op een of ander bureau. Ik zou die weigeren
+al verdiende ik er 3000 pistolen mee. Als dichter wil ik leven en
+sterven! Overigens zijn wij niet zoo ongelukkig. Wij leven vrij en
+onafhankelijk en vele rijke huizen staan steeds voor ons open. Zoo heb
+ik er op 't oogenblik twee, waar steeds een couvert voor mij klaar
+staat, het eene bij iemand, wien ik een roman heb opgedragen en het
+andere bij een rijken koopman, die altijd kunstenaars aan zijn tafel
+wil hebben en gelukkig niet zeer kieskeurig is."
+
+"Maar denk er aan Fabricius, dat wanneer je mij mocht noodig hebben,
+mijn beurs steeds voor je geopend is."
+
+"Aan dit aanbod herken ik mijn edelmoedigen vriend Santillano. Uit
+dankbaarheid wil ik je een raad geven. Profiteer van den tijd, dat
+je nog de gunsten geniet van den eersten minister, haast je om rijk
+te worden, want je meester is als een kaars, die in den pijp brandt."
+
+Ik vroeg aan Fabricius uit welke bron hij dat had en hij antwoordde:
+"Van een ouden edelman uit Calatrava die een ongewoon talent bezit,
+om zulke zaken te ontdekken. Gisteren hoorde ik hem zeggen, dat
+de minister veel vijanden heeft, die zich vereenigen om hem in het
+verderf te storten. Hij rekent te veel op den koning, die echter naar
+zijn tegenstanders begint te luisteren."
+
+Ik bedankte Nunez voor zijn waarschuwing, maar hechtte er niet
+veel waarde aan, omdat ik te veel op den invloed van mijn meester
+vertrouwde. Ik beschouwde hem als een van die oude eiken in een bosch,
+die de stormen niet kunnen deren.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK VIII
+
+Hoe Gil Blas verneemt, dat de raad van Fabricius niet verkeerd was. Van
+een reis van den koning naar Saragossa.
+
+
+Wat de dichter uit Asturi� mij had gezegd, was niet ongegrond. Er was
+in het paleis een samenzwering tegen den graaf-hertog en men beweerde,
+dat de koningin aan het hoofd daarvan stond. Intusschen vernam men er
+den eersten tijd nog niet veel van. Maar de opstand van de Cataloni�rs,
+die door Frankrijk werd ondersteund en het weinige succes, dat men had
+in den strijd tegen de rebellen, maakte het volk ontevreden. Er werd
+in tegenwoordigheid van den koning een raad gehouden, die ook werd
+bijgewoond door den markies de Grana, een invloedrijk gezant. Het
+maakte een punt van beraadslaging uit of de koning in Castili� zou
+blijven, dan wel naar Aragon gaan om zich aan de troepen te vertoonen.
+
+De graaf-hertog, die er tegen was, dat de koning naar het leger
+vertrok, sprak het eerst. Hij beweerde, dat het niet in overeenstemming
+was met de koninklijke waardigheid, dat de vorst het centrum van zijn
+staten verliet en verdedigde zijn standpunt met zijn welsprekendheid.
+
+De overige aanwezigen vielen hem bij, met uitzondering van den markies
+de Grana, die zijn meening tegenover die van den eersten minister
+stelde en haar met kracht verdedigde. De koning, door den laatsten
+spreker overtuigd, besloot zijn raad te volgen en bepaalde den dag
+van zijn vertrek.
+
+Het was voor de eerste maal, dat de koning een besluit nam in anderen
+geest dan zijn gunsteling had voorgesteld. En deze, die dat als een
+beleediging beschouwde, was daarover zeer ontstemd.
+
+De minister zag mij, toen hij thuis kwam en riep mij bij zich, om te
+vertellen, wat er was geschied.
+
+"Ja, Santillano," zei hij, "de koning, die zoolang door mijn oogen
+gezien en door mijn mond gesproken heeft, geeft nu de voorkeur aan
+den raad van de Grana boven den mijne. En hij overlaadde dien gezant
+nog wel met lof over zijn trouw aan zijn Huis! Alsof die Duitscher
+trouwer was dan ik! Het is gemakkelijk te bespeuren, dat er zich een
+partij tegen mij heeft gevormd en ik heb reden te vermoeden, dat de
+koningin aan het hoofd daarvan staat."
+
+"Excellentie," vroeg ik, "hoe kunt ge dat vermoeden? Is de koningin
+niet gewoon, om u meester van de zaken te zien? En wat den markies de
+Grana betreft, de koning zal zich aan zijn zijde hebben geschaard,
+omdat hij misschien lust heeft het leger te zien en een veldtocht
+mee te maken."
+
+"Neen, dat is het niet!" riep de minister. "Als de koning bij de
+troepen is, zal hij altijd omringd zijn door de grandes en onder hen
+zijn er, die ontevreden zijn over mij en hem veel kwaads van mijn
+bewind zullen vertellen. Maar zij zullen bedrogen uitkomen! Ik zal
+wel zorgen, dat de koning zich weinig met zijn grandes zal kunnen
+ophouden." En dat deed hij op een manier, die verdient beschreven
+te worden.
+
+De dag van het vertrek was gekomen. Na de koningin tijdens zijn
+afwezigheid met de zorg voor de regeering te hebben belast, vertrok de
+koning naar Saragossa, maar voor hij er aankwam passeerde hij Aranjuez,
+waar hij het verblijf zoo heerlijk vond, dat hij er een paar weken
+bleef. De minister liet hem daarna naar Cuen�a gaan, waar hij den
+koning op allerlei vermaken tracteerde! Nadat de genoegens van de
+jacht hem nog eenigen tijd in Molina hadden bezig gehouden, kwam hij
+te Saragossa. Zijn leger was niet ver van de plaats verwijderd, maar
+de graaf-hertog ontnam hem het verlangen om er heen te gaan. door
+hem wijs te maken, dat hij gevaar liep door de Franschen gevangen
+genomen te worden. Dit denkbeeldige gevaar deed den koning besluiten
+zich nergens en aan niemand te vertoonen en de minister maakte gebruik
+van zijn angst door hem, bij wijze van veiligheidsmaatregel, als een
+gevangene te bewaken.
+
+De grandes, die zich groote uitgaven hadden getroost om den koning
+te kunnen volgen, hadden weinig satisfactie van hun werk, want ze
+werden niet eens in particuliere audientie ontvangen.
+
+De koning keerde weldra naar Madrid terug, het aan den markies de
+los Velez, den bevelhebber der troepen overlatend om de eer van de
+Spaansche wapenen op te houden.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK IX
+
+Van de revolutie in Portugal en de ongenade van den graaf-hertog.
+
+
+Weinige dagen na de terugkomst van den koning werd in Madrid een
+slechte tijding verspreid. Men vernam, dat de Portugeezen, die den
+opstand in Cataloni� beschouwden als een gunstige gelegenheid, die de
+fortuin hun bood om het Spaansche juk af te schudden, de wapenen hadden
+opgenomen en tot hun koning hadden gekozen den hertog van Braganza,
+dien zij op den troon hoopten te handhaven, omdat Spanje toen gebukt
+ging onder de vijandschap van Duitschland, Vlaanderen en Cataloni�.
+
+Zonderling was, dat de eerste minister, terwijl het hof en de geheele
+stad in onrust waren, met den koning wilde schertsen, ten koste van
+den hertog van Braganza.
+
+Filips deed daaraan niet mee en zette zulk een ernstig gezicht,
+dat de graaf-hertog daarvan ontstelde en een voorgevoel kreeg
+van zijn ongenade. Hij beschouwde zijn val als zeker, toen hij
+vernam, dat de koningin zich openlijk tegen hem had verklaard en hem
+beschuldigde, door zijn slecht beheer den opstand in Portugal te hebben
+veroorzaakt. De meeste grandes en voornamelijk zij, die tevergeefs
+naar Saragossa waren gegaan, sloten zich bij de koningin aan en een
+dreigend onweer pakte zich samen boven het hoofd van den minister.
+
+Toen het mijn meester bekend werd, dat de koning naar zijn vijanden
+luisterde, schreef hij den koning een brief, waarin hij hem ontheffing
+van zijn ambt verzocht en verlof om zich van het hof te verwijderen,
+daar men alle ongelukken die de monarchie overkwamen, aan zijn
+beleid weet.
+
+Hij meende, dat die brief een groote uitwerking zou hebben en dat
+de koning nog genoeg vriendschap voor hem had overgehouden om niet
+toe te stemmen in zijn verwijdering. Maar al het antwoord, dat hij
+kreeg, was, dat de koning verklaarde zijn verzoek in te willigen en
+hem toestond zich te begeven, waarheen hij wilde.
+
+Die woorden, door den koning zelf geschreven, troffen hem als een
+donderslag. Maar hij deed of hij zijn gewone bedaardheid behield en
+vroeg mij, wat ik in zijn plaats zou doen.
+
+"Ik zou," antwoordde ik hem, "de zaak gemakkelijk opvatten en op een
+van mijn landgoederen gaan wonen."
+
+"Je denkt verstandig," antwoordde hij. "En ik heb ook wel lust om dat
+te doen, maar ik zou toch nog gaarne ��nmaal een onderhoud met den
+koning hebben. Het zal mij niet moeilijk vallen hem aan te toonen,
+dat ik menschelijkerwijze gesproken, alles heb gedaan, wat ik kon
+doen en dat ik de treurige gebeurtenissen, die men mij verwijt, niet
+heb kunnen voorkomen, evenmin als een bekwame loods het helpen kan
+als wind en golven het schip meesleepen."
+
+De minister vleide zich nog dat hij, door met den koning te spreken,
+de zaken kon herstellen en het verloren terrein herwinnen. Maar de
+audientie werd hem niet verleend en bovendien liet men den sleutel
+terugvragen, waarvan hij zich bedienen kon om vrij in de koninklijke
+appartementen te komen.
+
+Daar hij nu zag, dat hem geen hoop meer overbleef, besloot hij
+zich terug te trekken. Hij doorzocht alle papieren, verbrandde er
+uit voorzichtigheid vele van en gaf bevel, dat men alles voor zijn
+vertrek in gereedheid zou brengen.
+
+Hij vreesde door het volk beleedigd te worden en vertrok daarom 's
+morgens zeer vroeg door een achterdeur, in een eenvoudig rijtuig,
+met zijn biechtvader en mij.
+
+Wij gingen naar Loeches, een dorp, waarvan hij heer was en waar zijn
+vrouw een prachtig nonnenklooster had laten bouwen.
+
+Binnen vier uren kwamen wij in het dorp aan en de andere personen
+van het gevolg bereikten het eenigen tijd later.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK X
+
+Van de onaangenaamheden en de zorgen, die eerst de rust van den
+graaf-hertog verstoorden en van de gelukkige vrede, die daarop
+volgde. Van de bezigheden van mijn meester in zijn eenzaamheid.
+
+
+Mevrouw d'Olivar�s liet haar man naar Loeches vertrekken en bleef
+nog eenige dagen aan het hof, om te beproeven, of zij door gebeden
+en tranen niet bewerken kon, dat hij werd teruggeroepen. Maar haar
+moeite was vergeefsch; de koning lette niet op haar en de koningin,
+die haar doodelijk haatte, zag haar tranen met genoegen vloeien. De
+echtgenoote van den minister gaf het niet op, zij ging zelfs z�� ver,
+dat ze de hofdames van H. M. om bemiddeling smeekte, maar het eenige
+resultaat was dat zij minachting in plaats van medelijden opwekte.
+
+Troosteloos kwam zij bij haren echtgenoot aan, om zich met hem te
+beklagen over het verlies van een plaats, die onder een regeering
+als van Filips II misschien de eerste was in het koninkrijk.
+
+Zij deelde hem mee, dat de hertog de M�dina-Colli en de andere grandes,
+die hem haatten, niet ophielden den koning te prijzen om den val van
+den minister en dat het volk in onbeschaamde vreugde zijn ongenade
+toejuichte.
+
+Hij zei tot haar: "Troost u, zooals ik het mijzelf tracht te doen. Het
+onweer was niet af te wenden. 't Is waar, ik had gehoopt dat ik mijn
+positie zou kunnen handhaven tot het eind van mijn leven. Gewone
+illusie van ministers en gunstelingen, die vergeten, dat hun lot van
+hun souverein afhangt. Is de hertog de Lerme niet bedrogen uitgekomen
+evenals ik, hoewel hij meende, dat het purper, waarmee hij bekleed was,
+zijn macht waarborgde?"
+
+Op die wijze trachtte hij zijn vrouw te troosten, maar zelf werd hij
+iederen dag opnieuw ontstemd door tijdingen, die hij van don Henri
+kreeg, die in Madrid was gebleven om mijn meester nauwkeurig op de
+hoogte te houden van al wat daar voorviel.
+
+Het was meestal Scipio, die deze brieven bracht, met bijna altijd
+slechte tijdingen. Het bleek daaruit, dat de grandes niet slechts
+openlijk hun vreugde betuigden over den val van den minister, ze
+hadden het ook toegelegd op den ondergang van personen, die door
+hem in betrekkingen waren geplaatst en wisten te bewerken, dat in de
+opengevallen plaatsen zijn verklaarde vijanden werden benoemd.
+
+Men kon zeggen, dat mijn meester in de eerste drie maanden niets
+anders ondervond dan verdriet. Gelukkig verstond zijn biechtvader,
+een even vroom als welsprekend man, de kunst hem te troosten.
+
+De gravin hield zich veel op in het klooster, dat door haar was
+gesticht en waarvan de zusters deden wat zij konden, om haar bitter
+leed te verzachten.
+
+Met den tijd werd mijn meester rustiger, hij wandelde veel met zijn
+biechtvader en mij en vermaakte zich na het diner altijd eenige uren,
+door met ons te spelen.
+
+Op een dag, dat ik alleen met hem was, zei ik: "Mijnheer, veroorloof
+mij u te zeggen, dat ge er veel opgewekter begint uit te zien. U
+schijnt u aan uw nieuw leven te gaan gewennen."
+
+"Ik ben daar al aan gewoon," zei hij, "al ben ik zoo langen tijd steeds
+door allerlei zaken in beslag genomen geweest, van dag tot dag krijg
+ik meer genoegen in het stille en vreedzame leven, dat ik nu leid."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XI
+
+De graaf-hertog wordt plotseling somber en droomerig. Van de
+wonderlijke oorzaak van zijn droefgeestigheid en haar verdrietige
+gevolgen.
+
+
+Mijn meester had er soms ook genoegen in, om in zijn tuin te
+werken. Lachend sprak hij dan wel eens van een minister, die verbannen
+was geworden van het hof en nu tuinman was te Loeches.
+
+We waren allen verheugd, dat onze meester zulk een genoegen schepte
+in een leven, zoo geheel verschillend van hetgeen hij tot nog toe
+had geleid. Tot ons groot leedwezen bemerkten wij echter na eenigen
+tijd, dat hij veranderde. Hij werd somber en verviel in een diepe
+droefgeestigheid. Met ons spelen deed hij niet meer en alles wat wij
+trachtten te doen om hem te verstrooien, scheen hem onverschillig te
+laten. Eerst dachten we, dat het verdriet over het verlies van zijn
+hooge positie weer was teruggekomen. De woorden van zijn biechtvader
+echter, die hem vroeger zoo goed met dit verlies hadden kunnen
+troosten, bleven thans zonder uitwerking.
+
+Het kon niet anders of deze toestand moest een geheime oorzaak hebben,
+die hij ons niet wilde meedeelen.
+
+"Mijnheer," vroeg ik, toen ik eens alleen met hem was, met een
+mengeling van eerbied en genegenheid, "mag Gil Blas zijn meester een
+vraag doen?"
+
+"Zeker. Spreek maar," antwoordde hij.
+
+"Wat is er geworden van de tevreden uitdrukking, die eenigen tijd
+geleden nog op uw gelaat lag? Doet het verlies van uw verloren positie
+u opnieuw verdriet?"
+
+"Neen, ik denk in het geheel niet meer aan wat ik vroeger ben geweest,
+alle eerbewijzen heb ik voor altijd vergeten."
+
+"Maar waarom hebt ge dan geen kracht u te verzetten tegen een
+droefgeestigheid, die ons allen zoo ongerust maakt? Wat is er toch,
+mijn goede meester? Kunt ge er een geheim van maken voor Santillano,
+wiens trouw en bescheidenheid ge kent? Door welk ongeluk kan ik uw
+vertrouwen hebben verbeurd?"
+
+"Dat bezit ge nog altijd, maar ik zie er tegen op om te spreken over
+hetgeen mij in zulk een droevige stemming brengt. Ik kan alleen aan
+een dienaar en vriend als Santillano een dergelijke vertrouwelijke
+mededeeling doen. Ik ben ten prooi aan een sombere zwaarmoedigheid,
+die het eind van mijn leven verhaast. Voortdurend word ik achtervolgd
+door allerlei nare visioenen, die zich aan mijn oogen voordoen. Al
+is mijn hoofd sterk genoeg om mij te zeggen, dat dergelijke zaken
+niets te beteekenen hebben, ze keeren steeds terug."
+
+Met verwondering had ik hem aangehoord; ik begreep nu, dat hij
+ziek was.
+
+"Mijnheer," vroeg ik, "kan het misschien ook een gevolg zijn van
+onvoldoende voeding? U eet zoo weinig."
+
+"Dat heb ik ook gedacht en daarom heb ik sinds eenige dagen meer
+gegeten, maar het is alles nutteloos! Het spookbeeld verdwijnt niet."
+
+Weinig tijd daarna werd de graaf-hertog ziek. Hij gevoelde, dat
+zijn toestand ernstig was en ontbood een notaris, die zijn testament
+moest opmaken.
+
+Ook kwamen er drie beroemde geneesheeren bij hem, die de reputatie
+hadden, dat zij soms hun zieken genazen en die naar het voorbeeld
+van dokter Sangrado begonnen met aderlatingen en dat zes dagen
+volhielden. Den zevenden dag was hij bevrijd van visioenen.
+
+Na den dood van onzen meester heerschte er in het kasteel te Loeches
+een oprechte droefheid. Alle bedienden beweenden hem. Wel verre van
+ons te troosten met de zekerheid in het testament te staan, was er
+niet een, die niet gaarne afstand zou hebben gedaan van zijn legaat,
+om onzen heer weer in het leven te kunnen roepen.
+
+Wat mij betreft, ik, die zoo aan hem was gehecht, heb, geloof ik,
+bij den dood van Antonia niet meer tranen vergoten, dan bij den zijne.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XII
+
+Van wat er op het kasteel de Loeches gebeurde, na den dood van den
+graaf-hertog en wat Gil Blas deed.
+
+
+Onze meester werd, zooals hij gewenscht had, op eenvoudige wijze
+begraven. Daarna liet mevrouw het testament lezen, waaruit bleek,
+dat alle bedienden goed waren bedacht. Mijn legaat was het grootste;
+ik kreeg tienduizend pistolen, als blijk van de ongewone genegenheid,
+die hij voor mij had gehad.
+
+Mevrouw zond alle bedienden naar Madrid, waar de intendant don Raimond
+Caporis de legaten uitbetaalde. Ik kon niet meegaan, want ik was
+ziek. Zeven of acht dagen moest ik te bed blijven en in dien tijd
+verliet de Dominicaner-priester, die de biechtvader van mijn meester
+was geweest, mij bijna niet.
+
+De goede geestelijke, die vriendschap voor mij gevoelde en belang
+stelde in mijn heil, vroeg mij toen ik begon te herstellen, wat ik
+wilde gaan doen.
+
+"Ik weet het nog niet vader, er zijn oogenblikken, dat ik mij in een
+cel zou willen opsluiten voor boetedoening."
+
+"Profiteer van die oogenblikken mijn zoon. Ik zou u aanraden u in ons
+klooster te Madrid terug te trekken. Word er een weldoener van, door
+het uwe goederen te schenken en sterf als een heilige Dominicaner. Er
+zijn veel menschen, die een wereldsch leven zoo eindigen."
+
+In den gemoedstoestand, waarin ik mij op dat oogenblik bevond, was
+ik wel geneigd den raad van den priester te volgen. Maar Scipio,
+die een oogenblik later bij mij kwam, bracht mij tot andere gedachten.
+
+"Wel foei! mijnheer de Santillano. Dat is een ziekelijke gedachte! Is
+uw kasteel te Lirias niet een aangenaam verblijf? Vroeger hadt ge
+daar reeds zulk een genoegen in en bij het klimmen van de jaren moet
+het grooter zijn geworden."
+
+Scipio hoefde niet veel moeite te doen om mij van plan te doen
+veranderen en ik besloot naar mijn kasteel terug te gaan.
+
+Zoodra ik hersteld was, ging ik naar Madrid, waar ik mijn legaat in
+ontvangst nam en orde stelde op mijn overige zaken.
+
+Met Scipio sprak ik af, dat hij me zou vergezellen naar Lirias. Den
+avond voor ons vertrek vroeg ik hem, of hij afscheid had genomen van
+don Henri.
+
+"Ja," antwoordde hij, "wij zijn vanmorgen in der minne gescheiden. Hij
+heeft mij gezegd, dat het hem speet, dat ik heenging; maar al was hij
+tevreden over mij, ik was het weinig over hem. Het is niet voldoende,
+dat de knecht den meester bevalt, de meester moet den knecht ook
+bevallen, anders passen zij niet bij elkaar. Overigens maakt don
+Henri zoowel aan het hof als in de stad een treurig figuur. Er was
+geen eer aan te behalen."
+
+Zoo vertrokken wij dus weer uit Madrid en sloegen den weg in naar
+Cuen�a. Scipio en ik zaten met een koetsier in een wagen, getrokken
+door twee muilezels. Daarachter kwamen drie muilezels, beladen met
+ons geld en ons goed en bij ieder een drijver. Al die mannen waren
+gewapend met sabels en pistolen en daarachter volgden twee tot aan
+de tanden gewapende lakeien. Wij waren dus met zeven man, waarvan er
+zes dapper waren en behoefden niet bang te zijn voor onze veiligheid.
+
+In de dorpen, waar wij doorreden, kwamen de boeren op het geluid van de
+schelletjes, die onze muilezels droegen, naar buiten, om onze equipage
+te bewonderen. Het scheen hun zeker wel, of er een grande op weg ging,
+om ergens het ambt van onderkoning te gaan bekleeden.
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIII
+
+Van den terugkeer van Gil Blas in zijn kasteel. Van de vreugde,
+die hij had de kleine S�raphine weer te zien en op welke dame hij
+verliefd werd.
+
+
+Wij maakten geen groote dagreizen en hadden veertien dagen noodig om
+te Lirias te komen. Het gezicht van mijn kasteel wekte eerst droevige
+gedachten bij mij op, omdat het mij herinnerde aan Antonia; maar er
+waren twee-en-twintig jaren sinds haar dood voorbijgegaan en mijn
+smart was gesleten.
+
+B�atrix en haar dochter kwamen ons hartelijk welkom heeten. Ik vond
+het jonge meisje zeer bekoorlijk.
+
+"Hoe is 't mogelijk!" riep ik uit, "dat dit de kleine S�raphine is! We
+moeten er aan gaan denken haar uit te huwelijken."
+
+"Wel beste peetvader!" zei het meisje en zij bloosde een weinig,
+"u ziet mij nog maar een oogenblik en nu wilt ge u al van mij ontdoen!"
+
+"Neen, mijn kind," antwoordde ik, "wij willen geen man voor u, die u
+ons ontneemt, maar een die, om zoo te zeggen, met ons kan samenleven."
+
+"Er heeft zich al iemand voorgedaan," zei B�atrix. "Een jonge edelman
+uit deze streek heeft S�raphine in de mis gezien en is verliefd op haar
+geworden. Hij is bij mij gekomen en heeft zijn liefde geopenbaard,
+maar ik heb hem natuurlijk gezegd, dat de beslissing afhing van haar
+vader en van den heer van het kasteel. Nu ge beiden teruggekomen zijt,
+kan hij zich tot u wenden."
+
+"Wat voor man is het?" vroeg Scipio. "Is hij trotsch op zijn adel en
+ziet hij laag op ons neer?"
+
+"O neen, hij is een zeer zachte en beleefde jongeman, met een goed
+uiterlijk en nog geen dertig jaar oud."
+
+"Ge geeft ons daar een mooi portret," zei ik. "En hoe heet hij?"
+
+"Don Juan de Jutella," antwoordde de vrouw van Scipio. "Hij woont op
+zijn kasteel op een uur afstand van hier met zijn zuster."
+
+"Ik heb vroeger," zei ik, "van die familie hooren spreken. Ze behoort
+tot den voornamen adel van Valencia."
+
+"Op zijn karaktereigenschappen let ik meer dan op zijn adel,"
+zei Scipio.
+
+S�raphine beantwoordde haar vader door te zeggen, dat de jonge man
+in zijn omgeving zeer werd geacht, waarna hij en ik elkaar aankeken
+en begrepen, dat de galant het meisje niet onverschillig was.
+
+Reeds spoedig maakten wij kennis met hem, want hij kwam ons twee dagen
+later op het kasteel bezoeken. Als buurman kwam hij ons gelukwenschen
+met onze terugkomst en ons welkom heeten.
+
+De jongeman maakte op mij een zeer gunstigen indruk. Hij sprak nog
+niet van zijn liefde, maar gaf wel den wensch te kennen, dat wij,
+als goede buren, elkaar dikwijls zouden zien.
+
+Toen hij weg was, vroeg B�atrix hoe wij over hem dachten. Zoowel Scipio
+als ik meende, dat zich voor S�raphine geen betere partij kon voordoen.
+
+Den volgenden dag brachten Scipio en ik een tegenbezoek aan don Juan
+de Jutella. Zijn antiek kasteel lag in een bosch, aan den voet van
+een berg. Het gebouw was min of meer vervallen, maar goed gemeubileerd.
+
+Don Juan ontving ons in een zaal, waar hij ons aan een dame voorstelde,
+zijn zuster Dorothea, die ongeveer twintig jaar kon zijn. Zij was
+sierlijk gekleed, alsof ze bezoek had verwacht en ze was bekoorlijk. Ze
+maakte op mij denzelfden indruk als vroeger Antonia deed, dat is te
+zeggen, dat ik verlegen was, maar ik wist mijn verlegenheid zoo goed
+te verbergen, dat ze zelfs Scipio niet opviel.
+
+Onze gastheer sprak nog niet van zijn liefde voor S�raphine. Wij
+onderhielden ons eenigen tijd aangenaam en ik kon daarbij mijn oogen
+moeilijk van Dorothea afhouden.
+
+Toen wij naar huis terugkeerden, sprak ik onophoudelijk van haar.
+
+"Wel mijnheer," zei Scipio, "ge houdt u zoo druk bezig met de zuster
+van don Juan! Ge zijt toch niet verliefd op haar?"
+
+"Ja, mijn vriend," antwoordde ik en ik werd rood van schaamte. "Sinds
+den dood van Antonia, heb ik duizend mooie vrouwen gezien, die mij
+onverschillig lieten. Moet ik nu op mijn leeftijd nog verliefd worden,
+zonder dat ik mij daartegen kan verdedigen?"
+
+"Ge moest u daarover verheugen, inplaats van u te beklagen," zei
+Scipio, "ge zijt nog niet op een leeftijd, dat het belachelijk is,
+om verliefd te zijn en uw uiterlijk is nog goed genoeg, om een meisje
+te bevallen. Geloof mij, als ge don Juan weerziet, vraag hem dan
+zijn zuster. Hij zal u haar niet weigeren, vooral niet, omdat ge ook
+van adel zijt. Na vier of vijf geslachten, zal dat van Santillano
+misschien een der schitterendste zijn."
+
+
+
+
+
+HOOFDSTUK XIV
+
+Het dubbel huwelijk, dat te Lirias plaats had en dat het einde is
+van de geschiedenis.
+
+
+Scipio moedigde mij door zijn woorden aan, om Dorothea mijn liefde
+te verklaren. Hoewel ik er zeker tien jaar jonger uitzag dan ik was,
+maakte ik mij toch ongerust over de wijze, waarop mijn aanzoek zou
+worden opgenomen.
+
+Den volgenden dag, toen ik juist bezig was mij te kleeden, kwam don
+Juan bij mij om mij, naar hij zei, over een ernstige zaak te spreken.
+
+Ik liet hem in mijn kabinet, waar hij mij dadelijk het doel van dit
+bezoek begon mee te deelen.
+
+"Het zal u wellicht niet onbekend zijn," zei hij, "dat ik S�raphine
+liefheb. Gij hebt veel invloed op haar vader, help mij en ik zal u
+het geluk van mijn leven te danken hebben."
+
+"Mijnheer," antwoordde ik hem, "ge zult er misschien geen bezwaar
+tegen hebben, dat ik uw voorbeeld volg. Ik beloof u, bij den vader
+van S�raphine voor u te spreken, doe hetzelfde voor mij bij uw zuster."
+
+Bij deze woorden liet don Juan een aangename verrassing blijken, die
+ik als een gunstig teeken voor mij beschouwde. "Is het mogelijk!" riep
+hij, "dat Dorothea uw hart heeft veroverd?"
+
+"Ik zou de gelukkigste van alle menschen zijn," antwoordde ik,
+"indien mijn aanzoek gunstig door haar en u werd ontvangen."
+
+"Daar kunt ge zeker van zijn," zei hij, "al zijn wij van adel, we
+zullen prijs stellen op een verbintenis met u."
+
+"Het doet mij genoegen," hernam ik, "dat ge verstandig genoeg zijt,
+om de hand van uw zuster ook te willen schenken aan een burgerman. Maar
+wanneer ge ijdel genoeg waart, om haar alleen te willen geven aan een
+edelman, dan zou ik u ook kunnen tevreden stellen. Ik heb twintig
+jaar gewerkt in de bureaux van het ministerie en om de diensten,
+die ik aan den staat heb bewezen, te beloonen, heeft de koning mij
+brieven van adeldom verleend, die ik u zal toonen."
+
+Daarop bracht ik mijn papieren te voorschijn, die hij met kennelijk
+genoegen inzag.
+
+"Nog beter!" zei hij, "Dorothea is voor u."
+
+"En gij kunt rekenen op S�raphine," riep ik.
+
+Tot de twee huwelijken was dus besloten, indien althans de dames
+daaraan hare goedkeuring wilden hechten. Want don Juan, zoowel als
+ik waren beiden veel te fijngevoelig zonder haar toestemming onzen
+zin te willen doorzetten. Dadelijk deelde ik Scipio en B�atrix het
+onderhoud mee. De laatste was zeer met het aanzoek ingenomen en
+S�raphine bewees door haar zwijgen, dat ze van hetzelfde gevoelen
+was. Scipio maakte eenige bezwaren, omdat er een groote bruidschat
+zou noodig zijn voor het huwelijk met een heer, wiens kasteel noodig
+moest hersteld worden; maar ik stopte hem den mond door te zeggen,
+dat ik zijn dochter vierduizend pistolen tot bruidschat zou geven.
+
+Ik zag don Juan denzelfden avond. "Uw zaak," zei ik, "staat zoo goed
+als het maar kan, ik zou wel willen, dat het met de mijne hetzelfde
+was."
+
+"Dat is zoo," antwoordde hij. "Mijn zuster stemt gaarne toe. Gij
+bevalt haar, alleen maakt ze bezwaar, dat zij u niets anders kan
+schenken dan haar hart en hand."
+
+"Wat zou ik meer vragen?" riep ik verheugd. "Ik ben rijk genoeg om
+haar zonder bruidschat te trouwen."
+
+Don Juan en ik, verheugd, dat de zaken tot zoover naar wensch waren
+gegaan, besloten onze huwelijken spoedig te doen plaats hebben en
+overbodige ceremonies daarbij te vermijden. Ik bracht hem daarop bij
+S�raphine en haar ouders. Hij beloofde ons den volgenden dag te zullen
+terugkomen met Dorothea.
+
+Uit lust, een goeden indruk te maken op mijn uitverkorene, bleef ik
+wel drie uur bezig met mijn toilet, zonder nog tevreden over mijzelf
+te zijn. Voor een jongen man, die zijn geliefde wacht, is dat een
+aangenaam werk, maar voor iemand, die reeds op jaren begint te komen,
+is het een moeilijke bezigheid.
+
+Ik was echter zoo gelukkig, dat zij mij met veel welwillendheid
+aanzag, toen wij elkaar weer ontmoetten. Er volgde een lang onderhoud,
+waarin ik gelegenheid had ook het verstand van mijn aanstaande vrouw
+te bewonderen.
+
+Een notaris uit Valencia stelde de huwelijksche voorwaarden op en
+de pastoor uit Paterna kwam te Lirias, om de twee huwelijken in
+te zegenen.
+
+Over mijn huwelijk heb ik mij nooit beklaagd. Dorothea was een
+deugdzame vrouw, die, gevoelig voor mijne goede zorgen, zich weldra
+aan mij hechtte, alsof ik jong was geweest.
+
+Ook don Juan en zijn vrouw waren zeer gelukkig en de twee schoonzusters
+werden weldra intieme vriendinnen.
+
+Van mijn kant vond ik zooveel goede eigenschappen in mijn zwager, dat
+ik een groote genegenheid voor hem opvatte, die hij met dankbaarheid
+beantwoordde.
+
+De verstandhouding was van dien aard, dat, wanneer wij 's avonds
+scheidden om elkaar den volgenden dag weer te zien, het ons leed
+deed. Daarom besloten wij van de twee families er een te maken, die
+nu eens op het kasteel te Lirias woonde en dan op dat van Jutella. Het
+laatste had belangrijke herstellingen ondergaan.
+
+Het is nu reeds drie jaar, lezer en vriend, dat ik een zeer gelukkig
+leven leid met de personen, die mij zoo dierbaar zijn. Om mijn geluk te
+volmaken, heeft de hemel mij twee kinderen geschonken, wier opvoeding
+de vreugd is van mijn ouden dag en waarvan ik oprecht geloof de vader
+te zijn.
+
+
+
+Einde van Gil Blas
+
+
+
+
+
+
+
+VERKLARINGEN
+
+
+blz. 7. _Bacchus_, God van den wijn.
+
+_Ceres_, Godin van het koren.
+
+blz. 16. _Mercurius_, God van den handel; ook de bode der goden;
+hij wordt afgebeeld met vleugels aan de voeten.
+
+blz. 29. _Paris_. Zie aanteekening in deel I.
+
+blz. 64. _Ariadne_. Door Theseus bevrijd uit het doolhof van den
+monsterachtigen Minotaurus, maar op den terugtocht door hem op het
+eiland Naxos achtergelaten.
+
+blz. 78. _Pythagoras_, beroemd Grieksch wijsgeer.
+
+blz. 86. _Virgilius_, beroemd Romeinsch dichter.
+
+blz. 93. _Lucilius_, Romeinsch satyriek dichter.
+
+blz. 95. _Alcibiades_, een talentvol losbol, leerling van Socrates.
+
+blz. 150. _Isocrates_, Grieksch schrijver.
+
+blz. 152. _Numa_, de tweede Romeinsche koning.
+
+blz. 154. _Anacreon_, Grieksch dichter.
+
+blz. 159. _Dana�_, geliefde van Zeus (Jupiter). Zij werd door haar
+vader in een onderaardsch gewelf opgesloten, maar Zeus drong tot haar
+door in de gedaante van gouden regen.
+
+blz. 174. _Fortuna_, godin van het geluk.
+
+_Epictetus_, Grieksch wijsgeer en moralist.
+
+blz. 190. _Ay de my_ etc. Helaas! een jaar van genoegen gaat voorbij
+als een zuchtje van den wind; maar een oogenblik van ongeluk is als
+een eeuw vol pijniging.
+
+blz. 209. _Weegschaal en Tweelingen_, twee sterrebeelden uit den
+Dierenriem.
+
+blz. 215. _Diogenes_, Grieksch wijsgeer, die leefde in een leegen ton.
+
+_Hesiodes_, Grieksch dichter.
+
+blz. 244. _Sophocles_ en _Euripides_, Grieksche treurspeldichters.
+
+blz. 262. _Penelope_, vrouw van Odysseus, die haar man trouw bleef
+in diens lange afwezigheid, ofschoon zij door vrijers omringd was.
+
+blz. 295. _Furto_ etc. Wij zijn zelfs trotsch op onze dieverij.
+
+
+
+
+
+
+AANTEEKENINGEN
+
+
+[1] Zie boek II, hoofdstuk VII.
+
+[2] Ligero = licht.
+
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil
+Blas van Santillano, deel 2 van 2, by Alain Ren� Le Sage
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+***** This file should be named 24630-8.txt or 24630-8.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/4/6/3/24630/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
diff --git a/24630-8.zip b/24630-8.zip
new file mode 100644
index 0000000..64e7312
--- /dev/null
+++ b/24630-8.zip
diff --git a/24630-h.zip b/24630-h.zip
new file mode 100644
index 0000000..6acc801
--- /dev/null
+++ b/24630-h.zip
diff --git a/24630-h/24630-h.htm b/24630-h/24630-h.htm
new file mode 100644
index 0000000..8076b79
--- /dev/null
+++ b/24630-h/24630-h.htm
@@ -0,0 +1,11326 @@
+
+<!DOCTYPE html
+PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd">
+
+<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source, using XSLT. If you find any mistakes, please edit the XML source. -->
+<html lang="nl-1900">
+<head>
+<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=ISO-8859-1">
+
+<title>De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, De Spaansche Avonturier (Tweede Deel)</title>
+<link rel="schema.DC" href="http://dublincore.org/documents/1998/09/dces/">
+<meta name="author" content="Alain Ren&eacute; Le Sage">
+<meta name="DC.Creator" content="Alain Ren&eacute; Le Sage">
+<meta name="DC.Title" content="De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, De Spaansche Avonturier (Tweede Deel)">
+<meta name="DC.Date" content="#####">
+<meta name="DC.Language" content="nl-1900"><style type="text/css">
+/* Standard CSS stylesheet */
+
+
+
+body
+{
+font: 100%/1.2em "Times New Roman", Times, serif;
+margin: 1.58em 16%;
+text-align: left;
+}
+
+.titlePage
+{
+border: #DDDDDD 2px solid;
+margin: 3em 0% 7em 0%;
+padding: 5em 10% 6em 10%;
+}
+
+h1.docTitle
+{
+font-size:1.6em;
+line-height:2em;
+}
+
+h2.byline
+{
+font-size:1.1em;
+font-weight:normal;
+line-height:1.44em;
+}
+
+span.docAuthor
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:bold;
+}
+
+h2.docImprint
+{
+font-size:1.2em;
+font-weight:normal;
+}
+
+.transcribernote
+{
+background-color:#DDE;
+border:black 1px dotted;
+color:#000;
+font-family:sans-serif;
+font-size:80%;
+margin:2em 5%;
+padding:1em;
+}
+
+.div0
+{
+padding-top: 5.6em;
+}
+
+.div1
+{
+padding-top: 4.8em;
+}
+
+.index
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+.div2
+{
+padding-top: 3.6em;
+}
+
+.div3, .div4, .div5
+{
+padding-top: 2.4em;
+}
+
+.footnotes .body,
+.footnotes .div1
+{
+padding: 0;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+clear: both;
+font-style: normal;
+text-transform: none;
+}
+
+h3
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h3.label
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h4
+{
+font-size:1em;
+line-height:1.2em;
+}
+
+h4.lghead
+{
+margin-left:10%;
+margin-right:10%;
+
+}
+
+.alignleft
+{
+text-align:left;
+}
+
+.alignright
+{
+text-align:right;
+}
+
+.alignblock
+{
+text-align:justify;
+}
+
+p.tb, hr.tb
+{
+margin-top: 1.6em;
+margin-bottom: 1.6em;
+margin-left: auto;
+margin-right: auto;
+text-align: center;
+}
+
+p.poetry
+{
+margin:0 10% 1.58em;
+}
+
+p.line
+{
+margin:0 10%;
+}
+
+p.argument, p.note, p.tocArgument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+text-indent:0;
+}
+
+p.argument, p.tocArgument
+{
+margin:1.58em 10%;
+}
+
+p.tocChapter
+{
+margin:1.58em 0%;
+}
+
+p.tocSection
+{
+margin:0.7em 5%;
+}
+
+
+div.epigraph
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+width: 60%;
+margin-left: auto;
+}
+
+.epigraph .bibl
+{
+text-align: right;
+}
+
+.epigraph .poem
+{
+margin-left: 0;
+}
+
+.epigraph .line
+{
+margin-left: 0;
+text-indent: 0;
+}
+
+.trailer
+{
+clear: both;
+padding-top: 2.4em;
+padding-bottom: 1.6em;
+}
+
+.floatLeft
+{
+float:left;
+margin:10px 10px 10px 0;
+}
+
+.floatRight
+{
+float:right;
+margin:10px 0 10px 10px;
+}
+
+p.figureHead
+{
+font-size:100%;
+text-align:center;
+}
+
+.figure p
+{
+font-size:80%;
+margin-top:0;
+text-align:center;
+}
+
+p.smallprint,li.smallprint
+{
+color:#666666;
+font-size:80%;
+}
+
+span.parnum
+{
+font-weight: bold;
+}
+
+.leftnote
+{
+font-size:0.8em;
+height:0;
+left:1%;
+line-height:1.2em;
+position:absolute;
+text-indent:0;
+width:14%;
+}
+
+.pagenum
+{
+display:inline;
+font-size:70%;
+font-style:normal;
+margin:0;
+padding:0;
+position:absolute;
+right:1%;
+text-align:right;
+}
+
+a.noteref
+{
+font-size: 80%;
+text-decoration: none;
+vertical-align: 0.25em;
+}
+
+
+.red
+{
+color: red;
+}
+
+.displayfootnote
+{
+display: none;
+}
+
+div.footnotes
+{
+margin-top: 1em;
+padding: 0;
+}
+
+hr.fnsep
+{
+margin-left: 0;
+margin-right: 0;
+text-align: left;
+width: 25%;
+}
+
+p.footnote
+{
+font-size: 80%;
+margin-bottom: 0.5em;
+margin-top: 0.5em;
+}
+
+p.footnote .label
+{
+float: left;
+text-align:left;
+width:2em;
+}
+
+.footnotes td, .footnotes th, .footnotes .tablecaption
+{
+font-size: 80%;
+}
+
+
+.poem
+{
+margin-left:5%;
+position:relative;
+text-align:left;
+width:90%;
+}
+
+.poem h4
+{
+font-weight:normal;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .linenum
+{
+color:#777;
+font-size:90%;
+left:-2.5em;
+margin:0;
+position:absolute;
+text-align:center;
+text-indent:0;
+top:auto;
+width:1.75em;
+}
+
+.versenum
+{
+font-weight:bold;
+}
+
+/* right aligned page number in table of contents */
+.tocPagenum, .flushright
+{
+position: absolute;
+right: 16%;
+top: auto;
+}
+
+.footnotes .line
+{
+font-size:80%;
+margin:0 5%;
+}
+
+.poem .i0
+{
+display:block;
+margin-left:2em;
+}
+
+.poem .i1
+{
+display:block;
+margin-left:3em;
+}
+
+.poem .i2
+{
+display:block;
+margin-left:4em;
+}
+
+.poem .i3
+{
+display:block;
+margin-left:5em;
+}
+
+.poem .i4
+{
+display:block;
+margin-left:6em;
+}
+
+.poem .i5
+{
+display:block;
+margin-left:7em;
+}
+
+.poem .i6
+{
+display:block;
+margin-left:8em;
+}
+
+.poem .i7
+{
+display:block;
+margin-left:9em;
+}
+
+.poem .i8
+{
+display:block;
+margin-left:10em;
+}
+
+.poem .i9
+{
+display:block;
+margin-left:11em;
+}
+
+span.corr
+{
+border-bottom:1px dotted red;
+}
+
+span.abbr
+{
+border-bottom:1px dotted gray;
+}
+
+span.measure
+{
+border-bottom:1px dotted green;
+}
+
+.letterspaced
+{
+letter-spacing:0.2em;
+}
+
+.smallcaps
+{
+font-variant:small-caps;
+}
+
+
+.caps
+{
+text-transform:uppercase;
+}
+
+.fraktur
+{
+font-family: 'Walbaum-Fraktur';
+}
+
+hr
+{
+clear:both;
+height:1px;
+margin-left:auto;
+margin-right:auto;
+margin-top:1em;
+text-align:center;
+width:45%;
+}
+
+h2.docImprint,h1.docTitle,h2.byline,h2.docTitle,.aligncenter,div.figure
+{
+text-align:center;
+}
+
+h1,h2
+{
+font-size:1.44em;
+line-height:1.5em;
+}
+
+h1.label,h2.label
+{
+font-size:1.2em;
+line-height:1.2em;
+margin-bottom:0;
+}
+
+h5,h6
+{
+font-size:1em;
+font-style:italic;
+line-height:1em;
+}
+
+p,p.initial
+{
+text-indent:0;
+}
+
+p.firstlinecaps:first-line
+{
+text-transform: uppercase;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+float: left;
+clear: left;
+margin: 0em 0.05em 0 0;
+padding: 0px;
+line-height: 0.8em;
+font-size: 420%;
+vertical-align:super;
+}
+
+.poem
+{
+padding: .5em 0% .5em 0%;
+}
+
+p.quote,div.blockquote,div.argument
+{
+font-size:0.9em;
+line-height:1.2em;
+margin:1.58em 5%;
+}
+
+.pagenum a, a.noteref:hover, a.hidden:hover, a.hidden
+{
+text-decoration:none;
+}
+
+
+ul { list-style-type: disc; }
+ol { list-style-type: decimal; }
+ol.AL { list-style-type: lower-alpha; }
+ol.AU { list-style-type: upper-alpha; }
+ol.RU { list-style-type: upper-roman; }
+ol.RL { list-style-type: lower-roman; }
+.lsoff { list-style-type: none; }
+
+.castlist, .castitem { list-style-type: none; }
+
+
+
+
+
+/* Supplement CSS stylesheet "style/arctic.css.xml
+" */
+
+
+
+body
+{
+background: #FFFFFF;
+font-family: "Times New Roman", Times, serif;
+}
+
+body, a.hidden
+{
+color: black;
+}
+
+h1, h2, h3, h4, h5, h6
+{
+color: #001FA4;
+font-family: Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;
+}
+
+p.byline
+{
+font-style: italic;
+margin-bottom: 2em;
+}
+
+.figureHead, .noteref, span.leftnote, p.legend, .versenum, .stage
+{
+color: #001FA4;
+}
+
+.rightnote, .pagenum, .linenum, .pagenum a
+{
+color: #AAAAAA;
+}
+
+a.hidden:hover, a.noteref:hover
+{
+color: red;
+}
+
+p.dropcap:first-letter
+{
+color: #001FA4;
+font-weight: bold;
+}
+
+
+
+</style></head>
+<body>
+
+
+<pre>
+
+The Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van
+Santillano, deel 2 van 2, by Alain Ren� Le Sage
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+
+Title: De Zonderlinge Lotgevallen van Gil Blas van Santillano, deel 2 van 2
+       De Spaansche Avonturier
+
+Author: Alain Ren� Le Sage
+
+Illustrator: Jean Gigoux
+
+Release Date: February 16, 2008 [EBook #24630]
+
+Language: Dutch
+
+Character set encoding: ISO-8859-1
+
+*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+
+
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+
+
+
+
+</pre>
+
+
+<div class="front">
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/front2.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="489" height="720"></div><p>
+
+
+
+</p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">Gil Blas van Santillano
+
+</p>
+</div>
+<div class="titlePage">
+<h1 class="docTitle">Wereld Bibliotheek</h1>
+<h2 class="byline">Onder leiding van L. Simons.</h2>
+<h2 class="docImprint">Uitgegeven door: De Maatschappij voor Goede en Goedkoope Lectuur Amsterdam</h2>
+</div><div class="titlePage">
+<h2 class="byline"><span class="docAuthor">Alain Ren&eacute; Le Sage</span></h2>
+<h1 class="docTitle">De Zonderlinge Lotgevallen van</h1>
+<h1 class="docTitle">Gil Blas van Santillano,</h1>
+<h1 class="docTitle">De Spaansche Avonturier</h1>
+<h2 class="byline">Met Illustraties van <span class="docAuthor">Jean Gigoux</span></h2>
+<h2 class="docImprint">Tweede Deel</h2>
+</div><div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><p class="aligncenter">Gedrukt ter drukkerij &#8220;De Degel,&#8221; Amsterdam
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="body">
+<div class="div0" id="d0e128">
+<h2 class="normal">Zesde Boek</h2><a id="d0e131"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e131">7</a>]</span><div id="d0e132" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Wat Gil Blas en zijn metgezellen deden, na den graaf de Polan te hebben verlaten; van het gewichtige plan, dat Ambrosius vormde,
+en op welke wijze het werd uitgevoerd.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>adat de graaf de Polan ons nogmaals verzekerd had, dat wij steeds op zijn dankbaarheid zouden kunnen rekenen, riep hij den
+waard, om hem te raadplegen over de middelen veilig in Turijn te komen, waar hij plan had heen te gaan. Wij verlieten het
+hotel en sloegen den weg in, dien Lamela koos.
+
+</p>
+<p>Na twee uren begon het dag te worden en kwamen we te Campillo aan. We trokken door de bergen, die tusschen dit dorp en Requena
+liggen. Overdag rustten wij en telden onze geldmiddelen, die zeer versterkt waren door den inhoud van de zakken der roovers,
+want men had niet minder dan driehonderd pistolen bij hen gevonden. Tegen den avond begaven wij ons weer op weg en den volgenden
+morgen betraden wij den bodem van het koninkrijk Valencia. In het eerste bosch besloten wij rust te houden. In de schaduw
+van de boomen en bij een beek met kristalhelder water, vleiden wij ons neer; maar, toen wij wilden gaan ontbijten, bemerkten
+wij, dat we maar zeer weinig levensmiddelen meer hadden en onze wijnzak was reeds een lichaam zonder ziel geworden. &#8220;Mijne
+heeren,&#8221; zei Ambrosius, &#8220;de schoonste plaatsen bekoren niet zonder Bacchus en zonder C&eacute;res. Ik meen, dat wij vandaag provisie
+moeten inslaan en zal daarvoor naar Xelva gaan, een lieve stad en niet meer dan twee mijlen ver.&#8221; Hij sprong weer te paard
+en <a id="d0e141"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e141">8</a>]</span>reed snel weg, zoodat we hem spoedig terug verwachtten.
+
+</p>
+<p>Maar de halve dag verliep en wij wachtten tevergeefs. Toen de avond begon te vallen en wij reeds ongerust begonnen te worden,
+zagen wij hem eindelijk belast en beladen aankomen. Behalve wijn, brood en gebraden wild, had hij een groot pak met kleeren
+op zijn paard, waarnaar wij met aandacht keken. Hij bemerkte het en zei glimlachend: &#8220;Mijne heeren, ge bekijkt die met verwondering
+en ik kan dat begrijpen, ik zal u laten zien, wat dit pak inhoudt en geef u te raden, waartoe dat alles moet dienen.&#8221; Hij
+vertoonde achtereenvolgens een toga, een jas, een wambuis, een grooten inktkoker, een boek, wit papier, een hangslot en een
+groot zegel van groen lak.
+
+</p>
+<p>Don Rapha&euml;l zei, dat hij er niet aan twijfelde of Ambrosius had goede inkoopen gedaan, maar hij vroeg, waar dat alles toe
+moest dienen.
+
+</p>
+<p>Ambrosius antwoordde: &#8220;Al die zaken hebben mij met elkaar zes pistolen gekost en ik ben er zeker van, dat zij ons minstens
+vijfhonderd zullen opbrengen. Ik ben er de man niet naar om mijn geld aan nuttelooze zaken te besteden. Ik heb een plan gevormd,
+een plan, dat ontegenzeggelijk een van de vernuftigste is, dat ooit in een menschelijk brein is opgekomen. Gij zult er over
+oordeelen, want ik zal het u meedeelen en ik ben er zeker van, dat gij het prachtig zult vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Nadat ik brood had ingeslagen, ging ik naar een kok, waar ik last gaf, dat men voor mij aan het spit zou steken zes patrijzen,
+evenveel kuikens en jonge konijnen. Terwijl men het vleesch braadde en ik daarop zat te wachten, kwam er een man binnen, die
+zeer uit zijn humeur was en zich bij den kok beklaagde. Hij riep: &#8220;Samuel Simon is de grootste stommeling van alle winkeliers
+in Xelva. Hij heeft mij in zijn vollen winkel beleedigd. De vlegel heeft mij crediet geweigerd voor zes el laken. En toch
+weet hij heel goed, dat ik een soliede handwerksman ben en dat hij door mij geen schade zal lijden. Aan personen, die eenigszins
+deftig zijn, levert hij graag op crediet, <a id="d0e151"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e151">9</a>]</span>maar met een eerlijk burger durft hij niets wagen! Wat een vervloekte jood! Ik hoop, dat hij eens goed zal worden beetgenomen,
+daar zullen velen pleizier in hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl ik dien man zoo hoorde spreken, kwam het plan bij mij op, om hem te wreken en eens een grap uit te halen met Samuel
+Simon. &#8220;Mijn vriend,&#8221; zei ik, &#8220;welk karakter heeft de man, van wien gij spreekt?&#8221; &#8220;Een zeer slecht karakter,&#8221; kreeg ik ten
+antwoord, &#8220;hij is een woekeraar van het ergste soort, hoewel hij den schijn aanneemt van een eerlijk man te zijn. Het is een
+jood, die katholiek geworden is, maar in zijn ziel is hij nog een jood en alleen uit eigenbelang is hij van geloof veranderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat ik nog het een en ander omtrent Samuel Simon had gehoord, ging ik zijn winkel eens opnemen en verzon toen een schelmenstreek,
+den bediende van mijnheer Gil Blas waardig. Daarna bezocht ik een uitdrager, waar ik deze zaken kocht; de kleeren zijn noodig
+voor een inquisiteur, een griffier en een gerechtsdienaar. Dat is alles wat ik gedaan heb en wat mij opgehouden heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Rapha&euml;l toonde zich verrukt over de comedie, welke men zou gaan spelen. &#8220;Het plan is uitstekend!&#8221; riep hij, &#8220;en over de
+uitvoering behoeft ge u niet ongerust te maken. Gij hebt behoefte aan twee goede acteurs, die u ter zijde staan en die zijn
+gevonden. Ge hebt zelf een vroom uiterlijk, uitstekend geschikt voor een inquisiteur, ik zal den griffier voorstellen en mijnheer
+Gil Blas zal wel zoo goed willen zijn voor gerechtsdienaar te spelen. Zoo zijn de rollen goed verdeeld, morgen zullen wij
+het stuk spelen en voor het succes sta ik in.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik moet eerlijk zeggen, dat ik het plan, dat don Rapha&euml;l zoo schoon vond, niet goed begreep, maar onder het souper bracht
+men mij op de hoogte en het scheen mij een vernuftige streek. Nadat wij het gebraad en den wijn behoorlijk hadden toegesproken,
+strekten wij ons op het gras uit en sliepen weldra in. Maar onze slaap duurde <a id="d0e161"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e161">10</a>]</span>niet lang. Nog in den nacht kwam de onverbiddelijke Ambrosius ons roepen. &#8220;Opstaan, opstaan!&#8221; riep hij; &#8220;menschen, die voor
+de uitvoering van een groote onderneming staan, mogen niet lui zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;De duivel hale je, mijnheer de inquisiteur, wat zijt ge vroeg!&#8221; riep don Rapha&euml;l. &#8220;Dat moet wel, mijnheer de griffier,&#8221; zei
+de andere, &#8220;ik heb vannacht gedroomd, dat ik den jood de haren uit zijn baard rukte. Is dat niet een slechte droom voor hem?&#8221;
+
+</p>
+<p>We gingen in een opgewekte stemming ontbijten en begonnen ons daarna te verkleeden. Er werd door ons nogal wat tijd daaraan
+besteed en wij zagen er uit als de personen, die wij wilden voorstellen, daarna liepen wij tot het einde van het bosch en
+rustten daar weder geruimen tijd, om tegen schemerdonker de poorten van de stad binnen te gaan, waar we nu vlakbij waren.
+
+</p>
+<p>Onze paarden lieten wij in het bosch achter bij don Alphonse, die tot zijn groote tevredenheid geen andere rol in het stuk
+speelde. We gingen niet dadelijk naar Samuel Simon, maar eerst naar een herberg, dicht bij zijn huis. Mijnheer de inquisiteur
+liep vooruit, trad binnen en zei op ernstigen toon tot den waard: &#8220;Ik wenschte u alleen te spreken, ik heb u eenige vragen
+te doen over een zaak, betreffende den dienst van de inquisitie en dus zeer gewichtig.&#8221; De waard bracht hem in een zaal en
+toen Lamela zag, dat wij alleen met hem waren, zei hij: &#8220;Ik ben commissaris van den heiligen dienst.&#8221; Bij die woorden verbleekte
+de herbergier en zei met bevende stem, dat hij aan de heilige inquisitie geen reden meende te hebben gegeven om zich over
+hem te beklagen. Ambrosius zei op zachten toon, dat men er ook niet aan dacht, om het hem moeilijk te maken en hij vervolgde:
+&#8220;De inquisitie is gestreng, maar altijd rechtvaardig. Hoezeer ook klaar om te straffen, met God&#8217;s hulp verwart zij toch niet
+schuld en onschuld. In &eacute;&eacute;n woord: om gestraft te worden, moet men schuldig zijn. &#8217;t Is niet voor u, dat ik naar Xelva gekomen
+ben, maar voor zekeren koopman, <a id="d0e169"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e169">11</a>]</span>Samuel Simon. Er is ons een zeer slecht rapport omtrent zijn gedrag toegekomen. Hij is, zegt men, nog altijd jood en heeft
+het Christendom alleen aanvaard uit berekening. Uit naam van den heiligen dienst vraag ik u mij mee te deelen, wat ge van
+dien man weet. Wacht u er voor, hem als buurman en misschien als vriend te willen verontschuldigen, want ik verklaar u, indien
+ik dat merk, zijt ge evengoed verloren als hij. Schrijf griffier.&#8221;
+
+</p>
+<p>De griffier, die zijn papier en inktkoker reeds in de hand hield, ging aan een tafel zitten en maakte zich met het ernstigste
+gezicht van de wereld gereed om de antwoorden op te schrijven van den waard, die levendig betuigde dat hij aan de waarheid
+niets te kort zou doen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Antwoord mij alleen op mijn vragen, iets anders verwacht ik van u niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ziet gij Samuel Simon dikwijls de kerk bezoeken?&#8221; &#8220;Daar heb ik niet op gelet,&#8221; antwoordde de waard, &#8220;ik herinner mij niet,
+hem bij ons in de kerk te hebben gezien.&#8221; &#8220;Goed. Schrijf, dat men hem nooit in de kerk ziet.&#8221; &#8220;Dat heb ik niet gezegd, mijnheer,&#8221;
+riep de herbergier, &#8220;ik heb alleen gezegd, dat ik hem bij ons niet gezien heb, misschien gaat hij ergens anders of op een
+anderen tijd dan ik.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn vriend, ge vergeet, dat ge bij dit verhoor Samuel Simon niet moogt verontschuldigen: de gevolgen daarvan heb ik u meegedeeld.
+Ge moet mij mededeeling doen van de zaken, welke tegen hem getuigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;In dat geval,&#8221; antwoordde de waard, &#8220;zal mijn getuigenis u van zeer weinig waarde zijn. Ik ken dien koopman bijna niet en
+kan dus niets goeds en evenmin iets kwaads van hem zeggen; maar als gij weten wilt hoe hij in zijn levenswandel is, dan zal
+ik Gaspard, zijn knecht, hier roepen. Die jongen komt dikwijls &#8217;s avonds hier met zijn vrienden. Hij is welbespraakt en zal
+u alles zeggen van zijn meester, wat ge weten wilt. Uw griffier zal de handen vol aan hem hebben.&#8221;
+<a id="d0e181"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e181">12</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Voor uw openhartigheid ben ik u erkentelijk,&#8221; zei Ambrosius, &#8220;het is ook een bewijs van godsdienstigen ijver, dat gij me
+een man aanwijst, die op de hoogte is van de gewoonten van Simon. Ik zal dat aan de Inquisitie overbrengen. Haast u om dien
+Gaspard op te zoeken, maar behandel die zaak zoo geheimzinnig mogelijk en zorg, dat vooral zijn meester niets bemerkt van
+hetgeen er gebeurt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De herbergier kweet zich spoedig van zijn opdracht en bracht den knecht.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn zoon, wees welkom,&#8221; zei Lamela, &#8220;ik ben inquisiteur en aangewezen om een onderzoek te doen naar Samuel Simon, die beschuldigd
+wordt den Judas te spelen. Gij woont bij hem en zijt getuige van de meeste van zijn daden. Ik geloof niet, dat het noodig
+is u te zeggen, dat ge verplicht zijt mij alles mee te deelen wat gij weet, indien ik u dat beveel namens de heilige inquisitie.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde de jongen, &#8220;ge zoudt u moeilijk tot iemand kunnen richten, die beter in staat is om u in te lichten
+dan ik het ben. En ik zal aan uw wensch voldoen, ook zonder dat ge het namens de heilige inquisitie beveelt. Indien men, mijnheer,
+mijn meester voor het geval stelde, waarin ik nu verkeer, ben ik zeker, dat hij mij niet zou sparen en ik ben ook niet van
+plan het hem te doen. Ik zal dan maar beginnen met u te zeggen, dat hij een snuiter is, van wien men moeilijk de geheime gevoelens
+leert kennen, want naar buiten neemt hij allen schijn aan van een halve heilige te zijn, terwijl hij in den grond van zijn
+hart een groote deugniet is. Iederen avond gaat hij naar een kleine grisette....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is goed, dat ge mij dit zegt,&#8221; viel Ambrosius hem in de rede, &#8220;en ik bemerk uit hetgeen ge zegt, dat hij een man van
+slechte zeden is, maar geef mij niet anders dan een juist antwoord op de vragen, die ik u zal doen. Het is voornamelijk op
+het stuk van den godsdienst, dat ik belast ben mijn onderzoek in te stellen. Zeg mij of er wel eens varkensvleesch bij u wordt
+gegeten?&#8221;
+<a id="d0e192"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e192">13</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; was het antwoord, &#8220;ik geloof niet, dat wij het tweemaal hebben gegeten in het jaar, dat ik bij hem woon.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeer goed, schrijf op griffier, dat er bij Samuel Simon nooit varkensvleesch wordt gegeten. Daarentegen eet men er zeker
+soms wel lamsvleesch, nietwaar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, dat gebeurt nog al eens,&#8221; zei de jongen. &#8220;Ik herinner mij, dat wij het met de laatste Paschen nog hebben gehad.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het tijdstip was gelukkig gekozen. &#8220;Schrijf op, griffier, dat Simon zoo zijn Paaschfeest viert. Zeg mij nu eens, mijn jonge
+vriend, of uw meester wel eens kleine kinderen aanhaalt.&#8221; &#8220;Dat doet hij dikwijls als hij hen langs onzen winkel ziet gaan,&#8221;
+antwoordde de jonge man.
+
+</p>
+<p>&#8220;Schrijf griffier, dat Samuel Simon onder verdenking staat kleine Christenkinderen tot zich te trekken, om die te vermoorden.
+Oh, oh, mijnheer Simon, gij zult met de inquisitie te doen krijgen! Denk maar niet, dat men u ongestraft uwe afschuwelijke
+offers zal laten plegen. Deze valsche Katholiek is zeker nog geheel gehecht aan alle Joodsche gewoonten en gebruiken. Is er
+niet een dag in de week, dat ge hem in het geheel niet ziet werken, Gaspard?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, dat kan ik niet zeggen,&#8221; gaf de jongen ten antwoord. &#8220;W&egrave;l heb ik gemerkt, dat er dagen zijn, waarop hij zich in zijn
+kamer opsluit en daar lang blijft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ha! dat is van gewicht. Hij viert dan den sabbat of ik ben geen inquisiteur. Schrijf op, griffier, dat hij op den sabbat
+de vasten in acht neemt. Er rest mij nu nog een vraag: spreekt hij niet dikwijls van Jeruzalem?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeer dikwijls,&#8221; hernam de jongen. &#8220;Hij vertelt ons de geschiedenis van de joden en hoe de tempel te Jeruzalem werd verwoest.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Laat dat niet aan uwe aandacht ontsnappen, griffier. Schrijf met groote letters, dat Samuel Simon de restauratie van den
+tempel wenscht en dat hij dag en nacht werkt om de joodsche natie te herstellen. Ik wil er niets <a id="d0e211"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e211">14</a>]</span>meer van weten, het is overbodig om verdere vragen te doen. Wat deze geloofwaardige Gaspard heeft verklaard, zou voldoende
+zijn om een geheele Jodenwijk te verbranden.&#8221;
+
+</p>
+<p>De jongen kon hierna vertrekken, nadat hem nog eens op het hart was gedrukt geen woord over dit verhoor te spreken.
+
+</p>
+<p>Wij verlieten de herberg met even ernstige gezichten als waarmee wij er waren binnengetreden en klopten aan de deur van Samuel
+Simon. Hij deed ons zelf open en was niet weinig verbaasd drie figuren als de onze bij hem te zien. Nog meer was hij het,
+toen Lamela op bevelenden toon tot hem zei: &#8220;Meester Samuel Simon, namens de heilige inquisitie, waarvan ik de eer heb commissaris
+te zijn, gelast ik u mij dadelijk den sleutel van uw kamer te geven. Ik wil zien of ik daar iets vind, wat de bezwaarschriften
+rechtvaardigt, welke men bij mij tegen u heeft ingediend.&#8221;
+
+</p>
+<p>De koopman, ontzet bij die woorden, deed een paar passen achterwaarts als iemand wien men een stomp op zijn maag heeft gegeven.
+Wel verre van ons ervan te verdenken, dat wij hem beetnamen, dacht hij te goeder trouw, dat een of andere geheime vijand hem
+verdacht had gemaakt en misschien voelde hij zich geen goed Katholiek. Hoe het zij, ik heb nooit een man gezien, die meer
+in de war was.
+
+</p>
+<p>Hij gehoorzaamde zonder tegenstand en met al het respect, dat iemand moet hebben, die de inquisitie vreest, opende hij de
+deur van zijn kamer.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge ontvangt ons althans zonder u tegen onze orders te verzetten,&#8221; zei Ambrosius, &#8220;maar ga zelf zoolang in een ander vertrek,
+opdat ik ongestoord kan verrichten, wat mijn ambt mij oplegt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Samuel verzette zich ook niet tegen dit bevel, hij ging in zijn winkel en wij traden de kamer binnen, waar wij zonder tijd
+te verliezen, ons onderzoek aanvingen. Wij vonden in een open kast veel zakken met ducaten, stopten <a id="d0e225"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e225">15</a>]</span>die in onze laarzen en overal anders, waar wij ze konden bergen. We waren zwaar van het geld, zonder dat men het aan ons zien
+kon, dank zij de behendigheid van Ambrosius en don Rapha&euml;l, waaruit ik weer zag, dat toch niets meer waard is, dan dat men
+zijn vak goed verstaat.
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p015.jpg" alt="" width="519" height="403"></div><p>
+
+</p>
+<p>Wij verlieten het vertrek en om een reden, die de lezer gemakkelijk raden zal, haalde de inquisiteur een hangslot uit zijn
+zak, dat hij zelf aan de deur bevestigde, deed er vervolgens het groote zegel op en zei tegen Simon: &#8220;meester Samuel Simon,
+uit naam van de heilige Inquisitie verbied ik u aan dit hangslot te raken en ook aan het zegel, dat het hare is. Ik zal morgen
+op hetzelfde uur hier komen, om het te lichten en u mijn orders te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na die woorden liet hij de straatdeur openen, waardoor <a id="d0e235"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e235">16</a>]</span>wij, de een na den ander, in blijde stemming vertrokken. Zoodra wij een vijftig passen gedaan hadden, begonnen wij zoo snel
+te loopen, als ons zwaar gewicht het toeliet. Weldra waren wij buiten de stad, bestegen onze paarden en reden naar S&eacute;gorbe,
+god Mercurius dankend voor een zoo gelukkige gebeurtenis.
+
+
+
+<a id="d0e237"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e237">17</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e238" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Van het besluit, dat don Alphonse en Gil Blas namen na dit avontuur.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/v.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/v.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">V</span>olgens onze prijzenswaardige gewoonte, gingen wij den geheelen nacht door en bij het aanbreken van den dag waren wij bij een
+klein dorp, op twee mijlen van S&eacute;gorbe. Toen wij aan den voet van een heuvel een aantal wilgenboomen zagen, verlieten wij
+den grooten weg en gingen in de schaduw slapen.
+
+</p>
+<p>Na een flink ontbijt telden wij het geld, dat we van Samuel Simon hadden meegenomen; dit liep tot een bedrag van drieduizend
+ducaten en daarbij gevoegd de som, welke wij reeds bezaten, waren wij niet slecht bij kas.
+
+</p>
+<p>Er moest voor nieuwe provisie worden gezorgd en Ambrosius en don Rapha&euml;l, na hun costuums uitgetrokken te hebben, zeiden,
+dat ze daar samen op wilden uitgaan; door het avontuur te Xelva hadden zij er smaak in gekregen en ze wilden zien of er in
+S&eacute;gorbe niet een slag was te slaan.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge moet ons maar onder de wilgen afwachten,&#8221; zei de zoon van Lucinde, &#8220;wij zullen spoedig terug zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Lachend merkte ik op, dat, wanneer de heeren ons samen verlieten, het misschien wel lang zou duren eer wij hen weer zagen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Die verdenking is een beleediging voor ons,&#8221; zei Ambrosius, &#8220;maar dat is te verontschuldigen na hetgeen wij te Valladolid
+hebben gedaan, waar wij onze kameraden in den steek lieten. Maar toch bedriegt ge u. De personen, met wie wij toen samenwerkten,
+hadden een zeer slecht karakter en de omgang met hen was, op den duur, <a id="d0e255"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e255">18</a>]</span>onverdragelijk. Aan lieden van ons slag moet men de eer geven, dat wanneer ze goed met elkaar kunnen opschieten, ze elkaar
+ook trouw zijn. Ik verzoek u dus, mijnheer Gil Blas en don Alphonse, om wat meer vertrouwen in ons te hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is gemakkelijk om hun ongerustheid weg te nemen,&#8221; zei don Rapha&euml;l; &#8220;de kas blijft bij hen hier, dan hebben zij een waarborg
+in handen. Na dit bewijs van onze goede trouw, zult ge er wel geen bezwaar meer tegen hebben, dat wij vertrekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ze gingen heen en lieten mij achter met don Alphonse, die me zei: &#8220;Mijnheer Gil Blas, ik moet mijn hart voor u openen. Ik
+maak mij er een verwijt van, dat ik tot nu toe in gezelschap ben geweest van deze twee schelmen. Ge kunt niet gelooven, hoe
+mij dat berouwt; gisterenavond, toen ik alleen was bij de paarden, heb ik er onophoudelijk aan gedacht. Voor een eerlijk man
+gaat het toch niet aan, om te leven met mannen als Rapha&euml;l en Lamela en wanneer het ongeluk wil, vallen ze toch een of anderen
+dag in handen van de justitie. Ik zou me doodschamen, als ik dan met hen als een dief moest worden gestraft. Dus moet ik u
+bekennen, dat ik niet langer hun medeplichtige wil zijn, maar mij voor altijd van hen zal scheiden. U zult, denk ik, mijn
+besluit niet afkeuren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; verzekerde ik hem, &#8220;ge moet niet denken, dat al hebt ge mij in de comedie van Samuel Simon voor gerechtsdienaar zien
+spelen, die soort van dingen naar mijn smaak zijn. &#8217;t Is ook mijn plan, om niet langer in dit slechte gezelschap te blijven
+en als ge het goedvindt, zal ik u vergezellen. Wanneer de heeren terug zijn, zullen wij hen vragen, om onze bezittingen te
+deelen en morgenochtend of vannacht nog nemen wij afscheid van hen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De beminde van de schoone S&eacute;raphine keurde mijn voorstel goed en stelde mij voor naar Valencia te gaan, ons daar in te schepen
+naar Itali&euml; en in dienst te treden van de republiek Veneti&euml;. &#8220;Is het niet beter,&#8221; vroeg hij, &#8220;onder de wapenen te dienen,
+dan een laf en schuldig <a id="d0e265"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e265">19</a>]</span>leven te leiden, zooals we nu doen? Met het geld, dat wij zullen hebben, kunnen wij een goed figuur maken. &#8217;t Is niet, dat
+ik geen wroeging gevoel om mij te bedienen van op zulke slechte wijze verkregen geld, maar de noodzakelijkheid verplicht mij
+er toe en als ik eenig fortuin maak in den oorlog, zweer ik, dat ik Samuel Simon schadeloos zal stellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verzekerde don Alphonse, dat ik zijn gevoelens deelde en wij besloten, dat wij den volgenden dag v&oacute;&oacute;r zonsopgang zouden
+vertrekken. Wij dachten er niet aan van hun afwezigheid te profiteeren en er met de kas vandoor te gaan. Hun vertrouwen in
+ons belette dat, hoewel het avontuur in het pension dezen diefstal zou hebben verontschuldigd.
+
+</p>
+<p>Ambrosius en don Rapha&euml;l kwamen &#8217;s avonds van S&eacute;gorbe terug. Hun eerste woorden waren, dat de reis zeer gelukkig was geweest
+en dat ze een plan hadden gevormd, dat ons nog meer zou opleveren, dan het avontuur van den vorigen avond. Ze wilden ons daarover
+het een en ander meedeelen, maar don Alphonse verklaarde beleefd, maar beslist, dat hij niet langer wilde leven, zooals zij
+deden en dat hij van plan was van hen te scheiden. Van mijn kant deelde ik hetzelfde voornemen mee. Tevergeefs deden zij al
+het mogelijke, om te trachten ons terug te doen komen op ons besluit; wij namen den volgenden morgen afscheid van hen, na
+een gelijk deel van het geld te hebben ontvangen en trokken naar Valencia.
+
+
+<a id="d0e271"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e271">20</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e272" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Na welke onaangename gebeurtenissen don Alphonse zich op het toppunt van geluk bevond en door welk avontuur Gil Blas in gelukkige
+omstandigheden kwam te verkeeren.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>n opgewekte stemming reisden wij tot Bunol, waar het ongeluk wilde, dat don Alphonse ziek werd. Hij kreeg zware koortsen,
+waarvan de aanvallen soms zoo hevig waren, dat ik voor zijn leven vreesde. Gelukkig waren er daar geen dokters en bleef het
+dus bij den angst. Na drie dagen was hij buiten gevaar en door mijn zorgen herstelde hij spoedig. Voor wat ik voor hem deed,
+toonde hij zich zeer dankbaar en daar wij ons werkelijk tot elkaar voelden aangetrokken, zwoeren wij elkaar een eeuwige vriendschap.
+
+</p>
+<p>Wij gingen weer op weg, nog altijd besloten, om, wanneer wij te Valencia zouden zijn, te profiteeren van de eerste de beste
+gelegenheid, om naar Itali&euml; over te steken. Maar de hemel, die ons een gelukkig lot bereidde, beschikte het anders. Bij den
+ingang van een mooi kasteel, dat wij passeerden, zagen wij boeren en boerinnen, die dansten en feestvierden. Wij reden daarheen
+om dat feest te zien en hier wachtte don Alphonse geheel onverwacht een blijde verrassing. Hij zag baron von Steinbach, en
+deze, die hem op zijn beurt herkende, kwam met open armen naar hem toe en riep: &#8220;Alphonso! Wat een geluk u te ontmoeten! We
+zoeken u overal en vinden u nu door het toeval hier. Kom, mijn zoon, ge zult thans ook hooren, wie ge zijt en van uw geluk
+genieten!&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p021.jpg" alt="" width="522" height="400"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Na die woorden bracht hij ons naar het kasteel en de <a id="d0e287"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e287">21</a>]</span>eerste, dien wij ontmoetten, was de eigenaar. Het was een man van ongeveer vijftig jaar en met een zeer goed uiterlijk. &#8220;Mijnheer,&#8221;
+zei de baron, terwijl hij hem don Alphonse voorstelde, &#8220;ziehier uw zoon.&#8221; Bij die woorden wierp don C&eacute;sar de Leyva (zoo heette
+de bewoner van het kasteel) zich in de armen van mijn vriend en zei: &#8220;Mijn zoon, het heeft mij zeer veel smart gekost, dat
+ik zoo langen tijd een vreemde voor u ben geweest, maar het kon niet anders. Uw moeder had ik alleen uit liefde gehuwd, want
+zij was van veel mindere geboorte dan ik. Mijn vader, die een zeer streng man was en van wien ik afhankelijk was, wilde van
+dat huwelijk niets weten en dwong mij het geheim te houden. Alleen baron von Steinbach was in het geheim en belastte zich,
+in overleg met mij, met uwe opvoeding. Thans is mijn vader niet meer en ik kan voor ieder verklaren, dat gij mijn zoon en
+de eenige erfgenaam zijt. Dat is echter nog niet alles, ik wil <a id="d0e289"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e289">22</a>]</span>u laten trouwen met een dame, wier adel gelijk is aan den mijne.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; zei don Alphonse, &#8220;kan ik niet uw zoon zijn, zonder tegelijkertijd te vernemen, dat ge mij ongelukkig wilt maken?
+Wees niet even wreed als uw vader; heeft hij uw liefde niet goedgekeurd, hij heeft u tenminste niet gedwongen met een ander
+te trouwen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn zoon,&#8221; antwoordde don C&eacute;sar, &#8220;ik zal uw wenschen geen geweld aandoen. Het eenige, wat ik u vraag, is de dame te zien,
+die ik voor u bestemd heb. Hoewel ze een zeer bekoorlijke verschijning is en een voordeelige partij, beloof ik u, dat ik u
+niet zal dwingen haar te trouwen. Zij is hier in het kasteel en gij zult moeten toegeven, dat ge u niets beminnelijkers denken
+kunt.&#8221; Na die woorden bracht hij ons naar een zaal.
+
+</p>
+<p>Daar waren de graaf de Polan met zijn twee dochters, S&eacute;raphine en Julie en don Fernand de Leyva, zijn schoonzoon, die een
+neef was van don C&eacute;sar. Er waren ook nog andere dames en heeren. Don Fernand had, zooals men weet, Julie geschaakt en het
+was ter gelegenheid van hun huwelijk, dat de boeren uit den omtrek waren samengekomen, om feest te vieren. Zoodra don Alphonse
+verscheen en zijn vader hem aan het gezelschap had voorgesteld, kwam de graaf de Polan naar hem toe, omhelsde hem en zei:
+&#8220;Wees welkom, mijn bevrijder! De deugd vermag veel op edelmoedige zielen. Hebt ge mijn zoon gedood, ge hebt mij het leven
+gered. Ik gevoel geen wrok meer tegen u en geef u dezelfde S&eacute;raphine, wier eer gij hebt gered.&#8221;
+
+</p>
+<p>Men kan begrijpen, dat don Alphonse overgelukkig was. Reeds na eenige dagen werd het huwelijk gevierd, tot groote genoegdoening
+van allen.
+
+</p>
+<p>Daar ik ook een van de bevrijders was van den graaf de Polan, zei deze heer, die mij dadelijk herkend had, dat hij ook voor
+mij zou zorgen. Maar ik bedankte hem voor zijn edelmoedigheid en wilde don Alphonse niet verlaten, die mij intendant van zijn
+huis maakte en met zijn <a id="d0e301"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e301">23</a>]</span>volkomen vertrouwen vereerde. Zoodra hij getrouwd was, zond hij mij op reis, om den koopman Samuel Simon al het geld terug
+te geven, dat hem ontstolen was. Ik ging dus schade vergoeden. Zoo begon ik mijn betrekking van intendant, zooals men die
+gewoonlijk eindigt. <a id="d0e303"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e303">24</a>]</span>
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e305">
+<h2 class="normal">Zevende Boek</h2><a id="d0e308"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e308">27</a>]</span><div id="d0e309" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Van de liefde van Gil Blas en van de dame Loren&ccedil;a S&eacute;phora.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>us ging ik naar Xelva, om den goeden Samuel Simon de drieduizend ducaten te brengen, welke wij hem hadden ontstolen. Ik moet
+eerlijk bekennen, dat ik op weg veel lust gevoelde, om mij van dat geld meester te maken en zoodoende mijn werk onder gunstige
+voorteekenen te beginnen. Ik kon dat ongestraft doen; ik had slechts vijf dagen op reis te blijven en dan te zeggen, dat ik
+mij van mijn taak had gekweten. Don Alphonse en zijn vader waren mij te gunstig gezind om mij te verdenken. Maar ik wist aan
+de verzoeking weerstand te bieden, als man van eer, mag ik wel zeggen, betaalde den koopman, die daarop in het geheel niet
+had gerekend, het geld uit, en keerde naar het kasteel de Leyva terug. De graaf de Polan was er niet meer, hij was met Julie
+en don Fernand naar <span id="d0e316" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> gegaan. Ik vond mijn nieuwen meester verliefder dan ooit op zijn S&eacute;raphine, zijn S&eacute;raphine verrukt bij hem te zijn en don
+C&eacute;sar gelukkig, hen beiden te bezitten. Ik legde er mij op toe, dezen goeden vader voor mij te winnen en ik slaagde er ook
+in.
+
+</p>
+<p>Als intendant van het heele huis, ontving ik het geld van de boeren, deed de uitgaven en had een onbeperkte macht over het
+personeel, waarvan ik echter geen misbruik maakte, zooals mijn collega&#8217;s vaak doen. De bewijzen van genegenheid, welke mijn
+meesters mij steeds gaven, boezemden mij grooten ijver in voor hun dienst. Ik had alleen maar oog voor hun belang, mijn administratie
+was goed en eerlijk; ik was <a id="d0e321"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e321">28</a>]</span>een intendant, zooals men er geen beteren vindt.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik mij zoo verheugde in mijn uitstekende positie, wilde de god van de liefde mij ook zijn gunsten betoonen en deed
+in het hart van Loren&ccedil;a S&eacute;phora, een van de vrouwen van S&eacute;raphine, een sterke neiging geboren worden voor mijnheer den intendant.
+Om als getrouw geschiedschrijver de waarheid te zeggen, betrof mijn verovering een vijftigjarige. Ze had echter een frisch,
+aangenaam uiterlijk en mooie oogen, waarmee ze goed wist te werken. Haar kleur had ik gaarne wat rooder gezien, ze was me
+te bleek, wat ik aan haar oude vrijster-schap toeschreef.
+
+</p>
+<p>Deze dame wierp mij eerst voortdurend blikken toe, waarin hare liefde voor mij was te lezen, maar ik deed of ik de beteekenis
+ervan niet begreep. Daardoor scheen ik haar nog onbedreven in die zaken, wat haar wel beviel. Zij verbeeldde zich dus, dat
+ze bij zulk een onervaren jongeman zich niet bepalen kon tot de taal der oogen en bij het eerste onderhoud, dat ik met haar
+had, begon ze van haar gevoelens te spreken. Zij gedroeg zich daarbij als een vrouw, die ondervinding had, ze was verlegen
+en toen ze alles gezegd had wat ze wilde, bedekte ze haar gelaat met de handen, om mij te doen gelooven, dat ze er schaamte
+over gevoelde, dat ze mij haar zwakheid had getoond. Hoewel de ijdelheid mij meer bewoog dan het gevoel, toonde ik mij zeer
+dankbaar voor het blijk van hare genegenheid, ik deed zelfs alsof ik hartstochtelijk verliefd op haar was. Ze vreesde zeker,
+dat het geen goeden indruk zou maken, indien ze zich zoo gemakkelijk liet overwinnen en deed mij op zachten toon verwijten
+over mijn al te groote vermetelheid, maar scheen toch niet boos. S&eacute;phora verbeeldde zich, dat zij door haar voorgewenden tegenstand
+in mijn oog voor een Vestaalsche maagd doorging.
+
+</p>
+<p>Aan dit avontuur kwam echter spoedig een einde. Een van de lakeien van don C&eacute;sar, een van die nieuwsgierigen, die graag alles
+zien wat er in een huis voorvalt en <a id="d0e329"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e329">29</a>]</span>dat dan oververtellen, deelde mij op zekeren dag mee, dat Loren&ccedil;a iederen avond den chirurgijn van het dorp in het geheim
+in haar kamer ontving en dat die jonge man er lang bleef.
+
+</p>
+<p>Mijn ijdelheid werd door dit bericht zeer getroffen en ik was bijna even kwaad, als ik geweest zou zijn, wanneer ik werkelijk
+jaloersch was geweest. Ik beheerschte mijn gevoelens en lachte zelfs om het nieuwtje, maar zoodra ik alleen was, stelde ik
+mij schadeloos door te razen en te tieren. Ik meende, dat mijn eer gebood, om den chirurgijn te verjagen en besloot hem tot
+een duel uit de dagen. &#8217;s Avonds stelde ik mij in hinderlaag op en zag werkelijk den man, met een geheimzinnig gezicht de
+kamer van mijn geliefde binnengaan. Ik wachtte hem bij zijn terugkomst op den weg op en ieder oogenblik groeide mijn vechtlust
+aan, maar zoodra mijn vijand verscheen, die een groote en sterke man was, voelde ik mij plotseling als een held van Homerus,
+door een soort van vrees teruggehouden. Ik was even verward als Paris, wanneer hij Menelaus bevechten moet. Niettemin, hoewel
+zijn degen mij buitengewoon lang leek, trad ik op hem toe.
+
+</p>
+<p>Mijn handelwijze verraste hem. &#8220;Wat is er, mijnheer Gil Blas? Waartoe die bewegingen van een dolenden ridder?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer de barbier,&#8221; zei ik, &#8220;ik ben ernstiger dan ooit en wil weten, of gij even dapper zijt als galant. Reken er niet
+op, dat ik u rustig de gunsten zal laten genieten van de dame, die ge iederen avond in het kasteel bezoekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De chirurgijn begon hartelijk te lachen en riep: &#8220;Bij den Heiligen C&ocirc;me, hoe kan de schijn bedriegen! Dat is waarlijk een
+vermakelijk avontuur!&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar ik uit die woorden meende te mogen afleiden, dat hij even weinig lust had om te vechten als ik, werd ik brutaler en zei:
+&#8220;Spot met anderen, mijnheer! Mij zult ge met zulk een antwoord niet afschepen.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 306px"><img border="0" src="images/p030.jpg" alt="" width="306" height="532"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zie wel,&#8221; hernam hij, &#8220;dat ik verplicht ben te spreken, <a id="d0e347"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e347">30</a>]</span>om een ongeluk te voorkomen, dat u of mij zou kunnen treffen. Dus zal ik u een geheim vertellen, hoewel mannen van ons vak
+niet discreet genoeg kunnen zijn. Weet dan, dat die dame een verouderde zweer in haar rug heeft en dat ik die iederen avond
+ga verbinden. Om haar kwaal voor de bedienden te verbergen, laat zij mij ongemerkt binnenkomen. Dat is de reden van mijn bezoeken,
+die u zoo schijnen te verontrusten. Maar zijt ge met mijn verklaring niet tevreden, dan hebt ge slechts te spreken.&#8221; Bij die
+laatste woorden sloeg hij de hand aan zijn rapier.
+<a id="d0e349"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e349">31</a>]</span></p>
+<p>Ik haastte mij hem te zeggen, dat ik niet een van die menschen was, die niet vatbaar zijn voor rede en dat ik hem niet meer
+als mijn vijand beschouwde. Wij drukten elkaar de hand en scheidden als de beste vrienden.
+
+</p>
+<p>Van dat oogenblik af vertoonde S&eacute;phora zich niet bekoorlijker aan mijn geest en ik vermeed alle gelegenheid om met haar alleen
+te zijn, wat ze al spoedig opmerkte. Verwonderd over zulk een verandering, wilde zij er de redenen van weten en vond eindelijk
+gelegenheid mij zonder het bijzijn van anderen te spreken. Ze zei: &#8220;Mijnheer de intendant, zeg mij als &#8217;t u belieft waarom
+ge mij ontvlucht. Inplaats van, zooals vroeger, de gelegenheid te zoeken, met mij te spreken, vermijdt ge mij. Het is waar,
+den eersten stap heb ik gedaan, maar gij hebt er op geantwoord, herinner u maar het onderhoud, dat wij toen hadden; gij waart
+een en al vuur, nu zijt ge als ijs. Wat heeft dat te beteekenen?&#8221;
+
+</p>
+<p>De kwestie was wel een weinig kiesch en zeer moeilijk; ik weet niet goed meer welk antwoord ik gaf, maar wel, dat het haar
+geenszins beviel. S&eacute;phora, die er zacht en goedig uitzag als een lam, was gelijk een tijgerin als haar woede opgewekt werd.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geloof,&#8221; zei ze en ze wierp mij een blik toe, vol woede en spijt, &#8220;dat ik een man van geringe afkomst te veel eer heb
+bewezen, door hem gevoelens te openbaren, waarop adellijke heeren trotsch zouden zijn. Ik ben er wel voor gestraft, dat ik
+mij onwaardiglijk heb verlaagd tot een ongelukkigen avonturier.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het bleef daar niet bij, ze had nog honderd andere namen voor mij. Ik was te levendig van natuur om kalm te blijven en de
+beleedigingen te verdragen, waarom een ander, verstandiger man misschien zou hebben gelachen. Mijn geduld was ten einde en
+ik zei: &#8220;Mevrouw, als die adellijke heeren, waarvan ge spreekt, uw rug hadden gezien, dan geloof ik, dat hunne nieuwsgierigheid
+daartoe wel beperkt zou zijn gebleven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik had dat nog niet gezegd, of ik kreeg een slag in mijn <a id="d0e362"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e362">34</a>]</span>gezicht, zooals een gebelgde vrouw er misschien nog nooit een heeft gegeven. Ik wachtte er niet meer af en liep weg. Zeer
+dankbaar, dat dit pijnlijk onderhoud was afgeloopen, verbeeldde ik mij, dat ik verder niets had te vreezen, daar de dame zich
+gewroken had. Voor haar eer scheen het mij beter, dat ze over het avontuur zweeg en werkelijk verliepen er veertien dagen,
+dat ik er niet over hoorde spreken. Ik begon het reeds te vergeten, toen ik op zekeren dag hoorde, dat S&eacute;phora ziek was. Niettegenstaande
+al het gebeurde, had ik toch medelijden met haar; ik dacht, dat misschien haar ongelukkige liefde voor mij haar deze ziekte
+had veroorzaakt. Spoedig bemerkte ik, hoe die liefde in hevigen haat was veranderd en zij niets onbeproefd had gelaten om
+mij te benadeelen.
+
+</p>
+<p>Op een ochtend, dat ik met don Alphonse alleen was, vond ik hem in een neerslachtige stemming. Ik vroeg hem, wat er was en
+hij zei, dat het hem verdriet deed S&eacute;raphine zoo zwak en ondankbaar te zien. &#8220;Dat verwondert u,&#8221; voegde hij eraan toe, &#8220;maar
+het is waar. Ik weet niet welke redenen ge aan Loren&ccedil;a hebt gegeven om u te haten, maar ik kan u verzekeren, dat ze u verfoeit
+en ze zegt, dat ge ongetwijfeld haar dood zult veroorzaken, indien gij niet spoedig het kasteel verlaat. Ge moet niet denken,
+dat S&eacute;raphine zich in het begin daar niet tegen verzet heeft, maar ze is een vrouw, en zeer gehecht aan Loren&ccedil;a, die haar
+opgevoed heeft. Wat mij betreft, ik zal nooit toegeven hoe lief ik S&eacute;raphine ook heb. Alle duenna&#8217;s in Spanje mogen omkomen
+v&oacute;&oacute;r ik een jongen man wegstuur, die voor mij meer een broeder dan een ondergeschikte is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde hem: &#8220;Mijnheer, ik ben nu eenmaal geboren om een speelbal van de fortuin te zijn. Hier, waar alles mij zulke
+gelukkige dagen voorspelde, had ik gedacht, dat daaraan een eind gekomen zou zijn, maar het is niet zoo. Dus zal ik heengaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Alphonse wilde daarvan niet weten. &#8220;Neen, neen,&#8221; riep de edelmoedige zoon van don C&eacute;sar. &#8220;Laat mij S&eacute;raphine <a id="d0e370"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e370">35</a>]</span>tot rede brengen. Men zal niet kunnen zeggen, dat gij opgeofferd zijt aan de grillen van een duenna, aan wie toch al te veel
+wordt toegegeven.&#8221; Ik overwoog echter, dat alleen mijn heengaan de rust op het kasteel kon herstellen. Den volgenden morgen
+vroeg vertrok ik, zonder afscheid te nemen van mijn meesters. In mijn kamer<span id="d0e372" class="corr" title="Bron: ,"></span> liet ik een schrijven achter, waarin ik uitvoerig verslag deed van de door mij gevoerde administratie.
+
+
+
+<a id="d0e374"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e374">36</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e375" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Wat Gil Blas werd, nadat hij het kasteel de Leyva had verlaten en van de gelukkige gevolgen, die zijn ongelukkige liefde had.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k reed op een goed paard, dat mij toebehoorde en had in mijn valies tweehonderd pistolen, grootendeels afkomstig van de gedoode
+roovers en van de drieduizend gestolen ducaten, die don Alphonse uit zijn eigen zak had terugbetaald; ik kon dus onbezorgd
+de toekomst tegemoet gaan, met het vertrouwen bovendien, dat men altijd heeft op een leeftijd, dien ik toen had. Mijn doel
+stond nog niet vast; wel kon ik naar <span id="d0e382" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> gaan, waar de graaf de Polan mij als een van zijn bevrijders ongetwijfeld zeer goed zou ontvangen, maar ik wilde eerst reizen
+en verlangde om Murcia en Granada eens te zien. In die laatste stad kwam ik na enigen tijd zonder eenigen tegenspoed aan.
+Het scheen, dat de fortuin, voldaan over zooveel parten, die ze mij den laatsten tijd gespeeld had, mij eindelijk met rust
+wilde laten. Echter bereidde zij mij andere voor, zooals men vernemen zal.
+
+</p>
+<p>Een van de eerste personen, die ik in de straten van Granada ontmoette, was don Fernand de Leyva, schoonzoon van den graaf
+de Polan. Wij waren beiden even verrast elkaar daar te zien. Hij vroeg mij, hoe ik in Granada kwam. Ik deelde hem mee, dat
+ik den dienst van don C&eacute;sar en diens zoon had verlaten en vertelde hem uitvoerig al wat er tusschen S&eacute;phora en mij was gebeurd.
+Hij lachte er hartelijk om en wilde aan zijn schoonzuster schrijven en als bemiddelaar optreden. Ik dankte hem voor zijn aanbod,
+maar verklaarde hem, in geen <a id="d0e387"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e387">37</a>]</span>geval naar het kasteel de Leyva terug te zullen gaan. Wel verzocht ik zijn voorspraak, indien soms een van zijn vrienden een
+intendant of secretaris mocht noodig hebben.
+
+</p>
+<p>Hij beloofde mij zijn hulp, zei, dat hij in Granada was om een oude, zieke tante te bezoeken en dat ik hem over eenige dagen
+maar eens in zijn hotel moest komen opzoeken. Misschien wist hij dan wel een goede betrekking voor mij. Toen ik hem eenige
+dagen later bezocht, zei hij, dat de aartsbisschop van Granada, een bloedverwant en vriend van hem, een man noodig had, op
+de hoogte van literatuur en met een goede hand, om zijne geschriften in het net over te schrijven. Hij had don Fernand beloofd
+mij te zullen nemen, dus moest ik mij gaan presenteeren.
+
+</p>
+<p>Ik kwam in een paleis, dat even prachtig was als dat van onze koningen en vond in de zalen een groot gezelschap, geestelijken
+en edellieden. De lakeien hadden zeer fraaie kleeren, men zou hen eerder voor groote heeren dan voor knechts hebben aangezien.
+Ik moest lachen toen ik ze gewichtig zag doen en dacht bij mezelf: &#8220;die menschen zijn wel gelukkig, dat zij het juk der dienstbaarheid
+niet voelen, want anders zouden ze zich minder hooghartig toonen.&#8221; Ik richtte mij tot een grooten en dikken man, die voor
+de deur van het kabinet van den aartsbisschop stond, om die te openen en te sluiten, wanneer het noodig was. Ik vroeg hem
+beleefd, of er gelegenheid was monseigneur een oogenblik te spreken. Op hoogen toon zei hij mij, dat ik moest wachten, dat
+monseigneur zou uitgaan om de mis te hooren en mij dan een oogenblik audientie geven zou in het voorbijgaan.
+
+</p>
+<p>Ik wapende mij met geduld en sprak eenige officieren aan, maar ze namen mij van het hoofd tot de voeten op, verwaardigden
+mij met geen woord en keken elkaar met een trotschen glimlach aan, omdat ik de vrijheid had genomen mij in hun gesprek te
+mengen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p036.jpg" alt="" width="527" height="675"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Nog had ik mij niet geheel hersteld van mijne verlegenheid op zulke wijze te worden behandeld, toen de <a id="d0e401"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e401">38</a>]</span>deur openging en de aartsbisschop verscheen. Allen namen dadelijk een zeer eerbiedige houding aan. De prelaat was een man
+van ongeveer zeventig jaar, kort en dik, ongeveer als mijn oom de deken Gil Perez. Hij had kromme <a id="d0e403"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e403">39</a>]</span>beenen en was z&oacute;&oacute; kaal, dat er alleen nog maar een klein bosje haar achter op zijn hoofd zat. Zijn gelaat vond ik als dat
+van een voornaam man, misschien wel omdat ik wist, dat hij dat was. Wij gewone menschen beschouwen groote heeren dikwijls
+met een vooringenomenheid, die hun een uiterlijk van grootheid geeft, dat de natuur hun heeft geweigerd.
+
+</p>
+<p>De aartsbisschop naderde mij en vroeg op zachten toon, wat ik verlangde. Ik antwoordde, dat ik de man was, van wien don Fernand
+de Leyva hem had gesproken. &#8220;Ah! zijt gij het, van wien hij mij zooveel goeds heeft verteld? Ik verbind u aan mijn dienst,
+ge zijt een goede aanwinst voor mij. Ge kunt hier wonen.&#8221; Na die woorden sprak hij nog een oogenblik met eenige geestelijken
+en verliet het vertrek. Nauwelijks was hij weg, of dezelfde officieren, die eerst niet met mij hadden willen spreken, kwamen
+naar mij toe. Ze betuigden mij hun vreugde, dat ik met hen in het paleis zou wonen. Ze hadden de woorden gehoord, die hun
+meester tot mij had gesproken en brandden van verlangen om te weten in welke positie ik was geplaatst, maar ik had er een
+genoegen in om hun nieuwsgierigheid onbevredigd te laten en mij op die wijze te wreken over de minachting, die ze mij eerst
+hadden betoond.
+
+</p>
+<p>Monseigneur kwam spoedig terug en liet mij bij zich komen in zijn kabinet. Zooals ik wel vermoed had, begon hij met een onderzoek
+naar mijn kennis. Hij deed mij verschillende vragen op het gebied van geschiedenis en letterkunde. Op alles gaf ik hem voldoende
+antwoorden en hij maakte de opmerking, dat mijn opvoeding niet verwaarloosd was geworden. Vervolgens moest hij mijn schrift
+zien, ook daarover was hij zeer tevreden. Hij zei, dat hij zijn neef dankbaar was, dat deze hem een zoo geschikt persoon had
+aanbevolen.
+
+</p>
+<p>Er werd bezoek aangediend en ik begaf mij onder de officieren, die mij met beleefdheden overlaadden. Toen het tijd er voor
+was, ging ik met hen eten. Wederkeerig <a id="d0e411"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e411">40</a>]</span>beschouwden wij elkaar en ik vond, dat de geestelijke heeren er zeer wijs uitzagen. Zij leken mij heilige personages, zoo
+was ik onder den indruk van de plaats waar ik mij bevond. De gedachte kwam niet bij mij op, dat het valsche schijn was, alsof
+zooiets uitgesloten was bij de vorsten der kerk.
+
+</p>
+<p>Aan tafel zat ik naast een ouden kamerdienaar, genaamd Melchior de la Ronda. Daar hij de attentie had, om er voor te zorgen,
+dat ik van het beste bediend werd, was ik zeer beleefd tegen hem, wat hem kennelijk genoegen deed. Na tafel zei hij me, dat
+hij graag een onderhoud met mij wilde hebben en hij nam mij mee naar een gedeelte van het paleis, waar wij door niemand beluisterd
+konden worden. Hij zei: &#8220;Mijn zoon, van het eerste oogenblik, dat ik u heb gezien, heb ik mij tot u aangetrokken gevoeld.
+Ik wil u daarvan een zeker bewijs geven, door u vertrouwelijke mededeelingen te doen, die u van groot nut zullen zijn. Ge
+zijt hier in een huis, waarin ware en valsche vromen met elkaar leven. Er zou voor u een heele tijd noodig zijn, om het terrein
+te verkennen. Ik wil u die lange en onaangename studie besparen, door u het een en ander mee te deelen omtrent het karakter
+van verschillende personen. Daarnaar kunt ge u gedragen.
+
+</p>
+<p>Ik zal beginnen met monseigneur. Hij is een zeer vrome prelaat. Al sinds vijf en twintig jaar leeft hij uitsluitend voor het
+heil van zijn kudde. Hij is een zeer geleerd man en een groot redenaar. Hij preekt graag en zijn toehoorders hangen aan zijn
+lippen. Misschien is hij daar een weinig ijdel op. Indien het mij overigens geoorloofd was aanmerkingen op mijn meester te
+maken, zou ik zeggen, dat hij voor zwakke broeders dikwijls te streng is en hen te zwaar straft. Een ander gebrek heeft hij
+met vele andere aanzienlijke heeren gemeen; hij houdt wel van de personen, die in zijn dienst zijn, maar let weinig op hun
+werk en hunne verdiensten. Hij zal ze oud laten worden in zijn huis zonder er aan te denken voor hen te zorgen. Wanneer hij
+hun soms een gratificatie geeft, dan <a id="d0e417"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e417">41</a>]</span>hebben zij die te danken aan de goedheid van iemand, die voor hen gesproken heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dit portret van onzen meester kreeg ik er een van de verschillende geestelijken, met wie wij gedineerd hadden. Naar wat
+ik ervan hoorde, waren het niet zoozeer slechte menschen, dan wel slechte priesters. Hij zonderde er enkelen uit, wier deugd
+hij prees. Van dien avond af was ik niet verlegen meer met mijn houding tegenover de heeren. Dienzelfden dag nog aan het souper
+schafte ik mij een wijs gezicht aan net als zij. Dat kost niets. Men moet zich niet erover verbazen, dat er zooveel huichelaars
+zijn.
+
+
+<a id="d0e421"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e421">42</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e422" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas wordt de gunsteling van den aartsbisschop en het kanaal van zijn gunsten.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>en had in het gebouw een zeer goede en zindelijke slaapkamer voor mij in orde gemaakt en den volgenden dag werd ik al vroeg
+bij monseigneur geroepen. Hij gaf mij een preek om over te schrijven en drukte mij op het hart dat zoo nauwkeurig mogelijk
+te doen. Ik voldeed daaraan en vergat geen punt en geen komma. Hij keek mijn copie in en was verrukt daarover. &#8220;Zeg me eens
+eerlijk,&#8221; zei hij, &#8220;ge zijt een te goed copi&iuml;st, om ook niet een taalkundige te zijn, hebt ge al schrijvende niets gevonden,
+dat u hinderde? Geen slordigheid in mijn stijl, of eenige onjuiste uitdrukking? Die kunnen mij gemakkelijk ontsnapt zijn in
+het vuur van mijn scheppingsdrang.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, monseigneur,&#8221; zei ik bescheiden, &#8220;ik ben niet ontwikkeld genoeg, om critische aanmerkingen te maken en wanneer ik het
+zou doen, dan ben ik toch overtuigd, dat uw werken mijn censuur zouden trotseeren.&#8221; De prelaat glimlachte en antwoordde mij
+niet, maar hij liet duidelijk merken, dat hij met al zijn vroomheid, niet ongestraft schrijver was.
+
+</p>
+<p>Door deze en andere vleierijen won ik zijn vertrouwen. Van dag tot dag bleek hij meer op mij gesteld en ik hoorde van don
+Fernand, die hem dikwijls opzocht, dat mijn fortuin gemaakt was.
+
+</p>
+<p>Op een avond repeteerde hij voor mij een preek, bestemd om den volgenden dag in de cathedraal te worden uitgesproken. Hij
+bepaalde zich er niet toe met mij te vragen, wat ik er over het algemeen van dacht, maar <a id="d0e435"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e435">43</a>]</span>noodzaakte mij ook om te zeggen, welke gedeelten mij het meest hadden getroffen. Ik had het geluk hem eenige passages op te
+noemen, die voor hem geliefkoosde stukken waren. Daardoor ging ik bij hem door voor een man, die een fijnen smaak bezat voor
+het schoone en goede in een werk. Hij was zoo tevreden, dat hij mij zei, dat ik in het vervolg gerust kon wezen over mijn
+lot en dat hij dat zoo aangenaam mogelijk zou maken. &#8220;Ik houd van je en om je dat te bewijzen zal ik je tot mijn Vertrouweling
+maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij had die woorden nog niet uitgesproken, of ik viel op de knie&euml;n en omklemde zijn kromme beenen, om een bewijs te geven
+van mijn dankbaarheid. Hij ging voort met spreken en zei: &#8220;Ik wil u een bewijs geven van mijn groot vertrouwen. Ik heb genoegen
+in preeken, de Heer zegent mijn woorden. Ik breng den gierigaard ertoe zijn kisten te openen en den inhoud kwistig uit te
+deelen, den wellusteling zijn genietingen op te geven, de hermitages bevolk ik met geloovigen en een onstandvastige vrouw
+doe ik haar verleider ontvlieden. Deze veelvuldige bekeeringen moesten voldoende zijn om mij aan het werk te houden. Maar
+ik zal je mijn zwakheid bekennen, ik stel er grooten prijs op, dat de wereld mijn geschriften bewondert. En ik moet het zeggen,
+de roem om voor een uitmuntend prediker door te gaan heeft voor mij veel bekoring. Ook mijn werken prijst men algemeen, maar
+ik wil de fout vermijden van vele schrijvers, die te lang schrijven en daardoor een gedeelte van hunne reputatie verliezen.
+Dus, mijn waarde Gil Blas, ik vraag van u, als een bewijs van uw toewijding en ijver, mij te waarschuwen wanneer ge zult merken,
+dat mijn pen den ouderdom gaat gevoelen. Ik vertrouw ook in dit opzicht op u.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p042.jpg" alt="" width="479" height="679"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Monseigneur,&#8221; zei ik, &#8220;den Hemel zij dank, dat die tijd nog ver verwijderd is. Een geest als de uwe blijft langer groot dan
+een andere. Ik beschouw u als een tweeden kardinaal Ximen&egrave;s, wiens buitengewoon genie, inplaats van door de jaren te verzwakken,
+steeds nieuwe krachten <a id="d0e445"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e445">44</a>]</span>ontving.&#8221; &#8220;Vlei mij niet, mijn vriend. Op mijn leeftijd begint men gebreken te voelen en de gebreken van het lichaam veranderen
+den geest. Wees niet bevreesd om eerlijk te zijn. Ik zal je waarschuwing beschouwen als een <a id="d0e447"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e447">45</a>]</span>bewijs van je genegenheid. Bovendien gaat het om je eigen belang. Als ik bij ongeluk vernam, dat men in de stad zei, dat mijn
+preeken minder werden en dat ik rust moest gaan nemen, verklaar ik je, dat je tegelijk met mijn vriendschap het fortuin zou
+verliezen, dat ik je beloofd heb.&#8221;
+
+</p>
+<p>Van dat oogenblik af was ik de verklaarde gunsteling van den aartsbisschop. Het personeel liet mij dat ook merken door buitengewone
+beleefdheden tegenover mij, om mijn gunst te winnen; ik kon bijna niet begrijpen, dat het uit Spanjaarden bestond. Van mijn
+positie maakte ik gebruik door te bewerken, dat mijn vriend Melchior een goede gratificatie kreeg.
+
+</p>
+<p>Wat ik op zekeren dag voor een priester wist gedaan te krijgen, mag worden vermeld. Ik maakte kennis met een jongen priester,
+Louis Garcia, iemand met een zeer gunstig uiterlijk, naar ik vernam een eerlijk man, die aalmoezenier was geweest, maar dien
+men belasterd had bij monseigneur, die niets meer van hem wilde weten. Alle pogingen door verschillende personen in Granada
+gedaan, om hem weer in genade te doen opnemen, waren vruchteloos geweest. Gelukkig schreef hij een buitengewoon mooie hand
+en daardoor meende ik hem te kunnen helpen. Ik stak een door hem beschreven vel papier bij mij en toen ik alleen met den aartsbisschop
+was, liet ik hem dat zien. Mijn patroon prees het zeer en van die gelegenheid besloot ik gebruik te maken. &#8220;Monseigneur,&#8221;
+zei ik, &#8220;daar ge weigert om uwe preeken te laten drukken, zou ik althans wenschen, dat ze z&oacute;&oacute; geschreven waren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben over uw schrift tevreden,&#8221; zei de prelaat, &#8220;maar ik geef toe, dat ik wel graag van die hand een copie van mijn werk
+zou hebben.&#8221; &#8220;U hebt maar te spreken,&#8221; zei ik, &#8220;die man is een bekende van mij en misschien kunt u hem op die wijze helpen
+uit den treurigen toestand, waarin hij zich bevindt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De aartsbisschop vroeg mij naar den naam. &#8220;Hij heet Louis Garcia,&#8221; zei ik, &#8220;en is wanhopig over de ongenade, <a id="d0e457"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e457">46</a>]</span>waarin hij bij u gevallen is.&#8221; &#8220;Die Garcia,&#8221; viel hij mij in de rede, &#8220;is, geloof ik, aalmoezenier geweest. Ik herinner mij
+nog de memories, die tegen hem zijn ingekomen. Op zijn gedrag moet nog al iets te zeggen zijn geweest.&#8221; &#8220;Monseigneur,&#8221; hernam
+ik, &#8220;het is niet mijn bedoeling, hem te rechtvaardigen, maar ik weet, dat de man vijanden heeft en hij zegt, dat die memories
+meer ingegeven zijn door zucht om hem te benadeelen, dan om de waarheid te zeggen.&#8221; &#8221;&#8217;t Is mogelijk,&#8221; zei de prelaat, &#8220;er
+zijn zulke slechte menschen in de wereld. Overigens, wanneer hij zich niet goed gedragen heeft, kan hij berouw daarover hebben.
+Voor alle zonden is er vergeving. Breng mij dien man maar.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo ziet men, dat zelfs de meest strenge menschen hun strengheid vergeten, wanneer hun belang dit meebrengt.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag bracht ik Garcia bij mijn meester, die hem eerst een kleine berisping gaf en daarna aan het werk zette,
+om zijn preeken in het net over te schrijven. Later benoemde hij hem weer tot priester en zelfs kreeg hij de parochie van
+Gabi&euml;, een groote plaats in de buurt van Granada. Wat een bewijs is, dat weldaden niet altijd bewezen worden aan hen, die
+ze verdienen.
+
+
+
+<a id="d0e463"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e463">47</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e464" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">De aartsbisschop krijgt een beroerte. Van de verlegenheid, waarin Gil Blas zich bevindt en op welke wijze hij er weer uitkomt.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>on Fernand de Leyva maakte zich gereed, om Granada te verlaten; ik ging afscheid van hem nemen en bedankte hem opnieuw voor
+de mooie betrekking, die ik gekregen had. &#8220;Ik ben daar zeer tevreden,&#8221; zei ik. &#8220;de prelaat is buitengewoon goed voor mij en
+dat troost mij over het verlaten van don C&eacute;sar en zijn zoon.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben er van overtuigd,&#8221; zei hij bij het scheiden, &#8220;dat uw vroegere meesters door uw heengaan een groot verlies hebben geleden,
+maar misschien zijt gij wel niet voor altijd van hen gescheiden. De geheele familie zal steeds levendig belang blijven stellen
+in uw lot.&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee maanden later was er een groote opschudding in het bisschoppelijk paleis; mijn meester had een beroerte gekregen. Na
+eenige dagen echter, scheen hij weer te herstellen. Maar zijn geest had een gevoeligen schok gekregen. Ik merkte<span id="d0e475" class="corr" title="Bron: ,"></span> dat al dadelijk toen hij weer een preek maakte. Ik wachtte nog een tweede af en die was voor mij beslissend. Niet ik alleen
+merkte dit op, ook zijn toehoorders fluisterden het elkaar in stilte toe. &#8220;Komaan, mijnheer de criticus,&#8221; zei ik tot mijzelf,
+&#8220;nu moet gij u voorbereiden op uw taak. Ge ziet, dat monseigneur minder wordt en ge moet hem waarschuwen; anders is een van
+zijn vrienden misschien vrijmoedig genoeg, om u voor te wezen. Ge zult dan geschrapt worden in zijn testament.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar bij die overdenkingen kwamen er weer andere. <a id="d0e479"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e479">48</a>]</span>De waarschuwing was niet gemakkelijk te geven. Ik meende, dat een auteur, ingenomen met zijn werk, die misschien slecht zou
+kunnen opvatten. Maar ik verwierp die gedachte weer en geloofde, dat hij er onmogelijk kwaad om kon worden, na het van mij
+op zoo dringende wijze ge&euml;ischt te hebben. Bovendien kon ik het handig inkleeden, om zoodoende de pil te vergulden. Bij slot
+van rekening vond ik het gevaarlijker om het stilzwijgen te bewaren, dan het te verbreken. Dus besloot ik te spreken.
+
+</p>
+<p>Ik was er nu alleen nog maar verlegen mee, hoe te beginnen. Gelukkig kwam de redenaar mij onverwachts zelf te hulp, door mij
+te vragen, wat men zei van zijn laatste preek. Ik antwoordde hem, dat men altijd zijn preeken bewonderde, maar dat zijn laatste
+niet zulk een diepen indruk op het gehoor had gemaakt als de andere. Hij toonde zich daar verwonderd over en ik haastte mij
+te zeggen, dat niemand het waagde zijn werk te critiseeren, maar dat hij mij zelf had bevolen ronduit met hem te spreken en
+dat ik daarom de opmerking waagde, dat zijn laatste preek in kracht bij de andere achterstond.
+
+</p>
+<p>Mijn woorden deden hem verbleeken en hij zeide met een gedwongen glimlach: &#8220;Dat stuk is dus niet naar uw zin geweest, mijnheer
+Gil Blas?&#8221; &#8220;Ik vond het uitstekend,&#8221; hernam ik, &#8220;maar het stond niet even hoog als uw ander werk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik begrijp u,&#8221; antwoordde hij, &#8220;Het schijnt u toe, dat ik minder word en dat ik eraan moet gaan denken, om mij terug te trekken.&#8221;
+Ik zei hem, dat ik nooit de stoutmoedigheid zou hebben gehad, zoo tot hem te spreken, indien hij het niet zelf mij had bevolen,
+dat ik dus niet anders had gedaan dan hem gehoorzamen en dat ik hoopte, dat hij mij dit niet kwalijk zou nemen. &#8220;Daar denk
+ik niet aan, om het u kwalijk te nemen,&#8221; zei hij, &#8220;ik zou al zeer onrechtvaardig zijn, indien ik dat deed en ik vind het volstrekt
+niet verkeerd, dat ge mij uw meening zegt. &#8217;t Is alleen uw meening zelve, die ik verkeerd <a id="d0e487"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e487">49</a>]</span>vind. Ik ben de dupe geworden van uw bekrompen verstand.&#8221;
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p047.jpg" alt="" width="523" height="654"></div><p>
+
+</p>
+<p>Hoe ontdaan ook, zocht ik toch nog naar woorden om den redenaar, die niet anders gewoon was, dan zich te hooren prijzen, zachter
+te stemmen. &#8220;Laten wij er niet verder over spreken, mijn zoon,&#8221; zei hij, &#8220;ge zijt nog <a id="d0e495"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e495">50</a>]</span>te jong, om het ware van het valsche te onderscheiden. Neem van mij aan, dat ik nooit een betere preek heb geleverd dan de
+laatste, die niet naar uw smaak was. Mijn geest heeft gelukkig nog niets van zijn kracht verloren. Voortaan zal ik echter
+beter mijn vertrouwelingen kiezen. Ik wil bekwamere mannen dan gij zijt, om mijn werk te beoordeelen. Ga mijn schatmeester
+zeggen, dat hij u honderd ducaten uitbetaalt en met die som hoop ik, dat de hemel u zal geleiden. Vaarwel, mijnheer Gil Blas!
+Ik wensch u allen voorspoed en een weinig meer smaak,&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e497"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e497">51</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e498" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">Wat Gil Blas deed, nadat de aartsbisschop hem zijn ontslag had gegeven. Door welk toeval hij den geestelijke ontmoette, die
+zooveel verplichting aan hem had en welke bewijzen van erkentelijkheid hij van hem ontving.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k verliet het kabinet, de gril, of liever de zwakheid van den aartsbisschop verwenschende en meer vervuld van toorn tegen
+hem, dan met droefheid over het verlies van zijn gunst. Eenigen tijd aarzelde ik zelfs, of ik zijn honderd ducaten wel zou
+gaan ontvangen; maar na goed te hebben nagedacht, besloot ik niet zoo dwaas te zijn, die te laten loopen. Ik meende, dat dit
+geld mij niet het recht zou ontnemen, om den prelaat belachelijk te maken, wat ik voornam te doen bij elke gelegenheid, dat
+zijn preeken ter sprake zouden komen.
+
+</p>
+<p>Dus ging ik de honderd ducaten aan den schatmeester vragen, zonder hem met een enkel woord te spreken over hetgeen er tusschen
+zijn meester en mij was voorgevallen. Daarna ging ik afscheid nemen van Melchior de la Ronda. Hij hield te veel van mij, om
+niet getroffen te zijn door mijn ongeluk. Dat kon ik aan zijn gelaat zien, terwijl ik hem het geheele verhaal deed. Niettegenstaande
+al het respect, dat hij voor den aartsbisschop had, keurde hij deze handelwijze sterk in hem af; maar, toen ik in mijn toorn
+riep, dat ik het hem betaald zou zetten, zei hij: &#8220;Mijn waarde Gil Blas, geloof mij, &#8217;t is beter uw verdriet in stilte te
+dragen. Gewone menschen moeten altijd personen van hoogen stand respecteeren, ook al hebben zij reden zich over hen te beklagen.
+Wel geef ik toe, dat zij vaak verdienen, om met minder eerbied behandeld te worden, <a id="d0e507"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e507">52</a>]</span>maar zij kunnen ons benadeelen, dus moeten wij hen vreezen.&#8221;
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 473px"><img border="0" src="images/p050.jpg" alt="" width="473" height="558"></div><p>
+
+</p>
+<p>Ik bedankte mijn ouden vriend voor zijn raad en besloot daarvan te profiteeren. Daarna zei hij nog: &#8220;Indien ge naar Madrid
+gaat, bezoek dan Jozeph Navarro, mijn neef, hij is chef van dienst bij don Baltazar de Zuniga en ik durf te zeggen, dat hij
+uw vriendschap waard is, hij is levendig, flink en voorkomend. Ik zou wel wenschen, dat ge met hem kennis maakte.&#8221; Ik antwoordde,
+dat ik niet zou nalaten Joseph Navarro te gaan opzoeken, zoodra <a id="d0e515"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e515">53</a>]</span>ik in Madrid zou zijn, waarheen ik wel zou terugkeeren. Vervolgens verliet ik het bisschoppelijk paleis, om er nooit weer
+een voet in te zetten. Indien ik mijn paard nog had gehad, zou ik zonder twijfel naar <span id="d0e517" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> zijn gegaan, maar ik had het verkocht, omdat ik het niet meer dacht noodig te hebben. Het eerste wat ik nu deed, was een
+kamer zoeken, want ik wilde nog een maand in Granada blijven en daarna den graaf de Polan opzoeken.
+
+</p>
+<p>Toen de tijd voor het diner naderde, vroeg ik mijn hospita of er niet een goede restauratie in de buurt was. Ze antwoordde
+mij, dat er een uitstekende was op twee passen afstand van haar huis, waar men zeer goed werd bediend en waar veel nette lieden
+kwamen.
+
+</p>
+<p>Ik ging er dadelijk heen en trad een zaal binnen, waar tien of twaalf personen aan een niet al te zindelijke tafel zaten.
+De portie eten, die men mij bracht, was van dien aard, dat ik op een anderen tijd zeker mijn vorige tafel zou hebben betreurd,
+maar ik was daarover nu te kwaad op den aartsbisschop.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik zoo, zonder dat ik reden had om bang te zijn, dat ik mijn maag zou overladen, zat te eten, kwam Louis Garcia, die
+pastoor van Gabie, bij Granada, was geworden, de zaal binnen. Hij was zeer verheugd mij te zien, kwam naast mij zitten en
+zei, na nogmaals van zijn dankbaarheid te hebben gesproken: &#8220;Nu de fortuin mij u doet ontmoeten, zullen we niet scheiden voor
+we samen hebben gedronken. Maar, daar er hier geen goeden wijn te krijgen is, zullen we op een andere plaats een fijne flesch
+nemen. Wij moeten ons dit genoegen veroorloven, weiger het mij niet. Wat zal ik gelukkig zijn, wanneer ik u eens in mijn pastorie
+te Gabie mag zien! Ge zult daar ontvangen worden als een edelmoedige M&eacute;c&eacute;nas, aan wien ik het gemakkelijke leven, dat ik nu
+leid, dank.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij begon te eten en intusschen vertelde ik hem zoo nauwkeurig mogelijk alles wat er tusschen den aartsbisschop en mij was
+voorgevallen. Ik had verwacht, dat hij zijn leedwezen daarover zou hebben betuigd, dat hij <a id="d0e528"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e528">54</a>]</span>bitter en scherp over den aartsbisschop zou zijn uitgevallen. Maar niets van dit alles, hij werd stil en nadenkend. Toen hij
+gegeten had, stond hij plotseling van tafel op, groette mij koel en vertrok. Toen hij zag, dat ik hem niet meer nuttig kon
+zijn, bespaarde die ondankbare zich zelfs de moeite niet mij zijn gevoelens te verbergen. Ik lachte om zijn ondankbaarheid
+en hem aanziende met al de minachting, die hij verdiende, riep ik, hard genoeg om gehoord te worden: &#8220;Hallo! mijnheer de wijze
+aalmoezenier, ga de fijne flesch vast laten afkoelen, waarop ge mij zoudt onthalen!&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e530"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e530">55</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e531" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas gaat de comedie te Granada bezoeken. Van de verwondering, die het zien van een actrice bij hem opwekte en hetgeen
+daardoor gebeurde.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/g.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/g.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">G</span>arcia was nog niet uit de zaal, of er traden twee fatsoenlijk gekleede heeren binnen, die dicht bij mij kwamen zitten. Ze
+begonnen te spreken over den schouwburg te Granada en het nieuwste stuk, dat men speelde. Volgens hen trok dat stuk algemeen
+de aandacht. Door wat ik hoorde, kreeg ik lust het eens te gaan zien. Ik had de comedie nog niet bezocht, sedert ik te Granada
+was, want bij den aartsbisschop wilde men daar niets van weten. De preeken waren mijn eenig amusement geweest.
+
+</p>
+<p>Toen het tijd werd, ging ik dus naar den schouwburg, waar een talrijk publiek bijeen was. Om mij heen hoorde ik niets dan
+beschouwingen over het stuk en ik merkte op, dat de geheele wereld zich tot oordeelen bevoegd achtte. De een verklaarde zich
+er voor, de ander er tegen. &#8220;Heeft men wel ooit een beter geschreven werk gezien?&#8221; werd rechts gevraagd. &#8220;Wat een erbarmelijke
+stijl!&#8221; klonk het links. Waarlijk, indien er al veel slechte schrijvers zijn, moet men toegeven, dat er nog meer slechte critici
+bestaan. En als ik denk aan alles wat de dichters van drama&#8217;s te slikken krijgen, verwonder ik er mij over, dat er nog zijn,
+die de onwetendheid van het groote publiek en de gevaarlijke kritiek van z. g. deskundigen, die soms het oordeel van de menigte
+bederven, trotseeren.
+
+</p>
+<p>Dadelijk toen de meest gewilde acteur op de planken verscheen, was er een algemeen handgeklap. Het bleek <a id="d0e542"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e542">56</a>]</span>me een van die tooneelspelers aan wie het parterre alles vergeeft. Ik merkte, dat hij sommige oogenblikken uit zijn rol was
+en dan eigenlijk meer verdiende om uitgefloten, dan om toegejuicht te worden.
+
+</p>
+<p>Ook bij het opkomen van enkele andere acteurs werd er geklapt en eveneens bij het verschijnen van een actrice, die een kamenier&#8217;s
+rol had te vervullen. Ik keek haar goed aan en kon geen woorden vinden, om mijn verbazing te uiten, toen ik Laura zag, mijn
+dierbare Laura, die ik nog te Madrid bij Ars&eacute;nia waande. Ik kon er niet aan twijfelen, of zij was het. Haar taille, haar trekken,
+de toon van haar stem, alles verzekerde mij, dat ik mij niet vergiste. Daar ik echter mijn oogen en ooren niet vertrouwde,
+vroeg ik haar naam aan een heer, die naast mij zat. &#8220;Ge zijt zeker een nieuweling hier, dat ge de schoone Estelle niet kent,&#8221;
+zei hij.
+
+</p>
+<p>De gelijkenis was echter te treffend, dan dat ik mij kon vergissen. Dus besloot ik, dat Laura haar naam had verwisseld en
+benieuwd om iets anders omtrent haar te weten&#8212;want het publiek weet in den regel alles van bekende acteurs en actrices&#8212;vroeg
+ik den man naast mij, of ze ook een minnaar had, die zich in haar bijzondere onderscheiding mocht verheugen. Hij antwoordde
+mij, dat er sinds twee maanden in Granada een Portugeesch heer was, genaamd markies de Marialva, die zich zeer veel aan haar
+gelegen liet liggen. Mijn gedachten waren door hetgeen ik van mijn buurman had gehoord, zoo in beslag genomen, dat ik weinig
+aandacht meer schonk aan het stuk. Ik dacht slechts aan Laura, aan Estelle, en nam mij voor haar den volgenden dag te gaan
+bezoeken.
+
+</p>
+<p>In de schitterende omstandigheden, waarin ze zich nu bevond, had ik reden te vermoeden, dat het zien van mij haar geen groot
+genoegen zou doen. Ook had zij er wel aanleiding toe, om ontevreden op mij te zijn, maar dat alles kon mij niet van mijn plan
+terughouden. Na een karig maal (er waren n.l. geen andere in mijn hotel) <a id="d0e550"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e550">57</a>]</span>ging ik naar mijn kamer en wachtte vol ongeduld op den volgenden morgen.
+
+</p>
+<p>Ik sliep dien nacht slecht en stond op bij het krieken van den dag. Daar ik onderstelde, dat de ma&icirc;tresse van een grooten
+mijnheer &#8217;s morgens wel niet te vroeg op zou zijn, besteedde ik drie of vier uur om mij te kleeden, kappen, scheren en poederen.
+Ik wilde mij zoo aan haar vertoonen, dat ze zich niet voor mij behoefde te schamen. Over tienen was ik aan een groot huis,
+waarvan zij de eerste verdieping bewoonde. Tegen de dienstbode, die voor mij de deur opende, zei ik, dat een jonge man mevrouw
+Estelle wenschte te spreken. De boodschap werd overgebracht en ik hoorde met luide stem vragen: &#8220;Waar is die jonge man? Wat
+wil hij van mij? Laat hem binnenkomen!&#8221;
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p055.jpg" alt="" width="513" height="403"></div><p>
+
+</p>
+<p>Ik leidde daaruit af, dat ik mijn tijd slecht had gekozen, <a id="d0e560"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e560">58</a>]</span>dat haar Portugeesche beminde zeker aan zijn toilet bezig was en dat zij alleen maar zoo hard praatte, om hem te overtuigen,
+dat zij niet iemand was, die verdachte bezoeken ontving. Wat ik vermoedde, bleek waarheid; de markies de Marialva bracht steeds
+de ochtend met haar door. Ik verwachtte dus een alles behalve vriendelijke ontvangst, toen de actrice met open armen op mij
+toeliep en riep: &#8220;O, mijn broer! wat ben ik blij je te zien!&#8221; Bij die woorden omhelsde ze mij en keerde zich daarna tot den
+Portugees: &#8220;Vergeef mij, wij hebben elkaar in geen drie jaren gezien en ik heb mijn broer innig lief.&#8221; Daarna wendde zij zich
+weer tot mij en zei: &#8220;Mijn waarde Gil Blas, vertel mij nu eens spoedig al het nieuws omtrent de familie.&#8221;
+
+</p>
+<p>In het begin was ik wel een beetje verlegen, maar spoedig kwam ik op mijn gemak, ik vertelde, dat het met onze ouders zeer
+goed ging en het werd een aardige sc&egrave;ne.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik twijfel er niet aan,&#8221; zei ze, &#8220;of ge zult verwonderd zijn, mij als actrice in Granada te zien, maar veroordeel mij niet
+zonder mij te hooren. Het is nu, zooals ge weet, drie jaar geleden, dat mijn vader mij goed dacht uit te huwelijken, door
+mijn hand te schenken aan den kapitein, don Antonio Coello, die mij van Asturi&euml; meenam naar Madrid, zijn geboorteplaats. Zes
+maanden na onze aankomst, werd hij door zijn heftig karakter in een eerezaak gewikkeld. Hij doodde een edelman, die het gewaagd
+had mij eenige attenties te bewijzen. Daar de gevallene tot een aanzienlijke familie behoorde, moest mijn man dadelijk vluchten
+naar Cataloni&euml;. Al het geld en het edelgesteente, dat hij in ons huis vond, had hij meegenomen. Hij scheepte zich te Barcelona
+in, stak over naar Itali&euml;, trad in dienst van Veneti&euml; en verloor na eenigen tijd het leven in een gevecht tegen de Turken.
+Het landgoed, dat wij bezaten en dat zeer bezwaard was, werd verkocht en ik bleef als een onvermogende weduwe achter. Ik zag
+geen kans naar Asturi&euml; terug te keeren. Wat zou ik er hebben moeten doen? Van mijn familie zou ik voor troost <a id="d0e566"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e566">59</a>]</span>niets als condoleanties hebben gekregen. Wat moest ik doen in dien ongelukkigen toestand? Voor een jonge weduwe was dat een
+moeilijke zaak. Ik had een zeer goede opvoeding gehad en om mijn goeden naam te bewaren, werd ik actrice.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik bepaald moeite had, om bij het einde van den roman van Laura niet in lachen uit te barsten, zei ik op ernstigen
+toon: &#8220;Mijn zuster, ik kan niet anders dan uw gedrag goedkeuren en het verheugt mij u in Granada zoo goed te zien ingericht.&#8221;
+
+</p>
+<p>De markies de Marialva, die geen woord gemist had van het verhaal, dat de weduwe van don Antonio had verzonnen, mengde zich
+in ons gesprek en vroeg mij, of ik in Granada of elders een betrekking had. Ik dacht er een oogenblik aan, om te liegen, maar
+daar ik dat niet noodzakelijk vond, besloot ik de waarheid te zeggen en vertelde hem hoe ik bij den aartsbisschop was gekomen
+en op welke wijze ik hem had verlaten, een verhaal, waarmee hij zich kostelijk amuseerde. Vermakelijk ook was het lachen,
+dat Laura herhaaldelijk deed. Natuurlijk dacht zij, dat ik haar voorbeeld volgde en een fabeltje vertelde.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks had ik mijn verhaal ge&euml;indigd, of een huisknecht kwam zeggen, dat de tafel klaar was. Ik wilde opstaan en mij verwijderen,
+maar daarvan wilde Laura niet hooren. &#8220;Waar denkt ge aan? Ge dineert met ons. En ik wil niet hebben, dat ge langer op die
+kamer blijft wonen. Laat uw goed vanavond hier brengen en neem bij ons uw intrek.&#8221;
+
+</p>
+<p>De Portugeesche heer, wien die gastvrijheid zeker geen genoegen deed, zei: &#8220;Neen Estelle, ge zijt er hier niet op ingericht,
+om nog iemand te huisvesten. Uw broer schijnt mij een beminnelijk man en zijn verwantschap met u boezemt mij belangstelling
+voor hem in. Ik wil hem in mijn dienst nemen, hij kan mijn secretaris worden en is dan verzekerd van een goede positie. Hij
+kan bij mij wonen, ik zal heden nog een kamer in orde laten maken. <a id="d0e576"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e576">60</a>]</span>Ik geef hem vierhonderd ducaten salaris en wanneer ik reden heb over hem tevreden te zijn, waaraan ik niet twijfel, dan zal
+hij zich er wel spoedig over troosten, dat hij te oprecht is geweest tegen zijn aartsbisschop.&#8221;
+
+</p>
+<p>Laura en ik putten ons uit in dankbetuigingen, maar de markies wilde er niets van hooren, hij groette zijn theaterprinses
+en ging heen.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks was hij vertrokken, of Laura nam mij mee in haar kabinet, viel in een fauteuil en begon onbedaarlijk te lachen,
+welk voorbeeld ik onmogelijk na kon laten te volgen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Gil Blas! Wat hebben wij daar een mooie comedie gespeeld! Maar ik had op zulk een ontknooping niet gerekend. Ik wilde je
+alleen maar een kamer en eten besparen en om je die met goed fatsoen te kunnen aanbieden, liet ik je voor mijn broer doorgaan.
+Maar &#8217;t is verrukkelijk, dat je door het toeval nu zoo&#8217;n goeden post is aangeboden. Markies de Marialva is een edelmoedig
+man, die nog wel meer voor je doen zal, dan hij nu beloofde. Een andere vrouw dan ik zou misschien een man, die haar verlaten
+heeft zonder haar vaarwel te zeggen, niet zoo vriendelijk hebben ontvangen, maar ik ben nu eenmaal van dat goede slag meisjes,
+die altijd met genoegen een oude liefde weerzien.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vroeg vergiffenis voor mijn onbeleefd gedrag en Laura bracht me daarna in een zeer nette eetzaal, waar we ons aan tafel
+zetten en elkaar, daar er bedienden tegenwoordig waren, als broeder en zuster behandelden. Na het diner gingen wij weer in
+het kabinet. Daar moest ik Laura alles vertellen, wat er na onze scheiding met mij was gebeurd. Ik deed haar een zoo getrouw
+mogelijk rapport en toen ik aan haar nieuwsgierigheid had voldaan, bevredigde zij de mijne.
+
+
+
+<a id="d0e586"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e586">61</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e587" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Geschiedenis van Laura.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k zal u zoo duidelijk mogelijk vertellen, door welk toeval ik mijn tegenwoordig vak heb gekozen.
+
+</p>
+<p>Nadat ge mij op zoo beleefde wijze verlaten hadt, gebeurden er groote dingen. Ars&eacute;nia, mijn meesteres, vermoeid van de wereld,
+zei het tooneel vaarwel en nam mij mee naar een landgoed, dat ze gekocht had bij Zamora. Wij hadden weldra vele kennissen
+in die kleine stad en ik ontmoette er don Felix Maldonado, eenigen zoon van den rechter. Ik beviel hem en hij zocht naar gelegenheden,
+om mij zonder getuigen te spreken; om je de waarheid te zeggen, kan ik niet ontkennen, dat ik hem hielp, om die te vinden.
+Hij was nauwelijks twintig jaar, schoon en door zijn galante manieren nog meer verleidelijk, dan door zijn uiterlijk. Al spoedig
+bood hij mij met zooveel aandrang een prachtigen brillant aan, dien hij aan den vinger droeg, dat ik niet kon weigeren.
+
+</p>
+<p>Wat een onvoorzichtigheid echter van een grisette, om kinderen tot zich te trekken, waarover een vader macht bezit. De rechter,
+de strengste in zijn soort, haastte zich, toen hij van onze verstandhouding hoorde, om er een eind aan te maken. Hij liet
+mij oplichten door eenige gerechtsdienaren, die mij, niettegenstaande mijn kreten, naar een klooster brachten.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p060.jpg" alt="" width="522" height="645"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Daar liet de overste mij zonder vorm van proces mijn ring afdoen, mijn kleeren uittrekken en een langen grijzen japon aandoen,
+met een breeden zwart lederen ceintuur om het middel, waaraan een rozenkrans hing. Daarna <a id="d0e604"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e604">62</a>]</span>bracht ze mij naar een andere zaal, waar mij een oude monnik wachtte van ik weet niet welke orde, die mij begon te preeken
+over boetedoening. Hij zei me, dat ik veel verplichting had aan personen, die mij een dienst hadden bewezen, door mij te redden
+uit de klauwen van den demon, waarin ik was gevallen. Ik bekende ronduit mijn <a id="d0e606"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e606">63</a>]</span>ondankbaarheid, en wel verre van mij verplicht te gevoelen aan de personen, die mij dat genoegen hadden bereid, overlaadde
+ik hen met minder vleiende namen.
+
+</p>
+<p>Acht dagen bracht ik zoo in wanhoop door, toen mijn lot scheen te veranderen. Een kleine plaats overstekende, ontmoette ik
+den rentmeester van het huis, iemand, aan wien alles was onderworpen; de overste zelfs gehoorzaamde hem. Hij had van zijn
+beheer alleen maar verantwoording te geven aan den rechter, van wien hij afhankelijk was en die vertrouwen in hem scheen te
+stellen. Hij heette don P&eacute;dro Zendono en was geboren in Biscaye. Stel je een man voor, zeer bleek en mager, een figuur om
+aan een schilder voor dief te dienen. De zusters scheen hij nauwelijks aan te zien. Je hebt nooit zoo&#8217;n huichelachtig gezicht
+gezien, hoewel je in het paleis van den bisschop hebt gewoond.
+
+</p>
+<p>Ik ontmoette dus dien mijnheer Zendono, die mij aanhield en zei: &#8220;Troost u, mijn dochter, ik ben begaan met uw verdriet.&#8221;
+Hij zei niets meer en vervolgde zijn weg, het aan mij overlatende, om bespiegelingen te houden over dien korten tekst. Daar
+ik hem als man van gewicht beschouwde, dacht ik werkelijk, dat hij zich moeite zou geven, om te onderzoeken waarom men mij
+had opgesloten en dat hij, daar hij me niet schuldig genoeg zou vinden om zoo behandeld te worden, mijn belangen bij den rechter
+zou voorstaan. Maar ik kende den Biscayer niet, hij had andere plannen. In zijn geest had hij een reisplan opgemaakt, dat
+hij mij in vertrouwen meedeelde. Hij zei: &#8220;Mijn beste Laura, ik ben getroffen door uw smart en ik heb besloten daaraan een
+eind te maken. Ik weet wel, dat ik mijzelf daardoor in het verderf stort, maar ik kan niet anders en ik wil alleen voor u
+leven. De toestand, waarin ik u geplaatst zie, doorboort mij het hart. Morgen zal ik u uit uw gevangenis verlossen en u zelf
+naar Madrid brengen. Alles wil ik opofferen, om het geluk te hebben uw bevrijder te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik dacht van vreugde te bezwijmen bij die woorden van <a id="d0e614"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e614">64</a>]</span>Zendono, die mij den volgenden dag schaakte op een wijze, die ik je zal meedeelen. Hij zei aan de overste van het klooster,
+dat hij last had van den rechter, om mij bij hem te brengen in een uitspanning, die zich op eenige mijlen afstand bevond.
+Hij liet mij plaats nemen in een rijtuig, dat door twee goede muilezels werd getrokken, expresselijk voor deze gelegenheid
+door hem gekocht. Niemand ging mee, dan een knecht, die ons reed. Wij reden niet in de richting van Madrid, zooals ik had
+verwacht, maar naar de Portugeesche grenzen, waar wij aankwamen in minder tijd dan de rechter van Zamora had noodig gehad
+om bericht te krijgen van ons vertrek en zijn gerechtsdienaren uit te zenden, om ons op te sporen.
+
+</p>
+<p>Voor wij over de grenzen gingen, liet de Biscayer mij manskleeren aantrekken, die hij had meegenomen. Toen wij in een hotel
+aankwamen, waar wij zouden overnachten, zei hij: &#8220;Schoone Laura, wees er niet kwaad om, dat ik u heb meegenomen naar Portugal.
+De rechter van Zamora zal ons in ons vaderland doen zoeken als twee misdadigers, aan wie Spanje geen veilige schuilplaats
+biedt. Maar wij kunnen hier in dit vreemde land leven, hoewel het onder het beheer van Spanje staat. Laat u overreden, mijn
+engel, volg een man, die u aanbidt. Laten wij naar Coimbre gaan! Daar zal ik een plaats vinden als spion van den heiligen
+dienst en in de schaduwen van dat machtige gerechtshof, kunnen wij rustig onze dagen in stille genoegens slijten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit voorstel deed mij zien welke beweegredenen hij had om mij als geleider te willen dienen. Ik begreep, dat hij op mijn dankbaarheid
+rekende en meer nog op mijn ellende. Maar, hoewel die beide zaken in zijn voordeel spraken, weigerde ik beslist, wat hij mij
+voorstelde. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen, dat er twee gewichtige redenen waren, waarom ik zoo terughoudend was: hij viel
+niet in mijn smaak en ik geloofde niet, dat hij rijk was. Maar toen hij bleef aandringen, aanbood mij te trouwen <a id="d0e620"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e620">65</a>]</span>en mij liet zien, dat hij in zijn betrekking genoeg terzijde had gelegd, om lang van te kunnen leven, begon ik naar hem te
+luisteren. Ik was verblind door het goud en de edelsteenen, die hij voor mij uitspreidde en ervoer, dat het eigenbelang de
+menschen even goed kan doen veranderen als de liefde. Mijn Biscayer werd voor mij een andere man. Zijn lang lichaam nam den
+vorm aan van een fijne taille, zijn geel gezicht scheen van een schoone blankheid en zelfs zijn huichelachtige grijns stond
+mij minder tegen. Dus nam ik zijn hand aan voor het oog van den hemel, dien hij als getuige aanriep van ons engagement. Wij
+gingen op reis en Coimbra zag weldra binnen hare muren een nieuw huishouden.
+
+</p>
+<p>Mijn man kocht nieuwe kleeren voor mij en schonk mij verschillende diamanten, waaronder die van don Felix Maldonado. Dus ik
+behoefde niet te raden vanwaar de kostbare steenen kwamen, die ik gezien had en ik was ervan overtuigd getrouwd te zijn met
+iemand, die geen trouw opvolger was van het zevende gebod. Daar ik echter mijzelf als de eerste oorzaak van zijn handgrepen
+beschouwde, vergaf ik ze hem. Een vrouw verontschuldigt ook de slechte daden, die haar schoonheid doet bedrijven. Wat zou
+ik hem anders slecht gevonden hebben!
+
+</p>
+<p>Gedurende twee of drie maanden was ik tamelijk tevreden over hem. Hij had altijd galante manieren en scheen mij teeder te
+beminnen. Maar al die bewijzen van vriendschap waren slechts schijn geweest. De schelm bedroog mij en bereidde mij het lot,
+dat elk meisje, dat door een slechten man verleid is, te wachten heeft. Toen ik op een ochtend uit de mis kwam, vond ik in
+huis alleen de muren, alle meubelen en zelfs mijn kleeren waren weggehaald. Zendono en zijn trouwe knecht hadden hunne maatregelen
+zoo goed genomen, dat het huis in een uur was leeggedragen. Zoo stond ik dus als een tweede Ariadne, door een ondankbaren
+minnaar verlaten, met niets anders dan de kleeren, die ik aan had en den ring van don Felix, dien ik gelukkig aan mijn vinger
+had gedragen. <a id="d0e626"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e626">66</a>]</span>Maar ik verzeker je, dat ik geen lange klaagliederen begon te zingen, ik was veel te blij, verlost te zijn van een ouden schelm,
+die toch den een of anderen dag in handen van de justitie zou zijn gevallen. Den tijd, dien wij samen hadden doorgebracht,
+beschouwde ik eenvoudig als verloren.
+
+</p>
+<p>Indien ik in Portugal was gebleven en daar een betrekking had gezocht bij een aanzienlijke dame, zou ik wel zijn geslaagd,
+maar, hetzij uit liefde voor mijn vaderland, hetzij dat ik geleid werd door mijn geluksster, ik dacht aan niets anders dan
+aan terugkeeren naar Spanje.
+
+</p>
+<p>Ik verkocht mijn ring en vertrok samen met een oude Spaansche dame, die Dorothea heette, hare familie in Coimbra had bezocht
+en nu terugkeerde naar <span id="d0e632" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span>, waar ze woonde. Er was al dadelijk veel sympathie tusschen ons, die op reis nog grooter werd en toen wij aankwamen, wilde
+zij niet, dat ik ergens anders mijn intrek zou nemen, dan in haar huis. Ik had geen reden om spijt te hebben over die kennismaking.
+Nooit heb ik een vrouw ontmoet met een beter karakter. Naar haar trekken en levendige oogen te oordeelen, moest ze vroeger
+vele guitaren aan het tokkelen hebben gebracht. Zij was dan ook de weduwe van verschillende adellijke echtgenooten en kon
+behoorlijk van de opbrengst leven.
+
+</p>
+<p>Onder andere goede hoedanigheden bezat zij ook deze, dat zij zeer medelijdend was voor het ongeluk van meisjes. Levendig belang
+stelde zij in mijn avonturen. Toen ik haar alles van Zendono had verteld, zei ze op een toon alsof zij zelf ook wel eens zulke
+exemplaren op haar levensweg had ontmoet: &#8220;Die honden van mannen! Die ellendelingen! Er zijn van die schelmen in de wereld,
+die er een spel van maken, om een vrouw te bedriegen. De eenige troost, mijn lief kind, is, dat ge volstrekt niet gebonden
+zijt aan dien schelm van een Biscayer. Al is uw huwelijk met hem goed genoeg om u als excuus te dienen, het is daarentegen
+ook slecht genoeg om u toe <a id="d0e637"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e637">67</a>]</span>te staan een beter aan te gaan, indien ge daartoe gelegenheid zult vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Iederen dag ging ik met Dorothea naar de kerk en visites maken, wat de middelen waren, om spoedig een avontuur te hebben.
+Ik trok de aandacht van vele heeren, maar enkelen hadden geen geld, anderen waren te jong, zoodat ik mij met niemand inliet.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag kwam het Dorothea en mij in den zin om naar den schouwburg te gaan. Er was aangeplakt, dat ze zouden spelen:
+&#8220;De beroemde Comedie; de Ambassadeur van Sirmismo&#8221;, door Lope de Vega Carpio. Onder de actrices herkende ik een oude vriendin,
+Ph&eacute;nice, die kamenier bij Florimonde is geweest en met wie je wel eens gesoupeerd hebt bij Ars&eacute;nia. Ik wist wel, dat Ph&eacute;nice
+sinds twee jaar uit Madrid was, maar &#8217;t was mij niet bekend, dat ze actrice was geworden,
+
+</p>
+<p>Na afloop van het stuk, dat vrij lang duurde en mij verveelde, omdat er niet goed genoeg en ook niet slecht genoeg gespeeld
+werd, om mij te amuseeren, gingen wij Ph&eacute;nice opzoeken, die zeer verheugd was mij te zien en daar we &#8217;s avonds weinig tijd
+meer hadden, spraken we af, dat we elkaar den volgenden morgen zouden ontmoeten. Het pleizier van te praten is een der grootste
+genoegens voor vrouwen en vooral voor mij. Ik kon den heelen nacht geen oog dicht doen van verlangen om met Ph&eacute;nice aan den
+slag te komen en haar vraag op vraag te doen.
+
+</p>
+<p>Ph&eacute;nice was gelogeerd in een groot hotel. Een dienstmeid, die mij den weg wees, bracht mij in een gang, waarop tien of twaalf
+kleine kamers uitkwamen; hier woonden de leden van het gezelschap. Mijn geleidster klopte aan de deur, die <span id="d0e647" class="corr" title="Bron: Ph&eacute;cine">Ph&eacute;nice</span>, wier tong evenzeer jeukte als de mijne, opendeed. We gunden ons nauwelijks den tijd om te gaan zitten bij ons gekakel.
+
+</p>
+<p>Wij hadden elkaar heel wat te vertellen van hetgeen wij in den laatsten tijd hadden beleefd. Het scheen wel, dat er geen eind
+kwam aan al het vragen en antwoorden.
+<a id="d0e652"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e652">68</a>]</span></p>
+<p>Eindelijk vroeg Ph&eacute;nice mij, wat ik van plan was te gaan doen, want ze zei, dat een meisje als ik toch iets moest worden en
+dat het niet aanging een onnut wezen te zijn in de maatschappij. Ik antwoordde haar, dat ik, in afwachting van beter, een
+betrekking wilde zoeken bij een of andere voorname dame. &#8220;Wel foei!&#8221; riep mijn vriendin, &#8220;hoe kan je aan zoo iets denken!
+Hoe is het mogelijk, dat je nog geen tegenzin hebt in dienstbaarheid! Ben je het niet moe, om onderworpen te zijn aan den
+wil van anderen? Hun grillen te verdragen? Een slavenleven te lijden? Volg liever mijn voorbeeld en ga bij het tooneel! Niets
+is beter voor vrouwen met geest en die niet rijk zijn, of van hooge geboorte. Het is een stand, die tusschen den adel en de
+burgerij staat. Een vrij leven! Altijd in vroolijkheid! Wij geven ons geld uit, zooals wij het verdienen. Het tooneel is vooral
+gunstig voor de vrouwen. Toen ik nog kamenier was bij Florimonde&#8212;ik schaam mij nog als ik eraan denk&#8212;lette niemand op mij.
+Maar sedert ik op mijn voetstuk ben gekomen, dat is te zeggen op het tooneel, wat een verandering! Ik zie aan mijn voeten
+de schitterendste jongelieden uit de steden, waarin wij optreden. Wanneer een actrice wijs is, d. w. z. wanneer ze niet meer
+dan &eacute;&eacute;n minnaar tegelijk begunstigt, wordt zij door de wereld ge&euml;erd. Men prijst haar ingetogenheid en verandert zij van galant,
+dan beschouwt men haar als een echte weduwe, die hertrouwt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier viel ik Ph&eacute;nice in de rede; &#8220;waarom zegt ge me dit alles? &#8217;t Is geen geheim meer voor mij en ik gevoel zelf ook wel neiging
+voor het tooneel. Maar dat is niet voldoende, men moet talent hebben en dat heb ik niet. Vroeger heb ik wel eens stukken voor
+Ars&eacute;nia gereciteerd, maar ze was er niet tevreden mee en daardoor heb ik er een tegenzin in gekregen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Och kom!&#8221; zei Ph&eacute;nice. &#8220;Je weet toch wel, dat die groote actrices altijd jaloersch zijn. Ik zeg je, zonder je te vleien,
+dat je voor het tooneel bent geboren. Je hebt iets natuurlijks, vrijmoedigheid, bevalligheid, een mooie <a id="d0e659"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e659">69</a>]</span>stem. Wat zou je een heeren het hoofd op hol jagen, als je actrice was!&#8221;
+
+</p>
+<p>Ze trachtte mij nog verder over te halen, liet me eenige verzen declameeren, die ze luid toejuichte. Voor twee collega&#8217;s,
+die haar kwamen bezoeken, moest ik die verzen nog eens opzeggen en ook zij overlaadden mij met lof. Mijn bescheidenheid werd
+op een te zware proef gesteld. Ik begon zelf te gelooven, dat ik iets waard was en dus kreeg ik zin in het tooneel. Eerst
+legde ik nog een proefstuk af voor alle leden van den troep en toen werd ik daarbij opgenomen.
+
+</p>
+<p>Al het geld dat ik nog over had, besteedde ik voor het costuum bij mijn debuut en wat er aan ontbrak om het schitterend te
+doen zijn, maakte ik goed door mijn fijnen smaak.
+
+</p>
+<p>Eindelijk verscheen ik voor het eerst op de planken. Ik gebruik een nog te gematigd woord, mijn vriend, als ik zeg, dat het
+publiek verrukt was. Grooten opgang maakte ik in <span id="d0e667" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span>. Gedurende drie weken was ik het onderwerp van alle gesprekken. Wel twintig heeren van stand boden zich aan, om zorg voor
+mij te dragen. Wanneer ik mijn neiging had gevolgd, dan zou ik den jongsten en den mooisten hebben genomen, maar ons soort
+moet alleen eigenbelang en eerzucht in het oog houden en daarom nam ik don Ambrosio de Nisana, die reeds oud was en niet mooi,
+maar rijk en edelmoedig. &#8217;t Is waar, hij heeft er duur voor moeten betalen. Hij huurde een mooi huis voor mij, meubelde het
+prachtig, gaf me een goeden kok, twee lakeien, en duizend ducaten in de maand. Dan nog rijke kleeren en veel juweelen. Nooit
+heeft Ars&eacute;nia het zoo schitterend gehad! Welk een ommekeer in mijn lot! Ik verbeeldde mij een ander mensch te zijn en ik verbaas
+er mij niet meer over, dat er meisjes zijn, die in korten tijd al de mis&egrave;re vergeten, waaruit de gril van een heer ze gehaald
+heeft. De toejuichingen van het publiek, de vleierijen van alle kanten en de hartstocht van don Ambrosio, maakten mij ongeloofelijk
+ijdel.
+<a id="d0e670"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e670">70</a>]</span></p>
+<p>Don de Nosana kwam elken avond bij mij soupeeren met eenige van zijn vrienden. Ik begon zeer aan dat aangename leven gewend
+te raken, maar het duurde slechts zes maanden. De heeren zijn wispelturig. Anders zouden ze ook al te aardig zijn. Hij verliet
+mij voor een ander jong meisje. Vier en twintig uur was ik er bedroefd over, toen nam ik een cavalier van twee en twintig
+jaar, don Louis d&#8217;Alcacer, met wien zich, wat schoon uiterlijk betrof, weinig Spanjaarden kunnen vergelijken.
+
+</p>
+<p>Zeker zult ge mij vragen waarom ik zoo&#8217;n jongen minnaar nam, maar don Louis had vader noch moeder meer en zijn eigen inkomsten.
+Wij hadden elkaar zeer lief. Maar het bleek al zeer spoedig, dat don Louis zeer jaloersch was en mij ieder oogenblik achtervolgde
+met ongerechtvaardigde verdachtmakingen. Wanneer ik op het tooneel was, meende hij, dat ik sommigen jongelieden aanmoedigende blikken toewierp en overlaadde mij met verwijten, zoodat onze meest teedere samenkomsten dikwijls
+met twisten eindigden. Hij scheen aan die jaloezie geen weerstand te kunnen bieden, wij verloren beiden het geduld en besloten
+op zekeren dag in der minne te scheiden. Wilt ge wel gelooven, dat de laatste dag van ons samenzijn nog het genoegelijkst
+voor ons was? Wij waren beiden vermoeid door het leed, dat we elkaar hadden gedaan en vonden er genoegen in, toen wij elkaar
+vaarwel zeiden. Wij waren als twee gevangenen, die na een harde slavernij hunne vrijheid hadden weerkregen.
+
+</p>
+<p>Na dat avontuur ben ik zeer voorzichtig geworden in de liefde, ik wil geen verbintenis meer, die mijn rust verstoort.
+
+</p>
+<p>In dien tijd legde ik mij zeer op mijn rollen toe en ik kreeg den naam van een uitstekende actrice. Toen het gezelschap te
+Granada mij een voordeelig aanbod deed, besloot ik dat aan te nemen, hoeveel het mij ook kostte om van Ph&eacute;nice en Dorothea
+afscheid te nemen, van wie ik zooveel hield als het onder vrouwen mogelijk is. De eerste hield zich in dien tijd druk bezig
+met den eigenaar <a id="d0e682"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e682">71</a>]</span>van een goudsmidswinkel, die uit ijdelheid een actrice tot ma&icirc;tresse wilde hebben.
+
+</p>
+<p>Ik heb nog vergeten om te vertellen, dat ik, toen ik bij het tooneel ging, mijn naam Laura veranderde in Estelle.
+
+</p>
+<p>Mijn debuut te Granada was even schitterend als te <span id="d0e688" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span>. Weldra zag ik mij weer omringd door aanbidders. Maar ik was zeer voorzichtig en terughoudend, tot ik voor het eerst den
+markies de Marialva zag. Deze Portugees, die uit nieuwsgierigheid Spanje bereisde, kwam in Granada en hield zich daar op.
+Hij kwam in den schouwburg op een dag, dat ik niet speelde. Met groote attentie nam hij de actrices op, die toen optraden.
+Een was er, die in zijn smaak viel en den volgenden dag maakte hij kennis met haar. Maar toen verscheen ik op het tooneel
+en nam hem dadelijk voor mij in. Ik kan niet ontkennen, dat ik reeds wist dat mijne collega hem bevallen was; en ik spaarde
+geen moeite om hem te bekoren en dit gelukte mij. De andere was er wel zeer kwaad om, maar wat te doen? Ze moest maar denken,
+dat dit bij vrouwen een zeer natuurlijke zaak is, en dat zelfs de beste vriendinnen elkaar in dit opzicht niet sparen.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e691"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e691">72</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e692" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Van de ontvangst, die de comedianten van Granada Gil Blas bereidden en van de kennismaking, die hij hernieuwde in de foyers
+van den schouwburg.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen Laura haar geschiedenis ge&euml;indigd had, kwam een oude actrice om haar mee te nemen naar den schouwburg. Mijn zuster stelde
+aan deze bejaarde figuur haar broeder voor en er volgden van weerszijden vele complimenten.
+
+</p>
+<p>Ik verliet beiden, na Laura gezegd te hebben, dat ik haar in de comedie zou terugzien, als ik mijn goed had gebracht naar
+het huis van den markies de Marialva, dat ze mij had aangewezen. Met een man, die mijn koffer droeg, ging ik van mijn kamer
+naar het huis van mijn nieuwen meester. Ik werd ontvangen door den intendant, die mij zeer beleefd welkom heette en naar mijn
+kamer bracht. Dat was een klein vertrekje, boven in het huis, met een niet te groot bed, een kast en twee stoelen. Mijn geleider
+zei: &#8220;U hebt het hier niet te ruim, maar in Lissabon zult ge prachtig logeeren.&#8221; Ik sloot mijn valies weg en vroeg hoe laat
+men soupeerde. Hij antwoordde mij, dat onze meester dat gewoonlijk niet thuis deed en aan ieder van zijn personeel maandelijks
+een zekere som gaf om voor zijn eigen voeding te zorgen. Nog andere vragen deed ik, en uit de antwoorden, die ik kreeg, leidde
+ik af, dat de lieden van den markies gelukkige nietsdoeners waren. Ik verliet den intendant, om Laura op te zoeken en hield
+mij onderweg aangenaam bezig met de voorstelling, die ik mij van mijn nieuwe betrekking maakte.
+
+<a id="d0e701"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e701">73</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 424px"><img border="0" src="images/p071.jpg" alt="" width="424" height="619"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Aan den schouwburg had ik nog niet gezegd, dat ik de broeder was van Estelle, of alles stond voor mij open. De wachters maakten
+ruim baan voor mij, alsof ik een van de voornaamste personen van de stad was. Allen, die ik op mijn weg tegenkwam, waren buitengewoon
+beleefd. Maar dat alles beteekende nog niets, vergeleken bij de ontvangst, die mij in den foyer te beurt viel. Daar vond <a id="d0e708"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e708">74</a>]</span>ik het geheele gezelschap gekleed en gereed om te beginnen. De acteurs en actrices, aan wie Laura mij voorstelde, wierpen
+zich als &#8217;t ware op mij. De vrouwen drukten hare gezichten op het mijne en bedekten het met rood en wit. Niemand wilde de
+laatste zijn, om mij te complimenteeren en ze begonnen allen tegelijk met mij te spreken. Het was mij onmogelijk om op alles
+antwoord te geven, maar mijn zuster kwam mij te hulp en haar geoefende tong maakte, dat iedereen zijn beurt kreeg.
+
+</p>
+<p>Daarmee was ik er echter nog niet af, ik werd nog begroet door den decorateur, de violisten, den souffleur, den grimeur, den
+kaarsensnuiter en den onder-kaarsensnuiter. Het scheen wel, of al die menschen gevonden kinderen waren, die nooit een broer
+hadden gezien.
+
+</p>
+<p>Intusschen begon men te spelen en ik bleef achter de coulissen, waar ik mij onderhield met de personen, die niet behoefden
+op te treden. Een was er onder hen, die Melchior werd genoemd. Die naam trof mij en het scheen mij, dat ik den man elders
+had gezien. Eindelijk herkende ik in hem Melchior Zapata, dien armen, rondreizenden tooneelspeler, die, zooals ik in het eerste
+gedeelte van mijn geschiedenis<a id="d0e714src" href="#d0e714" class="noteref">1</a> heb meegedeeld, korsten brood doopte in een fontein.
+
+</p>
+<p>Ik wendde mij tot hem en zei: &#8220;Als ik mij niet bedrieg, dan zijt ge dezelfde heer Melchior, met wien ik eens de eer heb gehad
+te ontbijten aan den rand van een bron, tusschen Valladolid en <span id="d0e719" class="corr" title="Bron: Segovia">S&eacute;govia</span>. Ik was een barbiersleerling. Wij voegden onze provisie bij de uwe en hadden een maal, dat aangenaam gekruid werd door een
+gezellige conversatie.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zapata dacht eenige oogenblikken na en antwoordde toen: &#8220;Ge spreekt me van iets, wat ik mij nog zeer goed kan herinneren.
+Ik had toen gedebuteerd in Madrid en keerde naar Zamora terug. Mijn zaken stonden toen zeer slecht.&#8221;
+<a id="d0e724"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e724">75</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Ik herinner mij ook nog,&#8221; zei ik, &#8220;dat ge u toen zeer beklaagde over een al te verstandige vrouw, die ge hadt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, dat is sinds dien tijd veel verbeterd,&#8221; antwoordde hij.
+
+</p>
+<p>Ik wilde hem daarmee gelukwenschen, toen hij mij verlaten moest om op te treden. Benieuwd om iets omtrent die vrouw te vernemen,
+vroeg ik een anderen acteur, die me zei<span id="d0e731" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;O, ge kunt haar zien, het is Narcissa, na uw zuster de mooiste van onze dames.&#8221;
+
+</p>
+<p>Er kwam een vermoeden bij mij op, dat deze actrice degene was aan wie de markies de Marialva het hof had gemaakt, voor hij
+zijn Estelle had ontmoet en mijn vermoeden bleek maar al te juist.
+
+</p>
+<p>Aan het eind van het stuk bracht ik Laura naar huis. Men maakte een groote tafel gereed en ze wilde hebben, dat ik zou blijven
+soupeeren, maar ik wilde dat niet doen tegenover mijn meester en ging naar een restauratie, waar ik mij voornam iederen dag
+te gaan eten, daar mijn meester er geen tafel op nahield.
+
+
+
+<a id="d0e738"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e738">76</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e714" href="#d0e714src" class="noteref">1</a></span> Zie boek II, hoofdstuk VII.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e739" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Met welken buitengewonen man hij dien avond soupeerde en wat er tusschen hen voorviel.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>n de zaal bemerkte ik een soort van ouden monnik, die alleen in een hoek soupeerde. Uit nieuwsgierigheid ging ik tegenover
+hem zitten, ik groette hem zeer beleefd en hij beantwoordde mijn groet op dezelfde wijze. Men bracht mij mijn eten, waaraan
+ik met veel eetlust begon. Intusschen bemerkte ik, dat de oogen van den ouden man voortdurend op mij gericht waren. Daar mij
+dat begon te vervelen, zei ik: &#8220;Vader, kunnen wij elkaar misschien elders reeds hebben ontmoet? U ziet mij aan, als een man,
+dien u niet geheel onbekend is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij antwoordde mij ernstig: &#8220;Indien ik mijn blikken op u laat rusten, dan is het om de groote verscheidenheid van avonturen
+te bewonderen, die aangegeven zijn in de trekken van uw gezicht.&#8221; &#8220;Daaruit maak ik op, dat ge aan gelaatkunde doet,&#8221; zei ik
+lachend.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik kan zeggen, dat ik die kennis bezit,&#8221; zei de monnik, &#8220;en daaruit voorspellingen te hebben gedaan, die in de toekomst bewaarheid
+zijn geworden. Ook kan ik voorspellen uit de hand en ik durf zeggen, dat mijn uitspraken onfeilbaar zijn, wanneer ik de inspectie
+van de hand vergeleken heb met die van het gezicht.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p075.jpg" alt="" width="505" height="353"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hoewel de grijsaard er allen schijn van had, een verstandig man te zijn, vond ik hem z&oacute;&oacute; gek, dat ik niet kon nalaten hem
+in zijn gezicht uit te lachen. Inplaats van zich beleedigd te gevoelen door mijn onbeleefdheid, glimlachte hij en zei, na
+de zaal te hebben rondgekeken om zich te overtuigen dat niemand ons beluisterde: &#8220;Ik verwonder <a id="d0e756"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e756">77</a>]</span>mij er niet over u zoo vooringenomen te zien tegen twee wetenschappen, die heden ten dage voor dwaasheid doorgaan; de lange
+en moeilijke studie, welke ze eischen, ontmoedigen alle geleerden, die er dan van afzien en ze veroordeelen, omdat zij ze
+niet onder de knie hebben kunnen krijgen. Wat mij betreft, ik heb mij niet laten afschrikken door al die moeilijkheden. Ook
+heb ik lang de scheikunde bestudeerd en de kunst om van andere metalen goud te maken. Maar ik onderstel, dat ik spreek tot
+een jongeman, wien dat alles slechts droombeelden toeschijnen. Een bewijs van mijn kennis zal uw oordeel gunstiger daarover
+stemmen.&#8221; Bij die woorden haalde hij een flesch uit zijn zak, gevuld met een roode vloeistof. &#8220;Hier is een elixer, dat ik
+bereid heb uit verschillende planten. Ge zult er de kracht van bespeuren. De wijn, dien wij bij ons eten drinken, is zeer
+slecht, ik zal dien uitstekend maken.&#8221; Hij goot een paar druppels in mijn flesch en die maakte werkelijk mijn wijn beter dan
+de heerlijkste, dien men in Spanje drinkt. Een wonder werkt <a id="d0e758"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e758">78</a>]</span>altijd op de verbeelding en als die eenmaal gewonnen is, gebruikt men zijn gezond verstand niet meer.
+
+</p>
+<p>Vol bewondering riep ik uit: &#8220;O vader, vergeef mij, dat ik u in het begin voor een ouden gek heb gehouden. Ik laat u nu alle
+recht wedervaren en behoef het niet eerst te zien om ervan overtuigd te zijn, dat ge, zoo ge wilt, een stuk ijzer in een stuk
+baar goud kunt veranderen! Wat zou ik gelukkig zijn, indien ik die zoo bewonderenswaardige wetenschap bezat!&#8221;
+
+</p>
+<p>De grijsaard slaakte een zucht en zei: &#8220;Dat de hemel u ervoor beware, mijn zoon. Ge weet niet, wat ge wenscht. Inplaats van
+mij te benijden, moet ge mij beklagen, dat ik mij zooveel moeite heb gegeven, om mijzelf ongelukkig te maken. Altijd ben ik
+in onrust, ik vrees ontdekt te worden en dat een eeuwigdurende gevangenschap het loon zal zijn voor al mijn werken. Daarom
+leid ik een zwervend leven, nu eens verkleed als priester of monnik, dan weer als edelman of boer. Is het een voordeel tot
+dien prijs goud te kunnen maken en zijn rijkdommen niet een ware marteling voor personen, die er niet rustig van kunnen genieten?&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde den ouden wijsgeer, dat ik zeer verstandig vond wat hij zei, maar dat ik toch gaarne mijn toekomstig lot van
+hem zou vernemen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Met genoegen, mijn zoon, uw gelaatstrekken heb ik reeds bestudeerd, laat mij nu ook uw hand zien!&#8221; Ik bood hem die aan met
+een vertrouwen, dat mij zeker zal doen dalen in de achting van sommige lezers, hoewel ze in mijn plaats het misschien eveneens
+zouden hebben gedaan. Met zorgvuldigheid bekeek hij mijn hand en zei vervolgens: &#8220;Welk een overgangen van smart in vreugd
+en van vreugde in smart! Wat een grillige opeenvolging van tegenspoed en geluk! Maar ge hebt reeds een groot gedeelte van
+die veranderingen der fortuin ondervonden. Er blijft u nog maar weinig tegenspoed om te bestrijden en door een groot heer
+zult ge een aangenaam lot krijgen, dat niet meer aan verandering onderhevig is!&#8221;
+<a id="d0e768"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e768">79</a>]</span></p>
+<p>Na me verzekerd te hebben, dat ik op die voorspelling kon rekenen, verliet hij de zaal, mij achterlatende in gepeins over
+hetgeen ik had gehoord. Ik twijfelde er niet aan, of markies de Marialva was die bedoelde heer en bijgevolg scheen mij niets
+meer mogelijk dan de vervulling van zijn uitspraak. Maar zelfs al had ik niet de minste waarschijnlijkheid kunnen ontdekken,
+zou ik toch den monnik volkomen geloofd hebben, z&oacute;&oacute;&#8217;n grooten indruk had hij met zijn elixer op mij gemaakt. Om van mijn kant
+dat geluk te bevorderen, besloot ik mij aan den markies meer te hechten dan aan een van mijn vorige meesters. Na dit besluit
+te hebben genomen, ging ik vroolijk naar huis terug. Nooit heeft een vrouw zoo tevreden een waarzegster verlaten.
+
+
+
+<a id="d0e771"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e771">80</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e772" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">Van de opdracht, die de markies de Marialva aan Gil Blas gaf en hoe deze trouwe secretaris zich daarvan kweet.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e markies was nog niet van zijn actrice terug en ik vond in zijn vertrek zijn bedienden, die kaartspeelden in afwachting van
+zijn thuiskomst. Ik maakte kennis met hen en wij amuseerden ons, tot hij omstreeks twee uur na middernacht verscheen. Hij
+was een weinig verrast en zei met een uitdrukking van welwillendheid, waaruit ik afleidde, dat hij tevreden was over den avond,
+dien hij had gehad: &#8220;Hoe, Gil Blas, zijt ge nog niet naar bed?&#8221; Ik antwoordde, dat ik gewacht had, om te vernemen of hij mij
+misschien nog iets te bevelen had. Hij antwoordde mij, dat hij den volgenden morgen iets voor mij te doen had, maar dat ik
+in het vervolg &#8217;s avonds niet op hem behoefde te wachten, hetgeen mij genoegen deed.
+
+</p>
+<p>Daarna ging ik naar bed. Maar ik kon niet slapen en herinnerde mij daarom den raad, welken Pythagoras geeft, om &#8217;s avonds
+alles te herinneren wat wij gedurende dien dag hebben gedaan, onszelf te prijzen om de goede en te laken om de slechte daden.
+
+</p>
+<p>Ik voelde mijn geweten niet zuiver genoeg, om over mijzelf tevreden te zijn, want ik verweet mij, wat er bij Laura was gebeurd.
+Wel kon ik zeggen, dat ik toch moeilijk een meisje kon logenstraffen, dat alleen zoo gehandeld had, om mij genoegen te doen
+en dat ik dus in de noodzakelijkheid verkeerde om haar medeplichtige te worden, maar die verontschuldiging stelde mij niet
+gerust. Het vertrouwen van mijn nieuwen meester vergold ik op die wijze al heel slecht en ik was het met mijzelf <a id="d0e783"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e783">81</a>]</span>eens, dat, zoo ik al geen schelm was, het toch heel weinig scheelde. De gevolgen daarvan overwegende, meende ik een gevaarlijk
+spel te spelen. Dat joeg mij schrik aan. Maar andere gedachten kwamen dien schrik weer verdrijven. Bovendien kon de voorspelling
+van den man met het elixer voldoende zijn om mij gerust te stellen. Allerlei aangename beelden vertoonden zich aan mij. Ik
+rekende uit hoeveel ik na zes jaren dienst aan salaris zou hebben overgehouden, voegde daarbij de gratificaties, waarmee mijn
+meester wel mild zou zijn en kwam zoo tot een heel fortuin. Onder het bouwen van die luchtkasteelen viel ik in slaap.
+
+</p>
+<p>Ik stond den volgenden morgen om acht uur op en wilde de orders van mijn meester gaan ontvangen; maar toen ik mijn deur opende
+zag ik hem tot mijn verwondering voor mij staan. Hij zei: &#8220;Gil Blas, toen ik gisteravond uw zuster verliet, beloofde ik haar
+vanmorgen bij haar te komen, maar er is iets tusschenbeide gekomen, waardoor ik mijn woord niet kan houden. Ga haar dus zeggen,
+dat ik tot mijn spijt verhinderd ben, maar dat ik vanavond bij haar kom soupeeren. Dat is niet alles,&#8221; bij die laatste woorden
+gaf hij mij een leeren doosje, bezet met diamanten en een beurs, &#8220;breng haar mijn portret; en die beurs, waarin vijftig pistolen
+zijn, is voor u als een bewijs van vriendschap.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zeer verheugd ging ik naar Laura en zei tot mijzelf: &#8220;De goede voorspelling komt uit. Wat een geluk, de broer te zijn van
+zulk een schoon en bekoorlijk meisje! &#8217;t Is jammer, dat er niet evenveel eer aan verbonden is als voordeel.&#8221;
+
+</p>
+<p>Laura had, in tegenstelling met andere personen van haar beroep, de gewoonte om &#8217;s morgens vroeg op te staan. Ik <span id="d0e791" class="corr" title="Bron: verrastte">verraste</span> haar bij haar toilet, waarbij ze in afwachting van haren Portugees, bij hare natuurlijke bekoorlijkheden, ook nog die van
+de kunst voegde. &#8220;Beminnelijke Estelle, mijn meester zal niet het genoegen hebben u dezen morgen te zien, zooals hij met u
+had afgesproken. <a id="d0e794"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e794">82</a>]</span>Hij is verhinderd, maar komt vanavond bij u soupeeren. Hij zendt u zijn portret, met iets dat u nog wel meer zal troosten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik gaf haar het doosje, en de diamanten, waarmee het versierd was, bevielen haar buitengewoon. Glimlachend zei ze: &#8220;Dat zijn
+nu contrefeitsels waarvan de dames van het tooneel meer houden, dan van het origineel.&#8221;
+
+</p>
+<p>Vervolgens zei ik haar, dat ik een beurs had gekregen met vijftig pistolen. &#8220;Ik maak je er mijn compliment over,&#8221; zei ze,
+&#8220;die man begint met iets, waarmee de anderen nog maar zelden eindigen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8221;&#8217;t Is aan mijn aanbiddelijke zuster, dat ik dit cadeau te danken heb; de markies heeft het mij alleen om de familierelatie
+gegeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zou wel willen,&#8221; hernam ze, &#8220;dat hij iederen dag zoo iets deed. Ik kan je niet zeggen, hoe dierbaar je me bent. Van het
+eerste oogenblik af, dat ik je gezien heb, hechtte ik mij zoo sterk aan je. Toen je mij te Madrid verliet, wanhoopte ik er
+niet aan, je terug te zien en toen ik je gisteren terugzag, heb ik je ontvangen als een man, dien de Hemel naar mij toezond.
+In &eacute;&eacute;n woord, mijn vriend, wij zijn voor elkaar bestemd. Ge zult mijn man zijn, maar eerst moeten wij rijk wezen. De voorzichtigheid
+gebiedt, dat wij daarmee beginnen. Ik wil nog drie of vier galante avonturen hebben, om je een gemakkelijk leven te bezorgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Vriendelijk dankte ik haar voor de moeite, die zij zich voor mij wilde geven en wij bleven tot den middag bij elkaar. Toen
+ging ik heen, om mijn meester mee te deelen op welke wijze zij het cadeau had ontvangen. Hoewel Laura mij niets daaromtrent
+had gezegd, stelde ik onderweg een schoon compliment op, dat ik mij voornam namens haar te zeggen. Maar het was verloren moeite,
+want toen ik thuis kwam, zei men mij, dat de markies was uitgegaan. Het was besloten, dat ik hem niet weer zou zien, zooals
+men uit het volgende hoofdstuk zal vernemen.
+
+
+<a id="d0e806"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e806">83</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e807" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XI</h2>
+<h2 class="normal">Van het nieuws, dat Gil Blas vernam, en dat voor hem was als een bliksemslag.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k ging eten in mijn restauratie, waar ik twee heeren ontmoette, met wie ik mij aangenaam onderhield tot het tijd was, om naar
+den schouwburg te gaan. Hoewel ik alle redenen had voor een opgewekte stemming, voelde ik mij toch gedrukt en ik kon mij daartegen
+niet verzetten.
+
+</p>
+<p>Laat men toch nooit zeggen, dat wij geen voorgevoel kunnen hebben van de ongelukken, die ons dreigen!
+
+</p>
+<p>Toen ik den foyer binnenkwam, riep Melchior Zapata mij. Hij bracht mij in een afzonderlijk kamertje en zei: &#8220;Mijnheer, ik
+acht het mijn plicht u een zeer gewichtigen raad te geven. Ge weet, dat de markies de Marialva eerst verliefd was op Narcissa,
+mijn echtgenoote, maar dat Estelle hem tot zich wist te trekken. Ge kunt wel begrijpen, dat een actrice zulk een prooi niet
+zonder spijt verliest. Mijn vrouw zocht dan ook naar middelen, om zich te wreken en ongelukkig voor u heeft ze nu een goede
+gelegenheid. Ge herinnert u, dat we gisteren allen kwamen toeloopen om u te zien. Welnu, de onder-kaarsensnuiter kent u en
+zegt, dat het niet waar is, dat ge de broeder van Estelle zijt. Dat gerucht is gisteren Narcissa ter oore gekomen, die dadelijk
+den man nader heeft ondervraagd. Hij zegt, dat hij u gekend heeft toen ge de bediende bij <span id="d0e818" class="corr" title="Bron: Ars&eacute;na">Ars&eacute;nia</span> waart en dat Estelle onder den naam van Laura daar ook in dienst was. Indien ge werkelijk de broer van Estelle niet zijt,
+dan raad ik u als vriend aan, om voor uw veiligheid te zorgen. Mijn vrouw, die zeer verheugd is over die ontdekking, heeft
+het plan haar <a id="d0e821"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e821">84</a>]</span>mee te deelen aan den markies, die vanavond in den schouwburg komt. Ze vraagt echter slechts &eacute;&eacute;n slachtoffer en heeft mij
+toegestaan u te waarschuwen, zoodat ge door te vluchten een ongeluk kunt voorkomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De man zag wel aan mijn verschrikt gezicht, dat er geen reden bestond om de waarheid van de woorden van den kaarsensnuiter
+in twijfel te trekken. Ik bedankte hem voor zijn waarschuwing en besloot zijn raad op te volgen. Ik ging niet naar Laura,
+omdat ik begreep, dat zij actrice genoeg was om zich uit die moeilijkheid te redden, maar dat het voor mij in ieder geval
+verkeerd zou afloopen. In een oogenblik had ik mijn koffer uit huis gehaald en naar een koetsier gebracht, die den volgenden
+morgen om drie uur naar <span id="d0e825" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> zou vertrekken. Ik wenschte, dat ik reeds bij den graaf de Polan was, wiens huis de eenig veilige schuilplaats voor mij scheen.
+Maar ik was zoo ver nog niet en kon er niet anders dan met schrik aan denken, dat ik nog zoolang in een stad moest blijven,
+waar ik vreesde, dat men mij dadelijk was gaan zoeken. Ik durfde nauwelijks te gaan soupeeren en onderzocht met verschrikte
+blikken alle personen, die de zaal binnenkwamen. Daarna ging ik naar den koetsier en wierp mij tot het uur van vertrek op
+het stroo.
+
+</p>
+<p>Mijn geduld werd op een zware proef gesteld; duizend onaangename gedachten kwamen in mij op. Wanneer ik een oogenblik insliep,
+zag ik den markies de schoone Laura vermoorden en hem alles vernielen, of wel ik hoorde, dat hij zijn knechts last gaf mij
+met stokken dood te slaan. Ik werd met een schok wakker en hoewel dat anders heerlijk is na een benauwden droom, was het nu
+nog afschuwelijker dan de droom zelf. Gelukkig kwam de koetsier mij eindelijk waarschuwen, dat hij klaar was.
+
+</p>
+<p>Naarmate wij ons van Granada verwijderden, werd mijn geest rustiger. Ik begon gesprekken met den koetsier en lachte om de
+verhalen, die hij mij deed.
+
+</p>
+<p>Na een reis van drie dagen kwamen wij in <span id="d0e834" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> aan. Mijn eerste zorg was, om te informeeren naar het huis <a id="d0e837"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e837">85</a>]</span>van den graaf de Polan, bij wien ik ongetwijfeld welkom zou zijn. Maar ongelukkigerwijs vertelde de concierge mij, dat zijn
+meester den vorigen avond op reis was gegaan naar het kasteel de Leyva, nadat men hem had bericht, dat S&eacute;raphine gevaarlijk
+ziek was.
+
+</p>
+<p>Wat moest ik toen verder in <span id="d0e841" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> doen? Daar ik zoo dicht bij Madrid was, besloot ik daarheen te gaan. Misschien kon ik wel een betrekking krijgen aan het
+hof; ik had wel eens hooren zeggen, dat men geen buitengewoon begaafd mensch behoefde te zijn, om daar vooruit te komen.
+
+</p>
+<p>De fortuin geleidde mij en deed mij een grooter rol spelen, dan ik tot nu toe had gedaan.
+
+
+
+<a id="d0e846"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e846">86</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e847" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas gaat in een hotel logeeren, waar hij kennis maakt met den kapitein Chinchilla; welke man deze officier was en welke
+zaak hem naar Madrid had gebracht.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">Z</span>oodra ik te Madrid aankwam, nam ik mijn intrek in een hotel, waar, onder andere personen, ook een oude kapitein uit Nieuw-Castili&euml;
+logeerde, die aan het hof pogingen deed om een pensioen te krijgen, dat hij meende maar al te zeer te hebben verdiend. Hij
+heette don Annibal de Chinchilla. Den eersten keer bekeek ik dien man niet zonder verwondering. Hij was 60 jaar en lang en
+mager; behalve dat hij een arm en een been miste, droeg hij op de plaats waar een van zijn oogen had moeten zitten, een pleister
+en zijn gezicht was op verschillende plaatsen gekorven. Overigens was hij als een ander. Het ontbrak hem niet aan geest en
+minder nog aan ernst. Op het punt van moraliteit en eer was hij zeer gevoelig. Na een paar malen met hem te hebben gesproken,
+vereerde hij mij met zijn vertrouwen. Ik was weldra op de hoogte van al zijn zaken. Hij vertelde mij, bij welke gelegenheden
+hij een oog had gelaten te Napels, een arm in Lombardije en een been in Nederland. Wat ik bewonderde in zijn verhalen van
+veldslagen en belegeringen was, dat hem nooit een woord van eigen lof ontviel, hoewel ik het hem gaarne vergeven zou hebben,
+indien hij de eene helft, die hem nog overgebleven was, geprezen had, om zich schadeloos te stellen voor het verlies van de
+andere. De officieren, die heelhuids uit den oorlog terugkomen, zijn niet altijd zoo bescheiden.
+
+</p>
+<p>Wat hem het meest aan het hart ging, was, dat hij zooveel <a id="d0e856"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e856">87</a>]</span>geld had stukgeslagen op die tochten, zoodat hij niet meer dan honderd ducaten rente had en dat zijn kasteel te Chinchilla
+dreigde in te vallen door het uitblijven van reparati&euml;n. Hij had net genoeg om zijn snor te onderhouden, zijn logement te
+betalen en zijn verzoekschriften te laten schrijven. &#8220;Alle dagen bied ik ze aan, maar het is of men er niet de minste notitie
+van neemt.&#8221; Ik troostte hem door te zeggen, dat de gunsten van het hof in den regel onverwachts komen. Hij deelde mij mee,
+dat hij voor drie dagen den secretaris van den minister gesproken had en deze had hem gezegd: &#8220;Mijnheer, ge behoeft niet zoo
+op uw trouw en uw ijver te roemen, ge hebt slechts uw plicht gedaan, door u voor uw vaderland aan gevaren bloot te stellen.
+De roem, welke aan die schoone daden is verbonden, betaalt ze voldoende en moet een Spanjaard genoeg zijn. Ge moet de gratificatie,
+welke ge vraagt, niet beschouwen als een schuld, die men aan u heeft. Wanneer men u die toestaat, is het alleen dank zij de
+goedheid van den koning, die weet wat hij verschuldigd is aan onderdanen, die diensten hebben bewezen aan den staat.&#8221; &#8220;Gij
+ziet dus wel,&#8221; zoo ging de kapitein voort, &#8220;dat er voor mij weinig valt te hopen en dat ik waarschijnlijk wel terug zal gaan,
+zooals ik ben gekomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik had zeer te doen met dezen dapperen man, die zich bepaald in verlegenheid bevond en wilde hem helpen, daarom bood ik hem
+geld aan. Maar hij behoorde niet tot de menschen, wien men zooiets geen tweemaal behoeft te zeggen. Integendeel, hij weigerde
+beslist. Om niemand tot last te zijn, leefde hij zoo zuinig mogelijk. Zijn maaltijden bestonden in den regel uit knollen en
+wortelen en hij sloot zich om die te eten in zijn kamer op, opdat niemand het zien zou. Na veel aandringen kreeg ik eindelijk
+gedaan, dat hij met mij wilde dineeren en het avondeten gebruiken.
+
+</p>
+<p>Ik had hem dus om zoo te zeggen tot commensaal en nam ook de moeite voor hem zijn smeekschriften te <a id="d0e862"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e862">88</a>]</span>schrijven en die met hem samen te stellen. Door het overschrijven in het net van de preeken van den bisschop, had ik een zekere
+oefening gekregen in het stellen, ik was een soort van auteur geworden. Zoo oefenden wij ons dus in het maken van zeer welsprekende
+stukken, maar al putten wij onzen geest al uit in een bloemrijken stijl, het was alles nutteloos. Wat we ook deden, om de
+verdiensten van don Annibal in het ware daglicht te stellen, men nam er geen notitie van. De oude officier werd daardoor slecht
+gehumeurd en wenschte dat Napels, Lombardije en Nederland naar den duivel zouden loopen.
+
+</p>
+<p>Tot overmaat van ramp hoorde hij op een goeden dag vertellen, dat een dichter dien morgen aan het hof een sonnet had voorgedragen
+op de geboorte van de infante en daarvoor vijfhonderd ducaten had gekregen. Ik geloof, dat de oude kapitein er gek van zou
+zijn geworden, als ik hem niet tot bedaren had gebracht. &#8220;Er steekt niets in, wat u zoo behoeft op te winden. Sinds onheugelijke
+tijden, stellen de dichters hunne muze in dienst van prinsen en prinsessen. En er is geen enkel gekroond hoofd, dat zulke
+lieden niet onderhoudt. Een dergelijk soort van giften wordt zelden vergeten, wat met andere wel het geval is. Hoeveel belooningen
+en pensioenen zou Augustus niet uitgedeeld hebben, waarvan we nu niets meer weten? Maar tot in de verre toekomst zal men weten,
+dat Virgilius meer dan 200.000 &eacute;cus van dezen Keizer heeft gekregen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Maar wat ik ook zei, het sonnet lag als lood op zijn maag. Hij besloot de zaak op te geven, maar wilde nog &eacute;&eacute;n smeekschrift
+in dienen en wel bij den hertog de Lerme. Om het effect te verhoogen, gingen wij samen naar dien eersten minister. Wij ontmoetten
+er een jongen man, die, na den kapitein te hebben gegroet, tot hem zei: &#8220;Mijn waarde oude meester, hoe is het mogelijk dat
+ik u hier vind? Welke zaak brengt u hier? Indien ge soms iemand noodig hebt, om u te helpen, beschik dan over mij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe, P&eacute;drille?&#8221; vroeg de oude heer, &#8220;als men u hoort, <a id="d0e870"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e870">89</a>]</span>moet ge in dit huis een post van gewicht bekleeden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn invloed gaat tenminste ver genoeg, om een eerlijken hidalgo, als gij zijt, te helpen,&#8221; was het antwoord.
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p087.jpg" alt="" width="430" height="592"></div><p>
+
+</p>
+<p>Na hem op de hoogte te hebben gebracht, moesten wij den jongen man, die zijn goeden wil zoo duidelijk toonde, opgeven waar
+don Annibal woonde, daarna verzekerde hij ons, dat wij den volgenden dag bericht van hem zouden krijgen en hij verdween, zonder
+ons te zeggen, wat hij van plan was te doen.
+<a id="d0e880"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e880">90</a>]</span></p>
+<p>Ik was zeer benieuwd om iets naders omtrent dien P&eacute;drille te hooren en vroeg er den kapitein naar. Deze zei: &#8220;Het is een jongen,
+die eenige jaren geleden bij mij heeft gediend, maar later kon hij in een betere positie komen. Het ontbreekt hem niet aan
+geest en hij weet te intrigeeren. Maar ik reken niet veel op zijn hulp.&#8221;
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen kwam P&eacute;drille in ons hotel. &#8220;Heeren,&#8221; zei hij, &#8220;gisteren kon ik mij niet nader verklaren over de middelen,
+welke mij ten dienste staan, om den kapitein te helpen, daar de plaats niet geschikt was voor vertrouwelijke mededeelingen.
+Ik ben lakei bij don Rodrigue de Calderone, eersten secretaris van den hertog de Lerme. Mijn meester, die veel van galante
+avonturen houdt, gaat bijna iederen avond soupeeren bij een nachtegaal uit Aragon. &#8217;t Is een jong, mooi en geestig meisje
+en ze zingt verrukkelijk. Iederen morgen breng ik haar een briefje. Ik heb haar voorgesteld, om don Annibal voor haar oom
+te doen doorgaan en zoodoende de protectie van haar minnaar te krijgen. Ze heeft beloofd dat zaakje te ondernemen. Behalve
+een klein voordeeltje, dat ze er zelf van denkt te behalen, vindt ze het verrukkelijk, dat men haar voor de nicht van een
+dapperen edelman zal houden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijnheer de Chinchilla trok een leelijk gezicht bij dit verhaal. Hij had geen zin om medeplichtige te zijn bij zulk een fopperij
+en nog minder, dat een avonturierster oneer aandeed aan zijn naam, door te zeggen dat zij familie van hem was. Het betrof
+hier niet alleen hemzelf, meende hij, maar ook zijn voorvaderen. P&eacute;drille vond al die bezwaren onzinnig, hij riep mijn bijstand
+in en niet dan na veel moeite slaagden wij er in den kapitein tot oom te maken van Sir&egrave;ne, zoo heette het meisje. Wij maakten
+nu met ons drie&euml;n weer een nieuw smeekschrift en P&eacute;drille bracht het aan de jonge dame, die het denzelfden avond aan don Rodrigue
+zou geven. Ze wist zoo met den secretaris te spreken, dat deze haar beloofde haar oom te zullen helpen. Weinige dagen later
+zagen wij <a id="d0e887"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e887">91</a>]</span>de uitwerking ervan. P&eacute;drille kwam in ons hotel terug met een triomfantelijk gezicht en zei: &#8220;Goed nieuws. De koning zal een
+uitdeeling doen van ridderorders, gratificati&euml;n en pensioenen en ik ben er mee belast u te zeggen, dat gij daar zeker niet
+bij vergeten zult worden. Maar ik heb ook last, om u te vragen, welk cadeau ge zult geven aan Sir&egrave;ne. Wat mij betreft, ik
+verklaar u, dat ik niets wil hebben, boven al het goud van de wereld stel ik het genoegen, mijn ouden meester te hebben geholpen,
+om zijn fortuin te verbeteren. Maar dat is niet het geval met onze nimf. Ze is in dergelijke zaken een beetje een jodin. Dat
+gebrek heeft ze nu eenmaal. Ze zou zelfs geld aannemen van haar eigen vader en dus te eerder van een gewaanden oom.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Annibal zei, dat ze maar zeggen moest wat zij wilde hebben; ze kon jaarlijks een derde gedeelte van zijn pensioen krijgen.
+De jongeman merkte echter op: &#8220;We hebben te doen met een nog al wantrouwig persoontje. Zij zal er de voorkeur aangeven, wanneer
+ge haar, in contant geld een som in eens geeft, twee derden van uw pensioen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar, voor den duivel! Ik ben geen groot-thesaurier!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ze weet heel goed, dat ge zoo arm zijt als Job. Maar daar weet ik ook wel raad op. Ik ken een ouden schelm, die met genoegen,
+tegen tien procent, geld leent. Ge laat een acte maken, waarbij ge hem het eerste jaar van uw pensioen uitbetaalt, hij houdt
+er de rente en kosten af en betaalt u de rest. Als garantie heeft hij nog uw kasteel Chinchilla.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen de kapitein den volgenden dag bericht ontving, dat hij een pensioen kreeg van driehonderd pistolen, gebeurde het zoo.
+Hij deed daarna zijn zaakjes af en vertrok weer naar Nieuw-Castili&euml; met niet meer dan enkele pistolen, die hij had overgehouden,
+in zijn zak.
+
+
+<a id="d0e897"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e897">92</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e898" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas ontmoet aan het hof zijn waarden vriend Fabricius. Groote vreugde bij beiden. Waar ze samen heengingen en van het
+belangrijke gesprek, dat ze hadden.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k had het tot een gewoonte gemaakt, om iederen morgen naar het koninklijk paleis te gaan en daar een paar uren te blijven
+om al de grandes te zien uit- en ingaan, die daar zonder praal verschenen, waarmee ze zich anders omringen.
+
+</p>
+<p>Op een dag, dat ik daar rondliep en een vrij dwaas figuur maakte, zooals trouwens zoovele anderen, bemerkte ik Fabricius,
+dien ik te Valladolid had achtergelaten, als bediende bij den administrateur van een klooster. Wat mij trof, was, dat hij
+zich familiaar onderhield met den hertog de Medina Sidonia en den markies de Sainte-Croise. Die twee heeren schenen met genoegen
+naar hem te luisteren. Bovendien was hij zeer net gekleed.
+
+</p>
+<p>Ik zei bij mezelf: &#8220;Bedrieg ik mij niet? Is dat nu de zoon van den barbier Nunez? Misschien is hij een jong edelman, die toevallig
+op hem gelijkt.&#8221; Maar mijn twijfel was niet van langen duur. Hij had ook mij herkend, kwam naar mij toe, nam mij bij de hand
+en bracht mij uit het gewoel van de <span id="d0e909" class="corr" title="Bron: menscheen">menschen</span>. &#8220;Mijn waarde Gil Blas, ik ben verrukt je weer te zien. Wat doe je te Madrid? Ben je nog in betrekking? Je moet mij alles
+vertellen wat er met je is gebeurd, nadat wij elkaar te Valladolid zoo plotseling hebben verlaten.&#8221; Ik zei hem, dat ik gaarne
+daartoe bereid was, maar dat de plaats hier niet geschikt was, om hem al mijn avonturen te vertellen. &#8220;Daar heb je gelijk
+in. Wij kunnen dat beter bij mij thuis doen. Kom <a id="d0e912"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e912">93</a>]</span>mee. Ik woon vrij en zeer aangenaam, volkomen naar mijn zin.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij hadden niet ver te loopen en kwamen aan een mooi groot huis, waarin hij zei, dat hij woonde. Wij staken een plaatsje over
+en ik zag aan de eene zijde een groote en aan de andere zijde een nauwe, donkere trap, de eerste voerde naar prachtige appartementen,
+de tweede, welke wij beklommen, naar het verblijf, dat hij zoo had geroemd. Het bestond uit &eacute;&eacute;n vertrek, waarvan mijn vernuftige
+vriend, door dunne houten beschotten er vier had gemaakt. Het eerste was de anti-chambre, het tweede kabinet, het derde slaapkamer
+en het vierde keuken. De kamers waren behangen met landkaarten, de meubels versleten en verkleurd.
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p091.jpg" alt="" width="511" height="366"></div><p>
+
+</p>
+<p>&#8220;Nu wat zegt ge ervan? Vind je niet dat ik hier goed woon?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarlijk,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Je zaken gaan zeker niet slecht in Madrid. Heb je een of andere betrekking?&#8221;
+<a id="d0e924"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e924">94</a>]</span></p>
+<p>&#8220;De hemel beware mij! Ik doe iets beters. Een voornaam heer, aan wien dit huis toebehoort, heeft mij dit vertrek gegeven.
+Daarvan heb ik vier kamers gemaakt en die gemeubileerd, zooals ge ziet. Ik heb geen betrekking noodig en houd mij alleen bezig
+met zaken, die mij genoegen geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar spreek toch duidelijker! Wat doe je dan toch?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben schrijver geworden; ik schrijf in proza en ook in po&euml;zie.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Jij bent een gunsteling van Apollo! Dat zou ik nooit geraden hebben. Maar wat voor bekoorlijks hebt ge dan kunnen vinden
+in het leven van een dichter? Ik vind, dat die lieden in de beschaafde maatschappij worden geminacht en niet in tel zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;H&egrave;, wat?&#8221; riep hij op zijn beurt, &#8220;Ge denkt aan die armzalige auteurs, die werken voor boekverkoopers en comedianten! Is
+het te verwonderen, dat dergelijke schrijvers niet geacht worden? Maar de goede, mijn vriend, hebben het beter in de wereld
+en ik kan zonder ijdelheid zeggen, dat ik tot hen behoor.&#8221; &#8220;Je bent verstandig genoeg,&#8221; zei ik, &#8220;en dus zal hetgeen je maakt
+wel niet slecht zijn. Maar ik ben benieuwd te hooren, hoe die woede om te gaan schrijven je zoo opeens heeft aangegrepen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nunez hernam: &#8220;Ik kan die verwondering begrijpen. Ik was zoo tevreden bij mijnheer Manuel Ordonnez, dat ik geen andere positie
+wenschte. Maar mijn genie ontwaakte, ik maakte een comedie, die gespeeld werd te Valladolid. Hoewel ze niets waard was, had
+ze een zeer groot succes. Daaruit besloot ik, dat het publiek een goed melk-koetje is. Die overweging en de lust om meer te
+schrijven deden mij besluiten mijn betrekking neer te leggen. De liefde voor de po&euml;zie ontnam mij die voor den rijkdom. Ik
+besloot naar Madrid te gaan, het centrum van alle groote geesten en vroeg dus mijn ontslag aan den administrateur, die het
+mij niet zonder leedwezen gaf, want hij hield veel van mij. &#8220;Fabricius,&#8221; zei hij me, <a id="d0e937"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e937">95</a>]</span>&#8220;waarom wil je mij verlaten? Heb ik je soms onbewust redenen gegeven tot ontevredenheid?&#8221; Ik antwoordde: &#8220;Neen mijnheer, ge
+zijt de beste van alle meesters, ik ben u zeer dankbaar voor uw goedheid, maar men moet zijn ster volgen. Ik gevoel mij geboren
+om mijn naam te vereeuwigen door werken van den geest!&#8221; &#8220;Wat een dwaasheid! Ge zijt hier nu gewend geraakt, ge zijt van het
+hout gemaakt, waarvan men goede administrateurs maakt en nu gaat ge een solied bestaan verlaten, om je in de zotternij te
+begeven!&#8221;
+
+</p>
+<p>De administrateur zag wel, dat het nutteloos was om mijn plan te bestrijden; hij betaalde mijn salaris en gaf mij nog vijftig
+ducaten cadeau, uit dankbaarheid voor mijn diensten. Met dat geld en het sommetje, dat ik reeds door allerlei kleine zaakjes
+bij elkaar gebracht had, kon ik mij, toen ik in Madrid kwam, goed vestigen en ik deed dat ook, hoewel de schrijvers van onze
+natie zich weinig bekommeren om zulke zaken. Weldra kende ik Lopes de Vega Carpio, Miguel <span id="d0e941" class="corr" title="Bron: Cervantez">Cervantes</span> de Saavedra en andere beroemde schrijvers, maar boven die groote mannen koos ik mij tot onderwijzer een jong letterkundige,
+den onvergelijkelijken don Louis de Gangora, het grootste genie, dat Spanje ooit heeft voortgebracht. Hij wil niet, dat zijn
+werken gedrukt zullen worden bij zijn leven, hij stelt zich er mee tevreden, ze aan zijn vrienden voor te lezen. Het <span id="d0e944" class="corr" title="Bron: werkwaardigste">merkwaardigste</span> van hem is, dat de natuur hem een zeldzaam talent heeft gegeven voor alle soorten van po&euml;zie. Hij munt voornamelijk uit in
+satyrische stukken. Hij is niet als Lucilius, een modderige vloed, die veel slijk meevoert, maar &#8217;t is de Taag, die zijn heldere
+wateren voortrolt over het gouden zand.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge geeft me daar,&#8221; zei ik tot Fabricius, &#8220;een schoon portret van dien letterkundige en ik twijfel er niet aan, of een persoon
+van zulke verdiensten moet zeer worden benijd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Alle schrijvers,&#8221; zei hij, &#8220;hebben tegen hem samengespannen, de goede zoowel als de slechte. De een zegt, <a id="d0e951"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e951">96</a>]</span>dat hij te gezwollen en te bloemrijk is, een ander beweert, dat zijn verzen even duister zijn als de liederen, die de Salische
+priesters bij hunne processies zingen en die niemand kan verstaan. Weer een derde verwijt hem, dat hij werk wil leveren in
+allerlei genre. Maar dat is alles slechts jaloezie. Ik heb mijn leertijd gehad bij een zeer bekwaam meester en ik durf zeggen
+daarvan een goed gebruik te hebben gemaakt, zoodat ik reeds stukken maak, die zeer gewild zijn. Zijn voorbeeld volgende, bied
+ik mijn werk aan in de huizen der grooten, waar ik uitstekend word ontvangen en te doen heb met menschen, die niet moeilijk
+zijn. Verschillende van die heeren zijn zeer op mijn gezelschap gesteld en voornamelijk met den hertog de Medina Sidonia leef
+ik, als Horatius met Mecenas. En nu heb ik u niets meer te vertellen. Vertel mij nu, op jouw beurt, je wedervaren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kwam daarop aan het woord en deed hem een omstandig verhaal, zooals hij verlangde. Daarna kwam de kwestie van het diner.
+Hij haalde uit zijn kast brood, een stuk gebraden vleesch en een flesch uitmuntenden wijn en wij zetten ons aan tafel, vroolijk,
+als twee vrienden, die elkaar na een lange scheiding ontmoeten. &#8220;Je ziet,&#8221; zei hij, &#8220;dat ik een vrij en onafhankelijk leven
+leid. Indien ik het voorbeeld van velen mijner confraters wilde volgen, zou ik iederen dag bij voorname personen gaan eten,
+maar behalve dat de liefde voor mijn werk mij thuis doet blijven, kan ik mij even gemakkelijk gewennen aan de eenzaamheid
+als aan de groote wereld, aan soberheid, als aan overvloed.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij vonden den wijn zoo goed, dat hij nog een tweede flesch haalde. Zoo sprekende zei ik hem, dat ik wel graag eens een van
+zijn voortbrengselen zou willen leeren kennen. Dadelijk zocht hij onder zijn papieren een sonnet, dat hij mij voorlas op een
+gezwollen toon. Het werk was mij zoo duister, dat ik er niets van begreep. Hij merkte het en zei: &#8220;Dit sonnet is je niet zeer
+duidelijk, niet waar?&#8221; Ik bekende, dat een weinig meer helderheid niet ongewenscht <a id="d0e957"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e957">97</a>]</span>zou zijn. Hij lachte mij uit. &#8220;Indien dit sonnet niet geheel verstaanbaar is, mijn vriend, des te beter! Sonnettes, odes en
+andere verheven werken voegen zich niet naar het eenvoudige en natuurlijke; &#8217;t is juist het duistere, dat er de verdienste
+van uitmaakt. Het is voldoende als de dichter zelf maar denkt, dat hij het begrijpt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Je houdt mij voor den gek!&#8221; riep ik. &#8220;Elk vers, van welken aard ook, behoort duidelijk en begrijpelijk te zijn en wanneer
+je onvergelijkelijke vriend Gangora niet helderder schrijft dan jij, dan moet ik je zeggen, dat hij in mijn oogen niet veel
+waard is. Maar laat me nu eens wat van je proza hooren!&#8221;
+
+</p>
+<p>Nunez liet mij een voorrede lezen, die hij wilde uitgeven ter inleiding van een verzameling tooneelstukken, die hij op de
+pers had. Hij vroeg mij na de lezing, wat ik ervan dacht. &#8220;Ik ben,&#8221; antwoordde ik, &#8220;over je proza al even weinig voldaan als
+over je po&euml;zie. Je sonnet is niets dan pompeuze wartaal en er zijn in je voorrede te veel gezochte uitdrukkingen en gewrongen
+zinnen. Je stijl is, in &eacute;&eacute;n woord ongewoon; de boeken van onze goede oude schrijvers zijn zoo niet geschreven.<span id="d0e963" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&#8220;Arme onnoozele!&#8221; riep Fabricius. &#8220;Je weet niet, dat heden ten dage ieder prozaschrijver, die naar de reputatie streeft, om
+een fijnversneden pen te hebben, dien ongewonen stijl bezigt en die gewrongen uitdrukkingen, waaraan jij je stoot. Wij zijn
+met vijf of zes moderne schrijvers, die ondernomen hebben de taal van wit in zwart te veranderen en wij zullen tot ons doel
+geraken, ten spijt van Lopes de Vega, van Cervantes en al de anderen, die ons bespotten om onze nieuwe manier van schrijven.
+Wij hebben vele aanhangers en daaronder vele gewichtige personen, ook theologen. Alles daargelaten, is ons streven loffelijk,
+wij willen beter zijn dan die natuurlijke schrijvers, die spreken als alle gewone menschen. Ik begrijp niet, dat er nog zooveel
+menschen zijn, die hen vereeren. Dat was goed in Athene en in Rome en &#8217;t is daarom, dat Socrates tegen Alcibiades zei, dat
+het volk een uitstekend meester was <a id="d0e968"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e968">98</a>]</span>in de taal. Maar in Madrid hebben wij een goed en een slecht gebruik daarvan en onze hovelingen drukken zich anders uit dan
+onze burgers; onze stijl munt uit boven dien van onze tegenstanders, het bevallige van onze dictie boven de platheid in de
+hunne. Ik zal je een voorbeeld geven. Zij zouden b.v. heel gewoon zeggen: &#8220;de terzijdes verfraaien een tooneelstuk.&#8221; En wij
+zeggen, veel mooier: &#8220;de terzijdes maken schoonheid in een tooneelstuk.&#8221; Let goed op dat&#8212;maken schoonheid&#8212;Voel je daar al
+het schitterende, fijngevoelige, lieve van?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Loop heen, Fabricius, met je bevallige taal!&#8221; riep ik en hij antwoordde mij met de woorden van den aartsbisschop: &#8220;Vaarwel,
+mijnheer Gil Blas, ik wensch u een beetje meer smaak toe.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zijn goed humeur had intusschen niet geleden door mijn weinigen eerbied voor zijn geschriften. Wij ledigden onze tweede flesch,
+waarna we in een aangename stemming van tafel opstonden, om wat in het Prado te gaan wandelen. Maar wij kwamen voorbij het
+huis van een koopman in likeuren en besloten daar binnen te gaan.
+
+</p>
+<p>Gewoonlijk vindt men op zulke plaatsen een goed gezelschap. Hier waren twee zalen, waarin zich de heeren op verschillende
+wijzen vermaakten. In de eene speelde men kaart of schaakte men, in de tweede werd een levendige discussie gevoerd. Men behoefde
+niet dichterbij te komen, om te hooren, dat een onderwerp uit de metaphysica hun stof gaf tot discours. &#8220;Wat een levendigheid!
+En wat een longen!&#8221; zei mijn metgezel.
+
+</p>
+<p>&#8220;Die heeren zijn eigenlijk geboren om marktschreeuwers te worden. De meeste menschen zijn niet op hun goede plaats in de maatschappij.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar wij ons niet doof wilden laten schreeuwen, gingen wij in een hoek van de andere zaal zitten en namen het gaande en komende
+publiek op. Nunez kende die menschen bijna allen. &#8220;Almachtig! het dispuut van onze filosophen zal niet zoo gauw afgeloopen
+zijn; hier komen versche troepen; de drie mannen, die nu binnen komen zullen er <a id="d0e980"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e980">99</a>]</span>ongetwijfeld aan deelnemen. Maar zie je die twee origineelen, die daar weggaan? Dat kleine manneke met zijn taan-kleurig gezicht
+is don Julie de Villanano. Hij is een fatje, die zich meestal met honden vermaakt. Een mijner vrienden en ik gingen eens bij
+hem dineeren; wij vonden hem bezig met de stukken van een proces, waarover hij rapport moest uitbrengen, te laten rapporteeren
+door een grooten jachthond, die ze <span id="d0e982" class="corr" title="Bron: natuurlijke">natuurlijk</span> in flarden scheurde. De geestelijke, die hem vergezelt is don Ch&eacute;rubin Tonto. Hij is de grootste stommeling, die er bestaat.
+Hij heeft een geestig uiterlijk en schitterende oogen, zoodat men hem voor een knap man zou kunnen houden, maar leest men
+hem een passage voor uit een mooi boek, dan begrijpt hij er niets van.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ken je,&#8221; vroeg ik Nunez, &#8220;die twee slechtgekamde heeren, die daar stil in een hoek zitten te praten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;hunne gezichten komen mij niet bekend voor. Maar het schijnen politici te zijn, die het gouvernement
+beoordeelen. Kijk eens naar dien mijnheer, die daar heen en weer loopt. Dat is don Augustin Moreto, een jong dichter, niet
+zonder talent geboren, maar door vleiers en domme menschen bijna gek gemaakt. Daar komen nog meer schrijvers binnen! Dat zijn
+don Bernard Deslenguado en don Sebastien de Villa Viciosa. De eerste is een schrijver vol gal, die er behagen in schept om
+heel de wereld te haten en van wien niemand houdt. De andere is een goede jongen, die onlangs een comediestuk heeft geschreven,
+dat zeer goed is gegaan en dat hij heeft laten drukken om niet langer misbruik te maken van de achting van het publiek.&#8221;
+
+</p>
+<p>De leerling van Gangora wilde mij nog andere personen gaan beschrijven, maar er kwam iemand, behoorende tot het gevolg van
+den hertog de Medina Sidonia, hem zeggen: &#8220;Don Fabricius, ik zoek u, om u te zeggen dat onze meester u wel zou willen spreken.
+Hij wacht u bij hem thuis.&#8221; Nunez, die wist, dat men niet spoedig genoeg kan voldoen aan de wenschen van groote heeren, verliet
+mij <a id="d0e991"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e991">100</a>]</span>dadelijk, om zijn Mecenas te gaan bezoeken. Hij liet mij achter, verwonderd dat men hem met &#8220;don&#8221; aansprak, dat hij dus van
+adel was geworden, ten spijt van zijn vader, meester Chrysostome, den barbier.
+
+
+
+<a id="d0e993"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e993">101</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e994" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIV</h2>
+<h2 class="normal">Fabricius plaatst Gil Blas bij den graaf Galiano, een Siciliaansch edelman.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k had zooveel lust om Fabricius weer te zien, dat ik den volgenden morgen al vroeg bij hem was. Binnenkomende zei ik: &#8220;ik
+heb de eer don Fabricius te groeten, de bloem, of liever de champignon van den Asturischen adel.&#8221; Hij begon bij die woorden
+te lachen. &#8220;Heb je dus gehoord, dat men mij met &#8220;don&#8221; aanspreekt?&#8221; &#8220;Ja edele heer en u zult mij toestaan u te zeggen, dat
+ge gisteren, bij het verhaal van uw gedaanteverwisseling, het beste hebt vergeten.&#8221; &#8220;Dat stem ik toe,&#8221; zei hij, &#8220;maar waarlijk,
+dat ik dien titel heb aangenomen is minder gebeurd om mijn ijdelheid te bevredigen, dan wel om het mij tegenover anderen gemakkelijk
+te maken. Je kent de Spanjaarden; iemand is niet goed, wanneer het ongeluk wil, dat hij niet rijk is of van goede geboorte.
+Ik zie zooveel menschen,&#8212;en de duivel weet welk soort&#8212;die zich don laten noemen, dat de adel algemeen is geworden. Maar laat
+ons van dit onderwerp afstappen. Gisteravond, aan het souper bij den hertog Medina Sidonia, waar onder andere gasten ook graaf
+Galiano, een voornaam edelman van Sicili&euml; was, kwam het gesprek op belachelijke gevolgen van eigenliefde. Verheugd iets over
+dit onderwerp te hebben, waarmee ik het gezelschap kon vermaken vertelde ik de geschiedenis van de preeken. Je begrijpt wel,
+dat men den aartsbisschop hartelijk heeft uitgelachen en dat had voor jou geen kwade uitwerking. Want men beklaagde je en
+graaf Galiano, na mij eenige vragen te hebben gedaan, die ik goed beantwoordde, zooals je denken kunt, droeg mij op <a id="d0e1001"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1001">102</a>]</span>je bij hem te brengen. Hij zal je waarschijnlijk als secretaris aanstellen. Ik zou je aanraden dit aanbod niet af te slaan.
+Hij is rijk en is op het oogenblik als gezant te Madrid, om met den eersten minister, den hertog de Lerme, te confereeren
+over goederen in Sicili&euml;. Hoewel graaf Galiano een Siciliaan is, is hij zeer edelmoedig en oprecht. Je kan niet beter doen,
+dan je aan dien heer te hechten. Waarschijnlijk is hij de man, die je rijk moet maken, zooals je in Granada is voorspeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik had mij voorgenomen,&#8221; zei ik tegen Nunez, &#8220;om eerst nog wat rond te loopen, en te wachten om weer in betrekking te gaan,
+maar je spreekt over den Siciliaanschen graaf op een wijze, die mij van besluit doet veranderen. Ik wilde, dat ik al bij hem
+was.&#8221; Wij begaven ons naar den graaf, die het huis bewoonde van don Sonchez d&#8217;Avila, zijn vriend, die tijdelijk buiten vertoefde.
+
+</p>
+<p>Wij vonden op de plaats en in de gangen ik weet niet hoeveel pages en lakeien, die even smaakvolle als rijke livrei droegen
+en in de antichambre een groot aantal personen, met prachtige kleeren, maar zulke zonderlinge gezichten, dat ik een troep
+aangekleede apen meende te zien. Er zijn werkelijk gezichten, van mannen en vrouwen, waar niets aan te verhelpen is.
+
+</p>
+<p>Men kondigde don Fabricius aan, die een oogenblik later in de kamer werd binnengelaten, waar ik hem volgde. De graaf, gekleed
+in een kamerjapon, zat op een sopha en dronk chocolade. Wij groetten hem eerbiedig en hij maakte, van zijn kant, een neiging
+met het hoofd, die vergezeld ging met een zoo vriendelijken blik, dat ik mij al dadelijk voor hem voelde ingenomen. Wonderbaarlijke
+en toch gewone uitwerking die de welwillende ontvangst van grooten op ons heeft! Ze moeten ons al heel slecht ontvangen, willen
+ze ons niet bevallen.
+
+</p>
+<p>Na zijn chocolade te hebben gedronken, amuseerde hij zich eenigen tijd met een grooten aap, dien hij bij zich had en die Cupido
+heette. Hij had dat dier zeker dien godennaam gegeven, omdat hij al diens ondeugd bezat. <a id="d0e1011"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1011">103</a>]</span>Maar zijn meester was verrukt over hem en zoo ingenomen met zijn manieren, dat hij hem voortdurend in zijn armen hield. Nunez
+en ik deden alsof die aap ons zeer interesseerde. Eindelijk zei de Siciliaan: &#8220;Mijn vriend, ge kunt als een van mijn secretarissen
+bij mij in dienst treden. Uw salaris zal tweehonderd pistolen per jaar bedragen. Het is voor mij voldoende, dat don Fabricius
+u aan mij heeft voorgesteld en voor u instaat.&#8221; &#8220;Ja mijnheer,&#8221; zei Nunez, &#8220;Ik ben stoutmoediger dan Plato, die niet durfde
+instaan voor een van zijn vrienden, die hij aan Denis, den tiran, zond. Ik vrees niet mij verwijten te berokkenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bedankte door een buiging mijn vriend, den dichter van Asturi&euml;, voor zijn welwillende stoutmoedigheid. Vervolgens mij tot
+mijn nieuwen meester richtende, gaf ik hem de verzekering van mijn ijver en mijn trouw. Deze liet, zoodra hij gemerkt had,
+dat ik zijn voorstel gaarne aannam, zijn intendant roepen, met wien hij eenigen tijd zacht sprak. Vervolgens zei hij: &#8220;Gil
+Blas, ge zult later wel vernemen, welk werk ik voor u te doen heb. In afwachting daarvan moet ge mijn intendant maar volgen,
+die mijn orders, u betreffende, heeft ontvangen.&#8221; Ik gehoorzaamde, Fabricius achterlatende met den graaf en Cupido.
+
+</p>
+<p>De intendant nam mij mee naar zijn kamer en was zeer beleefd. Hij liet een kleermaker halen, die mij een uniform moest aanmeten,
+zooals de officieren droegen. Daarna zei hij: &#8220;Voor uw kamer zal ik zorgen. Hebt ge al ontbeten? Niet. Maar waarom dat niet
+gezegd? Ge zijt hier in een huis, waar men slechts behoeft te zeggen, wat men wenscht, om het te hebben. Kom, ik zal u naar
+een plaats brengen, waar het u aan niets zal ontbreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die woorden bracht hij me naar beneden, naar een soort kantoor, waar wij den hofmeester vonden, een Napolitaan, die zich
+met vijf of zes van zijn vrienden tegoed deed aan ham, ossetongen en ander gezouten vleesch, dat hem onophoudelijk noodzaakte
+om te drinken. Wij voegden ons bij hen en hielpen hen, om op de uitstekende behandeling van onzen meester te drinken. De kok
+onthaalde op zijn <a id="d0e1019"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1019">104</a>]</span>beurt drie of vier van zijn kennissen en daarbij werd de wijn niet gespaard. Ik zei bij mezelf, dat ik in een huis was, dat
+aan plundering was overgeleverd. Dat was evenwel nog niets. Ik zag slechts bagatellen in vergelijking met hetgeen ik niet
+zag.
+
+
+<a id="d0e1021"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1021">105</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1022" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XV</h2>
+<h2 class="normal">Van het werk, dat graaf Galiano in zijn huis aan Gil Blas gaf.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k ging heen om mijn goed te pakken en dat naar mijn nieuwe woning te laten brengen. Toen ik terugkwam, was de graaf aan tafel
+met verschillende heeren en den dichter Nunez, die zich met groot gemak liet bedienen en zich in de conversatie mengde. Zelfs
+merkte ik, dat hij geen woord zei, dat het gezelschap geen genoegen deed. Leve de geestigheid! als men die heeft, kan men
+alles zijn, wat men wil.
+
+</p>
+<p>Wat mij betreft, ik dineerde met de officieren, die bijna evengoed werden bediend als hun patroon. Na het eten ging ik in
+mijn kamer, waar ik begon na te denken over mijn positie en zei: &#8220;Welnu Gil Blas, nu ben je dus bij een Siciliaanschen graaf,
+wiens karakter je niet kent! Naar den schijn te oordeelen, zal je in dat huis zijn als een visch in het water. Maar je moet
+nog over niets oordeelen en je <span id="d0e1031" class="corr" title="Bron: gelukster">geluksster</span> wantrouwen, die je al zoo dikwijls heeft bedrogen. Overigens weet je nog niet, waarvoor je bestemd bent. Je meester heeft
+secretarissen en een intendant. Welke diensten zal jij hem moeten bewijzen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Onder die overdenkingen kwam een lakei mij zeggen, dat al de heeren, die bij den graaf gedineerd hadden, vertrokken waren
+en dat mijnheer mij verlangde te spreken. Ik ging naar zijn kamer, waar ik hem op een sopha weer bezig vond met zijn aap.
+
+</p>
+<p>&#8220;Kom nader Gil Blas, neem een stoel en luister naar mij. Don Fabricius heeft mij gezegd, dat ge onder andere goede hoedanigheden,
+ook deze bezit, dat ge u aan uw meester <a id="d0e1038"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1038">106</a>]</span>hecht en onomkoopbaar zijt. Die twee zaken hebben mij doen besluiten u voor te stellen bij mij te komen. Ik heb behoefte aan
+iemand, die zorgvuldig mijn belangen waarneemt en er al zijn aandacht aan wijdt om mijn goed te bewaren. Ik ben rijk, dat
+is waar, maar mijn uitgaven overschrijden ieder jaar ver mijn inkomsten. En waarom? Omdat men mij besteelt, omdat men mij
+plundert. Ik ben in mijn huis als in een bosch vol roovers. Ik verdenk mijn hofmeester en mijn intendant, dat ze het samen
+eens zijn. Ge zult me vragen, waarom ik hen niet wegjaag, als ik denk dat zij bedriegers zijn. Maar waar vind ik anderen,
+die niet van hetzelfde slag zijn? Ik moet mij er dus toe bepalen hen te laten controleeren en daarvoor heb ik u uitgekozen.
+Indien ge u goed van uw taak kwijt, kunt ge er zeker van zijn, dat ge geen ondankbare hebt gediend. Ik zal zorgen u op Sicili&euml;
+zeer goed te plaatsen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na die woorden tot mij te hebben gesproken, liet hij mij weggaan en denzelfden avond nog werd aan het geheele personeel meegedeeld,
+dat ik opper-intendant was geworden van het heele huis. De intendant en de hofmeester namen dat eerst kalm op, omdat ze dachten
+met iemand te doen te hebben, met wien ze slechts behoefden te deelen, om ongestoord hun gang te kunnen blijven gaan. Maar
+ze vonden zich reeds den volgenden dag bedrogen, toen ik hun verklaarde een vijand te zijn van alle knoeierij. Ik vroeg aan
+den hofmeester een staat van de provisie, ik bezocht de kelders, ik nam op wat er aan tafelzilver en linnen aanwezig was.
+Daarop drukte ik hun beiden op het hart zuinig te zijn met het goed van den patroon, spaarzaam in de uitgaven. En ik waarschuwde
+hen erbij, dat ik alle bedrog dadelijk ter kennis van onzen meester zou brengen.
+
+</p>
+<p>Ik bleef daar niet bij. Ik wilde een spion hebben, om te ontdekken of zij samen knoeiden. Mijn oog viel op een koksjongen,
+dien ik door verschillende beloften voor mij won en die mij zei, dat niemand mij beter op de hoogte kon brengen dan hij. Volgens
+hem waren de hofmeester en de intendant het met elkaar eens, de helft van het vleesch, <a id="d0e1044"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1044">107</a>]</span>dat men voor het huis kocht, werd iederen dag door hen verduisterd. De eerste had een dame wonen over de school van St. Thomas
+en die van de tweede woonde bij de haven. De heeren lieten iederen morgen aan hunne nimfen een mand met provisie brengen.
+De kok, op zijn beurt, zond lekkere schotels aan een weduwe in de buurt, met wie hij bevriend was en ter belooning van den
+dienst dien hij den anderen bewees, beschikte hij, evenals zij, vrij over den wijnkelder. De jongen zei me verder, dat ik
+hem den volgenden morgen om zeven uur met een mand zou kunnen zien bij de school van St. Thomas.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ben jij dus de boodschapper van die heeren?&#8221; vroeg ik. Hij antwoordde mij, dat hij zijn opdrachten kreeg van den hofmeester
+en dat een kameraad de boodschappen deed voor den intendant.
+
+</p>
+<p>Ik achtte het wel de moeite waard, om mij te gaan overtuigen van de waarheid van dit rapport en bevond mij dus den volgenden
+morgen op het aangegeven uur bij de school. Ik behoefde niet lang te wachten op mijn spion, die weldra naderde met een mand
+vol vleesch, gevogelte en wild. Ik maakte een kleinen inventaris op van een en ander en liet den jongen op de gewone wijze
+dat goed afgeven.
+
+</p>
+<p>Thuisgekomen begaf ik mij naar den meester, die in een eerste opwelling van drift zoowel den hofmeester als den intendant
+wilde wegjagen. Maar hij bepaalde zich tot het ontslag van den laatste, wiens betrekking hij mij gaf.
+
+</p>
+<p>Dus werd de betrekking van opper-intendant opgeheven korten tijd nadat ze was geschapen en eerlijk gezegd speet mij dat niet.
+Want het was toch, eigenlijk gezegd, geen eervolle betrekking, die van spion; inplaats daarvan was ik nu mijnheer de intendant,
+ik was meester van de brandkast en dat is het voornaamste. Aan die betrekking zijn altijd van die voordeeltjes verbonden,
+die iemand rijk maken op den duur, al is hij nog zoo eerlijk.
+
+</p>
+<p>Mijn Napolitaan, wien het niet aan slimheid ontbrak, die mijn ijver zag en merkte, dat ik er iederen morgen bij was wanneer
+hij vleesch inkocht en dat noteerde, bleef dezelfde <a id="d0e1056"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1056">108</a>]</span>hoeveelheid nemen, zond daarvan echter niet zooveel meer weg, maar bracht het op tafel. Daardoor werd er minder gegeten van
+andere zaken en van rechtswege behoorde het overschot van de tafel hem toe. Kon hij nu aan zijn schoone niet zooveel schotels
+vleesch meer sturen, ze kreeg er nu andere dingen voor. Langzaam en geleidelijk begon ik dien overvloed aan tafel te doen
+verminderen, waarbij ik voorzichtig moest te werk gaan, omdat bij mijn meester de zuinigheid ondergeschikt was aan zijn zucht
+naar weelde en praal.
+
+</p>
+<p>Daarbij bleef het niet. Ik vond, dat ook nu de voorraad wijn nog veel te spoedig verminderde. Wanneer mijn meester een dozijn
+heeren aan tafel had, werden er vijftig, soms zestig flesschen wijn gedronken, naar het heette. Dat verwonderde mij en ik
+raadpleegde weer mijn orakel, d. w. z. den koksjongen. Deze vertelde mij, dat er nu een nieuw verbond bestond tusschen den
+hofmeester, den kok en de lakeien, die aan tafel schonken. Alle flesschen werden half leeg in de keuken gebracht en dan onder
+hen verdeeld. Ik dreigde, dat ik de lakeien zou wegjagen, als ik weer zoo iets merkte. Mijn meester, wien ik al die zaken
+meedeelde, was zeer over mij tevreden en werd mij van dag tot dag meer genegen. Mijn koksjongen beloonde ik door hem bijkok
+te maken. Op zulke wijze vindt in een goed huis een trouwe bediende zijn weg.
+
+</p>
+<p>De Napolitaan was woedend, dat ik zoo op hem toekeek, want ik ging ook geregeld naar de markten, om op de hoogte te zijn van
+de prijzen van hetgeen hij inkocht. Ik was er van overtuigd, dat hij mij wel honderd maal op een dag vervloekte en ik begreep
+niet, dat hij den dienst van onzen meester niet verliet. Misschien maakte hij niettegenstaande alles, zijn rekening toch nog
+goed.
+
+</p>
+<p>Fabricius, dien ik nu en dan zag en wien ik vaak een en ander uit mijn betrekking vertelde, was meer geneigd om mijn gedrag
+af te keuren, dan om het te prijzen. &#8220;Wanneer je wat minder hard was voor dien hofmeester geloof ik, dat het beter voor je
+zou zijn,&#8221; zei hij. &#8220;Hoe zoo?&#8221; <a id="d0e1064"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1064">109</a>]</span>vroeg ik. &#8220;Ik kan toch niet toelaten, dat hij tien pistolen in rekening brengt voor visch, die hem maar vier heeft gekost?&#8221;
+&#8220;Waarom niet, wanneer je hetgeen er over is samen met hem deelt? &#8217;t is maar te hopen, dat je belangeloosheid eens zal worden
+beloond. Voor een verstandig man, als jij bent, vind ik, dat je dom handelt. Je bent een echte dwarskijker en ik vind, dat
+je aanleg hebt om lang knecht te zijn, want je vilt de paling niet, die je in je handen hebt. De fortuin is als een van die
+vluchtige coquettes, die iemand ontgaan, wanneer hij niet van de gelegenheid gebruik maakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik lachte om die opmerkingen van Nunez, hij lachte er zelf ook om en wilde het doen voorkomen, dat hij het niet ernstig had
+gemeend. Hij schaamde zich, mij nutteloos een slechten raad te hebben gegeven. Ik bleef vast bij mijn besluit, om altijd trouw
+en ijverig te zijn. En ik mocht zeggen, dat ik door mijn spaarzaamheid in vier maanden tijd, mijn meester een voordeel had
+bezorgd van minstens drieduizend ducaten.
+
+
+<a id="d0e1068"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1068">110</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1069" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XVI</h2>
+<h2 class="normal">Van het ongeval, dat den aap van den graaf de Galiano overkwam en van het verdriet, dat deze heer daarvan had. Hoe Gil Blas
+ziek werd en wat voor hem de gevolgen waren van zijn ziekte.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a dien tijd werd de rust, die anders in het huis heerschte op vreemde wijze verstoord door een ongeval, dat de lezers maar
+een kleinigheid zal toeschijnen, maar dat een zeer ernstige zaak werd voor de bedienden en vooral voor mij.
+
+</p>
+<p>Cupido, de aap waarvan ik gesproken heb en waarop mijn meester zoo gesteld was, wilde op zekeren dag van het eene raam in
+het andere springen, verloor daarbij zijn evenwicht, viel op de plaats en brak een been. De graaf had nog niet van het ongeluk
+gehoord, of hij begon kreten uit te stooten als een vrouw en schold in zijn woede het heele personeel uit. Het scheelde weinig
+of hij had iedereen weggejaagd. Wij waren volgens hem slordig en daardoor was het ongeluk gebeurd. Hij liet dadelijk de bekwaamste
+chirurgijns uit Madrid komen, die het beest onderzochten en verbonden en hoewel zij hem verzekerden, dat het geval niets te
+beteekenen had, noodzaakte hij een hunner bij het dier te blijven tot het geheel genezen was. Mijn meester was zoo bezorgd
+over dien aap, dat hij zelfs &#8217;s nachts een paar malen naar hem ging kijken. Maar het vervelendste was, dat het heele personeel
+en ik inzonderheid, steeds klaar moest staan voor dat verwenschte dier. Er kwam geen rust in huis, voor de aap weer zijn gewone
+sprongen kon maken. Ongelukkigerwijs werd ik ziek, doordat ik het zoo druk had gehad. De koorts <a id="d0e1078"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1078">111</a>]</span>was zoo hevig, dat ik buiten kennis was. Ik weet niet, wat men met mij deed gedurende de eerste veertien dagen, dat ik zweefde
+tusschen dood en leven. Ik weet alleen, dat mijn jeugd zich zoo krachtig verzette tegen de ziekte en misschien ook tegen de
+medicijnen, die men mij had gegeven, dat ik herstelde. Toen ik weer bij kennis kwam, was het eerste wat ik merkte, dat ik
+in een andere kamer was dan de mijne.
+
+<a id="d0e1080"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1080">112</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p109.jpg" alt="" width="459" height="609"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik wilde weten waarom, maar een oude vrouw, die mij oppaste, zei, dat de dokter streng verboden had, dat ik zou spreken. Wanneer
+men gezond is, dan lacht men gewoonlijk om die dokters, maar is men ziek, dan volgt men gewillig hunne bevelen. Ik zweeg dus,
+hoe groot mijn lust ook was, om met mijn verpleegster te spreken.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik zoo lag na te denken, kwamen er twee fatterige heertjes in mijn kamer, keurig in het fluweel gekleed. Ik dacht,
+dat het vrienden van mijn meester waren, die mij uit belangstelling kwamen bezoeken en wilde overeind gaan zitten in bed,
+maar de verpleegster drukte mij neer en zei dat het de dokter en de apotheker waren.
+
+</p>
+<p>De eerste naderde mij, voelde mijn pols, bekeek mijn gezicht en daar hij merkte, dat alles op een naderende genezing wees,
+keek hij triomfantelijk rond, alsof dit zijn werk was en zei, dat ik nog medicijnen moest gebruiken om geheel te herstellen.
+
+</p>
+<p>Hij schreef een recept en keek daarbij in een spiegel, of zijn haar wel netjes genoeg zat. Niettegenstaande den toestand,
+waarin ik verkeerde, moest ik daarom in stilte lachen. Vervolgens groette hij mij beleefd en vertrok, meer vervuld van zijn
+uiterlijk dan van gedachten aan de medicijnen, die hij mij had voorgeschreven.
+
+</p>
+<p>De medicijnen liet ik den volgenden dag uit het raam gooien en ik zei op vasten toon tegen mijn verpleegster, dat ik beslist
+eenig nieuws wilde weten over mijn meester. De oude, die vreesde een hevige emotie bij me op te wekken, wanneer ze begon te
+spreken, aarzelde, maar ik drong zoo sterk aan, dat ze eindelijk antwoordde: &#8220;Mijnheer, u hebt geen andere meester dan uzelf.
+Graaf Galiano is teruggekeerd naar Sicili&euml;.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kon het niet gelooven en toch was het de waarheid. Die mijnheer had mij den tweeden dag van mijn ziekte, toen hij vreesde
+dat ik zou sterven, laten transporteeren naar een gemeubileerde kamer, mij overlatende aan de zorg van de voorzienigheid en
+aan die van een verpleegster. Na enkele dagen had hij een bericht gekregen, dat <a id="d0e1097"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1097">113</a>]</span>hem noodzaakte naar Sicili&euml; terug te keeren. Hij had zooveel haast om te vertrekken, dat hij niet meer naar mij omzag, hetzij
+dat hij mij reeds onder de dooden waande, hetzij dat voorname personen een gebrek hebben in hun geheugen.
+
+</p>
+<p>Mijn verpleegster zei me, dat zij het was geweest, die den dokter had laten halen. Adieu voordeelige betrekking in Sicili&euml;!
+Adieu, al mijn zoete hoop. Wanneer u een groot ongeluk overkomt, zegt een paus, onderzoek uzelf dan goed en ge zult zien,
+dat het altijd gedeeltelijk aan uzelf ligt. Ten spijt van dien heiligen vader, kon ik niet inzien hoe ik thans tot mijn ongeluk
+had bijgedragen.
+
+</p>
+<p>Ik zei tot de verpleegster, dat ze mij mijn valies moest geven en zag dadelijk, dat het geopend was. Ik zuchtte: &#8220;h&eacute;laas,
+mijn dierbaar valies, mijn eenige troost! Gij zijt, zooals ik zie, in vreemde handen geweest.&#8221; De oude zei me echter, dat
+men mij niet bestolen had en dat zij mijn valies bewaakt had als haar eer. Ik vond mijn kleeren en mijn beurs, maar van de
+twee honderd zestig pistolen, die er in waren v&oacute;&oacute;r mijn ziekte, waren er niet meer dan vijftig over.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat beteekent dat?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>Ze antwoordde mij: &#8220;Niemand heeft het geld aangeraakt dan ik en ik ben er zoo zuinig mogelijk mee geweest, maar ziek zijn
+kost geld&#8221;. Ze haalde een pakje papieren uit haar zak, wel vijftien of twintig velletjes groot, waarop ze alles had genoteerd,
+wat ze had uitgegeven. Jammer van het gevogelte, dat gekocht was, toen ik buiten kennis was en aan bouillon stond er wel voor
+twaalf pistolen op de rekening. Maar het geheele bedrag van de rekening was maar dertig pistolen. Waar waren dus die honderd
+en tachtig gebleven? Bij alle heiligen verzekerde de oude, dat er niet meer dan tachtig pistolen in het valies waren geweest,
+toen ze dat van den hofmeester van den graaf had ontvangen. &#8220;Wat zegt ge? Heeft de hofmeester u mijn goed gegeven?&#8221; &#8220;Zeker
+was hij het; hij zei tegen mij: &#8220;Hier moedertje, als mijnheer Gil Blas goed in de olie gebakken <a id="d0e1107"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1107">114</a>]</span>is, moet ge niet vergeten hem op een mooie begrafenis te onthalen. Voor de kosten is er iets in dit valies!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zoo&#8217;n vervloekte Napolitaan, nu weet ik, waar het geld gebleven is. Hij heeft het gebruikt, om zich schadeloos te stellen
+voor de diefstallen, die ik hem verhinderd heb te begaan.&#8221; Intusschen was ik blij, dat de schelm mij althans nog iets had
+laten overhouden. Hoeveel reden ik ook had, om den hofmeester te verdenken, ik was toch niet altijd geheel vrij van de gedachte,
+dat misschien de bewaakster mij bestolen had. Maar dat bleef voor mij dezelfde zaak. Ik zei er niets van tegen de oude en
+zond haar drie dagen later, na haar betaald te hebben, weg.
+
+</p>
+<p>Weggaande van mij, was ze zeker den apotheker gaan waarschuwen, want die kwam al heel korten tijd daarna bij me met zijn rekening.
+Daar stonden allerlei vreemde woorden op, die ik niet kon lezen en medicijnen moesten voorstellen, die ik zou hebben geslikt,
+terwijl ik buiten kennis lag. Wij kregen verschil over de rekening, die ik tot de helft wilde verminderen. Hij verzekerde
+mij eerst plechtig, dat er geen stuiver afkon, maar hij begon te overwegen, dat ik Madrid wel eens kon verlaten en dat hij
+dan niets kreeg; dus nam hij aan, wat ik bood.
+
+</p>
+<p>Dadelijk daarna kwam de dokter. Ik betaalde hem de vele visites, die hij had gemaakt en, zeker om te toonen, dat hij zijn
+geld moeilijk verdiend had, begon hij een geleerd betoog over de gevaren, waaraan ik had blootgestaan. Hij praatte met een
+vriendelijk gezicht en gebruikte mooie woorden, maar ik begreep er zoo goed als niets van, waartoe ik trouwens ook niet mijn
+best deed.
+
+</p>
+<p>Nu dacht ik, dat ik er af was. Maar ik vergiste mij. Er kwam een chirurgijn binnen, dien ik nooit had gezien en die me zei,
+dat hij mij twee aderlatingen had gedaan. Weer moest ik dus een veer laten en mijn beurs was nu vrijwel gelijk aan een geconfiskeerd
+voorwerp.
+
+</p>
+<p>Ik begon den moed te verliezen, toen ik mij in zoo&#8217;n ellendigen toestand bevond. Bij mijn laatste meesters was ik te veel
+gewoon geraakt aan de genoegens van het leven, <a id="d0e1119"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1119">115</a>]</span>om de ontberingen zoo wijsgeerig te verdragen, als ik het vroeger had gedaan. Toch moest ik bekennen, dat ik ongelijk had
+door toe te geven aan mijn gedrukte stemming; want hoeveel keeren de fortuin mij had omgeworpen, ze had mij toch telkens weer
+opgericht.
+
+
+
+<a id="d0e1121"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1121">117</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e1122">
+<h2 class="normal">Achtste Boek</h2><a id="d0e1125"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1125">119</a>]</span><div id="d0e1126" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas heeft een goede ontmoeting en vindt een post, die hem troost voor de ondankbaarheid, die hij van graaf Galiano heeft
+ondervonden. Geschiedenis van don Valerio de Luna.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k was zoo verbaasd, gedurende dien tijd niets van Nunez te hebben gehoord, dat ik onderstelde, dat hij naar buiten moest zijn
+gegaan. Zoodra ik weer goed kon loopen, ging ik naar zijn woning en vernam daar werkelijk, dat hij sinds drie weken in Andaloesi&euml;
+was, met den hertog de M&eacute;dina Sidonia.
+
+</p>
+<p>Op een ochtend kwam Melchior de la Ronda mij in gedachten en ik herinnerde mij, dat ik hem in Granada beloofd had, om, als
+ik weer in Madrid terug was, zijn neef te gaan opzoeken. Ik besloot nog dienzelfden dag mijn belofte te vervullen. Ik informeerde
+naar het huis van don Baltazar de Zuniga en ging er heen. Ik vroeg naar mijnheer Joseph Navarro, die een oogenblik later verscheen.
+Hij ontving mij beleefd maar koud en ik vond de ontvangst geheel anders, dan ik mij had voorgesteld. Spoedig dan ook maakte
+ik aanstalten om weg te gaan en nam mij voor mijn bezoek niet te herhalen; maar plotseling zag ik hem veranderen en op levendigen
+toon riep hij: &#8220;Mijnheer Gil Blas de Santillano, neem mij als &#8217;t u blieft niet kwalijk, dat ik u zoo koel ontving. Mijn geheugen
+liet mij in den steek, ik had uw naam vergeten, maar nu herinner ik mij, dat mijn oom Melchior, dien ik vereer en liefheb
+als een vader, mij voor ruim vier maanden over u heeft geschreven. Hij vroeg mij u, wanneer wij elkaar zouden ontmoeten, te
+behandelen zooals ik zijn zoon zou doen <a id="d0e1135"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1135">120</a>]</span>en zegt mij zooveel goeds van u, dat het mij een eer zal zijn, indien ge mij uw vriendschap wilt schenken!&#8221;
+
+</p>
+<p>We raakten nu spoedig op een vertrouwelijken voet met elkaar en ik deelde hem den treurigen toestand mee, waarin ik mij bevond.
+Nauwelijks had ik uitgesproken, of hij zei: &#8220;Ik zal er voor zorgen, dat ge weer een betrekking krijgt. Kom intusschen hier
+iederen dag eten, ge hebt het dan beter, dan in een van die restauraties.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit aanbod was zeer verleidelijk voor een herstellende, die zeer slecht in het geld zat en gewoon was lekker te eten, dus
+nam ik het aan. Na verloop van veertien dagen was ik weer geheel aangesterkt en zag ik er gezond uit.
+
+</p>
+<p>Het scheen, dat de zaken van Melchior&#8217;s neef daar in huis uitstekend gingen. En hoe kon dat ook anders? Hij had drie koorden
+op zijn boog; hij was tegelijkertijd bottelier, hofmeester en chef van dienst en ik geloof, dat hij het tamelijk wel eens
+was met den intendant.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag, dat mijn vriend Joseph mij zag aankomen, om als naar gewoonte bij hem te dineeren, kwam hij mij vroolijk tegemoet
+en zei: &#8220;Gil Blas, ik heb een goede betrekking voor u. Ge zult misschien weten, dat de hertog de Lerme, onze eerste minister,
+om zich geheel aan de staatszaken te kunnen wijden, de zorg voor zijn eigen zaken heeft opgedragen aan twee personen. Zijn
+inkomsten worden ontvangen door don <span id="d0e1145" class="corr" title="Bron: Diego">Di&eacute;go</span> de Montresor en de uitgaven voor zijn huis worden gedaan door don Rodrigo de Calderone. De eerste heeft gewoonlijk twee intendanten
+onder zich en daar hij, naar ik van morgen hoorde, er een heeft ontslagen, heb ik die plaats voor u gevraagd. Don Montresor
+had geen bezwaar, na de goede getuigen, die ik van u heb gegeven. Wij zullen hem na het diner gaan opzoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zeer beleefd werd ik ontvangen en ik aanvaardde mijn ambt, dat bestond in het bezoeken van onze boerderijen, het nagaan van
+de reparati&euml;n, die daaraan moesten worden gedaan en het innen van pachten. Iedere maand maakte ik mijn rekening op en gaf
+die aan don Di&eacute;go, die ze, niettegenstaande <a id="d0e1150"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1150">121</a>]</span>al het goede, dat hij van mij had gehoord, toch sekuur nakeek. Dat deed mij genoegen, want hoe slecht ik ook door mijn vorigen
+meester was beloond geworden voor mijn eerlijkheid, toch besloot ik daarbij te volharden.
+
+</p>
+<p>Op een goeden dag vernamen wij, dat er brand was geweest op het kasteel Lermo en dat de helft ervan in asch was gelegd. Ik
+begaf mij dadelijk naar de plaats van het onheil om de schade op te nemen. Daar maakte ik een zeer nauwkeurig rapport van,
+dat mijn meester aan den hertog de Lerme liet zien. Deze was, niettegenstaande zijn leedwezen bij het vernemen van zulk een
+slechte tijding, daardoor getroffen en vroeg, wie de schrijver ervan was. Don Di&eacute;go bepaalde er zich niet toe hem dat mee
+te deelen, maar zei zooveel goeds van mij, dat zijn Excellentie het zich zes maanden later nog herinnerde, bij gelegenheid
+van een geschiedenis, die ik zal vertellen. Zonder deze was ik misschien nooit aan het hof geplaatst geworden.
+
+</p>
+<p>Er woonde destijds in de rue der Infanten een oude dame, genaamd In&eacute;sile de Cantarilla. Men wist niet zeker van welken stand
+zij was. Sommigen zeiden, dat zij de dochter was van een luiten-maker, anderen beweerden, dat de commandeur van Saint-Jacques
+haar vader was. Hoe het zij, het was een zeldzame verschijning. De natuur had haar het voorrecht gegeven, om haar leven lang
+de mannen te bekoren. De tijd, die anders de schoonheid niet spaart, scheen op de hare weinig invloed te hebben gehad. Zij
+was de afgod geweest van het vorige geslacht en nu zij 75 jaar was, werd ze aangebeden door de volgende generatie.
+
+</p>
+<p>Een heer van vijf en twintig jaar, don Valerio de Luna, een der secretarissen van den hertog de Lerme, zag In&eacute;sile en werd
+verliefd op haar. Hij vervolgde haar met allen hartstocht waartoe de jeugd in staat is. De dame, die er hare redenen voor
+had, om zijn wenschen niet te bevredigen, wist niet wat te doen om daaraan een eind te maken. Op zekeren dag echter meende
+zij het middel <a id="d0e1158"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1158">122</a>]</span>daartoe te hebben gevonden. Zij liet den jongeman in haar kabinet komen, wees hem op een pendule en zei: &#8220;Zie hoe laat het
+is! Het is heden juist vijf en zeventig jaar geleden, dat ik op dit uur in de wereld kwam. Zou ik op dien leeftijd nog aan
+liefde denken?&#8221; Maar don Valerio was niet te overtuigen en zei, dat hij haar steeds zou beminnen. Ze was zelfs genoodzaakt
+hem haar huis te ontzeggen. Hij wist echter tot haar door te dringen, begon weer te smeeken en te zuchten en wilde, toen hem
+niets anders hielp, zelfs geweld gebruiken. Nu was het te veel en de dame riep hem ontsteld toe: &#8220;Houd op, ongelukkige, weet,
+dat ik je moeder ben.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p120.jpg" alt="" width="516" height="393"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Don Valerio was ontzet door die woorden, maar een oogenblik later dacht hij, dat zij hem maar een fabeltje had verteld. &#8220;Neen,
+neen,&#8221; zei ze, &#8220;ik heb dat geheim altijd voor je verborgen gehouden, maar nu zal ik het je ontdekken, want ik word daartoe
+genoodzaakt. Het is ruim <a id="d0e1166"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1166">123</a>]</span>zes en twintig jaar geleden, dat je vader, die toen gouverneur van S&eacute;gova was, en ik elkaar liefhadden. Uit die verbintenis
+werd je geboren en je vader, die geen andere kinderen had, erkende je. Hoewel je niet wist, dat ik je moeder was, heb ik je
+altijd in stilte gadegeslagen en later al mijn invloed aangewend, om je geplaatst te krijgen bij den eersten minister. Wil
+je de natuur geen geweld aandoen, verlaat mij dan voor altijd, bespaar mij den schrik je te zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>Valerio bewaarde een somber stilzwijgen. Men zou denken, dat hij zijn hartstocht overmeesterd had, maar zich niet kunnende
+troosten, gaf hij aan zijn wanhoop toe, trok zijn degen en doorboorde zich het hart. Hij strafte zich als een andere Oedipus
+met dit verschil, dat deze zich blind maakte uit berouw over een bedreven misdaad en onze Spanjaard zich het leven benam van
+spijt, dat hij er geen bedrijven kon.
+
+</p>
+<p>Door zijn dood kwam er een post van secretaris open bij den hertog de Lerme; de minister herinnerde zich het verslag van den
+brand en het goeds, dat hij bij die gelegenheid van mij had gehoord. Dus koos hij mij om dien jongeman te vervangen.
+
+
+
+<a id="d0e1172"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1172">124</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1173" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas wordt aan den hertog de Lerme voorgesteld, die hem opneemt onder zijn secretarissen; de minister geeft hem werk en
+is tevreden over hem.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>on Di&eacute;go de Monteser bracht mij de blijde tijding. Hij zei: &#8220;Mijn vriend Gil Blas, hoewel ik je niet zonder spijt zie heengaan,
+doet het mij genoegen voor je, dat je de plaats van Valerio krijgt. Het zal je zeker gelukken daar fortuin te maken, indien
+je gehoor geeft aan twee raadgevingen: de eerste is, dat zijne excellentie de overtuiging moet hebben, dat je zeer aan hem
+bent gehecht en de tweede is, dat je trachten moet om don Rodrigo de Calderone te behagen, want die man is er in geslaagd
+een buitengewonen invloed te krijgen op zijn meester. Gelukt het je hem gunstig voor je te stemmen, dan zal je in korten tijd
+verder komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na don Di&eacute;go vriendelijk bedankt te hebben voor zijn goeden raad, vroeg ik hem: &#8220;Mijnheer, zoudt u zoo goed willen zijn, mij
+iets naders te zeggen van het karakter van don Rodrigo. Ik heb soms over hem hooren spreken en men schilderde hem dan zeer
+ongunstig af, maar men kan niet vertrouwen op het oordeel, dat het volk zich vormt van personen van het hof. Zeg mij dus,
+wat u van dien heer denkt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn meester antwoordde: &#8220;Ge doet mij daar een zeer kiesche vraag. Ik zou tegen een ander zonder aarzelen zeggen, dat hij
+een zeer net edelman is, maar ik wil openhartig met je zijn. Behalve dat ik ervan overtuigd ben, dat je bescheiden zal zijn
+in dit opzicht, wil ik je vrij over don Rodrigo spreken, omdat ik je anders eigenlijk maar <a id="d0e1184"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1184">125</a>]</span>ten halve zou hebben geraden. Je weet dan, dat hij van eenvoudig bediende is opgeklommen tot de betrekking van eersten secretaris.
+Nooit heeft men een trotscher man gezien. Hij neemt geen notitie van de beleefdheden, die men hem bewijst, tenzij dringende
+redenen hem daartoe verplichten. In &eacute;&eacute;n woord, hij beschouwt zich als een collega van den minister. Je begrijpt dus wel, welke
+houding je tegenover hem moet aannemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Laat mij maar begaan,&#8221; zei ik. &#8220;Wanneer men de gebreken kent van een man, aan wien men bevallen wil, dan moet men al heel
+onhandig zijn, om daarin niet te slagen.&#8221;
+
+</p>
+<p>We gingen daarna naar den minister, die in een groote zaal audientie gaf. Een groot aantal personen was daar aanwezig. Nadat
+wij gewacht hadden, tot ze allen waren gehoord, zei don Di&eacute;go: &#8220;Excellentie, ik breng u hier Gil Blas de Santillano, den jongeman,
+die door u in de plaats van Valerio is gekozen.&#8221; De hertog zei beleefd, dat ik hem reeds aan zich verplicht had door de bewezen
+diensten. Vervolgens liet hij mij in zijn kabinet om zich met mij te onderhouden of liever gezegd om een oordeel over mij
+te krijgen door ons gesprek. Eerst wilde hij weten, wie ik was en welk leven ik tot nu toe had geleid. Hij vroeg mij daarvan
+een oprecht verhaal. Dat was geen kleinigheid! Het ging toch niet aan, om voor een eersten minister van Spanje te liegen.
+Dus werd het een formeele biecht; alleen waar de waarheid al te naakt werd, omhulde ik haar. Aan het eind zei hij: &#8220;Ik zie,
+dat ge wel een weinig een deugniet geweest zijt, maar ge zijt er goed afgekomen. Het verwondert mij zelfs, dat ge door het
+slechte voorbeeld niet verder van den weg zijt afgeweken. Hoeveel eerlijke lieden zijn er niet, die schelmen worden, wanneer
+de fortuin hen op zulke proeven stelt! Maar bekommer u niet meer om het verledene, denk er nu slechts aan, dat ge in dienst
+zijt van den koning. Volg mij nu, dan zal ik u zeggen, waaruit uw werk bestaat.&#8221; Wij gingen in een kamer naast de zijne, waar
+op tafeltjes twintig dikke registers lagen. &#8220;Dit is de plaats, waar ge zult werken. Al die registers vormen een <a id="d0e1190"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1190">126</a>]</span>dictionnaire van de adellijke families, die in het koninkrijk en de bezittingen van Spanje wonen. Ieder boek bevat in alphabetische
+volgorde de verkorte geschiedenis van die heeren en de diensten, die hunne voorvaderen aan den staat hebben bewezen. Er wordt
+ook melding in gemaakt van hunne bezittingen, hunne levenswijze, hunne goede en slechte hoedanigheden, zoodat, als iemand
+iets komt vragen, ik met een oogopslag kan zien of hij het verdient. Om goed op de hoogte te blijven, heb ik overal correspondenten,
+die mij hunne mededeelingen inzenden, maar die brieven zijn dikwijls verward en de stijl laat vaak te wenschen over; dat moet
+alles worden veranderd, want ook de koning laat zich soms die registers geven. Ge kunt dadelijk aan dat werk beginnen. Hier
+is een groote portefeuille met ingekomen memories, die betrekking daarop hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij verliet mij daarna en ik ging aan het werk. Nadat ik een paar uren bezig was geweest, kwam hij terug en zei, dat hij mijn
+werk wilde zien. Hij scheen daar zeer tevreden over en was er nog niet mee gereed, om zijn ingenomenheid te betuigen, toen
+zijn neef, de graaf de Lemos binnenkwam. Deze moest een geheim onderhoud met hem hebben over een familie-aangelegenheid, die
+den minister toen meer bezig hield dan de zaken van den koning en waarvan ik later zal spreken.
+
+</p>
+<p>Intusschen sloeg het twaalf uur en ik wist, dat op dien tijd de secretarissen en andere ambtenaren ergens naar hunne verkiezing
+gingen eten. In een gewone restauratie kon ik nu niet meer komen; ik zocht een fijnere op, denkende aan de woorden van den
+minister, dat ik nu in dienst was van den koning. Deze woorden werden het zaad der eerzucht, dat ieder oogenblik weliger opschoot
+in mijn geest.
+
+
+<a id="d0e1196"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1196">127</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1197" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Hij verneemt, dat er aan zijn betrekking ook onaangenaamheden zijn verbonden. Van de onrust, die hem deze tijding gaf en de
+houding, die hij verplicht was aan te nemen.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k zorgde ervoor, dat de restaurateur dadelijk wist, dat ik een van de secretarissen was van den eersten minister.
+
+</p>
+<p>Op twintig passen afstands was er een hotel, waar meestal vreemde heeren logeerden, ik huurde een mooie gemeubileerde kamer
+en betaalde een maand vooruit.
+
+</p>
+<p>Daarna ging ik weer aan mijn werk. Naast mijn kabinet was een kamer, waarin twee secretarissen zaten, die alles in het net
+moesten overschrijven, wat de minister hun te copieeren bracht. Ik maakte kennis met hen en om op een vriendschappelijken
+voet te komen, noodigde ik hen &#8217;s avonds uit om met mij te soupeeren. Ik bestelde bij mijn restaurateur de beste schotels
+en den fijnsten wijn.
+
+</p>
+<p>Wij gingen aan tafel en het gesprek was meer vroolijk dan geestig, want het bleek mij al spoedig, dat mijn collega&#8217;s hunne
+plaatsen niet te danken hadden aan hun groot verstand en dat ze weinig anders kenden dan mooie ronde letters schrijven.
+
+</p>
+<p>Uit hun gesprekken bleek mij overigens, dat zij er niet zulk een groote eer in stelden in dienst te zijn van den eersten minister.
+Zij beklaagden zich over hun positie. De een zei: &#8221;&#8217;t Is nu al vijf maanden dat ik werk, zonder eenig salaris te hebben ontvangen
+en wat erger is, onze salarissen zijn niet geregeld.&#8221; De ander voegde er aan toe: &#8220;Wat mij betreft, zou ik wel ergens anders
+een betrekking willen <a id="d0e1212"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1212">128</a>]</span>zoeken, maar ik durf niet weg te loopen, noch mijn ontslag te vragen, want na alle geheimen, die ik heb overgeschreven, zou
+men mij wel eens naar een of andere gevangenis kunnen sturen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar hoe kunt ge dan leven?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>Ze antwoordden mij, dat ze, gelukkig voor hen, hun intrek hadden genomen bij een eerlijke weduwe, die hun kost en inwoning
+op crediet gaf en niet meer dan honderd pistolen per jaar daarvoor rekende.
+
+</p>
+<p>Al mijn verwachtingen waren door die mededeelingen als rook verdwenen. Ik had geen reden om te denken, dat men mij op andere
+wijze zou behandelen dan mijn collega&#8217;s en was dus weinig ingenomen met mijn betrekking, die heel wat minder soliede was,
+dan ik mij had voorgesteld en ik besloot om zeer zuinig te zijn. Het speet mij al, dat ik die heeren had meegenomen, om op
+mijn kosten te eten.
+
+</p>
+<p>Daar ik hun niets meer te drinken aanbood, scheidden wij. Zij gingen naar hun weduwe en ik naar mijn mooie kamer, die ik,
+zeer tot mijn leedwezen, had gehuurd en aan het einde van de maand weer hoopte te verlaten. Al lag ik in een heel mooi bed,
+ik kon &#8217;s nachts maar weinig slapen. Ik dacht aan den raad van Monteser en besloot mij te wenden tot don Rodrigo de Calderone.
+Daar ik gevoelde dat ik hem noodig had, was ik juist in de stemming om voor dien trotschen heer te verschijnen.
+
+<a id="d0e1222"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1222">129</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 423px"><img border="0" src="images/p127.jpg" alt="" width="423" height="608"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zijn woning grensde aan die van den minister en geleek die, wat weelderige inrichting aanging. Men had moeite onderscheid
+te vinden tusschen de meubelen van den meester en die van zijn ondergeschikte. Ik liet mij aandienen als de opvolger van don
+Valerio, wat niet verhinderde, dat ik meer dan een uur in een zijkamer moest wachten. Eindelijk werd ik toegelaten. Noch voor
+den aartsbisschop van Granada, noch voor graaf Galiano, noch zelfs voor den eersten minister was ik z&oacute;&oacute; eerbiedig verschenen,
+als voor den heer Calderone. Ik boog zoo diep mogelijk en vroeg hem zijn protectie in woorden, die ik mij later niet zonder
+schaamte herinnerde, zoo onderdanig waren ze geweest.
+
+</p>
+<p>Op een minder trotschen man zouden ze een onaangenamen indruk hebben gemaakt, maar hem waren ze welgevallig. Hij zei mij,
+tamelijk vriendelijk, dat hij geen gelegenheid voorbij zou laten gaan om mij te helpen. Na dien onwaardigen stap ging ik weer
+naar mijn bureau en begon aan mijn werk. De minister kwam dat weer zien, betuigde mij opnieuw zijn tevredenheid en sprak eenigen
+tijd met <a id="d0e1231"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1231">130</a>]</span>mij. Zijne zachtheid en welwillendheid deden mij aangenaam aan. Welk een verschil tusschen hem en Calderone!
+
+</p>
+<p>Ik ging dien middag naar een goedkoope restauratie en besloot daar iederen dag incognito te gaan eten. Ik had nog geld om
+drie maanden te leven en indien men mij na afloop van dien tijd geen salaris gaf, besloot ik het hof te verlaten. De eerste
+twee maanden deed ik zooveel mogelijk mijn best om Calderone te bevallen. Maar ik zag zoo weinig resultaat van alles wat ik
+deed, dat ik ten zijnen opzichte van gedrag besloot te veranderen. Dus bepaalde ik mij er toe, om te profiteeren van de oogenblikken,
+dat de minister zich met mij onderhield.
+
+
+
+<a id="d0e1235"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1235">131</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1236" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas wint de gunst van den hertog de Lerme, die hem een gewichtig geheim toevertrouwt.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et scheen, dat ik erin geslaagd was, mij aangenaam te maken bij den hertog, want op zekeren middag zei hij tot me: &#8220;Gil Blas,
+ik ben zeer tevreden over u, ge zijt ijverig, trouw en bescheiden. Ik geloof, dat ik u mijn vertrouwen kan schenken&#8221;. Zeer
+eerbiedig antwoordde ik: &#8220;Is het mogelijk, dat Uwe Excellentie mij met zulk een gunst zou willen vereeren? Maar die goedheid
+is groot genoeg, om mij geheime vijanden te bezorgen. Ik vrees voornamelijk de afgunst van &eacute;&eacute;n man, van don Rodrigo de Calderone&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;Van dien kant behoeft ge niets te vreezen. Ik ken Calderone, hij is van zijn jeugd af aan mij gehecht. Ik kan wel zeggen,
+dat zijn gevoelens z&oacute;&oacute;zeer overeenstemmen met de mijne, dat hij goed is voor personen die in mijn gunst staan en degenen haat,
+die mij niet bevallen. Inplaats van voor hem te vreezen, kunt ge op hem rekenen. Maar, wanneer ik u mijn vertrouwen schenk,
+moet ik u eerst een plan meedeelen. Het is noodig, dat ge daarvan onderricht zijt, om u behoorlijk te kwijten van de opdracht,
+die ik u in het vervolg zal geven. Het is al sinds lang, dat ik mijn macht overal ge&euml;erbiedigd zie. Ik heb te beschikken over
+alle ambten en voorrechten, ik mag zeggen, dat ik Spanje regeer. De fortuin kan mij niets verder schenken, maar ik wil die
+beveiligen voor de stormen, die het zouden kunnen bedreigen en het is daarom, dat ik als mijn opvolger aan het ministerie
+zou willen hebben mijn neef, den graaf de Lemos. Ik merk wel, Santillano, dat ge u verwondert. <a id="d0e1245"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1245">132</a>]</span>Het schijnt u vreemd, dat ik aan mijn neef de voorkeur geef boven mijn eigen zoon, den hertog d&#8217;Uz&egrave;de. Maar het verstand van
+den laatste acht ik te bekrompen, om mijn betrekking te vervullen en bovendien zijn we elkaar vijandig gezind. Hij heeft namelijk
+het geheim gevonden, om den koning te behagen, die van hem zijn gunsteling wil maken en dat kan ik niet dulden. De gunst van
+een vorst gelijkt op het bezit van een vrouw, die men aanbidt. Het is een geluk, waardoor men jaloersch wordt, wijl men niet
+besluiten kan met een ander te deelen, al is men ook nog zoo nauw door banden van het bloed of door vriendschap verbonden.
+
+</p>
+<p>Ik deel u hier mijn geheimste gedachten mee. Reeds heb ik getracht Uz&egrave;de bij den koning in een minder gunstig daglicht te
+stellen, maar het is mij niet gelukt en nu wil ik probeeren het over een anderen boeg te gooien. Ik wil, dat de graaf de Lemos
+van zijn kant tracht het vertrouwen te winnen van den kroonprins. Hij is diens kamerheer en heeft gelegenheid hem ieder oogenblik
+te spreken. Door die tactiek zal ik mijn neef tegenover mijn zoon stellen. Ik zal tusschen de twee neven een verdeeldheid
+in het leven roepen, die hen zal verplichten hun steun bij mij te zoeken en de behoefte die ze aan mij zullen hebben, zal
+hen aan mij onderworpen maken.
+
+</p>
+<p>Ziedaar mijn plan en daarbij heb ik uw tusschenkomst noodig. In het geheim zal ik u zenden naar den graaf de Lemos, die mij
+alles zal mededeelen, wat ik noodig heb te weten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na die mededeeling, die ik beschouwde als contant geld, had ik geen onrust meer. Ik dacht, dat er een regen van goud op mij
+zou neerdalen. Het is onmogelijk, dat de vertrouweling van een man, die het koninkrijk Spanje regeert, niet in korten tijd
+wordt overladen met rijkdommen. Vol van die zoete hoop, keek ik met een onverschillig gezicht naar mijn arme beurs, die bijna
+leeg was.
+
+
+<a id="d0e1253"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1253">133</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1254" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">Waarin men Gil Blas ziet overladen met vreugde, eer en ellende.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>en bemerkte weldra aan het hof de genegenheid, die de minister voor mij had. Hij bewees mij die in het openbaar, door mij
+te belasten met zijn portefeuille, die hij anders altijd zelf droeg, als hij naar den ministerraad ging. Mijn buren, de twee
+secretarissen, waren niet de laatsten, om mij te complimenteeren met mijn toekomstige grootheid. Ze noodigden mij uit, te
+komen soupeeren bij hunne weduwe, niet zoozeer als tegenbeleefdheid, dan wel omdat ze meenden, dat ik hen van dienst kon zijn.
+Zelfs de trotsche don Rodrigo veranderde van houding tegenover mij. Hij noemde mij nooit anders dan mijnheer de Santillano
+en was zeer beleefd tegen mij, vooral als mijn patroon er bij was. Maar ik verzeker u, dat hij niet met een idioot te doen
+had. Ik beantwoordde zijn beleefdheden te vormelijker naarmate ik hem meer haatte. Een oude hoveling zou het mij niet verbeterd
+hebben.
+
+</p>
+<p>Ik vergezelde mijn meester ook als hij naar den koning ging, dien hij gewoonlijk driemaal per dag bezocht. &#8217;s Morgens ging
+hij er heen, als de koning nog te bed lag. Hij ging dan op zijn knie&euml;n aan het voeteneinde van het bed liggen, besprak met
+Z. M. wat hij te doen had dien dag en dicteerde hem wat hij te zeggen had. Daarna ging hij weg. &#8217;s Middags keerde hij er terug,
+niet om over staatszaken te spreken, maar om allerlei nieuwtjes te vertellen, die den minister werden aangebracht door personen,
+die hij daarvoor betaalde. En eindelijk zag hij den koning &#8217;s avonds voor de derde maal, om hem rekenschap te geven van hetgeen
+<a id="d0e1263"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1263">134</a>]</span>hij dien dag had gedaan. Terwijl hij bij den koning was, bleef ik gewoonlijk in de anti-chambre.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag had ik alle reden tot ijdelheid. De koning, tot wien de hertog gesproken had over mijn stijl, was benieuwd
+daarvan een staaltje te zien. Dus moest ik een van de registers halen en den koning de eerste memorie voorlezen, die ik had
+geredigeerd. Maakte de aanwezigheid van den vorst mij eerst verlegen, die van den minister stelde mij gerust en met duidelijke
+stem las ik mijn werk voor, dat den vorst goed beviel. Hij betuigde mij zijn tevredenheid en drukte den minister op het hart
+mij verder voort te helpen.
+
+</p>
+<p>Niet minder trotsch was ik na een onderhoud, dat ik een paar dagen later had met den graaf de Lemos. Ik moest hem bezoeken
+met een brief van mijn meester, waarin deze zijn neef mededeelde, dat hij met mij kon spreken, als met iemand, die op de hoogte
+was van hunne plannen en in het vervolg als tusschenpersoon tusschen hen zou optreden. Na dien brief gelezen te hebben, bracht
+hij me in zijn kamer, waar hij tot me zei: &#8220;Daar ge het vertrouwen bezit van den hertog de Lerme, dat ge zonder twijfel verdient,
+heb ik volstrekt geen bezwaar u ook het mijne te schenken. Ik kan u dan zeggen, dat de zaken uitstekend gaan. De prins onderscheidt
+mij boven alle heeren van zijn gevolg, die beproeven hem te behagen. In een onderhoud, dat ik vanmorgen met hem had, toonde
+hij zich verdrietig, dat hij door de gierigheid van den koning geen gevolg kan geven aan de ingevingen van zijn edelmoedig
+hart. Hij beklaagde zich dat hij niet overeenkomstig zijn stand als prins kon leven. Natuurlijk heb ik met hem meegepraat,
+hem beklaagd en hem beloofd, dat ik hem morgen vroeg duizend pistolen zou brengen, in afwachting van grootere sommen, die
+ik hem kan verschaffen. Hij was zeer verheugd over mijn belofte. Ga hetgeen ik u heb meegedeeld thans aan mijn oom vertellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verliet den graaf de Lemos en bracht mijn rapport bij den minister, die mij naar Calderone stuurde, om <a id="d0e1271"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1271">135</a>]</span>duizend pistolen te vragen, die ik &#8217;s avonds aan den graaf bracht. Ik dacht: &#8220;nu is het mij duidelijk, welk een onfeilbaar
+middel de minister heeft, om in zijn onderneming te slagen. Maar hij heeft gelijk en ik geloof niet, dat zijn mildheid hem
+zal ru&iuml;neeren. &#8217;t Is gemakkelijk te raden uit wiens kist hij die schoone pistolen neemt, maar is het eigenlijk niet zooals
+het behoort, dat een vader zijn zoon onderhoudt?&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik den graaf het geld had gebracht, zei hij me bij het weggaan: &#8220;Adieu, mijn beste vertrouweling! De prins houdt nog
+al veel van vrouwen en dezer dagen zal ik daar eens nader met u over spreken. Het kan wel zijn, dat ik u binnenkort noodig
+heb.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wat een eer voor mij, dat ik ook in de galante avonturen van den erfgenaam van den troon een rol zou spelen! Ik had de prachtigste
+vooruitzichten en ik zou de gelukkigste mensch zijn geweest van de wereld indien de eerzucht mij maar behoed had voor den
+honger. Al sinds twee maanden had ik mijn mooie kamer verlaten en bewoonde ik een zeer bescheiden vertrekje. Maar dat hinderde
+mij minder, omdat ik er &#8217;s morgens vroeg uitging en alleen terugkeerde, om er &#8217;s nachts te slapen. Den geheelen dag was ik
+op mijn tooneel, d. w. z. bij den hertog. Ik speelde er een rol van grooten mijnheer; maar keerde ik &#8217;s avonds op mijn kamertje
+terug, dan bleef er niets over, dan de arme Gil Blas zonder geld en wat erger is, zonder middelen om het mij te verschaffen.
+Ik was te trotsch om aan iemand mijn nooddruft mee te deelen; ik kende niemand, die mij zou kunnen helpen dan Joseph Navarro
+en tot hem durfde ik mij niet wenden, omdat ik hem in den laatsten tijd sedert ik aan het hof kwam te veel had verwaarloosd.
+Ik was verplicht geweest mijn goed stuk voor stuk te verkoopen; alleen het hoognoodige aan kleeren had ik overgehouden. Naar
+de restauratie ging ik niet meer, omdat ik het niet kon betalen. Wat ik dan deed, om te blijven bestaan? Ik zal het u zeggen.
+Iederen morgen werd er in ons bureau <a id="d0e1277"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1277">136</a>]</span>voor ontbijt brood gebracht en een beetje wijn. Dat was alles, wat de minister ons liet geven en daarvan leefde ik op den
+dag. &#8217;s Avonds ging ik meestal naar bed, zonder te hebben gesoupeerd.
+
+</p>
+<p>Zoo was de toestand van een man, die aan het hof schitterde en die meer beklaagd moest worden dan benijd. Dat ellendige leven
+kon echter niet lang meer duren en ik besloot er met den hertog de Lerme over te spreken, zoodra zich de gelegenheid zou aanbieden.
+Gelukkig deed zich die voor in het Escuriaal, waar de koning en de prins eenige dagen later heengingen.
+
+
+
+<a id="d0e1281"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1281">137</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1282" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Hoe Gil Blas zijn armoede kenbaar maakte aan den hertog de Lerme; op welke wijze deze daarna met hem handelde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>anneer de koning op het Escuriaal was, werd iedereen vrijgehouden, zoodat ik daar mijn armoede niet voelde. De minister was
+gewoon &#8217;s morgens vroeg op te staan en op een morgen nam hij me mee naar den tuin, om eenige papieren met hem door te lezen.
+Hij beval mij te gaan zitten als een man, die met het papier op zijn knie&euml;n aan het schrijven is terwijl hijzelf een papier
+in zijn hand hield, waaruit hij z.g. las. Het had den schijn of we ernstig bezig waren terwijl we inderdaad allerlei kletspraatjes
+hielden. Want daar was Z. Excellentie niet afkeerig van. Wij zaten op een bank, toen twee eksters in de boomen boven ons hoofd
+begonnen te vechten en daarbij zulk een spektakel maakten, dat het onze aandacht trok. &#8220;Ik zou wel eens willen weten, waarover
+de strijd loopt,&#8221; zei de hertog. &#8220;Excellentie<span id="d0e1289" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; zei ik, &#8220;uw nieuwsgierigheid brengt mij een Indische fabel in gedachten, die ik gelezen heb bij Pilpay of een anderen fabeldichter.&#8221;
+De minister vroeg mij hoe die fabel luidde en ik vertelde hem:
+
+</p>
+<p>&#8220;Er heerschte in oude tijden in Perzi&euml; een goede koning, die echter niet verstandig genoeg was, om zijn staten zelf te regeeren
+en de zorg daarvan overliet aan zijn grootvizier. Die minister, Atalmuc genaamd, was een buitengewoon wijs man. Hij regeerde
+in vrede en verstond de kunst, om het koninklijk gezag tegelijkertijd te doen respecteeren en bemind te maken. De onderdanen
+hadden in <a id="d0e1294"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1294">138</a>]</span>dien vizier, die trouw bleef aan den vorst, een goeden vader. Altamuc had onder zijn secretarissen een jongen man uit Cachemir,
+genaamd Z&eacute;angir, die zijn gunsteling was. Hij praatte gaarne met hem, nam hem mee op jacht en deelde hem zelfs zijn geheimste
+gedachten mee. Op een dag, dat ze samen in een bosch jaagden, hoorde de vizier twee raven, die op een boom krijschten en hij
+zei tot zijn secretaris: &#8220;ik zou wel eens willen weten, wat die vogels elkaar nu in hun taal zeggen.&#8221; Z&eacute;angir antwoordde:
+&#8220;Ik ben in staat om aan uw verlangen te voldoen, want een oude derwisch heeft mij de taal van de vogels geleerd. Indien u
+wilt, zal ik die vogels beluisteren en u woord voor woord herhalen, wat ik hen heb hooren zeggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De vizier stemde erin toe. Z&eacute;angir naderde de vogels en scheen oplettend te luisteren. Terugkomende zei hij tot zijn meester:
+&#8220;Wilt u wel gelooven, dat wij het onderwerp van hun gesprek uitmaken?&#8221; De minister riep: &#8220;Dat is niet mogelijk! En wat zeiden
+ze dan wel?&#8221; &#8220;Een van hen,&#8221; hernam de secretaris, &#8220;heeft gezegd: daar ziet ge nu den grootvizier Atalmuc, dien arend, die
+met zijn vleugelen Perzi&euml; bedekt als een nest en onafgebroken waakt over het welzijn van het land. Om een weinig ontspanning
+te hebben bij zijn zwaar werk, jaagt hij thans in dit bosch met zijn getrouwen Z&eacute;angir. Wat is die secretaris gelukkig, een
+meester te hebben, die zoo goed voor hem is! Zacht wat, zacht wat! viel de andere raaf hem in de rede. Prijs het geluk van
+dien jongen man niet te veel! &#8217;t Is waar, Atalmuc is familiair met hem, vereert hem met zijn vertrouwen en ik twijfel er zelfs
+niet aan, of hij heeft het voornemen hem later een goede betrekking te geven, maar voor dien tijd zal Z&eacute;angir van honger zijn
+gestorven. Die arme jongen woont op een klein kamertje, waar hem het noodigste ontbreekt. In &eacute;&eacute;n woord, hij leidt een ellendig
+leven, zonder dat iemand aan het hof het merkt. De grootvizier geeft zich niet de moeite naar zijn omstandigheden te informeeren,
+hij is hem genegen, maar laat hem aan armoede ten prooi.&#8221;
+<a id="d0e1298"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1298">139</a>]</span></p>
+<p>Hier hield ik met spreken op en keek den hertog de Lerme aan, die mij glimlachend vroeg, welken indruk dat verhaal op Atalmuc
+maakte en of hij niet beleedigd was door de stoutmoedigheid van den secretaris. &#8220;Neen, Excellentie,&#8221; antwoordde ik, een weinig
+van mijn stuk gebracht door die vraag, &#8220;de fabel zegt integendeel, dat hij hem met weldaden overlaadde.&#8221; &#8220;Dat is gelukkig,&#8221;
+hernam de hertog op ernstigen toon; &#8220;er zijn ministers, die het niet goed zouden vinden, wanneer men hun de les las. Maar,&#8221;
+voegde hij er aan toe, het onderhoud afbrekende en opstaande, &#8220;ik geloof, dat de koning mij al wacht.&#8221; Hij ging met groote
+stappen naar het paleis, zonder verder met mij te spreken en naar het scheen zeer slecht gestemd door mijn Indische fabel.
+
+</p>
+<p>Ik ging naar het vertrek, waar de twee secretarissen-copi&iuml;sten werkten, want zij waren ook meegegaan op reis. &#8220;Wat is er,
+mijnheer de Santillano?&#8221; vroegen zij, toen ze mij zagen, &#8220;u ziet er zoo bedrukt uit! Is er iets onaangenaams voorgevallen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was te veel vervuld van de slechte uitwerking van mijn verhaal, om hun mijn verdriet te verbergen, dus deelde ik mee, wat
+er was gebeurd. Een van hen zei: &#8220;Ge hebt wel reden om u te beklagen, de minister neemt soms zulke dingen verkeerd op.&#8221; De
+ander voegde eraan toe: &#8220;Dat is maar al te waar. Maar wilt ge beter behandeld worden dan een van de secretarissen van kardinaal
+Spinoza werd? Die man had in de vijftien maanden, dat hij werkte, niets ontvangen en nam op zekeren dag de vrijheid zijn meester
+iets te vragen om van te leven. &#8220;Het is billijk,&#8221; zei de kardinaal, &#8220;dat ge betaald wordt. Hier hebt ge een mandaat waarop
+u bij den schatmeester duizend ducaten zullen worden uitbetaald. Maar van dit oogenblik af heb ik uw diensten niet meer noodig.&#8221;
+De secretaris zou zich er over getroost hebben, dat hij werd ontslagen, indien hij zijn duizend ducaten had kunnen ontvangen
+en elders een betrekking zoeken; maar het huis van den kardinaal verlatende, wachtte hem een gerechtsdienaar op, die hem naar
+<a id="d0e1305"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1305">140</a>]</span>den toren van S&eacute;govia bracht, waar men hem lang gevangen hield.&#8221;
+
+</p>
+<p>Deze historie verdubbelde mijn vrees. Ik meende, dat ik verloren was, verweet mijzelf, dat ik niet langer geduld had gehad,
+dat het veel beter zou zijn geweest mijn dieet maar voort te zetten en dat ik maar liever van honger had moeten sterven.
+
+</p>
+<p>Indien ik nog eenige hoop had behouden, dan ontnam mijn meester mij die in den namiddag. Hij was zeer ernstig, en sprak tegen
+mij uit de hoogte, wat mij een doodelijke onrust gaf. Den nacht bracht ik zeer onrustig door; de spijt over al mijn vervlogen
+illusies en de vrees staatsgevangen te worden gemaakt, deden mij niets als klagen en zuchten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag was het de crisis. De hertog liet mij in den morgen roepen. Ik kwam zijn kamer binnen, bevende als een misdadiger,
+die zijn vonnis afwacht.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano,&#8221; zei hij, een papier toonende, dat hij in de hand had, &#8220;neem dit mandaat....&#8221; Ik huiverde bij het woord mandaat,
+en dacht: o, Hemel, de kardinaal Spinoza. Het rijtuig van <span id="d0e1315" class="corr" title="Bron: Segovia">S&eacute;govia</span> staat klaar. De schrik greep mij zoo aan, dat ik den minister in de rede viel, mij aan zijne voeten wierp en meer kermde
+dan sprak: &#8220;Excellentie, ik vraag u zeer nederig om mijn stoutmoedigheid te verschoonen. De noodzakelijkheid heeft mij er
+toe gebracht, u mijn armoede mede te deelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De hertog kon niet nalaten te lachen, toen hij mij zoo ontdaan zag en zei: &#8220;Wees bedaard, Gil Blas. Hoewel je door mij je
+behoeftige omstandigheden mede te deelen, mij er een verwijt van hebt gemaakt, dat ik daarin niet voorzien heb, neem ik je
+dit niet kwalijk. De fout blijft bij mij, dat ik je niet gevraagd heb, hoe je leefde. Maar om die te herstellen, geef ik je
+hierbij een mandaat voor vijftienhonderd ducaten, die je zullen worden uitbetaald bij den koninklijken schatmeester. Dat is
+niet alles, ik beloof je ieder jaar dezelfde som. En wanneer soms rijke en edelmoedige menschen je zullen vragen hun diensten
+te bewijzen, <a id="d0e1320"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1320">141</a>]</span>verbied ik je niet ten hunnen gunste met mij te spreken&#8221;.
+
+</p>
+<p>Verrukt over die woorden wilde ik wel de voeten kussen van den minister, die weer op zijn gewonen familiairen toon tegen mij
+begon te spreken. Hij zei me, dat hij eens had willen zien hoe ik die verandering zou opnemen en dat hij daarom op koelen
+toon tegen mij was gaan spreken; daardoor was hij opnieuw overtuigd geworden, dat ik zeer aan hem was gehecht.
+
+
+
+<a id="d0e1324"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1324">142</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1325" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Van het gebruik, dat hij van zijn vijftienhonderd ducaten maakte; van de eerste zaak, waarin hij zich mengde en welk voordeel
+die voor hem opleverde.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>en volgenden dag keerde de koning naar Madrid terug. Ik ging eerst naar den schatmeester, waar mij de som, genoemd in het
+mandaat, dadelijk werd uitbetaald.
+
+</p>
+<p>Het zou een wonder zijn als een arme slokker er niet van in de war raakte, wanneer hij plotseling van de armoede in de weelde
+komt. Dadelijk verliet ik mijn kleine kamer die goed genoeg was voor secretarissen, die der vogelen taal niet verstonden en
+huurde voor die tweede maal het mooie appartement, dat toevallig leegstond. Daarna liet ik mij nieuwe kleeren aanmeten, kocht
+linnengoed en wat ik verder noodig had.
+
+</p>
+<p>Ik meende ook, dat ik niet buiten een lakei kon en verzocht Vincent Florero, mijn hospes, mij er een te bezorgen. De meeste
+vreemdelingen, die bij hem kwamen logeeren, huurden een Spaanschen knecht en dus kwamen zich vele lakeien, die buiten betrekking
+waren, in het hotel presenteeren. De eerste, dien ik zag, was een jongen met een zoo zacht en vroom uiterlijk, dat ik hem
+niet wilde hebben; ik meende Ambrosius de Lamela te zien. &#8220;Ik houd niet,&#8221; zei ik tegen Florero, &#8220;van knechts, die er zoo deugdzaam
+uitzien. Ik ben eens opgelicht geworden door zoo een.&#8221;
+
+</p>
+<p>De tweede beviel mij beter. Ik deed hem vragen, die hij vlug en geestig beantwoordde. Hij scheen aanleg te hebben voor intriges
+en zoo iemand moest ik juist hebben. Dus nam ik hem aan en dat berouwde mij niet, hij bleek <a id="d0e1338"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1338">143</a>]</span>al spoedig een goede aanwinst te zijn. Daar de hertog mij toegestaan had ten gunste van personen te spreken, aan wie ik diensten
+zou kunnen bewijzen, had ik een jachthond noodig, die zulk wild voor mij kon opsporen en dat was juist iets voor Scipio, zoo
+heette mijn lakei. Hij kwam uit den dienst van dona Anna de Guevara, de min van den prins, waar hij zich in dat talent geoefend
+had, omdat die dame haar invloed aan het hof ook op die wijze aanwendde.
+
+</p>
+<p>Zoodra ik Scipio zei, dat ik in staat was om gunsten te verkrijgen van den koning, ging hij aan het werk en den volgenden
+dag zei hij: &#8220;Mijnheer, ik heb een goede ontdekking gedaan. Er is in Madrid een jong edelman uit Granada aangekomen, genaamd
+don Roger de Rada. Voor een eerezaak zoekt hij de protectie van den hertog de Lerme en hij is bereid om te betalen voor het
+genoegen, dat men hem zal doen. Ik heb met hem gesproken. Hij was eerst van plan zich te wenden tot don Rodrigo de Calderone,
+wiens invloed men hem heeft genoemd. Maar ik heb hem daarvan afgebracht, door te zeggen dat deze zijn diensten met zwaar goud
+liet betalen, terwijl gij voor de uwe tevreden waart met een behoorlijk bewijs van erkentelijkheid. Indien uw financieele
+toestand het u veroorloofde, heb ik gezegd, dat ge zelfs wel zonder dat bereid zoudt zijn om de edelmoedige en belanglooze
+ingevingen van uw hart te volgen. Om kort te gaan, ik heb z&oacute;&oacute; met hem gesproken, dat hij morgen vroeg bij u komt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel Scipio,&#8221; zei ik, &#8220;hebt ge nu al zaken gedaan? Ik bemerk daaruit, dat ge geen nieuweling zijt in dat vak. Het verwondert
+mij alleen maar, dat ge er niet rijker door zijt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat moet u niet verbazen&#8221;, antwoordde hij. &#8220;Ik houd ervan om het geld te laten rollen. Sparen kan ik niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Roger de Rada kwam werkelijk bij mij. Ik ontving hem met beleefdheid, gemengd met zekeren trots. &#8220;Mijnheer, voor ik mij
+verbind om u van dienst te zijn, moet ik eerst de zaak kennen, welke u naar het hof voert, want ze <a id="d0e1348"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1348">144</a>]</span>zou van dien aard kunnen zijn, dat ik er niet met den eersten minister over zou kunnen spreken. Vertel mij dus alles en wees
+overtuigd, dat ik levendig belang stel in uw aangelegenheden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Gaarne,&#8221; antwoordde hij, &#8220;zal ik u een uitvoerig en oprecht verhaal doen van mijn lotgevallen.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1352"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1352">145</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1353" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Verhaal van Don Roger de Rada.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>on Anastasio de Rada, een edelman uit Granada, leefde gelukkig in de stad Antequerre, met dona <span id="d0e1360" class="corr" title="Bron: Est&eacute;phania">Est&eacute;fania</span>, zijn vrouw, die deugdzaam, zacht en buitengewoon schoon was. Zij beminden elkaar teeder. Hij was van natuur jaloersch en
+hoewel hij volstrekt geen redenen had te twijfelen aan den trouw van zijn vrouw, was hij niet vrij van ongerustheid. Hij had
+vernomen, dat een geheime vijand zijn eer belaagde en wantrouwde daarom al zijn vrienden, uitgezonderd don Huberto de Hordal&egrave;s,
+die als neef van <span id="d0e1363" class="corr" title="Bron: Est&eacute;phania">Est&eacute;fania</span> vrij in zijn huis verkeerde en die de eenige was, dien hij had moeten wantrouwen.
+
+</p>
+<p>Don Huberto echter werd verliefd op zijn nicht en niettegenstaande hun bloedverwantschap en de vriendschap, die don Anastasio
+voor hem voelde, bekende hij haar dat. De dame was verstandig en inplaats van een sc&egrave;ne te maken, die noodlottige gevolgen
+zou hebben gehad, onderhield zij haar neef met zachtheid over het onbehoorlijke van zijn gedrag en sprak daarbij zoo ernstig,
+dat hij wel overtuigd moest worden, dat zijn hoop ijdel was. Hij liet zich echter niet ontmoedigen, ja hij had zelfs de onbeschaamdheid,
+om haar op een goeden dag te willen dwingen zijn wenschen te bevredigen. Op strengen toon dreigde ze hem toen zijn vermetelheid
+door don Anastasio te zullen doen straffen. Dit maakte hem bang, hij beloofde niet meer van liefde te zullen spreken en, afgaande
+op die belofte, vergaf zij het gebeurde.
+
+</p>
+<p>Don Huberto, die een zeer slecht karakter had, zon op wraak, nu hij zijn hartstocht niet bevredigd zag. Hij wist, <a id="d0e1370"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1370">146</a>]</span>dat don Anastasio jaloersch was en vormde nu een plan zoo slecht als een snoodaard het maar bedenken kan. Op een avond, dat
+hij met hem in den tuin wandelde, zei hij op treurigen toon: &#8220;Waarde vriend, ik kan niet langer leven zonder u mededeeling
+te doen van een geheim, dat ik u niet zou ontdekken, indien ik niet wist, dat uw eer u meer waard is dan uw rust. De band
+van vriendschap, welke tusschen ons bestaat, gedoogt niet te verbergen, wat er bij u gebeurt. Bereid u er op voor een mededeeling
+te ontvangen, die u evenzeer zal verrassen als leed doen. Ik moet u treffen op uw meest gevoelige plaats.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik begrijp u al,&#8221; viel don Anastasio hem in de rede, &#8220;uw nicht is mij ontrouw geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik erken haar niet meer als mijn nicht,&#8221; hernam Huberto met een schijnheilig gezicht. &#8220;Ik verloochen haar en zij is onwaardig
+om uw vrouw te zijn.&#8221; &#8220;Martel mij niet langer en spreek, wat heeft Est&eacute;fania gedaan?&#8221; riep de ongelukkige man.
+
+</p>
+<p>&#8220;Zij heeft u verraden. Ge hebt een medeminnaar, dien ze in het geheim ontvangt. Zijn naam kan ik u niet noemen, want hij is
+in de duisternis van den nacht kunnen ontkomen, zonder dat gezien kon worden, wie hij was. Al wat ik weet, is dat ze u bedriegt,
+dat is een feit, waarvan ik zeker ben. &#8217;t Is onnoodig u er meer van te zeggen. Ik merk, dat ge verontwaardigd zijt, dat men
+uw liefde op zulke wijze beantwoordt en dat ge op wraak zint. Ik kan dat begrijpen. Denk er niet aan wie het slachtoffer is.
+Toon aan de heele stad, dat er niets is, dat gij niet kunt offeren aan uw eer.&#8221;
+
+</p>
+<p>De verrader stookte op zulk een wijze den te lichtgeloovigen echtgenoot tegen zijn onschuldige vrouw op en hij schilderde
+in zulke levendige kleuren de beleediging, die don Anastasio heette te zijn aangedaan, dat deze in woede besloot om zijn ongelukkige
+vrouw te dooden. Hij wachtte tot de bedienden sliepen en ging toen naar zijn vrouw, die zich gereed maakte om naar bed te
+gaan. Zonder te denken aan de schande, die hij over zijn eerlijke familie bracht, <a id="d0e1380"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1380">147</a>]</span>zonder zelfs medelijden te gevoelen met het kind van zes maanden, dat zijn vrouw onder het hart droeg, naderde hij zijn slachtoffer
+en zei op woedenden toon: &#8220;Ellendige, je moet sterven. Je hebt niet meer dan een oogenblik om te leven, dat mijn goedheid
+je nog laat om voor het heil van je ziel te bidden, want ik wil niet dat je je ziel zult verliezen, zooals je je eer hebt
+verloren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl hij die woorden sprak, trok hij zijn dolk. De doodelijk verschrikte vrouw wierp zich op de knie&euml;n en smeekte: &#8220;Wat
+is er? Welke redenen tot ontevredenheid heb ik gegeven? Waarom wil je mij dooden? Indien ge mij van ontrouw verdenkt, is daar
+geen <span id="d0e1384" class="corr" title="Bron: rede">reden</span> voor!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, neen! Ik ben maar al te zeker van je verraad. De personen, die mij gewaarschuwd hebben, zijn te vertrouwen. Huberto....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O!&#8221; viel zij hem in de rede. &#8220;Vertrouw Huberto niet. Hij is minder je vriend, dan je denkt. Geloof hem niet, als hij mij
+beschuldigd heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zwijg, ellendige. Juist door kwaad te spreken van Huberto, vermeerder je mijn overtuiging van je schuld. Je wilt hem verdacht
+maken, omdat hij mij op je slecht gedrag heeft gewezen. Maar dat is overbodig!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar wordt toch kalm,&#8221; smeekte zij, &#8220;geef mij ten minste tijd om te spreken!&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij wilde toesteken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Houd op, barbaar! Denk aan het kind, dat nog niet geboren is, aan je eigen bloed. Je kan zijn beul niet worden, zonder hemel
+en aarde schande aan te doen. Mijn dood vergeef ik je, maar die van het kind zal rechtvaardiging eischen!&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Anastasio stiet zijn dolk in haar rechterzijde. Zij viel dadelijk neer. Hij dacht, dat ze dood was, ging het huis uit
+en verdween uit Antequerre.
+
+</p>
+<p>De ongelukkige vrouw bleef eenigen tijd als levenloos op den grond liggen en begon toen ze weer tot bezinning kwam om hulp
+te roepen. De bedienden snelden toe, er werd een dokter gehaald en deze verklaarde de wond niet <a id="d0e1403"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1403">148</a>]</span>voor levensgevaarlijk. Zij herstelde en bracht na drie maanden een kind ter wereld. Die zoon, mijnheer Gil Blas, ziet ge hier
+voor u.
+
+</p>
+<p>Hoewel de kwaadsprekende wereld gewoonlijk de deugd van een vrouw niet spaart, respecteerde ze die van mijn moeder en dit
+bloedig tooneel werd in de stad beschouwd als de waanzinnige daad van een jaloersch echtgenoot. Men kende hem algemeen als
+een zeer heftig man. Huberto de Hordal&egrave;s begreep wel, dat zijn nicht vermoedde, dat hij het was geweest, die haar man tot
+razernij had gebracht; hij gevoelde zich half gewroken en zag haar niet meer.
+
+</p>
+<p>Uit vrees u te vervelen, zal ik u niet spreken van mijn opvoeding, maar mij ertoe bepalen u mee te deelen, dat mijn moeder
+er voornamelijk op aandrong, dat ik goed schermen zou leeren. In de beroemdste zalen van Granada en <span id="d0e1409" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> heb ik daar onderricht in gehad. Zij wachtte met ongeduld het tijdstip af, dat ik mijn degen met dien van Huberto zou kunnen
+meten en deelde mij, toen ik achttien jaar was alles mee, wat er gebeurd was. U kunt begrijpen, welk een indruk dat verhaal
+op mij maakte. Dadelijk zocht ik Hordal&egrave;s, daagde hem uit, en na een lang gevecht bracht ik hem drie doodelijke steken toe.
+
+</p>
+<p>Don Huberto, die zijn einde voelde naderen, vestigde zijn laatste blikken op mij en zei, dat hij den dood, dien ik hem gaf,
+beschouwde als een gerechte straf voor de misdaad, die hij had begaan tegenover de eer van mijn moeder. Hij stierf na vergiffenis
+te hebben gevraagd aan den hemel, aan don Anastasio, <span id="d0e1414" class="corr" title="Bron: Estephanie">Est&eacute;fania</span> en mij. Ik achtte het niet geraden, om naar huis terug te keeren, trok de bergen over en kwam in Malaga, waar ik plaatsing
+vond op een oorlogsschip, dat ging kruisen.
+
+</p>
+<p>Al spoedig was er gelegenheid om ons te onderscheiden. We ontmoetten bij het eiland Albouran een zeeroover, die ter hoogte
+van Carthagena een rijk beladen Spaansch schip had genomen. Wij vielen hem aan en maakten ons meester van de twee schepen,
+waar we tachtig Christenen op vonden, die als slaven werden meegevoerd naar Barbarije. <a id="d0e1419"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1419">149</a>]</span>De wind was gunstig en we bereikten spoedig, bij Granada, de kust.
+
+</p>
+<p>Toen wij onderzochten uit welke streken de bevrijde slaven afkomstig waren, deed ik die vraag aan een man met een zeer goed
+uiterlijk, die ongeveer vijftig jaar oud kon zijn.
+
+</p>
+<p>Hij antwoordde mij zuchtend dat hij uit Antequerre kwam. Door dat antwoord voelde ik mij bewogen en hij scheen dat te merken.
+Ik zei, dat ik ook van die plaats kwam en vroeg of ik zijn naam mocht weten. Hij antwoordde: &#8220;Helaas, &#8217;t is mij een nieuwe
+smart aan uw verlangen te voldoen. &#8217;t Is achttien jaar geleden dat ik Antequerre heb verlaten, waar men zich mij wel niet
+dan met afschuw zal herinneren. Ge hebt zelf misschien wel eens van mij hooren spreken. Ik heet don Anastasio de Rada&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;Gerechte hemel,&#8221; riep ik uit. &#8220;Dan zijt gij mijn vader&#8221;. Geheel ontdaan riep hij: &#8220;Zou het mogelijk zijn, dat gij het ongelukkige
+kind zijt, dat door uw moeder nog onder het hart werd gedragen, toen ik haar aan mijn woede opofferde?&#8221; Ik antwoordde: &#8220;Ja,
+vader, ik ben het kind, dat de deugdzame <span id="d0e1427" class="corr" title="Bron: Estephania">Est&eacute;fania</span> ter wereld bracht, drie maanden na dien rampzaligen nacht, waarin ge haar badende in haar bloed achterliet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Anastasio wachtte niet tot ik uitgesproken had; hij wierp zich in mijn armen en dankte met tranen in de oogen den hemel,
+dat mijn moeder was gered geworden. Daarop vroeg hij mij, hoe de onschuld van zijn vrouw aan het licht was gekomen. Na hem
+te hebben meegedeeld, dat niemand daaraan ooit had getwijfeld en dat iedereen wist hoe vlekkeloos haar gedrag altijd was geweest,
+vertelde ik hem van het verraad van Huberto en van de bekentenis, die deze mij stervende had gedaan. Zoodra wij aan land kwamen,
+wilde mijn vader met mij naar Antequerre gaan. Ik verliet met hem het oorlogsschip, kocht te Adra twee muilezels en wij gingen
+op reis. Onderweg vertelde hij mij al zijn avonturen en ik luisterde daarnaar met levendige <a id="d0e1432"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1432">150</a>]</span>belangstelling. Na verscheidene dagen kwamen wij midden in den nacht in Antequerre aan.
+
+</p>
+<p>Ge kunt u de verrassing voorstellen van mijn moeder, toen ze den man, dien ze voor altijd verloren had gewaand en die haar
+op zoo wonderlijke wijze was teruggegeven, wederzag. Hij vroeg haar in berouwvolle woorden vergiffenis voor zijn barbaarschheid.
+Inplaats van een moordenaar zag ze in hem slechts den man, dien de hemel haar had gegeven; zoo heilig is de naam echtgenoot
+voor een deugdzame vrouw.
+
+</p>
+<p>De vreugde mij weer te zien was bij mijn moeder vermengd met vrees. Ze wist, dat de zuster van Hordal&egrave;s haar broeder wilde
+wreken en niets onbeproefd liet, om mij te laten opsporen. Daardoor vertrok ik nog dienzelfden nacht en kom nu aan het hof,
+om te trachten gratie te krijgen, waarvoor ik den steun noodig heb van den eersten minister, welken ik door uw bemiddeling
+hoop te krijgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De dappere zoon van don Anastasio had zijn verhaal ge&euml;indigd; ik beloofde, dat ik zijn zaak aan den minister zou voordragen,
+wiens hulp ik wel durfde verzekeren.
+
+</p>
+<p>Denzelfden dag reeds sprak ik over de zaak met den minister, die zich bereid verklaarde don Roger te ontvangen en hem zei:
+&#8220;Don Roger, ik ken de zaak, die u tot ons heeft gevoerd, Santillano heeft mij die uitvoerig verteld. Wees gerust, ge hebt
+niets gedaan, wat niet te verontschuldigen is. Voornamelijk aan ridders, die hun beleedigde eer hebben gewroken, verleent
+de koning gaarne gratie. Voor den vorm moet ge u in de gevangenis begeven, maar uw verblijf daar zal niet van langen duur
+zijn. Gij hebt in Santillano een goed vriend, die zich met het overige zal belasten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Door mijn zorgen werd de gratie hem spoedig verleend. Binnen tien dagen kon deze nieuwe T&eacute;l&eacute;machus zijn Ulysses en P&eacute;n&eacute;lope
+gaan terugvinden. Had hij geen beschermer en geen geld gehad, dan zou hij minstens een jaar in de gevangenis hebben moeten
+blijven. Ik trok uit den bewezen dienst niet meer dan honderd pistolen, maar ik was nog geen Calderone en versmaadde het kleine
+niet.
+
+
+<a id="d0e1444"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1444">151</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1445" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Door welke middelen Gil Blas in korten tijd een aanzienlijk fortuin maakte en welke airs hij aannam.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>ie zaak had mij smaak erin gegeven en ik gaf Scipio tien pistolen, om hem aan te moedigen tot nieuwe opsporingen. Zijn talenten
+in dit opzicht heb ik reeds geroemd. De tweede klant, die hij mij aanbracht, was een boekdrukker, die een werk van een confrater
+had nagedrukt en op wiens uitgave beslag was gelegd. Voor driehonderd ducaten wist ik hem te helpen, het beslag te doen opheffen
+en hem te vrijwaren voor een zeer groote boete. Na den boekdrukker kreeg ik met een koopman te doen. Een Portugeesch schip
+was in handen gevallen van een zeeroover uit Barbarije en vervolgens weer genomen door een oorlogsschip uit Cadix. Het twee
+derde gedeelte van de koopwaren, waarmee het beladen was geweest, behoorde aan een koopman uit Lissabon, die ze opeischte
+en nu aan het hof te Madrid een beschermer kwam zoeken. Ik interesseerde mij voor die zaak en ontving vierhonderd pistolen.
+
+</p>
+<p>Daarna hielp ik een drogist, die het privilege wilde hebben, om gedurende tien jaren zekere drankjes in alle steden van Spanje
+te verkoopen, met uitsluiting van alle anderen d. w. z. dat anderen die in deze plaatsen niet zouden mogen verkoopen. Voor
+tweehonderd pistolen kreeg hij uitsluitend recht om de wereld met zijn waar te bedriegen.
+
+</p>
+<p>Ik ondervond de waarheid van het gezegde, dat de eetlust al etende komt. Van den minister had ik zoo gemakkelijk de vier gunsten
+verkregen, waarvan ik hierboven sprak, dat ik niet aarzelde hem een vijfde te vragen. Een <a id="d0e1456"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1456">152</a>]</span>ridder uit Calatrava bood mij duizend pistolen aan, indien ik hem gouverneur kon maken van de stad Vera, bij Granada.
+
+</p>
+<p>De minister begon te lachen, toen ik met die zaak bij hem aankwam en zei: &#8220;Mijn vriend Gil Blas, het schijnt dat de lust om
+uw naasten te helpen zeer groot bij u is. Zoolang het slechts kleinigheden betrof, heb ik daar niet zoo op gelet, maar wanneer
+het om grootere zaken gaat, zult ge u in &#8217;t vervolg moeten tevreden stellen met de helft van het profijt en mij de andere
+moeten geven. Ge kunt u niet voorstellen, welk een kosten ik moet maken en wat ik noodig heb om mijn stand met waardigheid
+op te houden. Niettegenstaande mijn belangeloosheid, waarvoor ik overal bekend ben, kan ik toch niet zoo onvoorzichtig zijn,
+om mijn persoonlijke belangen over het hoofd te zien&#8221;.
+
+</p>
+<p>Dit gesprek zette mij nog meer aan om op den ingeslagen weg voort te gaan. Indien het mogelijk was geweest, zou ik graag overal
+hebben laten publiceeren, dat zij die gunsten van het hof verwachtten, zich slechts tot mij hadden te wenden. Ik ging den
+eenen kant uit en Scipio den anderen. Gouverneurs werden er door mij gemaakt, <span id="d0e1462" class="corr" title="Bron: ridderorders">ridderordes</span> verleend, in den adelstand verheven. Eenige goede avonturiers werden in slechte edellieden veranderd door uitstekende adelbrieven.
+Ook de geestelijkheid wilde ik van mijn weldaden doen genieten. Maar ik moest mij bepalen tot de kleinere posten, de grootere
+van bisschoppen en aartsbisschoppen waren het terrein van Calderone. De personen, die wij kozen, waren natuurlijk niet altijd
+de bekwaamste en de beste en wij wisten wel, dat men ons in Madrid niet onbesproken liet, maar wij troostten ons als gierigaards
+met het gezicht van het goud.
+
+</p>
+<p>Isocrates heeft gelijk, dat hij de onmatigheid en de dwaasheid de trouwe metgezellen noemt van de rijken. Toen ik dertigduizend
+ducaten bijeen had en kans zag om misschien nog tienmaal meer te krijgen, meende ik voor de wereld op meer waardige wijze
+mijn positie als vertrouweling van den eersten minister te moeten ophouden. <a id="d0e1467"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1467">153</a>]</span>Ik huurde een groot huis, meubileerde het keurig, kocht een rijtuig, stelde een koetsier aan en drie lakeien en daar het rechtvaardig
+is, om zijn oude bedienden te bevorderen, verhief ik Scipio tot de driedubbele waardigheid van kamerdienaar, secretaris en
+intendant. Het toppunt was voor mij, dat de minister goedvond, dat mijn personeel livrei droeg. Het scheelde weinig, of ik
+had mij verbeeld een bloedverwant van den hertog te zijn. Ik stelde mij in het hoofd, dat ik daar misschien wel voor doorging,
+of misschien gehouden werd voor een van zijn bastaards, wat ik als een groote eer zou hebben beschouwd.
+
+</p>
+<p>Het voorbeeld volgende van mijn meester, wilde ik ook bezoek ontvangen. Ik belastte Scipio met de zorg een uitstekenden kok
+voor mij te zoeken en vulde mijn kelder met de fijnste wijnen. Iederen avond kwamen er nu hoofd-ambtenaren van het ministerie
+bij mij soupeeren. Scipio had ik het recht gegeven, om in zijn verblijf zijn kennissen op mijn kosten te onthalen. Hij hielp
+mij om geld te verdienen en verstond ook uitstekend de kunst om het weer uit te geven. Dat schaadde mij echter niet, want
+ik zag van dag tot dag mijn fortuin toenemen.
+
+</p>
+<p>Mijn ijdelheid verlangde alleen nog maar om Fabricius getuige te doen zijn van dit weelderige leven. Ik twijfelde er niet
+aan, of hij was terug uit Andaloesi&euml; en om mij het genoegen te geven hem te verrassen, liet ik hem een anoniem briefje toekomen,
+waarin ik hem meedeelde, dat een heer uit Sicili&euml; hem te soupeeren vroeg. Ik gaf hem den dag, het uur en de plaats aan, waar
+hij zich moest bevinden. De plaats van samenkomst was bij mij. Nunez kwam en was buitengewoon verbaasd, dat ik de vreemde
+heer was, die hem had uitgenoodigd. Ik zei: &#8220;Ja, mijn vriend, ik ben meester in dit huis, ik houd een equipage, een goede
+tafel en heb bovendien een brandkast.&#8221; &#8220;Hoe is het mogelijk!&#8221; riep hij, &#8220;dat ik je terug zie in zooveel weelde. Wat ben ik
+blij, dat ik je die betrekking heb bezorgd bij graaf Galiano! Ik zeide je wel, dat hij een edelmoedig man was en dat het je
+wel goed zou gaan bij <a id="d0e1473"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1473">154</a>]</span>hem. Je hebt zeker den wijzen raad gevolgd, dien ik je heb gegeven en den hofmeester de vrije hand gelaten. Ik wensch je er
+hartelijk geluk mee. Wanneer de intendanten in groote huizen zoo voorzichtig zijn, worden ze niet rijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik liet Fabricius zich er eerst op beroemen, zooveel hij wilde, dat hij mij die plaats bij graaf Galiano had bezorgd; om zijn
+vreugde te temperen, deelde ik hem daarna mee, met welke bewijzen van dankbaarheid die heer mijn diensten had beloond.
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar ik vergeef den Siciliaan zijn ondankbaarheid. Ik heb eerder reden, om mij er over te verheugen, dan te beklagen, want
+als de graaf niet zoo slecht met mij had gehandeld, zou ik nu in zijn dienst zijn in Sicili&euml; en misschien in een onzekere
+positie. In &eacute;&eacute;n woord ik zou niet de vertrouweling zijn van den hertog de Lerme.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nunez was zoo levendig getroffen door die laatste woorden, dat hij de eerste oogenblikken niet kon spreken. &#8220;Heb ik goed gehoord?
+Heb je het vertrouwen van den eersten minister?&#8221; &#8220;Ja, ik deel dat met don Rodrigo de Calderone en naar alle waarschijnlijkheid
+zal ik het ver brengen.&#8221; &#8220;Waarlijk, mijnheer de Santillano,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik bewonder u. Ge zijt bekwaam om alle posten
+te vervullen. Wat een talenten vereenigt gij in u! Overigens mijnheer, moet ik u zeggen, dat ik mij zeer verheug in uw voorspoed.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Loop naar den duivel, Nunez, met dat mijnheer spelen. Laat ons familiair zijn als vroeger.&#8221; Hij antwoordde mij: &#8220;Je hebt
+gelijk, ik moet je niet met andere oogen aanzien, omdat je rijk geworden bent. Maar, om je eerlijk de waarheid te zeggen,
+was ik eigenlijk verblind geworden door het verhaal van je gelukkig lot. Nu echter zie ik weer niemand anders in je dan mijn
+vriend Gil Blas.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ons onderhoud werd gestoord door de komst van vijf of zes ambtenaren van het ministerie. &#8220;Mijne heeren,&#8221; zei ik, Nunez voorstellende,
+&#8220;gij zult vanavond soupeeren met don Fabricius, die verzen maakt, koning Numa waardig en proza schrijft, zooals geen ander.&#8221;
+Ongelukkig voor hem, <a id="d0e1485"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1485">155</a>]</span>bekommerden die heeren zich al heel weinig om de po&euml;zie. Zij namen nauwelijks notitie van hem en of hij al trachtte door allerlei
+geestige gezegden hunne aandacht te trekken, het baatte hem niet. Hij was daardoor zoo verontwaardigd, dat hij plotseling
+in stilte verdween. Mijn gasten zetten zich aan tafel, zonder zelfs te informeeren, waar hij was gebleven.
+
+</p>
+<p>Toen ik den volgenden morgen wilde uitgaan, kwam de dichter uit Asturi&euml; mijn kamer binnen. &#8220;Ik vraag je verontschuldiging,
+mijn vriend, dat ik gisteren zoo ongemerkt ben weggegaan, maar eerlijk gezegd, voelde ik mij slecht op mijn plaats onder je
+gasten. Ik kan niet begrijpen, dat een zoo verlicht man als jij, genoegen kan vinden in zulk gezelschap. In het vervolg zal
+ik je ander en beter brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat zal mij genoegen doen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en ik vertrouw in deze zaak geheel op je smaak.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Doe dat gerust, ik beloof je de meest geniale geesten. Over eenige oogenblikken zullen mijn vrienden samenkomen, om een glaasje
+likeur te drinken; ik zal hen opzoeken en uitnoodigen, dan kunnen ze zich vrijhouden, want er is een wedstrijd om hen te dineeren
+en te soupeeren te hebben. Zoo vermakelijk zijn zij.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met deze woorden verliet hij mij en &#8217;s avonds, toen het tijd was voor het souper, kwam hij terug met zes schrijvers, die hij
+mij onder allerlei lofliederen den een na den ander voorstelde. Naar zijn woorden te oordeelen, overtroffen deze schoone geesten
+die van Griekenland en Itali&euml;. Hij zei, dat hunne werken verdienden gedrukt te worden in gouden letters. Ik ontving de heeren
+zeer beleefd en putte mij uit in betuigingen van hulde, want dat slag menschen is ijdel.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik niet aan Scipio gezegd had, dat het maal rijkelijk moest zijn, had hij, wetende wie zijn gasten waren, gezorgd voor
+uitbreiding van het personeel.
+
+</p>
+<p>Eindelijk zetten wij ons in vroolijke stemming aan tafel. Mijn po&euml;ten begonnen het onderhoud door over zichzelf te <a id="d0e1499"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1499">156</a>]</span>praten en zichzelf te prijzen. Midden onder het souper begon ieder een stuk van zichzelf voor te dragen. De een zei een sonnet
+op, een ander declameerde een tragische sc&egrave;ne en een derde leverde critiek op een comedie. Een vierde wilde een ode van Anacreon
+voorlezen, vertaald in zeer slechte Spaansche verzen. Hij werd in de rede gevallen door een van zijn confraters, die zei,
+dat hij onjuiste uitdrukkingen bezigde. De schrijver van de vertalingen gaf dat niet toe en er ontstond een dispuut, waaraan
+al de groote geesten deelnamen. De meeningen waren verdeeld, de partijen wonden zich op, men begon elkaar verschillende voorwerpen
+van de tafel naar het hoofd te gooien. Maar het werd nog erger, de heeren stonden van tafel op en begonnen elkaar met de vuisten
+te slaan. Fabricius, Scipio, mijn lakeien en ik hadden moeite hen van elkaar af te trekken. Toen zij van elkaar waren gescheiden,
+verlieten ze mijn huis als een herberg, zonder mij de minste verontschuldiging te maken over hunne onbeleefdheid.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p154.jpg" alt="" width="514" height="329"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu,&#8221; zei ik tot Nunez, &#8220;roem je dat soort van gasten <a id="d0e1507"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1507">157</a>]</span>nu nog zoo? Ik heb dan maar liever met mijn ambtenaren te doen. Spreek mij maar niet meer van schrijvers en dichters.&#8221; Hij
+antwoordde mij: &#8220;Ik zal wel oppassen je andere te presenteeren. De heeren, die je gezien hebt zijn nog de redelijkste.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1509"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1509">158</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1510" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">De zeden van Gil Blas bederven aan het hof geheel. Van de opdracht die de graaf de Lemos hem gaf en in welke intrige die heer
+en hij zich wikkelden.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen het bekend werd, dat ik zoo in de gunst stond bij den hertog de Lerme, had ik spoedig een soort hofhouding. Alle morgens
+bevonden zich in mijn antichambre veel menschen. Twee soorten kwamen er bij me: personen, die mij betaalden om voor hen gunsten
+aan den minister te vragen en anderen, die mij kwamen smeeken en voor wie ik gratis doen moest wat zij vroegen. De eersten
+waren zeker aangehoord en geholpen te worden, de tweeden werden meestal dadelijk afgescheept, ofwel ik liet hen zoolang wachten,
+dat ze hun geduld verloren. Voor ik aan het hof kwam, was ik goedhartig en medelijdend, maar daar kent men geen medegevoel
+en ik werd hard als een keisteen. Van genegenheid voor mijn vrienden was geen sprake meer. De wijze, waarop ik Joseph Navarro
+behandelde, is daar een bewijs van.
+
+</p>
+<p>Deze Navarro, aan wien ik zooveel verplichting had en die eigenlijk de eerste oorzaak was van mijn fortuin, kwam op zekeren
+dag bij mij. Na vele vriendschapsbetuigingen, die ik gewoonlijk van hem hoorde wanneer wij elkaar aantroffen, verzocht hij
+mij aan den hertog de Lerme zekere betrekking te vragen voor een vriend van hem, iemand die zeer bekwaam was en goed, maar
+een betrekking moest hebben om te bestaan. Joseph voegde er aan toe: &#8220;Daar ik uw goedhartigheid ken, twijfel ik er niet aan,
+of ge zult met genoegen dien man helpen; hij zal u er steeds dankbaar voor blijven.&#8221; Dat wilde dus met andere <a id="d0e1519"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1519">159</a>]</span>woorden zeggen, dat ik er niets voor zou krijgen. Hoewel ik weinig zin in de zaak had, liet ik dat niet blijken, en ik beloofde
+hem, dat ik mijn best zou doen en dat zijn vriend op die betrekking kon rekenen.
+
+</p>
+<p>Met die verzekering ging Joseph voldaan naar huis. Maar de man, dien hij had aanbevolen, kreeg die betrekking niet. Ik gaf
+haar aan een ander, die mij duizend ducaten daarvoor had geboden. Aan die som gaf ik de voorkeur boven alle dankbaarheid en
+betuigingen daarvan. Toen ik Joseph later zag zei ik: &#8220;Wel Navarro, wat is het jammer, dat ge te laat zijt gekomen, om mij
+over die betrekking te spreken. Calderone is mij voor geweest en heeft die plaats al begeven. Het spijt mij buitengewoon,
+dat ik u geen beter nieuws kan meedeelen.&#8221; Joseph geloofde mij en wij scheidden als vrienden, maar ik geloof, dat hij later
+de waarheid ontdekte, want hij kwam niet meer bij mij. Inplaats van er berouw over te hebben, dat ik op zulk een wijze een
+goeden vriend had bedrogen, deed het mij genoegen. Behalve dat de diensten, die hij me vroeger had bewezen mij hinderden,
+vond ik, dat het voor iemand van mijn positie aan het hof eigenlijk niet paste, om met een hofmeester om te gaan.
+
+</p>
+<p>Het is lang geleden, dat ik het laatst over den graaf de Lemos heb gesproken; laat ons thans tot dien heer terugkeeren. Nu
+en dan zag ik hem; ik had hem de duizend pistolen gebracht, waarvan ik hierboven vertelde. Later bracht ik hem op bevel van
+zijn oom den hertog nog duizend. De graaf de Lemos wilde dien dag een lang onderhoud met mij hebben. Hij zei mij, dat hij
+zijn doel volkomen had bereikt en dat hij de eenige vertrouweling was geworden van den prins. Vervolgens belastte hij mij
+met een zeer eervolle taak, waarop hij mij reeds eenigszins had voorbereid. &#8220;Vriend Santillano, er moet nu gehandeld worden.
+Spaar niets om een jeugdige schoonheid te zoeken, die waardig is om den prins te amuseeren. Gij hebt verstand en ik behoef
+u er niets meer van te zeggen. Span al uw krachten in en wanneer ge een gelukkige ontdekking <a id="d0e1525"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1525">160</a>]</span>zult gedaan hebben, kom mij dan waarschuwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik beloofde den graaf mijn best te zullen doen; ik was wel niet op de hoogte van dit soort werk maar het kon niet zoo moeilijk
+zijn waar het immers door zoo veel menschen gedaan wordt. Ik had weinig routine in die zaken, maar twijfelde niet, of Scipio
+zou mij kunnen helpen. Dus liet ik hem bij mij komen en zei: &#8220;Mijn vriend, ik heb je iets op te dragen. Weet je wel, dat te
+midden van de gunsten van de fortuin, ik voel, dat mij iets ontbreekt.&#8221; Hij viel mij in de rede. &#8220;Ik raad gemakkelijk wat
+het is, ge hebt behoefte aan een schoone nimf, die u verstrooi&iuml;ng geeft. Het is te verwonderen, dat gij in de kracht van uw
+leven er niet een hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Glimlachend zei ik: &#8220;Mijn vriend, ik bewonder je vlugheid van verstand. Ja, ik wil een ma&icirc;tresse hebben en jij moet die voor
+mij zoeken. Maar ik waarschuw je vooruit, dat ik zeer moeilijk ben te voldoen in dat opzicht. Ik moet een mooi en aardig meisje
+hebben, dat niet van slechte zeden is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat ge wenscht is wel een weinig zeldzaam, maar wij zijn hier in een stad waar alles te vinden is, en dus heb ik hoop spoedig
+te slagen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Werkelijk zei hij me na drie dagen: &#8220;Ik heb een schat ontdekt, een jonge dame, genaamd Catalina, van goede familie en verrukkelijk
+schoon. Ze woont samen met een tante, in een kleine woning, waar ze zeer netjes leven van hare inkomsten, die niet groot zijn.
+Zij hebben een soubrette in dienst, die mij bekend is en mij verzekerd heeft, dat hoewel haar deur voor iedereen gesloten
+is, ze die wel zou willen openen voor een rijken en beleefden galant, mits die, om schandaal te vermijden, bereid is, om alleen
+&#8217;s nachts te komen. Ik heb met de soubrette over u gesproken, ze zou dat aan de dames overbrengen en mij morgen het antwoord
+brengen op een afgesproken plaats.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is goed. Als die vrouw met wie je gesproken hebt je maar niets heeft wijs gemaakt!&#8221; &#8220;Neen, neen, ik heb bij de buren
+gevraagd en naar alles wat ik hoorde is senora <a id="d0e1537"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1537">161</a>]</span>Catalina precies wat gij <span id="d0e1539" class="corr" title="Bron: verlangd">verlangt</span>, d.w.z. een Dana&euml; bij wie gij den Jupiter moogt gaan spelen ten koste van een gouden regen van pistolen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 421px"><img border="0" src="images/p159.jpg" alt="" width="421" height="704"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag kwam de dienstbode aan Scipio <a id="d0e1548"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1548">162</a>]</span>zeggen, dat haar meesteres mij &#8217;s nachts wilde ontvangen. Tusschen elf en twaalf uur ging ik er heen. De soubrette ontving
+mij zonder licht en nam mij bij de hand, om mij naar een nette zaal te geleiden, waar de dames keurig gekleed mij <span id="d0e1550" class="corr" title="Bron: afwachten">afwachtten</span>. Ze stonden op en groetten mij beleefd, ik meende dames van deftigen stand te zien. De tante, die senora Mencia heette, trok
+hoewel zij nog schoon was, minder mijn aandacht. Men kon alleen maar haar nicht aanzien, die me een godin toescheen. Indien
+men haar nauwkeurig bekeek, had men misschien kunnen zeggen, dat zij geen volmaakte schoonheid was, maar ze was zoo gracieus
+en zoo pikant dat mannenoogen in haar geen gebreken konden zien.
+
+</p>
+<p>Het was of mijn zinnen verstoord waren. Ik vergat, dat ik daar slechts gekomen was als tusschenpersoon en sprak namens mijzelf,
+als hartstochtelijk verliefd man.
+
+</p>
+<p>Om mij te doen bedaren, zei de tante: &#8220;Mijnheer de Santillano, ik zal eerlijk met u spreken; na het goeds, dat ik van u heb
+gehoord, heb ik besloten u te ontvangen maar bedenk wel, tot nu toe heb ik mijn nicht in afzondering opgevoed. Gij zijt om
+zoo te zeggen de eerste, aan wiens blikken ik haar blootstel. Indien gij haar waardig oordeelt om uw echtgenoote te worden,
+dan zal ons dat een eer zijn. Gij moet beslissen of ge haar dien prijs waardig keurt, goedkooper krijgt ge haar niet.&#8221; Dit
+onverhoedsche schot verschrikte het liefdegodje, dat juist een pijl zou afzenden.
+
+</p>
+<p>Dat voorstel van een huwelijk bracht mij weer tot mijn volle bewustzijn. Ik werd plotseling weer de trouwe agent van den graaf
+de Lemos en veranderend van toon, antwoordde ik senora Mencia: &#8220;Mevrouw, uw oprechtheid bevalt mij en ik wil die navolgen.
+Welke positie ik ook aan het hof bekleed, ik ben toch de onvergelijkelijke Catalina niet waardig. Ik heb voor haar een schitterende
+partij ter beschikking en bestem den prins van Spanje voor haar.&#8221;
+
+</p>
+<p>De tante zei op koelen toon: &#8220;Het is voldoende, indien <a id="d0e1561"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1561">163</a>]</span>gij de hand van mijn nicht weigert. Het is niet noodig daaraan een ongepaste aardigheid toe te voegen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mevrouw!&#8221; riep ik uit, &#8220;het is geen aardigheid, ik ben zeer ernstig, ik heb in opdracht een dame te zoeken, die waard is
+met geheime bezoeken van den prins te worden vereerd en ik vind die in uw huis.&#8221;
+
+</p>
+<p>Senora Mencia was zeer verwonderd die woorden te vernemen en ik merkte, dat ze haar goed bevielen. Ze meende echter eenigszins
+terughoudend te moeten zijn, en antwoordde dus: &#8220;Wanneer ik u goed heb begrepen, ben ik verplicht u te zeggen, dat ik het
+volstrekt niet zou toejuichen, indien mijn nicht de <span id="d0e1567" class="corr" title="Bron: maitresse">ma&icirc;tresse</span> werd van een prins. Mijn deugd verzet zich tegen dat denkbeeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik viel haar in de rede: &#8220;Ge praat van deugd als een burgervrouw. Men moet die zaken niet beschouwen van een moreel standpunt.
+Dat is al het schoone eraan ontnemen. Men moet ze bezien met verrukking: aanschouw den erfgenaam der monarchie aan de voeten
+van de gelukkige Catalina. Stel u voor, dat hij haar aanbidt en overlaadt met geschenken. Bedenk, dat hij haar misschien een
+held zal doen geboren worden, die den naam zijner moeder onsterfelijk zal maken met den zijne.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel de tante niets liever wilde dan wat ik voorstelde, veinsde zij nog niet te kunnen besluiten en Catalina, die niets
+liever wilde dan den prins reeds bij zich te hebben, wendde onverschilligheid voor. Dat gaf mij aanleiding om mijn batterijen
+opnieuw te openen, totdat senora Mencia zich bereid verklaarde tot overgave van de vesting op de volgende voorwaarden: <span class="letterspaced">primo</span>, dat, wanneer de prins van Spanje na mijn rapport een nachtelijk bezoek zou brengen, ik daarvan aan de dames mededeeling
+zou komen doen beneven van den nacht, welken hij daarvoor zou uitkiezen. <span class="letterspaced">Secundo</span>, dat de prins de dames zou bezoeken als een gewone galant en slechts vergezeld door den graaf de Lemos en mij.
+
+</p>
+<p>Na die overeenkomst waren de dames zoo vriendelijk mogelijk tegen mij. Ik waagde zelfs eenige kleine familiariteiten, <a id="d0e1582"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1582">164</a>]</span>die niet al te slecht werden ontvangen en toen ik afscheid nam omhelsde zij mij uit eigen beweging met alle mogelijke liefkoozingen.
+Het is iets merkwaardigs<span id="d0e1584" class="corr" title="Niet in bron">,</span> de gemakkelijke intimiteit tusschen bewerkers van liaisons en de vrouwen, die ze noodig hebben; men zou hebben gezegd, als
+men mij weg had zien gaan, dat ik gelukkiger was geweest dan inderdaad het geval was.
+
+</p>
+<p>De graaf de Lemos was buitengewoon verheugd, toen ik hem vertelde, dat ik een ontdekking had gedaan, zoo goed als hij maar
+wenschen kon. Ik vertelde hem zooveel van Catalina, dat hij lust kreeg haar te zien. Ik bracht hem bij haar den volgenden
+nacht en hij moest toestemmen, dat ik zeer gelukkig was geweest. Hij zei de dames, dat hij er niet aan twijfelde, of de prins
+zou zeer voldaan zijn over de schoone, die voor hem was bestemd en dat zij van haar kant reden had om tevreden te zijn met
+zulk een minnaar, dat de prins edelmoedig was, goedhartig en zacht. Eindelijk verzekerde hij, dat hij daar verschijnen zou
+zooals zij het wenschte, zonder opzien en zonder gevolg.
+
+</p>
+<p>Wij gingen daarop terug naar het huis van den graaf en hij verzocht mij den volgenden dag zijn oom op de hoogte te brengen
+van dit avontuur en hem nog duizend pistolen te vragen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag gaf ik den hertog de Lerme een nauwkeurig verslag van wat er gebeurd was. Ik verborg hem slechts &eacute;&eacute;ne zaak,
+ik sprak hem niet van Scipio; ik gaf mijzelf de eer van de ontdekking van Catalina, want men geeft zichzelf graag van alles
+de eer bij groote heeren.
+
+</p>
+<p>De minister maakte mij zijn compliment en zei op schertsenden toon: &#8220;Het verheugt mij waarlijk, mijnheer Gil Blas, dat ge
+bij al uw andere talenten ook nog dat bezit, om schoonheden te ontdekken. Wanneer ik er soms eens een mocht noodig hebben,
+zult ge zeker wel goed vinden, dat ik mij tot u wend.&#8221; &#8220;Excellentie, ik bedank u voor uw woorden, maar u zult mij toestaan
+te zeggen, dat ik er eenig bezwaar tegen zou maken, om u dergelijke genoegens te verschaffen. Don Rodrigo is al zoolang daarmee
+belast, <a id="d0e1595"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1595">165</a>]</span>dat het onrechtvaardig zou zijn hem dat voorrecht te ontnemen.&#8221; De hertog glimlachte om mijn antwoord en vroeg of zijn neef
+geen geld noodig had voor deze zaak. Ik deelde hem mee, dat ik in opdracht had hem daarvoor duizend pistolen te vragen. De
+minister antwoordde: &#8220;Ge kunt ze hem brengen, zeg hem dat hij ze niet moet sparen en dat hij tegemoet komt aan alle onkosten,
+die de prins zou willen maken.&#8221;
+
+
+<a id="d0e1597"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1597">166</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1598" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XI</h2>
+<h2 class="normal">Van het geheime bezoek en van de geschenken, die de prins aan Catalina gaf.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>adelijk ging ik vijfhonderd dubbele pistolen brengen aan den graaf de Lemos. Deze zei: &#8220;Ge komt, of ge geroepen waart; ik
+heb met den prins gesproken en deze brandt van verlangen om Catalina te zien. Reeds vannacht zal hij in stilte het paleis
+verlaten en haar bezoeken. Die zaak is beklonken en mijn maatregelen zijn daarvoor reeds genomen. Waarschuw dus de dames en
+geef haar het geld. Ze moeten weten, dat het geen gewone minnaar is, dien ze zullen ontvangen. Daar gij hem met mij zult vergezellen,
+moet ge maken, dat ge vanavond in zijn slaapkamer zijt. Ik oordeel het &#8217;t beste, dat wij uw rijtuig nemen. Zorg dus, dat het
+omstreeks twaalf uur in de omgeving van het paleis gereed staat.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dit gesprek ging ik naar de dames. Ik zag Catalina niet; men zei, dat zij rustte.
+
+</p>
+<p>Dus sprak ik alleen met senora Mencia. &#8220;Mevrouw, neem mij als &#8217;t u blieft niet kwalijk, dat ik in uw huis verschijn, maar
+ik kon het onmogelijk vermijden. Ik moet u meedeelen, dat de prins vannacht zal komen en hier heb ik een offerande, die hij
+naar den tempel zendt, opdat de godheid hem gunstig gezind zal zijn. Zooals u ziet heb ik u niet in een slechte zaak betrokken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zij bedankte mij daarvoor en vroeg mij vervolgens, of de prins ook van muziek hield, waarop ik haar antwoordde, dat hij daar
+dol op was.
+
+</p>
+<p>&#8220;Des te beter! Het doet mij een zeer groot genoegen, dat ge mij dit zegt, want mijn nicht heeft <a id="d0e1613"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1613">167</a>]</span>een stem als een nachtegaal, speelt verrukkelijk luit en danst prachtig.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Almachtig!&#8221; riep ik uit. &#8220;Wat een volmaaktheid! Een enkel van die talenten is voldoende voor een meisje, om haar fortuin
+te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat aldus de weg was bereid, wachtte ik tot het uur, waarop ik naar den prins moest gaan. Ik gaf mijn koetsier bevel om
+in te spannen en reed eerst naar den graaf de Lemos, die me zei, dat de prins om zich gemakkelijker van elk gezelschap te
+kunnen ontdoen, een lichte ongesteldheid had voorgewend. De graaf liet mij bij het paleis achter. Ik moest zoolang wachten,
+dat ik begon te gelooven, dat onze minnaar een anderen weg had gekozen of den lust verloren had, Catalina te zien; alsof prinsen
+ooit dit soort verlangens verloren voordat ze bevredigd waren! Eindelijk verschenen twee mannen, die mij aanspraken. Toen
+ik hen herkend had namen beiden in het rijtuig plaats en ik ging op den bok zitten bij den koetsier, om hem den weg te wijzen.
+Op vijftig pas afstand van het huis liet ik stilhouden en wij liepen naar de deur, die bij onze nadering werd geopend en achter
+ons gesloten.
+
+</p>
+<p>Wij bevonden ons eerst in dezelfde duisternis, waarin ik den eersten keer was geweest; wel had men nu aan een van de muren
+een kleine lamp gehangen, maar die gaf bijna geen licht. Dat alles diende om het avontuur aantrekkelijker te maken voor onzen
+held, die levendig getroffen werd door het zien van de dames in de zaal, waar het heldere licht van een zeer groot aantal
+kaarsen een scherpe tegenstelling vormde met de duisternis daarbuiten. De dames waren zeer smaakvol gekleed.
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu, prins!&#8221; zei de graaf de Lemos, &#8220;zou men u wel het genoegen kunnen verschaffen twee bevalliger dames te zien dan deze
+twee?&#8221; &#8220;Inderdaad&#8221;, was het antwoord, &#8220;ik behoef niet te denken, dat ik mijn hart weer zal meenemen bij mijn vertrek. Ik zou
+het aan de tante verliezen, als de nicht er niet was.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na deze voor een tante zoo vleiende woorden, maakte <a id="d0e1625"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1625">168</a>]</span>hij allerlei complimentjes aan de nicht, die hem zeer geestige antwoorden gaf.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 351px"><img border="0" src="images/p167.jpg" alt="" width="351" height="647"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Daar het aan personen, die bij een onderhoud van geliefden een rol spelen, zooals ik bij die gelegenheid deed, geoorloofd
+is zich in het gesprek te mengen mits het is om het vuur aan te wakkeren, zei ik tegen den galant, dat zijn nimf verrukkelijk
+zong en luit speelde. Het deed hem buitengewoon veel genoegen te vernemen, dat zij die talenten bezat en hij verzocht haar
+daarvan een proeve te willen geven. Ze gaf daaraan gevolg en zong werkelijk treffend mooi, zoodat de prins zich op de knie&euml;n
+liet vallen, vervoerd door liefde en genot. Maar genoeg over deze samenkomst; laat ons enkel zeggen, dat het noodig was den
+prins aan te manen het huis te verlaten, omdat de dag aanbrak.
+
+</p>
+<p>Ik vertelde den volgenden morgen het avontuur aan den hertog de Lerme, want hij wilde alles weten. Juist had ik mijn verhaal
+ge&euml;indigd, toen de graaf de Lemos aankwam en ons zei: &#8220;De prins is zoo vervuld van Catalina, dat hij zich voorneemt haar dikwijls
+te bezoeken. Hij wil haar heden voor tweeduizend pistolen aan edelgesteenten zenden, maar bezit niets. Hij heeft mij gezegd,
+dat hij mij eeuwig dankbaar zal zijn, indien ik hem dat geld wist te verschaffen en ik heb hem geantwoord dat hij gerust kon
+zijn, want dat ik vrienden heb en crediet.&#8221;
+
+</p>
+<p>De hertog zei, dat aan dit verlangen zou worden voldaan. De graaf de Lemos ging daarna met mij naar een juwelier, waar wij
+kostbare sieraden kochten, die ik naar Catalina bracht.
+
+</p>
+<p>Men behoeft niet te vragen, of ik gunstig werd ontvangen door de dames, toen ik &#8217;s nachts de geschenken bracht. Verrukt over
+de liefde en de mildheid van den prins bedankten ze mij, dat ik haar een zoo goede kennismaking had verschaft.
+
+</p>
+<p>Opgewonden door de vreugde, ontsnapten haar eenige woorden, die deden vermoeden, dat het een kleine bedriegster was, die ik
+aan den zoon van onzen grooten <a id="d0e1641"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1641">169</a>]</span>monarch had geleverd. Om het fijne van de zaak te weten, ging ik naar huis, met het voornemen een onderhoud met Scipio te
+hebben.
+
+
+
+<a id="d0e1643"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1643">170</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1644" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XII</h2>
+<h2 class="normal">Wie Catalina was. Verlegenheid van Gil Blas, zijn onrust en welken voorzorgsmaatregel hij moest nemen, om tot rust te komen.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen ik thuiskwam, hoorde ik een groot geraas. Ik vroeg, wat het beteekende en men zei mij, dat Scipio dien avond een souper
+gaf aan een half dozijn van zijn vrienden. Ze zongen luidkeels en schaterden van het lachen. Die maaltijd was zeker niet het
+banket van de zeven wijzen.
+
+</p>
+<p>De gastheer, verwittigd van mijn komst, zei tot het gezelschap: &#8221;&#8217;t Is niets heeren, mijn meester is thuisgekomen, maar dat
+behoeft ons niet te storen. Ik heb hem maar een paar woorden te zeggen en ben dan weer terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat is dat voor een leven? Wat voor soort menschen is het, dat ge daar beneden onthaalt? Zijn het dichters?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;gelukkig niet, het zou jammer zijn aan zulke lieden uw wijn te drinken te geven. Ik maak er een beter
+gebruik van. Er is onder de gasten een jongeman, die zeer rijk is en een betrekking wil krijgen door uw invloed en door zijn
+geld. Voor hem wordt het feest gegeven; bij iederen teug, dien hij drinkt, vermeerder ik het voordeel, dat u daarbij hebben
+zult met tien pistolen en &#8217;t is mijn plan hem tot aan den dag te laten drinken&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;Als dat zoo is&#8221;, antwoordde ik, &#8220;ga dan maar weer aan tafel en spaar den wijn niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik oordeelde het niet het juiste oogenblik om met Scipio over de zaak te spreken, maar den volgenden morgen zei ik: &#8220;Vriend
+Scipio, je weet hoe wij samen leven. Ik behandel je meer als vriend dan als een ondergeschikte, <a id="d0e1661"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1661">171</a>]</span>het zou dus niet goed van je zijn om mij te bedriegen. Laten wij dus geen geheimen voor elkander hebben. Ik zal je een zaak
+meedeelen, die je zal verrassen en jij van jouw kant moet me zeggen wat je denkt van de twee dames, met wie je mij in kennis
+hebt gebracht. Al doen ze zich met nog zooveel oprechtheid en eenvoud voor, ik geloof, onder ons gezegd, dat ze doortrapt
+en geslepen zijn. Indien ik ze juist beoordeel, dan heeft de prins geen reden om zich op mij te beroemen, want het is voor
+hem, dat ik je een maitresse heb gevraagd. Ik heb hem naar Catalina gebracht en hij is verliefd op haar geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio antwoordde mij: &#8220;Mijnheer, u hebt mij teveel goedheid bewezen, dan dat ik onoprecht met u zou omgaan. Gisteren heb
+ik een onderhoud gehad met de dienstbode van de dames en die heeft me hare geschiedenis meegedeeld.
+
+</p>
+<p>Catalina is de dochter van een armen edelman uit Aragon. Op haar vijftiende jaar was ze wees en even arm als mooi. Zij werd
+ten huwelijk gevraagd door een ouden commandant die haar naar <span id="d0e1667" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> bracht, waar hij stierf na zes maanden<span id="d0e1670" class="corr" title="Bron: ,"></span> meer een vader dan een echtgenoot voor haar te zijn geweest. Zijn nalatenschap bestond uit niet meer dan driehonderd pistolen.
+Catalina ging toen samenwonen met senora Mencia, die nog zeer in de mode was, hoewel ze wel achteruit ging. De dames begonnen
+een leven te leiden, waarmee het gerecht wel eens nader wilde kennismaken. Dat beviel haar niet, ze verlieten plotseling <span id="d0e1672" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span>, om zich te gaan vestigen in Madrid, waar ze twee jaar leven zonder omgang te hebben met andere dames. Maar het merkwaardigste
+is: zij hebben twee huizen gehuurd, die slechts gescheiden worden door een muur en men kan door den kelder van het eene in
+&#8217;t andere komen. Senora Mencia bewoont met een jonge dame het eene huis en de weduwe van den commandant heeft in het andere
+haar intrek met een oude gezelschapsjuffrouw, die ze voor haar grootmoeder laat doorgaan, zoodat ze nu eens de nicht is, die
+door hare tante is opgevoed <a id="d0e1675"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1675">172</a>]</span>en dan weer de kleindochter, onder bescherming van hare grootmoeder. Als zij de nicht is heet ze Catalina en speelt ze voor
+kleindochter dan wordt ze Sirena genoemd&#8221;.
+
+</p>
+<p>Bij het hooren van den naam Sirena voelde ik, dat ik verbleekte en ik viel Scipio in de rede: &#8220;Wat zeg je daar! Helaas, ik
+ben bang dat zij de maitresse is van Calderone!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja zeker, dat is zij! ik dacht, dat het u een genoegen zou doen, wanneer ik u dat nieuwtje kon vertellen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mij een genoegen doen? Mijn leed is niet te overzien! Wat zullen van dat alles de gevolgen zijn?&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio antwoordde mij: &#8220;Maar welk ongeluk kan daardoor dan gebeuren? Het is niet zeker, dat don Rodrigo ontdekt hetgeen er
+voorvalt en als ge vreest, dat hij het merkt, waarschuw dan den eersten minister. Vertel hem de zaak zooals zij is. Hij kan
+aan uw goede trouw niet twijfelen en als Calderone later probeert om u een hak te zetten, dan weet hij, dat daarbij wraakzucht
+in het spel is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio had door die woorden mijn vrees wel eenigszins weggenomen. Ik volgde zijn raad en deelde den hertog mijn ontdekking
+mee. De minister lachte er om. &#8220;Ga maar gewoon je gang, &#8217;t is voor Calderone nog een eer, om dezelfde dame te beminnen als
+onze prins.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ook den graaf de Lemos bracht ik op de hoogte en ik vroeg hem zijn protectie, wanneer Calderone soms iets mocht ontdekken
+en zich op mij wilde wreken. Op die wijze meende ik mij voldoende te hebben beveiligd. Ik vergezelde den prins nog meermalen
+naar Catalina, anders gezegd de schoone Sir&egrave;ne, die door de eigenaardige inrichting van haar huis het middel had gevonden
+om don Rodrigo te bedriegen.
+
+
+
+<a id="d0e1689"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1689">173</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1690" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas gaat voort met den heer te spelen. Hij krijgt berichten van zijn familie. Welken indruk die op hem maken. Hij verliest
+zijn vriend Fabricius.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>k heb reeds gezegd, dat er &#8217;s morgens altijd veel personen in mijn antichambre waren. Naar het gebruik van het hof echter
+en om gewichtig te schijnen, had ik de gewoonte aangenomen om tegen ieder te zeggen, dat men mij de zaak schriftelijk moest
+meedeelen. Ik was daar zoo aan gewend geraakt, dat ik het op zekeren morgen ook tot mijn huisheer zei, toen hij mij er opmerkzaam
+op kwam maken, dat ik hem een jaar huur schuldig was. Mijn slager en mijn bakker bespaarden mij de moeite<span id="d0e1697" class="corr" title="Niet in bron">,</span> z&oacute;&oacute; prompt kwamen ze iedere maand met hun verzoekschrift aanzetten.
+
+</p>
+<p>Nog een andere belachelijke eigenschap had ik aangenomen, n.l. van groote heeren te spreken, alsof ik huns gelijke was. Indien
+ik b.v. den hertog van Alva, den hertog van Assune, of den hertog de Medina Sidonia noemde, zei ik altijd kortweg Alva, Assune
+en Medina Sidonia. Ik was in &eacute;&eacute;n woord zoo trotsch en ijdel geworden, dat ik niet meer de zoon was van mijn vader en moeder.
+Helaas! arme stalmeester en arme vrouw, ik informeerde er niet naar of zij gelukkig dan wel ellendig en armoedig leefden in
+Asturi&euml;!
+
+</p>
+<p>Ik had mijn familie vergeten, toen op zekeren dag een jongeman bij mij binnenkwam, die zei, dat hij mij alleen wenschte te
+spreken. Ik liet hem in mijn kabinet en daar ik zag dat hij een man was uit het gewone volk, bood ik hem geen stoel aan, maar
+vroeg dadelijk, wat hij verlangde. <a id="d0e1704"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1704">174</a>]</span>&#8220;Mijnheer Gil Blas,&#8221; zei hij, &#8220;herkent ge mij niet?&#8221; Oplettend bekeek ik zijn trekken, maar ik was verplicht te zeggen, dat
+ik niet wist, wie hij was. &#8220;Ik ben een van uw dorpsgenooten, geboren te Ovi&eacute;do en zoon van Bertrand Muscada, den kruidenier,
+den buurman van uw oom den kanunnik. U herken ik heel goed, wij hebben wel duizendmaal samen gespeeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Van de spelen in mijn jeugd herinner ik mij maar heel weinig meer; de zorgen, die ik later heb gehad, hebben mij ze doen
+vergeten&#8221;, zei ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben te Madrid gekomen,&#8221; vervolgde hij, &#8220;om af te rekenen met een leverancier van mijn vader en hoorde van u spreken. Men
+zei me, dat ge een goede betrekking hadt aan het hof en dat ge al rijk waart als een jood. Ik maak u er mijn compliment over
+en ik ben blij, dat ik bij mijn terugkomst uw familie genoegen kan doen met zulk een aangename tijding.&#8221;
+
+</p>
+<p>Beleefdheidshalve kon ik niet nalaten mijn kruidenier te vragen naar mijn vader, moeder en oom, maar ik deed dat zoo koel,
+dat ik hem geen aanleiding gaf, om mijn liefde voor mijn familie te prijzen. Hij gaf mij dat te kennen. Mijn onverschilligheid
+voor menschen, die mij zoo dierbaar moesten zijn, hinderde hem en daar hij een openhartige jongen was, zei hij: &#8220;Ik meende,
+dat ge meer belang zoudt stellen in uw naaste familie. Op welk een koelen toon vraagt ge naar hen! Het schijnt wel of ge hen
+vergeten hebt. Weet ge iets van hun toestand? Uw vader en moeder zijn nog altijd in betrekking en van uw oom, die geplaagd
+wordt door ziekte en gebreken van den ouderdom, is het einde nabij. Hij heeft hulp noodig en daar gij in staat zijt uw familie
+goed te doen, geef ik u als vriend den raad om hun ieder jaar tweehonderd pistolen te zenden. Door dien steun kunt ge hun,
+zonder dat het u zelf hindert, een gemakkelijk en gelukkig leven verschaffen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Inplaats van getroffen te zijn door zijn woorden, hinderde het mij slechts, dat hij de vrijmoedigheid had genomen, <a id="d0e1714"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1714">175</a>]</span>om zich in mijn zaken te mengen. Met meer voorzichtigheid zou hij misschien meer van mij gedaan hebben gekregen. Hij merkte
+wel, dat ik ontstemd was, maar ging op het onderwerp door tot ik eindelijk mijn geduld verloor en zei: &#8221;&#8217;t Is genoeg, mijnheer
+de Muscada, meng u niet in zaken, die u niet aangaan. Ga naar den leverancier van uw vader en reken met hem af. Het past u
+niet, mij mijn plicht voor te schrijven. Ik weet beter dan gij, wat ik in deze aangelegenheid heb te doen.&#8221; Met die woorden
+wees ik hem de deur.
+
+</p>
+<p>Wat hij mij gezegd had, maakte intusschen wel indruk op mij, ik verweet mijzelf, dat ik een onnatuurlijke zoon was. Ik herinnerde
+mij de zorgen, die men in mijn jeugd voor mijn opvoeding had gehad en hoeveel ik aan mijn ouders verschuldigd was; maar andere
+gedachten drongen deze overwegingen weer op den achtergrond. Ik vergat mijn familie. Er zijn vele vaders, die zulke kinderen
+hebben.
+
+</p>
+<p>De gierigheid en eerzucht, die zich van mij hadden meester gemaakt, veranderden mijn humeur geheel. Ik had mijn vroolijkheid
+verloren en werd teruggetrokken en stil. Fabricius, die merkte dat ik mij met niets anders bezighield dan met de zorg voor
+mijn fortuin, kwam maar zeer zelden meer bij mij. Op zekeren dag kon hij zich niet weerhouden te zeggen: &#8220;Waarlijk Gil Blas,
+ik herken je niet meer. Voor je aan het hof kwam, was je altijd rustig en kalm, nu ben je steeds zenuwachtig en gejaagd. Je
+vormt plan op plan om je te verrijken en hoe meer je krijgt, hoe meer je hebben wilt. Ook ben je niet meer zoo vrij in den
+omgang, je verbergt, wat er in je omgaat. Om kort te gaan, Gil Blas, je bent niet meer de Gil Blas, dien ik gekend heb.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is zeker scherts&#8221;, antwoordde ik op vrij koelen toon. &#8220;Ik merk niet, dat ik in eenig opzicht ben veranderd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En toch is het zoo, mijn vriend,&#8221; vervolgde hij. &#8220;Als ik vroeger bij je aanklopte, maakte je zelf de deur open en <a id="d0e1724"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1724">176</a>]</span>ik kwam vrij en zonder complimenten je kamer binnen. Wat een verschil met tegenwoordig! Je hebt lakeien, men laat mij in een
+antichambre wachten en ik moet aangediend worden, voor ik met je kan spreken. En hoe ontvang je mij dan? Met koele beleefdheid.
+&#8217;t Is of mijn bezoeken je beginnen te vervelen. Denk je, dat zoo iets aangenaam is voor een man, die je kameraad is geweest?
+Neen Santillano, dat bevalt mij in het geheel niet. Adieu, laten wij in der minne scheiden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik liet hem gaan zonder de minste poging te doen, om hem terug te houden. In den toestand waarin mijn geest verkeerde, scheen
+de vriendschap van een dichter mij niet zulk een kostbaar bezit, om mij over het verlies daarvan te bedroeven. Ik vond genoegen
+in den omgang met andere ambtenaren, wier stemming met de mijne overeenkwam. Die kennissen waren mannen, waarvan de meesten
+ik weet niet waar vandaan kwamen en die door hun gelukkig gesternte hun betrekkingen hadden gekregen. Zij gevoelden zich behagelijk
+in hun positie, schreven de weldaden, waarmee de koning hen had overladen, slechts aan eigen verdiensten toe en vergaten zichzelf.
+
+</p>
+<p>O Fortuna! zoo deelt gij meestal uw diensten uit. Epictetus, de Ha&iuml;ker, had geen ongelijk toen hij u vergeleek met een jonkvrouw,
+die zich overgeeft aan knechts.
+
+
+
+<a id="d0e1730"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1730">177</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e1731">
+<h2 class="normal">Negende Boek</h2><a id="d0e1734"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1734">179</a>]</span><div id="d0e1735" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Scipio wil Gil Blas laten trouwen en stelt hem de dochter van een rijken en beroemden goudsmid voor. De stappen, die daartoe
+worden gedaan.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>p een avond dat het gezelschap, dat bij mij gesoupeerd had, was vertrokken, bevond ik mij alleen met Scipio. Ik vroeg hem
+wat hij dien dag had gedaan. &#8220;Een meesterwerk,&#8221; antwoordde hij. &#8220;Ik wil u rijk laten trouwen met de eenige dochter van een
+goudsmid, dien ik ken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;De dochter van een goudsmid!&#8221; riep ik op minachtenden toon. &#8220;Ben je gek geworden, dat je me zulk een burgerlijk meisje durft
+voor te stellen? Wanneer men zijn verdiensten heeft en men heeft aan het hof een zekere positie, dan heeft men het recht zijn
+blikken verder te doen reiken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Nu mijnheer, sla maar zoo&#8217;n toon niet aan! Denk er aan, dat het de man is, die den adel bepaalt en weet wel, dat het een
+partij is van minstens honderd duizend ducaten! Is dat niet een mooi stuk goudsmidswerk?&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik van die groote som hoorde, werd ik meer handelbaar en zei tegen mijn secretaris: &#8220;Ik geef mij over. De bruidschat
+doet me beslissen! Wanneer kan ik dat geld opnemen?&#8221; &#8220;Zachtjes aan, mijnheer! Een beetje geduld. Eerst moet ik de zaak nog
+aan den vader meedeelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Lachend riep ik: &#8220;dat huwelijk is dus nog niet ver gevorderd!&#8221; Hij antwoordde mij: &#8220;Verder dan ge denkt. Als ik maar een uur
+met den goudsmid heb gesproken, sta ik u voor zijn toestemming in. Maar voor wij verder gaan, moeten wij eerst iets afspreken.
+Onderstel, dat u die honderdduizend ducaten krijgt, hoeveel geeft u er mij dan <a id="d0e1750"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1750">180</a>]</span>van?&#8221; &#8220;Twintig duizend<span id="d0e1752" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; antwoordde ik. &#8220;De hemel zij geprezen!&#8221; riep hij. &#8220;Ik had gedacht, dat uw edelmoedigheid zich tot tien duizend zou bepalen.
+Ik zal morgen die zaak ter hand nemen en ge kunt er verzekerd van zijn, dat ze zal gelukken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Werkelijk zei hij twee dagen later: &#8220;Ik heb gesproken met mijnheer Gabriel de Salers&#8212;zoo heet mijn goudsmid&#8212;en ik heb hem
+zooveel verdienstelijks van u verteld, dat hij een willig oor heeft geleend aan mijn voorstel, om u tot schoonzoon te nemen.
+Ge zult zijn dochter hebben, met honderd duizend ducaten, mits ge hem duidelijk aantoont, dat gij in de gunst staat bij den
+minister.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Als het daarvan afhangt,&#8221; zei ik, &#8220;zal ik wel spoedig getrouwd zijn. Maar zeg mij eens: heb je het meisje gezien? Hoe is
+zij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Niet zoo mooi als haar bruidschat. Maar daar zult ge u zeker wel niet om bekommeren?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel neen, mijn vriend. Wij heeren van het hof trouwen alleen om getrouwd te zijn. Wij zoeken de schoonheid alleen bij de
+vrouwen van onze vrienden en wanneer bij toeval de onze ze bezit, den schenken wij daar zoo weinig aandacht aan, dat zij groot
+gelijk hebben, wanneer zij ons ervoor straffen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio vervolgde: &#8220;Mijnheer Gabriel geeft vanavond een souper. Wij zijn overeengekomen, dat ge niet over het voorgenomen huwelijk
+zult spreken. Hij noodigt verschillende vrienden uit en gij zult als een gewone gast zijn. Morgenavond geeft gij op dezelfde
+wijze een souper. Ge ziet, dat het een man is, die u eerst wil bestudeeren, voordat de zaak wordt beklonken. Het zal dus goed
+zijn, dat ge u een weinig in acht neemt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel voor den duivel!&#8221; riep ik vol zelfvertrouwen, &#8220;laat hij mij maar bestudeeren zooveel hij wil; ik kan bij dat onderzoek
+slechts winnen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het gebeurde zooals was afgesproken. Ik ging naar den goudsmid, die mij zoo familiaar ontving, alsof wij elkaar reeds verscheiden
+malen hadden ontmoet. Hij scheen mij <a id="d0e1769"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1769">181</a>]</span>een goede man en stelde mij dadelijk voor aan senora Eg&eacute;nia, zijn vrouw, en de jonge Gabriella, zijn dochter. Ik maakte eenige
+complimentjes en sprak in zeer fraaie woorden over allerlei nietigheden.
+
+</p>
+<p>Wat mijn secretaris mij ook van haar had gezegd, scheen Gabriella mij toch niet leelijk, misschien wel omdat ze zoo mooi was
+gekleed, of mogelijk bekeek ik haar wel door haar bruidschat heen. Een goed huis, dat van mijnheer Gabriel! Er was daarin
+geloof ik meer zilver dan in de mijnen van Peru. Overal zag men dat metaal, onder duizend verschillende vormen. Elke kamer,
+en vooral die, waar wij aan tafel gingen, was een schat. Welk een gezicht voor een schoonzoon. De schoonvader had vijf of
+zes kooplieden gevraagd, allen ernstige en vervelende personen. Zij spraken alleen over den handel en hun conversatie was
+meer een gesprek over zaken, dan een gezellig onderhoud van vrienden, die met elkaar soupeeren.
+
+</p>
+<p>Den volgenden avond ontving ik den goudsmid. Daar ik niet kon schitteren door mijn zilverwerk, had ik iets anders uitgevonden.
+Ik noodigde aan het souper diegenen van mijn vrienden, die een goed figuur maakten aan het hof, eerzuchtig waren en geen grenzen
+stelden aan hunne begeerten. Mijn gasten spraken slechts over grootheid en schitterende en voordeelige posten, die ze najoegen.
+Dat miste zijn uitwerking niet. Gabriel, de burgerman, zeer onder den indruk van al hunne groote idee&euml;n, gevoelde zich niettegenstaande
+al zijn rijkdom klein tegenover al die groote heeren. Wat mij betreft, ik deed alsof ik matig was in mijn wenschen en mij
+tevreden stelde met een middelmatig fortuin van twintigduizend pistolen rente, waarop mijn vrienden uitriepen, dat ik dwaas
+was en dat ik bemind als ik was bij den eersten minister, met zoo weinig niet tevreden behoefde te zijn. De schoonvader verloor
+geen enkel van die woorden en ik kon merken, dat hij zeer voldaan was, toen hij heenging.
+
+</p>
+<p>Scipio zocht hem den volgenden morgen op om hem te vragen of hij tevreden was. Hij kreeg ten antwoord: &#8220;Uw <a id="d0e1777"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1777">182</a>]</span>meester bevalt mij buitengewoon goed, maar wij zijn oude kennissen, laten we dus eerlijk met elkaar spreken. Wij hebben zooals
+ge weet, allen ons zwak. Zeg mij die van mijnheer de Santillano. Speelt hij, of houdt hij veel van galante avonturen? Welke
+slechte neigingen heeft hij? Verberg mij niets.&#8221; Scipio zei: &#8220;Ge beleedigt mij, mijnheer Gabriel, door mij die vragen te doen.
+Ik werk meer in uw belang, dan in dat van mijn meester. Indien hij slechte eigenschappen bezat, geschikt om uw dochter ongelukkig
+te maken, dan zou ik het nooit gewaagd hebben hem als uw schoonzoon voor te stellen. Ik kan bij hem geen andere fout vinden,
+dan dat hij geen fouten heeft. Hij is te verstandig voor een jongen man.&#8221; &#8220;Zooveel te beter,&#8221; hernam de goudsmid, &#8220;dat doet
+mij genoegen. Nu mijn vriend, ge kunt hem verzekeren, dat hij mijn dochter zal hebben, zelfs al stond hij niet in de gunst
+bij den minister.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoodra mijn secretaris mij dit onderhoud had meegedeeld, ging ik naar de Salero, om hem te bedanken voor de gunstige beschikking,
+die hij ten opzichte van mij had genomen. Zijn vrouw en dochter had hij reeds van de zaak gesproken en dat zij geen bezwaar
+hadden gemaakt, merkte ik aan de houding, die zij tegenover mij aannamen. Ik stelde nog dienzelfden dag mijn aanstaanden schoonvader
+voor aan den hertog de Lerme, die ik den vorigen avond had ingelicht. De minister ontving hem zeer vriendelijk en betuigde
+zijn vreugde, dat hij tot schoonzoon iemand had gekozen, van wien hij zooveel hield en dien hij zou vooruithelpen. Verder
+zei hij nog zooveel goeds van mij, dat de goede Gabriel meende, dat hij in heel Spanje voor zijn dochter geen betere partij
+zou hebben kunnen vinden. Hij was er zoo door geroerd, dat hij tranen in de oogen kreeg. Hartelijk nam hij afscheid van mij
+toen wij scheidden en zei: &#8220;Mijn zoon, ik verlang er zoo naar, u als de echtgenoot van Gabriella te zien, dat ge het binnen
+acht dagen zijn zult.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1781"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1781">183</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1782" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Door welk toeval Gil Blas zich don Alphonse de Leyva herinnerde en van den dienst, dien hij hem, uit ijdelheid bewees.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/l.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/l.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">L</span>aten wij mijn huwelijk een oogenblik rusten. De volgorde in mijn geschiedenis eischt, dat ik vertel van den dienst, dien ik
+bewees aan don Alphonse, mijn ouden meester. Ik had dien edelman bijna geheel vergeten en ziehier bij welke gelegenheid ik
+weer aan hem werd herinnerd.
+
+</p>
+<p>In dien tijd kwam de betrekking van gouverneur der stad Valencia vacant. Toen ik dit nieuws vernam, dacht ik aan don Alphonse
+de Leyva. Die betrekking zou bij uitstek voor hem geschikt zijn en minder misschien uit vriendschap dan uit zucht om te pralen,
+vroeg ik haar voor hem; als dat gebeurde, zou het een buitengewoon groote eer voor mij zijn. Ik richtte mij dus tot den hertog
+de Lerme, zei, dat ik intendant was geweest van don Cesar de Leyva en zijn zoon, dat ik alle redenen had om hen te prijzen
+en dus voor een van hen die betrekking vroeg. De minister antwoordde mij: &#8220;Zeer gaarne, Gil Blas. Het doet mij genoegen te
+zien, dat je dankbaar bent. Overigens sprak je van een familie voor welke ik achting heb. De Leyva&#8217;s zijn goede dienaren van
+den koning, zij verdienen die plaats wel. Beschik daarover naar goedvinden. Ik geef je haar als bruidsgeschenk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ten zeerste erover verheugd, dat mijn plan zoo goed was geslaagd, ging ik zonder tijd te verliezen naar Calderone, om de zaak
+in orde te laten maken. Er waren vele personen bij hem, die in eerbiedige stilte wachtten, tot Rodrigo <a id="d0e1793"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1793">184</a>]</span>hen <span id="d0e1795" class="corr" title="Bron: audientie">audi&euml;ntie</span> wilde verleenen. Toen hij mij zag, brak hij plotseling het gesprek, waarin hij met een van de heeren gewikkeld was, af en
+kwam naar mij toe met een zoo vriendschappelijke begroeting, dat ik er verbaasd over was. &#8220;Wel mijn waarde collega, wat verschaft
+mij het genoegen u te zien? Waarmee kan ik u van dienst zijn?<span id="d0e1798" class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>Toen ik hem vertelde, welke de zaak was, die mij tot hem voerde, gaf hij mij dadelijk de verzekering, dat den volgenden morgen
+de noodige stukken zouden gereed zijn. Hij bepaalde zich niet tot die beleefdheid, maar bracht mij zelf naar de deur van de
+antichambre, wat hij anders nooit deed, dan bij zeer groote heeren.
+
+</p>
+<p>Onder het heengaan dacht ik: &#8220;Wat beteekent al die beleefdheid? Zou Calderone het op mijn val toeleggen? Of wil hij mijn vriendschap
+winnen en probeeren nu zijn gelukster aan het dalen is, dat ik hem in een gunstig licht zal stellen bij onzen patroon?&#8221; Ik
+wist niet, waaraan ik mij te houden had. Den volgenden morgen nam hij weer diezelfde houding tegenover mij aan. Tegen andere
+menschen met wie hij sprak, was hij dien morgen al zeer onbeleefd, den een snauwde hij af, voor den ander had hij geen woord
+over; maar ze werden allen gewroken door een voorval, dat ik niet met stilzwijgen mag laten voorbijgaan.
+
+</p>
+<p>Een zeer eenvoudig gekleed man, die er uitzag alsof hij beneden zijn stand gekleed was, naderde Calderone en sprak hem van
+een zekere memorie, die hij bij den hertog de Lerme had ingediend. Don Rodrigo keek den spreker nauwelijks aan en zei op bruusken
+toon: &#8220;Hoe heet ge?&#8221; Hij kreeg tot antwoord: &#8220;Men noemde mij in mijn jeugd Francillo, later don Francisco de Zuniga en thans
+graaf de Pedrosa&#8221;. Calderone, die nu merkte, dat hij met iemand van den hoogsten stand te doen had, wilde zich nu verontschuldigen.
+&#8220;Neem mij niet kwalijk, ik kende u niet....&#8221; De ander viel hem in de rede: &#8220;Ik bedank voor uw verontschuldigingen, evenals
+voor uw onbeleefdheden. Een secretaris van een minister moet iedereen beleefd ontvangen. <a id="d0e1807"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1807">185</a>]</span>Wees, als ge wilt, ijdel genoeg om u te beschouwen als den plaatsvervanger van uw meester, maar vergeet niet, dat ge zijn
+ondergeschikte zijt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De trotsche don Rodrigo was niet weinig uit het veld geslagen door die vermaning. Ik voor mij leerde er uit, dat ik in het
+vervolg goed zou opletten tegen wien ik sprak op mijn audienties en alleen onhebbelijk zou zijn tegen doofstommen.
+
+</p>
+<p>Daar de papieren van don Alphonse gereed waren, zond ik die per expresbode met een brief van den hertog de Lerme, waarin deze
+hem kennis gaf, dat de koning hem had benoemd tot gouverneur van Valencia. Ik voegde er geen brief van mezelf bij over mijn
+bemoei&iuml;ngen in deze zaak, maar wilde het genoegen hebben dit hem mondeling mee te deelen, als hij naar Madrid moest komen
+om den eed af te leggen.
+
+
+
+<a id="d0e1813"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1813">186</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1814" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Van de toebereidselen voor het huwelijk van Gil Blas en van de groote gebeurtenissen, die ze overbodig <span id="d0e1819" class="corr" title="Bron: maakte">maakten</span>.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/l.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/l.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">L</span>aten wij terugkeeren tot mijn schoone Gabrielle. Ik moest haar dus binnen acht dagen trouwen. Wij bereidden ons beiden op
+die plechtigheid voor. Salero liet rijke kleeren maken voor de bruid en ik huurde voor haar een kamenier, een lakei en een
+ouden stalknecht, allen gekozen door Scipio, die nog met meer ongeduld dan ik den dag afwachtte, waarop mij de bruidschat
+zou worden uitgekeerd.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 423px"><img border="0" src="images/p185.jpg" alt="" width="423" height="684"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Den avond voor dien grooten dag, soupeerde ik bij den schoonvader met ooms en tantes, neven en nichten. Ik huichelde heel
+goed den dankbaren schoonzoon, betuigde den goudsmid en zijn vrouw honderdmaal mijn erkentelijkheid, speelde den hartstochtelijk
+verliefde bij het meisje, maakte mij aangenaam bij alle leden van de familie, wier platte conversatie en burgerlijke manieren
+mij aanstoot gaven. Er was er niet een, die zich niet verheugde over deze verbintenis.
+
+</p>
+<p>Toen het souper ge&euml;indigd was, ging het gezelschap naar een groote zaal, waar een concert was, dat hoewel niet door de eerste
+krachten van Madrid gegeven, toch niet slecht was. De muziek deed ons zoo aangenaam aan, dat er zelfs gedanst werd.
+
+</p>
+<p>Bij het weggaan zei Salero: &#8220;Adieu schoonzoon, ik zal u morgen den bruidschat komen brengen in schoone gouden stukken.&#8221; Ik
+antwoordde: &#8220;Mijn waarde schoonvader, ge zult mij welkom zijn.&#8221; Na de familie te hebben gegroet, <a id="d0e1834"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1834">187</a>]</span>stapte ik in mijn rijtuig, dat voor de deur op mij wachtte en ging naar huis.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks was ik tweehonderd pas van het huis van Gabriel verwijderd, of vijftien of twintig man, sommigen te <a id="d0e1838"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1838">188</a>]</span>voet en anderen te paard, allen gewapend met rapieren en karabijnen, omringden mijn rijtuig, hielden het aan en riepen: &#8220;In
+naam des konings!&#8221; Zij lieten mij uitstappen en plaatsten mij in een koets, waarin ook de aanvoerder stapte, die daarna zei,
+dat men de richting moest inslaan naar <span id="d0e1840" class="corr" title="Bron: Segovi&euml;">S&eacute;govi&euml;</span>. Ik onderstelde, dat ik een gerechtsdienaar naast mij had en wilde hem ondervragen over de redenen van mijn gevangenneming,
+maar hij antwoordde mij op den toon van die heeren, d.w.z. brutaal, dat hij mij geen rekenschap had te geven. Ik zei hem,
+dat men zich misschien vergiste. &#8220;Neen, neen, ik ben zeker van mijn zaak. Ge zijt mijnheer de Santillano en ik heb opdracht
+u te brengen, waar ge nu heengevoerd wordt.&#8221; Daar ik niets op die woorden te zeggen had, zweeg ik verder. Het overige van
+den nacht reden wij in stilte door. Wij verwisselden van paarden te Colmenar en kwamen tegen den avond in <span id="d0e1843" class="corr" title="Bron: Segovi&euml;">S&eacute;govi&euml;</span>, waar men mij in den toren opsloot.
+
+
+
+<a id="d0e1846"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1846">189</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1847" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">Hoe Gil Blas behandeld werd in den toren van <span id="d0e1852" class="corr" title="Bron: Segovi&euml;">S&eacute;govi&euml;</span> en op welke wijze hij de redenen van zijn gevangenneming vernam.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>en begon mij in een cachot te stoppen, waar men mij op het stroo liet liggen als een gemeene misdadiger. Ik bracht den nacht
+door, niet met toe te geven aan mijn droefheid, want ik overzag al mijn leed nog niet, maar met het zoeken naar hetgeen mijn
+ongeluk kon hebben veroorzaakt. Ik twijfelde er niet aan, of het was het werk van Calderone. Maar al vermoedde ik, dat hij
+alles had ontdekt, ik begreep niet, hoe hij den hertog de Lerme er toe had kunnen brengen, om mij zoo wreed te behandelen.
+Nu eens verbeeldde ik mij, dat ik buiten zijn medeweten was gevangen genomen en dan weer dacht ik, dat hij om politieke redenen
+mij had laten opsluiten, zooals ministers soms doen met hun gunstelingen.
+
+</p>
+<p>Zoo bleef ik in gepeins verzonken tot het daglicht aanbrak en toen eerst kon ik zien, in welk ellendig verblijf ik mij bevond.
+Ik gaf mij toen aan mijn droefenis over en de tranen liepen mij langs de wangen. Toen ik zoo zat, kwam er een gevangenbewaarder
+binnen, die mij een stuk brood en een kruik water bracht. Hij scheen innig medelijden met mij te gevoelen, al was hij dan
+ook een cipier, en zei: &#8220;Mijnheer de gevangene, wanhoop niet. Ge moet niet zoo gevoelig zijn voor den tegenspoed in het leven.
+Ge zijt nog jong; na dezen tijd komt een andere. Eet intusschen het brood van den koning.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn trooster ging weg na die woorden, die ik slechts met een zucht beantwoordde.
+<a id="d0e1861"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1861">190</a>]</span></p>
+<p>Ik bracht een ellendigen dag door en werd tegen den avond opgeschrikt door het rinkelen van sleutels. De deur van mijn cachot
+ging open en een oogenblik later trad een man binnen, die een kandelaar droeg. Hij zei: &#8220;Mijnheer Gil Blas, ge ziet een van
+uw oude vrienden voor u. Ik ben don Andr&eacute; de Tordesillas, die met u samenwoonde in Granada, in dienst was van den aartsbisschop
+en op uw voorspraak een zending kreeg naar Mexico. Inplaats echter van mij in te schepen, bleef ik in Alicante, ik trouwde
+er en door een reeks van avonturen, die ge later zult vernemen, ben ik gevangenbewaarder geworden in <span id="d0e1864" class="corr" title="Bron: Segovi&euml;">S&eacute;govi&euml;</span>. Een groot geluk is het voor u in mij een man te ontmoeten, die niets onbeproefd zal laten, om het harde van uw straf te
+verzachten. Er is mij uitdrukkelijk last gegeven, u met niemand te laten spreken, u op stroo te doen slapen en slechts water
+en brood tot voedsel te geven. Maar behalve dat ik te menschlievend ben, om geen medelijden met u te gevoelen, hebt ge mij
+een dienst bewezen en mijn dankbaarheid weegt zwaarder dan de bevelen, die ik heb ontvangen. Sta op en kom mee.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel de gevangenbewaarder zeker aanspraak mocht maken op mijn dank, kon ik op dat oogenblik geen woorden vinden. Ik volgde
+hem over een plaats, we beklommen vervolgens een trap en kwamen in een klein kamertje, boven in den toren. Het zag er daar
+netjes uit, op de tafel stonden twee kandelaars en er was gedekt voor twee personen.
+
+</p>
+<p>Tordesillas zei: &#8220;Men zal dadelijk eten brengen. Wij zullen hier soupeeren. Dit vertrekje heb ik voor u bestemd, ge zult het
+er beter hebben dan in uw cachot. Het uitzicht is mooi, ge zult een goed bed krijgen, goede voeding, boeken, zooveel ge wilt;
+in &eacute;&eacute;n woord het verblijf zal u zoo aangenaam worden gemaakt, als dat voor een gevangene mogelijk is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen bedankte ik mijn bewaarder voor zooveel goeds en ik zei, dat ik nog eens in de gelegenheid hoopte te komen, die te kunnen
+vergelden. &#8220;En waarom zoudt ge die niet <a id="d0e1873"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1873">191</a>]</span>vinden?&#8221; vroeg hij. &#8220;Denkt ge dan, dat ge voor altijd de vrijheid hebt verloren? Indien ge u dat voorstelt, wil ik u wel verzekeren,
+dat ge u bedriegt. Ik durf u verzekeren, dat ge over eenige maanden weer in vrijheid zult zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zegt ge, don Andr&eacute;? Het schijnt, dat gij er meer van weet&#8221;, zei ik.
+
+</p>
+<p>Hij antwoordde mij: &#8220;Ik moet u bekennen, dat de gerechtsdienaar, die u heeft hier gebracht, mij het verhaal heeft meegedeeld.
+Hij heeft mij gezegd, dat ge op een nacht met den graaf de Lemos den prins hebt gebracht bij een verdachte dame. Dat is den
+koning ter oore gekomen; hij heeft den graaf verbannen en u naar hier gezonden om met alle strengheid te worden behandeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ons gesprek werd gestoord door bedienden, die brood, wijn, hazepeper en een jong kalkoen binnenbrachten. Toen wij alles hadden,
+zond Tordesillas de bedienden weg, zoodat wij vrijuit konden praten.
+
+</p>
+<p>Mijn gastheer overlaadde mijn bord met vleesch, hij dacht zeker, dat ik uitgehongerd was en had daar ook wel reden toe, om
+mijn dieet van twee dagen. Maar mijn hart was te vol om met smaak te kunnen eten, hoe goed de tafel ook was. Om mij wat afleiding
+te geven, spoorde hij mij herhaaldelijk aan om te drinken en vertelde mij allerlei histories, ook die van zijn huwelijk. Ik
+luisterde, maar was zoo verstrooid, dat ik hem na afloop van het verhaal er niets van had kunnen navertellen. Eindelijk stond
+hij van tafel op en zei: &#8220;Mijnheer de Santillano, ga nu rusten, of liever gezegd, over uw ongeluk denken, zooveel ge wilt.
+Maar ik herhaal u, het zal niet van langen duur zijn. De koning is goedhartig van natuur en als zijn toorn bedaard is en hij
+denken zal aan den treurigen toestand, waarin hij zich verbeeldt, dat ge verkeert, dan zal hij u voldoende gestraft achten.&#8221;
+Na deze woorden ging hij weg, de lakeien kwamen afnemen en namen zelfs de kaarsen mee zoodat ik naar bed ging bij het licht
+van een lampje, dat aan den muur hing.
+
+
+
+<a id="d0e1883"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1883">192</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1884" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">Van de overdenkingen, die hij dien nacht had, voor hij insliep en van het geluid, dat hem wekte.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>wee uur minstens bracht ik door met na te denken over hetgeen <span id="d0e1891" class="corr" title="Bron: Tordesilas">Tordesillas</span> mij had gezegd. Ik was daar dus, omdat ik bijgedragen had tot het plezier van den erfgenaam der kroon! Welk een onvoorzichtigheid
+ook, om zulk een dienst te hebben bewezen aan zoo&#8217;n jongen prins! Want in zijn jeugd alleen bestond geheel mijn misdaad. Indien
+hij wat ouder geweest was, zou de koning gelachen hebben, in plaats van zoo vertoornd te zijn zooals nu. Maar wie zou den
+koning het geheim hebben ontdekt?
+
+</p>
+<p>Tot dit laatste punt kwamen mijn gedachten altijd maar weer terug. Vervolgens begon ik er aan te denken. Al die opeenvolgende
+gedachten, de vermoeienis, het eten, de wijn, het een met het ander deden mij in een diepen slaap vallen, die zeker tot den
+dag zou hebben geduurd, indien ik niet was wakker gemaakt door een in de gevangenis ongewoon geluid. Ik hoorde een stem, begeleid
+door een guitaar. Ik luisterde met aandacht en hoorde niets meer, zoodat ik dacht gedroomd te hebben, maar een oogenblik later
+werd mijn oor opnieuw getroffen door hetzelfde instrument en door de stem, die ik zooeven had gehoord. Ik kon thans de woorden
+duidelijk verstaan. Ze luidden:
+
+
+</p>
+<div class="&#xA; poem&#xA; " lang="es">
+<p class="line" style=""><span>Ay de my! un anno felice
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span>Parece un soplo ligero;
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span>Per&ocirc; sin dicha un instante
+</span></p>
+<p class="line" style=""><span>Es un siglo de tormento.</span></p>
+</div><a id="d0e1905"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1905">193</a>]</span><p>Dat scheen opzettelijk voor mij te zijn vervaardigd. Ik gevoelde maar al te zeer de waarheid van die woorden. De tijd van
+mijn geluk was snel voorbijgegaan en het was mij, of ik nu al bijna een eeuw in de gevangenis zuchtte. Het daglicht stemde
+mij wat rustiger. Ik opende mijn raam en vond het uitzicht lang zoo prachtig niet als mijn gastheer het mij had afgeschilderd
+den vorigen avond.
+
+</p>
+<p>Toen ik bezig was mij te kleeden, kwam <span id="d0e1910" class="corr" title="Bron: Tordesilas">Tordesillas</span> binnen, gevolgd door een oude dienstbode, die mij handdoeken, hemden en ander linnen bracht. &#8220;En hoe hebt ge den nacht doorgebracht?
+Hebt ge nog wat kunnen slapen?&#8221; vroeg hij. &#8220;Ik zou misschien nog slapen,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;als ik niet gewekt was geworden
+door een stem begeleid door een guitaar.&#8221; Hij hernam: &#8220;De heer, die uw rust heeft gestoord, is een staatsgevangene, die zijn
+kamer naast de uwe heeft. Hij heet don Gaston de Cogollos, is ridder van de militaire orde van Calatrava en een zeer beminnelijk
+man. Ge kunt elkaar bezoeken en samen eten. Dat is voor u beiden een troost&#8221;.
+
+</p>
+<p>Ik betuigde mijn vriendelijken gevangenbewaarder mijn dank voor zijn welwillendheid en maakte denzelfden dag reeds kennis
+met don Gaston, die mij verrastte door zijn aangenaam uiterlijk en schoonheid. Stel u nu eens voor hoe hij er uit moest zien
+om oogen te verblinden, gewend aan de schitterende jonge edellieden van het Hof. Hij scheen geschapen voor het geluk, een
+romanheld, bestemd om slapelooze nachten te bezorgen aan prinsessen. Bovendien had de natuur, die meestal haar giften een
+beetje verdeelt, hem veel geest en gevoel gegeven. Het was een volmaakte edelman.
+
+</p>
+<p>Wij bevielen elkaar en een vriendschapsband is spoedig gesloten tusschen twee personen, die een ongelukkig lot samenbrengt.
+Gaarne maakten wij gebruik van de vrijheid die ons was gegeven, om in elkaars gezelschap te zijn.
+
+</p>
+<p>Op een avond, dat ik zijn kamer binnenkwam, wilde hij juist op zijn guitaar gaan spelen. Ik ging zitten en luisterde naar
+het lied, dat hij er bij zong. De woorden handelden <a id="d0e1919"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1919">194</a>]</span>over de wreedheid van een vrouw. &#8220;Daarover zult ge u wel nooit te beklagen gehad hebben?&#8221; zei ik tegen hem. &#8220;Daarin zoudt
+ge u wel eens kunnen vergissen&#8221;, antwoordde hij. &#8220;Ik zal u daarvan een verhaal vertellen, dat tegelijkertijd de geschiedenis
+van mijn ongeluk is.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e1921"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1921">195</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e1922" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Geschiedenis van don Gaston de Cogollos en van dona Helena de Galisteo.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et zal weldra vier jaar geleden zijn, dat ik uit Madrid vertrok om te Coria dona <span id="d0e1929" class="corr" title="Bron: Eleonor">El&eacute;onor</span> de Laxarilla te bezoeken, mijn tante, een van de rijkste weduwen van Oud-Castili&euml; en die geen andere erfgenamen heeft dan
+mij. Nauwelijks was ik er aangekomen, of de liefde kwam mijn rust verstoren. Zij gaf mij een kamer, waarvan de vensters uitzagen
+op de kamer van een dame, die daar tegenover woonde en die zoo schoon was, dat ze dadelijk een diepen indruk op mij maakte.
+Door de taal der oogen en zelfs door gebaren, trachtte ik haar dat duidelijk te maken; zij bemerkte dat wel, maar was er niet
+het meisje naar, om daarop te antwoorden.
+
+</p>
+<p>Ik wilde den naam van deze schoone weten en vernam, dat zij dona Helena heette en de eenige dochter was van don Georges de
+Galisteo, die een landgoed bezat op eenige mijlen afstand van Coria, dat aanzienlijke inkomsten afwierp. Reeds dikwijls hadden
+zich partijen voor haar voorgedaan, maar haar vader had die alle afgeslagen, omdat hij van plan was haar uit te huwelijken
+aan don Augustin de Olighera, haar neef, die in afwachting van dit huwelijk de vrijheid had haar iederen dag te bezoeken.
+Dat ontmoedigde mij niet; integendeel, ik werd nog meer verliefd en ging voort haar vurige blikken toe te werpen. Smeekend
+keek ik ook F&eacute;licia aan, haar kamenier, als om haar hulp in te roepen; maar &#8217;t was alles te vergeefs. Zij bleven wreed en
+ontoegankelijk voor mij.
+
+</p>
+<p>Daar zij weigerden om op de taal van mijn oogen te <a id="d0e1936"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1936">196</a>]</span>antwoorden, nam ik mijn toevlucht tot andere middelen. Ik liet onderzoeken, welke kennissen F&eacute;licia in de stad had en vernam,
+dat zij dikwijls een oude dame bezocht, Th&eacute;odora. Verheugd over die ontdekking ging ik daar zelf een bezoek brengen en door
+geschenken wist ik van haar belofte te krijgen, dat ik den volgenden dag een onderhoud in haar huis zou kunnen hebben met
+de kamenier.
+
+</p>
+<p>Op den bepaalden tijd vond ik haar daar en ik drukte er mijn groote vreugde over uit, dat ik haar kon spreken. Ze antwoordde
+me: &#8220;Mijnheer, mijn vriendin Th&eacute;odora kan veel van mij gedaan krijgen. Ze stelt belang in u en als ik iets voor u zou kunnen
+doen, dan zou mij dat aangenaam wezen, maar met den besten wil geloof ik niet, dat ik u van veel dienst kan zijn. Ge moet
+u niet met hoop vleien, ge hebt nooit voor een moeilijker onderneming gestaan. Ge bemint een dame, bestemd voor een ander
+en welk een dame! Eene, die zoo trotsch is, dat wanneer ze al door uw zuchten zou worden bewogen, ze het toch niet zou laten
+merken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn beste F&eacute;licia!&#8221; riep ik smartelijk. &#8220;Waarom schildert ge mij die moeilijkheden zoo onoverkomelijk af? Misleid me liever,
+dan dat ge mij wanhopig maakt.&#8221; Bij die woorden greep ik haar handen en schoof haar een diamant aan den vinger van driehonderd
+pistolen. Daarna sprak ik zoo tot haar, dat ze tot tranen toe werd bewogen.
+
+</p>
+<p>Ze was te aangedaan en te dankbaar, om mij troosteloos te laten en scheen de zaak eenigszins lichter te gaan inzien. &#8220;Mijnheer,
+misschien behoeft u niet alle hoop te worden ontnomen. Uw medeminnaar wordt wel niet door haar gehaat. Hij komt zijn nicht
+vrij bezoeken. Hij spreekt met haar, wanneer het hem behaagt en dat is in uw voordeel. De gewoonte om alle dagen samen te
+zijn, maakt hun onderhoud een weinig kwijnend. En het schijnt mij, dat ze zonder smart van elkaar scheiden en elkaar zonder
+genoegen weerzien. Men zou zeggen, dat ze reeds getrouwd zijn. In &eacute;&eacute;n woord, mijn meesteres heeft geen levendigen hartstocht
+voor don Augustin. Overigens is er, wat persoonlijke <a id="d0e1944"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1944">197</a>]</span>hoedanigheden betreft, tusschen u en hem een verschil, dat niet onopgemerkt kan blijven voor een zoo fijngevoelig meisje als
+dona Helena. Geef den moed dus niet op. Ik zal doen, wat ik kan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij scheidden, beiden zeer voldaan over dit onderhoud. Ik bleef dus de dochter van don George verliefde blikken toewerpen
+en bracht haar zelfs een serenade, waarbij ik de verzen zong, die ge zooeven hebt gehoord.
+
+</p>
+<p>Om haar eens te polsen, vroeg de kamenier aan haar meesteres, hoe haar dat lied was bevallen. Dona Helena antwoordde: &#8220;Naar
+die stem heb ik met genoegen geluisterd.&#8221; &#8220;En de woorden, hebben die u niet zeer getroffen?&#8221; &#8220;Daar heb ik in het geheel geen
+acht op geslagen. Ik heb alleen naar den zang geluisterd, het vers is mij onverschillig evenals de man, die mij deze serenade
+heeft gebracht.&#8221; F&eacute;licia zei: &#8220;Dat is dan een misrekening voor dien armen don Gaston de Cogollos en &#8217;t is dwaas van hem, om
+dan altijd zoo naar onze ramen te zien.&#8221; Op koelen toon antwoordde de meesteres: &#8220;Misschien is hij het niet, mogelijk wel
+een ander, die mij op zulke wijze zijn liefde verklaart.&#8221; &#8220;Neen&#8221; zei de kamenier, &#8221;&#8217;t is niemand anders dan don Gaston. Daarvoor
+heeft hij mij ook van morgen in de straat aangehouden. Hij heeft mij verzocht u te willen zeggen, dat hij u aanbidt en dat
+hij zich de gelukkigste van alle stervelingen zou achten, indien ge hem wildet vergunnen u zijn hulde te betuigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De dochter van Don George keek haar dienstbode zeer streng aan en zei: &#8220;Ge zoudt beter gedaan hebben, indien ge mij niet van
+dit ongepast onderhoud had gesproken. Laat het niet weer gebeuren, dat ge met dergelijke mededeelingen bij mij komt, en als
+die vermetele jonge man nog eens tot u durft spreken, gelast ik u hem te zeggen, dat hij zich maar tot andere dames moet wenden,
+die misschien van galante avonturen houden en dat hij nuttiger bezigheid zoeke dan den geheelen dag door het raam te kijken,
+naar hetgeen ik in mijn kamers doe.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dat alles werd mij getrouw oververteld door F&eacute;licia, <a id="d0e1954"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1954">198</a>]</span>toen ik een tweede onderhoud met haar had. Ze beweerde echter, dat ik mij niet moest laten ontmoedigen door de woorden van
+hare meesteres. Maar ik meende, dat ik die toch moeilijk in mijn voordeel kon uitleggen. Zij lachte om mijn sombere beschouwingen,
+vroeg papier en inkt aan haar vriendin en zei: &#8220;Mijnheer, schrijf dadelijk als wanhopige geliefde een brief aan dona Helena.
+Schilder haar levendig uw lijden en beklaag u vooral over het verbod, om aan uw vensters te verschijnen. Beloof, dat ge haar
+zult gehoorzamen, maar dat het u het leven zal kosten. Richt dien brief maar in, zooals gij heeren dat zoo goed kunt en ik
+belast mij met de rest.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik stelde zulk een brief samen en las hem <span id="d0e1958" class="corr" title="Bron: Felicia">F&eacute;licia</span> voor, die glimlachend opmerkte, dat indien vrouwen al den slag bezaten om mannen het hoofd op hol te jagen, de mannen op
+hun beurt de kunst verstonden, om vrouwen te verlokken. Zij nam mijn brief, verzekerde mij, dat het niet aan haar zou liggen,
+wanneer die geen goede uitwerking had en <span id="d0e1961" class="corr" title="Bron: zij">zei</span> me, dat ik ervoor moest zorgen, gedurende eenige dagen mijn ramen gesloten te houden.
+
+</p>
+<p>Toen zij weer thuiskwam, zei ze tegen dona Helena: &#8220;Ik heb don Gaston ontmoet. Hij hield mij dadelijk aan en vroeg met bevende
+stem en als een schuldige, die zijn vonnis afwacht, of ik u over hem had gesproken. Toen heb ik hem uw antwoord op brutalen
+toon meegedeeld en hem op straat laten staan.&#8221; &#8221;&#8217;t Is goed,&#8221; zei <span id="d0e1966" class="corr" title="Bron: donna">dona</span> Helena, &#8220;dat ge mij op die wijze van dien man hebt bevrijd; maar het was niet noodig op brutalen toon tot hem te spreken.
+Een meisje moet altijd zacht blijven.&#8221; De kamenier antwoordde: &#8220;Men ontdoet zich niet van een hartstochtelijk minnaar door
+zachte woorden te gebruiken. &#8217;t Is zelfs dikwijls niet genoeg, als men op driftigen toon spreekt. Dat is hier gebleken, want
+toen ik terugkwam van de boodschappen, die ik voor u had gedaan, stond hij mij op te wachten. Zijn gezicht echter was z&oacute;&oacute;
+ontdaan, dat ik, hoewel ik anders nooit om mijn woorden verlegen ben, nu niet spreken kon. Hij duwde mij haastig dit briefje
+in de hand en verdween&#8221;.
+<a id="d0e1969"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1969">199</a>]</span></p>
+<p><span id="d0e1971" class="corr" title="Bron: Felicia">F&eacute;licia</span> overhandigde daarop hare meesteres mijn brief, dien zij aannam als om zich er mee te vermaken en hem las. Daarop werd ze
+eenige oogenblikken stil. &#8220;Waarlijk <span id="d0e1974" class="corr" title="Bron: Felicia">F&eacute;licia</span>, &#8217;t is dwaas genoeg geweest dien brief aan te nemen. Wat moet don Gaston daarvan denken? En wat moet ikzelf gelooven? Misschien
+verbeeldt hij zich op dit oogenblik wel, dat ik zijn brief lees en herlees. Aan die schande heb je mij door je handelwijze
+blootgesteld.&#8221; De kamenier antwoordde: &#8220;O neen, die gedachte zal hij niet hebben en indien hij haar al had, dan zou hij er
+toch niet lang genoegen van hebben, want den eersten den besten keer, dat ik hem zie, zal ik hem zeggen, dat ge zijn brief
+minachtend hebt aangekeken en daarna verscheurd, zonder hem te hebben gelezen&#8221;. &#8220;Je kunt er gerust op zweren, dat ik hem niet
+gelezen heb. Ik zou er geen twee woorden van kunnen herhalen.&#8221; Ten slotte verbood zij haar kamenier verder tot haar over mij
+te spreken.
+
+</p>
+<p>Daar ik beloofd had, niet meer aan mijn raam te zullen komen, hield ik mijn jaloezie&euml;n gedurende eenige dagen gesloten. Maar
+intusschen bereidde ik mijn wreede Helena een nieuwe serenade voor. Ik had enige muzikanten ge&euml;ngageerd en begaf mij &#8217;s avonds
+laat met hen onder haar balkon. Reeds stemden ze hunne guitaren, toen een ridder met een degen in de hand op ons toesnelde,
+rechts en links om zich heen sloeg en de muzikanten op de vlucht joeg. Zijn woede wekte de mijne op. Ik naderde hem en er
+volgde een hevig gevecht. Dona Helena en haar kamenier hadden het geluid van de degens gehoord en keken door haar jalouzie&euml;n
+naar buiten. Toen ze het gevecht zagen, uitten ze angstkreten, waarop don George en zijn bedienden naar buiten snelden, om
+de vechtenden te scheiden. Maar zij kwamen te laat, en vonden op het terrein van den strijd slechts &eacute;&eacute;n ridder, badende in
+zijn bloed en bijna zonder leven. Die ongelukkige was ik. Men droeg mij binnen in het huis van mijn tante en de bekwaamste
+chirurgijns werden geroepen.
+
+</p>
+<p>Iedereen beklaagde mij en inzonderheid dona Helena, die <a id="d0e1981"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1981">200</a>]</span>nu een blik gaf in haar hart. Met haar kamenier bracht zij het overige gedeelte van den nacht door met weenen en met het verwenschen
+van haar neef, don Augustijn, in wien zij den dader vermoedde en die dan ook werkelijk onze serenade op zulk een onaangename
+wijze had gestoord. Hij scheen opgemerkt te hebben, dat ik zijn nicht het hof maakte, geloofde, dat zij daarvan was gediend
+en had nu op deze wijze getoond, dat hij niet zoo onverschillig was, als men wel vermoedde.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 397px"><img border="0" src="images/p198.jpg" alt="" width="397" height="540"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Intusschen werd het treurige ongeval gevolgd door een <a id="d0e1989"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e1989">201</a>]</span>heugelijke gebeurtenis, die het spoedig deed vergeten. Hoe gevaarlijk ik ook gewond was, ik herstelde en mijn tante had een
+onderhoud met don George, waarbij ze hem voor mij de hand van zijn dochter vroeg. Hij stemde daarin toe, omdat hij don Augustijn
+beschouwde als een man, dien hij waarschijnlijk wel nooit meer zou terugzien. De goede grijsaard was echter bang, dat zijn
+dochter er iets op tegen zou hebben omdat ze haar neef d&#8217;Olighera zoo veel had gezien, maar zij bleek geheel bereid haars
+vaders wensch op te volgen waaruit men kan opmaken dat in Spanje evenals overal elders de nieuw-aangekomenen een streepje
+voor hebben bij de vrouwen.
+
+</p>
+<p>Zoodra het kon, had ik een gesprek gehad met <span id="d0e1993" class="corr" title="Bron: Felicia">F&eacute;licia</span> en van haar vernomen hoe hare meesteres getreurd had over het ongeluk, dat mij was overkomen. Ik kon er niet aan twijfelen,
+of ik was de Paris van mijn Helena geworden en zegende mijn wond, omdat die zulke gelukkige gevolgen had gehad voor mijn liefde.
+
+</p>
+<p>Van don George kreeg ik toestemming om met zijn dochter te spreken in tegenwoordigheid van haar kamenier. Wat was dat onderhoud
+heerlijk voor mij! Ik drong er bij haar op aan mij te zeggen of ik dit geluk alleen had te danken aan haar gehoorzaamheid
+aan haar vader. Zij verzekerde mij, dat dit niet het geval was en nu volgde voor mij een zeer gelukkige tijd. Onze bruiloft
+zou een groot feest zijn, waarop de geheele adel van Coria en omstreken zou schitteren. Voor dien tijd gaf ik een partij op
+een landgoed, dat mijn tante buiten de stad bezat. Terwijl wij aan tafel zaten, kwam een man in de zaal, die mij voor een
+zeer gewichtige zaak te spreken vroeg. Ik volgde den onbekende, die het uiterlijk had van een kamerdienaar en mij een brief
+gaf van den volgenden inhoud:
+
+</p>
+<p>&#8220;Indien de eer u dierbaar is, zooals ze het moet zijn aan alle ridders van uw orde, dan zult ge u morgenochtend bevinden op
+het plein van Manroi. Ge zult er een ridder vinden, die u rekenschap zal geven van de beleediging, die hij u heeft aangedaan
+en u, indien het kan, buiten staat zal stellen, <a id="d0e2000"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2000">202</a>]</span>om dona Helena te huwen. Don Augustin de Olighera&#8221;.
+
+</p>
+<p>Heeft de liefde veel macht over de Spanjaarden, de wraak nog meer. Ik las dien brief niet met een rustig hart. Bij het zien
+van den naam <span id="d0e2004" class="corr" title="Bron: Augustijn">Augustin</span> had ik bijna de plichten vergeten, welke mij dien dag aan mijn gasten bonden. Het liefst was ik dadelijk mijn vijand gaan
+opzoeken, maar ik kon het feest niet verstoren en zei daarom tot den man: &#8220;Mijn vriend, ge kunt aan den ridder, die u gezonden
+heeft, zeggen, dat mijn lust om hem weer te zien zoo groot is, dat ik morgen voor zonsopgang op het door hem aangewezen terrein
+zal zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarna ging ik naar mijn gasten terug, nam mijn plaats aan tafel weer in en wist mij zoo goed te beheerschen, dat niemand
+iets merkte van hetgeen er in mij omging. Als alle anderen nam ik deel aan het feest, dat tegen middernacht ge&euml;indigd was.
+Toen het gezelschap uiteenging bleef ik in het landhuis, onder voorwendsel den volgenden morgen een wandeling te willen doen
+in de frissche lucht, maar het was alleen om vroeger op de plaats van samenkomst te zijn. In plaats van te gaan slapen, wachtte
+ik met ongeduld het aanbreken van den dag af. Zoodra die verscheen, besteeg ik mijn beste paard en vertrok geheel alleen.
+Ik reed in de richting van Manroi en zag een ruiter naderen. Het was mijn medeminnaar, die, toen hij bij mij was, zei: &#8220;Het
+doet mij leed, dat ik voor de tweede maal met u moet samenkomen; maar de schuld daarvan is aan u. Na het avontuur met de serenade,
+hadt ge er van moeten afzien, om te trachten de gunst van de dochter van Don George te verwerven.&#8221; Ik antwoordde: &#8220;ge zijt
+wel trotsch op een voordeel, dat ge misschien minder aan uw behendigheid dan wel aan de duisternis van den nacht hebt te danken.&#8221;
+Ik sprong daarbij op den grond, don Augustin volgde mijn voorbeeld en wij bonden onze paarden aan een boom. Verwoed vielen
+wij op elkaar aan. Hoewel ik een geoefend schermer was, moet ik zeggen, dat ik met een vijand te doen had, die zijn wapen
+beter meester was dan ik. Maar gelijk de sterkere dikwijls wordt overwonnen <a id="d0e2009"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2009">203</a>]</span>door den zwakkere, zoo ging het ook hier. Ik wist mijn tegenstander in het hart te treffen en hij viel dood neer.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p201.jpg" alt="" width="454" height="606"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Dadelijk keerde ik naar het landhuis terug, waar ik aan mijn kamerdienaar, op wiens trouw ik rekenen kon, het gebeurde meedeelde,
+hem gelastte het beste paard te nemen en dadelijk mijn tante op de hoogte te brengen van dit avontuur. Ik zei hem, dat hij
+haar namens mij om goud en edelgesteenten moest vragen, om mij dat te brengen te <a id="d0e2017"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2017">204</a>]</span>Placencia, waar hij me vinden zou in het eerste hotel bij den ingang van de stad.
+
+</p>
+<p>Mijn bediende, Ramire, kweet zich zoo vlug van die taak, dat hij reeds drie uren na mij in Placencia aankwam. Hij zei me,
+dat dona <span id="d0e2021" class="corr" title="Bron: Eleonor">El&eacute;onor</span> meer verheugd dan bedroefd was over dezen strijd, die mij eens genoegdoening had gegeven na de beleediging door mij ondervonden
+en ik ontving een groot bedrag aan goud en edelgesteenten, om aangenaam te kunnen reizen, totdat mijn zaak zou zijn geschikt.
+
+</p>
+<p>Ik reisde naar Valencia en scheepte mij te Denia in, om naar Itali&euml; te gaan. Helena betreurde mijn afwezigheid en terwijl
+de familie van Olighera pogingen aanwendde om mij te vinden, verlangde zij naar mijn terugkeer. Reeds was ik zes maanden weg,
+toen een edelman van de kust van Galici&euml;, don Blas de Combados te Coria kwam, om een erfenis te ontvangen, die hem vruchteloos
+werd betwist door don <span id="d0e2026" class="corr" title="Bron: Muguel">Miguel</span> de Caprara, zijn neef.
+
+</p>
+<p>Combados was een knap man, hij was beleefd en geestig en verkeerde weldra met de voorname families in de stad.
+
+</p>
+<p>Hij wist, dat don George een dochter had, wier schoonheid tot nu toe de mannen slechts tot hun ongeluk in liefde had doen
+ontvlammen. Dit prikkelde zijn nieuwsgierigheid, hij wilde die dame zien. Hij zocht daarom met den vader op een vriendschappelijken
+voet te komen en slaagde daarin zoo goed, dat de grijsaard hem toestond zijn huis te bezoeken en met zijn dochter te spreken.
+De Galici&euml;r werd dadelijk verliefd, dat was onvermijdelijk. Don George ontving zijn aanzoek gunstig, maar wilde zijn dochter
+niet dwingen, hij liet haar meesteres over haar hand. Combados deed, wat hij kon om haar te behagen, maar zij bleef ongevoelig
+voor zijn hulde en dacht slechts aan mij. F&eacute;licia, die ook door den nieuwen minnaar was omgekocht, wendde al haar behendigheid
+in zijn voordeel aan, don George ondersteunde diens pogingen, maar <span id="d0e2033" class="corr" title="Bron: don">dona</span> Helena bleef mij trouw.
+
+</p>
+<p>Combados, die zag dat alle pogingen tot nu toe vergeefsch waren geweest, stelde een ander middel voor. Hij <a id="d0e2038"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2038">205</a>]</span>bedacht het volgende plan: een koopman te Coria zou een brief omtvangen van een handelsvriend in Itali&euml;, waarin na eenige
+mededeelingen betreffende zaken, te lezen zou zijn: &#8220;Sinds korten tijd is aan het hof te Parma een Spaansch edelman aangekomen,
+don Gaston de Cogollos genaamd. Hij zegt, dat hij de neef en eenige erfgenaam is van een rijke weduwe, die te Coria woont
+onder den naam van <span id="d0e2040" class="corr" title="Bron: donna">dona</span> El&eacute;onor de Laxarilla. Hij doet aanzoek om de hand van de dochter van een voornaam heer, maar men wil hem die niet geven zonder
+eerst ge&iuml;nformeerd te hebben. Bericht mij dus, of ge dien don Gaston kent en waarin het vermogen van zijn tante bestaat. Uw
+antwoord zal beslissend zijn voor dit huwelijk. Schrijf naar Parma enz. enz.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dit bedrog scheen den grijsaard een list, wel geoorloofd van een verliefde en F&eacute;licia, die nog minder nauwgezet was, juichte
+het zeer toe. De uitvinding scheen daarom te beter, omdat zij Helena kende als een trotsch meisje, die in staat was oogenblikkelijk
+een besluit te nemen, indien zij vermoeden had, dat men haar ontrouw was geworden. Don George belastte zich er zelf mee, om
+haar op de hoogte te brengen en om de zaak nog natuurlijker te maken, zou men haar laten spreken met den koopman, die den
+nagemaakten brief zou hebben ontvangen.
+
+</p>
+<p>De oude edelman zei dus tegen haar: &#8220;Mijn dochter, ik behoef wel niet meer te zeggen, dat onze familieleden mij alle dagen
+verzoeken om nooit toe te staan, dat de moordenaar van don Augustin mijn schoonzoon wordt. Heden heb ik een nog meer overwegende
+reden om u te zeggen niet meer aan don Gaston te denken. Hij is een trouwelooze! Ziehier een zeker bewijs daarvan. Lees dezen
+brief, dien een koopman te Coria uit Itali&euml; heeft ontvangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De toeleg gelukte. Helena weende eerst een oogenblik, maar haar trotschheid kwam spoedig boven, ze zei, dat ze mij verachtte
+en bereid was om Combados naar het altaar te volgen. Don George was zeer verheugd en Combados overgelukkig.
+
+</p>
+<p>Zonder te hooren naar de stem der liefde, die voor mij <a id="d0e2051"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2051">206</a>]</span>in haar hart sprak, had ze mijn medeminnaar haar hand gereikt. Eenige dagen na het huwelijk begon ze zichzelf wel te verwijten,
+dat ze overijld had gehandeld en rees het vermoeden bij haar op, dat die brief misschien bedrog was, maar haar echtgenoot
+liet haar niet veel tijd om daarover te denken. Hij had er den slag van een reeks vermaken uit te vinden, om haar te verstrooien.
+
+</p>
+<p>Zoo leefden zij in een gelukkig huwelijk, toen mijn tante erin slaagde om mijn zaak met de bloedverwanten van don Augustin
+te schikken. Ze schreef mij dat dadelijk naar Itali&euml; en ik keerde onmiddellijk terug. Dona <span id="d0e2055" class="corr" title="Bron: Eleonor">El&eacute;onor</span>, die mij het huwelijk van Helena niet per brief had meegedeeld, stelde mij bij mijn aankomst daarvan in kennis. Ze zag welk
+een diepen indruk die tijding op mij maakte en zei: &#8220;Betreur het verlies van een meisje niet, dat u niet trouw is kunnen blijven,
+ze heeft daardoor getoond, dat ze niet waard is, dat ge aan haar denkt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar mijn tante niet wist, dat men Helena bedrogen had, kon ze mij zeker geen wijzeren raad geven. Ik nam mij dan ook voor
+dien te volgen, of mij althans onverschillig te houden, indien ik mijn hartstocht niet kon overwinnen. Maar ik kon geen weerstand
+bieden aan de nieuwsgierigheid om te weten te komen op welke wijze dit huwelijk was tot stand gekomen en bezocht daarom de
+oude Th&eacute;odora, van wie ik reeds heb gesproken. Toevallig vond ik bij haar F&eacute;licia, die in het geheel niet had verwacht mij
+weer te zien en dadelijk wilde vertrekken, om eenige opheldering te voorkomen. Maar ik liet haar niet gaan en met moeite gelukte
+het mij van haar een bekentenis te krijgen van alles wat er was gebeurd. Zij zag, dat ik wanhopig was en om mij te troosten
+beloofde zij mij weder haar hulp. Ik zal u het verhaal besparen van al wat wij deden om Helena te bewegen mij een onderhoud
+toe te staan. Toen Combados voor een paar dagen ging jagen op een van zijn landgoederen, ontving ze mij &#8217;s avonds.
+
+</p>
+<p>Ik wilde het gesprek beginnen met verwijten, maar zij sloot mij den mond en zei: &#8221;&#8217;t Is onnoodig ons het verleden <a id="d0e2062"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2062">207</a>]</span>te herinneren. Wij behoeven elkaar niet treurig te stemmen. In dit onderhoud heb ik alleen toegestemd, om u persoonlijk te
+kunnen zeggen, dat ge voortaan niet meer aan mij moet denken. Misschien zou ik meer tevreden zijn met mijn lot, indien het
+aan het uwe verbonden was, maar de hemel heeft het anders gewild en ik moet zijn besluiten gehoorzamen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik riep uit: &#8220;Hoe mevrouw! Is het niet voldoende, dat ik moet toezien hoe een ander u bezit, moet ik u ook nog uit mijn gedachten
+verbannen! Denkt ge, dat zoo iets mogelijk is bij een man, die eens uw liefde heeft bezeten? Ge wilt mij mijn liefde ontnemen,
+het eenige wat waarde voor mij heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb u slechts een kort woord te zeggen,&#8221; hernam zij op beslisten toon, &#8220;de echtgenoote van don Blas de Combados zal nooit
+de minnares worden van don Gaston. Bedenk dat wel. Laten wij dit onderhoud thans eindigen. Niettegenstaande de zuiverheid
+van mijne bedoelingen, verwijt ik dat mijzelf en het zou misdadig zijn het voort te zetten.&#8221; Bij die woorden, die mij alle
+hoop ontnamen, viel ik voor haar op de knie&euml;n, maar ik smeekte vruchteloos; de plicht ging bij haar v&oacute;&oacute;r alles. Een gevoel
+van woede maakte zich van mij meester, ik trok mijn degen en wilde mijzelf doorsteken. Maar zij wierp zich op mij en riep:
+&#8220;Houd op! Denkt ge niet aan mijn naam? Door u hier van het leven te berooven, ontneemt ge mij mijn eer en mijn echtgenoot
+zou voor uw moordenaar doorgaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wilde echter niet naar hare woorden luisteren en zou misschien mijn noodlottig voornemen hebben volvoerd, indien don Blas
+de Combados niet verschenen was. Deze was verwittigd geworden van het onderhoud, dat wij zouden hebben, was daarom niet naar
+buiten gegaan en had gehoord, wat wij hadden gesproken. Hij hield mijn arm vast en zei: &#8220;Don Gaston, denk aan de plaats, waar
+ge u bevindt. Geef niet toe aan het gevoel van wanhoop, dat u op &#8217;t oogenblik bezielt!&#8221; Ik viel Combados in de rede: &#8220;Moet
+gij me van mijn besluit afbrengen? Ge moest mij <a id="d0e2070"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2070">208</a>]</span>liever zelf een dolk in het hart stooten. Mijne liefde, hoe ongelukkig die ook zijn moge, is voor u een beleediging. Is het
+niet voldoende, dat ge mij &#8217;s avonds laat in het vertrek van uw vrouw vindt? Is er nog meer noodig om uw lust naar wraak op
+te wekken? Doorsteek mij en ontdoe u zoo van een man, die alleen door te sterven, kan ophouden dona Helena te aanbidden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Blas antwoordde mij: &#8220;Ge beproeft tevergeefs op mijn eergevoel te werken, om mij te bewegen u te dooden. Ge zijt al genoeg
+gestraft voor uw vermetelheid en mijn echtgenoot ben ik zoo dankbaar voor hare deugdzame gevoelens, dat ik haar geen verwijt
+kan maken van dit samenzijn met u. Geloof mij Gogollos, wees niet wanhopig als een zwak man, maar onderwerp u met moed aan
+een harde noodzakelijkheid!&#8221;
+
+</p>
+<p>Door deze en dergelijke woorden wist de voorzichtige man werkelijk mijn woede en wanhoop te doen bedaren. Ik ging weg met
+het plan mij van Helena te scheiden en van de plaats, waar zij woonde. Dus vertrok ik twee dagen later naar Madrid, waar ik
+aan het hof verscheen en vele vrienden kreeg. Maar ik had het ongeluk mij inzonderheid te hechten aan den markies de Villar&eacute;al,
+een Portugees van veel invloed, die verdacht werd Portugal te hebben willen bevrijden van de Spaansche heerschappij. Hij werd
+daarom naar het kasteel van Alicante gevoerd. Daar de hertog de Lerme wist, dat ik in nauwe relatie stond met dien heer, heeft
+hij mij ook laten oplichten en naar hier brengen. De minister verdenkt mij, dat ik medeplichtig zou zijn aan zulk een plan.
+Dat is een gevoelige beleediging, die hij een edelman en Spanjaard aandoet&#8221;.
+
+</p>
+<p>Hier hield don Gaston op met spreken, waarna ik om hem te troosten zei: &#8220;<span id="d0e2078" class="corr" title="Bron: uw">Uw</span> eer wordt niet geschaad door de ongenade, waarin ge zijt gevallen en alles zal zich zeker ten goede keeren. Wanneer de hertog
+de Lerme zal weten, dat ge onschuldig zijt, zal hij u ongetwijfeld in uw eer herstellen en u een aanzienlijke betrekking geven,
+om u schadeloos te stellen.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e2081"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2081">209</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2082" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Scipio komt Gil Blas opzoeken in den toren te S&eacute;govi&euml; en deelt hem veel nieuws mee.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>ns gesprek werd afgebroken door Tordesillas, die zei: &#8220;Mijnheer Gil Blas, ik heb zooeven een jongeman gesproken, die zich
+aan de deur van deze gevangenis aanmeldde. Hij vroeg of gij hier gevangen waart. Toen ik aanvankelijk weigerde om aan zijn
+nieuwsgierigheid te voldoen, zei hij met tranen in de oogen: &#8216;Weiger mijn zeer onderdanig verzoek niet en deel mij mee of
+de heer de Santillano hier is. Ik ben zijn eerste bediende en gij zult een zeer goede daad verrichten, indien ge mij wilt
+toestaan hem een oogenblik te zien, ge zijt in <span id="d0e2089" class="corr" title="Bron: Segovi&euml;">S&eacute;govi&euml;</span> als een zeer edelmoedig man bekend en ik hoop, dat ge mij in de gelegenheid zult stellen met mijn meester te spreken, die
+meer ongelukkig dan schuldig is.<span id="d0e2092" class="corr" title="Niet in bron">&#8217;</span> Om kort te gaan, die jongen heeft van mij verkregen, dat ik hem beloofd heb, vanavond zijn verzoek te zullen inwilligen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verzekerde Tordesillas, dat hij mij geen grooter genoegen had kunnen doen, want dat mijn bediende mij zeker zeer gewichtig
+nieuws had te vertellen. Met ongeduld wachtte ik het oogenblik af, waarop ik mijn getrouwen Scipio zou kunnen spreken, want
+ik twijfelde er niet aan, of hij was het en daarin bedroog ik mij niet.
+
+</p>
+<p>Groot was onze vreugde, toen wij elkaar weerzagen. Mijn eerste vraag aan Scipio was, hoe hij mijn huis had achtergelaten.
+Hij antwoordde mij: &#8220;U hebt geen huis meer en om u de moeite te besparen, mij vraag voor vraag te doen, zal ik u in het kort
+meedeelen, wat er bij u is gebeurd. Uw huis is geplunderd zoowel door de dienaren van het gerecht <a id="d0e2099"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2099">210</a>]</span>als door uw eigen bedienden, die u als een verloren man beschouwden en op rekening van hun loon maar meenamen wat ze konden
+krijgen. Gelukkig voor u, heb ik uit hun handen twee groote zakken met dubbele pistolen weten te redden, die ik uit uw brandkast
+haalde en in veiligheid bracht bij Salero, die ze u zal teruggeven, zoodra ge uit de gevangenis komt, waar ge wel niet lang
+zult blijven, omdat ge zijt gearresteerd zonder medeweten van den hertog de Lerme.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vroeg Scipio hoe hij wist, dat de minister daaraan geen deel had gehad. &#8220;O! dat weet ik zeker. Een van mijn vrienden, die
+het vertrouwen heeft van den hertog d&#8217;Uz&egrave;de, heeft mij alles verteld. Calderone had door een huisknecht vernomen, dat senora
+Sirena onder een anderen naam &#8217;s nachts den prins ontving en dat de graaf de Lemos en gij hem daarbij hadt geholpen. Hij besloot
+zich op u beiden en zijn ma&icirc;tresse te wreken en zocht den hertog d&#8217;Uz&egrave;de op, wien hij deze zaak meedeelde. De hertog, verheugd,
+dat hij zulk een schoone gelegenheid had, om zijn vijand, den graaf de Lemos, in het verderf te storten, verzuimde niet daarvan
+gebruik te maken. Hij ging naar den koning, vertelde alles en liet niet na in levendige kleuren de gevaren te schilderen,
+waaraan men den prins had blootgesteld. De koning was woedend, liet dadelijk Sirena in een klooster opsluiten, verbande den
+graaf de Lemos en veroordeelde u tot levenslange gevangenisstraf.
+
+</p>
+<p>Op die wijze heeft zich de zaak toegedragen. Ge ziet daaruit, dat uw ongeluk het werk is van den hertog d&#8217;Uz&egrave;de, of beter
+gezegd van Calderone.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na die mededeelingen meende ik, dat de zaak wel spoedig zou worden geschikt, omdat de eerste minister ongetwijfeld alles in
+het werk zou stellen om de ballingschap van zijn neef op te heffen en hem weer aan het hof terug te krijgen, en ik hoopte,
+dat hij mij bij die gelegenheid niet zou vergeten. Wat is de hoop toch een schoone zaak! Ze troostte mij eensklaps over het
+verlies van mijn goed. Wel verre van mijn gevangenschap als een ongeluk te beschouwen, <a id="d0e2107"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2107">211</a>]</span>dat misschien tot het eind van mijn dagen zou voortduren, scheen ze mij nu een middel, waarvan de fortuin zich wilde bedienen,
+om mij tot een hooge betrekking te verheffen. Ziehier hoe ik redeneerde: de eerste minister heeft aan zijn zijde staan de
+meeste personen, die het vertrouwen bezitten van den koning; met de hulp van die machtige vrienden kan hij weerstand bieden
+aan al zijn vijanden, ofwel de staat kan binnenkort van uitzicht veranderen. De koning is nl. zeer ziekelijk. Zoodra hij er
+niet meer zal zijn, zal het eerste werk van den prins zijn, om den graaf de Lemos terug te roepen, die mij van hier zal halen,
+om mij naar den jongen koning te brengen, die mij overladen zal met weldaden, voor alles wat ik ter wille van hem heb geleden.
+
+</p>
+<p>Over Scipio was ik zoo tevreden, dat ik behoefte gevoelde hem daarvan een bewijs te geven en ik bood hem de helft van het
+geld aan, dat hij bij de plundering had weten te redden. Maar hij weigerde en zei: &#8220;Ik verwacht van u een ander bewijs van
+uw erkentelijkheid. Laten wij niet meer scheiden. Ik gevoel voor u een vriendschap, zooals ik die nooit voor een van mijn
+vorige meesters heb gekend.&#8221; &#8220;En ik, mijn zoon, kan je verzekeren, dat het wederkeerig is. Van het eerste oogenblik af aan,
+dat ik je zag, had ik schik in je. Ik denk, dat we allebei onder Weegschaal of Tweelingen zijn geboren, wat, naar men zegt,
+de gesternten zijn, die de menschen verbinden.&#8221; Gaarne stemde ik dus toe en wij besloten samen den gevangenbewaarder te vragen
+of Scipio zich met mij mocht laten opsluiten, met het recht nu en dan eens naar Madrid te gaan, om te zien, hoe de zaken stonden.
+De welwillende man was zoo vriendelijk mij deze gunst niet te weigeren.
+
+
+<a id="d0e2111"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2111">212</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2112" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Scipio reist voor het eerst naar Madrid, de beweegredenen daartoe en het gevolg ervan. Gil Blas wordt ziek en wat daaruit
+voortvloeide.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>ndien wij soms zeggen, dat wij geen grootere vijanden hebben dan onze dienstboden, dan moeten wij eraan toevoegen, dat we
+geen betere vrienden hebben aan hen, indien ze ons trouw en genegen zijn. In Scipio kon ik niet anders zien dan mijn tweede
+ik. Dus, geen onderdanigheid meer, Gil Blas en zijn secretaris hadden &eacute;&eacute;n kamer, een bed en &eacute;&eacute;n tafel. Hij was van een zeer
+goed humeur en verstand. &#8220;Mijn vriend,&#8221; zei ik op zekeren dag tegen hem, &#8220;het schijnt me, dat het niet kwaad zou zijn, indien
+ik eens aan den hertog de Lerme schreef. Wat denk je daarvan?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel,&#8221; antwoordde hij, &#8220;de groote heeren zijn niet altijd gelijk van humeur en dus weet ik niet zeker, hoe uw brief zou worden
+opgenomen. Maar ik meen, dat het in ieder geval goed zou zijn, om hem te schrijven. Hoewel de minister veel van u houdt, moet
+ge niet stilzitten. Hij moet aan u herinnerd worden. Die heeren vergeten dikwijls de personen, van wie ze niet hooren spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoewel ge in het algemeen gesproken gelijk hebt,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;oordeel ik toch beter over mijn patroon. Zijn goedheid
+is mij bekend. Ik ben er van overtuigd, dat hij medelijden heeft met mijn toestand en onophoudelijk daaraan denkt. Hij wacht
+kennelijk met mij uit de gevangenis te helpen, tot de toorn van den koning bedaard is.&#8221; &#8220;Ik hoop,&#8221; zei hij, &#8220;dat ge juist
+over den minister oordeelt. Roep dus zijn hulp in door een treffenden brief. Ik zal <a id="d0e2123"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2123">213</a>]</span>hem dien brengen en persoonlijk ter hand stellen.&#8221; Ik schreef een zeer welsprekend stuk, dat Tordesillas zelfs boven de preeken
+van den aartsbisschop stelde.
+
+</p>
+<p>Ik vleide mij, dat de hertog de Lerme door medelijden zou worden bewogen bij het lezen van het verhaal, dat ik hem deed van
+den treurigen toestand, waarin ik niet verkeerde en in dat vertrouwen liet ik mijn koerier naar Madrid vertrekken. Hij slaagde
+erin dadelijk na zijn aankomst tot den minister door te dringen en zei, terwijl hij hem den brief gaf: &#8220;Excellentie, een van
+uw trouwste dienaren, die op stroo ligt in een donker cachot van den toren te S&eacute;govi&euml;, verzoekt u nederig dezen brief te lezen,
+dien hij heeft kunnen schrijven door de goedhartigheid van den gevangenbewaarder.&#8221; De minister nam den brief aan en las dien
+door. In plaats van daardoor getroffen te zijn, zei hij met woedende stem, z&oacute;&oacute; luid dat alle personen in zijn omgeving het
+konden hooren: &#8220;Zeg aan Santillano, dat ik hem wel vermetel vind, om zich tot mij te durven wenden na de onwaardige daad,
+die hij heeft bedreven en waarvoor hij rechtvaardig wordt gestraft. Het is een ongelukkige, die niet meer op mijn steun moet
+rekenen en dien ik geheel overlaat aan het oordeel van den koning.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio was geschrikt door die woorden, maar hij zweeg niet. &#8220;Excellentie, die arme gevangene zal van verdriet sterven, als
+ik hem die tijding breng.&#8221; De hertog antwoordde mijn pleitbezorger niet, maar keerde hem den rug toe. Zoo behandelde de minister
+mij, om beter het aandeel te kunnen verbergen, dat hij zelf had in deze verliefde intrige van den prins. En zoo wordt dikwijls
+de kleine man behandeld, wanneer hij groote heeren dient in hunne geheime en gevaarlijke ondernemingen.
+
+</p>
+<p>Toen mijn secretaris terug was te S&eacute;govi&euml; en mij verteld had, hoe hij zich van zijn opdracht had gekweten, zag ik mij opnieuw
+gedompeld in den verschrikkelijken afgrond, waarin ik den eersten dag van mijn gevangenschap had verkeerd. Ik meende, dat
+ik zelfs nog ongelukkiger <a id="d0e2131"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2131">214</a>]</span>was, omdat ik de bescherming miste van den hertog de Lerme. Al mijn moed was mij ontzonken, ik had groot verdriet en hoe men
+mij ook trachtte op te beuren, ik begon te kwijnen en werd ernstig ziek.
+
+</p>
+<p>De gevangenbewaarder was zoo vol deelneming, dat hij niet beter meende te kunnen doen, dan een paar doktoren te roepen. Ik
+was altijd zoo vooringenomen geweest tegen dokters, dat ik ook nu, wanneer ik nog aan het leven gehecht was geweest, die heeren
+zeer slecht zou hebben ontvangen, maar ik was het leven zoo moe, dat ik er Tordesillas dankbaar voor was, dat hij mij in hun
+handen stelde.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p212.jpg" alt="" width="513" height="403"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Een van hen zei: &#8220;Mijnheer, voor alles is het noodig, dat u een onbeperkt vertrouwen in ons hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat heb ik ook,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Met uw hulp ben ik er zeker van, dat ik spoedig van al mijn kwalen zal bevrijd zijn.&#8221;
+<a id="d0e2143"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2143">215</a>]</span></p>
+<p>Hij hernam: &#8220;Ja, met Gods hulp zult ge dat zijn. Wij zullen tenminste ons best doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nu dat deden ze ook, het ging zoo goed, dat ik kennelijk op weg was naar de andere wereld. Tordesillas had een ouden monnik
+laten komen, die mij voorbereid had op den dood en ikzelf geloofde niet anders, of mijn laatste uur had geslagen. Ik gaf Scipio
+een teeken om bij mijn bed te komen en zei met een nauwelijks hoorbare stem, zoozeer hadden de medicijnen en aderlatingen
+mij verzwakt: &#8220;mijn vriend, ik laat je den eenen zak met pistolen en verzoek je den anderen naar Asturi&euml; te brengen naar mijn
+vader en moeder die, als ze nog leven, dat geld noodig zullen hebben. Vraag of ze mij vergiffenis willen schenken voor mijn
+ondankbaarheid en onverschilligheid. Leven zij niet meer, besteed dan dat geld om den hemel om rust te laten bidden voor hunne
+ziel en de mijne.<span id="d0e2148" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span> Dat zeggende, reikte ik hem de hand, die hij met zijn tranen bevochtigde, zoo bedroefd was hij. De tranen van een erfgenaam
+zijn dus klaarblijkelijk niet altijd verborgen glimlachjes.
+
+</p>
+<p>Ik wachtte niet anders dan het einde, maar het kwam niet. Nadat de dokters mij hadden verlaten en het terrein vrij was, genas
+ik. De koorts, die volgens hen mij moest wegnemen, week. Het gevolg van die ziekte was een volmaakte kalmte van geest. Ik
+behoefde niet meer getroost te worden; ik had toen de dood mij nabij was, een groote verachting gekregen voor eer en rijkdommen
+en het voornemen opgevat, om, al zou de hertog de Lerme mij terugroepen, nooit aan het hof weer te keeren. Ik stelde mij voor,
+wanneer ik uit de gevangenis kwam een hut te koopen en daarin rustig te leven.
+
+</p>
+<p>Mijn vertrouweling juichte mijn plan toe en wilde, om de uitvoering ervan te verhaasten, nog eens naar Madrid gaan, om mijn
+bevrijding te bewerken. Hij was vroeger in dienst geweest bij de min van den prins, die op dezen altijd nog een grooten invloed
+had.
+
+
+
+<a id="d0e2155"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2155">216</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2156" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Scipio keert naar Madrid terug. Hoe en op welke voorwaarden Gil Blas in vrijheid wordt gesteld. Waar zij heengingen, na den
+toren van S&eacute;govi&euml; te hebben verlaten en welk gesprek zij samen hadden.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">S</span>cipio vertrok dus naar Madrid. In afwachting van zijn terugkomst las ik veel.
+
+</p>
+<p>Tordesillas verschafte mij zooveel boeken, als ik wilde hebben. Hij leende die, van een ouden commandant, die niet kon lezen,
+maar een groote bibliotheek had om voor een geleerde door te gaan. Ik hield vooral van goede boeken over moraal omdat ik daarin
+telkens stukken vond, die mijn afkeer van het Hof en mijn liefde voor de eenzaamheid <span id="d0e2165" class="corr" title="Bron: rechtvaardigen">rechtvaardigden</span>.
+
+</p>
+<p>Na drie weken kwam de onderhandelaar terug, om mij mee te deelen, dat de zaak gunstig stond. Op verzoek van de min had de
+prins beloofd er met zijn vader over te spreken. Om nog een laatste hand aan het werk te slaan, moest Scipio weer terug naar
+Madrid.
+
+</p>
+<p>Zijn derde reis duurde niet lang. Na acht dagen keerde hij terug met de tijding, dat de prins, hoewel niet zonder moeite,
+mijn bevrijding van zijn vader had verkregen. Denzelfden dag kreeg ook Tordesillas bericht. De koning had mij de vrijheid
+gegeven onder voorwaarde, dat ik mij niet meer aan het hof zou vertoonen en binnen een maand de beide Castili&euml;n zou verlaten.
+
+</p>
+<p>Ik liet twee muilezels huren en wij vertrokken den volgenden dag, na een hartelijk afscheid te hebben genomen van Collogos
+en Tordesillas duizendmaal te hebben bedankt voor al zijn bewijzen van vriendschap. Wij sloegen den weg in naar Madrid, om
+eerst onze twee <a id="d0e2174"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2174">217</a>]</span>zakken te gaan halen, die ieder vijfhonderd dubbele pistolen bevatten. Mijn metgezel zei onderweg: &#8220;Indien wij al niet rijk
+genoeg zijn om een groot landgoed te koopen, een behoorlijk verblijf kunnen wij althans hebben.&#8221; Ik antwoordde hem: &#8220;Ik ben
+tevreden, als ik een hut heb. Ik heb genoeg van het leven in groote steden en stel mij er een groot genoegen van voor op het
+land te wonen en te visschen en te jagen. Wat voeding betreft, zal het meest eenvoudige voor mij voldoende zijn.&#8221; Scipio was
+er echter niet voor om een leven te leiden als Diogenes, hij wilde een aangenaam tehuis en een goeden wijnkelder, om rustig
+van de genoegens des levens te kunnen genieten. &#8220;Wat men in zijn huis heeft, schaadt niet, zegt H&eacute;siodes en wat men er niet
+heeft, kan wel schaden. Het is beter de noodzakelijke dingen te bezitten dan te verlangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat drommel! Scipio,&#8221; riep ik, &#8220;ken je de Grieksche dichters?&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij vertelde mij, dat hij vroeger in Salamanca een meester had gehad, die niets deed dan Hebreeuwsch, Grieksch en Latijn in
+het Spaansch vertalen en dat hij veel voor dien heer had moeten copieeren.
+
+</p>
+<p>Onderweg spraken wij verder over onze toekomstige woonplaats en waar we die zouden kiezen. We besloten na eenig overleg ons
+in Aragon te vestigen.
+
+
+
+<a id="d0e2182"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2182">218</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2183" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">Wat zij te Madrid aankomende deden. Wien Gil Blas op straat ontmoette en door welke gebeurtenis die ontmoeting werd gevolgd.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen wij te Madrid waren aangekomen, namen wij onzen intrek in een klein hotel en het eerste wat wij deden was naar Salero
+te gaan, om ons geld te ontvangen. Hij heette mij hartelijk welkom en betuigde zijn blijdschap, dat ik weer op vrije voeten
+was. &#8220;Ik moet u meedeelen,&#8221; zei hij, &#8220;dat ik door de ongenade, waarin gij zijt gevallen, een weinig huiverig ben geworden
+voor aanrakingen met menschen van het hof. Hun fortuin zweeft mij te veel in de lucht. Ik heb mijn dochter Gabriella uitgehuwelijkt
+aan een rijken koopman.&#8221; Ik antwoordde hem, dat hij daar zeer goed aan gedaan had. Behalve, dat het veiliger is, komt er nog
+bij, dat een burgerlijke schoonvader niet altijd tevreden is over mijnheer den voornamen schoonzoon.
+
+</p>
+<p>Wij ontvingen daarop het geld terug, dat wij meenamen naar ons hotel en in volmaakte orde bevonden.
+
+</p>
+<p>Voor ons vertrek naar Aragon deden wij verschillende inkoopen en zoo ontmoette ik baron von Steinbach, den Duitschen officier,
+bij wien don Alphonse was opgevoed.
+
+</p>
+<p>Wij herkenden elkaar dadelijk en ik zei: &#8220;Het doet mij zeer veel genoegen, dat ik u zoo in de beste gezondheid terugzie en
+nu tevens gelegenheid heb, om nieuws te vernemen omtrent don C&eacute;sar en don Alphonse de Leyva.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Daar bestaat alle gelegenheid toe,&#8221; antwoordde hij, &#8220;daar ze beiden in Madrid en bij mij gelogeerd zijn. Voor eenigen tijd
+zijn ze hier gekomen, om den koning te bedanken <a id="d0e2198"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2198">219</a>]</span>voor een onderscheiding, die don Alphonse heeft ontvangen, als blijk van erkentelijkheid voor de door zijn voorvaderen aan
+den staat bewezen diensten. Hij is gouverneur van de stad Valencia, zonder te hebben gesolliciteerd, noch iemand te hebben
+gevraagd zijn invloed daartoe aan te wenden. Dat doet zien, dat onze koning naar waarde weet te beloonen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel ik, beter dan Steinbach, wist wat ik daarvan moest denken, deed ik of ik niets wist van wat hij mij vertelde. Ik betuigde
+hem zooveel ongeduld en verlangen om mijn oude meesters te bezoeken, dat hij mij dadelijk meenam.
+
+</p>
+<p>In een groote zaal speelde Alphonse schaak met de baronesse von Steinbach. Hij sprong dadelijk op en snelde op mij toe met
+een gelaat dat werkelijk vreugde verried. &#8220;Mijn waarde Gil Blas! Wat een genoegen je eindelijk weer te zien! Het is mijn schuld
+niet, dat we niet samen zijn gebleven. Ik had je verzocht, zooals je weet, om het kasteel de Leyva niet te verlaten. Je hebt
+geen gevolg gegeven aan mijn verzoek, maar ik maak je daar geen verwijt van; ik weet welke beweegredenen je hadt. Maar sedert
+dien tijd heb je mij ook niets meer van je laten hooren. Mijn zwager, don Fernand, had mij bericht, dat je in Granada was,
+maar ik heb je daar tevergeefs gezocht. Maar zeg me nu eens, wat je in Madrid doet. Zeker een goede betrekking. Wees ervan
+overtuigd, dat ik levendig belang stel in je omstandigheden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde hem: &#8220;Voor ongeveer vier maanden nog, had ik aan het hof een gewichtige betrekking. Ik had de eer de secretaris
+en vertrouweling te zijn van den hertog de Lerme.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Is het mogelijk? De vertrouweling van den eersten minister?&#8221; riep don Alphonse met groote verwondering.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik had zijn gunst gewonnen en heb die weer verloren op de wijze, die ik u zal meedeelen,&#8221; zei ik en ik vertelde mijn geschiedenis
+en sprak ook van mijn besluit om van het weinige, wat mij van mijn voorspoed was overgebleven, <a id="d0e2210"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2210">220</a>]</span>een klein huis te koopen en daarin in afzondering te gaan leven.
+
+</p>
+<p>Nadat de zoon van don Cesar mijn verhaal met veel belangstelling had aangehoord, zei hij: &#8220;Mijn waarde Gil Blas, wij zijn
+altijd goede vrienden geweest en ik ben zeer dankbaar, dat de hemel mij in staat stelt je te helpen. Ge zult niet langer een
+speelbal zijn van de fortuin. Ik zal je eigenaar maken van een goed, dat je niet kan worden ontnomen. Je wilt buiten leven,
+welnu, ik geef je het kleine landgoed, dat wij bezitten bij Lirias, op vier mijlen afstands van Valencia. Je kent het. Zonder
+eenig bezwaar voor ons kunnen we je dit afstaan en ik ben er zeker van dat mijn vader en <span id="d0e2214" class="corr" title="Bron: Seraphine">S&eacute;raphine</span> dit besluit zeer zullen toejuichen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wierp mij op de knie&euml;n voor don Alphonse, die mij echter dadelijk oprichtte. Hartelijk dankte ik hem voor zijn edelmoedigheid.
+In den verderen loop van het gesprek deelde ik hem toen mee, hoe het mij gelukt was die gouverneursplaats voor hem te krijgen.
+Hij was daar zeer verwonderd over en beweerde nu, dat het niet voldoende was mij het kleine landgoed te geven, maar dat hij
+mij er ook een jaarlijksch inkomen bij zou schenken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen mijnheer,&#8221; zei ik, &#8220;te veel bezit is bij mij alleen maar dienstig om mijn hebzucht op te wekken. Dat heb ik maar al
+te zeer ondervonden. Gaarne neem ik uw landgoed bij Lirias aan en ik zal er gemakkelijk kunnen leven van hetgeen ik nog bovendien
+bezit. Maar dat is mij voldoende, meer begeer ik niet. Rijkdom behoort niet op een plaats, waar men slechts rust zoekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Tijdens ons gesprek kwam don Cesar binnen, die mij eveneens met groote hartelijkheid begroette. Nadat hij van alles op de
+hoogte was gebracht, brachten vader en zoon mij dadelijk naar een notaris, waar zij een akte van schenking lieten opmaken
+en die beiden met meer genoegen teekenden, dan zij het een stuk zouden hebben gedaan, dat hun voordeel opleverde. De akte
+werd mij ter hand gesteld en ik kon van het landgoed bezit gaan nemen wanneer <a id="d0e2223"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2223">221</a>]</span>ik wilde. Zij gingen daarop naar baron von Steinbach terug en ik begaf mij naar ons hotel, waar ik de verwondering opwekte
+van Scipio met de mededeeling, dat wij een landgoed hadden gekregen in Valencia en de wijze vertelde, waarop dat in mijn bezit
+was gekomen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoeveel zou dat kleine domein waard zijn?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&#8220;Vijfhonderd ducaten rente en ik kan je verzekeren, dat het daar een zeer mooie omgeving is. Als intendant van de heeren de
+Leyva ben ik er meermalen geweest. Het is een zeer klein landhuis aan de oevers van den Guadalquivar, in een gehucht met nog
+vijf of zes andere huizen&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat mij zeer bevalt&#8221;, riep Scipio, &#8220;is dat wij daar goed wild zullen hebben, met wijn van Bernicarlo en uitstekenden muscaat!
+Komaan patroon! laten wij ons haasten om de wereld te verlaten en onze eenzaamheid op te zoeken&#8221;.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb niet minder lust dan jij&#8221;, antwoordde ik, &#8220;maar ik moet eerst nog naar Asturi&euml;. Mijn vader en moeder leven daar niet
+in zeer gelukkige omstandigheden, ik zal hen gaan halen en naar Lirias brengen, waar ze de rest van hun dagen in rust kunnen
+slijten. De hemel heeft mij misschien deze plaats gegeven, om er hen te ontvangen en zou mij straffen, indien ik dit verzuimde&#8221;.
+Scipio prees mijn voornemen en met spoed maakten wij de toebereidselen voor ons vertrek. <a id="d0e2233"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2233">222</a>]</span>
+
+
+
+
+</p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e2235">
+<h2 class="normal">Tiende Boek</h2><a id="d0e2238"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2238">225</a>]</span><div id="d0e2239" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas vertrekt naar Asturi&euml;; hij reist over Valladolid, waar hij dokter Sangrado, zijn ouden meester gaat bezoeken. Hij
+ontmoet bij toeval den heer Manuel Ordonnez, administrateur van het klooster.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/i.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">I</span>n den tijd, dat Scipio en ik Madrid verlieten, benoemde Paulus V den hertog de Lerme tot kardinaal. De paus, die de inquisitie
+in het koninkrijk Napels wilde instellen, bekleedde den minister met het purper, om daardoor koning Philips voor zijn plannen
+te winnen. Al wie dit nieuwe lid van het heilige college goed kenden, vonden als ik, dat de kerk een schoone aanwinst had
+gedaan.
+
+</p>
+<p>Scipio, die mij liever in een schitterende betrekking aan het hof zag terugkeeren dan begraven in de eenzaamheid, raadde mij
+aan den nieuwen kardinaal te gaan bezoeken. &#8220;Misschien,&#8221; zei hij, &#8220;dat zijn eminentie, wanneer hij u op bevel van den koning
+uit de gevangenis ontslagen ziet, niet meer doet of hij gebelgd op u is en u weer in zijn dienst terugneemt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Scipio,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;je vergeet klaarblijkelijk, waarde, dat ik de Castili&euml;n zou verlaten. Denk je overigens, dat
+ik nu al genoeg heb van mijn kasteel te Lirias? Ik heb je al gezegd en herhaal het: wanneer de hertog de Lerme mij zijn gunsten
+weer zou willen schenken, wanneer hij mij zelfs de plaats aanbood van Calderone, zou ik weigeren. Mijn besluit is genomen,
+ik ga mijn ouders halen en dan nabij Valencia wonen. Mocht het je berouwen, dat je je lot aan het mijne hebt verbonden, dan
+behoef je dat maar te zeggen, ik ben bereid om je de helft van mijn geld te geven, waarmee je in Madrid kan blijven om verder
+je fortuin te maken&#8221;.
+<a id="d0e2250"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2250">226</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Hoe mijnheer!&#8221; zei Scipio, &#8220;denkt u dat het mij berouwt, dat ik besloten heb u te volgen? Hoe, Scipio, die trouwe dienaar,
+die gaarne de rest van zijn dagen met u zou hebben gesleten in den toren van S&eacute;govi&euml;, zou u niet gaarne vergezellen naar een
+plaats, waar ons zooveel genot wacht! Neen mijnheer, ik denk er niet aan op mijn besluit terug te komen. Ik moet u bekennen
+dat ik, toen ik dien raad gaf u alleen maar eens heb willen polsen, om te zien of er nog iets van de oude eerzucht in u was
+overgebleven. Maar ik zie, dat ge niet meer aan grootheid zijt gehecht!&#8221;
+
+</p>
+<p>Wij reisden in een wagen, bespannen met twee goede muilezels, gemend door een jongen, dien ik bij mijn gevolg had gevoegd.
+Na eenige dagen kwamen wij te Valladolid. Bij het gezicht van die stad kon ik mij niet weerhouden te zuchten. Mijn metgezel
+vroeg, waarom ik dat deed. &#8220;Mijn vriend&#8221;, zei ik, &#8220;dat komt, omdat ik langen tijd hier de geneeskunde heb beoefend. Ik kan
+er niet rustig aan denken. Mijn geweten doet mij op dit oogenblik geheime verwijten. Wat zeg ik? Het is mij of alle zieken,
+die ik vermoord heb, uit hun graven rijzen, om mij in stukken te scheuren!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat een idee!&#8221; riep Scipio, &#8220;Waarlijk, mijnheer Santillano, ge zijt te goed. Waarom maakt ge u er een verwijt van, dat ge
+uw beroep hebt uitgeoefend? Kijk naar de oudste doktoren, hebben zij de wroeging? Wel neen! Ze gaan steeds hun gang. Loopt
+een geval ongelukkig af, dan is de natuur de schuld ervan en genezen zij iemand, dan hebben zij de eer!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8221;&#8217;t Is waar,&#8221; zei ik, &#8220;dat dokter Sangrado, wiens methode ik getrouw volgde, er die manieren op nahield. Al stierven er per
+dag twintig personen onder zijn handen, hij was zoo overtuigd van het heilzame van aderlaten en van zijn drankjes, dat hij
+zeker was, daarmee alle ziekten te kunnen genezen. Hij geloofde, dat de zieken alleen stierven, omdat hij hen niet genoeg
+had gelaten, of dat ze te weinig geslikt hadden!&#8221;
+<a id="d0e2259"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2259">227</a>]</span></p>
+<p>Lachend riep Scipio: &#8220;Dat is een interessante persoonlijkheid!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Als ge hem wilt leeren kennen,&#8221; zei ik, &#8220;dan is daar morgen gelegenheid toe, wanneer althans Sangrado nog leeft en nog in
+Valladolid woont. Ik kan dat echter moeilijk gelooven, want hij was al oud, toen ik hem verliet en er zijn sedert dien tijd
+heel wat jaren verloopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ons eerste werk, toen wij in het hotel aankwamen, was te informeeren naar dokter Sangrado, die nog leefde, maar te oud was
+om visites te maken en dus zijn practijk aan drie of vier andere doktoren had overgedaan. Wij besloten den volgenden dag in
+die stad over te blijven, zoowel om hem te bezoeken, als om onze muilezels te laten rusten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen om tien uur gingen wij hem bezoeken; wij vonden hem in een fauteuil, met een boek in de hand. Zoodra
+hij ons zag, stond hij op, kwam naar ons toe met een fermen stap voor een zeventigjarige en vroeg, wat wij wilden.
+
+</p>
+<p>&#8220;Dokter,&#8221; zei ik, &#8220;kijk mij eens oplettend aan! Herkent ge mij niet? Ik heb toch de eer een van uw leerlingen te zijn. Herinnert
+gij u niet een zekeren Gil Blas, die bij u gewoond heeft?&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij drukte mij hartelijk de hand en zei: &#8220;Zijt gij het Santillano? Ik zou u niet meer herkend hebben. Het doet mij recht veel
+genoegen u weer te zien<span id="d0e2272" class="corr" title="Bron: ?">.</span> Wat hebt ge sedert onze scheiding gedaan? Zeker de geneeskunde beoefend?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat mij betreft,&#8221; antwoordde ik, &#8220;had ik daar wel neiging toe, maar redenen van overwegenden aard hebben het mij belet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is jammer,&#8221; zei Sangrado, &#8220;want met de grondbeginselen, die ik bij u had gelegd, zoudt ge een uitstekend geneesheer zijn
+geworden, indien de hemel u althans <span id="d0e2279" class="corr" title="Niet in bron">had </span>behoed voor de gevaarlijke liefde tot de scheikunde. Wat een verandering in de geneeskunde in de laatste jaren! Ge ziet mij
+er tegelijkertijd verwonderd en bedroefd over. Men <a id="d0e2282"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2282">228</a>]</span>ontneemt aan onze wetenschap de eer en de waardigheid<span id="d0e2284" class="corr" title="Niet in bron">.</span> Die kunst, die door alle eeuwen heen het leven van den mensch heeft gerespecteerd, is nu ten prooi geworden aan vermetelheid,
+aan vermoedens, aan onervarenheid. Men ziet tegenwoordig ook in deze stad dokters, wier eenige wetenschap van de geneeskunde
+bestaat in het bereiden van scheikundige mengsels. Alles is verkeerd in hun methode! Het aderlaten van den voet bijvoorbeeld,
+vroeger zoo zeldzaam gedaan, is tegenwoordig bijna de eenige wijze. De purgeermiddelen vroeger zacht en weldadig, zijn nu
+brakerig werkende. Het is een chaos geworden, iedereen doet wat hij wil en overschrijdt de grenzen van de regelmaat en wijsheid,
+die onze eerste meesters hebben vastgesteld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Welk een lust ik ook had om te lachen, ik wist mij te weerhouden. Scipio, wien het geval vermaakte, wilde het vuur nog wat
+aanwakkeren. &#8220;Dokter,&#8221; zei hij tegen Sangrado, &#8220;daar ik een achterneef ben van een dokter van de andere school, zij het mij
+vergund, met u al die scheikundige remedies ver weg te werpen. Wijlen mijn oudoom was een zoo overtuigd volgeling van Hippocrates,
+dat hij dikwijls gevochten heeft met de kwakzalvers, die met niet genoeg respect spraken van dien koning der geneeskunde.
+Het bloed verloochent zich niet en ik zou graag voor beul dienen van al die nieuwerwetsche domooren, over wie gij u met evenveel
+rechtvaardigheid als welsprekendheid beklaagt. Welk een wanorde veroorzaken deze ellendelingen niet in de beschaafde maatschappij!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Die wanorde,&#8221; zei de dokter, &#8220;gaat veel verder dan ge denkt. Het heeft mij niet gebaat een boek uit te geven tegen die struikrooverij
+op het gebied van de geneeskunst; integendeel, ze neemt van dag tot dag toe. De chirurgen zijn zoo gek dokters te willen zijn
+en denken, dat ze er geschikt voor zijn als er maar braakmiddelen hoeven gegeven te worden, waarbij ze dan, heel willekeurig
+voet-aderlatingen voegen. Deze besmetting verspreidt zich zelfs in de kloosters, er zijn onder de monniken sommige broeders,
+<a id="d0e2291"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2291">229</a>]</span>die tegelijk apotheker en chirurgijn zijn en schadelijke drankjes maken, die het leven verkorten van de eerwaarde vaders.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier werd ons gesprek gestoord door de komst van een oude dienstbode, die een blad bracht, waarop een broodje, een glas en
+twee caraffen, de een gevuld met water en de andere met wijn. Hij vulde het glas voor niet meer dan een vierde gedeelte met
+wijn en de rest met water. &#8220;Ho, ho! dokter!&#8221; riep ik, &#8220;daar betrap ik u op heeterdaad, u drinkt wijn, gij, die u altijd zoo
+tegen dien drank hebt verklaard en daardoor veroorzaakt hebt, dat ik in tien jaren tijds geen druppel wijn heb gedronken.
+Sedert wanneer zijt gij zoo veranderd? Ge kunt u niet beroepen op uw leeftijd, omdat ge in een van uw geschriften den ouderdom
+verklaart als een natuurlijke tering en ge daarom de onwetendheid betreurt van personen, die den wijn de melk der grijsaards
+noemen. Wat hebt ge te zeggen om u te rechtvaardigen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge doet mij onrecht aan,&#8221; zei de oude heer. &#8220;Indien ik enkel wijn dronk, zoudt ge gelijk hebben, maar ik vermeng dien met
+veel water.&#8221; &#8220;Mijn waarde meester,&#8221; antwoordde ik, &#8220;herinnert ge u niet, dat ge het afkeurde in den kanunnik Sedillo, dat
+hij wijn dronk, hoewel hij er veel water in deed? Beken maar, dat ge uw dwaling hebt ingezien, dat het drinken van wijn niet
+slecht is, zooals ge in uw boeken hebt gezegd, mits men er maar een matig gebruik van maakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De dokter was een weinig verlegen door mijn woorden; hij kon zich er niet goed uit redden, dus bracht ik het gesprek op een
+ander onderwerp en wij vertrokken spoedig na hem nogmaals goed succes te hebben toegewenscht in zijn strijd tegen de nieuwe
+geneeskunde.
+
+</p>
+<p>Terwijl Scipio en ik op weg naar het hotel nog eens hartelijk lachten om dien origineelen dokter, ging ons een man voorbij
+van omstreeks zestig jaren, die de oogen naar den grond hield geslagen. Ik herkende in hem Manuel Ordonnez, den administrateur,
+van wien ik zoo eervol <a id="d0e2301"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2301">230</a>]</span>melding maakte in het eerste deel van mijn geschiedenis. Ik groette hem, hij keek mij aan en zei, dat hij, hoewel mijn gezicht
+hem niet onbekend voorkwam, zich toch niet kon herinneren, wie ik was. Ik kwam zijn geheugen te hulp en zei, dat ik vroeger
+wel eens bij hem kwam toen hij een vriend van mij in dienst had, genaamd Fabricius Nunez. Hij antwoordde: &#8220;Ja, nu herinner
+ik het mij. Ge hebt samen wel eens streken uitgehaald! Maar zeg mij eens, wat er van dien armen Fabricius geworden is.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p228.jpg" alt="" width="451" height="524"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Fabricius is in Madrid, waar hij zich met verschillend werk bezig houdt.&#8221;
+<a id="d0e2309"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2309">231</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Wat verstaat ge onder verschillend werk?&#8221; vroeg hij. &#8220;Dat klinkt mij zoo dubbelzinnig.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wil daarmee zeggen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;dat hij schrijft in po&euml;zie en in proza, hij maakt comedies en romans; in &eacute;&eacute;n woord,
+het is iemand met talent, die zeer goed wordt ontvangen in groote huizen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar hoe staat het met zijn geldmiddelen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Niet al te best,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Ik geloof niet, dat hij rijk is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, dat dacht ik wel!&#8221; riep Ordonnez. &#8220;Laat hij het hof maar maken aan groote heeren! Dat zal hem even weinig inbrengen als
+zijn geschrijf. Ik zie hem den een of anderen dag nog eens in ons armenhuis terechtkomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat zou wel kunnen,&#8221; stemde ik toe, &#8220;de po&euml;zie heeft er wel anderen gebracht. Mijn vriend Fabricius zou beter hebben gedaan,
+indien hij maar bij u was gebleven, dan zou zijn karretje nu over een zandweg gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hij zou het tenminste goed hebben,&#8221; zei Manuel. &#8220;Ik hield van dien jongen en hij had in onze inrichting een goede positie
+kunnen krijgen, indien het hem niet in het hoofd was gekomen zich aan de schoone kunst te gaan wijden. De domoor! Hij maakte
+een comediestuk, dat opgevoerd werd door een troep, die bij ons in de stad was. Hij had succes en zijn hoofd werd daardoor
+op hol gebracht. Hij meende een nieuwe Lopez de Vega te zijn en gaf de voorkeur aan den bedwelmenden rook van het applaudissement
+van het publiek, boven de werkelijke voordeelen die mijn vriendschap hem kon aanbieden. Hij heeft zijn geluk niet begrepen.
+De jongen, dien ik in zijn plaats nam, is daar het bewijs van. Hij heeft minder verstand dan Fabricius, maar legde zich uitsluitend
+op zijn betrekking toe en bekleedt nu bij ons twee posten, waarvan de minste hem ruimschoots in staat stelt te leven als een
+fatsoenlijk man, die een groot huishouden tot zijn last heeft.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e2324"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2324">232</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2325" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas vervolgt zijn reis en komt gelukkig te <span id="d0e2330" class="corr" title="Bron: Oviedo">Ovi&eacute;do</span> aan. In welken toestand hij zijn ouders vindt. Dood van zijn vader; gevolg van dien dood.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/v.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/v.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">V</span>an Valladolid reisden wij in vier dagen naar <span id="d0e2335" class="corr" title="Bron: Oviedo">Ovi&eacute;do</span>, zonder onderweg slechte ontmoetingen te hebben gehad, niettegenstaande er gezegd wordt, dat de dieven van verre het geld
+van de reizigers ruiken. Ze hadden anders gemakkelijk hun slag kunnen slaan; want ik had aan het hof geen dapperheid geleerd
+en mijn ezeldrijver scheen me niet iemand, die zich zou laten dooden om de beurs van zijn meester te verdedigen. Alleen Scipio
+had iets van een vechtersbaas.
+
+</p>
+<p>Het was nacht toen wij in de stad aankwamen. Wij gingen in een logement, dicht naast het huis van mijn oom Gil Perez. Voor
+ik naar mijn ouders ging, wilde ik naar hen informeeren en ik wist niet beter te doen, dan mij daarvoor te wenden tot den
+waard en zijn vrouw, die wel alles van hunne buren zouden afweten. Na mij goed te hebben aangekeken riep de herbergier uit:
+&#8220;Bij den heiligen Antonius van Padua! Dat is de zoon van onzen goeden Blas de Santillano!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja waarlijk,&#8221; bevestigde de vrouw, &#8220;hij is het, ik herken hem zeer goed, hij is bijna niet veranderd. &#8217;t Is, of ik hem nog
+zie zooals hij hier &#8217;s avonds met een flesch kwam, om wijn voor het souper van zijn oom te halen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge hebt een goed geheugen,&#8221; zei ik, &#8220;maar wees zoo goed en vertel mij iets van mijn familie. Mijn vader en moeder hebben
+het zeker niet te best!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat hebben ze zeker niet,&#8221; antwoordde de vrouw, <a id="d0e2346"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2346">233</a>]</span>&#8220;ze konden er moeilijk slechter aan toe zijn. De goede Gil Perez is door een beroerte aan de eene helft van zijn lichaam verlamd
+en zal waarschijnlijk niet lang meer leven; uw vader, die sedert korten tijd bij hem woont, heeft een longontsteking of liever
+gezegd hij bevindt zich tusschen leven en dood en uw moeder, wie het ook al niet te best gaat, past hen beiden op. Ongelukkiger
+kon het dus wel niet!&#8221;
+
+</p>
+<p>Ontroerd door alles, wat ik had gehoord, ging ik naar het huis van mijn oom. Nadat mijn moeder mij had omhelsd, zei ze, dat
+ik nog juist op tijd was gekomen, om mijn vader te zien sterven. Ze bracht mij in een kamer waar op een armoedig bed de ongelukkige
+man lag te sterven. Hoe nabij de dood ook was, was hij nog niet geheel buiten kennis. Mijn moeder zei: &#8220;Hier is Gil Blas,
+je zoon, die je vergiffenis vraagt voor het verdriet, dat hij je heeft aangedaan en om je zegen smeekt.&#8221; Bij die woorden opende
+mijn vader zijn oogen, hij vestigde die op mij en merkte aan mijn droefheid, dat ik zeer getroffen was door zijn verlies.
+Hij wilde spreken, maar had er de kracht niet toe. Ik nam een van zijn handen, mijn tranen beletten mij om een woord te spreken.
+Hij zuchtte, &#8217;t was of hij mijn aankomst had afgewacht om den laatsten adem uit te blazen.
+
+</p>
+<p>Mijn moeder was te veel voorbereid op zijn dood, om nu een hevig verdriet te gevoelen. Ik was er misschien meer van onder
+den indruk dan zij, hoewel mijn vader mij zijn leven lang geen enkel bewijs van vriendschap had gegeven. Ik was niet alleen
+bedroefd omdat ik mijn vader had verloren, maar ook omdat ik aan mijn hardheid moest denken. Een monster van ondankbaarheid
+vond ik mijzelf, of liever een vadermoordenaar.
+
+</p>
+<p>Ook bij het zien van mijn oom, deed ik mijzelf heftige verwijten. Alle verplichtingen, die ik aan hem had, kwamen mij nu voor
+den geest. &#8220;Indien ge,&#8221; zei ik tot mijzelf, &#8220;hun maar een klein gedeelte van den overvloed hadt gegeven, die gij hebt gehad,
+dan zouden zij een gelukkig <a id="d0e2354"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2354">234</a>]</span>leven hebben geleid en je vader was dan misschien niet dood.&#8221;
+
+</p>
+<p>De ongelukkige Gil Perez was kindsch geworden. Of mijn moeder hem al zei, dat ik zijn neef Gil Blas was, hij lachte slechts
+met een onnoozel gezicht en gaf geen antwoord. Ondertusschen bewaarde Scipio een somber stilzwijgen, zuchtte met mij mee en
+vermengde uit vriendschap zijn tranen met de mijne.
+
+</p>
+<p>Mijn moeder en ik deden elkaar daarna een getrouw verslag van hetgeen er gebeurd was nadat ik uit Ovi&eacute;do was gegaan. Met alle
+respect voor de nagedachtenis van mijn moeder, was ze nog al wijdloopig in haar verhalen en zou mij driekwart van haar verhaal
+hebben kunnen besparen, indien ze allerlei onnutte kleinigheden had terzijde gelaten.
+
+</p>
+<p>Toen zij aan het eind van hare geschiedenis was gekomen, begon ik de mijne. Slechts in het kort vertelde ik haar van al mijn
+avonturen, maar bij het bezoek van den zoon van Bertrand Muscada, den kruidenier uit Ovi&eacute;do, bij mij te Madrid, stond ik langen
+tijd stil. &#8220;Ik moet u bekennen,&#8221; zei ik, &#8220;dat ik dien slecht heb ontvangen en om zich te wreken zal hij zeker wel niet veel
+goeds van mij hebben gezegd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hij vond je,&#8221; antwoordde zij, &#8220;zoo trotsch geworden, omdat je de gunsteling van den eersten minister was, dat je hem niet
+wilde herkennen en het liet je geheel koud, toen hij van onze armoede vertelde. Maar daar ouders altijd het beste van hunne
+kinderen gelooven, dachten wij, dat hij overdreef. En je komst te Ovi&eacute;do toont nu, dat we gelijk hebben gehad.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;U denkt te gunstig over mij,&#8221; zei ik. &#8220;Wat de jonge Muscada heeft gezegd, is waar. Toen hij bij mij kwam, dacht ik aan niets
+anders dan aan mijn fortuin, de eerzucht belette mij om mij bezig te houden met het lot van mijn familie. Daar kwam bij, dat
+hij mij al dadelijk tegen zich innam, door mij te zeggen, dat hij gehoord had, dat ik zoo rijk was als een jood. Daarbij wilde
+hij mij op <a id="d0e2366"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2366">235</a>]</span>brutalen toon voorschrijven, wat ik te doen had. Maar nadat ik hem weggestuurd had, voelde ik toch wel berouw over mijn gedrag
+tegenover u. Toen ik later in den toren van S&eacute;govi&euml; was opgesloten, werd ik gevaarlijk ziek en die gelukkige ziekte is het
+geweest, die u uw zoon heeft teruggegeven. De natuur hernam haar rechten en ik werd geheel losgemaakt van het hof. Ik ben
+teruggekomen van dat rumoerige leven en verlang nu alleen naar de eenzaamheid en ik ben nu hier om u te vragen, of ge met
+mij mee wilt gaan naar een landgoed bij Valencia, dat mij toebehoort en waar wij kalm zullen leven. U begrijpt wel, dat ik
+ook vader had willen voorstellen, om ons te vergezellen, indien de hemel het niet anders had gewild.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben je zeer dankbaar voor dit aanbod en ik zou zeker niet aarzelen, wanneer ik mijn broer niet alleen moest laten; ook
+ben ik aan het land hier gehecht. Maar wij kunnen er nog eens over denken, onze eerste zorg moet nu zijn voor de begrafenis
+van je vader.&#8221;
+
+</p>
+<p>Juist kwam Scipio binnen, want het was reeds dag geworden en hij wilde vragen, of hij ons ook van dienst kon zijn. Ik vroeg
+hem, of hij zich belasten wilde met de zorg voor de begrafenis en hij verklaarde zich daar gaarne toe bereid. &#8220;Maar denk er
+aan,&#8221; zei mijn moeder tot mijn vriend, &#8220;dat het niet te mooi moet zijn; de heele stad heeft hem altijd als een eenvoudig en
+arm man gekend.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio antwoordde: &#8220;Mevrouw, al was hij nog armer geweest, daarom zou ik geen twee cent besparen. Ik denk hierbij slechts
+aan mijn meester. Mijn meester is de gunsteling geweest van den hertog de Lerme, dus moet zijn vader op plechtige wijze worden
+begraven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik keurde het plan van mijn secretaris goed en verzocht hem zelfs, geen geld te sparen. Een rest van ijdelheid, die nog in
+mij was, ontwaakte bij deze gelegenheid. Ik meende, dat wanneer ik geen kosten spaarde voor de begrafenis van een vader, die
+mij niets had nagelaten, ik <a id="d0e2376"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2376">236</a>]</span>zekere bewondering voor mijn mildheid zou opwekken. En mijn moeder, hoe nederig zij ook was, vond het toch niet kwaad, dat
+mijn vader met luister werd ter aarde besteld.
+
+</p>
+<p>Scipio was maar al te goed geslaagd. Alle inwoners van Ovi&eacute;do, van groot tot klein, namen aanstoot aan dit prachtvertoon en
+men maakte allerlei opmerkingen, die minder eervol voor mij waren. De een zei: &#8220;Hij heeft wel geld, om zijn vader te begraven,
+maar had het niet om hem te eten te geven.&#8221; &#8220;Het zou beter zijn,&#8221; merkte een ander op, &#8220;als hij zijn vader bij diens leven
+wat meer genoegen had gedaan, dan hem nu zoo deftig te begraven.&#8221; Scipio, Bertrand en ik werden zelfs op straat nageroepen,
+toen wij uit de kerk kwamen, ja, men ontzag zich niet ons met steenen en modder te gooien. Mijn moeder moest zich vertoonen
+en openlijk verklaren, dat zij tevreden over mij was, om de menigte uiteen te doen gaan, die zich voor het huis van mijn oom
+verzameld had. Al die beleedigingen waren hoofdzakelijk een gevolg van de praatjes, die de jonge kruidenier in de stad over
+mij had rondgestrooid. Ik kreeg daardoor zoo&#8217;n tegenzin in een langer verblijf in Ovi&eacute;do, dat ik spoedig besloot om te vertrekken.
+Daar mijn moeder bij mijn oom wilde blijven, die het echter niet lang meer zou maken, vroeg ik haar, bij mij te komen wonen,
+als hij er niet meer zou zijn.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik kan die belofte niet geven,&#8221; antwoordde mijn moeder, &#8220;want ik zou haar niet houden. De rest van mijn dagen wil ik hier
+in Asturi&euml; doorbrengen in volkomen onafhankelijkheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar zult ge in mijn huis dan niet onbeperkt meesteres zijn?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Je hebt maar verliefd te worden op een of ander meisje en haar te trouwen, dan is zij de schoondochter en ik ben de schoonmoeder
+en dat gaat niet samen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel ik haar betoogde, dat ik in het geheel niet aan trouwen dacht, en zelfs, als ik het deed, dat ik dan mijn vrouw wel
+zou dwingen haar te gehoorzamen, kon ik haar <a id="d0e2388"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2388">237</a>]</span>niet overreden en dus besloten wij, dat ze in haar huis zou blijven en dat ze jaarlijks een toelage van honderd pistolen van
+mij zou ontvangen.
+
+</p>
+<p>Wij vertrokken uit Ovi&eacute;do voor het aanbreken van den dag, uit vrees last te zullen krijgen van het volk. Zoo was de ontvangst,
+die men mij bereidde in mijn vaderstad. Schoone les voor mannen uit het gewone volk, die buiten hun land rijk zijn geworden
+en daar terugkeeren, om te toonen, dat ze menschen van gewicht zijn geworden! Hoe meer zij door rijkdommen willen schitteren,
+des te meer zullen zij worden gehaat.
+
+
+
+<a id="d0e2392"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2392">238</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2393" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas gaat op weg naar het koninkrijk Valencia en komt eindelijk te Lirias aan. Beschrijving van het kasteel. Hoe hij er
+werd ontvangen en welke menschen hij er vond.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>ij sloegen den weg in naar L&eacute;on, vervolgens dien naar Palencia en kwamen na tien dagen te S&eacute;vorbe, vanwaar wij ons den volgenden
+morgen naar mijn landgoed begaven, dat niet meer dan drie mijlen ver was. Naarmate wij het naderden, zag ik met genoegen dat
+Scipio alle kasteelen, die wij onderweg passeerden, nauwkeurig opnam en, als ze hem bevielen, telkens zei: &#8220;Ik zou wel willen,
+dat ons huis er z&oacute;&oacute; uitzag.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik weet niet, mijn vriend,&#8221; zei ik, &#8220;welk een voorstelling je hebt van onze woning, maar wanneer je denkt, dat het een prachtig
+huis is, dan kom je bedrogen uit.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen wij er aankwamen, viel het hem intusschen zeer mee. Wij gingen een zaal binnen en daar kwamen zeven of acht bedienden
+ons hun compliment maken. Ze waren door don Cesar en don Alphonse de Leyva aangesteld om mij te bedienen, als kok, portier,
+tuinknecht en lakeien, met verbod van mij eenig geld aan te memen; die twee heeren droegen alle kosten van mijn huishouden.
+De kok, genaamd meester Joachim, was het hoofd van de bedienden. Hij voerde het woord en zei o.a., dat hij een grooten voorraad
+verschillende wijnen had liggen en dat hij na zes jaren kok te zijn geweest bij den aartsbisschop van Valencia, mij naar mijn
+smaak zou kunnen bedienen. Vervolgens leidde hij ons het geheele huis rond, om te zien of de inrichting mij beviel. Overal
+had ik gelegenheid <a id="d0e2404"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2404">239</a>]</span>om de goedheid van don Cesar en zijn zoon voor mij te bewonderen.
+
+</p>
+<p>Na alles met oplettendheid te hebben bekeken, gingen wij in de zaal terug, waar een tafel met twee couverts klaar stond. Al
+spoedig bevonden wij, dat er aanleiding bestond om den aartsbisschop van Valencia te beklagen over het verlies van zulk een
+kok. Bij iederen hap, dien we in onzen mond staken boden mijn nieuwe lakeien groote glazen wijn van een uitstekend merk aan.
+Scipio was er verrukt over maar, daar hij in hun bijzijn dat niet wilde laten merken, wierp hij mij welsprekende blikken toe,
+die ik op dezelfde manier beantwoordde.
+
+</p>
+<p>Toen we als uitgehongerden hadden gegeten en naar verhouding gedronken, stonden we op om den tuin te zien.
+
+</p>
+<p>Was Scipio al zeer tevreden geweest over het huis, hij was het nog meer over den tuin, welke hij vergeleek met dien van het
+Escuriaal. Het is waar, dat don C&eacute;sar die nog al dikwijls in Lirias kwam, er genoegen in had gevonden, om de omgeving van
+het landhuis te verfraaien.
+
+</p>
+<p>Na een goed diner verraste de slaap ons weldra, nadat we waren gaan zitten in de schaduw van een olm.
+
+</p>
+<p>We hadden bijna twee uren geslapen, toen wij wakker werden door geweerschoten, die zoo dicht in onze nabijheid waren, dat
+wij ervan schrikten. Wij sprongen op om te gaan informeeren wat dit te beteekenen had en vonden bij het huis acht of negen
+boeren, allen inwoners van het gehucht, die door hun schoten mijn aankomst hadden willen vieren. Zoodra ze mij zagen, riepen
+zij: &#8220;Leve onze nieuwe heer! Welkom te Lirias!&#8221; De meesten hunner kenden mij nog uit den tijd, dat ik intendant was geweest.
+Ik ontving hen vriendelijk maar bleef ernstig, om te voorkomen, dat zij te familiair met mij zouden worden. Ik verzekerde
+hun mijn protectie en gaf hun zelfs een twintigtal pistolen, wat ze wel niet het minst aangename zullen hebben gevonden.
+<a id="d0e2416"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2416">240</a>]</span></p>
+<p>Nadat Scipio en ik nog een wandeling hadden gemaakt in de bosschen, vonden wij een heerlijk souper, waarbij ons de fijnste
+flesschen werden geschonken.
+
+</p>
+<p>Toen wij voelden, dat we niet meer drinken konden, namen de lakeien toortsen en brachten mij naar de mooiste kamer waar ze
+zich beijverden om mij te helpen uitkleeden. Maar toen ze mij mijn slaapmuts en kamerjapon hadden gegeven zond ik ze weg om
+nog wat met Scipio te praten.
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu, mijn vriend,&#8221; vroeg ik hem voor wij gingen slapen, &#8220;wat zeg je van de behandeling, die ik van de heeren de Leyva ondervind?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geloof niet,&#8221; zei hij, &#8220;dat die beter zou kunnen zijn. Alleen hoop ik maar, dat ze van langen duur wezen zal.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat hoop ik niet,&#8221; antwoordde ik, &#8220;het gaat niet aan, dat mijn weldoeners zulke groote uitgaven voor mij doen. Het zou misbruik
+maken zijn van hunne edelmoedige mildheid, indien ik dat langer toeliet. Overigens kan ik er mij niet aan gewennen zooveel
+knechts te hebben, die door anderen betaald worden. Ik zou me hier nooit thuis gevoelen! Wat een dwaasheid trouwens, zoo&#8217;n
+groot personeel! Als wij met Bertrand den kok, een jongen en &eacute;&eacute;n lakei hebben, dan is dat voldoende.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel het mijn secretaris ongetwijfeld wel aanstond om op zulk een wijze te blijven voortleven op kosten van den gouverneur
+van Valencia, bestreed hij mijn kieschheid op dit punt niet en keurde mijn plan goed.
+
+
+
+<a id="d0e2429"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2429">241</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2430" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas vertrekt naar Valencia en gaat de heeren de Leyva bezoeken. Van het onderhoud, dat hij met hen had en van de goede
+ontvangst bij S&eacute;raphine.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen ik te bed lag, kon ik niet slapen. Ik dacht aan de heeren de Leyva en aan de nieuwe bewijzen, die ik ook dien dag weer
+van hun vriendschap had ontvangen en ik besloot hen den volgenden dag reeds te gaan bezoeken, om hen te bedanken. Ook dacht
+ik er met genoegen aan, S&eacute;raphine terug te zien. Maar dat genoegen was niet onvermengd, want ik moest denken aan Lorenca <span id="d0e2437" class="corr" title="Bron: Sephora">S&eacute;phora</span>, die zich natuurlijk ons avontuur nog wel zou herinneren en bij het zien van mij wel minder op haar gemak zou zijn. Toen
+mijn geest vermoeid was door al die denkbeelden en herinneringen, sliep ik eindelijk in en werd den volgenden morgen niet
+vroeg wakker.
+
+</p>
+<p>Ik kleedde mij haastig aan en deelde Scipio mee, dat ik naar Valencia ging, omdat ik behoefte gevoelde mij van den plicht
+der dankbaarheid spoedig te gaan kwijten door de heeren de Leyva te bezoeken. &#8220;Ge behoeft mij niet te vergezellen, mijn vriend,
+blijf zoolang hier, over acht dagen ben ik terug.&#8221; &#8220;Het schijnt mij,&#8221; zei Scipio, &#8220;dat die heeren zeer dankbaar zijn voor
+de hun bewezen diensten, dat is een karaktereigenschap, die men maar zelden bij voorname heeren vindt en dus mogen wij hen
+wel in eere houden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Als naar gewoonte werd ik door don Cesar en zijn zoon zeer hartelijk ontvangen. &#8220;Wel mijn waarde Santillano,&#8221; <a id="d0e2444"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2444">242</a>]</span>zei don Alphonse na onze begroeting, &#8220;hebt ge al bezit genomen van uw landgoed?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja mijnheer,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en ik verzoek u zoo goed te willen zijn het weer te willen terugnemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarom?&#8221; riep hij. &#8220;Is er iets wat u niet bevalt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het verblijf zelf is verrukkelijk! Maar wat mij niet bevalt is, dat ik driemaal meer bedienden heb dan noodig zijn en dat
+u dit noodeloos op hooge kosten jaagt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Indien gij,&#8221; zei don C&eacute;sar, &#8220;het geld had aangenomen, dat wij u te Madrid hebben aangeboden, dan zouden wij er ons toe bepaald
+hebben, het kasteel te geven zooals het was, maar nadat ge dit hebt geweigerd, hebben wij gemeend te moeten doen, zooals nu
+geschied is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is teveel,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Uw goedheid moet er zich toe bepalen, mij alleen het landgoed te schenken. Dat is voor mij
+reeds het toppunt van mijn wenschen. Wil ik u zeggen, wat het geval is? Ik gevoel mij niet op mijn gemak en niet thuis met
+zulk een groot personeel. Nog eens dus: neem mijn goed terug of laat mij het inrichten zooals ik wil.&#8221;
+
+</p>
+<p>Vader en zoon zagen, dat het ernst was en daar zij niets anders wilden, dan mij genoegen doen, kreeg ik hunne toestemming
+om alles maar in te richten, zooals ik zelf wilde.
+
+</p>
+<p>Ik wilde hen bedanken, maar don Alphonse viel mij in de rede, door te zeggen, dat hij mij bij een dame wilde brengen, die
+zeer verheugd zou zijn mij te zien. Hij bracht mij daarop in de kamer van S&eacute;raphine, die mij bij het binnenkomen met een uitroep
+van vreugde begroette. &#8220;Het doet mij zeer veel genoegen u weer te ontmoeten, niet alleen omdat ik nooit vergeten zal, dat
+ge indertijd hebt medegeholpen om mij te bevrijden, maar ook omdat ge na dien tijd aan don Alphonse zulk een gewichtigen dienst
+hebt bewezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8217;s Middags bleef ik in het paleis van den gouverneur dineeren in het gezelschap van verscheidene voorname heeren, die zeer
+beleefd tegen mij waren, toen don C&eacute;sar <a id="d0e2462"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2462">243</a>]</span>verteld had, dat ik secretaris van den Hertog de Lerme was geweest. Aan tafel sprak men uitsluitend over den nieuwen Cardinaal
+en toen ik me niet liet verleiden hen ten zijnen koste te vermaken, gaf deze kleine zelfoverwinning mij den naam van zeer
+discreet te zijn. Toen ik mij daarna gereedmaakte, om een wandeling te maken door de stad, had ik toevallig een gesprek met
+den kamerdienaar van don C&eacute;sar, die mij nog kende uit den tijd, dat ik intendant was. Ik vroeg hem, wat er toch wel van Lorenca
+<span id="d0e2464" class="corr" title="Bron: Sephora">S&eacute;phora</span> was geworden, die ik niet meer had gezien. Hij vertelde mij, dat ze al eenigen tijd geleden was gestorven, tengevolge van
+het ongemak, waaraan ze leed en dat ze zeer was betreurd geworden door haar meesteres, meer dan door don Alphonse, die niet
+sterk getroffen was door haar dood.
+
+</p>
+<p>Terwijl ik daarna door de stad wandelde, zag ik hier en daar aanplakbiljetten, waarop werd aangekondigd, dat dien avond voor
+de eerste <span id="d0e2469" class="corr" title="Bron: maaal">maal</span> zou worden opgevoerd een nieuw treurspel van don Gabriel Triaquero.
+
+
+
+<a id="d0e2472"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2472">244</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2473" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas gaat naar de comedie, waar hij een nieuw treurspel ziet. Succes van het stuk. Genie van het publiek van Valencia.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>oen ik aan den schouwburg kwam, bleef ik eenige oogenblikken aan de deur staan om de personen te zien, die er binnentraden.
+Ik zag heeren met een goed uiterlijk en rijk gekleed en ook armoedige figuren. Ik merkte deftige dames op, die uit hare koetsen
+stegen en avonturiersters, die slachtoffers gingen maken. Die verscheidenheid van toeschouwers wekte bij mij den lust op om
+hun aantal te gaan vermeerderen. Toen ik mij gereed maakte om een biljet te nemen, kwamen juist de gouverneur en zijn vrouw
+binnen. Zij lieten mij roepen en ik moest in hunne loge plaats nemen.
+
+</p>
+<p>De schouwburg was geheel vol. &#8220;Wat een talrijke opkomst!&#8221; zei ik tegen don Alphonso.
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat behoeft u niet te verwonderen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;het treurspel, dat men zal geven, is een werk van don Gabriel Triaquero,
+een dichter, die in de mode is. Zoodra het programma van den schouwburg een nieuw werk van dezen schrijver aankondigt, is
+de heele stad Valencia er vol van. De heeren en dames spreken over niets anders dan dit stuk. Alle loges zijn besproken en
+bij de eerste voorstelling dringt men elkaar bij de deur dood om binnen te komen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Die levendige belangstelling van het publiek en dat ongeduld, om een nieuw stuk van don Gabriel te hooren,&#8221; zei ik, &#8220;geven
+mij een hoog idee van het genie van dezen dichter.&#8221;
+<a id="d0e2486"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2486">245</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Niet zoo haastig, mijn vriend,&#8221; vermaande don Alphonse mij, &#8220;men moet oppassen tegen vooroordeelen. Het publiek is soms verblind.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ons gesprek werd afgebroken omdat de acteurs op de planken verschenen. Ze werden levendig toegejuicht en aan het eind van
+iedere akte was er een applaus, een leven alsof men de zaal afbrak. Toen het stuk was afgeloopen, wees men mij den schrijver,
+die zich in enkele loges eenige oogenblikken ophield om bescheidenlijk zijn hoofd te laten kronen met lauweren. Wij keerden
+na afloop naar het paleis van den gouverneur terug, waar weldra drie of vier heeren aankwamen. Er verschenen ook twee oude
+schrijvers, zeer ge&euml;erd in hun genre en een edelman uit Madrid, bekend om zijn geest en goeden smaak. Zij waren allen in de
+comedie geweest en aan het souper kwam het stuk ter sprake.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; zei een ridder van St. Jacques, &#8220;wat zegt gij van dit treurspel?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geloof niet, dat iemand er anders over denken kan,&#8221; zei een ridder uit Alcantera. &#8220;Dit stuk is vol tirades, die Apollo
+schijnt gedicteerd te hebben.&#8221; Hij wendde zich daarna tot den heer uit Madrid: &#8220;Mijnheer is kenner, ik wed, dat hij van mijn
+gevoelen is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wed niet, mijnheer,&#8221; antwoordde de aangesprokene met een glimlach. &#8220;Ik ben niet uit dit land en wij in Madrid beslissen niet
+zoo snel. Wel verre van een stuk te beoordeelen, dat wij voor den eersten maal hooren, hebben wij een zeker wantrouwen in
+de schoonheden, zoolang we die niet anders kennen dan door den mond van de tooneelspelers. Wij schorten ons oordeel op, tot
+wij het gelezen hebben en waarlijk, een stuk op het papier geeft ons niet altijd hetzelfde genot als op de planken. Wij onderzoeken
+dus zorgvuldig, voor wij een stuk prijzen; de naam van den schrijver, hoe groot die ook zijn moge, kan ons niet verblinden.
+Toen zelfs Lopes de Vega en Calderon hunne nieuwe stukken gaven, vonden zij in hunne bewonderaars strenge rechters, die hen
+<a id="d0e2497"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2497">246</a>]</span>niet hebben verheven op het toppunt van hun roem, dan na hen daartoe waardig te hebben geoordeeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O!&#8221; viel de ridder van St. Jacques in de rede, &#8220;wij zijn niet zoo beschroomd als de heeren Castilianen. Wij wachten met het
+beslissen niet tot een stuk is gedrukt. Dadelijk na de eerste voorstelling, kennen wij de waarde ervan. Het is zelfs niet
+eens noodig, dat wij zeer oplettend toeluisteren. &#8217;t Is voldoende te weten, dat het een stuk van don Gabriel is, om overtuigd
+te zijn, dat het zonder gebreken is. Toen die schrijver zijn werken begon, kon men zeggen, dat de goede smaak werd geboren.
+De Lopes en de Calderons waren slechts leerlingen in vergelijking met dezen grooten meester van het tooneel!&#8221;
+
+</p>
+<p>De edelman uit Madrid, die Lopes en Calderon beschouwde als de Sophocles en Euripides van de Spanjaarden, werd geprikkeld
+door deze stoute bewering en zei: &#8220;Omdat ge mij noodzaakt heeren, te oordeelen na een eerste voorstelling, moet ik u zeggen,
+dat ik volstrekt niet ingenomen ben met het nieuwe treurspel van uw don Gabriel. Verre van het te beschouwen als een meesterwerk,
+vind ik het zeer gebrekkig. &#8217;t Is op effect berekend, driekwart van de verzen is slecht of rijmt niet. De karakters zijn niet
+juist geteekend en slecht volgehouden en de gedachten dikwijls zeer duister.&#8221;
+
+</p>
+<p>De twee schrijvers aan tafel, die door een even zeldzame als prijzenswaardige terughoudendheid niets hadden gezegd uit vrees
+van jaloezie te worden verdacht, konden niet nalaten met hunne blikken hunne instemming met die woorden te betuigen.
+
+</p>
+<p>Maar de andere heeren begonnen nu Gabriel nog meer te prijzen. Ze plaatsten hem onder de goden. Die blinde aanbidding deed
+den Castiliaan het geduld verliezen. Hij hief de handen ten hemel en riep in geestdrift uit: &#8220;O, goddelijke Lopes de Vega,
+zeldzaam en verheven genie, die zulk een enorme ruimte gelaten hebt tusschen u en Gabriel, die <span id="d0e2507" class="corr" title="Bron: zouden">zou</span> willen trachten u te bereiken! en gij krachtige Calderon, wiens zachte &eacute;legantie, wiens heldendichten <a id="d0e2510"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2510">247</a>]</span>onnavolgbaar zijn, vreest niet, dat uwe altaren zullen worden afgebroken door dezen nieuwen voedsterling der Muzen! Het zal
+gelukkig zijn, indien het nageslacht, dat van <span class="letterspaced">uw</span> werken zal genieten gelijk wij het doen, van <span class="letterspaced">hem</span> nog hoort spreken!&#8221;
+
+</p>
+<p>Na deze onverwachte ontboezeming, die het geheele gezelschap deed lachen, stond men van tafel op en scheidde. Op last van
+don Alphonse werd mij een appartement aangewezen en ik sliep in, evenals die Castiliaansche edelman betreurende, dat de onwetenden
+geen recht lieten wedervaren aan Lopes en aan Calderon.
+
+
+
+<a id="d0e2520"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2520">248</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2521" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas ontmoet, wandelende in de straten van Valencia, een monnik, dien hij meent te herkennen; welke man die monnik was.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>aar ik den vorigen dag de geheele stad nog niet had kunnen zien, ging ik den volgenden morgen weer uit om te wandelen. Ik
+merkte in de straat een Karthuizer monnik, die met neergeslagen oogen liep en zulk een vroom uiterlijk had, dat hij de blikken
+van alle voorbijgangers trok. Hij ging dicht langs mij heen en ik meende in hem don Rapha&euml;l te zien, dien avonturier, die
+in de twee eerste deelen van mijn werk een zoo groote rol speelt.
+
+</p>
+<p>Ik was zoo verwonderd over die ontmoeting, dat ik, inplaats van den monnik aan te houden, eenige oogenblikken onbewegelijk
+bleef staan, wat hem gelegenheid gaf zich van mij te verwijderen. &#8220;Hemel!&#8221; zei ik bij mijzelf. &#8220;Heeft men wel ooit twee gezichten
+gezien, die zoo op elkaar gelijken? Wat moet ik daarvan denken? Moet ik gelooven, dat het don <span id="d0e2530" class="corr" title="Bron: Raphael">Rapha&euml;l</span> was? Of was het verbeelding?&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was te nieuwsgierig naar de waarheid om het daarbij te laten. Ik liet mij dus aanwijzen, waar het klooster van de Karthuizer-monniken
+was en ging daar dadelijk heen, in de hoop mijn man weer te zien, wanneer hij er zou terugkeeren en besloot, hem aan te houden
+om hem te spreken. Ik behoefde niet lang te wachten om op de hoogte te worden gesteld; bij den ingang van het klooster deed
+een ander gezicht mijn twijfel in zekerheid overgaan; ik herkende in den broeder portier Ambrosius de Lamela, mijn ouden knecht.
+Men kan zich voorstellen, hoe groot mijn verwondering was.
+<a id="d0e2535"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2535">249</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Is het geen verbeelding? Is het werkelijk een van mijn vrienden, die ik zie?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>Hij herkende mij eerst niet, of liever hij veinsde mij niet te herkennen, wat waarschijnlijker was. Maar bemerkende, dat dit
+toch nutteloos was, nam hij plotseling het gezicht aan van iemand, die zich plotseling iets herinnert. &#8220;Ah! mijnheer Gil Blas,&#8221;
+riep hij, &#8220;neem mij niet kwalijk, dat ik u niet dadelijk herkende. Sedert ik in deze heilige plaats leef en de plichten vervul,
+door onze regels voorgeschreven, verloor ik het geheugen voor hetgeen ik in de wereld heb gezien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij een groot genoegen,&#8221; zei ik, &#8220;u na tien jaar in zulk een eerwaardig kleed weer te zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En ik,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik schaam mij daarin gekleed te verschijnen voor een man, die getuige is geweest van het schuldige
+leven, dat ik heb geleid. Dit kleed verwijt mij dat zonder ophouden. Helaas! om waardig te zijn het te dragen, had ik altijd
+in onschuld moeten leven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij genoegen,&#8221; herhaalde ik, &#8220;u te zien en ik brand van verlangen om te vernemen op welke wonderbaarlijke wijze
+gij zoo op den goeden weg zijt gekomen, gij en don Rapha&euml;l, want ik ben er van overtuigd, dat hij het is geweest, dien ik
+in de stad heb ontmoet, gekleed als Karthuizer monnik. Het spijt mij, dat ik hem op straat niet heb aangehouden om met hem
+te spreken en ik ben hier gekomen om hem op te wachten en mijn fout te herstellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge hebt u niet vergist,&#8221; zei Lamela, &#8221;&#8217;t is don Rapha&euml;l zelf, die ge gezien hebt en wat onze geschiedenis betreft, ik zal
+u die mededeelen. Nadat wij bij S&eacute;gorbo van u gescheiden waren, sloegen don Rapha&euml;l en ik den weg in naar Valencia, met het
+doel er eenige beroepsbezigheden te verrichten. Het toeval wilde op zekeren dag, dat wij de Karthuizerkerk binnentraden, op
+het oogenblik, dat de monniken hunne vrome liederen zongen. Wij aanschouwden hen en gevoelden, dat de kwaden niet anders kunnen
+doen dan de deugd eeren. Wij bewonderden in die mannen <a id="d0e2548"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2548">250</a>]</span>den ijver, waarmee ze tot God baden en de rust, die op hun gelaat was te lezen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Zoo vervielen wij in een gepeins, dat ons heilzaam werd; wij vergeleken ons zelf met deze vrome broeders en onze ziel werd
+met angst en onrust vervuld. Gevoelens, die ons tot nog toe onbekend geweest waren, bewogen ons en wij gevoelden misschien
+voor de eerste maal in ons leven berouw over ons gedrag. Don Rapha&euml;l zei tot mij: &#8220;Waarde Ambrosius, wij zijn twee verdwaalde
+schapen, die de Vader uit erbarmen wil opnemen. Hij roept ons. Laten wij niet doof zijn voor die stem. Laten wij den weg verlaten,
+die wij tot nu toe hebben bewandeld en van nu af ernstig gaan werken voor het heil van onze ziel. De rest van onze dagen moesten
+wij in dit klooster in boetedoening doorbrengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik juichte het plan van Rapha&euml;l toe en wij besloten Karthuizers te worden. Om dat plan te volvoeren, gingen wij naar den prior,
+die ons een cel gaf en een jaar lang volgden wij zoo trouw en standvastig de voorschriften, dat wij onder de novices werden
+opgenomen. Later werden wij monnik en don Rapha&euml;l, die begaafd is met een buitengewoon talent voor zaken, werd aangewezen
+tot hulp van een ouden vader, die toen administrateur was. Hij kweet zich zoo uitnemend van die taak, dat hij, hoewel hij
+zijn tijd liever uitsluitend aan gebeden zou hebben gewijd, dien ouden vader opvolgde toen deze stierf. Dat ambt oefent don
+Rapha&euml;l nu uit en het is merkwaardig, dat hij bij alle zorg voor het verbeteren van onze inkomsten slechts vervuld schijnt
+van de eeuwigheid. Laten zijn werkzaamheden hem een oogenblik wat rust dan verdiept hij zich in het gebed.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier viel ik Lamela met een uitroep van vreugde in de rede, want ik zag don Rapha&euml;l naderen. Wij begroetten elkaar hartelijk
+en zonder in het minst iets van verwondering te laten blijken, zei hij: &#8220;God zegene u, mijnheer de Santillano, wat voert u
+naar Valencia?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Werkelijk, mijn beste Rapha&euml;l, ik verheug mij in uw <a id="d0e2558"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2558">251</a>]</span>voorspoed. Broeder Ambrosius heeft mij de geschiedenis van uwe bekeering verteld en dat verhaal deed mij veel pleizier. Welk
+een voorrecht voor u beide, tot deze kleine schare van uitverkorenen te behooren, die een eeuwige gelukzaligheid zullen genieten!&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vertelde hun daarna mijn geschiedenis. Toen ik ook meedeelde, dat don Alphonse de Leyva mij met drieduizend ducaten naar
+Samuel Simon had gezonden, viel <span id="d0e2562" class="corr" title="Bron: Lamelia">Lamela</span> mij in de rede door tot Rapha&euml;l te zeggen: &#8220;Die koopman heeft zich dus niet te beklagen. Hij heeft zijn geld met woeker teruggekregen
+en in dat opzicht kunnen wij ons geweten dus onbezwaard achten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Voor wij in het klooster gingen,&#8221; zei don Rapha&euml;l, &#8220;hebben Ambrosius en ik hem in het geheim door tusschenkomst van een geestelijke
+vijftienhonderd ducaten doen toekomen. Zooveel te erger voor Samuel Simon, indien hij die som heeft aangenomen, na haar reeds
+in haar geheel te hebben ontvangen van den heer de Santillano.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar,&#8221; vroeg ik, &#8220;is het wel zeker, dat het geld van u hem in handen is gekomen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Daarvoor kunnen wij u borg staan. Ze zijn hem gebracht door een priester die gewoon is zulke opdrachten te vervullen en die
+zelfs al over dergelijke hem toevertrouwde sommen twee of drie processen heeft gevoerd en gewonnen.&#8221; &#8220;Als dat zoo is,&#8221; hernam
+ik, &#8220;is er geen twijfel mogelijk, of het geld is hem trouw afgedragen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ons gesprek duurde nog eenigen tijd en wij scheidden nadat ze mij nog hadden aangemaand om steeds de vreeze Gods voor oogen
+te houden en ik hun had verzocht mij in hunne gebeden te willen gedenken.
+
+</p>
+<p>Dadelijk hierna ging ik naar don Alphonse en zei: &#8220;Ge kunt nooit raden met wie ik zooeven een lang onderhoud heb gehad. Zooeven
+heb ik twee Karthuizer monniken gesproken, die hier in het klooster zijn, goede kennissen van u.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ken hier geen Karthuizers,&#8221; zei don Alphonse.
+<a id="d0e2577"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2577">252</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Toch wel,&#8221; hield ik vol. &#8220;Ge hebt hen vroeger ontmoet, toen zij commissaris en griffier waren van de heilige inquisitie!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Is het mogelijk? Zijn Rapha&euml;l en Lamela monnik geworden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, al sinds eenige jaren en ze hebben beiden een ambt. De een is administrateur en de andere portier. De eerste is dus meester
+van de kas en de tweede van de deur.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Alphonse dacht eenige oogenblikken na en zei: &#8221;&#8217;t Is best mogelijk, dat mijnheer de commissaris en mijnheer de griffier
+weer een nieuwe comedie spelen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat kan zijn,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;maar wat mij betreft, hoewel men iemand niet in het hart kan zien, oordeel ik toch gunstiger
+over hen. Naar het schijnt, hebben de schelmen zich werkelijk bekeerd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het gebeurt wel meer, dat zulke vagebonden later in een klooster terechtkomen,&#8221; zei don Alphonse<span id="d0e2590" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;en dan oprecht boete doen, maar ik kan toch niet nalaten deze twee heeren te wantrouwen, vooral als zij over de kas gaan.
+Men zet geen dronkaard, die onthouder geworden is, in een wijnkelder. Ik beklaag de Karthuizers.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het wantrouwen van don Alphonse werd werkelijk na eenige dagen reeds gerechtvaardigd. Als een loopend vuurtje ging het door
+de stad dat de broeder administrateur en de broeder portier zich met de kas van de Karthuizers hadden verwijderd.
+
+</p>
+<p>Wij wachtten er ons wel voor, om te zeggen dat die heeren kennissen van ons waren.
+
+
+<a id="d0e2597"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2597">253</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2598" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas keert naar zijn kasteel te Lirias terug. Van de aangename mededeeling, welke Scipio hem deed en van de verandering
+in het dienstpersoneel.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/a.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/a.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">A</span>cht dagen bracht ik te Valencia in de groote wereld door, levende als een graaf of een markies. Toen werd het weer tijd, om
+naar Lirias terug te gaan; maar don Alphonse drong er op aan, dat ik den winter in Valencia zou komen doorbrengen, wat ik
+beloofde.
+
+</p>
+<p>Scipio was zeer verheugd mij weer te zien. Ik vroeg hem, waarmee hij zich dien tijd had beziggehouden. Hij antwoordde mij:
+&#8220;Ik heb gewandeld, ik heb gejaagd en gevischt en wat mij het meeste voldaan heeft, ik heb verschillende goede boeken gelezen.&#8221;
+Ik vroeg hem, hoe hij aan die boeken was gekomen. &#8220;Ik heb ze gevonden in een mooie bibliotheek, die in het kasteel is,&#8221; antwoordde
+hij. &#8220;Meester Joachim heeft me die gewezen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar waar kan die dan zijn? Wij hebben op den dag van onze aankomst toch het geheele kasteel doorloopen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Jawel, maar wij hebben slechts drie van de paviljoentjes bezocht en er zijn er vier, en het laatste was de bibliotheek, wanneer
+don C&eacute;sar hier was. Er zijn zeer goede boeken in; we hebben nu een uitstekend middel tegen verveling, als de tuin zijn bloemen
+en het bosch zijn bladeren zal hebben verloren. De heeren de Leyva hebben hun werk niet ten halve gedaan. Ze hebben zoowel
+aan het voedsel voor den geest, als aan dat voor het lichaam gedacht.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die mededeeling deed mij groot genoegen. Ik ging <a id="d0e2613"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2613">254</a>]</span>dadelijk dat paviljoen zien, en vond er tal van werken op allerlei gebied: Wijsgeeren, dichters, geschiedschrijvers, en een
+groot aantal ridderromans. Don C&eacute;sar moest stellig van deze laatste soort lectuur veel gehouden hebben, en ik beken tot mijn
+schande dat ook ik er niet afkeerig van was, ondanks alle buitensporigheden, die er in voorkomen. Misschien keek ik niet zoo
+nauw of kwam het omdat Spanjaarden nu eenmaal dol zijn op fantasie&euml;n.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn vriend,&#8221; zei ik tot Scipio, &#8220;deze boeken kunnen ons veel aangename uren verschaffen, maar voor we daaraan kunnen denken,
+hebben wij iets anders te doen. Wij moeten verandering brengen in ons personeel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Om u die moeite te besparen,&#8221; antwoordde Scipio, &#8220;heb ik tijdens uwe afwezigheid het personeel bestudeerd en ik durf u verzekeren,
+dat ik die lieden nu ken! Laten wij beginnen bij meester Joachim; ik ben ervan overtuigd, dat hij een schelm is, en dat hij
+bij den aartsbisschop is weggejaagd om fouten, die hij in zijn rekensommen maakte. Maar er zijn twee redenen om hem te behouden:
+de eerste is, dat hij een goede kok is en de tweede, dat ik hem steeds in het oog zal houden. Ik zal wel zoo op hem toezien,
+dat het hem niet mogelijk zal zijn ons te foppen. Gisteren zei ik hem, dat het uw plan was, om driekwart van het personeel
+weg te zenden. Daar zat hij erg over in. Hij zei me, dat hij wel in uw dienst wilde blijven voor de helft van het salaris,
+dat hij nu heeft en daaruit leid ik af, dat hij hier ergens een meisje heeft. Wat den bijkok aangaat, die drinkt te veel en
+de portier is brutaal; hen kunnen wij dus missen. Bij de lakeien is er &eacute;&eacute;n goede jongen, de rest deugt niet. Dus zou ik u
+in overweging geven hen ook te ontslaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na nog eenige besprekingen besloten wij te doen, wat Scipio raadde en met behulp van eenige goudstukken, die als troost moesten
+dienen, werd reeds den volgenden dag het plan uitgevoerd. Het werk werd nu behoorlijk geregeld. Wat mij betreft<span id="d0e2621" class="corr" title="Niet in bron">,</span> ik zou mij gaarne met eenvoudige maaltijden hebben tevreden <a id="d0e2624"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2624">255</a>]</span>gesteld, maar mijn secretaris, die veel van ragouts en andere fijne schotels hield, was er de man niet naar, om de kennis
+van onzen kok ongebruikt te laten.
+
+
+<a id="d0e2626"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2626">256</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2627" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Van de liefde van Gil Blas en van de schoone Antonia.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>wee dagen na mijn terugkomst uit Valencia, kwam Basilo, de bewoner van de boerderij, die bij het landgoed behoorde, mij toestemming
+vragen om mij zijn dochter Antonia voor te stellen, die de eer wilde hebben haren nieuwen meester te begroeten. Ik antwoordde
+hem, dat mij dit genoegen zou doen. Hij vertrok en kwam een oogenblik later terug met de schoone Antonia, een meisje van zestien
+&agrave; achttien jaar, met regelmatige trekken, een zeer schoone teint en de prachtigste oogen van de wereld. Ze was maar eenvoudig
+gekleed en had het haar van achter opgebonden in een vlecht, met een klein bouquetje er in.
+
+</p>
+<p>Toen zij binnenkwam, was ik zoo getroffen door haar schoonheid, dat ik geen woorden kon vinden om haar te begroeten. Scipio
+nam dat van mij over, maar langzamerhand geraakte ik meer op mijn gemak en ik had met het meisje, dat aardig en volstrekt
+niet verlegen was, een levendig gesprek. Basilo, die dat niet zonder onrust zag en mij reeds als een man beschouwde, die alles
+in het werk zou stellen, om Antonia te verleiden, haastte zich, met haar weg te gaan, misschien wel met het voornemen om haar
+nooit meer onder mijn oogen te laten komen.
+
+</p>
+<p>Toen Scipio met mij alleen was, zei hij glimlachend: &#8220;Ziedaar mijnheer, een ander middel tegen de verveling! Ik wist niet,
+dat uw boer zoo&#8217;n aardige dochter had, ik had haar nog nooit gezien, hoewel ik al tweemaal bij hem ben geweest. Ik geloof,
+dat hij er goed voor zorgt om haar weg te houden en daarin kan ik hem geen ongelijk geven. Maar ik geloof niet, dat het noodig
+is om dit alles te zeggen, <a id="d0e2638"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2638">257</a>]</span>want ik heb zeer goed gemerkt, welken indruk ze op u heeft gemaakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik kan dat niet ontkennen,&#8221; antwoordde ik hem; &#8220;zij heeft mij plotseling verliefd op haar gemaakt, de bliksem kan niet sneller
+gaan, dan zij mijn hart heeft getroffen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij een verbazend groot genoegen!&#8221; riep mijn secretaris met geestdrift, &#8220;te vernemen, dat gij verliefd zijt. Er
+ontbrak u alleen een maitresse, om in uw eenzaamheid een volmaakt geluk te genieten. De gelegenheid biedt zich nu aan. Ik
+weet wel, dat we eerst wat last zullen hebben om de waakzaamheid van Basilo te verschalken, maar dat is mijn zaak en ik sta
+er voor in, dat u over drie dagen een geheim onderhoud met Antonia zult hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Scipio,&#8221; zei ik, &#8220;misschien zoudt ge toch uw woord wel niet kunnen houden, welk talent ge ook bezit in dergelijke zaken;
+maar ik wil er niet de proef mee nemen. Het is mij niet te doen om dat meisje te verleiden. Maar wel heb ik uw tusschenkomst
+noodig om haar te trouwen, want dat is mijn plan, indien tenminste haar hart nog vrij is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik dacht niet,&#8221; zei hij, &#8220;dat ge dadelijk zulke ernstige trouwplannen zoudt hebben; andere heeren zouden in uw plaats minder
+eerlijk handelen. Maar des te beter. De dochter van onzen boer verdient uw liefde. Ik zal trachten vandaag nog een onderhoud
+te hebben met den vader en misschien ook met haar.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn vertrouweling was een man, gewoon om zijn belofte te houden. Hij ging Basilo opzoeken en &#8217;s avonds wachtte ik met een
+mengeling van ongeduld en vrees.
+
+</p>
+<p>Hij zag er vroolijk uit, toen hij binnen kwam. &#8220;Als ik je lachend gezicht mag gelooven,&#8221; zei ik, &#8220;dan geloof ik, dat je goed
+nieuws voor mij hebt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat heb ik ook,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik heb Basilo en zijn dochter gesproken en hun uw gevoelens meegedeeld. De vader is er
+verrukt over, dat ge zijn schoonzoon wilt worden en ik kan u ook verzekeren, dat ge in den smaak valt van Antonia.&#8221;
+<a id="d0e2654"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2654">258</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Wat een geluk!&#8221; riep ik uit.
+
+</p>
+<p>&#8220;Twijfel er maar niet aan, zij bemint u reeds; wel heb ik die bekentenis niet uit haar mond gehoord, maar ik kon het opmaken
+uit haar vroolijkheid, toen ik haar uw plan meedeelde. Echter hebt ge een medeminnaar....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Een medeminnaar....!&#8221; viel ik hem bleek van schrik in de rede.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, maar dat behoeft u niet in het minst te verontrusten: &#8217;t is meester Joachim, uw kok!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zoo&#8217;n galgenaas!&#8221; riep ik lachend. &#8220;Daarom toonde hij dus zoo weinig lust, om mijn dienst te verlaten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Juist,&#8221; antwoordde Scipio, &#8220;hij heeft Antonia ten huwelijk gevraagd, maar ze heeft beleefd geweigerd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het schijnt mij toch het beste,&#8221; zei ik hem, &#8220;dat ik mij van dien man ontdoe, voor hij verneemt, dat ik de dochter van Basilo
+wil trouwen. Een kok is, zooals je weet, een gevaarlijk medeminnaar!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zoo denk ik er ook over,&#8221; stemde mijn vertrouweling toe. &#8220;Ik zal hem morgenochtend namens u zijn ontslag geven, dan hebben
+wij niets meer te vreezen, noch van zijn saus, noch van zijn liefde. Het is wel jammer, dat wij zoo&#8217;n goeden kok verliezen,
+maar ik offer mijn trek in lekker eten gaarne op aan uw veiligheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat verlies is overigens niet onherstelbaar,&#8221; zei ik, &#8220;uit Valencia zal ik een anderen kok laten komen, die even goed is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Werkelijk schreef ik dadelijk aan don Alphonse om hem een kok te vragen en hij zond er een, die Scipio troostte met het verlies
+van meester Joachim.
+
+</p>
+<p>Hoewel mijn <span id="d0e2677" class="corr" title="Bron: vleitige">vlijtige</span> secretaris beweerde, dat Antonia mijn liefde beantwoordde, was ik daar nog niet zeker van en ik besloot zelf een onderhoud
+met haar te hebben. Dus ging ik naar Basilo, om te bevestigen wat Scipio had gezegd. De boer, een goed en eenvoudig man, verklaarde
+mij, dat hij mij gaarne de hand van zijn dochter schonk. &#8220;Maar,&#8221; voegde hij er aan toe, &#8220;u moet niet denken, dat dit alleen
+komt omdat ge heer van ons dorp zijt. Al waart <a id="d0e2680"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2680">259</a>]</span>ge alleen nog maar intendant van don C&eacute;sar, dan zou ik u toch boven alle anderen verkiezen; ik heb altijd een zwak voor u
+gehad, en het spijt mij alleen maar, dat de bruidschat van Antonia niet grooter is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wil er in &#8217;t geheel geen hebben!&#8221; riep ik. &#8221;&#8217;t Is mij alleen om haar persoon te doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar ik ben er de man niet naar om mijn dochter zonder bruidschat uit te huwelijken. De toestand van Basilo Buenotrigo is
+gelukkig niet van dien aard, dat dit noodig is; geeft u haar te eten, dan wil ik, dat zij u te soupeeren geeft. Uw inkomsten
+van het kasteel bedragen ongeveer vijfhonderd ducaten, ik zal die bij uw huwelijk aanvullen tot duizend.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn waarde Basilo, ik vind alles goed, zooals gij het doet. Maar we zijn op &#8217;t oogenblik niet bij elkaar om over zaken te
+spreken. Wij zijn het met elkaar eens; &#8217;t is nu echter te doen om de toestemming van uw dochter.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 384px"><img border="0" src="images/p258.jpg" alt="" width="384" height="490"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge hebt de mijne. Is dat niet voldoende?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Niet geheel en al. Uw toestemming is noodig, maar de hare ook,&#8221; antwoordde ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;De hare hangt van de mijne af. Ik zou wel eens willen zien, dat Antonia weigerde, wanneer ik het goedvind.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Graag geloof ik,&#8221; hernam ik, &#8220;dat ze u zal gehoorzamen; maar ik hoop, dat ze uit eigen aandrang mij haar hand wil reiken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is philosophie, waarvan ik weinig begrijp. Spreek zelf maar met Antonia.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die laatste woorden riep hij zijn dochter en verliet het vertrek.
+
+</p>
+<p>&#8220;Schoone Antonia,&#8221; zei ik, &#8220;beschik over mijn lot. Hoewel ik de toestemming heb van uw vader, wil ik niet, dat ge uw gevoelens
+geweld zult aandoen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Antonia bloosde een weinig en antwoordde mij: &#8220;Uw aanzoek is mij zeer aangenaam en de beslissing van mijn vader doet mij genoegen.
+Ik weet niet of ik goed doe met zoo tot u te spreken, maar indien u mij niet beviel zou ik <a id="d0e2708"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2708">260</a>]</span>het ook vrijmoedig zeggen en waarom zou ik het nu dan niet doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die woorden viel ik voor haar op de knie&euml;n en kuste haar handen. Een oogenblik later kwam Basilo binnen en vroeg of ik
+tevreden was over Antonia.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben z&oacute;&oacute; voldaan,&#8221; antwoordde ik, &#8220;dat ik mij dadelijk zal gaan bezighouden met de toebereidselen voor ons huwelijk.&#8221; Dit
+zeggende verliet ik den vader en de dochter, om te gaan spreken met mijn secretaris.
+
+
+
+<a id="d0e2714"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2714">261</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2715" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Bruiloft van Gil Blas en de schoone Antonia. Op welke wijze die gevierd werd; welke personen erbij tegenwoordig waren en welke
+genoegens er op volgden.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>oewel ik de toestemming van de heeren de Leyva niet noodig had om te trouwen, meenden Scipio en ik toch, dat het niet meer
+dan mijn plicht was, die te vragen. Den volgenden dag vertrok ik dus naar Valencia, waar men even verrast was mij te zien,
+als te vernemen, wat het doel was van mijn reis. Don C&eacute;sar en don Alphonse, die Antonia kenden, doordat ze haar meermalen
+hadden gezien, wenschten mij hartelijk geluk. De eerste vooral maakte mij met zulk een levendigheid zijn compliment, dat indien
+hij niet een heer geweest was op een leeftijd, waarop men van zekere genoegens terugkomt, ik hem er van verdacht zou hebben
+soms meer naar Lirias te zijn gegaan om het boerinnetje, dan om het kasteel. S&eacute;raphine van haar kant zeide, dat zij altijd
+zeer gunstig over Antonia had hooren spreken. &#8220;Maar,&#8221; voegde ze er ondeugend aan toe, alsof ze mij mijn onverschilligheid
+voor S&eacute;phora&#8217;s liefde verweet, &#8220;ook al had ik haar schoonheid niet hooren roemen, zou ik op dat punt wel gerust zijn, daar
+ik uw kieskeurigheid ken.&#8221;
+
+</p>
+<p>De beide heeren stemden niet alleen in mijn huwelijk toe, ze wilden ook alle kosten daarvan voor hunne rekening nemen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ga nu naar Lirias terug,&#8221; zeiden ze, &#8220;en blijf er rustig, tot ge van ons hoort. Maak geen toebereidselen voor uw bruiloft;
+dat is een zorg, waarmee wij ons zullen belasten.&#8221;
+<a id="d0e2726"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2726">262</a>]</span></p>
+<p>Ik keerde terug, gaf Basilo en zijn dochter kennis van de plannen van mijn beschermers en wij <span id="d0e2729" class="corr" title="Bron: wachten">wachtten</span> acht dagen op hetgeen er zou gebeuren. Den negenden dag kwam er een groote wagen, bespannen met vier muilezels, waarin kleermakers
+waren, die de schoonste zijden stoffen brachten, om de bruid te kleeden. Verschillende bedienden kwamen mee en een hunner
+gaf mij een brief van don Alphonse, waarin hij mij meedeelde, dat hij den volgenden dag zelf zou komen met zijn vader en zijn
+vrouw en dat een dag daarna ons huwelijk zou worden voltrokken door den groot-vicaris van Valencia.
+
+</p>
+<p>Na de aankomst van het voorname gezelschap betuigde ook S&eacute;raphine mij haar ingenomenheid met mijn keuze.
+
+</p>
+<p>Toen wij in de kleine kerk van het gehucht in het huwelijk zouden worden verbonden, geleidde don Alphonse mij naar het altaar
+en S&eacute;raphine bewees diezelfde eer aan mijn bruid. Alle inwoners van Lirias waren daarbij tegenwoordig en ook de rijke boeren
+uit naburige dorpen, die door Basilo waren uitgenoodigd. Hun dochters hadden zich getooid met bloemen en linten en hielden
+tamboerijnen in haar handen.
+
+</p>
+<p>Na deze plechtigheid keerden wij naar het kasteel terug, waar drie tafels gereed stonden, een voor de heeren en dames, de
+tweede voor de personen uit hun gevolg en de derde, die de grootste was, voor de andere gasten. Scipio wilde aan geen van
+die tafels aanzitten, hij liep van de eene naar de andere, om toe te zien dat alles goed ging.
+
+</p>
+<p>Daar de maaltijd bereid was door koks van den gouverneur, behoeft niet te worden gezegd, dat er niets aan ontbrak. De goede
+wijnen, die meester Joachim voor mij had ingeslagen, werden flink toegesproken en er heerschte een vroolijke stemming, toen
+plotseling een ongeval de vreugde kwam verstoren.
+
+</p>
+<p>Mijn secretaris had een flauwte gekregen in een van de zalen en toen ik toesnelde om hem te helpen, merkte ik, dat ook een
+van de vrouwen van S&eacute;raphine in zwijm <a id="d0e2742"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2742">263</a>]</span>was gevallen. Het geheele gezelschap onderstelde natuurlijk, dat dit geen toeval kon zijn, maar dat er een geheim in het spel
+was en dat bleek ook reeds spoedig, want, nadat Scipio weder tot zichzelf was gekomen, zei hij zacht: &#8220;Moet nu de schoonste
+dag van uw leven de onaangenaamste van <span id="d0e2744" class="corr" title="Bron: den">het</span> mijne zijn? Maar men kan zijn noodlot niet ontgaan. Ik heb in een van die kameniers mijn vrouw herkend!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat!&#8221; riep ik, &#8220;ben je de man van de dame, die ook flauw gevallen is?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja mijnheer, ik ben haar man en er kan mij geen grooter ongeluk overkomen dan haar te zien!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik weet niet, wat er gebeurd is, maar doe ter wille van mij jezelf geweld aan en verstoor op dit oogenblik de feestvreugde
+niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;U zult tevreden over mij zijn,&#8221; zei Scipio mij.
+
+</p>
+<p>Wij gingen daarop naar zijn vrouw, die weder was bijgebracht en hij zei<span id="d0e2757" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;Mijn lieve <span id="d0e2760" class="corr" title="Bron: Beatrix">B&eacute;atrix</span>, de hemel vereenigt ons eindelijk weer, na tien jaar gescheiden te zijn geweest; welk een gelukkig oogenblik voor mij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik weet niet,&#8221; zei zijn vrouw, &#8220;of het je wel zooveel genoegen doet mij weer te zien; wel ben ik ervan overtuigd, dat ik
+je nooit reden heb gegeven, om mij te verlaten. Toen je in dien nacht don Fernand de Leyva bij ons vond, die verliefd was
+op mijn meesteres Julie, dacht je, dat hij daar om mij was gekomen. En in je dolle jaloesie verliet je mij, vertrok uit <span id="d0e2765" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span>, ontvluchtte mij als een monster, zonder ook zelfs maar eenige opheldering te vragen. Wie van ons beiden heeft het meeste
+recht om zich te beklagen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat heb jij, ontegenzeggelijk,&#8221; antwoordde Scipio.
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat denk ik ook,&#8221; stemde zij toe. &#8220;Don Fernand trouwde korten tijd later Julie en ik bleef bij haar tot ze helaas door een
+vroegen dood werd weggenomen. Toen ging ik over in dienst van mevrouw haar zuster en deze zal je kunnen verklaren, dat mijn
+gedrag steeds onberispelijk is geweest.&#8221;
+<a id="d0e2772"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2772">264</a>]</span></p>
+<p>Mijn secretaris vroeg haar, nadat hij nogmaals zijn schuld had bekend, om vergiffenis en ook ik verzocht B&eacute;atrix om het verledene
+te vergeten. Ze beloofde dat en het geheele gezelschap juichte de hereeniging van het echtpaar toe, die gevierd werd door
+hen naast elkaar aan tafel te plaatsen en op hunne gezondheid te drinken.
+
+</p>
+<p>Later op den avond liet S&eacute;raphine hen roepen en zei: &#8220;Het doet mij veel genoegen, dat ge elkaar hebt teruggevonden. U, Scipio,
+kan ik verzekeren, dat uw vrouw steeds van onbesproken gedrag is geweest en gij B&eacute;atrix, hecht u even trouw aan Antonia als
+uw man dat deed aan den heer de Santillano.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio, die na dat alles zijn vrouw niet anders kon beschouwen dan als een tweede Penelope, beloofde alle mogelijke zorg voor
+haar te hebben.
+
+</p>
+<p>Lustig werd er den ganschen avond gedanst. Er was nog een prachtig souper, de groot-vicaris zegende het echtelijk bed, S&eacute;raphine
+ontkleedde mijn vrouw en de heeren de Leyva bewezen mij die eer.
+
+</p>
+<p>Vermakelijk was het, dat de personen uit het gevolg van don Alphonse en zijn vrouw dezelfde ceremonie wilden verrichten bij
+Scipio en B&eacute;atrix. Rustig lieten zij zich ontkleeden en te bed leggen.
+
+
+<a id="d0e2783"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2783">265</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2784" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">Gevolg van het huwelijk van Gil Blas en de schoone Antonia. Begin van de geschiedenis van Scipio.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>en volgenden dag keerden de heeren de Leyva naar Valencia terug en mijn secretaris en ik bleven met onze vrouwen en het gewone
+personeel op het kasteel achter. De zorg, die wij ervoor over hadden om onze dames te behagen, was niet vruchteloos; in korten
+tijd gevoelde mijn vrouw voor mij evenveel liefde als ik voor haar en Scipio deed de zijne al het verdriet vergeten, dat hij
+haar had aangedaan.
+
+</p>
+<p>B&eacute;atrix, die een zacht karakter had, was spoedig in de gunst en het vertrouwen van haar nieuwe meesteres. Wij leefden zeer
+genoeglijk met ons vieren. Antonia was ernstig en B&eacute;atrix en ik waren vroolijk, maar al waren wij het niet geweest, dan zou
+de aanwezigheid van Scipio wel voldoende zijn geweest om alle droefgeestigheid te verdrijven. Hij was een van die menschen,
+die zich maar behoeven te vertoonen, om een gezelschap te vermaken.
+
+</p>
+<p>Op zekeren dag vroeg ik hem ons zijn geschiedenis te vertellen, omdat hij daarvan nog nooit had gesproken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wanneer ik u mijn geschiedenis nog niet verteld heb,&#8221; zei hij, &#8220;komt dat omdat ge nooit van het minste verlangen getuigd
+hebt die te weten. Maar zijt ge er nieuwsgierig naar, dan zal ik uw verlangen bevredigen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p264.jpg" alt="" width="512" height="454"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Ik zou de zoon zijn van een grande of tenminste van een ridder, indien het van mij had afgehangen, maar, daar men zelf zijn
+vader niet kiest, was de mijne, genaamd Torribio Scipio, een eenvoudig dienaar van den heiligen Hermandad. Op zekeren dag
+ontmoette hij bij toeval op <a id="d0e2803"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2803">266</a>]</span>een van de groote wegen, waar hij voor de uitoefening van zijn ambt bijna altijd moest zijn, tusschen Cuen&ccedil;a en Tol&eacute;do een
+jonge zigeunerin, die hem zeer goed beviel. Ze was alleen, ging te voet en droeg al wat zij bezat in een zak op haar rug.
+&#8220;Waar gaat ge heen, lief kind?&#8221; vroeg hij en verzachtte daarbij zijn stem, die zeer hard van natuur was. &#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde
+zij, &#8220;ik ga naar Tol&eacute;do, waar ik op eerlijke wijze mijn brood hoop te verdienen.&#8221; &#8220;Dat is een zeer prijzenswaardig voornemen,&#8221;
+zei mijn vader<span id="d0e2805" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;en ik twijfel er niet aan of ge hebt meer dan &eacute;&eacute;n koord op uw boog.&#8221; Het meisje vertelde daarop, dat ze verschillende talenten
+had; ze kon pommade en reukwater maken en waarzeggen. Torribio, die haar een zeer voordeelige partij vond voor een man als
+hij, die <a id="d0e2808"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2808">267</a>]</span>moeite had om van zijn bezoldiging te leven, stelde haar voor hem te huwen. Met genoegen nam zij dat voorstel aan. Toen dit
+tusschen hen vaststond trouwden ze zoo spoedig mogelijk te Tol&eacute;do en in mij ziet ge de waardige vrucht van dit edele huwelijk.
+Zij gingen in een van de buitenwijken wonen, waar mijn moeder begon met hare pommade en reukwater te verkoopen; maar omdat
+zij er geen voldoende afname van had, werd zij waarzegster. Toen begon het bij haar ducaten en pistolen te regenen want Cascolina,
+zoo heette zij, had spoedig naam verworven.
+
+</p>
+<p>Mijn moeder had de gewoonte, om de menschen, die bij haar kwamen, steeds een antwoord te geven, dat naar hun zin was. Kwam
+dan de voorspelling goed uit, zoo had zij er de eer van en indien men haar het tegendeel kwam verwijten, dan schreef zij dit
+toe aan een demon, die sterker was dan zij.
+
+</p>
+<p>Toen ze het later gewenscht oordeelde, om nu en dan den duivel persoonlijk te laten optreden, werd die rol toebedeeld aan
+mijn vader, die zich met zijn harde stem en leelijk gezicht uitstekend daartoe leende. Vele lichtgeloovigen schrokken van
+hem, maar op een goeden dag kwam er een brutale kapitein, die den duivel doorstak. Het gerecht, dat van dezen dood vernam
+zond zijn mannen op mijn moeder af en ze werd gearresteerd. Mij bracht men naar het weeshuis; ik was toen zeven jaar oud.
+Er waren in dat weeshuis geestelijken, die goed werden betaald voor hun zorgen, besteed aan de opvoeding van de kinderen en
+hun lezen en schrijven leerden. Ze schenen op te merken, dat ik veel beloofde en onderscheidden mij boven de anderen, door
+mij hunne boodschappen te laten doen. Ter belooning leerden ze mij een beetje Latijn. Maar ik had het er zoo slecht, dat ik
+op een goeden dag besloot, weg te loopen. Ik ging Tol&eacute;do uit en begaf mij op weg naar Vevilla.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik nauwelijks negen jaar was, voelde ik reeds het genoegen, van vrij te zijn en meester over mijn daden. <a id="d0e2816"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2816">268</a>]</span>Toen ik een paar uren geloopen had en ik moede was, ging ik onder een boom zitten rusten. Ik haalde mijn leerboek uit mijn
+zak en vond er een genoegen in de bladen ervan te verscheuren. Terwijl ik daarmee bezig was, kwam er een kluizenaar voorbij,
+een man met een langen grijzen baard, een grooten bril op en een eerbiedwaardig uiterlijk. Hij sprak mij aan en nadat wij
+eenigen tijd samen hadden gepraat, stelde hij mij voor hem te vergezellen naar zijn woning. &#8220;U moet mij niet kwalijk nemen<span id="d0e2818" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; zei ik, &#8220;maar ik heb geen lust om kluizenaar te worden.&#8221; De grijsaard lachte en zei: &#8220;Mijn kleed jaagt je zeker schrik aan,
+mijn zoon, &#8217;t is dan ook niet mooi maar nuttig, het bezorgt mij een aangename verblijfplaats en de inwoners van de naburige
+dorpen zijn goed voor mij. Kom mee en blijf, als het je bevalt. Mocht het je niet bevallen, dan scheiden wij en zal ik je
+toch helpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik liet mij overreden en volgde den kluizenaar, die mij tal van vragen deed, die ik, naar het scheen, tot zijn genoegen beantwoordde.
+Toen wij in zijn woning aankwamen, gaf de oude man mij eerst eenige vruchten, die ik verslond, want ik had dien dag nog niets
+gegeten dan een stuk droog brood, dat ik in het weeshuis voor ontbijt had gekregen. &#8220;Eet maar goed, mijn zoon, ik heb je niet
+meegenomen, om je van honger te laten sterven.&#8221; Dat was waar, want hij begon dadelijk een schapenbout te braden, waarvan wij
+een paar flinke stukken voor ons souper kregen, met een beker wijn. <span id="d0e2823" class="corr" title="Niet in bron">&#8220;</span>Zoo leef ik hier gewoonlijk,&#8221; zei hij, &#8220;blijf je bij me, dan is het niet noodig om altijd binnen te zijn, je kan doen, wat
+je wil. Het eenige, wat ik van je vraag is om met mij mee te gaan als ik de naburige dorpen bezoek. Dan moet je een juk met
+twee manden voor me dragen, die door de liefdadige boeren worden gevuld met eieren, brood, vleesch en visch.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wil dat graag doen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;als ik maar geen Latijn meer hoef te leeren.&#8221; Lachend stelde broeder Chrysostome,
+zoo heette de hermiet, mij gerust.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag gingen wij erop uit en brachten wel <a id="d0e2830"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2830">269</a>]</span>voor acht dagen levensmiddelen thuis, een bewijs dat de oude man zeer gezien was bij de inwoners van het dorp. Op zijn beurt
+was hij hen van groot nut. Hij gaf goeden raad, als men dien kwam vragen, herstelde den vrede in het huishouden, wanneer die
+was verstoord, huwelijkte de meisjes uit, wanneer ze meenden, dat het tijd was, wist allerlei middelen voor ziekten en leerde
+orakelspreuken aan vrouwen, die graag kinderen wilden hebben.
+
+</p>
+<p>Ik had een goed leven; broeder Chrysostome had van een oud kleed van hem voor mij ook een soort van pij gemaakt en ik werd
+de kleine broeder Scipio genoemd. Dat prettige leven had nog lang kunnen voortduren, maar het lot wilde het anders.
+
+</p>
+<p>Dikwijls zag ik den grijsaard bezig met het kussen, waarop hij sliep; hij maakte het open, naaide het weer dicht en op zekeren
+dag meende ik op te merken, dat hij er geld in deed. Dat maakte mij nieuwsgierig en ik besloot dat eens te onderzoeken den
+eersten keer dat hij weg was naar Tol&eacute;do, waar hij altijd eenmaal per week alleen heen ging. Met ongeduld wachtte ik dien
+dag af, zonder echter andere plannen te hebben, dan alleen mijn nieuwsgierigheid te bevredigen.
+
+</p>
+<p>Eindelijk vertrok de goede man; ik maakte het kussen open en vond aan allerlei muntstukken een waarde van ongeveer vijftig
+kronen.
+
+</p>
+<p>Dat geld had hij zeker van de boeren gekregen voor de genezing van hunne kwalen, of van de boerinnen, die door zijn orakelspreuken
+kinderen hadden gekregen. Hoe het zij, ik zag geld, dat ik mij kon toe&euml;igenen en mijn Zigeunernatuur ontwaakte. Er kwam een
+zucht naar stelen bij mij op, alleen verklaarbaar door het bloed, dat mij door de aderen vloeide. Ik deed het geld in een
+zak, trok het kluizenaarskleed uit en het weeshuispakje weer aan en verwijderde mij, meenende al de schatten van Indi&euml; mee
+te voeren.
+
+</p>
+<p>Hoewel ik nog een kind was, was ik toch niet zoo dom, om den weg naar Tol&eacute;do in te slaan, waarop ik broeder <a id="d0e2842"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2842">270</a>]</span>Chrysostome had kunnen ontmoeten. Ik ging een anderen kant uit en kwam na lang loopen in het dorp Galvas. Daar ging ik een
+logement binnen en de eigenares, een vrouw van veertig jaar, die bij het gezicht van mijn kleeren meende, dat ik weggeloopen
+was uit het weeshuis, vroeg mij mijn naam en waar ik heenging. Ik antwoordde haar, dat ik mijn vader en moeder had verloren
+en ergens een dienst zocht. Ze vroeg mij of ik lezen en schrijven kon en op mijn bevestigend antwoord zei ze, dat ik bij haar
+kon blijven. &#8220;Ik zal je geen loon geven,&#8221; voegde zij eraan toe, &#8220;aangezien in dit logement fatsoenlijke menschen komen, die
+de bedienden niet vergeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik nam haar aanbod aan. Maar al dadelijk kwam ik in groote onrust; want ik wilde niet laten weten, dat ik geld had en wist
+niet goed, waar ik het verbergen moest. Wat geeft rijkdom toch een last! Eindelijk besloot ik mijn zak in een hoek van den
+zolder onder het stroo te stoppen.
+
+</p>
+<p>Er waren drie dienstboden in het huis; een groote staljongen, een jonge meid uit Gallici&euml; en ik. Alle drie kregen wij fooien
+van de bezoekers, maar de meid was altijd het beste af. Niet zoodra ontving ik een stuiver, of die werd boven gebracht in
+mijn zak en hoe grooter mijn schat werd, des te meer hechtte ik mij daaraan. Wel dertigmaal op een dag ging ik naar boven,
+om naar mijn geld te kijken. De waardin, die dat begon te merken en wantrouwend van karakter was, besloot den zolder eens
+na te kijken. Ze wierp het stroo ter zijde en vond mijn zak. Toen ze zag, dat daarin kronen en pistolen waren, geloofde zij,
+dat die bij haar gestolen waren, of liever zij deed of ze dit geloofde. Zij schold mij uit voor een kleinen dief, liet mij
+door den staljongen afranselen en zette mij buiten de deur. Of ik al riep, dat ik haar niet bestolen had, zij hield vol en
+men geloofde haar meer dan mij. Op die wijze gingen de geldstukken van broeder Chrysostome uit de handen van een dief over
+in die van een dievegge.
+
+</p>
+<p>Ik betreurde het verlies van mijn geld, zooals men een <a id="d0e2850"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2850">271</a>]</span>eenigen zoon beweent, en indien mijn tranen mij al niet teruggaven, wat men mij ontnomen had, ze waren tenminste oorzaak,
+dat ik het medelijden opwekte van personen, die ze zagen vloeien en onder anderen van den pastoor van Galves, die toevallig
+voorbijkwam. Hij scheen getroffen door mijn verdriet en nam mij mee. Door mij te beklagen en vriendelijk met mij te spreken,
+wist hij mij zoover te krijgen, dat ik hem alles vertelde. &#8220;Mijn zoon,&#8221; zei hij, &#8220;hoewel een kluizenaar geen geld mag verzamelen,
+vermindert dat uw schuld niet; door broeder Crysostome te bestelen, hebt gij gezondigd tegen de tien geboden; maar troost
+u er mede, dat ik de waardin zal verplichten, om afstand te doen van dat geld en het weer den kluizenaar zal doen toekomen.
+Uw geweten kan in dat opzicht dus gerust zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nu moet ik eerlijk bekennen, dat mij dat maar heel weinig belang inboezemde. Maar de pastoor ging verder; hij beloofde voor
+mij te zullen zorgen. &#8220;Ik zal u morgen door een ezeldrijver laten brengen naar mijn neef, den kanunnik van den kathedraal
+van <span id="d0e2854" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span>. Hij zal, op mijn verzoek, niet weigeren om u in zijn dienst te nemen en u op te leiden tot lakei, dan hebt ge bij hem een
+aangenaam leven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Die verzekering troostte mij en den volgende dag kwamen er twee muilezels voor. Men hielp mij op den eene, de drijver besteeg
+den andere en wij sloegen den weg in naar <span id="d0e2859" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span>. Mijn reismakker was een man met een goed humeur die niets liever deed, dan zich vermaken ten koste van zijn naasten. Hij
+begon al dadelijk een gesprek met mij. &#8220;Mijn jongen vriend, ge hebt een goeden beschermer in mijnheer den pastoor van Galves.
+Dat toont hij u wel. Hij kan u geen beteren dienst bewijzen, dan door u te plaatsen bij zijn heer, den kanunnik, dien ik de
+eer heb te kennen. &#8217;t Is allerminst &eacute;&eacute;n van die bleeke en magere vromen, maar een man, die van het leven houdt en zich de
+genoegens, die het biedt, niet ontzegt. Ge zult het daar best hebben.&#8221;
+<a id="d0e2862"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2862">272</a>]</span></p>
+<p>De man hield niet op met van het geluk te spreken, dat mij wachtte, tot wij in het dorp Obisa kwamen, waar onze muilezels
+moesten rusten. Daar bemerkte ik, goddank, dat men mij bedroog. Ziehier op welke wijze. De drijver, die op en neer ging in
+het logement, liet bij toeval een papier vallen, dat ik zoo slim was op te rapen en te lezen, terwijl hij in den stal was.
+Het was een brief aan de priesters van het weeshuis, die aldus luidde: &#8220;Mijne heeren! Ik heb gemeend, dat de barmhartigheid
+mij verplicht om weer in uw handen te stellen een jongen schelm, die uit uw inrichting is ontsnapt; hij schijnt niet dom en
+waard, dat gij de goedheid hebt, hem bij u opgesloten te houden. Ik twijfel er niet aan, of met strenge tucht zult gij een
+flinken jongen van hem maken. God zegene uw vroom en barmhartig werk. De pastoor van Galves.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik dien brief had gelezen, was het voor mij niet lang de vraag, wat ik had te doen. Het hotel uit te snellen en naar
+den oever van den Taag te loopen, die op een mijl afstand lag, was het werk van een oogenblik. De angst gaf mij vleugelen
+om de priesters van het weeshuis te ontvluchten, waar ik in geen geval wilde terugkeeren; zulk een tegenzin had ik in de manier,
+waarop zij Latijn onderwezen. Ik bereikte Tol&eacute;do, en de fortuin was mij gunstig in die groote stad. Een heer, die zeer goed
+gekleed was, hield mij aan en zei: &#8220;Vriendje, wil je in mijn dienst komen? Ik heb een jongen zooals jij noodig.&#8221; &#8220;En ik een
+meester zooals u,&#8221; antwoordde ik.
+
+</p>
+<p>Die heer, die ongeveer dertig jaar oud kon zijn, heette don Abel. Hij logeerde in een hotel, waar hij een mooie kamer had,
+was speler van beroep, en ziehier op welke wijze wij leefden; &#8217;s morgens stopte ik zijn pijp vijf- of zes maal en maakte zijn
+kleeren schoon, dan ging ik den barbier voor hem halen en daarna ging hij uit, om niet terug te keeren voor elf of twaalf
+uur &#8217;s avonds. Maar iederen morgen voor hij uitging, gaf hij mij wat klein geld en ik kon den dag besteden, zooals ik wilde,
+mits ik maar &#8217;s avonds om tien uur thuis was. Daar hij zeer tevreden <a id="d0e2869"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2869">273</a>]</span>over mij was, liet hij mij een livrei maken, waarop ik niet weinig trotsch was. Mijn nieuwe betrekking beviel mij zeer goed.
+
+</p>
+<p>Ongeveer een maand was ik bij hem geweest, toen hij mij vroeg, of ik tevreden bij hem was. Ik antwoordde, dat ik het niet
+beter kon wenschen en daarop zei hij: &#8220;dan zullen wij morgen naar <span id="d0e2873" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> vertrekken, waar mijn zaken mij roepen. Het zal je niet spijten, de hoofdstad van <span id="d0e2876" class="corr" title="Bron: Andalousi&euml;">Andaloesi&euml;</span> te zien. Het spreekwoord zegt, dat wie <span id="d0e2879" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> niet heeft gezien, niets gezien heeft.&#8221; Ik betuigde hem, dat ik bereid was hem overal te volgen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag kwam er een man in het hotel om zijn koffer te halen en daarna vertrokken wij.
+
+</p>
+<p>Don Abel was z&oacute;&oacute; gelukkig in het spel, dat hij alleen verloor, wanneer hij het wilde, wat hem noodzaakte, dikwijls van woonplaats
+te veranderen, om zich te onttrekken aan ontmoetingen met zijn slachtoffers. Daarom moesten wij ook nu vertrekken.
+
+</p>
+<p>In S&eacute;villa gingen wij in een hotel en begonnen hetzelfde leven als in Tol&eacute;do. Maar, mijn patroon vond verschil tusschen die
+twee steden, want hij ontmoette hier spelers, die even gelukkig waren als hij en daarover was hij kwaad. Op een morgen, dat
+hij weer eens uit zijn humeur was, omdat hij den vorigen avond honderd pistolen had verloren, vroeg hij mij, waarom zijn waschgoed
+niet was weggebracht. Ik antwoordde hem, dat ik daar niet aan had gedacht, waarop hij in woede mij een half dozijn klappen
+in mijn gezicht gaf, die zoo hard waren, dat ik meer lichten zag, dan er in Salomo&#8217;s tempel waren. &#8220;Daar, kleine stommeling!
+Dat zal je wel leeren, om aan je plicht te denken!&#8221; Met die woorden ging hij weg en ik was zoo kwaad op hem, dat ik besloot
+mij te wreken bij de eerste gelegenheid, die zich zou voordoen.
+
+</p>
+<p>Ik weet niet, welk nieuw avontuur hij had gehad, maar op een avond kwam hij in zeer opgewonden toestand thuis en zei: &#8220;Scipio,
+ik ben van plan naar Itali&euml; te gaan. Ik heb daar mijn redenen voor en denk, dat je wel lust <a id="d0e2890"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2890">274</a>]</span>zult hebben mij te vergezellen en van zulk een schoone gelegenheid te profiteeren, om het prachtigste land van de wereld te
+zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde hem, dat ik niets liever wilde, maar tegelijkertijd nam ik mij voor, om te verdwijnen op het oogenblik, dat
+hij wilde vertrekken. Daardoor dacht ik mij op mijn meester te wreken en ik vond het plan zeer vernuftig. Zoo tevreden was
+ik er over, dat ik niet kon nalaten het mee te deelen aan een kameraad, dien ik op straat ontmoette. Sedert ik in <span id="d0e2894" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> was, had ik eenige slechte kennissen gekregen en daaronder behoorde deze.
+
+</p>
+<p>Ik vertelde hem, waarom en op welke wijze ik mij op mijn meester wilde wreken en vroeg hem, wat hij ervan dacht.
+
+</p>
+<p>Hij antwoordde mij: &#8220;Mijn vriend, uw eer gedoogt niet, dat ge ongewroken blijft; maar &#8217;t is niet voldoende don Abel alleen
+te laten vertrekken; daarmee straft ge hem niet genoeg. Laten wij hem zijn koffer en zijn geld ontnemen en de buit broederlijk
+deelen na zijn vertrek.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel ik een natuurlijke neiging had tot stelen, verschrikte ik toch van het voorstel tot zulk een ernstigen diefstal. Maar
+mijn kameraad wist mij zoo te bepraten, dat ik toestemde en ziehier den uitslag.
+
+</p>
+<p>Mijn kameraad, die groot en sterk was, kwam den volgenden morgen in ons hotel. Ik wees hem den koffer, waar don Abel reeds
+alles had ingepakt en vroeg hem, of die hem niet te zwaar was om alleen te dragen. &#8220;Te zwaar!&#8221; zei hij. &#8220;Als &#8217;t is om het
+goed van anderen weg te nemen, dan zou ik den heelen ark van Noach wel kunnen dragen.&#8221; Hij nam daarop den koffer op zijn schouders
+en ging met lichten tred naar beneden. Ik volgde hem en wij waren aan het einde van de straat, toen don Abel door zijn gelukkig
+gesternte daarheen geleid, plotseling voor ons stond.
+
+</p>
+<p>&#8220;Waar ga je met dien koffer heen?&#8221; vroeg hij. Ik was zoo verschrikt, dat ik geen antwoord kon geven en mijn kameraad, die
+zag dat het spel mislukt was, wierp den <a id="d0e2907"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2907">275</a>]</span>koffer weg en maakte beenen. &#8220;Waar ga je met dien koffer heen?&#8221; vroeg mijn meester voor de tweede maal.
+
+</p>
+<p>Meer dood dan levend antwoordde ik: &#8220;Mijnheer, ik ga dien naar het schip brengen, waarmee u morgen naar Itali&euml; wilt gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En kan je mij ook zeggen met welk schip ik ga?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, mijnheer, maar elke weg leidt naar Rome en ik zou aan de haven hebben <span id="d0e2915" class="corr" title="Bron: geinformeerd">ge&iuml;nformeerd</span>.&#8221; &#8220;Wie heeft je bevolen mijn koffer uit het huis te doen dragen?&#8221; &#8220;Uzelf,&#8221; zei ik. &#8220;Wat? Ik?&#8221; antwoordde hij verbaasd. &#8220;Natuurlijk,&#8221;
+hernam ik, &#8220;herinner u maar, dat u mij een paar dagen geleden onder slagen bevolen hebt uw orders te voorkomen en op mijn
+eigen houtje te doen wat er gebeuren moest!&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Abel, die merkte, dat ik niet zoo onschuldig was als hij altijd had gedacht, zei op koelen toon: &#8220;Ik ontsla je, je hebt
+te veel verstand voor je leeftijd!
+
+</p>
+<p>Bovendien houd ik er niet van om te spelen met menschen, die nu eens een kaart te veel of dan er een te weinig hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo liep ik nu door de straten van <span id="d0e2924" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span>, met niet meer dan een paar stuivers op zak. Bij de keukens van het paleis van den aartsbisschop trof een aangename geur
+mijn neus. Zou er geen middel voor mij zijn, om iets te eten te krijgen? Ik verzon een list en dadelijk was die uitgevoerd.
+Hard loopend kwam ik de plaats op bij de keuken en riep: &#8220;Help! Help!&#8221; alsof iemand mij achterna kwam, om mij te vermoorden.
+Op mijn geschreeuw kwam meester Diego, de kok, aangesneld met drie of vier koksjongens om te weten, wat er gaande was. Daar
+hij niemand anders zag dan mij, vroeg hij waarom ik zoo hard schreeuwde. Ik deed of ik hevig ontsteld was en vertelde hem
+van een grooten, sterken man, een vechtersbaas, die mij op straat was tegengekomen en me had willen doodslaan. De goede man
+stelde mij gerust en zei: &#8220;Kom, kom, die man heeft misschien een grap met je willen hebben en bovendien, hier zal hij niet
+komen.&#8221;
+<a id="d0e2927"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2927">276</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Neen, neen! &#8217;t Was geen gekheid en hij zal mij op straat wel opwachten!<span id="d0e2930" class="corr" title="Bron: &#8217;">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu, laat hem dan maar wachten en blijf hier, je kunt vanavond met de koksjongens eten en gaan slapen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn doel was bereikt en ik amuseerde mij zoo goed met de jongens, dat toen ik den volgenden morgen meester Diego wilde gaan
+bedanken, hij me zei: &#8220;de jongens hebben zooveel genoegen met je gehad, dat ze mij gezegd hebben, je graag voor kameraad te
+willen hebben. Heb je daar lust in?&#8221;
+
+</p>
+<p>Natuurlijk antwoordde ik, dat ik niets liever wenschte en zoo werd ik koksjongen. In de keuken zag ik 15 personen bezig met
+het souper van Monseigneur, maar de gerechten kon ik niet tellen; zoo goed zorgde de Voorzienigheid voor hem.
+
+</p>
+<p>Al spoedig stond ik zoo in de gunst bij meester Diego, dat hij mij gebruikte om schotels en wijn te brengen bij een dame in
+de buurt, die mooi en levendig was en die er uitzag of ze haren kok niet zeer trouw was. Ondertusschen voorzag hij haar niet
+slechts van vleesch, brood, suiker en olie, maar zorgde ook voor haar wijnvoorraad; en dat alles op kosten van den aartsbisschop.
+
+</p>
+<p>Mijn verblijf in het bisschoppelijk paleis eindigde met een poets, waarvan men nog heden spreekt. De pages en eenige andere
+bedienden hadden het plan gevormd, om op den verjaardag van monseigneur een comedie op te voeren. Ze kozen er een, waarin
+een jongen man van mijn leeftijd een jongen koning moest voorstellen. De hofmeester, die het stuk hielp instudeeren, koos
+mij daarvoor en na eenige repetities verklaarde hij, dat ik niet onder de minste spelers zou behooren. Niets werd gespaard
+om de opvoering zoo luisterrijk mogelijk te maken. Een van de grootste zalen werd voor schouwburg ingericht en ook aan de
+costuums werd alle zorg besteed. Een kleermaker was mijn maat komen nemen en ik kreeg een rijk kleed aan van blauw fluweel,
+met galon, knoopen en goud.
+
+</p>
+<p>Eindelijk kwam de lang verwachte avond. De jonge <a id="d0e2945"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2945">277</a>]</span>koning moest het eerst op het tooneel zijn. Ik opende dus de voorstelling met het declameeren van een reeks verzen, waarvan
+het slot luidde, dat de koning zich niet tegen den slaap kon verzetten. Bij die woorden moest ik terugtrekken tusschen de
+coulissen en op een rustbed gaan liggen, dat daarvoor was klaargezet. Maar toen ik daar zoo lag, begon ik er aan te denken,
+of er geen middel was, om met mijn koninklijke kleeren te ontkomen. Ik zag een klein trapje onder het tooneel, waarmee ik
+in een andere zaal kon komen. Toen ik mijn kans schoon zag en niemand op mij lette, sloop ik daar af en liep de zaal door
+bij de deur, roepende: &#8220;Plaats! ik moet mij gaan verkleeden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo kwam ik in minder dan &eacute;&eacute;n minuut ongehinderd buiten het paleis en, door de duisternis begunstigd, begaf ik mij naar de
+woning van mijn vriend, met wien ik dat mislukte avontuur van den koffer had beleefd.
+
+</p>
+<p>Hij was ten hoogste verwonderd mij te zien in mijn koninklijk costuum. Spoedig had ik hem op de hoogte gebracht. Hij wenschte
+mij hartelijk geluk met deze goed gelukte grap en voorspelde mij, dat ik, wanneer ik zoo zou voortgaan, de wereld nog eens
+versteld zou doen staan door mijn verstand.
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar hoe zullen we die rijke kleeren nu goed kwijtraken?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;O, dat is het minste, ik ken iemand, die zonder nieuwsgierig te zijn, alles koopt, wat van zijn gading is. Morgen ga ik hem
+opzoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen sliep ik nog, toen hij terugkwam met den koopman Ybagnez de <span id="d0e2957" class="corr" title="Bron: S&eacute;govi&euml;">S&eacute;govi&euml;r</span>, die mij een half versleten pak bracht met zilveren knoopen en voor mijn prachtig gewaad en kroon, na eindelooze onderhandelingen,
+dertig pistolen gaf.
+
+</p>
+<p>Mijn kameraad nam de helft van dat geld, liet mij de rest en zei: &#8220;Vriend Scipio, met de vijftien pistolen, die je overblijven,
+raad ik je zoo spoedig mogelijk de stad te verlaten, want je begrijpt wel, dat men je, op last van den <a id="d0e2962"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2962">278</a>]</span>aartsbisschop, overal zal zoeken. Ik zou wanhopig zijn, wanneer je na een daad, waardoor je je zoo onderscheiden hebt, gevangen
+werd genomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde, dat ik zoo spoedig mogelijk uit <span id="d0e2966" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> weg wilde. Na een hoed en eenig ondergoed te hebben gekocht, ging ik op weg en kwam na drie dagen in Cordova. Ik ging logeeren
+in een hotel bij den ingang van de stad, gaf mij uit voor den zoon van een familie in Tol&eacute;do en zeide, dat ik voor mijn genoegen
+reisde. Ik zag er zindelijk genoeg uit om dat te doen gelooven en liet den waard toevalligerwijze een paar van mijn pistolen
+zien. Hij vroeg verder niet, misschien uit vrees, dat zijn nieuwsgierigheid mij zou kunnen doen besluiten om te verhuizen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p276.jpg" alt="" width="521" height="411"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Voor niet te veel geld had ik het daar goed. Er waren &#8217;s avonds ongeveer twaalf personen aan tafel, die zwijgend <a id="d0e2975"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2975">279</a>]</span>zaten te eten. Maar een was er, die bijna geen oogenblik zijn mond hield. Hij wist allerlei nieuwtjes, grappen en verhalen.
+Wat mij betreft, ik luisterde er weinig naar, maar ten slotte trok hij ook mijn aandacht. Ik hoorde hem zeggen: &#8220;Alles wat
+ik tot nu toe verteld heb, heeren, is niets in vergelijking met het vermakelijke avontuur, dat voor eenige dagen is afgespeeld
+in het paleis van den aartsbisschop.&#8221; De man vertelde daarna met groote nauwkeurigheid mijn geschiedenis; ik vernam er nu
+ook het slot van, dat ik nog niet wist.
+
+</p>
+<p>Een oogenblik nadat ik verdwenen was, kwamen zooals de volgorde in het stuk dat bepaalde, de Mooren op, die den koning moesten
+oplichten. Ze naderden daarvoor het rustbed, dat, zooals ik zei, tusschen de coulissen stond, slechts voor een deel zichtbaar
+voor het publiek. De Mooren moesten koning Leon slapende verrassen, maar op het rustbed was niemand te vinden.
+
+</p>
+<p>Dat gaf dadelijk groote verwarring. Alle acteurs liepen op het tooneel en achter de schermen rond, de een riep me, de ander
+zocht mij en een derde wenschte mij naar den duivel.
+
+</p>
+<p>De aartsbisschop liet vragen, wat dat alles te beteekenen had en men moest hem eindelijk wel zeggen, dat de koning niet door
+de Mooren kon worden gevangen genomen, omdat hij er met zijn koninklijk gewaad vandoor was gegaan. De prelaat zei: &#8220;Gelukkig
+dat hij ontkomen is aan de vijanden van onzen godsdienst. Zeker is hij gevlucht naar de hoofdstad van zijn koninkrijk en ik
+wil niet hebben, dat men hem volgt!&#8221; Nadat de aartsbisschop dit bevel had gegeven, zei hij, dat men moest doorspelen en dat
+mijn rol gelezen moest worden.
+
+
+
+<a id="d0e2983"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2983">280</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e2984" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XI</h2>
+<h2 class="normal">Scipio in dienst bij Velasquez.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">Z</span>oolang ik geld had, was mijn waard vriendelijk voor mij, maar toen hij merkte, dat het op begon te raken, nam hij een andere
+houding aan, hij werd stug en onbeleefd en verzocht mij op zekeren dag, om elders mijn intrek te nemen. Ik verliet hem en
+ging naar de St.-Dominicus-kerk. Een oude bedelaar vroeg om een aalmoes. Ik haalde een paar koperstukjes uit mijn zak, gaf
+hem die en zei:
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn vriend, bid God, dat Hij mij spoedig een goede plaats doet vinden. Indien uw gebed wordt verhoord, zal ik het goed met
+u maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die woorden keek de bedelaar mij oplettend aan en vroeg: &#8220;Welken post zoudt ge willen hebben?&#8221; Ik antwoordde, dat ik graag
+lakei zou worden in een goed huis. Hij vroeg mij hierop of er haast bij was en ik deelde hem mee, dat ik hoe eerder hoe liever
+geplaatst wilde worden, daar ik anders van honger moest sterven, of zijn voorbeeld volgen en bedelen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Indien gij daartoe gedwongen werdt,&#8221; zei de oude man, &#8220;zou het akelig voor u zijn, omdat ge niet aan onze manieren gewend
+zijt, maar indien ge u er wel aan kunt gewennen, dan zoudt ge aan onzen toestand de voorkeur geven boven dien der dienstbaarheid.
+Daar ge echter liever een meester hebt, dan als ik een vrij en onafhankelijk leven te leiden, zult ge er een hebben. Ik kan
+u van dienst zijn en zal dadelijk mijn krachten voor u inspannen. Kom morgen op hetzelfde uur hier, dan zal ik u zeggen, wat
+ik heb gedaan.&#8221;
+<a id="d0e2997"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e2997">281</a>]</span></p>
+<p>Ik zorgde er voor den volgenden morgen op tijd aanwezig te zijn en zag eenige oogenblikken later den bedelaar. Hij verzocht
+mij hem te volgen en bracht mij naar een kelder, niet ver van de kerk, waar hij woonde. Wij gingen binnen en nadat wij hadden
+plaats genomen op een bank, die minstens honderd dienstjaren had, zei hij: &#8220;Een goede daad wordt steeds beloond; ge hebt mij
+gisteren een aalmoes gegeven en dat heeft mij doen besluiten u een betrekking te verschaffen. Ik ken een ouden Dominicaner,
+genaamd vader Alexis, een man van veel invloed. Ik heb de eer zijn boodschaplooper te zijn en kwijt mij met zooveel trouw
+en ijver van die taak, dat hij steeds bereid is om zijn invloed voor mij of mijn vrienden aan te wenden. Dus zal ik u aan
+den eerwaarden vader voorstellen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Er is geen tijd te verliezen,&#8221; zei ik tot den bedelaar en wij gingen dadelijk naar vader Alexis, dien wij in zijn kamer vonden,
+bezig met schrijven. Hij hield met zijn werk op om met mij te spreken en zei me, dat hij mij op verzoek van den bedelaar wilde
+helpen. &#8220;Daar ik gehoord heb,&#8221; vervolgde hij, &#8220;dat de heer Baltazar Velasquez een lakei noodig heeft, heb ik hem geschreven
+en hij heeft mij geantwoord, dat hij u zal aannemen wanneer ge door mij wordt gezonden. Hij is mijn biechteling en vriend.
+Ge kunt hem vandaag gaan opzoeken.&#8221; Daarna onderhield de goede monnik mij gedurende ongeveer drie kwartier over de plichten,
+die ik had te vervullen. Voornamelijk moest ik zeer ijverig zijn en wanneer de heer Velasquez tevreden over mij was, dan zou
+het mij goed gaan.
+
+</p>
+<p>Na den geestelijke te hebben bedankt voor zijn goedheid, vertrok ik met den bedelaar, die me zei, dat Baltazar Velasquez een
+oude koopman in laken was, een rijke, eenvoudige en goedhartige man. &#8220;Ik twijfel er niet aan,&#8221; voegde hij er aan toe, &#8220;of
+ge zult het goed bij hem hebben, beter dan bij een heer uit den meer deftigen stand.&#8221; Nadat ik nog <span id="d0e3004" class="corr" title="Bron: geinformeerd">ge&iuml;nformeerd</span> had, waar mijn <a id="d0e3007"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3007">282</a>]</span>nieuwen patroon woonde, nam ik afscheid van den bedelaar, met de belofte zijn goede diensten te zullen beloonen zoodra mij
+dat mogelijk was. Ik ging den winkel binnen en vond daar twee bedienden; op mijn verzoek den patroon te mogen spreken, bracht
+men mij naar een kantoor, waar de oude heer in een groot register bladerde, dat op zijn schrijftafel lag. Hij groette mij
+vriendelijk en ik behoefde niet lang bij dezen man in dienst te zijn om te weten, dat hij was, zooals men hem mij had beschreven.
+Hij was zoo eenvoudig, dat ik mij soms geweld aan moest doen om hem niet op de een of andere wijze te foppen. Sinds vier jaar
+was hij weduwnaar en hij had twee kinderen, een meisje van achttien en een zoon van vijfentwintig jaar. De dochter was streng
+opgevoed en deugdzaam, maar haar broer was, welke moeite men zich ook voor hem gegeven had, een jeugdige losbol. Soms kwam
+hij in twee of drie dagen niet thuis en als zijn vader hem dan bij zijn terugkomst verwijten deed, antwoordde hij op zoo hoogen
+toon, dat de grijsaard zweeg.
+
+</p>
+<p>Op een goeden dag zei mijn meester: &#8220;Scipio, mijn zoon Gaspard doet mij veel verdriet aan. Hij geeft zich over aan allerlei
+uitspattingen. Dat verwondert mij, want zijn opvoeding is niet verwaarloosd, hij heeft steeds goede meesters gehad en vader
+Alexis, mijn vriend, heeft al het mogelijke gedaan, om hem op den goeden weg te houden; maar niets heeft mogen baten. Ge zult
+misschien zeggen, dat ik hem als kind met te veel zachtheid heb behandeld. Dat is echter niet altijd het geval geweest, ik
+ben ook wel streng geweest; ik heb hem zelfs in een gesticht laten opsluiten, maar daar is hij nog ondeugender geworden. In
+&eacute;&eacute;n woord, er is niets met hem te beginnen. De hemel zou hier een wonder moeten doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Indien ik al niet zeer getroffen was door de droefheid van den ongelukkigen vader, deed ik althans of ik het was. &#8220;Wat beklaag
+ik u, mijnheer!&#8221; zei ik. &#8220;Een man als gij zijt verdiende een beteren zoon te hebben.&#8221; Hij <a id="d0e3013"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3013">283</a>]</span>antwoordde: &#8220;Wat zal ik je zeggen, mijn vriend? God heeft mij zulk een troost willen onthouden. Onder de redenen tot klagen,
+die ik over Gaspard heb, is er voornamelijk een, die mij veel onrust geeft en dat is, zijn lust om mij te bestelen. Niettegenstaande
+mijn waakzaamheid, weet hij daartoe toch maar al te dikwijls gelegenheid te vinden. Met den bediende die je voorganger was,
+was hij het eens en daarom heb ik hem weggestuurd. Wat jou betreft, reken ik erop, dat je je niet door mijn zoon zult laten
+omkoopen. Vader Alexis heeft je dat zeker wel op het hart gedrukt.&#8221; Ik antwoordde, dat de eerwaarde vader mij wel een uur
+had onderhouden over den eerbied, dien ik moest hebben voor het goed van mijn meester, maar dat zoo iets bij mij niet noodig
+was. Daarna beloofde ik, dat ik hem steeds met trouw en ijver zou dienen.
+
+</p>
+<p>Het is altijd goed, om beide partijen te hooren. De jonge Velasquez, die, naar mijn uiterlijk oordeelende, meende dat ik wel
+even gemakkelijk zou zijn te verleiden als mijn voorganger, riep mij apart en zei: &#8220;Luister eens, waarde vriend, ik begrijp
+zeer goed, dat mijn vader je heeft opgedragen om mij te bespieden, maar ik waarschuw je vooruit, dat het geen aangenaam werk
+is. Als ik merk, dat je het doet, sla ik je halfdood; wanneer je mij in plaats daarvan wilt helpen, om mijn vader te bedriegen,
+dan kan je op mijn dankbaarheid rekenen. Om nog duidelijker te spreken: je zult je deel hebben. Je hebt nu maar te kiezen;
+verklaar je voor den vader of voor den zoon.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;u zet iemand wel het mes op de keel; maar ik zie wel, dat ik uw partij moet kiezen, hoewel
+het mij spijt mijnheer uw vader te moeten verraden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Bekommer je daar niet om, hij is een leelijke, oude gierigaard, die mij het noodige onthoudt, want als men vijfentwintig
+jaar is, heeft men behoefte aan genoegens.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat ben ik volkomen met u eens en ik ben ook bereid <a id="d0e3023"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3023">284</a>]</span>u van dienst te zijn<span id="d0e3025" class="corr" title="Niet in bron">,</span> maar we moeten onze goede verstandhouding geheim houden, want anders kon men uw trouwen helper wel eens de deur uit jagen.
+Het kan misschien geen kwaad dat u tegenover de buitenwereld op mij afgeeft; wees maar brutaal tegen mij. U kunt mij ook wel
+eens eenige schoppen geven, die niet te hard aankomen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik beloofde hem nog, dat ik bij het bedienen aan tafel altijd doen zou, of ik er een tegenzin in had hem te helpen. Voor den
+ouden heer zouden dat bewijzen temeer zijn, dat hij mij kon vertrouwen en wanneer ieder in huis dacht, dat wij doodsvijanden
+waren, konden wij des te beter onzen slag slaan.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn jonge vriend,&#8221; riep Gaspard verheugd, &#8220;ik bewonder je, op je jeugdigen leeftijd heb je al veel slag voor intrige en
+dat beschouw ik als een gunstig voorteeken voor mij.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met de belofte alles te zullen doen, om recht te doen wedervaren aan de goede meening, die hij van mij had, scheidden wij.
+
+</p>
+<p>Niet lang daarna was ik in de gelegenheid Gaspard een dienst te bewijzen. De oude heer had zijn brandkast in zijn slaapkamer,
+waar ik in en uit mocht gaan, terwijl de toegang aan Gaspard verboden was. Dikwijls had ik me zelf afgevraagd, of die brandkast
+altijd voor mij gesloten zou zijn. Op zekeren dag, dat de oude daar bezig was, bemerkte ik, dat hij den sleutel verborg onder
+een kleedje. Ik lette goed op die plaats en deelde mijn ontdekking mee aan mijn jongen meester.
+
+</p>
+<p>Deze was zeer verheugd en riep: &#8220;Scipio, wat een gelukkige tijding; ons fortuin is gemaakt; ik zal je vandaag was geven, dan
+moet je daar den sleutel in afdrukken en mij dat afdruksel geven. Ik zal wel een slotenmaker vinden, die ons dan een valschen
+sleutel bezorgt, want Cordova is niet de stad in Spanje, waar men de minste schelmen vindt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarom?&#8221; vroeg ik, &#8220;wilt ge u van een valschen <a id="d0e3040"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3040">285</a>]</span>sleutel bedienen, als wij den goeden kunnen gebruiken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is wel zoo,&#8221; zei hij, &#8220;maar ik ben bang, dat hij dien sleutel uit wantrouwen niet lang op een zelfde plaats laat en het
+zekerste is, dat wij er zelf ook een hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op zekeren morgen, dat mijn oude patroon een bezoek bracht aan vader Alexis, wat gewoonlijk lang duurde, nam ik een afdruk
+van den sleutel, maar toen ik dien eenmaal in handen had, kon ik ook niet nalaten, er gebruik van te maken. De brandkast was
+in een oogenblik geopend en ik zag voor mij een bekoorlijke verscheidenheid van groote en kleine zakken. Ik wist niet welken
+te kiezen; daar echter de vrees te worden ontdekt mij geen langdurig onderzoek toeliet, nam ik maar een van de grootsten.
+Daarna stopte ik den sleutel weer weg, en ging met mijn prooi naar mijn kamertje. Later ging ik daarmee naar Gaspard, die
+zeer tevreden over mij was en mij de helft aanbood, maar ik wilde daarvan niets weten en zei, dat deze eerste zak voor hem
+alleen was. Toen ik drie dagen later mijn kans schoon zag, nam ik er weer een en daarvan stelde ik mij tevreden met een vierde
+gedeelte, hoewel de jonge Velasquez broederlijk met mij had willen deelen. Evenals de eerste, bevatte ook deze vijfhonderd
+kronen.
+
+</p>
+<p>Zoodra mijn jonge meester zich in het bezit zag van zooveel geld en bijgevolg voldoen kon aan zijn hartstocht voor de vrouwen
+en het spel, gaf hij zich daaraan geheel over. Ongelukkig had hij het ongeluk in aanraking te komen met een van die bekende
+coquettes, die het geld als het ware verslinden. Ze joeg hem op zoo hooge kosten, dat de oude Velasquez spoedig merkte dat
+er ongewenschte bezoeken aan zijn brandkast werden gebracht.
+
+</p>
+<p>&#8220;Scipio,&#8221; zei hij op een morgen tot me, &#8220;ik moet je een ontdekking doen, men besteelt mij, mijn brandkast is opengemaakt en
+ik mis er verscheidene zakken geld <a id="d0e3050"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3050">286</a>]</span>uit. Wien moet ik daarvan beschuldigen of liever gezegd wien anders moet ik beschuldigen dan mijn zoon? Gaspard is zeker heimelijk
+in mijn kamer gekomen of misschien ook wel heb jij hem er gebracht, want hoewel ge kwaad met elkaar zijt, twijfel ik er toch
+soms aan of jij het niet met hem eens bent. Maar ik wil niet toegeven aan die verdenking omdat vader Alexis voor je trouw
+heeft ingestaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met een huichelachtig gezicht zei ik, dat het goed van anderen mij heilig was. De oude heer sprak er niet verder van maar
+hij bleef mij wantrouwen en nam maatregelen tegen onze aanslagen. Hij liet een anderen sleutel van zijn brandkast maken en
+droeg dien altijd bij zich. De gemeenschap tusschen de zakken en ons was daardoor verbroken, tot groot leedwezen vooral van
+Gaspard, die geen uitgaven meer kon doen voor zijn nimf en nu vreesde, dat hij haar niet meer zou kunnen zien. Hij vond daarom
+een ander middel en vroeg mij geld ter leen. Dat werd zoo dikwijls herhaald, dat ik eindelijk niets meer over had van hetgeen
+de aderlatingen van de brandkast mij hadden opgeleverd. Toen ik mijn laatste stuk had gegeven meende ik mijn fout te hebben
+goedgemaakt; immers, ik had den zoon en erfgenaam vergoed, wat ik den vader had ontstolen.
+
+</p>
+<p>Toen de jongeman ook die laatste hulpbron zag uitgeput, verviel hij in een sombere droefgeestigheid. Hij beschouwde zijn vader
+slechts als een man, die zijn leven ongelukkig maakte. De ellendeling vatte zelfs het afschuwelijke plan op om zijn vader
+te vergiftigen. Hij bepaalde er zich niet toe mij deelgenoot te maken van dit plan, maar stelde zelfs voor hem te helpen.
+Bij dit voorstel voelde ik een afschuw van hem. Ik zei: &#8220;Mijnheer, hoe is het mogelijk, dat ge z&oacute;&oacute; door den hemel zijt verlaten,
+dat ge mij een dergelijk voorstel kunt doen? Zoudt ge in staat zijn uw eigen vader het leven te benemen? Zou men in het Christelijke
+Spanje een misdaad moeten zien begaan, waarvoor men zelfs in de meest <a id="d0e3056"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3056">287</a>]</span>beschaafde naties met schrik en afschuw zou terugdeinzen?&#8221;
+
+</p>
+<p>Lang sprak ik met Gaspard, om te trachten hem van zijn onmenschelijk plan af te brengen, maar hij bleef somber en stil, zoodat
+ik meende, dat hij bij zijn voornemen bleef volharden.
+
+</p>
+<p>Ten einde raad, besloot ik mijn ouden meester te waarschuwen; ik vroeg hem een geheim onderhoud en toen wij in zijn kamer
+waren opgesloten, viel ik op mijn knie&euml;n en badende in mijn tranen, vertelde ik van onzen diefstal en van het gesprek, dat
+ik met Gaspard had gehad.
+
+</p>
+<p>Welke slechte meening de oude Velasquez ook omtrent het karakter van zijn zoon had, zoo iets had hij toch niet verwacht. Hij
+twijfelde echter niet aan de waarheid van mijn mededeeling. &#8220;Ik vergeef je,&#8221; zei hij, &#8220;ter wille van het gewichtige feit,
+dat je mij hebt meegedeeld. Gaspard staat mij dus naar het leven. De ellendeling ziet zelfs niet tegen een vadermoord op!
+En welke redenen heeft hij daarvoor? Ieder jaar verschaf ik hem een som, die voldoende is om op behoorlijke wijze van het
+leven te genieten! Ik kan voor zijn uitspattingen toch niet zijn zuster en mijzelf ru&iuml;neeren. Maar bewaar het geheim, dat
+je mij hebt verteld. Laat niemand iets merken!&#8221;
+
+</p>
+<p>Zeer nieuwsgierig was ik, te weten welk besluit de ongelukkige vader zou nemen, toen hij denzelfden dag Gaspard liet roepen
+en zonder<span id="d0e3066" class="corr" title="Bron: ,"></span> dat hij iets liet merken van hetgeen er in zijn ziel omging, tot hem zei: &#8220;Mijn zoon, ik heb een brief ontvangen van een
+vriend uit M&eacute;rida. Men vraagt mij, of ge wilt trouwen met een meisje van zestien jaar, zeer schoon en in het bezit van een
+aanzienlijke bruidschat. Als gij geen bezwaar hebt tegen dit huwelijk, zullen wij ons morgen zeer vroeg op weg begeven; wij
+zullen het meisje bezoeken, bevalt ze u, dan kunt ge haar trouwen, zoo niet, dan zal er over een huwelijk niet verder worden
+gesproken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoodra Gaspard van een bruidschat hoorde, was hij <a id="d0e3070"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3070">288</a>]</span>bereid mee te gaan en, gezeten op goede muilezels, vertrokken zij den volgenden dag.
+
+</p>
+<p>Toen zij in de bergen waren en op een plaats, die bekend was door de roovers, welke dikwijls de reizigers overvielen, steeg
+Baltazar af en verzocht zijn zoon hetzelfde te doen. De jongeman gehoorzaamde en vroeg, waarom men hier moest ophouden. De
+grijsaard keek hem vol smart aan en zei: &#8220;Dat zal ik je zeggen. Wij gaan niet naar M&eacute;rida en het geheele huwelijk, waarvan
+ik je heb gesproken, is slechts een verzinsel geweest, om je hier te krijgen. Ondankbare en onnatuurlijke zoon! Ik weet welk
+misdadig plan je hebt. Ik weet, dat je een vergift heb bereid, dat mij zou moeten worden gegeven. Maar onverstandige! Denk
+je dan, dat je mij ongestraft het leven zou kunnen benemen? Je misdaad zou ontdekt worden en je zou moeten sterven door de
+handen van den beul. Er is een beter middel, om je doel te bereiken, zonder je aan een schandelijken dood bloot te stellen.
+Wij zijn hier op een plaats zonder getuigen en waar vaak moorden begaan worden. Indien je mijn bloed wil, steek dan de dolk
+in mijn hart en men zal dien moord aan roovers wijten.&#8221; Bij die woorden maakte Baltazar zijn kleeren los en wees de plaats
+aan, waar deze moest toestooten.
+
+</p>
+<p>De jonge Velasquez, door deze woorden als door den bliksem getroffen, viel buiten bewustzijn aan de voeten van zijn vader.
+De goede grijsaard, wien dit een teeken van berouw scheen, kon aan zijn vaderlijke zwakheid geen weerstand bieden, hij hielp
+den ongelukkige op. Deze kwam spoedig weer tot bewustzijn, besteeg zijn muilezel en reed weg zonder een woord te spreken.
+
+</p>
+<p>Baltazar vernam korten tijd later, dat zijn zoon in het Karthuizer klooster te <span id="d0e3078" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span> was gegaan, om er de rest van zijn dagen in boetedoening te slijten.
+
+
+<a id="d0e3081"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3081">289</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3082" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XII</h2>
+<h2 class="normal">Einde van de geschiedenis van Scipio.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/e.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">E</span>en slecht voorbeeld heeft soms ook goede uitwerking. Het gedrag van den jongen Velasquez deed mij over het mijne nadenken.
+Ik begon mijn slechte neigingen te bestrijden. Maar de gewoonte, om, wanneer ik het geld van anderen kon nemen, dat te doen,
+was zoo sterk bij mij geworden, dat ze niet gemakkelijk te overwinnen was. Maar ik hoopte erin te zullen slagen; dikwijls
+reeds had ik gehoord, dat men om deugdzaam te worden het slechts ernstig behoefde te willen.
+
+</p>
+<p>Onze winkel werd dikwijls bezocht door don Manrique de M&eacute;drana, een jong edelman en ridder van de orde van Alcantara. Wij
+hadden in hem een van onze beste klanten en ik scheen het geluk te hebben, hem te bevallen; steeds als hij bij ons kwam, sprak
+hij met mij. &#8220;Scipio,&#8221; zei hij op een goeden dag, &#8220;ik zou wel iemand als jij tot lakei willen hebben.&#8221; Ik antwoordde: &#8220;dat
+kan gemakkelijk gebeuren, mijnheer, want het is een zwak van mij, om zeer gesteld te zijn op de toegenegenheid van voorname
+personen.&#8221; &#8220;Als dat zoo is,&#8221; hernam Manrique, &#8220;zal ik mijnheer Velasquez vragen of hij goedvindt, dat je van zijn dienst in
+den mijne overgaat; hij zal mij dat genoegen niet weigeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Velasquez maakte werkelijk geen bezwaar, het verlies van een schelmachtigen knecht scheen hem niet onherstelbaar. Wat mij
+betreft, de verandering verheugde mij zeer, &#8217;t was voor mij een groot verschil: knecht te zijn van een burgerman of bediende
+bij een ridder.
+
+</p>
+<p>Mijn nieuwe patroon was iemand met een zacht, beminnelijk <a id="d0e3095"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3095">290</a>]</span>humeur en een goed verstand. Als jongere zoon van een meer beroemd dan rijk huis, moest hij leven op kosten van een oude tante,
+die in Tol&eacute;do woonde, hem als haar zoon lief had en goed voor hem zorgde. Hij kwam in de voornaamste kringen en bezocht vooral
+dikwijls de markiezin van Alm&eacute;nara. Dat was een weduwe van twee en zeventig jaar met zulke aangename manieren en zooveel geest,
+dat ze den geheelen adel van Cordova aantrok.
+
+</p>
+<p>Op een avond, dat mijn meester van haar terug kwam, was hij in een buitengewoon aangename stemming. &#8220;Mijnheer,&#8221; zei ik<span id="d0e3099" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;mag uw getrouwe dienaar vragen, of u vanavond ook iets ongewoons overkomen is?&#8221;
+
+</p>
+<p>Hij antwoordde mij, dat hij een ernstig gesprek had gehad met de markiezin van Alm&eacute;nara. Lachend vroeg ik, of die beminnelijke
+zeventigjarige hem misschien een liefdesverklaring had gedaan. &#8220;Het is geen spotternij,&#8221; zei hij, &#8220;maar de markiezin bemint
+mij. Ze heeft op de volgende manier tot mij gesproken: &#8220;Ik weet, dat ge weinig fortuin hebt en ik ken uw adel; ik heb een
+groote genegenheid voor u en ik ben van plan u te trouwen, daar ik geen ander middel weet, om u op behoorlijke wijze rijk
+te maken. Ik weet wel, dat dit huwelijk mij in de oogen van de wereld belachelijk zal maken, dat men kwaad van mij zal spreken,
+van mij zeggen zal, dat ik een oude gekkin ben, om weer te willen trouwen, maar dat is mij onverschillig. Het eenige, wat
+ik vrees is, dat gij mijn gevoelens niet deelt.&#8221;
+
+</p>
+<p>De markiezin deelde mij nog mee, dat ze zeer aanzienlijke goederen bezit, wat ik trouwens reeds wist en dat ze mij daarmee
+bij haar leven gaarne gelukkig zou maken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Gij hebt zeker maar besloten haar aan te nemen?&#8221; vroeg ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Kunt ge daar nog aan twijfelen?&#8221; antwoordde hij. &#8220;De markiezin is niet alleen enorm rijk, maar ze is ook een goede en verstandige
+vrouw, dus zou ik mijn verstand wel moeten hebben verloren, indien ik geen gebruik maakte van deze gelegenheid.&#8221;
+<a id="d0e3110"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3110">291</a>]</span></p>
+<p>Het plan van mijn meester juichte ik sterk toe en ik gaf hem zelfs den raad om haast te maken met de uitvoering, omdat de
+zaak anders nog wel eens zou kunnen misloopen.
+
+</p>
+<p>Gelukkig zette de dame zelve er spoed achter en gaf hare orders z&oacute;&oacute;, dat de toebereidselen tot het huwelijk reeds spoedig
+waren genomen.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p289.jpg" alt="" width="513" height="453"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Zoodra men in de stad Cordova wist, dat de oude markiezin d&#8217;Almenara voornemens was te trouwen met den jongen don Manrique
+de M&eacute;drana, begon men met de weduwe te bespotten, maar zij liet zich daardoor niet van haar plan afbrengen. Zij liet de menschen
+in de stad praten en volgde haren ridder naar het altaar. Hun bruiloft werd schitterend gevierd en gaf opnieuw stof aan de
+<a id="d0e3121"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3121">292</a>]</span>kwaadsprekers, die meenden, dat een dergelijke pracht en praal niet paste aan zulk een oud mensch.
+
+</p>
+<p>Nadat het bal afgeloopen was, gingen de jonggehuwden naar een kamer, met een kamenier en mij. De oude dame zei daarop tot
+mijn meester: &#8220;Don Manrique, dit is uw slaapkamer, de mijne is in een ander gedeelte van het huis; den nacht zullen wij ieder
+in onze eigen kamer doorbrengen, over dag zullen wij leven als moeder en zoon.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen mijn meester uit beleefdheid wilde tegenspreken, herinnerde zij hem er aan, dat ze hem alleen had getrouwd om hem in
+het bezit te stellen van de voordeelen van hare goederen en in ruil daarvoor vroeg zij niet anders dan zijn vriendschap.
+
+</p>
+<p>Na die woorden verliet ze met haar kamenier het vertrek.
+
+</p>
+<p>Verbaasd bleven mijn meester en ik achter. &#8220;Wat zegt ge wel van zulk een dame?&#8221; vroeg hij. &#8220;Mijnheer,&#8221; zei ik, &#8220;welk een geluk
+haar te bezitten. U hebt er alleen de voordeelen van en niet de lasten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Manrique zei nog, dat hij van plan was haar door oplettende zorgen voor zooveel goedheid te beloonen. Daarop zocht hij
+zijn mooi bed op en het zal wel geen teleurstelling voor hem zijn geweest, dat hij daar alleen moest slapen.
+
+</p>
+<p>Het was een zeer gelukkig huwelijk en mijn meester was van een armen ridder plotseling een zeer rijk man geworden. De echtgenooten
+spraken den volgenden avond af, dat ze, zonder elkaar te hinderen, zouden blijven leven als voor hun huwelijk. Toch mag ik
+dezen lof niet aan don Manrique onthouden, hij deed n.l. voor zijn vrouw wat weinig anderen in zijn plaats zouden hebben gedaan;
+hij liet een vriendinnetje in den steek waarvan hij hield omdat hij in niets bij zijn vrouw achter wilde staan wat consideratie
+betreft. Het voordeel, dat ik daarbij had, was dat ik na eenigen tijd zijn secretaris werd op een jaarwedde van vierhonderd
+kronen.
+<a id="d0e3135"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3135">293</a>]</span></p>
+<p>Op zekeren dag kreeg mijn meester een brief uit Tol&eacute;do, waarin hem werd medegedeeld, dat dona Th&eacute;odora Muscoso, zijn tante,
+op haar uiterste lag. Dadelijk ging hij haar opzoeken en behalve mij nam hij nog een knecht en een lakei mee. Wij reden op
+de beste paarden uit zijn stal en waren spoedig te Tol&eacute;do, waar wij de oude dame in beteren toestand vonden dan wij dachten.
+Niettegenstaande de uitspraak van den ouden dokter, die haar behandelde, begon zij in beterschap toe te nemen, minder misschien
+door de geneesmiddelen dan door het gezelschap van haar lieven neef.
+
+</p>
+<p>Ik zocht mij in die vreemde plaats zoo goed mogelijk te amuseeren. Met eenige jongelieden, die ik had leeren kennen, bezocht
+ik feesten en ook gingen wij wel eens naar plaatsen, waar gespeeld werd. Maar ik was niet zoo&#8217;n handige speler, als don Abel,
+mijn vorige meester, die altijd won. Ik daarentegen verloor steeds, maar ik kreeg een zekeren hartstocht voor het spel en
+het zou misschien verkeerd met mij en de kas van mijn meester zijn afgeloopen, wanneer wij niet gered waren geworden door
+de liefde. Op een dag zag ik door de vensters van een groot huis een jong meisje, dat mij meer een godin scheen, dan een sterveling.
+Ik zou mij nog van een sterkere uitdrukking bedienen, indien er een was, om u juist uit te drukken, welk een indruk haar verschijning
+op mij maakte. Dadelijk informeerde ik en ik vernam, dat zij B&eacute;atrix heette en kamenier was bij dona Julia, de jongste dochter
+van den graaf de Polan. Niet lang daarna bood ik haar mijn hand aan, maar daar wij met het oog op onze positie, den eersten
+tijd nog niet mochten trouwen, besloten wij in stilte te huwen. Dat gebeurde dan ook in tegenwoordigheid van Loren&ccedil;a S&eacute;phora
+en eenige andere personen uit het gevolg van den graaf de Polan.
+
+</p>
+<p>Eenige malen op den dag had ik gelegenheid mijn vrouw te zien en &#8217;s nachts kwamen wij samen in den tuin. Van een kleine deur,
+waardoor ik daarin kon <a id="d0e3142"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3142">294</a>]</span>komen, had zij mij den sleutel gegeven. Nooit zijn een paar jonggetrouwden zoo gelukkig geweest, als B&eacute;atrix en ik waren.
+Maar de jaloezie kwam ons geluk verstoren. Op een nacht werd ik zeer verschrikt, doordat ik het deurtje open vond. In de duisternis
+naderde ik het prieeltje, waarin ik gewoon was, met mijn vrouw te spreken. Ik hoorde een mannestem zeggen: &#8220;Laat mij dus niet
+langer verlangen, mijn waarde B&eacute;atrix. Maak mijn geluk volkomen. Bedenk, dat uw fortuin er mee gemoeid is.&#8221; Inplaats van geduld
+te hebben en verder te luisteren, meende ik, dat het niet noodig was, meer te hooren; een woedende jaloezie maakte zich van
+mij meester. Ik dorstte slechts naar wraak en met uitgetrokken degen, trad ik binnen. &#8220;Lafaard!&#8221; riep ik. &#8220;Wie ge ook zijn
+moogt, ge zult mij eerst het leven moeten benemen, voor ge mij van mijn eer kunt berooven.&#8221;
+
+</p>
+<p>De vreemdeling trok ook zijn degen en verdedigde zich als iemand, die al spoedig de wapens beter machtig bleek dan ik&#8212;trouwens
+ik had slechts eenige schermlessen ontvangen te <span id="d0e3146" class="corr" title="Bron: Cordona">Cordova</span>.
+
+</p>
+<p>Maar welk een vechtersbaas hij was, hij kon een stoot van mij niet afweren, of liever gezegd, hij deed een verkeerden pas;
+en niets anders denkende, dan dat ik hem doodelijk had getroffen, snelde ik weg, zonder B&eacute;atrix te <span id="d0e3151" class="corr" title="Bron: antwoordden">antwoorden</span>, die mij met luide stem riep.
+
+</p>
+<p>Hier werd Scipio in de rede gevallen door zijn vrouw, die zei: &#8220;Ja, ik riep om &#8217;t misverstand op te helderen. De heer met
+wien mijn man mij hoorde spreken, was don Fernand de Leyva. Deze, die mijn meesteres Julia liefhad, had het plan gevormd haar
+te schaken, omdat hij haar niet op een andere wijze meende te kunnen krijgen. Hij had mij een onderhoud gevraagd in den tuin
+om mijn medewerking te vragen waarvan, naar hij verzekerde, mijn fortuin zou afhangen. Of ik mijn man al riep, hij was verblind
+van toorn en verliet mij alsof ik hem ontrouw was geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio vervolgde hier weer zijn verhaal: &#8220;In den <a id="d0e3158"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3158">295</a>]</span>toestand, waarin ik mij bevond, was ik tot alles in staat. Zij, die bij ondervinding weten, wat de jaloezie is en welke uitwerking
+ze heeft, zelfs op de grootste geesten, zullen zich niet verwonderen over de verwarring in mijn zwakke hersenen. Van het eene
+uiterste viel ik in het andere. Voor de teederheid, die ik, een oogenblik tevoren, nog voor mijn vrouw had gevoeld, was haat
+in de plaats gekomen. Ik deed een eed, dat ik haar zou verlaten en uit mijn gedachten verbannen.
+
+</p>
+<p>Bovendien meende ik een moord te hebben begaan, en om niet in de handen van de justitie te vallen, vluchtte ik dus uit Tol&eacute;do.
+Niets anders had ik bij mij dan mijn kleeren en gelukkig had ik in mijn zak ongeveer honderd pistolen.
+
+</p>
+<p>Den geheelen dag liep ik door en &#8217;s morgens kwam ik in het dorp Muqueda. Daar vond ik een ezeldrijver, die met vier muilezels
+naar Madrid moest. Ik maakte een accoord met hem en besteeg een van de dieren.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks waren wij buiten het dorp of de ezeldrijver hief een kerkzang aan. Hoewel hij mij doof schreeuwde, riep ik: &#8220;Vooruit
+maar, mijn vriend. Indien de hemel u goede longen heeft gegeven, moet ge niet nalaten daarvan een goed gebruik te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, wat dat betreft, dat doe ik goddank altijd. Ik ben niet zooals de meeste voerlieden, die lichtzinnige en gemeene liedjes
+zingen. Niet eens zing ik romances op onze krijgslieden tegen de Mooren, want al zijn die niet onzedelijk, ze zijn toch ijdel
+en passen een Christen niet.<span id="d0e3168" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>Die reinheid van zeden in een ezeldrijver vond ik tamelijk zeldzaam. &#8220;Maar zeg mij, vriend, hebt ge ook een gelofte van kuischheid
+afgelegd voor &#8217;t geval ge in logementen komt met jeugdige dienstboden?&#8221; &#8220;Natuurlijk,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik denk daaraan niets
+anders dan aan de verzorging van mijn muilezels.&#8221;
+
+</p>
+<p>Tegen het einde van den dag kwamen wij aan te Illescas. Toen wij in het logement kwamen, liet ik aan mijn metgezel de zorg
+voor onze muilezels over en ik ging <a id="d0e3175"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3175">296</a>]</span>zelf de keuken binnen, waar ik den waard last gaf een goed souper te bereiden, wat hij beloofde zoo uitstekend te doen, dat
+ik mij mijn gansche leven zou herinneren bij hem te hebben gelogeerd.
+
+</p>
+<p>Terwijl de waard het eten klaarmaakte, ging ik naar de eetzaal, waar ik mij uitstrekte op een ruststoel, die daar stond en
+daar ik den vorigen nacht niet geslapen had, viel ik van vermoeienis in slaap. Na twee uren kwam mijn metgezel mij roepen
+met de mededeeling dat ons avondeten gereed was.
+
+</p>
+<p>Wij gingen aan tafel zitten en men bracht ons hazepeper. Ik vond dien buitengewoon goed, misschien deed mijn groote eetlust
+mij zoo gunstig oordeelen, of mogelijk kwam het wel door de goede bereiding. Daarna kregen wij een schapenbout en daar de
+ezeldrijver alleen van het laatste gerecht zich bediende en het eerste onaangeroerd had gelaten, vroeg ik de oorzaak daarvan.
+Glimlachend antwoordde hij mij, dat hij niet van hazepeper hield. Dat antwoord of liever de glimlach, waarmee hij het deed
+vergezeld gaan, kwam mij geheimzinnig voor. &#8220;Ge verbergt mij,&#8221; zei ik, &#8220;de ware redenen, waarom ge niet van dien hazepeper
+hebt gegeten. Doe mij genoegen en deel mij die mee.&#8221; &#8220;Omdat ge zoo benieuwd zijt het te weten,&#8221; antwoordde hij, &#8220;zal ik u
+zeggen, dat ik een tegenzin heb in dat soort van eten, sinds ik eens op een avond tusschen Tol&eacute;do en Cuen&ccedil;a heb gezien, dat
+men een gebakken kater gebruikte om er hazepeper van te maken.&#8221; Hij had die woorden nog niet gesproken, of niettegenstaande
+al mijn honger, was mijn eetlust opeens verdwenen. Ik stond woedend van tafel op en verwenschte den hazepeper, den waard en
+zijn logement.
+
+</p>
+<p>&#8217;s Nachts sliep ik beter dan ik verwacht had en den volgenden morgen gingen we vroeg op weg. Ik was zoo vol van den hazepeper
+van den vorigen dag dat ik alle beesten, die ik tegenkwam, voor katers aanzag.
+
+</p>
+<p>Zoodra ik in Madrid was aangekomen en mijn drijver had betaald, huurde ik een gemeubileerde kamer. Hoewel ik <a id="d0e3185"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3185">297</a>]</span>aan het leven in groote steden gewoon was, verbaasde mij toch de pracht, die zich hier aan mij vertoonde. Vooral in de nabijheid
+van het hof raakte ik niet uitgekeken.
+
+</p>
+<p>Het gelukte mij niet spoedig een betrekking te vinden en daar mijn geld intusschen opraakte, moest ik mij met al mijn verdiensten
+tevreden stellen met een betrekking bij iemand, die zich letterkundige noemde, te Salamanca woonde en voor een familie-aangelegenheid
+naar Madrid was gekomen.
+
+</p>
+<p>Mijn nieuwe patroon heette don Ignacio de Ipigna. Hij noemde zich &#8220;don&#8221;, omdat hij onderwijzer was geweest van een hertog,
+die hem uit dankbaarheid een jaarlijksch pensioen had geschonken. Hij had ook nog een pensioen als oud-onderwijzer aan een
+school en bovendien trok hij ieder jaar van het publiek twee- of driehonderd pistolen door boeken over moraal, die hij de
+gewoonte had, te laten drukken. De wijze waarop hij zijn werken samenstelde, verdient wel vermeld te worden. De beroemde don
+Ignacio bracht bijna den geheelen dag door met het lezen van Hebreeuwsche, Grieksche en Latijnsche schrijvers en schreef op
+kleine vierkante papiertjes alle spreuken of schitterende gedachten, die van zijn gading waren. Die papiertjes werden dan
+door mij aan een ijzerdraad geregen, dat den vorm had van een guirlande en iedere guirlande vormde een deel.
+
+</p>
+<p>Wat maakten wij een boeken! De persen zuchtten er onder!
+
+</p>
+<p>Het ergste was echter, dat hij zijn compilaties voor nieuw en oorspronkelijk werk uitgaf. Wanneer de beoordeelaars hem verweten,
+dat hij de ouden plunderde, antwoorde hij met een fier &#8220;<span lang="la">Furto laetamur in ipso</span>.&#8221;
+
+</p>
+<p>Intusschen profiteerde ik wel bij dien geleerde; het zou ondankbaar zijn, dat niet te erkennen. Ik begon beter te schrijven,
+omdat ik zijn werk moest copieeren. Hij behandelde mij meer als een leerling dan als een bediende. Hij zorgde niet alleen
+voor de vorming van mijn geest, maar ook voor mijn zeden. &#8220;Scipio,&#8221; zei hij, wanneer hij toevallig <a id="d0e3200"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3200">298</a>]</span>hoorde van een of ander schelmstuk, dat door een bediende was uitgehaald, &#8220;pas op, mijn jongen, dat je zulk een voorbeeld
+niet volgt. Een knecht moet zijn meester dienen met evenveel trouw als ijver en deugdzaam worden door het werk, wanneer hij
+het niet is van natuur.&#8221;
+
+</p>
+<p>In &eacute;&eacute;n woord, don Ignacio liet geen gelegenheid voorbijgaan, om te trachten mij te verbeteren en zijn pogingen hadden zulk
+een goede uitwerking, dat ik niet den minsten aandrang gevoelde hem beet te nemen gedurende de vijftien maanden, dat ik bij
+hem woonde.
+
+</p>
+<p>Mijn meester had een familielid in Madrid genaamd Catalina, die in betrekking was bij de min van den prins en van wier tusschenkomst
+ik mij indertijd ook heb bediend om de bevrijding van den heer Gil Blas uit den toren van S&eacute;govi&euml; te bewerken. Deze Catalina
+nu wist door hare meesteres gedaan te krijgen, dat don Ignacio benoemd werd tot het aartsdekenaat te Granada. Zoodra wij de
+tijding kregen, vertrokken wij naar Madrid omdat mijn meester zijn weldoener wilde bedanken. Ik had gelegenheid om Catalina
+te zien en te spreken en&#8212;vergeef mij waarde B&eacute;atrix, want ik meende toen, dat ge mij ontrouw waart&#8212;wij werden op elkaar verliefd.
+
+</p>
+<p>Na eenigen tijd maakte mijn meester aanstalten om naar Granada te gaan, maar Catalina en ik zagen tegen een scheiding op en
+dus zonnen wij op een middel om die te voorkomen. Ik deed alsof ik ziek was, ik klaagde over mijn hoofd, over mijn borst,
+over alle mogelijke kwalen. Don Ignacio liet een dokter komen, waar ik zeer tegen opzag, omdat ik vreesde, dat die man wel
+dadelijk zou ontdekken, dat ik volstrekt niet ziek was. Maar gelukkig voor mij en alsof wij het eens waren, zei hij na mij
+goed te hebben opgenomen, dat mijn ziekte ernstiger was dan men dacht en dat ik langen tijd mijn kamer zou moeten houden.
+Mijn meester, die begeerig was om naar zijn nieuwe woonplaats te gaan, kon om mij zijn vertrek niet uitstellen, hij gaf er
+de voorkeur aan een anderen jongen in zijn dienst te nemen. Hij vertrouwde mij toe aan <a id="d0e3208"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3208">299</a>]</span>de zorg van een verpleegster aan wie hij een som gelds gaf om mij te laten begraven wanneer ik stierf, of om mijn diensten
+te beloonen voor het geval, dat ik van mijn ziekte genas.
+
+</p>
+<p>Zoodra ik wist, dat don Ignacio naar Granada was, genas ik dadelijk van al mijn kwalen. Ik stond op, stuurde mijn dokter weg,
+die zooveel scherpzinnigheid bezat en ontdeed mij van mijn verpleegster, die mij meer dan de helft had ontstolen van het geld,
+dat ze voor mij had gekregen.
+
+</p>
+<p>Intusschen had Catalina hare meesteres Anna de Guevara verteld, dat ik bewonderenswaardig geschikt was voor allerlei intriges.
+Deze dame had zulke personen noodig voor hare winstgevende ondernemingen en zij nam mij onder haar personeel op. Zij gaf mij
+verschillende opdrachten, die een weinig handigheid vereischten en ik mag zeggen, dat ik mij daarvan niet slecht kweet. Zij
+was spoedig zoo tevreden over mij als ik onvoldaan was over haar. De dame was zoo gierig, dat ik niet het minste profijt trok
+van wat ze door mijn werk ontving.
+
+</p>
+<p>Ik had dan ook al spoedig lust om weg te gaan, maar werd daarvan teruggehouden door Catalina, die met den dag verliefder op
+mij werd en mij eindelijk formeel voorstelde haar te trouwen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Aanbiddelijke schoone,&#8221; zei ik, &#8220;dat gaat zoo niet; ik moet eerst den dood vernemen van een jeugdige persoon, die u voor
+is geweest en van wie ik de echtgenoot ben geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maak dat anderen wijs!&#8221; riep ze. &#8220;Je wilt me vertellen, dat je getrouwd bent. Waarom? Alleen omdat je er een tegenzin in
+hebt om mij tot vrouw te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Tevergeefs trachtte ik haar ervan te overtuigen, dat ik de waarheid sprak. Ze gevoelde zich beleedigd en veranderde ten opzichte
+van mij.
+
+</p>
+<p>Onder die omstandigheden vernam ik, dat er een lakei noodig was bij den heer Gil Blas de Santillano, secretaris van den eersten
+minister en die betrekking stond mij zeer <a id="d0e3224"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3224">300</a>]</span>aan. Men zei mij, dat de heer de Santillano iemand was van groote verdiensten, zeer in de gunst bij den hertog de Lerme en
+bovendien edelmoedig. Ik liet deze gelegenheid niet ongebruikt voorbijgaan en ging mij presenteeren bij den heer Gil Blas,
+die mij op mijn gezicht aannam en die, de hemel geve het, mijn laatste meester zal zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier eindigde Scipio en richtte zich daarna uitsluitend tot mij: &#8220;Mijnheer de Santillano, doe mij het genoegen voor de dames
+te getuigen, dat ge mij steeds hebt gekend als een even ijverigen, als trouwen dienaar. Ik heb behoefte aan uw getuigenis,
+om haar te overtuigen, dat de zoon van Coscolina zijn zeden heeft gebeterd en zijn slechte neigingen bedwongen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja dames,&#8221; zei ik toen, &#8220;daar kan ik u voor instaan. Indien Scipio in zijn jeugd een deugniet is geweest, hij heeft zich
+sedert dien tijd zoo veranderd, dat hij het model is geworden van een volmaakten bediende. Wel verre van hem iets te kunnen
+verwijten in zijn gedrag tegenover mij, moet ik eerder bekennen, dat ik groote verplichtingen aan hem heb. In den nacht, dat
+men mij oplichtte en naar den toren van S&eacute;govi&euml; bracht, redde hij uit de plundering een gedeelte van mijn geld en bracht dat
+in veiligheid. Hij had het zich ongestraft kunnen toe&euml;igenen. Hij bepaalde er zich niet toe, om voor mijn geld te zorgen;
+alleen uit vriendschap voor mij, liet hij zich met mij in de gevangenis opsluiten. Boven de begeerlijkheden der vrijheid gaf
+hij er de voorkeur aan met mij mijn verdriet te deelen.&#8221;
+
+
+
+
+<a id="d0e3230"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3230">301</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e3231">
+<h2 class="normal">Elfde Boek</h2><a id="d0e3234"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3234">303</a>]</span><div id="d0e3235" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Van de grootste vreugde, die Gil Blas ooit gekend heeft en van het treurig ongeluk, dat daarop volgde. Van de veranderingen,
+die aan het hof plaats hadden en waardoor Gil Blas er terugkeerde.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">S</span>cipio en ik waren te beminde echtgenooten, om niet spoedig vader te zijn. B&eacute;atrix bracht een meisje ter wereld en eenige dagen
+later overlaadde Antonia ons allen met vreugde door mij een zoon te schenken.
+
+</p>
+<p>Ik zond Scipio naar Valencia, om deze gelukkige tijding aan den gouverneur te gaan meedeelen. Deze kwam zelf met zijn vrouw
+over om de kinderen ten doop te houden. Mijn zoon werd Alphonse genoemd en het dochtertje van Scipio <span id="d0e3244" class="corr" title="Bron: Seraphine">S&eacute;raphine</span>.
+
+</p>
+<p>De geboorte van mijn zoon verheugde niet alleen de bewoners van het kasteel, ook de inwoners van het dorp vierden feest. Maar
+helaas, onze vreugde was niet van langen duur, of liever gezegd, ze ging spoedig over in weenen en klagen, door het ongeluk
+dat twintig jaren lang mij nog niet hebben kunnen doen vergeten. Mijn zoon stierf en zijn moeder, hoewel de bevalling voorspoedig
+was geweest, volgde hem spoedig. Een hevige koorts nam na een huwelijk van veertien maanden mijn lieve vrouw weg.
+
+</p>
+<p>Het verdriet, dat ik had, is niet te beschrijven, ik viel in een soort van verdooving, in een staat van gevoelloosheid. Vijf
+of zes dagen was ik in dien toestand; ik weigerde alle voedsel en zonder Scipio geloof ik, dat ik zou zijn doodgehongerd.
+Maar deze slimme secretaris bedacht een middel om mij versterkende middelen te geven; hij bood <a id="d0e3251"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3251">304</a>]</span>ze mij n.l. met zoo&#8217;n somber gezicht aan, dat het den schijn had of ze mijn droefheid moesten in stand houden in plaats van
+mijn leven.
+
+</p>
+<p>Die trouwe dienaar schreef ook aan don Alphonse, om hem mededeeling te doen van het ongeluk, dat mij had getroffen en van
+den toestand, waarin ik verkeerde. Mijn edelmoedige vriend kwam dadelijk naar Lirias en ik zal onze ontmoeting nooit vergeten.
+&#8220;Beste Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;ik kom niet om je te troosten maar om met je te weenen over Antonia, zooals gij met mij S&eacute;raphine
+zoudt beweenen, indien ze van mij werd weggenomen.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p302.jpg" alt="" width="499" height="446"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hoe gebukt ook onder mijn smart, ik gevoelde toch levendig zijn goedheid.
+
+</p>
+<p>Don Alphonse had een lang onderhoud met Scipio <a id="d0e3263"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3263">305</a>]</span>over hetgeen ze konden doen om mij te onttrekken aan mijn verdriet. Zij meenden, dat het beter voor mij zou zijn indien ik
+mij eenigen tijd verwijderde van Lirias, waar alles mij zonder ophouden aan Antonia herinnerde. De gouverneur stelde mij voor
+met hem naar Valencia te gaan en ook Scipio drong daarop zoo sterk aan, dat ik toegaf.
+
+</p>
+<p>Toen ik te Valencia was, deden ook don C&eacute;sar en zijn schoondochter al het mogelijke om mij te troosten, maar het mocht hun
+niet gelukken mijn droefgeestigheid te verdrijven. Scipio kwam dikwijls van Lirias om te zien hoe het met mij ging.
+
+</p>
+<p>Op een morgen kwam hij mijn kamer binnenloopen en zei: &#8220;Mijnheer, er is door de stad een gerucht verspreid, dat van de grootste
+beteekenis is voor de geheele monarchie; men zegt, dat koning Filips<span id="d0e3269" class="corr" title="Bron: ,"></span> niet meer leeft en dat zijn zoon den troon heeft bestegen. Men voegt er aan toe, dat de kardinaal, hertog de Lerme, zijn
+post heeft verloren en dat don Gaspard de Guzman, graaf van Olivarez, eerste minister is geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Door die tijding voelde ik mij een weinig bewogen, ik wist zelf niet waarom. Scipio, die dat zag, vroeg of ik geen belang
+stelde in die verandering.
+
+</p>
+<p>&#8220;Welk belang zou ik er in stellen?&#8221; vroeg ik. &#8220;Ik heb het hof verlaten en alle veranderingen daar moeten mij onverschillig
+zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Voor een man van uw leeftijd, zijt ge wel wat te beu van de wereld,&#8221; zei hij. &#8220;In uw plaats zou ik een levendig verlangen
+hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Welk verlangen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel ik zou naar Madrid gaan en den jongen koning mijn gezicht toonen om te zien of hij mij nog herkende. Dat genoegen zou
+ik mij verschaffen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik begrijp je al, je zou willen, dat ik naar het hof terugkeerde om er opnieuw mijn fortuin te beproeven, of liever om er
+weer gierig en eerzuchtig te worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarom zou uw karakter er opnieuw bedorven worden? <a id="d0e3285"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3285">306</a>]</span>Heb meer vertrouwen in uw eigen deugden!&#8221;
+
+</p>
+<p>Glimlachend vroeg ik: &#8220;Ben je het moe mij zulk een rustig leven te zien leiden? Ik dacht, dat mijn rust je meer waard was.&#8221;
+
+</p>
+<p>Onder dit gesprek <span id="d0e3291" class="corr" title="Bron: kwam">kwamen</span> don C&eacute;sar en zijn zoon binnen. Zij bevestigden de tijding van den dood van den koning en den val van den hertog de Lerme.
+Ze wisten voorts nog mee te deelen, dat de hertog, die toestemming had gevraagd om naar Rome te gaan, deze niet had kunnen
+krijgen en dat hem last was gegeven zich terug te trekken op zijn landgoed te Denia.
+
+</p>
+<p>Vervolgens alsof zij in overeenstemming met Scipio handelden, gaven zij mij den raad naar Madrid te gaan om mij aan den jongen
+koning te vertoonen, die mij kende en wien ik zelfs diensten had bewezen, die vorsten gaarne beloonen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat mij betreft,&#8221; zei don Alphonse, &#8220;ik twijfel er niet aan of Filips de Vierde zal de schulden betalen, die hij als prins
+maakte.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben van het zelfde gevoelen,&#8221; zei don C&eacute;sar, &#8220;en ik zie in een bezoek van Santillano aan het hof het middel voor hem om
+tot hooge posten te worden geroepen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarlijk heeren!&#8221; riep ik, &#8220;ik geloof niet, dat ge goed nadenkt, over hetgeen ge zegt. Als men u hoort, zou ik mij naar Madrid
+hebben te begeven, om dadelijk een man van gewicht te zijn. Maar ge dwaalt. Ik ben er integendeel van overtuigd, dat de koning
+geen acht op mij zou slaan, indien ik mij vertoonde. Daarvan zou ik u, om u te overtuigen, wel de proef willen geven.&#8221;
+
+</p>
+<p>De heeren de Leyva hielden mij aan mijn woord en dwongen mij nu de belofte af, dat ik mij dadelijk naar Madrid zou begeven.
+
+</p>
+<p>Zoodra mijn secretaris mij besloten zag dien tocht te ondernemen, verheugde hij zich ten zeerste. Hij verbeeldde zich, dat
+ik onmiddellijk na mijn verschijnen aan het hof met eerbewijzen en weldaden zou worden overladen.
+<a id="d0e3306"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3306">307</a>]</span></p>
+<p>Ik besloot dus naar het hof terug te keeren niet met het plan de fortuin weer te beproeven, maar om don C&eacute;sar en zijn zoon
+tevreden te stellen. Het is waar, dat ik in den grond van mijn hart eenige nieuwsgierigheid gevoelde om te weten of de jonge
+vorst mij herkende. Overigens vertrok ik naar Madrid zonder hoop en zonder plan eenig voordeel van de nieuwe regeering te
+trekken. Scipio vergezelde mij; de zorg voor het kasteel hadden wij overgelaten aan B&eacute;atrix, die een goede huishoudster was.
+
+
+
+
+<a id="d0e3309"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3309">308</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3310" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas begeeft zich naar Madrid; hij verschijnt aan het hof; de koning herkent hem en beveelt hem bij zijn eersten minister
+aan. Gevolg van die aanbeveling.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>og geen acht dagen later reisden wij naar Madrid; don Alphonse had ons twee van zijn beste paarden gegeven, om sneller te
+kunnen gaan. Wij gingen logeeren bij Vincent Forero, die ons van vroeger kende.
+
+</p>
+<p>Daar deze hotelhouder er op uit was, om alles te weten wat er aan het hof en in de stad voorviel, vroeg ik hem welk nieuws
+er was. &#8220;Heel wat,&#8221; antwoordde hij; &#8220;sinds den dood van den koning, hebben de vrienden en partijgangers van den hertog de
+Lerme alles gedaan, om hem in zijn waardigheid te herstellen, maar hunne pogingen zijn vergeefsch geweest; de graaf van Olivar&egrave;s
+heeft het van hen gewonnen. Men beweert, dat Spanje bij die wisseling niet heeft verloren en dat de nieuwe minister zooveel
+talent bezit, dat hij wel de wereld zou kunnen regeeren. Zeker is het, dat het volk zeer hooge gedachten van hem heeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee dagen na mijn aankomst te Madrid, ging ik naar het hof en ik zorgde op zijn weg te zijn, toen hij naar zijn kabinet ging.
+Maar hij zag mij niet. Den volgenden dag keerde ik op dezelfde plaats terug, maar ik was niet gelukkiger. Den derden dag wierp
+hij in het voorbijgaan, een blik op mij, maar hij scheen niet de minste aandacht aan mijn persoon te schenken. Daar trok ik
+partij van. &#8220;Je ziet wel,&#8221; zei ik tegen Scipio, die mij vergezelde, &#8220;dat de koning mij niet herkent of indien hij het misschien
+wel deed er zich niet om bekommert, om de kennismaking <a id="d0e3321"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3321">309</a>]</span>met mij te hernieuwen. Ik geloof, dat wij maar goed zullen doen, als we weer naar Valencia gaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Laten wij daar niet zoo&#8217;n haast mee maken, mijnheer, u weet beter dan ik, dat men aan het hof slechts slaagt, indien men
+geduld heeft. Blijf u aan den jongen koning vertoonen, dan moet hij u wel nauwkeuriger opnemen en dan zal hij zich ongetwijfeld
+uw werk bij de schoone Catalina herinneren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Opdat Scipio mij niets te verwijten zou hebben, bleef ik het drie weken volhouden, om geregeld aan het hof te verschijnen
+en op zekeren dag werd de koning door mijn gezicht getroffen en liet hij mij roepen.
+
+</p>
+<p>Ik trad zijn kabinet binnen, wel eenigszins zenuwachtig, mij alleen te bevinden met mijn vorst.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wie zijt gij?&#8221; vroeg hij. &#8220;Uw trekken komen mij niet onbekend voor. Waar kan ik u hebben gezien?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Sire. Ik heb de eer gehad u eens op een nacht met den graaf de Lemos te begeleiden naar....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ah! Ik herinner het mij; gij waart de secretaris van den hertog de Lerme en uw naam<span id="d0e3335" class="corr" title="Bron: ,"></span> is, als ik mij niet bedrieg, Santillano. Ik heb niet vergeten, dat ge mij bij die gelegenheid diensten hebt bewezen en dat
+ge daarvoor slecht zijt beloond geworden. Zijt ge niet in de gevangenis geweest voor dat avontuur?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja Sire,&#8221; antwoordde ik, &#8220;ik ben zes maanden in S&eacute;govia opgesloten geweest, maar door uwe goedheid werd ik bevrijd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Daarmee is onze rekening niet vereffend. &#8217;t Was niet voldoende u in vrijheid te stellen; op andere wijze zal ik goedmaken,
+wat ge uit liefde voor mij hebt geleden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen de vorst die laatste woorden had uitgesproken, kwam de graaf van Olivar&egrave;s in het kabinet. Hij was verbaasd daar een onbekende
+te zien en zijn verwondering nam nog toe, toen de koning zei: &#8220;graaf, ik beveel u dezen jongen man aan, wil er voor zorgen,
+dat hij vooruit komt.&#8221; De minister boog en nam mij van het hoofd tot de voeten op, zeer benieuwd, te weten wie ik was. De
+<a id="d0e3343"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3343">310</a>]</span>koning gaf mij een wenk om te vertrekken en zei: &#8220;Mijn vriend, de minister zal niet nalaten een nuttig gebruik van uw diensten
+te maken en daarbij aan uw belangen te denken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik verliet het kabinet en trad op Scipio toe, die zeer verlangend was om te vernemen, wat de koning had gezegd.
+
+</p>
+<p>&#8220;Naar uw gezicht te oordeelen,&#8221; zei hij, &#8220;zullen wij inplaats van naar Valencia terug te keeren, wel hier blijven wonen.&#8221;
+Woord voor woord vertelde ik hem daarna het korte onderhoud, dat ik met den koning had gehad.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p308.jpg" alt="" width="509" height="413"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Beken nu maar,&#8221; riep hij, &#8220;dat ik u geen slechten dienst heb bewezen, door aan te dringen op uw reis naar Madrid. Reeds zie
+ik u in een prachtige positie. Ge zult de Calderone worden van den graaf van Olivar&egrave;s.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat zou ik niet willen. Liever had ik een plaats, waar ik geen gelegenheid had, om onrechtvaardigheden te <a id="d0e3357"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3357">311</a>]</span>begaan, of misbruik te maken van de goedheid van den koning. Na het gebruik, dat ik in het verleden van mijn positie heb gemaakt,
+kan ik mij niet genoeg wachten voor de gierigheid en de eerzucht.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;De minister,&#8221; zei Scipio, &#8220;zal u wel een goede betrekking geven, die ge kunt vervullen zonder op te houden een eerlijk man
+te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen ging ik naar den graaf die gewoon was v&oacute;&oacute;r zonsopgang <span id="d0e3363" class="corr" title="Bron: audientie">audi&euml;ntie</span> te verleenen. Ik ging in een hoek van de zaal staan en daar nam ik den graaf goed op, want ik had in het kabinet van den
+koning weinig aandacht aan zijn persoon kunnen schenken. Hij was een groote man, niet knap van uiterlijk. Alle menschen, die
+met hem moesten spreken, ontving hij met zekere welwillendheid en vriendelijk nam hij de verzoekschriften in ontvangst, die
+men hem aanbood. Toen het echter mijn beurt was om hem te naderen, wierp hij mij een koelen blik toe, keerde mij den rug toe
+zonder zich te verwaardigen mij aan te hooren en ging weer in zijn kabinet. Ik vond hem toen nog leelijker dan hij door de
+natuur reeds was en verliet de zaal, zeer verbaasd over zulk een ontvangst, en niet wetende, wat ik er van moest denken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Weet je,&#8221; vroeg ik aan Scipio, die mij buiten opwachtte, &#8220;welke ontvangst men mij heeft bereid?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;maar dat is niet moeilijk te raden. De minister zal u overeenkomstig den wensch van den koning een
+mooie betrekking hebben aangeboden.&#8221; &#8220;Daar bedrieg je je in,&#8221; antwoordde ik en vertelde hem vervolgens wat er was gebeurd.
+
+</p>
+<p>Hij luisterde aandachtig toe en zei daarop: &#8220;De graaf moet u niet hebben herkend of voor een ander hebben aangezien. Ik raad
+u aan hem nog eens te bezoeken, dan zal hij u wel op een andere wijze ontvangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik volgde den raad van mijn secretaris en bezocht den minister weer, die mij echter zoo mogelijk nog onbeleefder behandelde
+dan den eersten keer.
+
+</p>
+<p>Daarover was ik zoo verontwaardigd, dat ik onmiddellijk <a id="d0e3376"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3376">312</a>]</span>naar Valencia wilde teruggaan. Scipio verzette zich daartegen, hij kon nog maar niet besluiten zijn hoopvolle verwachtingen
+op te geven.
+
+</p>
+<p>&#8220;Zie je niet,&#8221; vroeg ik hem, &#8220;dat de minister mij van het hof wil verwijderen? De koning heeft zijn genegenheid voor mij betuigd,
+maar die is niet voldoende om den tegenzin van zijn gunsteling te overwinnen. Laten wij dus dien geduchten vijand ontloopen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;In uw geval,&#8221; antwoordde hij, &#8220;zou ik niet zoo gemakkelijk het terrein vrijlaten. Ik zou opheldering willen hebben over die
+ontvangst en mij bij den koning gaan beklagen, dat de minister zoo weinig acht heeft geslagen op zijn aanbeveling.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is een slechte raad, mijn vriend, en het zou mij zeker berouwen, indien ik zulk een onvoorzichtigen stap deed. Zelfs
+ben ik er niet zeker van of ik niet eenig gevaar loop, door hier langer in de stad te blijven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Mijn secretaris begon na te denken. Hij zag in, dat wij met een man te doen hadden, die ons misschien naar den toren van S&eacute;govi&euml;
+kon zenden en verzette zich dus niet langer tegen ons vertrek uit Madrid, dat wij besloten den volgenden dag te verlaten.
+
+
+
+<a id="d0e3386"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3386">313</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3387" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Wat Gil Blas belette zijn voornemen uit te voeren en het hof te verlaten en van den gewichtigen dienst, dien Joseph Navarro
+hem bewees.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>p den terugweg naar het hotel ontmoette ik Joseph Navarro, chef van dienst bij don Balthazar de Zuniga en mijn ouden vriend.
+Ik twijfelde een oogenblik, of ik zou doen alsof ik hem niet zag, dan wel of ik hem vergiffenis zou vragen, dat ik hem zoo
+slecht had behandeld. Ik besloot tot het laatste, groette en hield hem staande met de woorden: &#8220;herkent ge me? En wilt ge
+nog zoo goed zijn, om te spreken met iemand, die met ondankbaarheid uw vriendschap voor hem heeft vergolden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge bekent dus, dat ge niet goed tegenover mij hebt gehandeld?&#8221; vroeg hij.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en ge zijt in uw recht, wanneer ge mij overlaadt met verwijten. Ik kan u echter verzekeren, dat het
+gebeurde mij oprecht spijt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Als dat zoo is,&#8221; riep Navarro, &#8220;dan zullen wij het gebeurde maar vergeten.&#8221; En wij drukten elkaar hartelijk de hand.
+
+</p>
+<p>Hij had van mijn gevangenneming gehoord, maar wist niet, wat er verder met mij was gebeurd. Ik vertelde hem dat, deelde hem
+ook mee, dat ik een onderhoud had gehad met den jongen koning, sprak daarna van de slechte ontvangst bij den minister en van
+mijn voornemen, om de eenzaamheid weer te gaan opzoeken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ga in geen geval weg,&#8221; zei hij; &#8220;dat de koning u zijn vriendschap heeft betuigd, moet u in ieder geval van groot voordeel
+zijn. Onder ons gezegd is de minister een <a id="d0e3404"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3404">314</a>]</span>fantastisch en eigenaardig heer; hij zit vol grillen. Soms, zooals in dit geval, gedraagt hij zich onuitstaanbaar en hij zelf
+alleen heeft den sleutel van zijn vreemdsoortige daden. Overigens, wat voor reden hij ook gehad kan hebben voor de slechte
+ontvangst, houd voet bij stuk en profiteer van de vriendschap van den koning. Vanavond zal ik er een paar woorden over spreken
+met don Balthazar de Zuniga, mijn meester, die de oom is van den graaf en nu met hem in de regeering zit.&#8221;
+
+</p>
+<p>Navarro vroeg mij vervolgens nog mijn adres en daarna scheidden wij.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag al zag ik hem weer bij mij. &#8220;Mijnheer de Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;ge hebt een beschermer, mijn meester wil
+u helpen. Na alles wat ik hem van u heb gezegd, heeft hij mij beloofd, met zijn neef over u te spreken en ik twijfel er niet
+aan of dat zal in uw voordeel zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee dagen later stelde Navarro mij voor aan don Balthazar, die mij zeer vriendelijk ontving. &#8220;Mijnheer de Santillano,&#8221; zei
+hij, &#8220;uw vriend Joseph heeft mij zooveel goeds van u verteld, dat het mij een genoegen is, u van dienst te kunnen zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik maakte een diepe buiging en antwoordde, dat ik zeer veel verplichting had aan Navarro, die mij de protectie had verschaft
+van een staatsman, dien men met recht &#8220;den fakkel van den ministerraad&#8221; noemde.
+
+</p>
+<p>Bij dit vleiend antwoord klopte don Balthazar mij lachend op den schouder en zei: &#8220;Ge moet morgen nog maar eens naar den eersten
+minister gaan, dan zult ge wel beter over hem tevreden zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo verscheen ik dus voor de derde maal bij den minister. Zoodra deze mij onder de menigte zag, wierp hij mij een blik toe,
+die vergezeld ging van een glimlach. Dat wekte bij mij de verwachting op van een betere ontvangst en deze werd niet bedrogen.
+
+</p>
+<p>Nadat de audientie was afgeloopen, liet de graaf mij in zijn kabinet gaan, waar hij zei: &#8220;Mijn vriend Santillano, <a id="d0e3420"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3420">315</a>]</span>neem mij niet kwalijk, dat ik, om mij te vermaken u eenige onaangename oogenblikken heb bezorgd. Ik wilde eens een proef met
+u nemen en zien, wat ge in uw boosheid zoudt doen. Ge hebt u zeker verbeeld niet in mijn smaak te vallen, maar ik kan u het
+tegendeel verzekeren. Ook al had de koning u niet bij mij aanbevolen, dan zou ik u toch hebben vooruitgeholpen uit eigen beweging.
+Bovendien heeft mijn oom, don Balthazar de Zuniga, wien ik niets kan weigeren, in uw belang gesproken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na wat er vooraf gegaan was, was deze vriendelijke ontvangst mij dubbel aangenaam.
+
+</p>
+<p>&#8220;Kom in den namiddag hier terug en vervoeg u bij mijn intendant. Ik zal hem orders omtrent u geven.&#8221; Met die woorden verliet
+de minister mij om naar gewoonte de mis te gaan hooren en daarna den koning te bezoeken.
+
+
+
+<a id="d0e3426"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3426">316</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3427" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas maakt zich bemind bij den graaf van Olivar&egrave;s.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>a den middag was ik terug bij den eersten minister en vroeg naar zijn intendant, die don Raimond Caporis heette. Zoodra ik
+mijn naam had genoemd, ontving hij mij met alle teekenen van eerbied. Hij verzocht mij hem te volgen en bracht mij naar een
+vleugel van de tweede verdieping. &#8220;Hier heeft de minister voor u een woning ingericht. Ge zult iederen dag op zijn kosten
+een tafel hebben van zes couverts, door zijn eigen personeel worden bediend en er zal steeds een koets tot uw beschikking
+zijn. Dat is nog niet alles, de minister heeft mij uitdrukkelijk bevolen dezelfde zorgen voor u te hebben, alsof ge tot zijn
+familie zoudt behooren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat voor den duivel!&#8221; zei ik in stilte<span id="d0e3436" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;zou dat alles beteekenen? Hoe moet ik die onderscheidingen opvatten? Zou de minister zich weer ten koste van mij willen
+vermaken? Maar komt zoo iets eigenlijk wel te pas voor een minister van den kroon?&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl ik zoo in die onzekerheid tusschen hoop en vrees zweefde, kwam een page mij zeggen, dat de graaf mij wenschte te zien.
+Onmiddellijk begaf ik mij naar zijn kabinet, waar ik hem alleen vond.
+
+</p>
+<p>&#8220;Welnu Santillano, zijt gij tevreden over uw logies en over de bevelen, die ik don Raimond heb gegeven?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Excellentie,&#8221; antwoordde ik, &#8220;uw goedheid is zoo overstelpend groot, dat ze mij verlegen maakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarom?&#8221; vroeg hij. &#8220;Kan ik wel te veel eer bewijzen aan een man, die mij door den koning speciaal is aanbevolen? Ik doe
+niet anders dan mijn plicht, wanneer ik u <a id="d0e3447"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3447">317</a>]</span>op zulk een wijze behandel. Verwonder u niet over hetgeen ik voor u doe en reken erop, dat een schitterende positie u niet
+zal ontgaan, indien ge aan mij even gehecht blijft, als aan den hertog de Lerme. Maar van dien heer gesproken, men zegt, dat
+hij zeer intiem met u was. Ik ben benieuwd te weten, hoe gij met elkaar hebt kennis gemaakt en welk werk hij liet doen. Verberg
+mij niets; ik vraag van u een oprecht en getrouw verhaal.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik <span id="d0e3451" class="corr" title="Bron: herinner">herinnerde</span> mij op dat oogenblik de verlegenheid, waarin ik verkeerde, toen ik mij tegenover den hertog de Lerme in een zelfden toestand
+bevond en op welke wijze ik mij er toen had uitgered. Diezelfde practijk deed mij ook nu weer dienst. Ik <span id="d0e3454" class="corr" title="Bron: verzachte">verzachtte</span> de ruwe kanten van mijn verhaal en liep licht heen over de zaken, die mij weinig eer aandeden. Ook spaarde ik den hertog
+de Lerme, hoewel ik mijn toehoorder misschien meer genoegen had gedaan, door het tegendeel. Wat don Rodrigo de Calderone aanging,
+hem ontzag ik in geen enkel opzicht. Ik deelde alles mee, wat mij bekend was van zijn kunstgrepen in het begeven van betrekkingen,
+het verleenen van gratificati&euml;n als anderszins.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat ge mij van Calderone zegt,&#8221; zei de minister, &#8220;komt overeen met zekere memoires, die men bij mij tegen hem heeft ingediend
+en die nog zwaardere beschuldigingen bevatten. Men zal weldra zijn vonnis beteekenen en wanneer ge wenscht, dat hij de doodstraf
+zal ondergaan, dan zal uw wensch, geloof ik, worden bevredigd.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wensch zijn dood niet,&#8221; zei ik, &#8220;hoewel het niet aan hem gelegen heeft, dat ik den mijne niet heb gevonden in den toren
+van S&eacute;govi&euml;, waar hij mij zoolang heeft laten gevangen houden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe!&#8221; riep de minister verwonderd, &#8220;heeft don Rodrigo uw gevangenschap veroorzaakt? Dat is iets, wat ik niet wist. Don Balthazar,
+aan wien Navarro uw geschiedenis heeft verteld, zei me wel, dat wijlen de koning u liet opsluiten, om u ervoor te straffen,
+dat ge den prins op een verdachte plaats hadt gebracht, maar ik kan mij niet <a id="d0e3463"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3463">318</a>]</span>denken, welke rol Calderone in dit stuk heeft gespeeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Die van een minnaar, die zich wil wreken,&#8221; antwoordde ik en ik vertelde hem haarfijn, hoe de zaak zich had toegedragen. Hoe
+ernstig hij ook anders was, moest hij nu toch herhaaldelijk lachen. Vooral Catalina, nu eens nicht en dan weer kleindochter,
+vermaakte hem zeer en niet minder het deel, dat de hertog de Lerme in de zaak had gehad.
+
+</p>
+<p>Toen ik mijn verhaal had ge&euml;indigd, liet de graaf mij gaan met de toezegging, dat hij mij den volgenden dag werk zou geven.
+Dadelijk ging ik naar don Balthazar, om hem te bedanken voor de mij bewezen diensten en naar mijn vriend Joseph, wien ik een
+getrouw verslag wilde doen van al wat er tusschen den eersten minister en mij was besproken.
+
+
+
+<a id="d0e3469"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3469">319</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3470" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">Van het geheime onderhoud, dat Gil Blas had met Navarro en van het eerste werk, dat de graaf van Olivar&egrave;s hem gaf.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/z.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">Z</span>oodra ik Joseph zag, zei ik hem, dat ik hem verschillende zaken had mee te deelen. Hij bracht mij daarop naar een vertrek,
+waar wij ongestoord konden spreken. Nadat ik hem alles verteld had vroeg ik, wat hij ervan dacht.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik denk,&#8221; antwoordde hij, &#8220;dat ge op weg zijt fortuin te maken. Alles lacht u toe. Ge bevalt den eersten minister en wat
+niet onderschat moet worden, ik kan u denzelfden dienst bewijzen, dien mijn oom Melchior de la Ronda u bewees, toen ge in
+dienst kwaamt bij den aartsbisschop van Granada. Hij bespaarde u de bestudeering van den prelaat en van de voornaamste personen
+van zijn huis, door u tevoren hunne verschillende karakters te beschrijven; op zijn voorbeeld wil ik u den graaf doen kennen,
+de gravin en dona Maria de Guzman, hunne eenige dochter.
+
+</p>
+<p>&#8220;Laten wij dan beginnen met den minister. Hij is levendig, scherpzinnig en geschikt om groote plannen te vormen. Hij geeft
+zich uit voor een veelzijdig man, omdat hij eenig besef heeft van verschillende wetenschappen. Hij verbeeldt zich een bekwaam
+rechtsgeleerde, een groot krijgsman en een fijn staatsman te zijn. Bovendien is hij zeer koppig en vindt hij zijn eigen meening
+steeds de beste. Ik moet daarbij voegen, dat hij van natuur een groote welsprekendheid heeft gekregen; ook schrijft hij goed.
+Zooals ik u reeds gezegd heb, is hij zeer grillig. Dit voor zoover zijn hoofd betreft; wat zijn hart aangaat is hij edelmoedig
+en <a id="d0e3481"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3481">320</a>]</span>een trouw vriend. Men zegt, dat hij wraakzuchtig is, maar welke Spanjaard is dat niet? Ook zegt men, dat hij ondankbaar is,
+omdat hij den Hertog d&#8217;Uz&egrave;de en Broeder Louis Aliaga heeft doen verbannen, aan wie hij groote verplichtingen had maar ook
+dit is te vergeven; het verlangen om eerste Minister te worden stelt iemand wel vrij van den plicht der dankbaarheid.
+
+</p>
+<p>Dona Agn&egrave;s de Zuniga &eacute; Velasco, de gravin, is een dame, van wie ik alleen dit gebrek weet, dat ze de gunsten, die zij weet
+te verwerven, met ponden gouds laat betalen.
+
+</p>
+<p>Wat dona Maria de Guzman aangaat, zij kan doorgaan voor een voortreffelijk meisje en is het ideaal van haar vader. Regel u
+daarnaar. Maak het hof aan de dames en toon u aan den graaf even trouw, als ge het waart aan den hertog de Lerme, voor hij
+u naar S&eacute;govia zond.
+
+</p>
+<p>Ook zou ik u nog raden, om nu en dan don Balthazar, mijn meester, te bezoeken. Hoewel ge hem nu niet direct meer noodig hebt,
+kan het geen kwaad zijn vriendschap te bewaren, want de gelegenheid kan zich voordoen, dat hij u van dienst kan zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zou er,&#8221; vroeg ik Navarro, &#8220;nu oom en neef samen den staat besturen, geen gevaar kunnen bestaan, dat er jaloezie tusschen
+hen rees?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, want toen ze na den dood van den koning zoo handig hadden gemanoeuvreerd, dat ze het van al hun vijanden en mededingers
+wonnen, hebben ze de werkzaamheden zoo geregeld, dat ze daarin onafhankelijk van elkaar zijn. De neef, die eerste minister
+werd, heeft aan zijn oom de buitenlandsche aangelegenheden opgedragen en zichzelf met die van het binnenland belast.&#8221;
+
+</p>
+<p>Na dit onderhoud met Joseph, waarvan ik mij voornam te profiteeren, zocht ik den heer de Zuniga op, om hem te bedanken voor
+zijn goedheid. Hij antwoordde mij zeer beleefd, dat ik ook in het vervolg op zijn hulp zou kunnen rekenen, wanneer ik die
+mocht noodig hebben.
+
+</p>
+<p>Denzelfden avond verliet ik mijn hotel, om mijn intrek te nemen bij den eersten minister, waar ik met Scipio in <a id="d0e3497"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3497">321</a>]</span>mijn kamer soupeerde. Het was de moeite waard ons daar te zien. Wij werden er bediend door lakeien en alles ging met groote
+deftigheid toe, tot Scipio, nadat wij alleen waren gebleven, aan zijn vroolijkheid lucht kon geven.
+
+</p>
+<p>Wat mij betreft, hoewel hoogst voldaan over mijn schitterende positie, liet ik mij niet verblinden. &#8217;s Nachts sliep ik rustig,
+terwijl Scipio den halven nacht lag uit te rekenen hoeveel hij later zijn kleine S&eacute;raphine wel als bruidschat zou kunnen geven.
+
+</p>
+<p>Den volgenden morgen was ik nauwelijks aangekleed of ik werd bij den minister geroepen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;ge hebt mij gezegd, dat ge bij den hertog de Lerme dikwijls memoires had te redigeeren. Ik heb iets
+te schrijven, wat voor mij uw proefstuk zal zijn. Ik zal u zeggen, wat de zaak is. Er moet een stuk worden samengesteld, dat
+het publiek gunstig stemt voor mijn bewind. Reeds heb ik in het geheim het gerucht laten verspreiden, dat ik de zaken in zeer
+ontredderden toestand heb gevonden. Nu moet het duidelijk worden gemaakt voor het hof en voor het volk, dat de monarchie tot
+een treurigen staat is vervallen. Er moet daarvan een treffende schilderij worden opgehangen, waardoor het niet mogelijk wordt
+mijn voorganger te betreuren. Daarna moet ge de maatregelen roemen, die ik reeds heb genomen om de regeering van den koning
+roemrijk, zijn staten bloeiend en zijn onderdanen volmaakt gelukkig te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat de minister mij dit gezegd had, gaf hij mij een vel papier, waarop de punten stonden, waarover men zich onder de vorige
+regeering beklaagd had. Er waren tien artikelen en het minste was al gewichtig genoeg om onze goede Spanjaarden in opschudding
+te brengen.
+
+</p>
+<p>In een klein kabinetje, dat mij als werkkamer was aangewezen, begon ik dadelijk aan mijn werk. Eerst schilderde ik den treurigen
+staat, waarin zich het koninkrijk bevond; de schatkist uitgeput, de koninklijke inkomsten aangewend ten bate van partijgangers,
+de marine vervallen. Vervolgens wees ik op de fouten begaan door de laatste regeering <a id="d0e3509"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3509">322</a>]</span>en op de noodlottige gevolgen, die deze konden hebben. Ik beschreef het gevaar waarin het koninkrijk verkeerde en veroordeelde
+zoo heftig het vorige ministerie, dat het verlies van den hertog volgens mijn geschrift een groot geluk was geweest voor Spanje.
+
+</p>
+<p>Om de waarheid te zeggen speet het mij niet, dat ik den hertog, hoewel ik geen haat tegen hem gevoelde, dezen dienst kon bewijzen.
+Zoo is nu eenmaal de mensch!
+
+</p>
+<p>Eindelijk, na een somber tafereel van de rampen, die Spanje bedreigden, stelde ik de gemoederen gerust door het licht te werpen
+op schoone verwachtingen in de toekomst. Ik liet het voorkomen alsof de graaf van Olivar&egrave;s een bestuurder was, door den hemel
+voor het heil der natie geschonken. Gouden bergen beloofde ik.
+
+</p>
+<p>In &eacute;&eacute;n woord, ik gaf zoo goed de bedoeling van den minister weer, dat hij verrast was over mijn werk, toen hij dat tot het
+eind had gelezen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano, ik had nooit gedacht, dat ge zoo goed zulk een stuk zoudt kunnen samenstellen. Weet ge wel, dat dit een werk
+is een staatssecretaris waardig! Het verwondert mij niet, dat de hertog de Lerme u gelegenheid gaf, uw pen te gebruiken. Uw
+stijl is sober en toch elegant; alleen vind ik hem hier en daar een weinig te natuurlijk.&#8221; Hij bracht eenige kleine veranderingen
+in mijn werk aan en zond mij als een bewijs van zijne tevredenheid door don Raimond driehonderd pistolen.
+
+
+
+<a id="d0e3519"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3519">323</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3520" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Van het gebruik, dat Gil Blas maakte van de driehonderd pistolen en van de zorgen, waarmee hij Scipio belastte. Succes van
+het stuk, waarvan in het vorige hoofdstuk wordt gesproken.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>eze weldaad van den minister gaf Scipio opnieuw aanleiding, om mij te feliciteeren, dat ik aan het hof was gekomen. &#8220;Spijt
+het u nu nog, dat ge uw eenzaamheid hebt verlaten? Leve de graaf! Dat is een andere patroon dan zijn voorganger. De hertog
+de Lerme liet u, hoe zeer ge aan hem gehecht waart, drie maanden wachten, zonder u iets te geven en de graaf geeft u nu reeds
+een gratificatie, waarop ge eerst hadt kunnen hopen na langdurige diensten. Ik wilde wel, dat de heeren de Leyva getuigen
+waren van uw geluk of er althans van wisten!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is tijd,&#8221; zei ik, &#8220;hen daarvan in kennis te stellen en daarover wilde ik juist met je spreken. Ik twijfel er niet aan,
+of zij wachten met ongeduld eenig bericht van mij, maar ik heb er mee gewacht hun dat te zenden, tot ik zekerheid had, of
+ik al dan niet aan het hof zou blijven. Nu ik weet waaraan ik mij heb te houden, kunt ge naar Valencia gaan zoodra ge wilt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zullen de heeren blij zijn, als ik zulke goede berichten breng! De twee paarden van don Alphonse staan klaar. Ik zal
+op weg gaan met een lakei van den graaf. Behalve dat het aangenaam voor mij zal zijn, om een reisgezel te hebben, maakt een
+livrei van den eersten minister den noodigen indruk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kon niet nalaten te lachen om de zotte ijdelheid <a id="d0e3533"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3533">324</a>]</span>van mijn secretaris en nochtans, misschien nog ijdeler dan hij, liet ik toe hetgeen hij wilde.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ga op reis,&#8221; zei ik, &#8220;en kom spoedig terug, want ik heb nog iets anders voor je te doen. Ik wil je n.l. naar Asturi&euml; zenden,
+om geld aan mijn moeder te brengen. Eenigen tijd geleden reeds had ze honderd pistolen van mij moeten ontvangen en je moet
+haar die persoonlijk ter hand stellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het spijt mij, dat ik u niet aan die zaak heb helpen herinneren, maar wees gerust; over zes weken of eerder ben ik terug
+en ik zal u dan verslag doen van mijn zendingen. Ik zal de heeren de Leyva hebben gesproken, uw kasteel en Ovi&eacute;do hebben bezocht,
+aan welke stad ik niet kan denken, na de onaangename behandeling, die wij er hebben ondervonden, zonder driekwart van de bewoners
+naar den duivel te wenschen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hierna gaf ik Scipio honderd pistolen voor mijn moeder en honderd voor hem zelf, opdat het hem op reis aan niets zou ontbreken.
+
+</p>
+<p>Eenige dagen na zijn vertrek liet de minister ons stuk drukken, dat zoodra het publiek werd, het onderwerp uitmaakte van alle
+gesprekken te Madrid. Het volk, vriend van alles wat nieuw is, was zeer ingenomen met dit geschrift. De uitputting van de
+financi&euml;n, die in levendige kleuren was geschilderd, zette het op tegen den hertog de Lerme.
+
+</p>
+<p>De prachtige belofte, dat de staat zou gaan bloeien, zonder de lasten der onderdanen te verzwaren, bevestigden de goede meening,
+die men reeds over den eersten minister had en deden zijn lof overal weerklinken.
+
+</p>
+<p>De minister, verheugd dat zijn doel bereikt was, n.l. het winnen van de volksgunst, wilde die nu werkelijk verdienen door
+een prijzenswaardige daad, die nuttig was voor den koning. Zij, die zich verrijkt hadden, moesten bloeden, hij verminderde
+alle salarissen, het zijne niet uitgezonderd; ook met de gratificati&euml;n werd niet meer zoo mild omgesprongen.
+<a id="d0e3547"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3547">325</a>]</span></p>
+<p>Er was nu echter weer een nieuwe memorie noodig. Bij de samenstelling daarvan gelastte hij mij, mij te verheffen boven mijn
+gewonen stijl.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik begrijp het,&#8221; zei ik, &#8220;u moet iets verhevens hebben, ik zal daarvoor zorgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop ging ik aan het werk, waarbij ik de hulp inriep van den welsprekenden geest van den aartsbisschop van Granada.
+
+</p>
+<p>Ik begon met te zeggen, dat het geld in de koninklijke schatkist met zorg moest worden bewaard en dat het alleen mocht worden
+aangewend voor de werkelijke behoeften van de monarchie, omdat het een heilig fonds was, dat moest dienen, om de vijanden
+van Spanje respect in te boezemen. Voorts betoogde ik, dat er geen geld noodig was om de onderdanen, die zich gunsten hadden
+waardig gemaakt, te onderscheiden. Immers de koning had tal van ambten en betrekkingen te <span id="d0e3556" class="corr" title="Bron: begeven">vergeven</span>.
+
+</p>
+<p>Dit stuk, dat veel langer was dan het eerste, hield mij bijna drie dagen bezig, maar gelukkig voldeed het mijn meester, die
+mij met lof overlaadde. De plaatsen, waar de stijl het meest gezwollen was, roemde hij het hardst. Niettegenstaande zijn betuigingen
+van tevredenheid, veranderde hij nog veel in het geschrift, dat bij den koning en het hof in zeer goede aarde viel. In de
+stad juichte men het eveneens toe; men vleide zich, dat de monarchie haar ouden luister zou hernemen onder zulk een minister.
+
+</p>
+<p>Mijn meester, die zooveel eer inoogstte, wilde ook mij van de vruchten doen plukken en liet mij vijfhonderd kronen betalen.
+Dat scheen mij een zeer behoorlijke belooning van mijn werk en ze was mij te aangenamer, omdat ze niet op slechte wijze was
+verkregen, al had ik haar dan ook gemakkelijk genoeg verdiend.
+
+
+
+<a id="d0e3563"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3563">326</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3564" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Door welk toeval, op welke plaats en in welken toestand Gil Blas zijn vriend Fabricius terugvond en van het onderhoud, dat
+zij samen hadden.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/n.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">N</span>iets was den minister aangenamer, dan te vernemen, wat men in Madrid van het ministerie dacht. Alle dagen vroeg hij mij, wat
+men van hem zei. Hij had zelfs spionnen, die voor geld hem verslag gaven van al wat er in de stad gebeurde. Zij brachten hem
+tot het minste gesprek over, dat zij hadden gehoord en daar hij hen beval oprecht te zijn, leed zijn eigenliefde er dikwijls
+door, want het volk heeft een tong, die niets eerbiedigt.
+
+</p>
+<p>Daar ik bemerkte, dat de graaf zeer op dergelijke rapporten was gesteld, ging ik er &#8217;s avonds op uit, bezocht openbare plaatsen
+en mengde mij in het gesprek. Werd er over de regeering gesproken, dan luisterde ik scherp toe en maakte den minister deelgenoot
+van hetgeen ik had vernomen. Echter zorgde ik er wel voor, dat ik hem niets overbracht, wat niet in zijn voordeel was. Het
+scheen mij toe, dat hij op deze wijze moest worden behandeld.
+
+</p>
+<p>Op een dag, dat ik terugkwam van een dier plaatsen, ging ik langs een hospitaal. Ik kreeg lust naar binnen te gaan en doorliep
+twee of drie zalen, die vol lagen met zieken.
+
+</p>
+<p>Onder de ongelukkigen, die ik niet zonder medelijden aanschouwde, was er een, die mijn aandacht trok; ik meende in hem Fabricius
+te herkennen, mijn ouden kameraad. Om hem meer van nabij te zien, naderde ik zijn bed en ik kon er niet aan twijfelen, het
+was de dichter <a id="d0e3577"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3577">327</a>]</span>Nunez. Eenige oogenblikken keek ik naar hem zonder iets te zeggen. Van zijn kant herkende hij mij ook. Eindelijk verbrak ik
+het stilzwijgen: &#8220;Mijn oogen bedriegen mij dus niet; is het werkelijk Fabricius, dien ik hier zie?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hij is het zelf,&#8221; antwoordde hij koel, &#8220;en je moet je daarover niet verwonderen. Sedert ik je verlaten heb, heb ik steeds
+hetzelfde auteursvak beoefend. Ik heb romans en comedies gemaakt, alle soorten geestelijken arbeid verricht. Ik heb mijn weg
+afgelegd; ik ben in het hospitaal.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik kon mij niet weerhouden te glimlachen om zijn woorden en meer nog om den ernstigen toon, waarop hij ze uitsprak.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel,&#8221; riep ik, &#8220;heeft je muze je naar deze plaats geleid! Dan heeft ze je een slechten dienst bewezen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Je ziet het,&#8221; antwoordde hij, &#8220;dit huis dient dikwijls als schuilplaats voor schoone geesten. Jij hebt goed gedaan, met een
+anderen weg te nemen dan ik. Maar je bent, naar het schijnt, niet meer aan het hof en de zaken zijn veranderd. Ik herinner
+me zelfs te hebben gehoord, dat je in de gevangenis waart op bevel van den koning.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Je hebt de waarheid vernomen. De aangename positie, waarin je mij verlaten hebt toen wij scheidden, werd korten tijd daarna
+gevolgd door een tegenslag van de fortuin, die mij mijn goederen en mijn vrijheid ontnam. Maar mijn vriend, je ziet mij nu
+nog in een schitterender staat, dan waarin ge mij toen hebt gezien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is niet mogelijk,&#8221; zei Nunez, &#8220;je houding is nu wijs en bescheiden, je hebt niet het ijdel en traag uiterlijk, dat de
+voorspoed gewoonlijk geeft.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;De tegenspoed heeft mij gelouterd. In die school heb ik geleerd van de rijkdommen te genieten, zonder dat ze mij bezitten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeg me dan eens wat je nu doet? Ben je intendant bij een groot heer, die zich ru&iuml;neert of bij een vermogende weduwe?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb een betere betrekking,&#8221; zei ik, &#8220;maar laat ons <a id="d0e3597"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3597">328</a>]</span>daar niet over spreken. Later zal ik je nieuwsgierigheid bevredigen. Op het oogenblik kan ik mij er toe bepalen je mee te
+deelen, dat ik in staat ben je genoegen te doen, of beter nog de rest van je dagen behoorlijk te doen slijten, mits je mij
+belooft, geen werken des geestes meer samen te stellen, noch in verzen, noch in proza. Voel je, dat je in staat bent, mij
+zulk een offer te brengen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat heb ik al aan den hemel gedaan in een doodelijke ziekte, waaraan je me nu ontsnapt ziet. Een Dominicaner heeft mij de
+po&euml;zie doen afzweren, als een vermaak, dat, zoo het al niet misdadig is, dan toch van de wijsheid afbrengt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn waarde Nunez, daar feliciteer ik je hartelijk mee. Maar pas op, dat je niet weer terugvalt.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O, daar is geen gevaar voor. Ik heb een kloek besluit genomen om de muzen te verlaten: toen je hier binnenkwam, was ik juist
+bezig aan een vers, om ze voor eeuwig vaarwel te zeggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer Fabricius, ik weet niet, of wij wel trots kunnen zijn op je eed. Je schijnt woedend verzot te zijn op die geleerde
+maagden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, neen, ik heb alle banden verbroken, die mij aan haar hechtten. Ik deed meer: ik heb een afkeer gekregen van het publiek
+en mijn haat is gerechtvaardigd. Het verdient niet, dat er auteurs zijn, die het hun werken willen offeren. Ik zou bedroefd
+zijn, indien ik iets maakte, dat het publiek beviel. Meen niet, dat het verdriet mij die woorden ingeeft; ik spreek in koelen
+bloede. Ik veracht zoowel de toejuiching, als den afkeer van het publiek, dat grillig is, heden zus denkt en morgen zoo. Wat
+zijn de dramatische dichters niet gek van ijdelheid, indien hunne stukken slagen! Welk een leven wordt er gemaakt als die
+stukken voor het eerst worden opgevoerd! Maar ze handhaven zich zelden na dien eersten indruk en worden ze twintig jaar later
+opgevoerd, dan worden ze slecht ontvangen. Het tegenwoordige geslacht beschuldigt het vorige van slechten smaak en het tegenwoordige
+zal op <a id="d0e3609"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3609">329</a>]</span>zijn beurt weer worden veroordeeld door het komende. Dat heb ik altijd opgemerkt en daaruit heb ik besloten, dat de schrijvers,
+die nu worden toegejuicht, moeten verwachten, dat ze in de toekomst zullen worden uitgefloten. Zoo gaat het ook met romans.
+De roem van een werk is niet anders dan een hersenschim, een illusie, een vuur van stroo, waarvan de rook weldra in de lucht
+zal verdwijnen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hoewel ik meende, dat de dichter uit Asturi&euml; alleen zoo sprak uit spijtigheid, liet ik dat niet merken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij zeer veel genoegen,&#8221; zei ik, &#8220;dat je een tegenzin in dat werk hebt gekregen en dat je radikaal bent genezen
+van je schrijverswoede, je kan er op rekenen, dat ik je dadelijk een betrekking zal geven, waarin je rijk kan worden zonder
+een groote verspilling van genie.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zooveel te beter, de geest doet me stikken en ik beschouw hem als het noodlottigste geschenk, dat de hemel den mensch had
+kunnen maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijn waarde Fabricius, wanneer je er bij blijft, de po&euml;zie te laten varen, dan zal ik je een eerlijke en winstgevende betrekking
+bezorgen. Maar in afwachting dat ik je dien dienst kan bewijzen, verzoek ik je dit kleine bewijs van mijn vriendschap te willen
+aanvaarden.&#8221; Bij die laatste woorden gaf ik hem een beurs met ongeveer zestig pistolen.
+
+</p>
+<p>&#8220;O edelmoedige vriend!&#8221; riep de zoon van den barbier Nunez, &#8220;hoe kan ik den hemel genoeg danken, dat hij je dit hospitaal
+heeft doen betreden, dat ik nu kan verlaten!&#8221;
+
+</p>
+<p>Voor ik wegging gaf ik hem mijn adres op en verzocht hem mij te komen bezoeken, zoodra zijn gezondheid dat zou toelaten.
+
+</p>
+<p>Een buitengewone verrassing toonde hij, toen ik hem zei, dat ik bij den graaf van Olivar&egrave;s woonde.
+
+</p>
+<p>&#8220;O, al te gelukkige Gil Blas!&#8221; riep hij<span id="d0e3627" class="corr" title="Bron: .">,</span> &#8220;wiens lot het is, ministers te behagen; ik verheug mij in je geluk, omdat je er een zoo goed gebruik van maakt.&#8221;
+
+
+<a id="d0e3630"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3630">330</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3631" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas komt van dag tot dag meer in de gunst bij zijn meester. Van de terugkomst van Scipio te Madrid en van het verhaal,
+dat hij Santillano van zijn reis doet.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e graaf van Olivar&egrave;s, dien ik voortaan den graaf-hertog zal noemen, omdat de koning hem in dien tijd met dezen titel vereerde,
+had het gebrek, dat hij bemind wilde worden. Zoodra hij bemerkte, dat iemand zich uit genegenheid aan hem hechtte, schonk
+hij hem zijn vriendschap. Dit had ik opgemerkt en ik zorgde ervoor het niet te verwaarloozen. Ik bepaalde mij er niet toe,
+om goed te verrichten, wat hij mij opdroeg, ik voerde zijn bevelen uit met een ijver, die hem opviel. Ik bestudeerde zijn
+smaak in alle zaken, om mij daarnaar te vormen en ik voorkwam zijn wenschen, zooveel mij dat mogelijk was.
+
+</p>
+<p>Door dit gedrag, dat bijna altijd tot het doel leidt, werd ik ongemerkt de gunsteling van mijn meester, die van zijn kant,
+daar ik hetzelfde zwak had als hij, mij voor zich won, door mij tal van bewijzen van zijn genegenheid te schenken. Al spoedig
+begon ik zijn vertrouwen te deelen met Carnero, zijn eersten secretaris.
+
+</p>
+<p>Carnero had zich van hetzelfde middel bediend als ik, om den minister te bevallen en hij was daarin zoo goed geslaagd, dat
+hij deelgenoot was van de kabinetsgeheimen. Die secretaris en ik werden dus de vertrouwelingen van den eersten minister met
+dit onderscheid, dat hij met Carnero slechts over staatszaken sprak en dat hij mij slechts onderhield over zijn particuliere
+aangelegenheden. Hij maakte om zoo te zeggen twee gescheiden departementen, <a id="d0e3642"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3642">331</a>]</span>waarover wij beiden tevreden waren. Wij leefden zonder jaloezie, maar ook zonder vriendschap voor elkaar.
+
+</p>
+<p>Toen de graaf-hertog niet meer twijfelde aan mijn gehechtheid aan hem, werd hij zeer openhartig in zijn mededeelingen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano,&#8221; zei hij op zekeren dag tot mij, &#8220;je hebt den hertog de Lerme van een macht zien genieten, die minder op dien
+van een minister dan van een onbeperkt heerscher geleek; ik ben echter nog gelukkiger dan hij het op het hoogtepunt van zijn
+macht was. Hij had twee geduchte vijanden in den hertog d&#8217;Uz&egrave;de, zijn eigen zoon en in den biechtvader van koning Filips III,
+terwijl niemand bij den koning is, die genoeg invloed bezit om mij te benadeelen. Zelfs verdenk ik er niemand in die omgeving
+van dat hij mij slecht gezind is.
+
+</p>
+<p>Het is waar, dat ik, toen ik minister werd, ervoor gezorgd heb bij den koning slechts personen te plaatsen, die door banden
+des bloeds of vriendschap aan mij verbonden zijn. Van alle groote heeren, die door hunne persoonlijke verdiensten mij een
+deel van de gunsten des konings zouden kunnen ontnemen, heb ik mij ontdaan, door hen naar gezantschappen te zenden en zoo
+kan ik nu zeggen, dat er niemand is, die tekort doet aan mijn invloed.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl mijn meester zulke gesprekken met mij hield, naderde de tijd, dat Scipio van zijn reis terug moest keeren.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb u geen lang verhaal te doen,&#8221; zei hij bij zijn terugkomst. &#8220;Het deed den heeren de Leyva een zeer groot genoegen te
+vernemen, welke ontvangst de koning u bereidde, toen hij u herkende en de wijze, waarop de graaf van Olivar&egrave;s van uw diensten
+gebruik maakt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier viel ik Scipio in de rede: &#8220;Mijn vriend, je had hun nog veel grooter genoegen kunnen doen, indien je had kunnen zeggen
+op welken goeden voet ik nu met mijn meester ben. Sinds je vertrek heb ik groote vorderingen in zijn gunst gemaakt.&#8221;
+<a id="d0e3656"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3656">332</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Den hemel zij dank, mijn waarde meester. Ik heb een voorgevoel, dat ons een schoone toekomst wacht.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar laten wij nu van onderwerp veranderen, Scipio, vertel nu van Ovi&eacute;do. Je bent in Asturi&euml; geweest. Hoe heb je mijn moeder
+gevonden?&#8221;
+
+</p>
+<p>Zijn gezicht nam een treurige uitdrukking aan en hij zei: &#8220;O mijnheer, ik heb u in dat opzicht slechts treurig nieuws te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O hemel! Mijn moeder is zeker dood?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Helaas ja, zes maanden geleden is zij gestorven en ook uw oom Gil Perez is overleden.&#8221; De dood van mijn moeder deed mij smartelijk
+aan, hoewel ik in mijn jeugd nooit die bewijzen van teederheid van haar had ontvangen, waaraan kinderen zoo groote behoefte
+hebben. Ook mijn goeden oom, die zooveel zorg voor mijn opvoeding had gedragen, betreurde ik.
+
+
+
+<a id="d0e3667"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3667">333</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3668" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Hoe en aan wien de graaf-hertog zijn eenige dochter ten huwelijk gaf en van de slechte gevolgen van dat huwelijk.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>einig tijd na den terugkeer van Scipio verviel de graaf-hertog in een gepeins, dat hem wel acht dagen bezighield. Eerst dacht
+ik, dat hij weer een of ander groot staatsstuk voorbereidde, maar spoedig bleek het zijn familie te zijn, die zijn gedachten
+in beslag nam.
+
+</p>
+<p>&#8220;Gil Blas,&#8221; zei hij op een namiddag, &#8220;je moet gemerkt hebben, dat ik den laatsten tijd zeer afgetrokken ben geweest. Ik ben
+dan ook vervuld van een zaak, waarvan de rust van mijn leven afhangt en zal je die in vertrouwen meedeelen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Dona Maria, mijn dochter, is huwbaar en er doen zich veel heeren voor, die om haar hand dingen. De graaf van Niebles, oudste
+zoon van den hertog van M&eacute;dina Sidonia, hoofd van het huis de Gusman, en don Louis de Haro, oudste zoon van den markies van
+Corpio, en van mijn oudste zuster, schijnen twee pretendenten die het meest in aanmerking komen. De laatste vooral heeft zooveel
+verdiensten boven zijn medeminnaars, dat het geheele hof er niet aan twijfelt of ik zal hem tot schoonzoon kiezen. Zonder
+redenen op te geven, die mij daartoe nopen, moet ik u echter zeggen, dat ik de voorkeur geef aan don Ramire de Nunez de Gusman,
+markies van Toral. Aan de kinderen, die uit dat huwelijk zullen worden geboren en die den naam graaf van Olivar&egrave;s aan den
+hunnen kunnen toevoegen, zal ik mijn goederen nalaten. Wat zegt ge daarvan Santillano?&#8221;
+<a id="d0e3679"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3679">334</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Natuurlijk zult u zelf het best daarin beslissen,&#8221; antwoordde ik. &#8220;Maar, indien het mij geoorloofd is een opmerking te maken,
+zou de hertog de M&eacute;dina Sidonia niet ontevreden zijn over die beslissing?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Laat hij ontevreden zijn zooveel hij wil, ik zal mij daar weinig om bekommeren,&#8221; antwoordde de minister. &#8220;Het spijt mij nog
+meer voor de markiezin van Corpio. Maar hoe het ook zij, ik wil mijn zin volgen en don Ramire zal mijn dochter hebben, dat
+is beslist.&#8221;
+
+</p>
+<p>Nadat de graaf-hertog mij dit besluit had meegedeeld, gaf hij weer een nieuw blijk van zeldzame politiek. Hij bood den koning
+een verzoekschrift aan, om hem en ook de koningin te verzoeken zijn dochter uit te huwelijken. Hij gaf een beschrijving van
+de verschillende heeren, die aanzoek hadden gedaan; de keuze liet hij geheel aan het koninklijk echtpaar over, maar hij liet,
+sprekende van den markies van Toral, niet na te kennen te geven, dat deze hem het meest aangenaam zou zijn. De koning, die
+een blinde ingenomenheid voor zijn minister had, gaf hem dit antwoord:
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geloof, dat don Ramire de Nunez dona Maria waardig is. Kies echter zelf wien ge wilt, bij voorbaat kan ik u verzekeren,
+dat uw besluit mij naar genoegen zal zijn. De Koning.&#8221;
+
+</p>
+<p>De minister was niet weinig verheugd met dit antwoord en het latende voorkomen als een bevel van den vorst, haastte hij zijn
+dochter uit te huwelijken aan den markies de Toral. Dit huwelijk verbitterde de markiezin van Corpio en hare familieleden.
+Maar men kon niets daaraan veranderen en de bruiloft werd met allerlei feesten gevierd. Men zei, dat de geheele familie de
+keuze toejuichte, maar de ontevredenen werden weldra gewroken op een voor den graaf-hertog zeer wreede wijze. Dona Maria beviel
+na tien maanden van een meisje, dat bij de geboorte stierf en zij zelve volgde haar kind een paar dagen later.
+
+</p>
+<p>Welk een verlies voor een vader, die om zoo te zeggen <a id="d0e3692"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3692">335</a>]</span>slechts oogen had gehad voor zijn dochter. Hij was zoo gebroken, dat hij zich eenige dagen opsloot en niemand zien wilde dan
+mij, daar ik mij richtte naar zijn verdriet. Nieuwe tranen vergoot ik in die dagen bij de gedachte aan Antonia. De overeenkomst
+van omstandigheden, waaronder de markiezin de Toral was gestorven, <span id="d0e3694" class="corr" title="Bron: openden">opende</span> mijn wond weer, die nog niet was gesloten.
+
+</p>
+<p>Voor den minister was het een troost, dat hij een vertrouweling had, die zoo gevoelig scheen voor zijn verdriet. Op een van
+die dagen betuigde hij me dat. &#8220;O, Excellentie<span id="d0e3699" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; antwoordde ik, &#8220;ondankbaar en onnatuurlijk hard zou ik moeten zijn, indien ik niet in uw smart deelde.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e3702"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3702">336</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3703" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas ontmoet bij toeval den dichter Nunez, die hem meedeelt, dat hij een treurspel heeft gemaakt, dat opgevoerd zal worden
+in den koninklijken schouwburg. Van de mislukking van dit stuk en van het geluk, waardoor het werd gevolgd.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e minister begon zich te troosten en daar ik tengevolge daarvan ook beter van humeur werd, ging ik &#8217;s avonds weer uit. Op
+een rijtoer ontmoette ik den dichter uit Asturi&euml;, dien ik nog niet gezien had na zijn vertrek uit het hospitaal. Hij was zeer
+net gekleed; ik liet hem roepen en bij mij instappen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer Nunez,&#8221; zei ik, &#8220;het is gelukkig voor mij, dat ik u bij toeval ontmoet, anders zou ik niet het genoegen hebben gehad
+u....&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Geen verwijten, Santillano,&#8221; viel hij mij in de rede, &#8220;ik zal je eerlijk bekennen, dat ik je niet heb willen bezoeken en
+ik zal je zeggen, wat daarvan de reden is. Jij hadt mij een goede betrekking beloofd, mits ik de po&euml;zie wilde afzweren en
+ik heb nu een even goede gevonden, onder voorwaarde, dat ik verzen zal maken. Ik heb de laatste aangenomen, omdat ze het best
+past bij mijn karakter. Door tusschenkomst van een mijner vrienden ben ik geplaatst bij don Bertrand Gomes del Ribero, schatmeester
+van den koning. Don Bertrand, die iemand met gevoel voor het schoone in zijn dienst wilde hebben, heeft mij uitgekozen uit
+vijf of zes andere schrijvers, die zich bij hem aanmeldden voor het ambt van secretaris.&#8221;
+<a id="d0e3714"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3714">337</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Dat doet mij genoegen,&#8221; zei ik, &#8220;want die don Bertrand is, naar het schijnt, zeer rijk.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat rijk! Men zegt dat hij zijn eigen rijkdommen niet kent! Hoe het zij, ik zal je zeggen, waarin het werk bestaat, dat ik
+bij hem heb te doen. Daar hij galant is en wil doorgaan voor een geestig man, is hij in correspondentie met verschillende
+kunstminnende dames en ik leen hem mijn pen voor zijn brieven. Ik schrijf aan de eene in verzen, aan de andere in proza en
+ik breng er soms de brieven zelf heen, om de veelzijdigheid van mijn talent te doen zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar ge deelt me niet mee, wat ik het liefst wilde weten. Is de betaling goed?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeer goed,&#8221; antwoordde hij. &#8220;De rijke lui zijn niet allen edelmoedig en ik ken er wel, die gierig zijn, maar don Bertrand
+behandelt mij zeer mild. Behalve tweehonderd pistolen vast salaris, ontvang ik van tijd tot tijd gratificaties en daardoor
+ben ik in staat als een heer te leven en mijn tijd aangenaam door te brengen met andere schrijvers, die als ik, vijanden zijn
+van het verdriet.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar,&#8221; vroeg ik, &#8220;heeft je meester smaak genoeg, om de schoonheid te gevoelen van een werk en om er de gebreken van op te
+merken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O neen,&#8221; antwoordde Nunez. &#8220;Hij praat er wel over, maar een kenner is hij niet. Wel is hij gewoon om zijn beweringen steeds
+op hoogen toon vol te houden en hij kan niet verdragen, dat men hem tegenspreekt. Je begrijpt dus wel, dat ik mij daar nooit
+aan waag, welke aanleiding hij er ook toe geeft, want ongerekend de minder aangename woorden, die hij mij naar het hoofd zou
+slingeren, zou hij ook in staat zijn, mij buiten de deur te zetten. Dus keur ik goed, wat hij prijst en ik veroordeel al,
+wat niet in zijn smaak valt. Hij heeft mij nu een treurspel laten schrijven, waarvoor hij mij het idee heeft aan de hand gedaan
+en als het succes heeft, heb ik aan zijn goeden raad een deel van mijn roem te danken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vroeg aan onzen dichter den titel van zijn treurspel.
+<a id="d0e3729"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3729">338</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Die luidt: &#8220;De graaf van Saldagne.&#8221; Het stuk zal over drie dagen in den koninklijken schouwburg worden opgevoerd.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatLeft" style="width: 432px"><img border="0" src="images/p336.jpg" alt="" width="432" height="615"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik hoop<span id="d0e3738" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; antwoordde ik, &#8220;dat het een goed resultaat voor je hebben zal, waaraan ik trouwens niet twijfel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik hoop het ook<span id="d0e3743" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; zei hij. &#8220;Maar niets is bedriegelijker <a id="d0e3746"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3746">339</a>]</span>dan zoo iets. De schrijver is altijd onzeker omtrent het lot van een dramatisch werk.&#8221;
+
+</p>
+<p>Op den dag van de eerste voorstelling kon ik niet naar den schouwburg gaan, omdat ik werk te doen had voor den minister. Al
+wat ik doen kon, was Scipio er heen te zenden, om althans denzelfden avond nog te weten hoe het was afgeloopen. Ik zag hem
+terugkomen met een gezicht, <span id="d0e3750" class="corr" title="Bron: die">dat</span> mij weinig goeds voorspelde.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel,&#8221; vroeg ik, &#8220;hoe is &#8220;De graaf van Saldagne&#8221; door het publiek ontvangen geworden?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeer slecht. Ik heb nooit een stuk bijgewoond, dat z&oacute;&oacute; is ontvangen en ik ben verontwaardigd over de onbeschaamdheid van
+het parterre.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En ik,&#8221; antwoordde ik, &#8220;ben woedend op Nunez, dat hij zulke dramatische gedichten maakt. Wat een dwaasheid! Moet hij het
+verstand niet hebben verloren, om het slijk, dat het publiek naar hem werpt, te verkiezen boven het gelukkige lot, dat ik
+hem wilde bereiden?&#8221;
+
+</p>
+<p>Twee dagen later zag ik den dichter bij mij binnenkomen en zeer tot mijn verwondering in de vroolijkste stemming. &#8220;Santillano!&#8221;
+riep hij, &#8220;ik kom je vertellen welk geluk ik heb gehad! Mijn fortuin is gemaakt mijn vriend, door dat nieuwe stuk. Je weet,
+dat men aan &#8220;De Graaf van Saldagne&#8221; een vreemde ontvangst heeft bereid. Alle toehoorders vonden het leelijk en juist aan die
+algemeene afkeuring heb ik het geluk van mijn leven te danken.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was zeer verwonderd den dichter Nunez op deze wijze te hooren spreken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar Fabricius, hoe is het mogelijk, dat de val van je treurspel je zulk een geluk heeft kunnen geven?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb je al gezegd, dat don Bertrand mij het idee van het stuk had ingegeven, dus vond hij het uitstekend en hij was buiten
+zichzelf, toen hij moest zien, dat het geheele publiek er anders over dacht dan hij. Hij zei me, dat zoo het stuk al niet
+voldaan had aan het publiek, het hem althans wel was bevallen en dat mij zulks voldoende moest zijn. Om mij te troosten, heeft
+hij mij een vast inkomen <a id="d0e3767"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3767">340</a>]</span>van duizend kronen uit zijn goederen geschonken. Hij heeft daarvan dadelijk bij een notaris een acte laten opmaken en het
+eerste jaar is mij vooruit betaald.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik feliciteerde Fabricius met het ongelukkige lot van den Graaf van Saldagne, omdat die zaak voor hem zoo goed was afgeloopen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is wel een felicitatie waard,&#8221; zei hij. &#8220;Er kon mij geen grooter geluk zijn overkomen dan het gefluit van het parterre.
+Indien het publiek mij gunstiger gezind was geweest en <span id="d0e3773" class="corr" title="Bron: geapplaudiseerd">geapplaudisseerd</span> had, waartoe zou dat dan hebben geleid? Tot niets. Ik zou door mijn werk een kleine som hebben verdiend. En nu ik uitgefloten
+ben, kan ik zeggen dat ik voor de rest van mijn leven binnen ben.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e3776"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3776">341</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3777" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XI</h2>
+<h2 class="normal">Santillano bezorgt een betrekking aan Scipio, die naar Nieuw Spanje reist.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>ijn secretaris keek niet zonder afgunst naar het geluk van den dichter Nunez. Wel veertien dagen lang sprak hij er mij onophoudelijk
+van. &#8220;Ik bewonder de grillen van Fortuna,&#8221; zei hij, &#8220;die een slecht schrijver met gunsten overlaadt, terwijl ze dikwijls voor
+goede niets heeft dan armoede. Ik zou wel willen, dat ze mij op een goeden dag eens gunstig was.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat zal wel gebeuren,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en misschien eerder dan je denkt. Je bent hier in haar tempel; want het huis van den
+eersten minister mag wel den tempel van Fortuna heeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8221;&#8217;t Is waar mijnheer, maar men moet geduld hebben om er op te wachten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Nog eens Scipio, wees gerust, je bent misschien op het punt om iets goeds te krijgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Werkelijk deed zich na eenige dagen een gelegenheid voor, om hem nuttig te gebruiken in den dienst van den graaf-hertog en
+ik liet die niet ongebruikt voorbijgaan.
+
+</p>
+<p>Op een ochtend had ik een gesprek met don Raimond Caporis, intendant van den eersten minister en daarbij kwamen ook diens
+inkomsten ter sprake.
+
+</p>
+<p>&#8220;Onze meester,&#8221; zei hij, &#8220;heeft zeer groote inkomsten uit al zijn ambten en bedieningen, maar die beteekenen nog niets bij
+de onmetelijke sommen, die hij trekt uit onze overzeesche bezittingen. Weet ge op welke wijze? Als de schepen van den koning
+van S&eacute;villa of Lissabon vertrekken, laat hij wijn, olie en granen inschepen, die hem <a id="d0e3796"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3796">342</a>]</span>zijn graafschap Olivar&egrave;s opbrengen. Hij betaalt geen vracht. Die koopwaren laat hij ginds voor viermaal meer geld verkoopen,
+dan ze in Spanje waard zijn. Dan laat hij daar specerijen, kleurstoffen en andere zaken inkoopen, die men in de nieuwe wereld
+bijna voor niets heeft en die zeer duur kunnen worden verkocht in Europa. Zoodoende heeft hij reeds eenige millioenen verdiend,
+zonder den koning schade te doen. Alle personen die hij voor den handel gebruikt, worden ook rijk, omdat ze behalve voor hem,
+ook voor zich zelf zaken mogen doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio, die ons gesprek aanhoorde, kon zich niet weerhouden don Raimond hier in de rede te vallen: &#8220;Mijnheer Caporis, wat
+zou ik graag tot die personen behooren! Ook heb ik er reeds lang naar verlangd om Mexico eens te zien!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Aan uw verlangen kan worden voldaan,&#8221; zei de intendant, &#8220;indien de heer de Santillano er niets tegen heeft. Hoe voorzichtig
+ik ook ben in de keuze van de personen die ik uitzend&#8212;want ik ben daarmede belast&#8212;ik zal u dadelijk op mijn register zetten,
+indien uw meester dat wil.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge zult mij een genoegen doen,&#8221; zei ik tot Raimond, &#8220;door dit bewijs van vriendschap; Scipio is iemand, van wien ik veel
+houd en hij is zeer verstandig. Hij zal de zaken behandelen op een wijze, dat men niet in het minst over hem zal hebben te
+klagen. In &eacute;&eacute;n woord: ik sta voor hem in, als voor mijzelf.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is mij voldoende,&#8221; zei Caporis. &#8220;Hij kan onmiddellijk naar S&eacute;villa gaan, waar schepen liggen, die over een maand onder
+zeil zullen gaan. Bij het vertrek zal ik hem een brief meegeven voor iemand daar, die hem de noodige instructies zal geven.
+Hij kan zelf zijn voordeel doen, zonder tekort te doen aan de belangen van den minister, die hem heilig zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio was zeer gelukkig en haastte zich te vertrekken. Ik gaf hem duizend kronen, om daarvoor in <span id="d0e3808" class="corr" title="Bron: Andalusi&euml;">Andaloesi&euml;</span> wijn en olie te koopen en daarmee zaken te doen. Hoe <a id="d0e3811"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3811">343</a>]</span>verheugd hij ook was een reis te ondernemen, die hem zoo groot voordeel zou opleveren, was hij toch bedroefd toen hij afscheid
+van mij nam en ook ik zag hem niet zonder leedwezen vertrekken.
+
+
+
+<a id="d0e3813"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3813">344</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3814" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XII</h2>
+<h2 class="normal">Don Alphonse de Leyva komt te Madrid. Beweegreden van zijn reis. Van het verdriet van Gil Blas en de vreugde, die er op volgde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/k.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/k.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">K</span>orten tijd na het vertrek van Scipio, kwam een page van den minister mij een briefje brengen, dat deze woorden inhield: &#8220;Indien
+de heer de Santillano zich de moeite wil geven, om naar het beeld van den heiligen Gabri&euml;l te gaan in de <span id="d0e3821" class="corr" title="Bron: Toledo-straat">Tol&eacute;do-straat</span>, dan zal hij er een van zijn beste vrienden vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wie kan die vriend zijn, die zijn naam niet noemt?&#8221; zei ik tot mijzelf. &#8220;Hij heeft mij zeker een verrassing willen bereiden.&#8221;
+Dadelijk ging ik naar de aangewezen plaats en was niet weinig verwonderd, daar don Alphonse de Leyva te vinden.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zie ik, u hier, mijnheer!&#8221; riep ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, mijn waarde Gil Blas, niemand anders.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En wat voert u hier naar Madrid?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zal het u zeggen en de reden zal u niet verheugen. Men heeft mij de betrekking van gouverneur van Valencia ontnomen en
+de eerste minister heeft mij aan het hof ontboden om rekenschap te geven van mijn gedrag.&#8221;
+
+</p>
+<p>Een oogenblik bleef ik geheel verbaasd staan en vroeg daarna: &#8220;Waarvan beschuldigt men u? Ge moet iets onvoorzichtigs hebben
+gedaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik schrijf mijn ongenade toe,&#8221; antwoordde hij, &#8220;aan het bezoek, dat ik voor ongeveer drie weken heb gebracht aan den kardinaal-hertog
+de Lerme, die sinds een maand op zijn kasteel te Denia woont.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;O natuurlijk, daaraan zult ge zeker uw ongenade te <a id="d0e3840"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3840">345</a>]</span>wijten hebben. Zoek de reden maar niet elders en veroorloof mij te zeggen, dat ge niet met uw gewone voorzichtigheid zijt
+te rade gegaan door dat bezoek te brengen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;De fout is nu eenmaal begaan,&#8221; zei hij, &#8220;en ik zal de gevolgen daarvan moeten dragen. Ik zal mij met mijn familie op ons
+kasteel de Leyva terugtrekken en daar mijn verdere levensdagen rustig doorbrengen. Het eenige, wat mij zeer hindert is, dat
+ik verplicht ben voor een hooghartigen minister te verschijnen, die mij wel niet zeer vriendelijk zal ontvangen. Wat een vernedering
+voor een Spanjaard! Echter is &#8217;t een noodzakelijkheid; maar voor mij daaraan te onderworpen, heb ik u willen spreken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; zei ik, &#8220;laat mij begaan, vertoon u niet aan den eersten minister, voor ik iets anders omtrent die zaak heb vernomen.
+Het kwaad is misschien nog wel te verhelpen. Hoe het zij, u begrijpt, dat ik alles doen zal wat de vriendschap en dankbaarheid
+van mij eischen.&#8221; Ik bracht hem naar zijn hotel, met de belofte, dat hij zeer spoedig van mij zou hooren.
+
+</p>
+<p>Daar ik mij niet meer in de staatszaken mengde, sinds de twee welsprekende memories, zocht ik Carnero op, om hem te vragen
+of het waar was, dat men aan don Alphonse de Leyva de betrekking van gouverneur van de stad Valencia had ontnomen. Hij antwoordde
+mij van ja, maar de beweegredenen wist hij niet.
+
+</p>
+<p>Zonder aarzelen besloot ik daarop mij tot den minister te wenden, om uit zijn eigen mond te hooren, waarom hij zich te beklagen
+had over don Alphonse.
+
+</p>
+<p>Deze ongelukkige gebeurtenis had mij zoo onaangenaam getroffen, dat ik niet behoefde te veinzen, om met een bedroefd gezicht
+voor mijn meester te verschijnen. Dadelijk merkte hij het op en vroeg, wat mij hinderde. &#8220;Excellentie,&#8221; antwoordde ik, &#8220;al
+wilde ik nog zoo gaarne, ik zou u mijn verdriet niet kunnen verbergen. Men heeft mij zooeven meegedeeld, dat don Alphonse
+de Leyva geen <a id="d0e3852"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3852">346</a>]</span>gouverneur meer is van Valencia en het zou moeilijk zijn mij een tijding te brengen, die mij meer verdriet zou kunnen veroorzaken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zeg je, Gil Blas?&#8221; riep de minister. &#8220;Welk belang kan jij stellen in Alphonse de Leyva en zijn gouverneursbetrekking?&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop vertelde ik hem uitvoerig van de verplichtingen, die ik aan de heeren de Leyva had en hoe ik van den hertog de Lerme
+voor don Alphonse de betrekking van gouverneur had verkregen.
+
+</p>
+<p>De minister had mij met veel welwillendheid aangehoord en zei: &#8220;Troost je, mijn vriend, ik wist niets van wat ik nu heb gehoord
+en dacht, dat don Alphonse de Leyva een werktuig was van den hertog de Lerme. Zeg het zelf: was dat bezoek niet verdacht?
+Maar &#8217;t is best mogelijk, dat hij hiermee geen andere bedoelingen heeft gehad en dat het slechts een beleefdheidsvisite was
+uit dankbaarheid. Het spijt mij nu, dat ik dien man zijn betrekking heb ontnomen, die hij aan jou te danken had. Maar heb
+ik je werk op deze wijze ongedaan gemaakt, ik kan het herstellen. Zelfs wil ik meer voor hem doen, dan de hertog de Lerme
+deed. Je vriend was slechts gouverneur van de stad Valencia, ik zal hem onderkoning van Aragon maken. Ik veroorloof je hem
+dit mee te deelen en je kunt hem verzoeken den eed te komen afleggen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik dat hoorde, was ik zoo blij, dat ik mij <span id="d0e3862" class="corr" title="Bron: nieteens">niet eens</span> behoorlijk kon uitdrukken, om mijn meester te bedanken. Daar hij echter uit mijn onsamenhangende woorden kon afleiden, dat
+don Alphonse in Madrid was, vroeg hij mij hem dienzelfden dag nog aan hem voor te stellen.
+
+</p>
+<p>Dadelijk begaf ik mij naar het hotel van mijn vriend, die eerst niet kon gelooven, wat ik hem meedeelde.
+
+</p>
+<p>De minister ontving hem zeer beleefd. &#8220;Don Alphonse,&#8221; zei hij, &#8220;ge hebt u zoo onderscheiden in uw betrekking als gouverneur
+van Valencia, dat de koning u waardig heeft bevonden, een hoogere plaats te bekleeden en u heeft benoemd tot onderkoning van
+Aragon. Ook wat uw geboorte <a id="d0e3869"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3869">347</a>]</span>betreft, kan de adel van Aragon geen bezwaar maken tegen uw aanstelling.&#8221;
+
+</p>
+<p>De minister noemde mijn naam niet en het publiek kwam niet te weten, welk aandeel ik in deze zaak had. Zoo werden onaangename
+praatjes voorkomen.
+
+</p>
+<p>Don C&eacute;sar en S&eacute;raphine werden door een expres-bode in kennis gesteld van dit gelukkig feit en kwamen dadelijk over. Men overlaadde
+mij met dankbetuigingen en na eenige dagen deed don Alphonse zijn luisterrijken intocht in Saragossa. De inwoners van Aragon
+gaven door hun gejuich te kennen, dat ze zeer waren ingenomen met den vice-koning, dien ik hun had gegeven.
+
+
+
+<a id="d0e3875"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3875">348</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3876" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas ontmoet bij den koning don Gaston de Collogos en don Andr&eacute; de Tord&eacute;sillas; waar zij alle drie heengingen. Einde van
+de geschiedenis van don Gaston en van dona Helena de Galisteo. Welken dienst Santillano aan Tord&eacute;sillas bewees.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>eldra had ik nog een andere gelegenheid, om mijn invloed aan te wenden ten bate van een vriend en ik moet dat vermelden, om
+mijn lezers te doen zien, dat ik niet meer dezelfde Gil Blas was, die, onder het vorige ministerie, de gunsten van het hof
+verkocht.
+
+</p>
+<p>In een anti-chambre van het paleis zag ik op een zekeren dag onder de menigte don Gaston de Collogos, den staatsgevangene,
+dien ik had achtergelaten in den toren van S&eacute;govia. Hij was met den slotbewaarder, don Andr&eacute; de Tord&eacute;sillas. Wij waren zeer
+verwonderd elkaar daar te ontmoeten en hadden elkaar zooveel te vertellen, dat don Gaston ons voorstelde hem naar huis te
+vergezellen. Wij volgden hem in zijn rijtuig en zaten weldra in een prachtig gemeubileerde zaal van een mooi huis.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer Gil Blas,&#8221; zei Tord&eacute;sillas, &#8220;bij uw vertrek uit S&eacute;govia hadt ge een haat tegen het hof en ge zoudt er nooit weer
+terugkeeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat was ook werkelijk mijn plan,&#8221; antwoordde ik, &#8220;en zoolang de koning leefde ben ik niet veranderd in dat opzicht, maar
+toen ik wist, dat de prins op den troon was, wilde ik zien of deze mij nog herkende. Dat deed hij en ik had het geluk gunstig
+te worden ontvangen; hij heeft mij bij den eersten minister aanbevolen, die vriendschap voor mij heeft opgevat en bij wien
+ik een beter leven <a id="d0e3889"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3889">349</a>]</span>heb, dan ik ooit had bij den hertog de Lerme. En gij, don Andr&eacute;, zijt ge nog altijd de bewaarder van den toren van S&eacute;govia?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, de graaf-hertog heeft een ander in mijn plaats gesteld. Hij meende, dat ik een aanhanger was van zijn voorganger.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En mij,&#8221; zei daarop don Gaston, &#8220;heeft hij in vrijheid gesteld om een tegenovergestelde reden. Zoodra wist niet de eerste
+minister, dat ik was opgesloten op bevel van den hertog de Lerme, of hij stelde mij in vrijheid. En thans, mijnheer Gil Blas,
+zal ik u vertellen, wat er na dien tijd met mij gebeurd is.
+
+</p>
+<p>Het eerste wat ik deed, nadat ik don Andr&eacute; hartelijk had dank gezegd voor hetgeen hij tijdens mijn gevangenschap voor mij
+had gedaan, was mij naar Madrid te begeven. Ik presenteerde mij bij den eersten minister, die mij zei: &#8220;Vrees niet, dat het
+ongeluk, dat u overkomen is, eenige schade heeft toegebracht aan uw naam. Ge zijt geheel gerechtvaardigd. Van uw onschuld
+ben ik temeer overtuigd, omdat de markies de Vilar&eacute;al, van wien men u verdacht de medeplichtige te zijn, onschuldig is gebleken.
+Hoewel Portugees en zelfs verwant aan den hertog van Braganza, is hij minder op diens hand, dan op die van den koning. Om
+het onrecht te herstellen, dat u is aangedaan, geeft de koning u een plaats als luitenant bij zijn garde.&#8221; Gaarne nam ik die
+aanstelling aan, maar ik verzocht den minister, voor ik in dienst trad, naar Coria te mogen gaan, om dona El&eacute;onor de Laxarilla,
+mijn tante, te bezoeken. De minister stond mij een maand verlof toe en ik vertrok, vergezeld van een enkelen lakei.
+
+</p>
+<p>Wij hadden reeds Colm&eacute;nar gepasseerd en bevonden ons op een weg tusschen de bergen, toen wij een ruiter zagen, die zich dapper
+verdedigde tegen drie man, die hem samen aanvielen. Ik aarzelde geen oogenblik om hem ter hulp te snellen en stelde mij aan
+zijn zijde. Ik merkte, dat onze vijanden gemaskerd waren en dat wij te doen hadden met eerste vechtersbazen. Niettegenstaande
+hun kracht <a id="d0e3899"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3899">350</a>]</span>en hun behendigheid bleven wij overwinnaars; ik doorstak een van de drie, hij viel van zijn paard en de twee anderen vluchtten
+dadelijk. Het is waar, dat de overwinning welke wij behaalden, weinig minder noodlottig was, want mijn medestrijder en ik
+waren zwaar gewond. Maar stel u mijn verrassing voor, toen ik in den ruiter niemand anders herkende dan Combados, den echtgenoot
+van dona H&eacute;l&eacute;na. Hij was niet minder verwonderd dan ik. &#8220;Ha! don Gaston!&#8221; riep hij, &#8220;zijt gij het, die mij zoo edelmoedig
+hebt geholpen? Toen ge dat deedt, wist ge zeker niet, dat het de man was, die u uw geliefde heeft ontroofd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wist het werkelijk niet,&#8221; antwoordde ik hem. &#8220;Maar indien ik het geweten had, gelooft ge dan, dat ik zou geaarzeld hebben?
+Oordeelt ge zoo slecht over mij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;ik heb een betere gedachte van u en indien ik sterf aan de wonden, die ik ontvangen heb dan
+hoop ik, dat de uwe u niet zullen verhinderen, om te profiteeren van mijn dood.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Combados,&#8221; zeide ik, &#8220;hoewel ik dona H&eacute;l&eacute;na nog niet heb vergeten, wil ik haar niet bezitten ten koste van uw leven. Het
+verheugt mij er toe te hebben bijgedragen u te redden, omdat ik daardoor een daad heb verricht, die uw echtgenoot genoegen
+zal doen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Terwijl wij spraken, was mijn lakei den ruiter genaderd, die op den grond lag, hij nam hem het masker af en liet ons een gelaat
+zien, dat Combados dadelijk herkende. &#8221;&#8217;t Is Caprara, die slechte neef, die uit spijt, dat hem een rijke erfenis ontgaan is,
+die hij mij onrechtvaardig betwist, reeds lang het voornemen koesterde mij te vermoorden en dezen dag daarvoor had uitgekozen.
+Maar de hemel heeft gewild, dat hij zelf het slachtoffer zou worden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Intusschen stroomde het bloed uit onze wonden en wij verzwakten zoo, dat het ons groote moeite kostte het dorp Villar&eacute;jo te
+bereiken. In het logement daar lieten wij dadelijk een chirurgijn komen. Hij onderzocht onze wonden, die hij zeer gevaarlijk
+vond. Hij verbond ons en toen hij den volgenden morgen het verband had afgenomen, <a id="d0e3911"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3911">351</a>]</span>zei hij, dat die van don Blas doodelijk waren. Over de mijne oordeelde hij gunstiger. En het bleek, dat hij niet verkeerd
+had gezien.
+
+</p>
+<p>Combados, ziende, dat hij ten doode was opgeschreven, dacht aan niets anders dan zich daarop voor te bereiden. Hij zond een
+bode naar zijn vrouw, om haar te berichten, wat er was gebeurd en in welken treurigen toestand hij zich bevond.
+
+</p>
+<p>Dona H&eacute;lena was weldra te Villar&eacute;jo. Combados sprak tot haar in mijn tegenwoordigheid: &#8220;Ge komt nog vroeg genoeg, om afscheid
+van mij te nemen. Ik ga sterven en beschouw mijn dood als een straf van den hemel, omdat ik u door bedrog aan don Gaston heb
+ontnomen. Daarover beklaag ik mij niet. Zelfs spoor ik u aan hem uw hart te schenken, dat ik hem ontnomen heb.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dona Helena antwoordde slechts met tranen en waarlijk, dat was het beste antwoord, dat zij kon geven.
+
+</p>
+<p>Het gebeurde, zooals de chirurgijn had voorspeld. Binnen drie dagen stierf Combados en mijn wonden begonnen te beteren. De
+jonge weduwe liet het lijk naar Coria brengen, waar het met allen luister werd ter aarde besteld.
+
+</p>
+<p>Zoodra ik kon, vertrok ik naar Coria. Mijn tante, dona <span id="d0e3923" class="corr" title="Bron: Eleonor">El&eacute;onor</span> en don George besloten, dat wij zoo gauw mogelijk zouden trouwen uit vrees, dat het lot ons misschien door nieuwe tegenspoeden
+weder zou scheiden. Het huwelijk werd in allen eenvoud voltrokken, met het oog op den dood van Combados.
+
+</p>
+<p>Weinige dagen later kwam ik te Madrid met dona Helena aan. Daar de tijd van mijn verlof was overschreden, vreesde ik, dat
+de minister mijn luitenants-plaats aan een ander zou hebben gegeven. Maar hij had daarover nog niet beschikt en was zoo goed
+om mijn verontschuldigingen over mijn wegblijven aan te nemen.
+
+</p>
+<p><span id="d0e3929" class="corr" title="Bron: Cogollos">Collogos</span> betuigde mij verder nog, dat hij zeer gelukkig was met zijn positie. Don Andr&eacute; daarentegen beklaagde zich, dat hij zijn betrekking
+had verloren en geen vrienden bezat, die hem een andere konden verschaffen.
+<a id="d0e3932"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3932">352</a>]</span></p>
+<p>Glimlachend viel ik hem in de rede, dat ik misschien wel iets voor hem kon doen.
+
+</p>
+<p>Tijdens ons gesprek kwam dona H&eacute;lena binnen, wier bekoorlijke verschijning geheel beantwoordde aan het beeld, dat ik mij daarvan
+had gevormd. Wij wisselden wederzijds eenige complimenten en ik vertrok, nadat ik het adres van Tord&eacute;sillas gevraagd en hem
+beloofd had, dat hij binnen acht dagen van mij zou hooren.
+
+</p>
+<p>Een paar dagen later stelde de minister mij in de gelegenheid den slotbewaarder te helpen. &#8220;Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;de betrekking
+van gouverneur van de koninklijke gevangenis te Valladolid is vacant en ik heb wel lust u die te geven, ze brengt meer dan
+driehonderd pistolen in het jaar op.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En al zou ze ook tienduizend geven, dan nog zou ik een betrekking weigeren, die mij van u verwijdert,&#8221; zei ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar,&#8221; merkte de minister op, &#8221;&#8217;t is volstrekt niet noodig Madrid te verlaten, ge kunt van tijd tot tijd de gevangenis te
+Valladolid eens gaan bezoeken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik wil die betrekking niet, tenzij u mij toestaat daarvan afstand te doen aan een braven edelman, don Andr&eacute; de Tord&eacute;sillas,
+die vroeger torenbewaarder is geweest te S&eacute;govia en mij tijdens mijn gevangenschap zeer goed heeft behandeld.&#8221;
+
+</p>
+<p>Lachend zei de minister: &#8220;Ik geloof, Gil Blas, dat je een gouverneur van een koninklijke gevangenis benoemen wil, zooals je
+een onderkoning <span id="d0e3947" class="corr" title="Bron: heb">hebt</span> benoemd. Welnu, mijn vriend, het is goed! Ik sta je de vacante plaats voor Tord&eacute;sillas toe. Maar zeg mij eens eerlijk, welk
+voordeel hebt ge daarvan? Want je zal toch wel niet zoo dwaas zijn om je invloed voor niets te gebruiken?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Moet men zijn schulden niet betalen, Excellentie? Don Andr&eacute; heeft mij zooveel genoegen gedaan als hij kon, toen ik zijn gevangene
+was.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Je bent wel belangeloos geworden, Santillano. Het schijnt mij toe, dat je het onder mijn voorganger minder was.&#8221;
+<a id="d0e3954"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3954">353</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Dat stem ik u toe, Excellentie. De slechte voorbeelden bederven de zeden. Alles werd toen verkocht en ik voegde mij naar
+dat gebruik en daar nu alles gegeven wordt, heb ik mijn onomkoopbaarheid teruggekregen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Andr&eacute; de Tord&eacute;sillas werd dus gouverneur van de koninklijke gevangenis te Valladolid en vertrok weldra naar die stad,
+even voldaan over zijn nieuwe betrekking als ik het was, dat ik mij gekweten had van de schuld, die ik aan hem had.
+
+
+
+<a id="d0e3959"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3959">354</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e3960" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIV</h2>
+<h2 class="normal">Santillano gaat naar den dichter Nunez. Welke personen hij er vond en welke gesprekken er werden gehouden.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>p een zekeren namiddag kreeg ik lust mijn vriend den dichter uit Asturi&euml; eens te gaan bezoeken, nieuwsgierig om te weten hoe
+zijn woning ingericht was.
+
+</p>
+<p>Ik begaf mij naar het huis van don Bertrand Gomez del Ribero en vroeg daar naar Nunez. Men antwoordde, dat hij daar niet meer
+woonde, maar wees mij een naburig huis aan, waarin hij zijn intrek had genomen.
+
+</p>
+<p>In een zaal, waarin ik verder geen meubelen zag, vond ik mijn vriend Fabricius nog aan tafel, met vijf of zes confraters,
+die hij dien dag onthaalde. Zij waren aan het eind van hun maaltijd en dus aan het disputeeren. Toen ik binnenkwam was het
+opeens stil. Nunez stond met een gewichtig gezicht op om mij te ontvangen en riep: &#8220;Mijne heeren, daar is de heer de Santillano,
+die mij met een van zijn bezoeken komt vereeren; bewijst met mij hulde aan den vertrouweling van den eersten minister!&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij die woorden stonden alle gasten op om mij te begroeten en door de woorden van den gastheer waren ze zeer beleefd. Hoewel
+ik niet de minste behoefte aan iets had, moest ik mij aan tafel zetten en een dronk beantwoorden, die ze op mij uitbrachten.
+
+</p>
+<p>Daar het scheen, dat mijn tegenwoordigheid hen verhinderde om vrijuit te spreken zei ik: &#8221;<span id="d0e3975" class="corr" title="Bron: het">Het</span> schijnt mij, dat ik uw onderhoud heb gestoord, heeren, wees zoo goed en zet het gesprek voort, of ik ga heen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Die heeren,&#8221; zei Fabricius daarop, &#8220;spraken van de Iphigenia van Euripides. De heer Melchior de Vill&eacute;gas, die <a id="d0e3980"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3980">355</a>]</span>een geleerde van den eersten rang is, vroeg aan don Jacinte de Romerate, wat hem het meest interesseerde in dit treurspel.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja,&#8221; zei don Jacinte, &#8220;en ik heb hem geantwoord: het gevaar, waarin Iphigenia zich bevond.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En ik,&#8221; riep de ander, &#8220;heb hem geantwoord, dat niet het gevaar het belangrijkste was!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat was het dan?&#8221; werd er geroepen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het was de wind,&#8221; antwoordde Melchior de Vill&eacute;gas.
+
+</p>
+<p>Het geheele gezelschap barstte in lachen uit om dit antwoord, ik vatte dit ook niet als ernst op en dacht, dat Melchior het
+alleen maar gegeven had om de conversatie aan den gang te houden. Maar ik kende dien geleerde niet, het was een man, die geen
+scherts verstond. Op bedaarden toon zei hij:
+
+</p>
+<p>&#8220;Lacht zooveel ge wilt heeren. Ik houd vol, dat het de wind is, die de belangstelling verdient en niet het gevaar van Iphigenia.
+Stelt u voor een talrijk leger, dat verzameld is om Troje te gaan belegeren! Verbeeldt u het ongeduld van de officieren en
+soldaten om hun voornemen uit te voeren, waarna ze terug kunnen keeren naar Griekenland, waar ze hebben achtergelaten, hetgeen
+hun het meest dierbaar is, hunne huisgoden, hunne vrouwen en kinderen. En een vervloekte wind houdt hen terug; indien hij
+niet verandert, kunnen zij de stad niet gaan belegeren. Dus is het de wind, die van het grootste belang is in het treurspel.
+Ik neem de partij van de Grieken; ik wensch slechts het vertrek van hun vloot en zie met een onverschillig oog het gevaar
+van Iphigenia aan. Haar dood is het middel om van de goden een gunstiger wind te krijgen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoodra Vill&eacute;gas had opgehouden te spreken, werd hij weer uitgelachen. Nunez en anderen begonnen daarop flauwe aardigheden
+over den wind te zeggen. Maar de geleerde heer, die hen met een kalmen en trotschen blik aankeek, behandelde hen als onwetende
+en alledaagsche geesten.
+
+</p>
+<p>Ik verwachtte ieder oogenblik, dat de heeren zich nog <a id="d0e3998"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e3998">356</a>]</span>meer zouden opwinden en elkaar in het haar vliegen, wat het gewone einde is van hunne discussies, maar ik werd in mijn verwachting
+bedrogen. Ze bepaalden er zich toe elkaar eenige beleedigingen te zeggen en trokken af, nadat zij genoeg gegeten en gedronken
+hadden.
+
+</p>
+<p>Toen ik alleen met hem was, vroeg ik Fabricius, waarom hij niet meer bij den schatmeester woonde en of hij verschil van meening
+met hem had gehad.
+
+</p>
+<p>&#8220;Verschil van meening!&#8221; riep hij. &#8220;De hemel behoede mij ervoor! Ik ben met don Bertrand nooit op een beteren voet geweest.
+Hij heeft mij echter toegestaan, om op mij zelf te wonen en nu heb ik dit verblijf gehuurd, om er mijn vrienden te ontvangen
+en met hen in vrijheid te genieten, wat mij dikwijls gebeurt, want je weet, ik ben niet iemand om groote sommen aan mijn erfgenamen
+achter te willen laten en wat gelukkig voor mij is, ik kan tegenwoordig iederen dag partijen hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij genoegen, mijn waarde Nunez,&#8221; zei ik, &#8220;en ik kan niet nalaten je nogmaals geluk te wenschen met het succes van
+je laatste treurspel. De achthonderd dramatische werken van den grooten Lopez hebben hem nog geen vierde gedeelte opgebracht
+van jouw &#8216;Graaf van Saldagne&#8217;.<span id="d0e4006" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+
+
+<a id="d0e4009"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4009">357</a>]</span></p>
+</div>
+</div>
+<div class="div0" id="d0e4010">
+<h2 class="normal">Twaalfde Boek</h2><a id="d0e4013"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4013">359</a>]</span><div id="d0e4014" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk I</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas wordt door den minister naar Tol&eacute;do gezonden. Van het doel en het succes van zijn reis.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/r.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/r.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">R</span>eeds een maand lang zei mijn meester iederen dag tegen mij: &#8220;Santillano, de tijd nadert, dat je behendigheid mij van dienst
+kan zijn<span id="d0e4021" class="corr" title="Niet in bron">,</span>&#8221; en die tijd kwam maar niet. Eindelijk echter zei de minister: &#8220;Men zegt, dat er bij een troep comedianten te <span id="d0e4024" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span> een jeugdige actrice is, die opzien wekt door haar talenten: men beweert, dat zij goddelijk danst en zingt en dat ze de toeschouwers
+in verrukking brengt door haar voordracht; ook verzekert men, dat zij een schoonheid is. Een dergelijke actrice verdient aan
+het hof te verschijnen. De koning houdt van comediespel, van muziek en dans en het genoegen mag hem niet worden onthouden
+iemand te zien en te hooren van zulke zeldzame verdiensten. Ik heb dus besloten je naar Tol&eacute;do te zenden om voor je zelf te
+oordeelen, of het werkelijk zulk een bewonderenswaardige actrice is. Ik zal mij houden aan den indruk, dien je krijgt en mij
+op je smaak verlaten.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik antwoordde den minister, dat ik zijn opdracht gaarne zou vervullen en ik stelde hem voor, dat ik zou vertrekken met &eacute;&eacute;n
+lakei, die niet den uniform van den minister zou dragen, om de zaak meer geheimzinnig te behandelen, wat zeer in den geest
+viel van mijn meester.
+
+</p>
+<p>Ik ging dus op weg naar Tol&eacute;do en daar aangekomen, nam ik mijn intrek in een hotel bij het kasteel.
+
+</p>
+<p>Nauwelijks was ik afgestapt of de waard, die mij zeker voor een landedelman hield, vroeg of ik voor het groote kettergericht
+kwam, dat den volgenden dag zou plaats hebben. Ik antwoordde van ja want ik vond het beter, <a id="d0e4033"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4033">360</a>]</span>dat hij dit geloofde dan dat hij mij verdere vragen deed.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge zult dan een van de schoonste processies zien, die wij hier ooit hebben gehad,&#8221; zei hij, &#8220;er zijn, zegt men, meer dan
+honderd gevangenen, waaronder tien of meer die verbrand zullen worden.&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p358.jpg" alt="" width="513" height="366"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Werkelijk hoorde ik den volgenden morgen voor het opgaan van de zon alle klokken in de stad luiden en men liet het klokkenspel
+spelen, om het volk te waarschuwen, dat het kettergericht zou beginnen. Benieuwd om dit verschrikkelijk feest, dat ik nog
+nooit had gezien, bij te wonen, kleedde ik mij haastig aan en begaf mij naar de inquisitie. Er waren in de straten, waar de
+processie langs moest gaan verhevenheden opgesteld, waarop men voor geld kon plaats nemen. Weldra zag ik de Dominicanen, die
+voorop liepen, voorafgegaan door de banier van de heilige inquisitie. Deze goede vaders werden onmiddellijk gevolgd door de
+treurige slachtoffers, die de heilige dienst dien dag wilde straffen. Deze ongelukkigen gingen achter elkaar, <a id="d0e4043"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4043">361</a>]</span>met bloote voeten, een waskaars in de hand en ieder een geleider naast zich. Sommigen droegen een soort schoudermantel van
+geel linnen en <span id="d0e4045" class="corr" title="Niet in bron">een muts </span>in den vorm van een suikerbrood. Deze mutsen waren bedekt met vlammen en duivelsche figuren.
+
+</p>
+<p>Toen ik die ongelukkigen bekeek met een medelijden, dat ik niet wilde laten blijken, uit vrees voor een misdadiger te worden
+gehouden, herkende ik onder hen, wier hoofd zulk een muts droeg, de eerwaarde vader <span id="d0e4050" class="corr" title="Bron: Raphael">Rapha&euml;l</span> en broeder Ambrosius. Ze waren zoo dicht bij mij, dat ik mij niet kon vergissen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zie ik! De hemel, die eindelijk genoeg kreeg van hun wandaden, heeft deze booswichten dus overgeleverd aan het recht
+der inquisitie!&#8221; Ik begon te beven en had een gevoel of ik zou bezwijmen. De verbintenis, die ik had gehad met de twee schelmen,
+het avontuur te Xelva, kortom alle gelegenheden, dat ik met hen in aanraking was gekomen, kwamen plotseling voor den geest.
+Ik dankte God, dat Hij mij voor zulk een lot had behoed.
+
+</p>
+<p>Toen de ceremonie voorbij was, keerde ik naar het hotel terug, nog bevende van hetgeen ik had gezien. Maar de verschrikkelijke
+beelden moesten uit mijn geest verdwijnen; ik moest mij bezighouden met de taak, die mijn meester mij had opgedragen.
+
+</p>
+<p>Toen het uur naderde, waarop de schouwburg moest openen, begaf ik mij daarheen. Ik kreeg een plaats naast een ridder uit Alcantera,
+met wien ik weldra een gesprek had aangeknoopt.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; vroeg ik<span id="d0e4061" class="corr" title="Niet in bron">,</span> &#8220;is het een vreemdeling geoorloofd u een vraag te doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde hij zeer beleefd, &#8220;ik zal daardoor vereerd zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Men heeft mij,&#8221; hernam ik, &#8220;de comedianten van Tol&eacute;do zeer geprezen. Heeft men ongelijk gehad, door zooveel goeds van hen
+te zeggen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;hun troep is niet slecht. Er zijn zelfs zeer goede krachten bij hem aan te wijzen. U <a id="d0e4070"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4070">362</a>]</span>zult onder anderen de schoone Lucretia zien, een actrice van veertien jaar, die u zal verwonderen. &#8217;t Is niet noodig, haar
+aan te wijzen, wanneer zij op de planken zal verschijnen, ge zult haar gemakkelijk onderscheiden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Het stuk begon. Er kwamen twee actrices op de planken, die niets verzuimd hadden om zich bekoorlijk te maken, maar niettegenstaande
+alle diamanten, hield ik noch de een, noch de andere voor degene, die ik verwachtte.
+
+</p>
+<p>Eindelijk verscheen de schoone Lucretia en haar opkomst werd door het publiek begroet met een algemeen en lang handgeklap.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ah! Daar is ze!&#8221; zei ik bij mezelf. &#8220;Wat een nobel uiterlijk! Wat een gratie! Welke mooie oogen!&#8221; Werkelijk was ik ten zeerste
+over haar voldaan of liever gezegd, hare persoonlijkheid trof mij buitengewoon. Van het eerste oogenblik af, dat zij begon
+te spreken, vond ik in haar voordracht veel natuurlijkheid, geest en vuur. Gaarne stemde ik in met het publiek, dat haar luid
+toejuichte.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge ziet,&#8221; zei de heer naast mij, &#8220;dat Lucretia de lieveling is van het publiek. Wat zegt ge van haar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben verwonderd over haar gaven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge zult het nog meer zijn, wanneer ge haar hebt hooren zingen en zien dansen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Welk een geluk zich ter wille van zulk een beminnelijk schepseltje te mogen ru&iuml;neeren!&#8221; zei ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ze heeft geen bepaalden minnaar,&#8221; antwoordde hij, &#8220;en men hoort zelfs niet van intriges, ze kon die echter wel hebben, want
+ze woont bij haar tante Estella en deze is een ervaren tooneelspeelster.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij het hooren van den naam Estella viel ik mijn buurman in de rede, om hem te vragen of die dame ook een actrice was. Hij
+antwoordde mij, dat zij een van de besten was en na de beschrijving, die hij mij van haar gaf, twijfelde ik er niet aan of
+het was Laura, dezelfde Laura, van wie ik zooveel gesproken heb in mijn boek en die ik te Granada had achtergelaten.
+<a id="d0e4090"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4090">363</a>]</span></p>
+<p>Estella was dien avond niet opgetreden, maar ik hoopte toch haar in den schouwburg te vinden en begaf mij daarom na de voorstelling
+achter het tooneel.
+
+</p>
+<p>Ik vroeg naar Estella en men wees haar aan. Ze was op het oogenblik in gesprek met eenige heeren, die waarschijnlijk in haar
+meer de tante van Lucretia zagen. Hetzij uit een gril, hetzij om mij te straffen voor mijn overhaast vertrek uit Granada,
+deed ze alsof ze mij niet kende en ontving mijn beleefdheden op zulk een wijze, dat ik uit het veld was geslagen. Inplaats
+van haar lachend hare koele ontvangst te verwijten, was ik dwaas genoeg om mij kwaad te maken. Ik verwijderde mij plotseling
+en nam mij voor den volgenden dag naar Madrid terug te keeren. Om mij op Laura te wreken, wilde ik niet, dat haar nicht de
+eer zou hebben voor den koning op te treden. Daartoe had ik den minister slechts een minder vleiend portret van Lucretia te
+geven.
+
+</p>
+<p>Mijn lust om wraak te nemen was echter niet van langen duur. Den volgenden morgen kwam een jonge lakei bij mij met een briefje,
+waarin ik las:
+
+</p>
+<p>&#8220;Vergeet de wijze waarop ge gisteren in den schouwburg werdt ontvangen en laat u door brenger dezes geleiden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Dadelijk volgde ik den lakei, die mij naar een groot huis bracht, waarin Laura hare kamers had.
+
+</p>
+<p>Ik vond Laura aan haar toilet. Ze stond op, om mij te omhelzen en zei: &#8220;Mijnheer Gil Blas, ik weet wel, dat ge geen reden
+hebt over de ontvangst, die ik u gisteren heb bereid, tevreden te zijn. Een oud vriend, als gij, hadt recht om meer vriendelijkheid
+te verwachten. Om mij echter te verontschuldigen, moet ik zeggen, dat ik op dat oogenblik in het slechtste humeur van de wereld
+was. Een van die heeren had mij juist iets gezegd van mijn nicht, wier eer mij meer aan het hart ligt dan die van mijzelve.
+Gelukkig wist ik uw woning te laten vinden en zoo kon ik mijn fout herstellen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is gebeurd, mijn waarde Laura, laten wij er niet <a id="d0e4105"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4105">364</a>]</span>verder van spreken, maar elkaar liever onze avonturen vertellen, na dien ongelukkigen dag te Granada, toen de vrees mij overhaast
+deed vluchten. Ik heb u toen in groote verlegenheid achtergelaten. Hoe hebt ge u er uit kunnen redden? Dat is zeker niet zonder
+moeite gegaan? En ge hebt zeker wel al uw slimheid noodig gehad, om uw Portugeeschen minnaar tot bedaren te brengen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;In het geheel niet,&#8221; antwoordde Laura. &#8220;Weet ge niet, dat in dergelijke gevallen de mannen zoo zwak zijn, dat ze zelfs de
+vrouwen de moeite besparen om zich te rechtvaardigen! Ik hield tegenover den markies de Marialva vol, dat je mijn broer was.
+Neem mij niet kwalijk, dat ik je weer zoo familiaar aanspreek, maar ik kan mij moeilijk van die oude gewoonte losmaken. Den
+Portugees vroeg ik dadelijk of hij niet merkte, dat alles het werk was van Narcissa, die jaloersch op mij was en zich op zulk
+een wijze wilde wreken. Als een nieuw bewijs van het complot, dat men tegen mij had gesmeed, noemde ik het plotseling verdwijnen
+van mijn broer. Men had daartoe zeker eenige kunstgrepen gebruikt en het mij zoodoende onmogelijk gemaakt te bewijzen, dat
+hier alleen jaloezie en wraakzucht in het spel waren. Om kort te gaan, de markies was tevreden en de markies bleef mij beminnen
+tot hij Granada verliet, om weer naar Portugal te gaan.
+
+</p>
+<p>Nog een paar jaren bleef ik in Granada; toen ging onze troep uiteen; sommigen gingen naar <span id="d0e4111" class="corr" title="Bron: Sevilla">S&eacute;villa</span>, anderen naar Cordova en ik ging naar <span id="d0e4114" class="corr" title="Bron: Toledo">Tol&eacute;do</span>, waar ik nu sinds tien jaar woon met mijn nicht Lucretia, die je gisteren hebt zien spelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Hier kon ik niet nalaten te glimlachen. Laura zag het en vroeg naar de reden.
+
+</p>
+<p>&#8220;Kan je dat niet raden,&#8221; vroeg ik. &#8220;Je hebt broers noch zusters en &#8217;t is dus niet mogelijk, dat je de tante bent van Lucretia.
+Bovendien, wanneer ik bij mijzelf den tijd bereken, die na onze laatste scheiding is verloopen, dan komt het mij niet onmogelijk
+voor, dat gij twee&euml;n nader aan elkaar verwant zijt.&#8221;
+<a id="d0e4121"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4121">365</a>]</span></p>
+<p>De weduwe van don Antonio bloosde een weinig en zei: &#8220;Welnu, mijn vriend, ik zal je dan maar eerlijk bekennen, dat Lucretia
+de dochter is van den markies de Marialva en mij.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het publiek,&#8221; merkte ik op, &#8220;mag u wel dankbaar zijn, dat ge het zulk een cadeau hebt gegeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>Indien een sluwe lezer, die zich de samenkomsten herinnert, die ik te Granada met Laura had, toen ik secretaris was van den
+markies de Marialva, mij misschien er van mocht verdenken dien heer de eer te willen betwisten van het vaderschap van Lucretia,
+dan moet ik hem tot mijn schande doen opmerken, dat zijn vermoeden ongegrond is.
+
+</p>
+<p>Daarna vertelde ik Laura al wat er met mij was gebeurd en ik deelde haar mee, welke mijn opdracht was betreffende haar nicht.
+
+</p>
+<p>Zij toonde zich zeer ingenomen met dit plan en zei: &#8220;Als ik hier geen verbintenis had, die ik niet dadelijk kan afbreken,
+dan zou ik morgen wel reeds naar Madrid willen vertrekken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Een bevel van het hof kan die verbintenis verbreken,&#8221; zei ik. &#8220;En ik geef je de verzekering dat dit binnen acht dagen zal
+gebeuren. Ik heb er genoegen in den inwoners van Tol&eacute;do Lucretia te ontnemen. Een actrice, zooals zij, is geschapen voor het
+hof. Ze komt ons van rechtswege toe.&#8221;
+
+</p>
+<p>Juist had ik die woorden gesproken, toen Lucretia de kamer binnenkwam. Ik meende de godin Hebe te zien, zoo bekoorlijk en
+gracieus was zij. Laura deelde haar het doel van mijn bezoek mee en het jonge meisje toonde zich zeer ingenomen daarmee.
+
+</p>
+<p>Wij bleven nog eenigen tijd in gesprek en daarbij had ik gelegenheid om op te merken, dat Lucretia een buitengewoon verstandig
+meisje was.
+
+</p>
+<p>Bij het afscheid nemen van de dames, verzekerde ik haar, dat zij spoedig een bevel van het hof zou ontvangen, om zich naar
+Madrid te begeven.
+
+
+
+<a id="d0e4140"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4140">366</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4141" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk II</h2>
+<h2 class="normal">Santillano doet verslag van zijn zending aan den minister, die hem opdraagt ervoor te zorgen, dat Lucretia te Madrid zal komen.
+Van de aankomst van deze actrice en haar eerste optreden voor het hof.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/b.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/b.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">B</span>ij mijn aankomst te Madrid vond ik den minister vol ongeduld, om den uitslag van mijn reis te vernemen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Gil Blas,&#8221; vroeg hij, &#8220;heb je die actrice gezien? Is het de moeite waard, om haar aan het hof te laten verschijnen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Excellentie,&#8221; antwoordde ik, &#8220;de roem van dergelijke personen wordt gewoonlijk overdreven, maar van de jonge Lucretia kan
+niet genoeg goed worden gezegd. Zij is bewonderenswaardig, zoowel door haar talenten, als door haar schoonheid.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Is het mogelijk!&#8221; riep de minister en ik zag daarbij in zijn oogen een inwendige genoegdoening, die mij deed denken, dat
+hij mij misschien in zijn eigen belang naar Tol&eacute;do had gezonden. &#8220;Is het mogelijk, dat ze zoo mooi is, als ge zegt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wanneer u haar ziet, zult ge het mij moeten toestemmen,&#8221; antwoordde ik.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano, geef mij nu een uitvoerig verhaal van uw reis. Deel mij alles mee, wat er gebeurd is.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vertelde hem alles, ook dat Lucretia een dochter was van Laura en den markies de Marialva.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet me genoegen,&#8221; zei hij, &#8220;dat zij een dochter is van een man van stand. Dat doet mij nog meer belang in haar stellen.
+Wij moeten haar hier hebben. Maar, mijn vriend, &eacute;&eacute;n ding moet ik je op het hart drukken: <span class="letterspaced">ik</span> moet <a id="d0e4165"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4165">367</a>]</span>buiten de zaak blijven. Alles moet het werk zijn van Gil Blas de Santillano.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik zocht hierna Carnero op en zeide hem namens den minister, dat een bevel verzonden moest worden, om Estella en Lucretia,
+actrices van den schouwburg te Tol&eacute;do, in den koninklijken troep op te nemen. Toen dit stuk geschreven was, zond ik dadelijk
+denzelfden lakei, die mij op mijn reis had vergezeld, naar Estella.
+
+</p>
+<p>Acht dagen later kwamen moeder en dochter te Madrid aan, waar ze haar intrek namen in een hotel bij den koninklijken schouwburg.
+Dadelijk na haar aankomst bracht ik een bezoek aan de dames, om mijne diensten aan te bieden.
+
+</p>
+<p>Bij het eerste optreden was de schouwburg geheel vol. Men had een stuk gekozen, dat de nieuwe actrices gewoon waren geweest
+te Tol&eacute;do te spelen. Ik kan niet ontkennen, dat ik de oogenblikken v&oacute;&oacute;r het stuk begon, niet geheel op mijn gemak was. Maar
+nauwelijks hadden de twee actrices den mond geopend, of al mijn vrees was verdwenen. Lucretia nam aller harten voor zich in.
+Men bewonderde om strijd haar mooie oogen, haar zachte stem en ieder was getroffen door haar bevalligheid.
+
+</p>
+<p>De minister was dien avond ook in den schouwburg. Daar ik zeer nieuwsgierig was, om zijn indruk te vernemen, wachtte ik hem
+&#8217;s avonds in zijn kabinet op.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel Excellentie,&#8221; vroeg ik, &#8220;is u tevreden over de kleine Marialva?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zou wel zeer moeilijk te voldoen zijn,&#8221; antwoordde hij glimlachend, &#8220;indien ik het algemeen gevoelen van het publiek niet
+deelde. Ja, mijn vriend, je reis naar Tol&eacute;do is gelukkig geweest. En ik twijfel er niet aan, of de koning zal Lucretia ook
+met genoegen zien spelen.&#8221;
+
+
+
+<a id="d0e4179"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4179">368</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4180" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk III</h2>
+<h2 class="normal">Lucretia maakt grooten opgang aan het hof en speelt voor den koning, die verliefd op haar wordt. Gevolg van die liefde.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et eerste optreden van de twee nieuwe actrices werd den volgenden dag druk besproken. Ook in tegenwoordigheid van den koning
+werd de jonge Lucretia zeer geroemd. Deze deed echter of hij aan die gesprekken weinig aandacht schonk.
+
+</p>
+<p>Toen hij echter alleen was met den eersten minister, vroeg hij, wie die jonge actrice was, die men zoo prees.
+
+</p>
+<p>De minister antwoordde: &#8220;Het is een jong meisje, dat aan den schouwburg te Tol&eacute;do was verbonden. Ze heet Lucretia, wat een
+goede naam is voor iemand van haar beroep en is een kennis van Gil Blas de Santillano, die mij zooveel goeds van haar had
+verteld, dat ik het gewenscht achtte om haar in den koninklijken troep op te nemen. Bij haar eerste optreden gisterenavond
+heeft zij een zeer groot succes gehad.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij het hooren van mijn naam, had de koning een glimlach niet kunnen weerhouden. Hij herinnerde zich misschien op dat oogenblik,
+dat ik het geweest was, die hem in kennis had gebracht met Catalina en had er mogelijk een voorgevoel van, dat ik hem in deze
+aangelegenheid denzelfden dienst zou kunnen bewijzen. Hoe het zij, hij deelde den minister mee, dat hij den volgenden avond
+Lucretia wilde zien spelen en dat men haar dit zou berichten.
+
+</p>
+<p>De graaf-hertog vertelde mij, welk gesprek hij had gehad en verzocht mij de twee actrices te gaan waarschuwen.
+<a id="d0e4195"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4195">369</a>]</span></p>
+<p>Het eerst zag ik Laura en ik zei haar: &#8220;Ik kom u een groot nieuws meedeelen. De minister heeft mij belast u te zeggen, dat
+de koning morgenavond de voorstelling met zijn tegenwoordigheid zal vereeren. Ik twijfel er niet aan, of gij beiden zult al
+het mogelijke doen, om u die eer waardig te doen zijn. Wanneer ik u een raad mag geven, dan zou het deze zijn, om een stuk
+te kiezen, waarin veel zang en dans voorkomen, <span id="d0e4198" class="corr" title="Bron: omdat">opdat</span> de koning alle talenten bewonderen kan, die Lucretia bezit.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wij zullen uw raad opvolgen,&#8221; zei Laura, &#8220;het zal niet aan ons liggen, wanneer hij niet voldaan is.&#8221; Op dat oogenblik kwam
+Lucretia binnen, die er thans nog bekoorlijker uitzag, dan in haar tooneelkleeding.
+
+</p>
+<p>&#8220;De koning,&#8221; zei ik, &#8220;zal uw schoone nicht nog meer bewonderen, indien zij optreedt in een stuk, waarin zang en dans voorkomen.
+Hij zou daardoor zelfs wel eens in de verzoeking kunnen komen haar zijn zakdoek toe te werpen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik hoop niet,&#8221; zei Laura, &#8220;dat hij zoo iets zal probeeren, want welk een machtig vorst hij ook mag zijn, hij zou dan wel
+eens op tegenstand kunnen stuiten. Hoewel zij in de tooneelwereld is opgevoed, is Lucretia deugdzaam en welk genoegen zij
+ook heeft in de toejuichingen van het publiek, het is voor haar meer eer een braaf meisje, dan een goede actrice te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Lieve tante,&#8221; zei de kleine Marialva, zich in het gesprek mengende, &#8220;waarom u zorgen gemaakt voor den tijd? Ik zal wel nooit
+voor die beproevingen komen te staan.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Bekoorlijke Lucretia,&#8221; zei ik, &#8220;indien de koning u tot zijn minnares wilde maken, zoudt ge hem toch zeker niet tevergeefs
+laten zuchten?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Waarom niet?&#8221; vroeg zij. &#8220;Het zou mij meer streelen, hem weerstand te hebben geboden, dan aan zijn begeerte te hebben voldaan.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik was niet weinig verwonderd een leerling van Laura op die wijze te hooren spreken en ik verliet de dames, de <a id="d0e4215"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4215">370</a>]</span>moeder prijzende, dat zij haar dochter zulk een goede opvoeding had gegeven.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag begaf de koning, verlangend om Lucretia te zien, zich naar den schouwburg. Men speelde een stuk, waarin
+de jonge actrice alle gelegenheid had om te schitteren. Van het begin tot het eind had ik mijn oogen gevestigd op den koning;
+ik trachtte op zijn trekken te lezen, wat hij dacht, maar hij behield hetzelfde ernstige gezicht, dat hij altijd trachtte
+op te zetten.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag eerst vernam ik, wat zijn indruk was geweest.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano,&#8221; zei mijn meester, &#8220;ik heb den koning gesproken, die vol lof is over Lucretia en ik twijfel er niet aan of hij
+is op haar verliefd. Nadat ik hem had gezegd, dat gij haar uit Tol&eacute;do hebt laten komen, zei hij, dat hij gaarne met u een
+onderhoud zou willen hebben. Ga er dus heen. Hij heeft al bevel gegeven om je dadelijk bij hem toe te laten en kom mij den
+afloop meedeelen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De koning liep met groote stappen op en neer, toen ik bij hem binnenkwam. Hij deed mij allerlei vragen over Lucretia, wier
+geheele geschiedenis ik hem moest vertellen. Vervolgens vroeg hij of zij al in eenig galant avontuur was betrokken geweest.
+Hoewel men met dergelijke verklaringen altijd zeer voorzichtig moet zijn, antwoordde ik hier toch beslist ontkennend, wat
+den vorst groot genoegen scheen te doen.
+
+</p>
+<p>&#8220;In deze zaak,&#8221; ging hij voort, &#8220;heb ik u tot mijn vertrouweling gekozen. Ik wil, dat de schoone Lucretia door u vernemen
+zal, welk een overwinning zij heeft gemaakt.&#8221; Hij stelde mij daarna een etui ter hand met diamanten ter waarde van ongeveer
+vijftig duizend kronen en ik moest haar vragen dit geschenk van hem te willen aannemen, in afwachting van andere bewijzen
+van zijn liefde.
+
+</p>
+<p>Om mij van die taak te kwijten, zocht ik mijn meester op en deed hem een getrouw verslag van mijn onderhoud met den koning.
+Ik had verwacht, dat de minister meer teleurgesteld dan verheugd zou zijn, want ik meende, dat <a id="d0e4229"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4229">371</a>]</span>hijzelf verliefd was op Lucretia en dus ongaarne zou zien, dat de koning zijn medeminnaar was; maar ik bedroog mij in dit
+opzicht. Wel verre van teleurgesteld te zijn, was zijn vreugde zoo groot, dat hem zelfs eenige woorden ontsnapten. &#8220;Mooi zoo,
+Filips! daardoor zal u de lust voor de zaken wel vergaan!&#8221; Daaruit leidde ik af, dat de minister den koning wilde afhouden
+van de staatszaken en hem daarom een dergelijke verstrooi&iuml;ng wilde schenken.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;haast je mijn vriend, om dit bevel uit te voeren. Heel wat heeren aan het hof zouden jaloersch zijn
+op zulk een gewichtige taak. Denk er aan, dat het in dit geval niet de graaf de L&eacute;mos is, die het grootste gedeelte van de
+eer krijgt. Je zult die nu geheel alleen hebben en wat meer is, ook het voordeel.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daar ik sedert het verblijf in de gevangenis gewoon was geworden, de zaken meer van een moreel standpunt te beschouwen, hinderde
+mij dit soort van werk wel, maar ik was toch niet deugdzaam genoeg om het te weigeren. Te liever vervulde ik den wensch van
+den koning, omdat mijn gehoorzaamheid ook aangenaam was voor den minister, wien ik in de eerste plaats genoegen wilde doen.
+
+</p>
+<p>Ik achtte het gewenscht om eerst een onderhoud te hebben met Laura, waarin ik haar den wensch van den koning kenbaar maakte
+en haar de edelsteenen liet zien. Op het gezicht daarvan kon ze haar vreugd niet bedwingen en zei: &#8220;Gil Blas, &#8217;t is onder
+oude vrienden maar beter om eerlijk te zijn. Ik kan niet verbergen, dat ik ten zeerste verheugd ben over de overwinning van
+Lucretia, die van buitengewone waarde is. Maar, onder ons gezegd, ik vrees dat Lucretia de zaak uit een ander oogpunt zal
+beschouwen. Hoewel ze, om zoo te zeggen, op het tooneel is opgevoed, is ze verstandig en deugdzaam. Ze heeft al weerstand
+geboden aan de wenschen van twee beminnelijke jonge mannen. Ge zult me zeggen, dat die twee heeren geen koningen waren, dat
+stem ik toe en werkelijk de eer, een gekroond hoofd tot minnaar te hebben, moet sterker zijn dan de deugd van Lucretia; echter
+kan ik mij niet <a id="d0e4237"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4237">372</a>]</span>weerhouden je te zeggen, dat de zaak onzeker is. Wat mij betreft, ik verklaar je, dat ik mijn dochter niet zal tegenwerken.
+Kom morgen terug; ik zal je dan een gunstig antwoord geven of dit etui terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik twijfelde er niet aan of Laura zou Lucretia gemakkelijk overhalen. Niettemin vernam ik den volgenden dag met verwondering,
+dat Laura evenveel moeite had gehad, om Lucretia op den slechten weg te brengen, als andere moeders soms hebben, om haar dochters
+daarvan af te houden.
+
+</p>
+<p>Wat mij echter nog meer verwonderde was, dat Lucretia, na eenige malen een geheim onderhoud met den koning te hebben gehad,
+plotseling de wereld verliet en in een klooster ging, waar ze niet lang daarna ziek werd van verdriet en stierf. Laura kon
+zich niet troosten over het verlies van haar dochter, dat ze zich zelf verweet. Zij ging eveneens in een klooster, om er de
+genoegens van hare schoone dagen te beweenen.
+
+</p>
+<p>De koning was eerst getroffen door het plotselinge verdwijnen van Lucretia, maar hij was er de man niet naar om lang te treuren.
+
+</p>
+<p>Wat den minister aanging, hij nam weinig notitie van het gebeurde. Daartoe ontbrak hem de tijd.
+
+
+
+<a id="d0e4247"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4247">373</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4248" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IV</h2>
+<h2 class="normal">Van de nieuwe taak, die de minister aan Santillano gaf.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/h.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">H</span>et ongeluk van Lucretia deed mij veel verdriet; ik beschouwde mijzelf als medeplichtig daaraan en besloot mij in geen geval
+meer met dergelijke zaken in te laten.
+
+</p>
+<p>Ik sprak daarover met den minister, die verwonderd scheen over mijn gewetensbezwaren. Hij zei: &#8220;Santillano, je hebt een goed
+karakter en ik wil je nu een opdracht geven, die daarmee meer in overeenstemming is. Luister goed toe, ik zal je zeggen wat
+de zaak is.
+
+</p>
+<p>Voor eenige jaren zag ik plotseling een dame, die zoo schoon en bekoorlijk was, dat ik haar liet volgen. Ik vernam, dat zij
+geboortig was uit Genua, dona Margarita Spinola heette en te Madrid leefde van de inkomsten van hare schoonheid. Men zeide
+mij, dat don Francisco de Val&eacute;asar, een rijke, oude en getrouwde man enorme sommen voor haar uitgaf. Wel verre van mij afkeer
+in te boezemen, deed dat bericht bij mij sterke verlangens ontstaan, om hare gunsten met Val&eacute;asar te deelen. Om daaraan te
+voldoen, nam ik mijn toevlucht tot een koppelaarster, die mij spoedig een geheim onderhoud met Margarita bezorgde, dat door
+verschillende andere werd gevolgd. Mijn medeminnaar en ik werden even goed behandeld voor de geschenken, die wij haar gaven.
+Misschien had ze nog wel een derden galant, die even gelukkig was als wij.
+
+</p>
+<p>Wat er van zij, het gevolg van alle hulde die Margarita ontving, was dat zij moeder werd. Zij bracht een zoon ter wereld en
+gaf zoowel Val&eacute;asar als mij de eer van het vaderschap. Maar wij wilden het kind geen van beiden <a id="d0e4261"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4261">374</a>]</span>erkennen, zoodat ze het zelf moest grootbrengen. Dat heeft zij gedurende achttien jaar gedaan, daarna is ze gestorven en heeft
+haar zoon achtergelaten zonder goed en, wat erger is, zonder opvoeding.
+
+</p>
+<p>Dit is een vertrouwelijke mededeeling, die ik je had te doen en nu wil ik je zeggen, wat mijn plan is. Ik wil mij het lot
+van dien ongelukkigen jongen aantrekken en hem erkennen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik dit plan had aangehoord, was het mij onmogelijk om te zwijgen. &#8220;Excellentie! Hoe kunt u zulk een vreemd besluit nemen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge zult het niet zoo vreemd vinden, indien ik je de redenen ervan heb meegedeeld. Ik wil niet, dat mijn neven en nichten
+mijn erfgenamen zullen worden. Misschien zul je zeggen, dat wij nog niet op een leeftijd zijn gekomen, om zelf geen kinderen
+meer te krijgen. Maar welke geleerden wij ook hebben geraadpleegd, het is alles nutteloos geweest. Van mijn vrouw heb ik geen
+kinderen meer te verwachten. Het lot heeft nu een kind op mijn weg gesteld, waarvan ik misschien werkelijk vader ben. Dien
+jongen wil ik aannemen; dat is een zaak, waartoe ik vast besloten ben.&#8221;
+
+</p>
+<p>Toen ik merkte, dat de minister zich dit nu eenmaal vast in het hoofd had gesteld, sprak ik hem niet verder tegen. Ik wist,
+dat hij een man was, eerder in staat om een dwaasheid te doen, dan om terug te komen op een genomen besluit.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het is nu de zaak, om een opvoeding te geven aan don Henri Philippe de Guzman, want dezen naam zal hij voorloopig in de wereld
+dragen. Om hem terzijde te staan, Santillano, heb ik jou uitgekozen. Ik vertrouw op je verstand en je gehechtheid aan mijn
+persoon. Draag zorg voor zijn huis, geef hem alle soorten van meesters; in &eacute;&eacute;n woord, maak van hem een volmaakt edelman.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wilde mij daartegen verzetten, door mijn meester te zeggen, dat ik geen jonge heeren kon opvoeden, omdat ik dat nooit tevoren
+had gedaan; dat daarvoor meer verstand <a id="d0e4275"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4275">375</a>]</span>en meer verdiensten noodig waren, dan ik bezat, maar hij sloot mij den mond, door te zeggen, dat het zijn bepaalde wil was,
+dat ik ook de gouverneur zou zijn van zijn aangenomen zoon, dien hij voor de hoogste betrekkingen had bestemd.
+
+</p>
+<p>Dus bereidde ik mij voor, die taak te gaan vervullen ten genoege van mijn meester, die uit dankbaarheid mijn inkomen met duizend
+kronen per jaar verhoogde.
+
+
+
+<a id="d0e4279"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4279">376</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4280" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk V</h2>
+<h2 class="normal">De zoon van Margarita Spinola wordt bij authentieke acte erkend en don Henri-Philippe de Guzman genoemd. Santillano richt
+het huis van dien jongen heer in en geeft hem allerlei meesters.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e acte van erkenning werd met goedkeuring van den koning opgemaakt. Don Henri-Philippe de Guzman (dat was de naam, dien men
+aan het kind met de verschillende vaders gaf) werd daarin tot eenig erfgenaam verklaard van het graafschap Olivar&egrave;s en van
+het hertogdom de San-Lucar. Opdat iedereen het weten zou, liet de minister aan alle gezanten en grandes van Spanje deze mededeeling
+doen, waarover men niet weinig verwonderd was. De lachers in Madrid hadden langen tijd stof en de satirische dichters verzuimden
+deze gelegenheid niet om hun pen in gal te doopen.
+
+</p>
+<p>Ik vroeg aan den graaf-hertog, waar de jongeman was, dien hij aan mijn zorgen wilde toevertrouwen en hij antwoordde mij, dat
+hij thans in de stad was bij een tante, aan wier zorgen hij echter zou worden ontnomen, zoodra zijn huis ingericht zou zijn.
+
+</p>
+<p>Ik huurde dus een huis, liet het prachtig meubileeren en stelde pages, portier en andere bedienden aan.
+
+</p>
+<p>Toen dat gebeurd was, ging ik den minister waarschuwen, die dadelijk den twijfelachtigen en nieuwen spruit van den tak Guzman
+liet halen. Ik zag een grooten jongen, met een vrij aangenaam uiterlijk. De minister zei, toen hij ons voorstelde, dat don
+Henri mij in alle opzichten als zijn gids moest beschouwen.
+
+</p>
+<p>Wij gingen daarop naar het nieuwe huis, waar ik alle <a id="d0e4295"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4295">377</a>]</span>bedienden aan hunnen nieuwen meester voorstelde. In den omkeer in zijn toestand scheen hij zich zeer gemakkelijk te kunnen
+schikken. Met groote gemakkelijkheid nam hij alle betuigingen van eerbied en beleefdheid in ontvangst. Het ontbrak hem niet
+aan verstand, maar hij was zeer onwetend. Hij kon nauwelijks lezen en schrijven. Ik gaf hem meesters in de beginselen van
+het Latijn, de aardrijkskunde, de geschiedenis en een schermmeester. Een dansmeester vergat ik niet, maar er waren in dien
+tijd zooveel van die vermaarde heeren, dat ik niet goed wist, wien te kiezen.
+
+</p>
+<p>Toen ik daar zoo over nadacht, zag ik een rijk gekleed man ons huis binnengaan.
+
+</p>
+<p>Hij vroeg mij te spreken. Ik verbeeldde mij, dat hij minstens een ridder van Alcantera was en vroeg waarmee ik hem van dienst
+kon zijn.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer de Santillano,&#8221; antwoordde hij met vele buigingen, &#8220;men heeft mij verteld, dat gij belast zijt met het kiezen van
+meesters voor don Henri. Ik kom mijne diensten aanbieden. Ik heet Martin Ligero<a id="d0e4303src" href="#d0e4303" class="noteref">1</a> en verheug mij in een goeden naam. Ik heb anders de gewoonte niet, om leerlingen te vragen, dat past slechts aan onbeduidende
+dansmeesters. In den regel wacht ik, tot men mij komt bezoeken. Maar daar ik bekend ben bij den hertog de Medina Sidonia,
+bij don Louis de Haro en eenige andere heeren van het huis Guzman, heb ik het als een eer beschouwd u voor te zijn.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik merk uit hetgeen ge zegt, dat gij de man zijt, dien wij noodig hebben,&#8221; zei ik. &#8220;Hoeveel rekent ge per maand?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Vier dubbele pistolen,&#8221; hernam hij, &#8220;dat is de vaste prijs en ik geef twee lessen per week.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Vier dubbele pistolen!&#8221; riep ik. &#8220;Dat is veel!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoezoo veel!&#8221; antwoordde hij op verwonderden toon. &#8220;Ge geeft wel een pistool per maand aan een onderwijzer in de philosophie.&#8221;
+<a id="d0e4314"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4314">378</a>]</span></p>
+<p>Ik kon niet nalaten om dat antwoord te lachen en vroeg mijnheer Lig&eacute;ro, of hij werkelijk meende, dat iemand van zijn vak boven
+een leeraar in de philosophie stond.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p376.jpg" alt="" width="516" height="395"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat geloof ik zeer zeker, mijnheer,&#8221; zei hij, &#8220;wij zijn in de wereld van heel wat meer nut, dan die heeren! Wat zijn de mannen,
+v&oacute;&oacute;r ze door onze handen zijn gegaan? Lichamen uit &eacute;&eacute;n stuk! Ongelikte beeren! Maar onze lessen geven hun vorm en gratie.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik besloot den dansmeester aan te nemen.
+
+
+<a id="d0e4325"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4325">379</a>]</span></p>
+<div class="footnotes">
+<hr class="fnsep">
+<p class="footnote"><span class="label"><a id="d0e4303" href="#d0e4303src" class="noteref">1</a></span> Ligero = licht.
+</p>
+</div>
+</div>
+<div id="d0e4326" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VI</h2>
+<h2 class="normal">Scipio komt terug uit Nieuw-Spanje. Gil Blas plaatst hem bij don Henri. Van de studi&euml;n van dien jongen heer. Van de eer, die
+men hem bewees en aan welke dame de graaf-hertog hem uithuwelijkte. Hoe Gil Blas, niettegenstaande zijn verzet, in den adelstand
+wordt verheven.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/t.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">T</span>erwijl ik nog druk bezig was, om alles voor don Henri te regelen, kwam Scipio terug uit Mexico. Ik vroeg hem of hij voldaan
+was over zijn reis.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik moet het wel zijn,&#8221; antwoordde hij, &#8220;want met drie duizend ducaten in geld, heb ik wel voor tweemaal grooter bedrag aan
+koopwaren meegebracht.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Hartelijk daarmee gefeliciteerd! Dat is het begin van je fortuin. En het hangt nu maar van je zelf af, of je dat wil vermeerderen
+door nieuwe reizen te maken. Of geef je misschien de voorkeur aan een aangename betrekking in Madrid? Je hebt maar te spreken;
+ik heb er een te begeven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat kan ik niet twijfelen!&#8221; riep hij. &#8220;Veel liever blijf ik hier, dan mij opnieuw aan de gevaren van een zeereis en van een
+vreemd land bloot te stellen. Maar welke betrekking hebt u voor mij bestemd?&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop vertelde ik hem de heele geschiedenis van don Henri en vroeg hem of hij diens kamerdienaar wilde worden. Scipio nam
+de betrekking gaarne aan en vervulde haar zoo goed, dat hij in minder dan drie dagen reeds de vertrouweling en vriend was
+van zijn jongen meester.
+
+</p>
+<p>Ik had mij voorgesteld, dat al die onderwijzers wel vergeefsche moeite zouden doen en dat hun leerling zich <a id="d0e4343"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4343">380</a>]</span>niet veel om hem en hun wetenschap zou bekommeren, maar daarin vergiste ik mij. Ze waren zeer tevreden over hem. Hij begreep
+en onthield zeer gemakkelijk, wat men hem leerde. Aangenaam was het mij, dit den minister te kunnen mededeelen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Santillano!&#8221; riep hij verheugd, &#8220;ik herken in hem mijn geest en bloed en ben er nu nog vaster van overtuigd, dat hij werkelijk
+mijn zoon is. Ik voel mij zeer tot hem aangetrokken. &#8217;t Is de natuur, die hier spreekt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik wachtte mij er wel voor, om mijn meester te zeggen, wat ik daarvan dacht en zijn zwak eerbiedigende, liet ik hem het genoegen
+te gelooven, dat hij de vader was van don Henri. Hoewel alle leden van de familie Guzman een doodelijken haat hadden aan dien
+nieuwbakken neef zorgden zij er wel voor het uit een politiek oogpunt niet te laten merken. De gezanten en grandes die in
+Madrid waren, bewezen hem evenveel eer, alsof hij de wettige zoon van den machtigen minister geweest was.
+
+</p>
+<p>De minister was over dat alles zeer verheugd. Hij begon met aan de koning het kruis van Alcantera voor don Henri te vragen.
+Later werd hij commandeur. Ook besloot hij hem te laten trouwen met een dame uit een van de edelste huizen van Spanje en koos
+daartoe Juanna de Valesco, dochter van den hertog van Castili&euml;. Hij had macht genoeg, om dat huwelijk door te drijven, niettegenstaande
+het verzet van den hertog en diens verwanten. Eenige dagen voor dit huwelijk liet de minister mij roepen. Hij stelde mij eenige
+papieren ter hand en zei: &#8220;Hier, Gil Blas, heb ik een geschenk voor je. Ik geloof, dat het je niet onaangenaam zal zijn. Het
+zijn brieven van adeldom, dien ik voor je heb verkregen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Excellentie,&#8221; antwoordde ik verbaasd, &#8220;weet u wel, dat ik de zoon ben van een eenvoudigen stalmeester en van een duenna?
+Het schijnt mij een beleediging voor den adelstand, mij daarin te doen opnemen. En van alle gunsten, die de koning mij bewijzen
+kan, verdien en begeer ik deze het minst.&#8221;
+<a id="d0e4353"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4353">381</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Uw geboorte is geen beletsel,&#8221; zei mijn meester, &#8220;ge hebt staatsbetrekkingen bekleed <span id="d0e4356" class="corr" title="Bron: mij">bij</span> den hertog de Lerme en mij. Overigens hebt ge ook den koning zelf zekere diensten bewezen. In &eacute;&eacute;n woord Santillano, je bent
+die eer niet onwaardig. En er komt bij, dat de positie, die je bij mijn zoon inneemt, het noodzakelijk maakt, dat je van adel
+bent. Ik wil je wel bekennen, dat dit de voornaamste reden is, waarom ik je die papieren heb doen verleenen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik geef mij gewonnen,&#8221; antwoordde ik, &#8220;omdat u het bepaald wilt.&#8221; Na die woorden ging ik weg, met de papieren in mijn zak.
+
+</p>
+<p>&#8220;Nu ben ik dus een edelman,&#8221; zei ik bij mijzelf toen ik op straat was, &#8220;en ik ben van adel zonder dat ik dit aan mijn ouders
+heb te danken. Ik kan mij dus, wanneer ik wil, don Gil Blas noemen en als de een of ander mij er om zou willen uitlachen,
+kan ik hem die papieren laten zien.&#8221;
+
+</p>
+<p>Onder het loopen keek ik de papieren in en ik las, dat de koning mij om den ijver, dien ik meermalen had getoond in den dienst
+van den staat en van hem zelven had verheven tot den adelstand.
+
+</p>
+<p>Tot mijn eer mag ik zeggen, dat ik mij niet zeer trotsch gevoelde. Mijn nederige afkomst stond mij steeds voor oogen en ik
+nam mij voor mijn papieren weg te sluiten, zonder mij erop te beroemen.
+
+
+
+<a id="d0e4367"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4367">382</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4368" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VII</h2>
+<h2 class="normal">Gil Blas ontmoet Fabricius nog eens bij toeval. Van het laatste onderhoud, dat zij samen hadden en van den gewichtigen raad,
+dien Nunez aan Santillano gaf.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/d.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">D</span>e dichter uit Asturi&euml; verwaarloosde mij maar al te gaarne, zooals men zal hebben opgemerkt. Van mijn kant had ik weinig tijd
+om hem te bezoeken, zoodat ik hem niet had weergezien na het geweldige dispuut over Iphigenia.
+
+</p>
+<p>Het toeval deed mij hem weer ontmoeten. Hij kwam uit een drukkerij.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ho ho! mijnheer Nunez! Ge komt uit een drukkerij. Dat schijnt het publiek met een nieuw werk van u te bedreigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat kan men inderdaad verwachten,&#8221; antwoordde hij. &#8220;Ik zal u zeggen, dat ik een brochure heb geschreven, die thans ter perse
+is en groot opzien zal verwekken in de republiek der letteren!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik twijfel niet aan de verdiensten van je werk, maar ik begrijp niet, dat je er lust in hebt een brochure te schrijven. Dat
+zijn van die kleinigheden!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Er zijn toch wel goede onder en de mijne behoort daartoe, hoewel ze in haast is geschreven. Maar &#8217;t was noodzakelijk! De
+honger, weet je, drijft de wolven het bosch uit.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat! De honger! Kan de schrijver van den &#8220;Graaf de Saldagne&#8221; z&oacute;&oacute; spreken? Iemand met een vast inkomen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zacht wat! mijn vriend, ik ben niet meer die gelukkige dichter. De zaken van don Bertrand waren in de war. Hij is verdwenen,
+al zijn goederen zijn verkocht en mijn toelage is naar den duivel!&#8221;
+<a id="d0e4389"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4389">383</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Dat is treurig! Maar is er geen hoop op, dat het weer in orde komt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Niet het minst! Gomez del Ribero is nu even arm als zijn geestige trawant het was. Hij is verdwenen, om nooit weer terug
+te keeren.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar mijn vriend, kan ik je dan niet eene betrekking bezorgen, die je schadeloos stelt?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Van die zorg moet ik je ontheffen,&#8221; antwoordde hij, &#8220;wanneer je soms een betrekking bedoelt op een of ander bureau. Ik zou
+die weigeren al verdiende ik er 3000 pistolen mee. Als dichter wil ik leven en sterven! Overigens zijn wij niet zoo ongelukkig.
+Wij leven vrij en onafhankelijk en vele rijke huizen staan steeds voor ons open. Zoo heb ik er op &#8217;t oogenblik twee, waar
+steeds een couvert voor mij klaar staat, het eene bij iemand, wien ik een roman heb opgedragen en het andere bij een rijken
+koopman, die altijd kunstenaars aan zijn tafel wil hebben en gelukkig niet zeer kieskeurig is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar denk er aan Fabricius, dat wanneer je mij mocht noodig hebben, mijn beurs steeds voor je geopend is.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Aan dit aanbod herken ik mijn edelmoedigen vriend Santillano. Uit dankbaarheid wil ik je een raad geven. Profiteer van den
+tijd, dat je nog de gunsten geniet van den eersten minister, haast je om rijk te worden, want je meester is als een kaars,
+die in den pijp brandt.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik vroeg aan Fabricius uit welke bron hij dat had en hij antwoordde: &#8220;Van een ouden edelman uit Calatrava die een ongewoon
+talent bezit, om zulke zaken te ontdekken. Gisteren hoorde ik hem zeggen, dat de minister veel vijanden heeft, die zich vereenigen
+om hem in het verderf te storten. Hij rekent te veel op den koning, die echter naar zijn tegenstanders begint te luisteren.&#8221;
+
+</p>
+<p>Ik bedankte Nunez voor zijn waarschuwing, maar hechtte er niet veel waarde aan, omdat ik te veel op den invloed van mijn meester
+vertrouwde. Ik beschouwde hem als een van die oude eiken in een bosch, die de stormen niet kunnen deren.
+
+
+
+<a id="d0e4406"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4406">384</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4407" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk VIII</h2>
+<h2 class="normal">Hoe Gil Blas verneemt, dat de raad van Fabricius niet verkeerd was. Van een reis van den koning naar Saragossa.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>at de dichter uit Asturi&euml; mij had gezegd, was niet ongegrond. Er was in het paleis een samenzwering tegen den graaf-hertog
+en men beweerde, dat de koningin aan het hoofd daarvan stond. Intusschen vernam men er den eersten tijd nog niet veel van.
+Maar de opstand van de Cataloni&euml;rs, die door Frankrijk werd ondersteund en het weinige succes, dat men had in den strijd tegen
+de rebellen, maakte het volk ontevreden. Er werd in tegenwoordigheid van den koning een raad gehouden, die ook werd bijgewoond
+door den markies de Grana, een invloedrijk gezant. Het maakte een punt van beraadslaging uit of de koning in Castili&euml; zou
+blijven, dan wel naar Aragon gaan om zich aan de troepen te vertoonen.
+
+</p>
+<p>De graaf-hertog, die er tegen was, dat de koning naar het leger vertrok, sprak het eerst. Hij beweerde, dat het niet in overeenstemming
+was met de koninklijke waardigheid, dat de vorst het centrum van zijn staten verliet en verdedigde zijn standpunt met zijn
+welsprekendheid.
+
+</p>
+<p>De overige aanwezigen vielen hem bij, met uitzondering van den markies de Grana, die zijn meening tegenover die van den eersten
+minister stelde en haar met kracht verdedigde. De koning, door den laatsten spreker overtuigd, besloot zijn raad te volgen
+en bepaalde den dag van zijn vertrek.
+
+</p>
+<p>Het was voor de eerste maal, dat de koning een besluit nam in anderen geest dan zijn gunsteling had voorgesteld. <a id="d0e4420"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4420">385</a>]</span>En deze, die dat als een beleediging beschouwde, was daarover zeer ontstemd.
+
+</p>
+<p>De minister zag mij, toen hij thuis kwam en riep mij bij zich, om te vertellen, wat er was geschied.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, Santillano,&#8221; zei hij, &#8220;de koning, die zoolang door mijn oogen gezien en door mijn mond gesproken heeft, geeft nu de voorkeur
+aan den raad van de Grana boven den mijne. En hij overlaadde dien gezant nog wel met lof over zijn trouw aan zijn Huis! Alsof
+die Duitscher trouwer was dan ik! Het is gemakkelijk te bespeuren, dat er zich een partij tegen mij heeft gevormd en ik heb
+reden te vermoeden, dat de koningin aan het hoofd daarvan staat.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Excellentie,&#8221; vroeg ik, &#8220;hoe kunt ge dat vermoeden? Is de koningin niet gewoon, om u meester van de zaken te zien? En wat
+den markies de Grana betreft, de koning zal zich aan zijn zijde hebben geschaard, omdat hij misschien lust heeft het leger
+te zien en een veldtocht mee te maken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, dat is het niet!&#8221; riep de minister. &#8220;Als de koning bij de troepen is, zal hij altijd omringd zijn door de grandes en
+onder hen zijn er, die ontevreden zijn over mij en hem veel kwaads van mijn bewind zullen vertellen. Maar zij zullen bedrogen
+uitkomen! Ik zal wel zorgen, dat de koning zich weinig met zijn grandes zal kunnen ophouden.&#8221; En dat deed hij op een manier,
+die verdient beschreven te worden.
+
+</p>
+<p>De dag van het vertrek was gekomen. Na de koningin tijdens zijn afwezigheid met de zorg voor de regeering te hebben belast,
+vertrok de koning naar Saragossa, maar voor hij er aankwam passeerde hij Aranjuez, waar hij het verblijf zoo heerlijk vond,
+dat hij er een paar weken bleef. De minister liet hem daarna naar Cuen&ccedil;a gaan, waar hij den koning op allerlei vermaken tracteerde!
+Nadat de genoegens van de jacht hem nog eenigen tijd in Molina hadden bezig gehouden, kwam hij te Saragossa. Zijn leger was
+niet ver van de plaats verwijderd, maar de graaf-hertog ontnam hem het verlangen om er heen te gaan. <a id="d0e4432"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4432">386</a>]</span>door hem wijs te maken, dat hij gevaar liep door de Franschen gevangen genomen te worden. Dit denkbeeldige gevaar deed den
+koning besluiten zich nergens en aan niemand te vertoonen en de minister maakte gebruik van zijn angst door hem, bij wijze
+van veiligheidsmaatregel, als een gevangene te bewaken.
+
+</p>
+<p>De grandes, die zich groote uitgaven hadden getroost om den koning te kunnen volgen, hadden weinig satisfactie van hun werk,
+want ze werden niet eens in particuliere audientie ontvangen.
+
+</p>
+<p>De koning keerde weldra naar Madrid terug, het aan den markies de los Velez, den bevelhebber der troepen <span id="d0e4438" class="corr" title="Niet in bron">overlatend</span> om de eer van de Spaansche wapenen op te houden.
+
+
+
+<a id="d0e4441"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4441">387</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4442" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk IX</h2>
+<h2 class="normal">Van de revolutie in Portugal en de ongenade van den graaf-hertog.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>einige dagen na de terugkomst van den koning werd in Madrid een slechte tijding verspreid. Men vernam, dat de Portugeezen,
+die den opstand in Cataloni&euml; beschouwden als een gunstige gelegenheid, die de fortuin hun bood om het Spaansche juk af te
+schudden, de wapenen hadden opgenomen en tot hun koning hadden gekozen den hertog van Braganza, dien zij op den troon hoopten
+te handhaven, omdat Spanje toen gebukt ging onder de vijandschap van Duitschland, Vlaanderen en Cataloni&euml;.
+
+</p>
+<p>Zonderling was, dat de eerste minister, terwijl het hof en de geheele stad in onrust waren, met den koning wilde schertsen,
+ten koste van den hertog van Braganza.
+
+</p>
+<p>Filips deed daaraan niet mee en zette zulk een ernstig gezicht, dat de graaf-hertog daarvan ontstelde en een voorgevoel kreeg
+van zijn ongenade. Hij beschouwde zijn val als zeker, toen hij vernam, dat de koningin zich openlijk tegen hem had verklaard
+en hem beschuldigde, door zijn slecht beheer den opstand in Portugal te hebben veroorzaakt. De meeste grandes en voornamelijk
+zij, die tevergeefs naar Saragossa waren gegaan, sloten zich bij de koningin aan en een dreigend onweer pakte zich samen boven
+het hoofd van den minister.
+
+</p>
+<p>Toen het mijn meester bekend werd, dat de koning naar zijn vijanden luisterde, schreef hij den koning een brief, waarin hij
+hem ontheffing van zijn ambt verzocht en verlof om zich van het hof te verwijderen, daar men alle ongelukken die de monarchie
+overkwamen, aan zijn beleid weet.
+
+<a id="d0e4455"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4455">388</a>]</span></p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p386.jpg" alt="" width="518" height="632"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>Hij meende, dat die brief een groote uitwerking zou hebben en dat de koning nog genoeg vriendschap voor hem had overgehouden
+om niet toe te stemmen in zijn verwijdering. Maar al het antwoord, dat hij kreeg, was, dat de koning verklaarde zijn verzoek
+in te willigen en hem toestond zich te begeven, waarheen hij wilde.
+<a id="d0e4462"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4462">389</a>]</span></p>
+<p>Die woorden, door den koning zelf geschreven, troffen hem als een donderslag. Maar hij deed of hij zijn gewone bedaardheid
+behield en vroeg mij, wat ik in zijn plaats zou doen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zou,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;de zaak gemakkelijk opvatten en op een van mijn landgoederen gaan wonen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Je denkt verstandig,&#8221; antwoordde hij. &#8220;En ik heb ook wel lust om dat te doen, maar ik zou toch nog gaarne &eacute;&eacute;nmaal een onderhoud
+met den koning hebben. Het zal mij niet moeilijk vallen hem aan te toonen, dat ik menschelijkerwijze gesproken, alles heb
+gedaan, wat ik kon doen en dat ik de treurige gebeurtenissen, die men mij verwijt, niet heb kunnen voorkomen, evenmin als
+een bekwame loods het helpen kan als wind en golven het schip meesleepen.&#8221;
+
+</p>
+<p>De minister vleide zich nog dat hij, door met den koning te spreken, de zaken kon herstellen en het verloren terrein herwinnen.
+Maar de audientie werd hem niet verleend en bovendien liet men den sleutel terugvragen, waarvan hij zich bedienen kon om vrij
+in de koninklijke appartementen te komen.
+
+</p>
+<p>Daar hij nu zag, dat hem geen hoop meer overbleef, besloot hij zich terug te trekken. Hij doorzocht alle papieren, verbrandde
+er uit voorzichtigheid vele van en gaf bevel, dat men alles voor zijn vertrek in gereedheid zou brengen.
+
+</p>
+<p>Hij vreesde door het volk beleedigd te worden en vertrok daarom &#8217;s morgens zeer vroeg door een achterdeur, in een eenvoudig
+rijtuig, met zijn biechtvader en mij.
+
+</p>
+<p>Wij gingen naar Loeches, een dorp, waarvan hij heer was en waar zijn vrouw een prachtig nonnenklooster had laten bouwen.
+
+</p>
+<p>Binnen vier uren kwamen wij in het dorp aan en de andere personen van het gevolg bereikten het eenigen tijd later.
+
+
+<a id="d0e4479"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4479">390</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4480" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk X</h2>
+<h2 class="normal">Van de onaangenaamheden en de zorgen, die eerst de rust van den graaf-hertog verstoorden en van de gelukkige vrede, die daarop
+volgde. Van de bezigheden van mijn meester in zijn eenzaamheid.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>evrouw d&#8217;Olivar&egrave;s liet haar man naar Loeches vertrekken en bleef nog eenige dagen aan het hof, om te beproeven, of zij door
+gebeden en tranen niet bewerken kon, dat hij werd teruggeroepen. Maar haar moeite was vergeefsch; de koning lette niet op
+haar en de koningin, die haar doodelijk haatte, zag haar tranen met genoegen vloeien. De echtgenoote van den minister gaf
+het niet op, zij ging zelfs z&oacute;&oacute; ver, dat ze de hofdames van H. M. om bemiddeling smeekte, maar het eenige resultaat was dat
+zij minachting in plaats van medelijden opwekte.
+
+</p>
+<p>Troosteloos kwam zij bij haren echtgenoot aan, om zich met hem te beklagen over het verlies van een plaats, die onder een
+regeering als van Filips II misschien de eerste was in het koninkrijk.
+
+</p>
+<p>Zij deelde hem mee, dat de hertog de M&eacute;dina-Colli en de andere grandes, die hem haatten, niet ophielden den koning te prijzen
+om den val van den minister en dat het volk in onbeschaamde vreugde zijn ongenade toejuichte.
+
+</p>
+<p>Hij zei tot haar: &#8220;Troost u, zooals ik het mijzelf tracht te doen. Het onweer was niet af te wenden. &#8217;t Is waar, ik had gehoopt
+dat ik mijn positie zou kunnen handhaven tot het eind van mijn leven. Gewone illusie van ministers en gunstelingen, die vergeten,
+dat hun lot van hun souverein afhangt. Is de hertog de Lerme niet bedrogen uitgekomen <a id="d0e4493"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4493">391</a>]</span>evenals ik, hoewel hij meende, dat het purper, waarmee hij bekleed was, zijn macht waarborgde?&#8221;
+
+</p>
+<p>Op die wijze trachtte hij zijn vrouw te troosten, maar zelf werd hij iederen dag opnieuw ontstemd door tijdingen, die hij
+van don Henri kreeg, die in Madrid was gebleven om mijn meester nauwkeurig op de hoogte te houden van al wat daar voorviel.
+
+</p>
+<p>Het was meestal Scipio, die deze brieven bracht, met bijna altijd slechte tijdingen. Het bleek daaruit, dat de grandes niet
+slechts openlijk hun vreugde betuigden over den val van den minister, ze hadden het ook toegelegd op den ondergang van personen,
+die door hem in betrekkingen waren geplaatst en wisten te bewerken, dat in de opengevallen plaatsen zijn verklaarde vijanden
+werden benoemd.
+
+</p>
+<p>Men kon zeggen, dat mijn meester in de eerste drie maanden niets anders ondervond dan verdriet. Gelukkig verstond zijn biechtvader,
+een even vroom als welsprekend man, de kunst hem te troosten.
+
+</p>
+<p>De gravin hield zich veel op in het klooster, dat door haar was gesticht en waarvan de zusters deden wat zij konden, om haar
+bitter leed te verzachten.
+
+</p>
+<p>Met den tijd werd mijn meester rustiger, hij wandelde veel met zijn biechtvader en mij en vermaakte zich na het diner altijd
+eenige uren, door met ons te spelen.
+
+</p>
+<p>Op een dag, dat ik alleen met hem was, zei ik: &#8220;Mijnheer, veroorloof mij u te zeggen, dat ge er veel opgewekter begint uit
+te zien. U schijnt u aan uw nieuw leven te gaan gewennen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik ben daar al aan gewoon,&#8221; zei hij, &#8220;al ben ik zoo langen tijd steeds door allerlei zaken in beslag genomen geweest, van
+dag tot dag krijg ik meer genoegen in het stille en vreedzame leven, dat ik nu leid.&#8221;
+
+
+<a id="d0e4509"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4509">392</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4510" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XI</h2>
+<h2 class="normal">De graaf-hertog wordt plotseling somber en droomerig. Van de wonderlijke oorzaak van zijn droefgeestigheid en haar verdrietige
+gevolgen.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/m.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">M</span>ijn meester had er soms ook genoegen in, om in zijn tuin te werken. Lachend sprak hij dan wel eens van een minister, die verbannen
+was geworden van het hof en nu tuinman was te Loeches.
+
+</p>
+<p>We waren allen verheugd, dat onze meester zulk een genoegen schepte in een leven, zoo geheel verschillend van hetgeen hij
+tot nog toe had geleid. Tot ons groot leedwezen bemerkten wij echter na eenigen tijd, dat hij veranderde. Hij werd somber
+en verviel in een diepe droefgeestigheid. Met ons spelen deed hij niet meer en alles wat wij trachtten te doen om hem te verstrooien,
+scheen hem onverschillig te laten. Eerst dachten we, dat het verdriet over het verlies van zijn hooge positie weer was teruggekomen.
+De woorden van zijn biechtvader echter, die hem vroeger zoo goed met dit verlies hadden kunnen troosten, bleven thans zonder
+uitwerking.
+
+</p>
+<p>Het kon niet anders of deze toestand moest een geheime oorzaak hebben, die hij ons niet wilde meedeelen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; vroeg ik, toen ik eens alleen met hem was, met een mengeling van eerbied en genegenheid, &#8220;mag Gil Blas zijn meester
+een vraag doen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Zeker. Spreek maar,&#8221; antwoordde hij.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat is er geworden van de tevreden uitdrukking, die eenigen tijd geleden nog op uw gelaat lag? Doet het verlies van uw verloren
+positie u opnieuw verdriet?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, ik denk in het geheel niet meer aan wat ik <a id="d0e4529"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4529">393</a>]</span>vroeger ben geweest, alle eerbewijzen heb ik voor altijd vergeten.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Maar waarom hebt ge dan geen kracht u te verzetten tegen een droefgeestigheid, die ons allen zoo ongerust maakt<span id="d0e4533" class="corr" title="Bron: .">?</span> Wat is er toch, mijn goede meester? Kunt ge er een geheim van maken voor Santillano, wiens trouw en bescheidenheid ge kent?
+Door welk ongeluk kan ik uw vertrouwen hebben verbeurd?&#8221;
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure floatRight" style="width: 374px"><img border="0" src="images/p392.jpg" alt="" width="374" height="628"></div><p>
+
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat bezit ge nog altijd, maar ik zie er tegen op om te spreken over hetgeen mij in zulk een droevige stemming brengt. Ik
+kan alleen aan een dienaar en vriend als Santillano een dergelijke vertrouwelijke mededeeling doen. Ik ben ten prooi aan een
+sombere zwaarmoedigheid, die het eind van mijn leven verhaast. Voortdurend word ik achtervolgd door allerlei nare visioenen,
+die zich aan mijn oogen voordoen. Al is mijn hoofd sterk genoeg om mij te zeggen, dat dergelijke zaken niets te beteekenen
+hebben, ze keeren steeds terug.&#8221;
+
+</p>
+<p>Met verwondering had ik hem aangehoord; ik begreep nu, dat hij ziek was.
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; vroeg ik, &#8220;kan het misschien ook een gevolg zijn van onvoldoende voeding? U eet zoo weinig.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat heb ik ook gedacht en daarom heb ik sinds eenige dagen meer gegeten, maar het is alles nutteloos! Het spookbeeld verdwijnt
+niet.&#8221;
+
+</p>
+<p>Weinig tijd daarna werd de graaf-hertog ziek. Hij gevoelde, dat zijn toestand ernstig was en ontbood een notaris, die zijn
+testament moest opmaken.
+
+</p>
+<p>Ook kwamen er drie beroemde geneesheeren bij hem, die de reputatie hadden, dat zij soms hun zieken genazen en die naar het
+voorbeeld van dokter Sangrado begonnen met aderlatingen en dat zes dagen volhielden. Den zevenden dag was hij bevrijd van
+visioenen.
+
+</p>
+<p>Na den dood van onzen meester heerschte er in het kasteel te Loeches een oprechte droefheid. Alle bedienden beweenden hem.
+Wel verre van ons te troosten met de zekerheid in het testament te staan, was er niet een, die <a id="d0e4554"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4554">394</a>]</span>niet gaarne afstand zou hebben gedaan van zijn legaat, om onzen heer weer in het leven te kunnen roepen.
+
+</p>
+<p>Wat mij betreft, ik, die zoo aan hem was gehecht, heb, geloof ik, bij den dood van Antonia niet meer tranen vergoten, dan
+bij den zijne.
+
+
+<a id="d0e4558"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4558">395</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4559" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XII</h2>
+<h2 class="normal">Van wat er op het kasteel de Loeches gebeurde, na den dood van den graaf-hertog en wat Gil Blas deed.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/o.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">O</span>nze meester werd, zooals hij gewenscht had, op eenvoudige wijze begraven. Daarna liet mevrouw het testament lezen, waaruit
+bleek, dat alle bedienden goed waren bedacht. Mijn legaat was het grootste; ik kreeg tienduizend pistolen, als blijk van de
+ongewone genegenheid, die hij voor mij had gehad.
+
+</p>
+<p>Mevrouw zond alle bedienden naar Madrid, waar de intendant don Raimond Caporis de legaten uitbetaalde. Ik kon niet meegaan,
+want ik was ziek. Zeven of acht dagen moest ik te bed blijven en in dien tijd verliet de Dominicaner-priester, die de biechtvader
+van mijn meester was geweest, mij bijna niet.
+
+</p>
+<p>De goede geestelijke, die vriendschap voor mij gevoelde en belang stelde in mijn heil, vroeg mij toen ik begon te herstellen,
+wat ik wilde gaan doen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik weet het nog niet vader, er zijn oogenblikken, dat ik mij in een cel zou willen opsluiten voor boetedoening.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Profiteer van die oogenblikken mijn zoon. Ik zou u aanraden u in ons klooster te Madrid terug te trekken. Word er een weldoener
+van, door het uwe goederen te schenken en sterf als een heilige Dominicaner. Er zijn veel menschen, die een wereldsch leven
+zoo eindigen.&#8221;
+
+</p>
+<p>In den gemoedstoestand, waarin ik mij op dat oogenblik bevond, was ik wel geneigd den raad van den priester te volgen. Maar
+Scipio, die een oogenblik later bij mij kwam, bracht mij tot andere gedachten.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel foei! mijnheer de Santillano. Dat is een ziekelijke <a id="d0e4578"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4578">396</a>]</span>gedachte! Is uw kasteel te Lirias niet een aangenaam verblijf? Vroeger hadt ge daar reeds zulk een genoegen in en bij het
+klimmen van de jaren moet het grooter zijn geworden.&#8221;
+
+</p>
+<p>Scipio hoefde niet veel moeite te doen om mij van plan te doen veranderen en ik besloot naar mijn kasteel terug te gaan.
+
+</p>
+<p>Zoodra ik hersteld was, ging ik naar Madrid, waar ik mijn legaat in ontvangst nam en orde stelde op mijn overige zaken.
+
+</p>
+<p>Met Scipio sprak ik af, dat hij me zou vergezellen naar Lirias. Den avond voor ons vertrek vroeg ik hem, of hij afscheid had
+genomen van don Henri.
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja,&#8221; antwoordde hij, &#8220;wij zijn vanmorgen in der minne gescheiden. Hij heeft mij gezegd, dat het hem speet, dat ik heenging;
+maar al was hij tevreden over mij, ik was het weinig over hem. Het is niet voldoende, dat de knecht den meester bevalt, de
+meester moet den knecht ook bevallen, anders passen zij niet bij elkaar. Overigens maakt don Henri zoowel aan het hof als
+in de stad een treurig figuur. Er was geen eer aan te behalen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Zoo vertrokken wij dus weer uit Madrid en sloegen den weg in naar Cuen&ccedil;a. Scipio en ik zaten met een koetsier in een wagen,
+getrokken door twee muilezels. Daarachter kwamen drie muilezels, beladen met ons geld en ons goed en bij ieder een drijver.
+Al die mannen waren gewapend met sabels en pistolen en daarachter volgden twee tot aan de tanden gewapende lakeien. Wij waren
+dus met zeven man, waarvan er zes dapper waren en behoefden niet bang te zijn voor onze veiligheid.
+
+</p>
+<p>In de dorpen, waar wij doorreden, kwamen de boeren op het geluid van de schelletjes, die onze muilezels droegen, naar buiten,
+om onze equipage te bewonderen. Het scheen hun zeker wel, of er een grande op weg ging, om ergens het ambt van onderkoning
+te gaan bekleeden.
+
+
+
+<a id="d0e4592"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4592">397</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4593" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIII</h2>
+<h2 class="normal">Van den terugkeer van Gil Blas in zijn kasteel. Van de vreugde, die hij had de kleine <span id="d0e4598" class="corr" title="Bron: Seraphine">S&eacute;raphine</span> weer te zien en op welke dame hij verliefd werd.
+</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/w.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">W</span>ij maakten geen groote dagreizen en hadden veertien dagen noodig om te Lirias te komen. Het gezicht van mijn kasteel wekte
+eerst droevige gedachten bij mij op, omdat het mij herinnerde aan Antonia; maar er waren twee-en-twintig jaren sinds haar
+dood voorbijgegaan en mijn smart was gesleten.
+
+</p>
+<p><span id="d0e4604" class="corr" title="Bron: Beatrix">B&eacute;atrix</span> en haar dochter kwamen ons hartelijk welkom heeten. Ik vond het jonge meisje zeer bekoorlijk.
+
+</p>
+<p>&#8220;Hoe is &#8217;t mogelijk!&#8221; riep ik uit, &#8220;dat dit de kleine S&eacute;raphine is! We moeten er aan gaan denken haar uit te huwelijken.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel beste peetvader!&#8221; zei het meisje en zij bloosde een weinig, &#8220;u ziet mij nog maar een oogenblik en nu wilt ge u al van
+mij ontdoen!&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Neen, mijn kind,&#8221; antwoordde ik, &#8220;wij willen geen man voor u, die u ons ontneemt, maar een die, om zoo te zeggen, met ons
+kan samenleven.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Er heeft zich al iemand voorgedaan,&#8221; zei <span id="d0e4615" class="corr" title="Bron: Beatrix">B&eacute;atrix</span>. &#8220;Een jonge edelman uit deze streek heeft S&eacute;raphine in de mis gezien en is verliefd op haar geworden. Hij is bij mij gekomen
+en heeft zijn liefde geopenbaard, maar ik heb hem natuurlijk gezegd, dat de beslissing afhing van haar vader en van den heer
+van het kasteel. Nu ge beiden teruggekomen zijt, kan hij zich tot u wenden.<span id="d0e4618" class="corr" title="Niet in bron">&#8221;</span>
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat voor man is het?&#8221; vroeg Scipio. &#8220;Is hij trotsch op zijn adel en ziet hij laag op ons neer?&#8221;
+<a id="d0e4623"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4623">398</a>]</span></p>
+<p>&#8220;O neen, hij is een zeer zachte en beleefde jongeman, met een goed uiterlijk en nog geen dertig jaar oud.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge geeft ons daar een mooi portret,&#8221; zei ik. &#8220;En hoe heet hij?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Don Juan de Jutella,&#8221; antwoordde de vrouw van Scipio. &#8220;Hij woont op zijn kasteel op een uur afstand van hier met zijn zuster.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik heb vroeger,&#8221; zei ik, &#8220;van die familie hooren spreken. Ze behoort tot den voornamen adel van Valencia.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Op zijn karaktereigenschappen let ik meer dan op zijn adel,&#8221; zei Scipio.
+
+</p>
+<p>S&eacute;raphine beantwoordde haar vader door te zeggen, dat de jonge man in zijn omgeving zeer werd geacht, waarna hij en ik elkaar
+aankeken en begrepen, dat de galant het meisje niet onverschillig was.
+
+</p>
+<p>Reeds spoedig maakten wij kennis met hem, want hij kwam ons twee dagen later op het kasteel bezoeken. Als buurman kwam hij
+ons gelukwenschen met onze terugkomst en ons welkom heeten.
+
+</p>
+<p>De jongeman maakte op mij een zeer gunstigen indruk. Hij sprak nog niet van zijn liefde, maar gaf wel den wensch te kennen,
+dat wij, als goede buren, elkaar dikwijls zouden zien.
+
+</p>
+<p>Toen hij weg was, vroeg B&eacute;atrix hoe wij over hem dachten. Zoowel Scipio als ik meende, dat zich voor S&eacute;raphine geen betere
+partij kon voordoen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag brachten Scipio en ik een tegenbezoek aan don Juan de Jutella. Zijn antiek kasteel lag in een bosch, aan
+den voet van een berg. Het gebouw was min of meer vervallen, maar goed gemeubileerd.
+
+</p>
+<p>Don Juan ontving ons in een zaal, waar hij ons aan een dame voorstelde, zijn zuster Dorothea, die ongeveer twintig jaar kon
+zijn. Zij was sierlijk gekleed, alsof ze bezoek had verwacht en ze was bekoorlijk. Ze maakte op mij denzelfden indruk als
+vroeger Antonia deed, dat is te zeggen, dat ik verlegen was, maar ik wist mijn verlegenheid zoo goed te verbergen, dat ze
+zelfs Scipio niet opviel.
+<a id="d0e4646"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4646">399</a>]</span></p>
+<p>Onze gastheer sprak nog niet van zijn liefde voor S&eacute;raphine. Wij onderhielden ons eenigen tijd aangenaam en ik kon daarbij
+mijn oogen moeilijk van Dorothea afhouden.
+
+</p>
+<p>Toen wij naar huis terugkeerden, sprak ik onophoudelijk van haar.
+
+</p>
+<p>&#8220;Wel mijnheer,&#8221; zei Scipio, &#8220;ge houdt u zoo druk bezig met de zuster van don Juan! Ge zijt toch niet verliefd op haar?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ja, mijn vriend,&#8221; antwoordde ik en ik werd rood van schaamte. &#8220;Sinds den dood van Antonia, heb ik duizend mooie vrouwen gezien,
+die mij onverschillig lieten. Moet ik nu op mijn leeftijd nog verliefd worden, zonder dat ik mij daartegen kan verdedigen?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ge moest u daarover verheugen, inplaats van u te beklagen,&#8221; zei Scipio, &#8220;ge zijt nog niet op een leeftijd, dat het belachelijk
+is, om verliefd te zijn en uw uiterlijk is nog goed genoeg, om een meisje te bevallen. Geloof mij, als ge don Juan weerziet,
+vraag hem dan zijn zuster. Hij zal u haar niet weigeren, vooral niet, omdat ge ook van adel zijt. Na vier of vijf geslachten,
+zal dat van Santillano misschien een der schitterendste zijn.&#8221;
+
+
+<a id="d0e4657"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4657">400</a>]</span></p>
+</div>
+<div id="d0e4658" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="label">Hoofdstuk XIV</h2>
+<h2 class="normal">Het dubbel huwelijk, dat te Lirias plaats had en dat het einde is van de geschiedenis.</h2>
+<p style="&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat top left;&#xA; "><span style="&#xA; float: left;&#xA; width: 107px;&#xA; height: 103px;&#xA; background: url(images/s.gif) no-repeat;&#xA; &#xA; text-align: right;&#xA; color: white;&#xA; ">S</span>cipio moedigde mij door zijn woorden aan, om Dorothea mijn liefde te verklaren. Hoewel ik er zeker tien jaar jonger uitzag
+dan ik was, maakte ik mij toch ongerust over de wijze, waarop mijn aanzoek zou worden opgenomen.
+
+</p>
+<p>Den volgenden dag, toen ik juist bezig was mij te kleeden, kwam don Juan bij mij om mij, naar hij zei, over een ernstige zaak
+te spreken.
+
+</p>
+<p>Ik liet hem in mijn kabinet, waar hij mij dadelijk het doel van dit bezoek begon mee te deelen.
+
+</p>
+<p>&#8220;Het zal u wellicht niet onbekend zijn,&#8221; zei hij, &#8220;dat ik S&eacute;raphine liefheb. Gij hebt veel invloed op haar vader, help mij
+en ik zal u het geluk van mijn leven te danken hebben.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Mijnheer,&#8221; antwoordde ik hem, &#8220;ge zult er misschien geen bezwaar tegen hebben, dat ik uw voorbeeld volg. Ik beloof u, bij
+den vader van S&eacute;raphine voor u te spreken, doe hetzelfde voor mij bij uw zuster.&#8221;
+
+</p>
+<p>Bij deze woorden liet don Juan een aangename verrassing blijken, die ik als een gunstig teeken voor mij beschouwde. &#8220;Is het
+mogelijk!&#8221; riep hij, &#8220;dat Dorothea uw hart heeft veroverd?&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Ik zou de gelukkigste van alle menschen zijn,&#8221; antwoordde ik, &#8220;indien mijn aanzoek gunstig door haar en u werd ontvangen.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Daar kunt ge zeker van zijn,&#8221; zei hij, &#8220;al zijn wij <a id="d0e4679"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4679">401</a>]</span>van adel, we zullen prijs stellen op een verbintenis met u.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Het doet mij genoegen,&#8221; hernam ik, &#8220;dat ge verstandig genoeg zijt, om de hand van uw zuster ook te willen schenken aan een
+burgerman. Maar wanneer ge ijdel genoeg waart, om haar alleen te willen geven aan een edelman, dan zou ik u ook kunnen tevreden
+stellen. Ik heb twintig jaar gewerkt in de bureaux van het ministerie en om de diensten, die ik aan den staat heb bewezen,
+te beloonen, heeft de koning mij brieven van adeldom verleend, die ik u zal toonen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Daarop bracht ik mijn papieren te voorschijn, die hij met kennelijk genoegen inzag.
+
+</p>
+<p>&#8220;Nog beter!&#8221; zei hij, &#8220;Dorothea is voor u.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;En gij kunt rekenen op S&eacute;raphine,&#8221; riep ik.
+
+</p>
+<p>Tot de twee huwelijken was dus besloten, indien althans de dames daaraan hare goedkeuring wilden hechten. Want don Juan, zoowel
+als ik waren beiden veel te fijngevoelig zonder haar toestemming onzen zin te willen doorzetten. Dadelijk deelde ik Scipio
+en <span id="d0e4691" class="corr" title="Bron: Beatrix">B&eacute;atrix</span> het onderhoud mee. De laatste was zeer met het aanzoek ingenomen en S&eacute;raphine bewees door haar zwijgen, dat ze van hetzelfde
+gevoelen was. Scipio maakte eenige bezwaren, omdat er een groote bruidschat zou noodig zijn voor het huwelijk met een heer,
+wiens kasteel noodig moest hersteld worden; maar ik stopte hem den mond door te zeggen, dat ik zijn dochter vierduizend pistolen
+tot bruidschat zou geven.
+
+</p>
+<p>Ik zag don Juan denzelfden avond. &#8220;Uw zaak,&#8221; zei ik, &#8220;staat zoo goed als het maar kan, ik zou wel willen, dat het met de mijne
+hetzelfde was.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Dat is zoo,&#8221; antwoordde hij. &#8220;Mijn zuster stemt gaarne toe. Gij bevalt haar, alleen maakt ze bezwaar, dat zij u niets anders
+kan schenken dan haar hart en hand.&#8221;
+
+</p>
+<p>&#8220;Wat zou ik meer vragen?&#8221; riep ik verheugd. &#8220;Ik ben rijk genoeg om haar zonder bruidschat te trouwen.&#8221;
+
+</p>
+<p>Don Juan en ik, verheugd, dat de zaken tot zoover naar <a id="d0e4702"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4702">402</a>]</span>wensch waren gegaan, besloten onze huwelijken spoedig te doen plaats hebben en overbodige ceremonies daarbij te vermijden.
+Ik bracht hem daarop bij S&eacute;raphine en haar ouders. Hij beloofde ons den volgenden dag te zullen terugkomen met Dorothea.
+
+</p>
+<p>Uit lust, een goeden indruk te maken op mijn uitverkorene, bleef ik wel drie uur bezig met mijn toilet, zonder nog tevreden
+over mijzelf te zijn. Voor een jongen man, die zijn geliefde wacht, is dat een aangenaam werk, maar voor iemand, die reeds
+op jaren begint te komen, is het een moeilijke bezigheid.
+
+</p>
+<p>Ik was echter zoo gelukkig, dat zij mij met veel welwillendheid aanzag, toen wij elkaar weer ontmoetten. Er volgde een lang
+onderhoud, waarin ik gelegenheid had ook het verstand van mijn aanstaande vrouw te bewonderen.
+
+</p>
+<p>Een notaris uit Valencia stelde de huwelijksche voorwaarden op en de pastoor uit Paterna kwam te Lirias, om de twee huwelijken
+in te zegenen.
+
+</p>
+<p>Over mijn huwelijk heb ik mij nooit beklaagd. Dorothea was een deugdzame vrouw, die, gevoelig voor mijne goede zorgen, zich
+weldra aan mij hechtte, alsof ik jong was geweest.
+
+</p>
+<p>Ook don Juan en zijn vrouw waren zeer gelukkig en de twee schoonzusters werden weldra intieme vriendinnen.
+
+</p>
+<p>Van mijn kant vond ik zooveel goede eigenschappen in mijn zwager, dat ik een groote genegenheid voor hem opvatte, die hij
+met dankbaarheid beantwoordde.
+
+</p>
+<p>De verstandhouding was van dien aard, dat, wanneer wij &#8217;s avonds scheidden om elkaar den volgenden dag weer te zien, het ons
+leed deed. Daarom besloten wij van de twee families er een te maken, die nu eens op het kasteel te Lirias woonde en dan op
+dat van Jutella. Het laatste had belangrijke herstellingen ondergaan.
+
+</p>
+<p>Het is nu reeds drie jaar, lezer en vriend, dat ik een zeer gelukkig leven leid met de personen, die mij zoo dierbaar zijn.
+Om mijn geluk te volmaken, heeft de hemel mij twee <a id="d0e4720"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4720">403</a>]</span>kinderen geschonken, wier opvoeding de vreugd is van mijn ouden dag en waarvan ik oprecht geloof de vader te zijn.
+
+
+</p>
+<p></p>
+<div class="figure"><img border="0" src="images/p401.jpg" alt="" width="423" height="554"></div><p>
+
+
+
+
+</p>
+<p class="trailer&#xA; aligncenter">Einde van Gil Blas</p>
+</div>
+</div>
+</div><a id="d0e4728"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4728">404</a>]</span><div class="back">
+<div id="d0e4730" class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><h2 class="normal">Verklaringen</h2>
+<p>blz. <a href="#d0e131" class="typeref">7</a>. <i>Bacchus</i>, God van den wijn.
+
+</p>
+<p><i>Ceres</i>, Godin van het koren.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e235" class="typeref">16</a>. <i>Mercurius</i>, God van den handel; ook de bode der goden; hij wordt afgebeeld met vleugels aan de voeten.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e329" class="typeref">29</a>. <i>Paris</i>. Zie aanteekening in deel I.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e614" class="typeref">64</a>. <i>Ariadne</i>. Door Theseus bevrijd uit het doolhof van den monsterachtigen Minotaurus, maar op den terugtocht door hem op het eiland Naxos
+achtergelaten.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e758" class="typeref">78</a>. <i>Pythagoras</i>, beroemd Grieksch wijsgeer.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e846" class="typeref">86</a>. <i>Virgilius</i>, beroemd Romeinsch dichter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e912" class="typeref">93</a>. <i>Lucilius</i>, Romeinsch satyriek dichter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e937" class="typeref">95</a>. <i>Alcibiades</i>, een talentvol losbol, leerling van Socrates.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1432" class="typeref">150</a>. <i>Isocrates</i>, Grieksch schrijver.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1456" class="typeref">152</a>. <i>Numa</i>, de tweede Romeinsche koning.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1473" class="typeref">154</a>. <i>Anacreon</i>, Grieksch dichter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1519" class="typeref">159</a>. <i>Dana&euml;</i>, geliefde van Zeus (Jupiter). Zij werd door haar vader in een onderaardsch gewelf opgesloten, maar Zeus drong tot haar door
+in de gedaante van gouden regen.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1704" class="typeref">174</a>. <i>Fortuna</i>, godin van het geluk.
+
+</p>
+<p><i>Epictetus</i>, Grieksch wijsgeer en moralist.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e1861" class="typeref">190</a>. <i lang="es">Ay de my</i> etc. Helaas! een jaar van genoegen gaat voorbij als een zuchtje van den wind; maar een oogenblik van ongeluk is als een eeuw
+vol pijniging.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e2081" class="typeref">209</a>. <i>Weegschaal en Tweelingen</i>, twee sterrebeelden uit den Dierenriem.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e2143" class="typeref">215</a>. <i>Diogenes</i>, Grieksch wijsgeer, die leefde in een leegen ton.
+
+</p>
+<p><i>Hesiodes</i>, Grieksch dichter.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e2472" class="typeref">244</a>. <i>Sophocles</i> en <i>Euripides</i>, Grieksche treurspeldichters.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e2726" class="typeref">262</a>. <i>Penelope</i>, vrouw van Odysseus, die haar man trouw bleef in diens lange afwezigheid, ofschoon zij door vrijers omringd was.
+
+</p>
+<p>blz. <a href="#d0e3158" class="typeref">295</a>. <i>Furto</i> etc. Wij zijn zelfs trotsch op onze dieverij.
+
+
+
+
+<a id="d0e4900"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4900">405</a>]</span></p>
+</div>
+<div class="div1"><span class="pagenum">
+[<a href="#d0e5255">Inhoud</a>]
+</span><p>Eenige Buitenlandsche Romans en Novellen verschenen bij de MIJ. VOOR GOEDE EN GOEDKOOPE LECTUUR
+
+
+</p>
+<p><i>Russische</i>
+
+</p>
+<p><b>Judas Iskarioth en de anderen.</b> Uit het Russisch door Annie de Graaff.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.50 L. 0.80
+
+</p>
+<p>R.B. 13&#8211;14. De Bijbelsche verhalen geven ons geen verklaring van de drijfveeren, die Judas, volgeling van Jezus, brachten
+tot zijn verraad. In dit verhaal heeft Andrejef ons een Judas doen zien, uit wiens saamgestelde wezen die daad noodzakelijk
+moest ontspringen. Een levende, aangrijpende schildering.
+
+
+</p>
+<p><b>I. W. GOGOLJ, De Mantel.</b> Uit het Russisch vert. door Z. Stokvis.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.25 L. 0.50
+
+</p>
+<p>R.B. 2. In dit verhaal leert de schrijver, die zelf eenigen tijd in Petersburg op een der departementen een ambt bekleedde,
+ons de Russische ambtenaarswereld kennen.
+
+
+</p>
+<p><b>M. LERMONTOF, Een held van onzen tijd.</b> Uit het Russisch door Annie de Graaff
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.50 L. 0.80
+
+</p>
+<p>R.B. 9&#8211;10. <span class="flushright">Bijna uitverkocht.</span>
+
+
+</p>
+<p><b>J. S. TOERGENJEF, Klop... Klop... Klop...</b> Uit het Russisch vertaald door Z. Stokvis.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.25 L. 0.50
+
+</p>
+<p>R.B. 5. Toergenjef is de schrijver van uiterst fijne en gevoelige schetsen van het Russische buitenleven.
+
+
+</p>
+<p><b>GRAAF LEO TOLSTOJ, Iwan de Dwaas en andere vertellingen.</b> Uit het Russisch vertaald door J. Brandt en Dr. D. C. Hesseling, met portret, 3e druk 10e&#8211;12e duizend.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.25 C. 0.35 L. 0.45
+
+</p>
+<p>W.B. 20. Deze bundel leert ons den echten Tolstoj kennen met zijn christendom, zijn anarchisme, zijn menschenliefde. Maar
+ook den verteller, die zoo juist den toon van het eenvoudige volksverhaal weet te pakken.
+<a id="d0e4951"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e4951">406</a>]</span>
+
+</p>
+<p><b>Vertellingen.</b>
+
+</p>
+<p>Van deze beroemde vertellingen, waarin Tolstoj&#8217;s groot talent als menschteekenaar zoo scherp uitkomt, schreef indertijd Is.
+Querido, dat ze zoo goedkoop moesten worden uitgegeven om ook bij ons tot echte volkslectuur te worden. Dit is nu verwezenlijkt
+in deze uitgaaf der Blauwe Bibliotheek:
+
+</p>
+<div class="table">
+<table width="100%">
+<tr valign="top">
+<td valign="top"> </td>
+<td valign="top"> </td>
+<td valign="top">ingen.</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 1&#8211;2 </td>
+<td valign="top"><b>De Kozakken</b>
+</td>
+<td valign="top" class="&#xA; alignright&#xA; ">20</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 5&#8211;6 </td>
+<td valign="top"><b>Sebastopol</b>
+</td>
+<td valign="top">Uitverkocht</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 9 </td>
+<td valign="top"><b>Sneeuwstorm,</b> ge&iuml;llustreerd.
+</td>
+<td valign="top">Uitverkocht</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 10 </td>
+<td valign="top"><b>Twee Huzaren</b>
+</td>
+<td valign="top">Uitverkocht</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 13 </td>
+<td valign="top"><b>Kaukasische Vertellingen</b>
+</td>
+<td valign="top" class="&#xA; alignright&#xA; ">20</td>
+</tr>
+<tr valign="top">
+<td valign="top">Bl.B. 21 </td>
+<td valign="top"><b>De jonge Landheer</b>
+</td>
+<td valign="top">Uitverkocht</td>
+</tr>
+</table>
+</div><p>
+
+
+</p>
+<p><b>ANT. P. TSJECHOF, Een toeval.</b> Uit het Russisch door Z. Stokvis.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.25 L. 0.50
+
+</p>
+<p>R.B. 1. In de &#8220;Inleiding tot de Russische Litteratuur-Geschiedenis&#8221; door Z. Stokvis (in deze Bibliotheek verschenen onder
+No. 15&#8211;16) wordt Tsjechof genoemd &#8220;de geniaalste onder de jonge Russen&#8221;. Zijn beschrijvingen zijn de bioscoop van het heele
+Russische ambtenaars-, burger- en boeren-leven.
+
+
+
+
+
+</p>
+<p><i>Duitsche.</i>
+
+
+</p>
+<p><b>LUDWIG ANZENGRUBER, De Schandvlek.</b> Een roman. Vertaling van Mevr. Van Uildriks. 2e dr. (6e&#8211;8e duizendtal.)
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 71&#8211;72*. Anzengruber, zelf uit de volksklasse herkomstig, heeft wel de ziel van zijn volk leeren kennen. In zijn werk
+ontmoet men altijd de vermenging van humor en gevoel, die, waar ze elkander in evenwicht houden, wederzijdsch waken tegen
+kluchtigheid en overgevoeligheid. Het leven van het onechte kind, en hoe zich tusschen haar en den man van haar moeder al
+sterker een band vlecht van liefde en trouw, waar zijn eigen kinderen hem, als die van Koning Lear, verwaarloozen, vormt een
+even pakkende als weldoende lectuur. <a id="d0e5054"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5054">407</a>]</span>
+
+
+</p>
+<p><b>LUDWICH FINCKH, De Rozendokter.</b> Vert. van Mevr. M. van Vloten. Versiering van Mevr. Midderigh-Bokhorst. 2e dr. (6e&#8211;9e duizend.)
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.25 C. 0.35 L. 0.45
+
+</p>
+<p>W.B. 74. Een zeer fijn, teer werkje, geurig van buitenlucht, bosch en bloem, van stille aandoeningen, ingehouden en onderdrukt&#8212;dat
+in Duitschland buitengewoon opgang maakte, en dat ook hier in de voortreffelijke vertaling van Mevr. <i>Martha van Vloten</i> door velen genoten is. Om den lezer in de stemming van het geheel in te wijden, verzochten we Mevr. <i>Midderigh-Bokhorst</i>, dezelfde, die zoo gevoelig de Sprookjes van Grimm verlucht heeft, om er een frontispice voor te teekenen.
+
+
+</p>
+<p><b>WOLFGANG VON GOETHE: Zielsverwanten.</b> Vertaald door Nico van Suchtelen.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.75 C. 0.90 L. 1.05
+
+</p>
+<p>W.B. 301. &#8220;Wij noodigen den Nederlandschen lezer die niet in het oorspronkelijke boek van den rijperen Goethe kan doordringen,
+hartelijk uit deze vertaling ter hand te nemen.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><i>E. d&#8217;Oliveira.</i>
+
+
+</p>
+<p><b>BERNARD KELLERMANN, De Dwaas.</b> Uit het Duitsch door Marianne de Voogt.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 151&#8211;152*. &#8220;Waarlijk een zeer kostbaar boek, een gedachtenvol gedicht, waarin de lust van het hooge breed en machtig weerklinkt.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Hofstad.</span>
+
+</p>
+<p>&#8220;Een mooi boekje is dit alweer in den volsten zin des woords, mooi om de meesterlijke schildering van de sympathieke hoofdfiguren
+en om het fraai decoratiefwerk, de prachtige uitbeelding van de entourage, waarin deze hoofdfiguur leeft.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Dordtsche Courant.</span>
+
+
+</p>
+<p><b>PETER ROSEGGER, De Landsvorstin (Martin der Mann).</b> Vertaling J. Kuylman.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.65 C. 0.80 L. 0.95
+
+</p>
+<p>W.B. 314. &#8220;Martin der Mann&#8221; neemt in Rosegger&#8217;s literairen arbeid een zeer bizondere plaats in en het is verheugend, dat dit
+boek thans in de uitnemende Hollandsche vertaling van Kuylman verschenen is.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Utr. Sted. Dagblad.</span>
+<a id="d0e5112"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5112">408</a>]</span></p>
+<p>&#8220;Altoos aan de grens van het rijk der fabelen, weet Rosegger u door den mond zijner drie helden-figuren: de vorstin, haar
+vriendin en haar minnaar, een realiteits-schoonheid uit te beelden, welker werking in &#8217;s lezers hart zonder uitzondering levensmoed
+en karaktervorming zal wekken.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">De Nederlander.</span>
+
+
+</p>
+<p><b>ERNST ZAHN&#8217;s WERKEN.</b>
+
+</p>
+<p><b>ERNST ZAHN, Het gezin van Lucas Hochstraszer.</b> Vertaald door Mevr. A. van Gogh-Kaulbach, met een voorrede van Augusta de Wit. 3e dr.&#8212;9e&#8211;11e duizend.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L.0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 97&#8211;98*. &#8220;Z&oacute;&oacute; zou men het werk kunnen beschouwen&#8212;een streng-doordachte compositie als een van die oude spelen, waaraan
+het door zijn allegorischen trant doet denken. Men kan het echter ook heel anders bezien; alleen lettend op de schoone stemming
+van het geheel; of op al de mooie bijzonderheden in de teekening van de karakters en van landelijke toestanden; of op de kracht,
+die rijkdom is en soberheid tegelijk, waarmee de groote lijnen van het verhaal zijn volgehouden en zooveel verschillende lotgevallen
+vereenigd in het levensverhaal van &eacute;&eacute;n mensch. Op welk van die wijzen men het beschouwe, men zal altijd schoonheid vinden.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">Uit de Voorrede.</span>
+
+
+</p>
+<p><b>Clari-Marie,</b> vertaald door J. Kuylman. 2e druk. (7e&#8211;9e duizend.)
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 146&#8211;147*. Ook de roman, <i>Clari-Marie</i>, die verscheen v&oacute;&oacute;r <i>Lucas Hochstrasser</i> en <i>Eenzaamheid</i>, is een echt kernig werk, waarin de hoofdfiguur de grootte heeft van den inzichzelf besloten mensch, dien men in de wereld
+van het drama, onder &#8220;de tragische helden&#8221; placht te brengen. Een figuur van verwarmende en versterkende kracht, wier eenzijdigheid
+echter niet nalaat ook haar zelf te treffen&#8221;....
+
+</p>
+<p>&#8220;De vertaling is over het geheel uitmuntend geslaagd.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><span class="letterspaced">De Tijdspiegel.</span>
+
+
+</p>
+<p><b>Eenzaamheid.</b> Vert. door Annie de Graaff. 2e druk. (7e&#8211;9e duizend)
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 120&#8211;121* Zahn wordt door het lezend publiek van allerlei rang en kleur meer en meer erkend als een van de beste romanschrijvers,
+en <i>Eenzaamheid</i> is stellig niet van zijn minste werk.
+
+<a id="d0e5169"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5169">409</a>]</span></p>
+<p><b>De Vrouwen van Tann&ouml;,</b> vertaald door Annie de Graaff. Tweede druk. 7e&#8211;9e duizend.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 C. 0.70 L. 0.85
+
+</p>
+<p>W.B. 171&#8211;2* In dit nieuwe werk van Zahn weet hij uit een bizonderheid uit het leven eener dorpsbevolking een werk op te bouwen
+van tragisch-zedelijke grootheid. Gesteld voor een bezoeking der natuur, weten de bewoonsters van Tann&ouml; j&agrave; te zeggen tot een
+hoogen levensplicht en n&eacute;&eacute;n tot hun liefdelevenswenschen. Daar zit iets opsterkends en opstijgends in dit voorbeeld van zedelijke
+offervaardigheid dat ons goed doet als de hooge berglucht zelf.
+
+</p>
+<p>&#8220;Met groote menschenkennis is deze roman geschreven en wat het werk vooral adelt zijn de fijne, diepzinnige vergelijkingen
+die zoo echt den dichter verraden.&#8221;
+
+</p>
+<p class="alignright"><i>De Hofstad.</i>
+
+
+</p>
+<p><b>Een Manestraal.</b> (Vertelling). Vertaling Anna van Gogh-Kaulbach.
+
+</p>
+<p class="alignright">&#402; 0.10
+
+
+</p>
+<p><b>Complete Uitgaaf:</b>
+
+</p>
+<p>Wij ondernamen een volledige uitgaaf der werken van dezen zoo gretig gelezen Zwitserschen auteur, in een bizonder, en fleurig,
+uniform bandje.
+
+
+</p>
+<p>Reeds verschenen verder in deze serie:
+
+</p>
+<p><b>Z.W. Menschen</b> en <b>Onderstroom</b> (2e druk) twee boeiende novellen.
+
+</p>
+<p class="alignright">p. stuk I. &#402; 0.25 L. 0.45
+
+
+</p>
+<p><b>Z.W. Albin Indergand,</b> een roman uit den tijd van Napoleon, vertaald door Free Hart.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.55 L. 0.85
+
+</p>
+<p>Voor de Nederlandsche bewonderaars van den grooten Zwitserschen romanschrijver zal dit boek stellig een welkome aanwinst zijn.
+Het vertoont alle kenmerkende eigenschappen van Zahn in een schoone, harmonieuze mate. De aanvankelijk wilde, toomlooze en
+sombere natuurkracht van den eenzamen, verstooten Albin, maar die door een stoeren en volhardenden strijd tegen het leven
+uitgroeit tot een machtige zelfbeheerschtheid die tenslotte liefde en eerbied voor hem afdwingt.
+
+
+</p>
+<p><b>Z.W. Wat het leven vernietigt.</b> Vertaling van Anna van Gogh-Kaulbach
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.65 C. 0.80 L. 0.95
+
+</p>
+<p>&#8220;En nu wilde hij iets lichters en liefelijkers, geen hard-bevochten victories, maar een leven terzijde van strijd, en in plaats
+van die stugge dingen van het leven van Zwitsersche <a id="d0e5223"></a><span class="pagenum">[<a href="#d0e5223">410</a>]</span>boeren en kleinburgers de luchte en glanzige van het leven der rijken, zooals het immers ook, en hoe langer hoe meer en duidelijker,
+te zien komt in de Zwitsersche steden, waar naast oude patrici&euml;rshuizen de villa&#8217;s staan van pas rijk geworden groot-industrieelen.
+Met dat al zegt echter zijn gevoel hem dat zoo iets voor hem het ware niet is: en hij tast terug naar zijn eigen volk, het
+kleine volk, en maakt een nieuw smal paadje om het ongewone lichte vroolijke daarlangs binnen te halen in hun hoog en eng
+ommuurde leven. Dat nieuwe streven, dat falen, dat terugkeeren en dat slagen langs een nieuwen weg, is het wat dezen bundel
+vertellingen bijzonder interessant maakt&#8221;....
+
+</p>
+<p><i>Augusta de Wit</i> in <span class="letterspaced">De Nieuwe Rotterdammer</span>
+
+
+</p>
+<p><b>Z.W. De Apotheker van Klein-Weltwil.</b> Vertaling van J. Lourens.
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.65 L. 0.95
+
+</p>
+<p>Echt Zahn, d&eacute; Zahn, zooals we hem genoten in al zijn werken; de rake mensch-teekenaar, de ontleder van de bekrompen boerenzielen,
+de ontwerper van de onvergetelijke figuren uit de Zwitsersche bergen en dalen, waar de afgeslotenen van het moderne wereld-bewegen,
+opkomen of vernietigd worden door menschelijke kracht of menschelijke zwakheid.
+
+</p>
+<p>Menschelijke kracht en menschelijke zwakheid, overwinning en ondergang, verheffend verlangen en kleinzielige nijd en naijver,
+ziedaar, hetgeen Zahn ons teekent in de talrijke figuren uit Klein-Weltwil, een stadje in het Zuid-Oosten van Zwitserland.
+
+
+</p>
+<p><b>Z.W. Levensstrijd.</b> Herziene vertaling van H. C. Knappert-Jansen. Tweede druk<span id="d0e5246" class="corr" title="Niet in bron">.</span>
+
+</p>
+<p class="alignright">I. &#402; 0.65 L. 0.95
+
+</p>
+<p>De herdruk van dezen boeienden, gezond-prikkelenden roman, vroeger verschenen in onze Blauwe Bibliotheek is voor ons geheel
+herzien in een eigenlijk nieuwe vertaling door mevrouw Knappert-Jansen.
+
+</p>
+<p>De goede ontvangst, die het werk bij den eersten druk had, zal, verwachten wij thans, zeker even warm wezen.
+
+
+
+</p>
+<div class="div1" id="d0e5255">
+<h2 class="normal">Inhoudsopgave</h2>
+<ul>
+<li><a href="#d0e128">Zesde Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e132">Wat Gil Blas en zijn metgezellen deden, na den graaf de Polan te hebben verlaten; van het gewichtige plan, dat Ambrosius vormde,
+en op welke wijze het werd uitgevoerd.</a></li>
+<li><a href="#d0e238">Van het besluit, dat don Alphonse en Gil Blas namen na dit avontuur.</a></li>
+<li><a href="#d0e272">Na welke onaangename gebeurtenissen don Alphonse zich op het toppunt van geluk bevond en door welk avontuur Gil Blas in gelukkige
+omstandigheden kwam te verkeeren.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e305">Zevende Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e309">Van de liefde van Gil Blas en van de dame Loren&ccedil;a S&eacute;phora.</a></li>
+<li><a href="#d0e375">Wat Gil Blas werd, nadat hij het kasteel de Leyva had verlaten en van de gelukkige gevolgen, die zijn ongelukkige liefde had.</a></li>
+<li><a href="#d0e422">Gil Blas wordt de gunsteling van den aartsbisschop en het kanaal van zijn gunsten.</a></li>
+<li><a href="#d0e464">De aartsbisschop krijgt een beroerte. Van de verlegenheid, waarin Gil Blas zich bevindt en op welke wijze hij er weer uitkomt.</a></li>
+<li><a href="#d0e498">Wat Gil Blas deed, nadat de aartsbisschop hem zijn ontslag had gegeven. Door welk toeval hij den geestelijke ontmoette, die
+zooveel verplichting aan hem had en welke bewijzen van erkentelijkheid hij van hem ontving.</a></li>
+<li><a href="#d0e531">Gil Blas gaat de comedie te Granada bezoeken. Van de verwondering, die het zien van een actrice bij hem opwekte en hetgeen
+daardoor gebeurde.</a></li>
+<li><a href="#d0e587">Geschiedenis van Laura.</a></li>
+<li><a href="#d0e692">Van de ontvangst, die de comedianten van Granada Gil Blas bereidden en van de kennismaking, die hij hernieuwde in de foyers
+van den schouwburg.</a></li>
+<li><a href="#d0e739">Met welken buitengewonen man hij dien avond soupeerde en wat er tusschen hen voorviel.</a></li>
+<li><a href="#d0e772">Van de opdracht, die de markies de Marialva aan Gil Blas gaf en hoe deze trouwe secretaris zich daarvan kweet.</a></li>
+<li><a href="#d0e807">Van het nieuws, dat Gil Blas vernam, en dat voor hem was als een bliksemslag.</a></li>
+<li><a href="#d0e847">Gil Blas gaat in een hotel logeeren, waar hij kennis maakt met den kapitein Chinchilla; welke man deze officier was en welke
+zaak hem naar Madrid had gebracht.</a></li>
+<li><a href="#d0e898">Gil Blas ontmoet aan het hof zijn waarden vriend Fabricius. Groote vreugde bij beiden. Waar ze samen heengingen en van het
+belangrijke gesprek, dat ze hadden.</a></li>
+<li><a href="#d0e994">Fabricius plaatst Gil Blas bij den graaf Galiano, een Siciliaansch edelman.</a></li>
+<li><a href="#d0e1022">Van het werk, dat graaf Galiano in zijn huis aan Gil Blas gaf.</a></li>
+<li><a href="#d0e1069">Van het ongeval, dat den aap van den graaf de Galiano overkwam en van het verdriet, dat deze heer daarvan had. Hoe Gil Blas
+ziek werd en wat voor hem de gevolgen waren van zijn ziekte.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e1122">Achtste Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e1126">Gil Blas heeft een goede ontmoeting en vindt een post, die hem troost voor de ondankbaarheid, die hij van graaf Galiano heeft
+ondervonden. Geschiedenis van don Valerio de Luna.</a></li>
+<li><a href="#d0e1173">Gil Blas wordt aan den hertog de Lerme voorgesteld, die hem opneemt onder zijn secretarissen; de minister geeft hem werk en
+is tevreden over hem.</a></li>
+<li><a href="#d0e1197">Hij verneemt, dat er aan zijn betrekking ook onaangenaamheden zijn verbonden. Van de onrust, die hem deze tijding gaf en de
+houding, die hij verplicht was aan te nemen.</a></li>
+<li><a href="#d0e1236">Gil Blas wint de gunst van den hertog de Lerme, die hem een gewichtig geheim toevertrouwt.</a></li>
+<li><a href="#d0e1254">Waarin men Gil Blas ziet overladen met vreugde, eer en ellende.</a></li>
+<li><a href="#d0e1282">Hoe Gil Blas zijn armoede kenbaar maakte aan den hertog de Lerme; op welke wijze deze daarna met hem handelde.</a></li>
+<li><a href="#d0e1325">Van het gebruik, dat hij van zijn vijftienhonderd ducaten maakte; van de eerste zaak, waarin hij zich mengde en welk voordeel
+die voor hem opleverde.</a></li>
+<li><a href="#d0e1353">Verhaal van Don Roger de Rada.</a></li>
+<li><a href="#d0e1445">Door welke middelen Gil Blas in korten tijd een aanzienlijk fortuin maakte en welke airs hij aannam.</a></li>
+<li><a href="#d0e1510">De zeden van Gil Blas bederven aan het hof geheel. Van de opdracht die de graaf de Lemos hem gaf en in welke intrige die heer
+en hij zich wikkelden.</a></li>
+<li><a href="#d0e1598">Van het geheime bezoek en van de geschenken, die de prins aan Catalina gaf.</a></li>
+<li><a href="#d0e1644">Wie Catalina was. Verlegenheid van Gil Blas, zijn onrust en welken voorzorgsmaatregel hij moest nemen, om tot rust te komen.</a></li>
+<li><a href="#d0e1690">Gil Blas gaat voort met den heer te spelen. Hij krijgt berichten van zijn familie. Welken indruk die op hem maken. Hij verliest
+zijn vriend Fabricius.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e1731">Negende Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e1735">Scipio wil Gil Blas laten trouwen en stelt hem de dochter van een rijken en beroemden goudsmid voor. De stappen, die daartoe
+worden gedaan.</a></li>
+<li><a href="#d0e1782">Door welk toeval Gil Blas zich don Alphonse de Leyva herinnerde en van den dienst, dien hij hem, uit ijdelheid bewees.</a></li>
+<li><a href="#d0e1814">Van de toebereidselen voor het huwelijk van Gil Blas en van de groote gebeurtenissen, die ze overbodig maakten.</a></li>
+<li><a href="#d0e1847">Hoe Gil Blas behandeld werd in den toren van S&eacute;govi&euml; en op welke wijze hij de redenen van zijn gevangenneming vernam.</a></li>
+<li><a href="#d0e1884">Van de overdenkingen, die hij dien nacht had, voor hij insliep en van het geluid, dat hem wekte.</a></li>
+<li><a href="#d0e1922">Geschiedenis van don Gaston de Cogollos en van dona Helena de Galisteo.</a></li>
+<li><a href="#d0e2082">Scipio komt Gil Blas opzoeken in den toren te S&eacute;govi&euml; en deelt hem veel nieuws mee.</a></li>
+<li><a href="#d0e2112">Scipio reist voor het eerst naar Madrid, de beweegredenen daartoe en het gevolg ervan. Gil Blas wordt ziek en wat daaruit
+voortvloeide.</a></li>
+<li><a href="#d0e2156">Scipio keert naar Madrid terug. Hoe en op welke voorwaarden Gil Blas in vrijheid wordt gesteld. Waar zij heengingen, na den
+toren van S&eacute;govi&euml; te hebben verlaten en welk gesprek zij samen hadden.</a></li>
+<li><a href="#d0e2183">Wat zij te Madrid aankomende deden. Wien Gil Blas op straat ontmoette en door welke gebeurtenis die ontmoeting werd gevolgd.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e2235">Tiende Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e2239">Gil Blas vertrekt naar Asturi&euml;; hij reist over Valladolid, waar hij dokter Sangrado, zijn ouden meester gaat bezoeken. Hij
+ontmoet bij toeval den heer Manuel Ordonnez, administrateur van het klooster.</a></li>
+<li><a href="#d0e2325">Gil Blas vervolgt zijn reis en komt gelukkig te Ovi&eacute;do aan. In welken toestand hij zijn ouders vindt. Dood van zijn vader; gevolg van dien dood.</a></li>
+<li><a href="#d0e2393">Gil Blas gaat op weg naar het koninkrijk Valencia en komt eindelijk te Lirias aan. Beschrijving van het kasteel. Hoe hij er
+werd ontvangen en welke menschen hij er vond.</a></li>
+<li><a href="#d0e2430">Gil Blas vertrekt naar Valencia en gaat de heeren de Leyva bezoeken. Van het onderhoud, dat hij met hen had en van de goede
+ontvangst bij S&eacute;raphine.</a></li>
+<li><a href="#d0e2473">Gil Blas gaat naar de comedie, waar hij een nieuw treurspel ziet. Succes van het stuk. Genie van het publiek van Valencia.</a></li>
+<li><a href="#d0e2521">Gil Blas ontmoet, wandelende in de straten van Valencia, een monnik, dien hij meent te herkennen; welke man die monnik was.</a></li>
+<li><a href="#d0e2598">Gil Blas keert naar zijn kasteel te Lirias terug. Van de aangename mededeeling, welke Scipio hem deed en van de verandering
+in het dienstpersoneel.</a></li>
+<li><a href="#d0e2627">Van de liefde van Gil Blas en van de schoone Antonia.</a></li>
+<li><a href="#d0e2715">Bruiloft van Gil Blas en de schoone Antonia. Op welke wijze die gevierd werd; welke personen erbij tegenwoordig waren en welke
+genoegens er op volgden.</a></li>
+<li><a href="#d0e2784">Gevolg van het huwelijk van Gil Blas en de schoone Antonia. Begin van de geschiedenis van Scipio.</a></li>
+<li><a href="#d0e2984">Scipio in dienst bij Velasquez.</a></li>
+<li><a href="#d0e3082">Einde van de geschiedenis van Scipio.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e3231">Elfde Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e3235">Van de grootste vreugde, die Gil Blas ooit gekend heeft en van het treurig ongeluk, dat daarop volgde. Van de veranderingen,
+die aan het hof plaats hadden en waardoor Gil Blas er terugkeerde.</a></li>
+<li><a href="#d0e3310">Gil Blas begeeft zich naar Madrid; hij verschijnt aan het hof; de koning herkent hem en beveelt hem bij zijn eersten minister
+aan. Gevolg van die aanbeveling.</a></li>
+<li><a href="#d0e3387">Wat Gil Blas belette zijn voornemen uit te voeren en het hof te verlaten en van den gewichtigen dienst, dien Joseph Navarro
+hem bewees.</a></li>
+<li><a href="#d0e3427">Gil Blas maakt zich bemind bij den graaf van Olivar&egrave;s.</a></li>
+<li><a href="#d0e3470">Van het geheime onderhoud, dat Gil Blas had met Navarro en van het eerste werk, dat de graaf van Olivar&egrave;s hem gaf.</a></li>
+<li><a href="#d0e3520">Van het gebruik, dat Gil Blas maakte van de driehonderd pistolen en van de zorgen, waarmee hij Scipio belastte. Succes van
+het stuk, waarvan in het vorige hoofdstuk wordt gesproken.</a></li>
+<li><a href="#d0e3564">Door welk toeval, op welke plaats en in welken toestand Gil Blas zijn vriend Fabricius terugvond en van het onderhoud, dat
+zij samen hadden.</a></li>
+<li><a href="#d0e3631">Gil Blas komt van dag tot dag meer in de gunst bij zijn meester. Van de terugkomst van Scipio te Madrid en van het verhaal,
+dat hij Santillano van zijn reis doet.</a></li>
+<li><a href="#d0e3668">Hoe en aan wien de graaf-hertog zijn eenige dochter ten huwelijk gaf en van de slechte gevolgen van dat huwelijk.</a></li>
+<li><a href="#d0e3703">Gil Blas ontmoet bij toeval den dichter Nunez, die hem meedeelt, dat hij een treurspel heeft gemaakt, dat opgevoerd zal worden
+in den koninklijken schouwburg. Van de mislukking van dit stuk en van het geluk, waardoor het werd gevolgd.</a></li>
+<li><a href="#d0e3777">Santillano bezorgt een betrekking aan Scipio, die naar Nieuw Spanje reist.</a></li>
+<li><a href="#d0e3814">Don Alphonse de Leyva komt te Madrid. Beweegreden van zijn reis. Van het verdriet van Gil Blas en de vreugde, die er op volgde.</a></li>
+<li><a href="#d0e3876">Gil Blas ontmoet bij den koning don Gaston de Collogos en don Andr&eacute; de Tord&eacute;sillas; waar zij alle drie heengingen. Einde van
+de geschiedenis van don Gaston en van dona Helena de Galisteo. Welken dienst Santillano aan Tord&eacute;sillas bewees.</a></li>
+<li><a href="#d0e3960">Santillano gaat naar den dichter Nunez. Welke personen hij er vond en welke gesprekken er werden gehouden.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e4010">Twaalfde Boek</a><ul>
+<li><a href="#d0e4014">Gil Blas wordt door den minister naar Tol&eacute;do gezonden. Van het doel en het succes van zijn reis.</a></li>
+<li><a href="#d0e4141">Santillano doet verslag van zijn zending aan den minister, die hem opdraagt ervoor te zorgen, dat Lucretia te Madrid zal komen.
+Van de aankomst van deze actrice en haar eerste optreden voor het hof.</a></li>
+<li><a href="#d0e4180">Lucretia maakt grooten opgang aan het hof en speelt voor den koning, die verliefd op haar wordt. Gevolg van die liefde.</a></li>
+<li><a href="#d0e4248">Van de nieuwe taak, die de minister aan Santillano gaf.</a></li>
+<li><a href="#d0e4280">De zoon van Margarita Spinola wordt bij authentieke acte erkend en don Henri-Philippe de Guzman genoemd. Santillano richt
+het huis van dien jongen heer in en geeft hem allerlei meesters.</a></li>
+<li><a href="#d0e4326">Scipio komt terug uit Nieuw-Spanje. Gil Blas plaatst hem bij don Henri. Van de studi&euml;n van dien jongen heer. Van de eer, die
+men hem bewees en aan welke dame de graaf-hertog hem uithuwelijkte. Hoe Gil Blas, niettegenstaande zijn verzet, in den adelstand
+wordt verheven.</a></li>
+<li><a href="#d0e4368">Gil Blas ontmoet Fabricius nog eens bij toeval. Van het laatste onderhoud, dat zij samen hadden en van den gewichtigen raad,
+dien Nunez aan Santillano gaf.</a></li>
+<li><a href="#d0e4407">Hoe Gil Blas verneemt, dat de raad van Fabricius niet verkeerd was. Van een reis van den koning naar Saragossa.</a></li>
+<li><a href="#d0e4442">Van de revolutie in Portugal en de ongenade van den graaf-hertog.</a></li>
+<li><a href="#d0e4480">Van de onaangenaamheden en de zorgen, die eerst de rust van den graaf-hertog verstoorden en van de gelukkige vrede, die daarop
+volgde. Van de bezigheden van mijn meester in zijn eenzaamheid.</a></li>
+<li><a href="#d0e4510">De graaf-hertog wordt plotseling somber en droomerig. Van de wonderlijke oorzaak van zijn droefgeestigheid en haar verdrietige
+gevolgen.</a></li>
+<li><a href="#d0e4559">Van wat er op het kasteel de Loeches gebeurde, na den dood van den graaf-hertog en wat Gil Blas deed.</a></li>
+<li><a href="#d0e4593">Van den terugkeer van Gil Blas in zijn kasteel. Van de vreugde, die hij had de kleine S&eacute;raphine weer te zien en op welke dame hij verliefd werd.</a></li>
+<li><a href="#d0e4658">Het dubbel huwelijk, dat te Lirias plaats had en dat het einde is van de geschiedenis.</a></li>
+</ul>
+</li>
+<li><a href="#d0e4730">Verklaringen</a></li>
+</ul>
+</div>
+<div class="transcribernote">
+<h2>Colofon</h2>
+<h3>Beschikbaarheid</h3>
+<p>Dit eBoek is voor kosteloos gebruik door iedereen overal, met vrijwel geen beperkingen van welke soort dan ook. U mag het
+kopi&euml;ren, weggeven of hergebruiken onder de voorwaarden van de Project Gutenberg Licentie bij dit eBoek of on-line op <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p>Dit eBoek is geproduceerd door Jeroen Hellingman en het on-line gedistribueerd correctie team op <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give
+it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at <a href="http://www.gutenberg.org/">www.gutenberg.org</a>.
+
+</p>
+<p lang="en">This eBook is produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed Proofreading Team at <a href="http://www.pgdp.net/">www.pgdp.net</a>.
+
+</p>
+<h3>Codering</h3>
+<p>Dit bestand is in een verouderde spelling. Er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren. Afgebroken woorden aan het einde
+van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel zijn gecorrigeerd. Dergelijke correcties zijn
+gemarkeerd met het corr-element.
+
+</p>
+<p>Hoewel in het origineel laag liggende aanhalingstekens openen gebruikt, zijn deze in dit bestand gecodeerd met &#8220;. Geneste
+dubbele aanhalingstekens zijn stilzwijgend veranderd in enkele aanhalingstekens.
+
+</p>
+<h3>Documentgeschiedenis</h3>
+<ol class="lsoff">
+<li>25-DEC-2007 begonnen.
+
+</li>
+</ol>
+<h3>Verbeteringen</h3>
+<p>De volgende verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p>
+<table width="75%">
+<tr>
+<th>Plaats</th>
+<th>Bron</th>
+<th>Verbetering</th>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e316">Bladzijde 27</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e372">Bladzijde 35</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e382">Bladzijde 36</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e475">Bladzijde 47</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e517">Bladzijde 53</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e632">Bladzijde 66</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e647">Bladzijde 67</a></td>
+<td width="40%">Ph&eacute;cine</td>
+<td width="40%">Ph&eacute;nice</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e667">Bladzijde 69</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e688">Bladzijde 71</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e719">Bladzijde 74</a></td>
+<td width="40%">Segovia</td>
+<td width="40%">S&eacute;govia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e731">Bladzijde 75</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e791">Bladzijde 81</a></td>
+<td width="40%">verrastte</td>
+<td width="40%">verraste</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e818">Bladzijde 83</a></td>
+<td width="40%">Ars&eacute;na</td>
+<td width="40%">Ars&eacute;nia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e825">Bladzijde 84</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e834">Bladzijde 84</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e841">Bladzijde 85</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e909">Bladzijde 92</a></td>
+<td width="40%">menscheen</td>
+<td width="40%">menschen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e941">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">Cervantez</td>
+<td width="40%">Cervantes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e944">Bladzijde 95</a></td>
+<td width="40%">werkwaardigste</td>
+<td width="40%">merkwaardigste</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e963">Bladzijde 97</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e982">Bladzijde 99</a></td>
+<td width="40%">natuurlijke</td>
+<td width="40%">natuurlijk</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1031">Bladzijde 105</a></td>
+<td width="40%">gelukster</td>
+<td width="40%">geluksster</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1145">Bladzijde 120</a></td>
+<td width="40%">Diego</td>
+<td width="40%">Di&eacute;go</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1289">Bladzijde 137</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1315">Bladzijde 140</a></td>
+<td width="40%">Segovia</td>
+<td width="40%">S&eacute;govia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1360">Bladzijde 145</a></td>
+<td width="40%">Est&eacute;phania</td>
+<td width="40%">Est&eacute;fania</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1363">Bladzijde 145</a></td>
+<td width="40%">Est&eacute;phania</td>
+<td width="40%">Est&eacute;fania</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1384">Bladzijde 147</a></td>
+<td width="40%">rede</td>
+<td width="40%">reden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1409">Bladzijde 148</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1414">Bladzijde 148</a></td>
+<td width="40%">Estephanie</td>
+<td width="40%">Est&eacute;fania</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1427">Bladzijde 149</a></td>
+<td width="40%">Estephania</td>
+<td width="40%">Est&eacute;fania</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1462">Bladzijde 152</a></td>
+<td width="40%">ridderorders</td>
+<td width="40%">ridderordes</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1539">Bladzijde 161</a></td>
+<td width="40%">verlangd</td>
+<td width="40%">verlangt</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1550">Bladzijde 162</a></td>
+<td width="40%">afwachten</td>
+<td width="40%">afwachtten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1567">Bladzijde 163</a></td>
+<td width="40%">maitresse</td>
+<td width="40%">ma&icirc;tresse</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1584">Bladzijde 164</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1667">Bladzijde 171</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1670">Bladzijde 171</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1672">Bladzijde 171</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1697">Bladzijde 173</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1752">Bladzijde 180</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1795">Bladzijde 184</a></td>
+<td width="40%">audientie</td>
+<td width="40%">audi&euml;ntie</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1798">Bladzijde 184</a></td>
+<td width="40%">&#8217;</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1819">Bladzijde 186</a></td>
+<td width="40%">maakte</td>
+<td width="40%">maakten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1840">Bladzijde 188</a></td>
+<td width="40%">Segovi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1843">Bladzijde 188</a></td>
+<td width="40%">Segovi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1852">Bladzijde 189</a></td>
+<td width="40%">Segovi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1864">Bladzijde 190</a></td>
+<td width="40%">Segovi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1891">Bladzijde 192</a></td>
+<td width="40%">Tordesilas</td>
+<td width="40%">Tordesillas</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1910">Bladzijde 193</a></td>
+<td width="40%">Tordesilas</td>
+<td width="40%">Tordesillas</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1929">Bladzijde 195</a></td>
+<td width="40%">Eleonor</td>
+<td width="40%">El&eacute;onor</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1958">Bladzijde 198</a></td>
+<td width="40%">Felicia</td>
+<td width="40%">F&eacute;licia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1961">Bladzijde 198</a></td>
+<td width="40%">zij</td>
+<td width="40%">zei</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1966">Bladzijde 198</a></td>
+<td width="40%">donna</td>
+<td width="40%">dona</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1971">Bladzijde 199</a></td>
+<td width="40%">Felicia</td>
+<td width="40%">F&eacute;licia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1974">Bladzijde 199</a></td>
+<td width="40%">Felicia</td>
+<td width="40%">F&eacute;licia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e1993">Bladzijde 201</a></td>
+<td width="40%">Felicia</td>
+<td width="40%">F&eacute;licia</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2004">Bladzijde 202</a></td>
+<td width="40%">Augustijn</td>
+<td width="40%">Augustin</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2021">Bladzijde 204</a></td>
+<td width="40%">Eleonor</td>
+<td width="40%">El&eacute;onor</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2026">Bladzijde 204</a></td>
+<td width="40%">Muguel</td>
+<td width="40%">Miguel</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2033">Bladzijde 204</a></td>
+<td width="40%">don</td>
+<td width="40%">dona</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2040">Bladzijde 205</a></td>
+<td width="40%">donna</td>
+<td width="40%">dona</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2055">Bladzijde 206</a></td>
+<td width="40%">Eleonor</td>
+<td width="40%">El&eacute;onor</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2078">Bladzijde 208</a></td>
+<td width="40%">uw</td>
+<td width="40%">Uw</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2089">Bladzijde 209</a></td>
+<td width="40%">Segovi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2092">Bladzijde 209</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8217;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2148">Bladzijde 215</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2165">Bladzijde 216</a></td>
+<td width="40%">rechtvaardigen</td>
+<td width="40%">rechtvaardigden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2214">Bladzijde 220</a></td>
+<td width="40%">Seraphine</td>
+<td width="40%">S&eacute;raphine</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2272">Bladzijde 227</a></td>
+<td width="40%">?</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2279">Bladzijde 227</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">had </td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2284">Bladzijde 228</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2330">Bladzijde 232</a></td>
+<td width="40%">Oviedo</td>
+<td width="40%">Ovi&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2335">Bladzijde 232</a></td>
+<td width="40%">Oviedo</td>
+<td width="40%">Ovi&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2437">Bladzijde 241</a></td>
+<td width="40%">Sephora</td>
+<td width="40%">S&eacute;phora</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2464">Bladzijde 243</a></td>
+<td width="40%">Sephora</td>
+<td width="40%">S&eacute;phora</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2469">Bladzijde 243</a></td>
+<td width="40%">maaal</td>
+<td width="40%">maal</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2507">Bladzijde 246</a></td>
+<td width="40%">zouden</td>
+<td width="40%">zou</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2530">Bladzijde 248</a></td>
+<td width="40%">Raphael</td>
+<td width="40%">Rapha&euml;l</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2562">Bladzijde 251</a></td>
+<td width="40%">Lamelia</td>
+<td width="40%">Lamela</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2590">Bladzijde 252</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2621">Bladzijde 254</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2677">Bladzijde 258</a></td>
+<td width="40%">vleitige</td>
+<td width="40%">vlijtige</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2729">Bladzijde 262</a></td>
+<td width="40%">wachten</td>
+<td width="40%">wachtten</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2744">Bladzijde 263</a></td>
+<td width="40%">den</td>
+<td width="40%">het</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2757">Bladzijde 263</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2760">Bladzijde 263</a></td>
+<td width="40%">Beatrix</td>
+<td width="40%">B&eacute;atrix</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2765">Bladzijde 263</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2805">Bladzijde 266</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2818">Bladzijde 268</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2823">Bladzijde 268</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8220;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2854">Bladzijde 271</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2859">Bladzijde 271</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2873">Bladzijde 273</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2876">Bladzijde 273</a></td>
+<td width="40%">Andalousi&euml;</td>
+<td width="40%">Andaloesi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2879">Bladzijde 273</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2894">Bladzijde 274</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2915">Bladzijde 275</a></td>
+<td width="40%">geinformeerd</td>
+<td width="40%">ge&iuml;nformeerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2924">Bladzijde 275</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2930">Bladzijde 276</a></td>
+<td width="40%">&#8217;</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2957">Bladzijde 277</a></td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;</td>
+<td width="40%">S&eacute;govi&euml;r</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e2966">Bladzijde 278</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3004">Bladzijde 281</a></td>
+<td width="40%">geinformeerd</td>
+<td width="40%">ge&iuml;nformeerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3025">Bladzijde 284</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3066">Bladzijde 287</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3078">Bladzijde 288</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3099">Bladzijde 290</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3146">Bladzijde 294</a></td>
+<td width="40%">Cordona</td>
+<td width="40%">Cordova</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3151">Bladzijde 294</a></td>
+<td width="40%">antwoordden</td>
+<td width="40%">antwoorden</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3168">Bladzijde 295</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3244">Bladzijde 303</a></td>
+<td width="40%">Seraphine</td>
+<td width="40%">S&eacute;raphine</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3269">Bladzijde 305</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3291">Bladzijde 306</a></td>
+<td width="40%">kwam</td>
+<td width="40%">kwamen</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3335">Bladzijde 309</a></td>
+<td width="40%">,</td>
+<td width="40%">
+[<i>Verwijderd</i>]
+
+</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3363">Bladzijde 311</a></td>
+<td width="40%">audientie</td>
+<td width="40%">audi&euml;ntie</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3436">Bladzijde 316</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3451">Bladzijde 317</a></td>
+<td width="40%">herinner</td>
+<td width="40%">herinnerde</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3454">Bladzijde 317</a></td>
+<td width="40%">verzachte</td>
+<td width="40%">verzachtte</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3556">Bladzijde 325</a></td>
+<td width="40%">begeven</td>
+<td width="40%">vergeven</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3627">Bladzijde 329</a></td>
+<td width="40%">.</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3694">Bladzijde 335</a></td>
+<td width="40%">openden</td>
+<td width="40%">opende</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3699">Bladzijde 335</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3738">Bladzijde 338</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3743">Bladzijde 338</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3750">Bladzijde 339</a></td>
+<td width="40%">die</td>
+<td width="40%">dat</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3773">Bladzijde 340</a></td>
+<td width="40%">geapplaudiseerd</td>
+<td width="40%">geapplaudisseerd</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3808">Bladzijde 342</a></td>
+<td width="40%">Andalusi&euml;</td>
+<td width="40%">Andaloesi&euml;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3821">Bladzijde 344</a></td>
+<td width="40%">Toledo-straat</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do-straat</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3862">Bladzijde 346</a></td>
+<td width="40%">nieteens</td>
+<td width="40%">niet eens</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3923">Bladzijde 351</a></td>
+<td width="40%">Eleonor</td>
+<td width="40%">El&eacute;onor</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3929">Bladzijde 351</a></td>
+<td width="40%">Cogollos</td>
+<td width="40%">Collogos</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3947">Bladzijde 352</a></td>
+<td width="40%">heb</td>
+<td width="40%">hebt</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e3975">Bladzijde 354</a></td>
+<td width="40%">het</td>
+<td width="40%">Het</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4006">Bladzijde 356</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4021">Bladzijde 359</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4024">Bladzijde 359</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4045">Bladzijde 361</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">een muts </td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4050">Bladzijde 361</a></td>
+<td width="40%">Raphael</td>
+<td width="40%">Rapha&euml;l</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4061">Bladzijde 361</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">,</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4111">Bladzijde 364</a></td>
+<td width="40%">Sevilla</td>
+<td width="40%">S&eacute;villa</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4114">Bladzijde 364</a></td>
+<td width="40%">Toledo</td>
+<td width="40%">Tol&eacute;do</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4198">Bladzijde 369</a></td>
+<td width="40%">omdat</td>
+<td width="40%">opdat</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4356">Bladzijde 381</a></td>
+<td width="40%">mij</td>
+<td width="40%">bij</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4438">Bladzijde 386</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">overlatend</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4533">Bladzijde 393</a></td>
+<td width="40%">.</td>
+<td width="40%">?</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4598">Bladzijde 397</a></td>
+<td width="40%">Seraphine</td>
+<td width="40%">S&eacute;raphine</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4604">Bladzijde 397</a></td>
+<td width="40%">Beatrix</td>
+<td width="40%">B&eacute;atrix</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4615">Bladzijde 397</a></td>
+<td width="40%">Beatrix</td>
+<td width="40%">B&eacute;atrix</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4618">Bladzijde 397</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">&#8221;</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e4691">Bladzijde 401</a></td>
+<td width="40%">Beatrix</td>
+<td width="40%">B&eacute;atrix</td>
+</tr>
+<tr>
+<td width="20%"><a href="#d0e5246">Bladzijde 410</a></td>
+<td width="40%">
+[<i>Niet in bron</i>]
+
+</td>
+<td width="40%">.</td>
+</tr>
+</table>
+</div>
+</div>
+</div>
+
+
+
+
+
+
+
+<pre>
+
+
+
+
+
+End of the Project Gutenberg EBook of De Zonderlinge Lotgevallen van Gil
+Blas van Santillano, deel 2 van 2, by Alain Ren� Le Sage
+
+*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK DE ZONDERLINGE LOTGEVALLEN ***
+
+***** This file should be named 24630-h.htm or 24630-h.zip *****
+This and all associated files of various formats will be found in:
+        http://www.gutenberg.org/2/4/6/3/24630/
+
+Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
+Proofreading Team at http://www.pgdp.net/
+
+
+Updated editions will replace the previous one--the old editions
+will be renamed.
+
+Creating the works from public domain print editions means that no
+one owns a United States copyright in these works, so the Foundation
+(and you!) can copy and distribute it in the United States without
+permission and without paying copyright royalties.  Special rules,
+set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to
+copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to
+protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project
+Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you
+charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you
+do not charge anything for copies of this eBook, complying with the
+rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose
+such as creation of derivative works, reports, performances and
+research.  They may be modified and printed and given away--you may do
+practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is
+subject to the trademark license, especially commercial
+redistribution.
+
+
+
+*** START: FULL LICENSE ***
+
+THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
+PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
+
+To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
+distribution of electronic works, by using or distributing this work
+(or any other work associated in any way with the phrase "Project
+Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project
+Gutenberg-tm License (available with this file or online at
+http://gutenberg.org/license).
+
+
+Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm
+electronic works
+
+1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
+electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
+and accept all the terms of this license and intellectual property
+(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all
+the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy
+all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.
+If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project
+Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the
+terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or
+entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
+
+1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be
+used on or associated in any way with an electronic work by people who
+agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few
+things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
+even without complying with the full terms of this agreement.  See
+paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project
+Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement
+and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic
+works.  See paragraph 1.E below.
+
+1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation"
+or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project
+Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the
+collection are in the public domain in the United States.  If an
+individual work is in the public domain in the United States and you are
+located in the United States, we do not claim a right to prevent you from
+copying, distributing, performing, displaying or creating derivative
+works based on the work as long as all references to Project Gutenberg
+are removed.  Of course, we hope that you will support the Project
+Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by
+freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of
+this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with
+the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by
+keeping this work in the same format with its attached full Project
+Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.
+
+1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern
+what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in
+a constant state of change.  If you are outside the United States, check
+the laws of your country in addition to the terms of this agreement
+before downloading, copying, displaying, performing, distributing or
+creating derivative works based on this work or any other Project
+Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning
+the copyright status of any work in any country outside the United
+States.
+
+1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
+
+1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate
+access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently
+whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the
+phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project
+Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed,
+copied or distributed:
+
+This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with
+almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or
+re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included
+with this eBook or online at www.gutenberg.org
+
+1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived
+from the public domain (does not contain a notice indicating that it is
+posted with permission of the copyright holder), the work can be copied
+and distributed to anyone in the United States without paying any fees
+or charges.  If you are redistributing or providing access to a work
+with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the
+work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1
+through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the
+Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or
+1.E.9.
+
+1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
+with the permission of the copyright holder, your use and distribution
+must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional
+terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked
+to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the
+permission of the copyright holder found at the beginning of this work.
+
+1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
+License terms from this work, or any files containing a part of this
+work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.
+
+1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
+electronic work, or any part of this electronic work, without
+prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
+active links or immediate access to the full terms of the Project
+Gutenberg-tm License.
+
+1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary,
+compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any
+word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or
+distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than
+"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version
+posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org),
+you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a
+copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon
+request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other
+form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm
+License as specified in paragraph 1.E.1.
+
+1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
+performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
+unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
+
+1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing
+access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided
+that
+
+- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
+     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
+     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is
+     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he
+     has agreed to donate royalties under this paragraph to the
+     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments
+     must be paid within 60 days following each date on which you
+     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax
+     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and
+     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the
+     address specified in Section 4, "Information about donations to
+     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
+
+- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
+     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
+     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
+     License.  You must require such a user to return or
+     destroy all copies of the works possessed in a physical medium
+     and discontinue all use of and all access to other copies of
+     Project Gutenberg-tm works.
+
+- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any
+     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
+     electronic work is discovered and reported to you within 90 days
+     of receipt of the work.
+
+- You comply with all other terms of this agreement for free
+     distribution of Project Gutenberg-tm works.
+
+1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm
+electronic work or group of works on different terms than are set
+forth in this agreement, you must obtain permission in writing from
+both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael
+Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the
+Foundation as set forth in Section 3 below.
+
+1.F.
+
+1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
+effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
+public domain works in creating the Project Gutenberg-tm
+collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic
+works, and the medium on which they may be stored, may contain
+"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual
+property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a
+computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by
+your equipment.
+
+1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
+of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
+Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
+Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
+liability to you for damages, costs and expenses, including legal
+fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
+LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
+PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
+TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
+LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
+INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
+DAMAGE.
+
+1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
+defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
+receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
+written explanation to the person you received the work from.  If you
+received the work on a physical medium, you must return the medium with
+your written explanation.  The person or entity that provided you with
+the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a
+refund.  If you received the work electronically, the person or entity
+providing it to you may choose to give you a second opportunity to
+receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy
+is also defective, you may demand a refund in writing without further
+opportunities to fix the problem.
+
+1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth
+in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO
+WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
+
+1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied
+warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.
+If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the
+law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be
+interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by
+the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any
+provision of this agreement shall not void the remaining provisions.
+
+1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
+trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
+providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance
+with this agreement, and any volunteers associated with the production,
+promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works,
+harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees,
+that arise directly or indirectly from any of the following which you do
+or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm
+work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any
+Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.
+
+
+Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm
+
+Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
+electronic works in formats readable by the widest variety of computers
+including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists
+because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from
+people in all walks of life.
+
+Volunteers and financial support to provide volunteers with the
+assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's
+goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
+remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project
+Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
+and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.
+To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
+and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4
+and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.
+
+
+Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive
+Foundation
+
+The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
+501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
+state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
+Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification
+number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at
+http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent
+permitted by U.S. federal laws and your state's laws.
+
+The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.
+Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered
+throughout numerous locations.  Its business office is located at
+809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email
+business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact
+information can be found at the Foundation's web site and official
+page at http://pglaf.org
+
+For additional contact information:
+     Dr. Gregory B. Newby
+     Chief Executive and Director
+     gbnewby@pglaf.org
+
+
+Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg
+Literary Archive Foundation
+
+Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
+spread public support and donations to carry out its mission of
+increasing the number of public domain and licensed works that can be
+freely distributed in machine readable form accessible by the widest
+array of equipment including outdated equipment.  Many small donations
+($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
+status with the IRS.
+
+The Foundation is committed to complying with the laws regulating
+charities and charitable donations in all 50 states of the United
+States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a
+considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
+with these requirements.  We do not solicit donations in locations
+where we have not received written confirmation of compliance.  To
+SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any
+particular state visit http://pglaf.org
+
+While we cannot and do not solicit contributions from states where we
+have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
+against accepting unsolicited donations from donors in such states who
+approach us with offers to donate.
+
+International donations are gratefully accepted, but we cannot make
+any statements concerning tax treatment of donations received from
+outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.
+
+Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
+methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other
+ways including checks, online payments and credit card donations.
+To donate, please visit: http://pglaf.org/donate
+
+
+Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic
+works.
+
+Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm
+concept of a library of electronic works that could be freely shared
+with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project
+Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.
+
+
+Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
+editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.
+unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily
+keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
+
+
+Most people start at our Web site which has the main PG search facility:
+
+     http://www.gutenberg.org
+
+This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
+including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
+Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
+subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.
+
+
+</pre>
+
+</body>
+</html>
diff --git a/24630-h/images/a.gif b/24630-h/images/a.gif
new file mode 100644
index 0000000..9c6f721
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/a.gif
diff --git a/24630-h/images/b.gif b/24630-h/images/b.gif
new file mode 100644
index 0000000..30f8b84
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/b.gif
diff --git a/24630-h/images/d.gif b/24630-h/images/d.gif
new file mode 100644
index 0000000..6d367d4
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/d.gif
diff --git a/24630-h/images/e.gif b/24630-h/images/e.gif
new file mode 100644
index 0000000..8a66df4
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/e.gif
diff --git a/24630-h/images/front2.jpg b/24630-h/images/front2.jpg
new file mode 100644
index 0000000..889cd96
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/front2.jpg
diff --git a/24630-h/images/g.gif b/24630-h/images/g.gif
new file mode 100644
index 0000000..43989d7
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/g.gif
diff --git a/24630-h/images/h.gif b/24630-h/images/h.gif
new file mode 100644
index 0000000..9235a8a
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/h.gif
diff --git a/24630-h/images/i.gif b/24630-h/images/i.gif
new file mode 100644
index 0000000..61764d0
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/i.gif
diff --git a/24630-h/images/k.gif b/24630-h/images/k.gif
new file mode 100644
index 0000000..70440cf
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/k.gif
diff --git a/24630-h/images/l.gif b/24630-h/images/l.gif
new file mode 100644
index 0000000..05dd8b7
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/l.gif
diff --git a/24630-h/images/m.gif b/24630-h/images/m.gif
new file mode 100644
index 0000000..4005c15
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/m.gif
diff --git a/24630-h/images/n.gif b/24630-h/images/n.gif
new file mode 100644
index 0000000..03a6987
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/n.gif
diff --git a/24630-h/images/o.gif b/24630-h/images/o.gif
new file mode 100644
index 0000000..02598f8
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/o.gif
diff --git a/24630-h/images/p015.jpg b/24630-h/images/p015.jpg
new file mode 100644
index 0000000..00d42b6
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p015.jpg
diff --git a/24630-h/images/p021.jpg b/24630-h/images/p021.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c55b03a
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p021.jpg
diff --git a/24630-h/images/p030.jpg b/24630-h/images/p030.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5d05ca1
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p030.jpg
diff --git a/24630-h/images/p036.jpg b/24630-h/images/p036.jpg
new file mode 100644
index 0000000..3e4a73d
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p036.jpg
diff --git a/24630-h/images/p042.jpg b/24630-h/images/p042.jpg
new file mode 100644
index 0000000..9a20076
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p042.jpg
diff --git a/24630-h/images/p047.jpg b/24630-h/images/p047.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4e5e610
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p047.jpg
diff --git a/24630-h/images/p050.jpg b/24630-h/images/p050.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e400ca8
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p050.jpg
diff --git a/24630-h/images/p055.jpg b/24630-h/images/p055.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6701e0b
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p055.jpg
diff --git a/24630-h/images/p060.jpg b/24630-h/images/p060.jpg
new file mode 100644
index 0000000..47adb96
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p060.jpg
diff --git a/24630-h/images/p071.jpg b/24630-h/images/p071.jpg
new file mode 100644
index 0000000..7f24694
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p071.jpg
diff --git a/24630-h/images/p075.jpg b/24630-h/images/p075.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d09f20f
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p075.jpg
diff --git a/24630-h/images/p087.jpg b/24630-h/images/p087.jpg
new file mode 100644
index 0000000..0b74f18
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p087.jpg
diff --git a/24630-h/images/p091.jpg b/24630-h/images/p091.jpg
new file mode 100644
index 0000000..38d7c34
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p091.jpg
diff --git a/24630-h/images/p109.jpg b/24630-h/images/p109.jpg
new file mode 100644
index 0000000..be71486
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p109.jpg
diff --git a/24630-h/images/p120.jpg b/24630-h/images/p120.jpg
new file mode 100644
index 0000000..8f917c7
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p120.jpg
diff --git a/24630-h/images/p127.jpg b/24630-h/images/p127.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d1d639a
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p127.jpg
diff --git a/24630-h/images/p154.jpg b/24630-h/images/p154.jpg
new file mode 100644
index 0000000..305aa73
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p154.jpg
diff --git a/24630-h/images/p159.jpg b/24630-h/images/p159.jpg
new file mode 100644
index 0000000..6e87454
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p159.jpg
diff --git a/24630-h/images/p167.jpg b/24630-h/images/p167.jpg
new file mode 100644
index 0000000..a93e84a
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p167.jpg
diff --git a/24630-h/images/p185.jpg b/24630-h/images/p185.jpg
new file mode 100644
index 0000000..f018387
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p185.jpg
diff --git a/24630-h/images/p198.jpg b/24630-h/images/p198.jpg
new file mode 100644
index 0000000..237974d
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p198.jpg
diff --git a/24630-h/images/p201.jpg b/24630-h/images/p201.jpg
new file mode 100644
index 0000000..e8ad950
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p201.jpg
diff --git a/24630-h/images/p212.jpg b/24630-h/images/p212.jpg
new file mode 100644
index 0000000..ca1c5c5
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p212.jpg
diff --git a/24630-h/images/p228.jpg b/24630-h/images/p228.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5caeea3
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p228.jpg
diff --git a/24630-h/images/p258.jpg b/24630-h/images/p258.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d58e3d7
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p258.jpg
diff --git a/24630-h/images/p264.jpg b/24630-h/images/p264.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b8b0ffd
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p264.jpg
diff --git a/24630-h/images/p276.jpg b/24630-h/images/p276.jpg
new file mode 100644
index 0000000..b97ffeb
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p276.jpg
diff --git a/24630-h/images/p289.jpg b/24630-h/images/p289.jpg
new file mode 100644
index 0000000..5c9b87f
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p289.jpg
diff --git a/24630-h/images/p302.jpg b/24630-h/images/p302.jpg
new file mode 100644
index 0000000..1c18d22
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p302.jpg
diff --git a/24630-h/images/p308.jpg b/24630-h/images/p308.jpg
new file mode 100644
index 0000000..d158b2d
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p308.jpg
diff --git a/24630-h/images/p336.jpg b/24630-h/images/p336.jpg
new file mode 100644
index 0000000..c223e87
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p336.jpg
diff --git a/24630-h/images/p358.jpg b/24630-h/images/p358.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4168ea1
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p358.jpg
diff --git a/24630-h/images/p376.jpg b/24630-h/images/p376.jpg
new file mode 100644
index 0000000..63bb898
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p376.jpg
diff --git a/24630-h/images/p386.jpg b/24630-h/images/p386.jpg
new file mode 100644
index 0000000..71981a2
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p386.jpg
diff --git a/24630-h/images/p392.jpg b/24630-h/images/p392.jpg
new file mode 100644
index 0000000..4bce9a4
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p392.jpg
diff --git a/24630-h/images/p401.jpg b/24630-h/images/p401.jpg
new file mode 100644
index 0000000..78fd9a0
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/p401.jpg
diff --git a/24630-h/images/r.gif b/24630-h/images/r.gif
new file mode 100644
index 0000000..2375834
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/r.gif
diff --git a/24630-h/images/s.gif b/24630-h/images/s.gif
new file mode 100644
index 0000000..b2a6bf4
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/s.gif
diff --git a/24630-h/images/t.gif b/24630-h/images/t.gif
new file mode 100644
index 0000000..093c284
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/t.gif
diff --git a/24630-h/images/v.gif b/24630-h/images/v.gif
new file mode 100644
index 0000000..3728c26
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/v.gif
diff --git a/24630-h/images/w.gif b/24630-h/images/w.gif
new file mode 100644
index 0000000..ff6b48a
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/w.gif
diff --git a/24630-h/images/z.gif b/24630-h/images/z.gif
new file mode 100644
index 0000000..e2ce18b
--- /dev/null
+++ b/24630-h/images/z.gif
diff --git a/LICENSE.txt b/LICENSE.txt
new file mode 100644
index 0000000..6312041
--- /dev/null
+++ b/LICENSE.txt
@@ -0,0 +1,11 @@
+This eBook, including all associated images, markup, improvements,
+metadata, and any other content or labor, has been confirmed to be
+in the PUBLIC DOMAIN IN THE UNITED STATES.
+
+Procedures for determining public domain status are described in
+the "Copyright How-To" at https://www.gutenberg.org.
+
+No investigation has been made concerning possible copyrights in
+jurisdictions other than the United States. Anyone seeking to utilize
+this eBook outside of the United States should confirm copyright
+status under the laws that apply to them.
diff --git a/README.md b/README.md
new file mode 100644
index 0000000..823f3ff
--- /dev/null
+++ b/README.md
@@ -0,0 +1,2 @@
+Project Gutenberg (https://www.gutenberg.org) public repository for
+eBook #24630 (https://www.gutenberg.org/ebooks/24630)