summaryrefslogtreecommitdiff
path: root/old/georl10.txt
diff options
context:
space:
mode:
authorRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 05:14:35 -0700
committerRoger Frank <rfrank@pglaf.org>2025-10-15 05:14:35 -0700
commita1674810e113e2870e48d134812122557ee10e78 (patch)
tree6c9ba0adf55405d744953c1ccf44a542fe781d2f /old/georl10.txt
initial commit of ebook 231HEADmain
Diffstat (limited to 'old/georl10.txt')
-rw-r--r--old/georl10.txt2551
1 files changed, 2551 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/georl10.txt b/old/georl10.txt
new file mode 100644
index 0000000..c3696b5
--- /dev/null
+++ b/old/georl10.txt
@@ -0,0 +1,2551 @@
+***The Project Gutenberg Etext of Vergil's Georgics in Latin***
+
+
+Please take a look at the important information in this header.
+We encourage you to keep this file on your own disk, keeping an
+electronic path open for the next readers. Do not remove this.
+
+
+**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts**
+
+**Etexts Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971**
+
+*These Etexts Prepared By Hundreds of Volunteers and Donations*
+
+Information on contacting Project Gutenberg to get Etexts, and
+further information is included below. We need your donations.
+
+
+Vergil's Georgics in Latin
+
+March, 1995 [Etext #231]
+
+
+***The Project Gutenberg Etext of Vergil's Georgics in Latin***
+*****This file should be named georl10.txt or georl10.zip******
+
+Corrected EDITIONS of our etexts get a new NUMBER, georl11.txt.
+VERSIONS based on separate sources get new LETTER, georl10a.txt.
+
+
+We are now trying to release all our books one month in advance
+of the official release dates, for time for better editing.
+
+Please note: neither this list nor its contents are final till
+midnight of the last day of the month of any such announcement.
+The official release date of all Project Gutenberg Etexts is at
+Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A
+preliminary version may often be posted for suggestion, comment
+and editing by those who wish to do so. To be sure you have an
+up to date first edition [xxxxx10x.xxx] please check file sizes
+in the first week of the next month. Since our ftp program has
+a bug in it that scrambles the date [tried to fix and failed] a
+look at the file size will have to do, but we will try to see a
+new copy has at least one byte more or less.
+
+
+Information about Project Gutenberg (one page)
+
+We produce about two million dollars for each hour we work. The
+fifty hours is one conservative estimate for how long it we take
+to get any etext selected, entered, proofread, edited, copyright
+searched and analyzed, the copyright letters written, etc. This
+projected audience is one hundred million readers. If our value
+per text is nominally estimated at one dollar then we produce $4
+million dollars per hour this year as we release some eight text
+files per month: thus upping our productivity from $2 million.
+
+The Goal of Project Gutenberg is to Give Away One Trillion Etext
+Files by the December 31, 2001. [10,000 x 100,000,000=Trillion]
+This is ten thousand titles each to one hundred million readers,
+which is 10% of the expected number of computer users by the end
+of the year 2001.
+
+We need your donations more than ever!
+
+All donations should be made to "Project Gutenberg/IBC", and are
+tax deductible to the extent allowable by law ("IBC" is Illinois
+Benedictine College). (Subscriptions to our paper newsletter go
+to IBC, too)
+
+For these and other matters, please mail to:
+
+Project Gutenberg
+P. O. Box 2782
+Champaign, IL 61825
+
+When all other email fails try our Michael S. Hart, Executive
+Director:
+hart@vmd.cso.uiuc.edu (internet) hart@uiucvmd (bitnet)
+
+We would prefer to send you this information by email
+(Internet, Bitnet, Compuserve, ATTMAIL or MCImail).
+
+******
+If you have an FTP program (or emulator), please
+FTP directly to the Project Gutenberg archives:
+[Mac users, do NOT point and click. . .type]
+
+ftp mrcnext.cso.uiuc.edu
+login: anonymous
+password: your@login
+cd etext/etext90 through /etext95
+or cd etext/articles [get suggest gut for more information]
+dir [to see files]
+get or mget [to get files. . .set bin for zip files]
+GET INDEX?00.GUT
+for a list of books
+and
+GET NEW GUT for general information
+and
+MGET GUT* for newsletters.
+
+**Information prepared by the Project Gutenberg legal advisor**
+(Three Pages)
+
+
+***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN ETEXTS**START***
+Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers.
+They tell us you might sue us if there is something wrong with
+your copy of this etext, even if you got it for free from
+someone other than us, and even if what's wrong is not our
+fault. So, among other things, this "Small Print!" statement
+disclaims most of our liability to you. It also tells you how
+you can distribute copies of this etext if you want to.
+
+*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS ETEXT
+By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm
+etext, you indicate that you understand, agree to and accept
+this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive
+a refund of the money (if any) you paid for this etext by
+sending a request within 30 days of receiving it to the person
+you got it from. If you received this etext on a physical
+medium (such as a disk), you must return it with your request.
+
+ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM ETEXTS
+This PROJECT GUTENBERG-tm etext, like most PROJECT GUTENBERG-
+tm etexts, is a "public domain" work distributed by Professor
+Michael S. Hart through the Project Gutenberg Association at
+Illinois Benedictine College (the "Project"). Among other
+things, this means that no one owns a United States copyright
+on or for this work, so the Project (and you!) can copy and
+distribute it in the United States without permission and
+without paying copyright royalties. Special rules, set forth
+below, apply if you wish to copy and distribute this etext
+under the Project's "PROJECT GUTENBERG" trademark.
+
+To create these etexts, the Project expends considerable
+efforts to identify, transcribe and proofread public domain
+works. Despite these efforts, the Project's etexts and any
+medium they may be on may contain "Defects". Among other
+things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or
+corrupt data, transcription errors, a copyright or other
+intellectual property infringement, a defective or damaged
+disk or other etext medium, a computer virus, or computer
+codes that damage or cannot be read by your equipment.
+
+LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES
+But for the "Right of Replacement or Refund" described below,
+[1] the Project (and any other party you may receive this
+etext from as a PROJECT GUTENBERG-tm etext) disclaims all
+liability to you for damages, costs and expenses, including
+legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR
+UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT,
+INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE
+OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE
+POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.
+
+If you discover a Defect in this etext within 90 days of
+receiving it, you can receive a refund of the money (if any)
+you paid for it by sending an explanatory note within that
+time to the person you received it from. If you received it
+on a physical medium, you must return it with your note, and
+such person may choose to alternatively give you a replacement
+copy. If you received it electronically, such person may
+choose to alternatively give you a second opportunity to
+receive it electronically.
+
+THIS ETEXT IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER
+WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS
+TO THE ETEXT OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT
+LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A
+PARTICULAR PURPOSE.
+
+Some states do not allow disclaimers of implied warranties or
+the exclusion or limitation of consequential damages, so the
+above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you
+may have other legal rights.
+
+INDEMNITY
+You will indemnify and hold the Project, its directors,
+officers, members and agents harmless from all liability, cost
+and expense, including legal fees, that arise directly or
+indirectly from any of the following that you do or cause:
+[1] distribution of this etext, [2] alteration, modification,
+or addition to the etext, or [3] any Defect.
+
+DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm"
+You may distribute copies of this etext electronically, or by
+disk, book or any other medium if you either delete this
+"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg,
+or:
+
+[1] Only give exact copies of it. Among other things, this
+ requires that you do not remove, alter or modify the
+ etext or this "small print!" statement. You may however,
+ if you wish, distribute this etext in machine readable
+ binary, compressed, mark-up, or proprietary form,
+ including any form resulting from conversion by word pro-
+ cessing or hypertext software, but only so long as
+ *EITHER*:
+
+ [*] The etext, when displayed, is clearly readable, and
+ does *not* contain characters other than those
+ intended by the author of the work, although tilde
+ (~), asterisk (*) and underline (_) characters may
+ be used to convey punctuation intended by the
+ author, and additional characters may be used to
+ indicate hypertext links; OR
+
+ [*] The etext may be readily converted by the reader at
+ no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent
+ form by the program that displays the etext (as is
+ the case, for instance, with most word processors);
+ OR
+
+ [*] You provide, or agree to also provide on request at
+ no additional cost, fee or expense, a copy of the
+ etext in its original plain ASCII form (or in EBCDIC
+ or other equivalent proprietary form).
+
+[2] Honor the etext refund and replacement provisions of this
+ "Small Print!" statement.
+
+[3] Pay a trademark license fee to the Project of 20% of the
+ net profits you derive calculated using the method you
+ already use to calculate your applicable taxes. If you
+ don't derive profits, no royalty is due. Royalties are
+ payable to "Project Gutenberg Association / Illinois
+ Benedictine College" within the 60 days following each
+ date you prepare (or were legally required to prepare)
+ your annual (or equivalent periodic) tax return.
+
+WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO?
+The Project gratefully accepts contributions in money, time,
+scanning machines, OCR software, public domain etexts, royalty
+free copyright licenses, and every other sort of contribution
+you can think of. Money should be paid to "Project Gutenberg
+Association / Illinois Benedictine College".
+
+This "Small Print!" by Charles B. Kramer, Attorney
+Internet (72600.2026@compuserve.com); TEL: (212-254-5093)
+*END*THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN ETEXTS*Ver.04.29.93*END*
+
+
+
+
+
+PUBLI VERGILI MARONIS
+GEORGICON
+
+
+
+LIBER I
+
+Quid faciat laetas segetes, quo sidere terram
+vertere, Maecenas, ulmisque adiungere vitis
+conveniat, quae cura boum, qui cultus habendo
+sit pecori, apibus quanta experientia parcis,
+hinc canere incipiam. Vos, o clarissima mundi
+lumina, labentem caelo quae ducitis annum,
+Liber et alma Ceres, vestro si munere tellus
+Chaoniam pingui glandem mutavit arista,
+poculaque inventis Acheloia miscuit uvis;
+et vos, agrestum praesentia numina, Fauni,
+ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae:
+Munera vestra cano. Tuque o, cui prima frementem
+fudit equum magno tellus percussa tridenti,
+Neptune; et cultor nemorum, cui pinguia Ceae
+ter centum nivei tondent dumeta iuvenci;
+ipse nemus linquens patrium saltusque Lycaei,
+Pan, ovium custos, tua si tibi Maenala curae,
+adsis, o Tegeaee, favens, oleaeque Minerva
+inventrix, uncique puer monstrator aratri,
+et teneram ab radice ferens, Silvane, cupressum,
+dique deaeque omnes, studium quibus arva tueri,
+quique novas alitis non ullo semine fruges,
+quique satis largum caelo demittitis imbrem;
+tuque adeo, quem mox quae sint habitura deorum
+concilia, incertum est, urbisne invisere, Caesar,
+terrarumque velis curam et te maximus orbis
+auctorem frugum tempestatumque potentem
+accipiat, cingens materna tempora myrto,
+an deus inmensi venias maris ac tua nautae
+numina sola colant, tibi serviat ultima Thule
+teque sibi generum Tethys emat omnibus undis,
+anne novum tardis sidus te mensibus addas,
+qua locus Erigonen inter Chelasque sequentis
+panditur---ipse tibi iam bracchia contrahit ardens
+Scorpius et caeli iusta plus parte reliquit---
+quidquid eris,---nam te nec sperant Tartara regem
+nec tibi regnandi veniat tam dira cupido,
+quamvis Elysios miretur Graecia campos
+nec repetita sequi curet Proserpina matrem---
+da facilem cursum atque audacibus adnue coeptis
+ignarosque viae mecum miseratus agrestis
+ingredere et votis iam nunc adsuesce vocari.
+
+Vere novo, gelidus canis cum montibus humor
+liquitur et Zephyro putris se glaeba resolvit,
+depresso incipiat iam tum mihi taurus aratro
+ingemere et sulco attritus splendescere vomer.
+Illa seges demum votis respondet avari
+agricolae, bis quae solem, bis frigora sensit;
+illius inmensae ruperunt horrea messes.
+At prius ignotum ferro quam scindimus aequor,
+ventos et varium caeli praediscere morem
+cura sit ac patrios cultusque habitusque locorum
+et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset.
+Hic segetes, illic veniunt felicius uvae,
+arborei fetus alibi, atque iniussa virescunt
+gramina. Nonne vides, croceos ut Tmolus odores,
+India mittit ebur, molles sua tura Sabaei,
+at Chalybes nudi ferrum, virosaque Pontus
+castorea, Eliadum palmas Epiros equarum.
+Continuo has leges aeternaque foedera certis
+inposuit natura locis, quo tempore primum
+Deucalion vacuum lapides iactavit in orbem,
+unde homines nati, durum genus. Ergo age, terrae
+pingue solum primis extemplo a mensibus anni
+fortes invertant tauri glaebasque iacentis
+pulverulenta coquat maturis solibus aestas;
+at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsum
+Arcturum tenui sat erit suspendere sulco:
+illic, officiant laetis ne frugibus herbae,
+hic, sterilem exiguus ne deserat humor harenam.
+
+Alternis idem tonsas cessare novalis
+et segnem patiere situ durescere campum;
+aut ibi flava seres mutato sidere farra,
+unde prius laetum siliqua quassante legumen
+aut tenuis fetus viciae tristisque lupini
+sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem.
+Urit enim lini campum seges, urit avenae,
+urunt Lethaeo perfusa papavera somno:
+sed tamen alternis facilis labor, arida tantum
+ne saturare fimo pingui pudeat sola neve
+effetos cinerem inmundum iactare per agros.
+Sic quoque mutatis requiescunt fetibus arva;
+nec nulla interea est inaratae gratia terrae.
+Saepe etiam sterilis incendere profuit agros
+atque levem stipulam crepitantibus urere flammis:
+sive inde occultas viris et pabula terrae
+pinguia concipiunt, sive illis omne per ignem
+excoquitur vitium atque exsudat inutilis humor,
+seu pluris calor ille vias et caeca relaxat
+spiramenta, novas veniat qua sucus in herbas,
+seu durat magis et venas adstringit hiantis,
+ne tenues pluviae rapidive potentia solis
+acrior aut Boreae penetrabile frigus adurat.
+Multum adeo, rastris glaebas qui frangit inertis
+vimineasque trahit cratis, iuvat arva, neque illum
+flava Ceres alto nequiquam spectat Olympo;
+et qui, proscisso quae suscitat aequore terga,
+rursus in obliquum verso perrumpit aratro,
+exercetque frequens tellurem atque imperat arvis.
+Humida solstitia atque hiemes orate serenas,
+agricolae; hiberno laetissima pulvere farra,
+laetus ager: nullo tantum se Mysia cultu
+iactat et ipsa suas mirantur Gargara messis.
+Quid dicam, iacto qui semine comminus arva
+insequitur cumulosque ruit male pinguis harenae
+deinde satis fluvium inducit rivosque sequentis
+et, cum exustus ager morientibus aestuat herbis,
+ecce supercilio clivosi tramitis undam
+elicit. illa cadens raucum per levia murmur
+saxa ciet, scatebrisque arentia temperat arva.
+Quid qui, ne gravidis procumbat culmus aristis,
+luxuriem segetum tenera depascit in herba,
+cum primum sulcos aequant sata. quique paludis
+collectum humorem bibula deducit harena.
+Praesertim incertis si mensibus amnis abundans
+exit et obducto late tenet omnia limo,
+unde cavae tepido sudant humore lacunae.
+
+Nec tamen, haec cum sint hominumque boumque labores
+versando terram experti, nihil inprobus anser
+Strymoniaeque grues et amaris intiba fibris
+officiunt aut umbra nocet. Pater ipse colendi
+haud facilem esse viam voluit, primusque per artem
+movit agros curis acuens mortalia corda
+nec torpere gravi passus sua regna veterno.
+Ante Iovem nulli subigebant arva coloni;
+ne signare quidem aut partiri limite campum
+fas erat: in medium quaerebant ipsaque tellus
+omnia liberius nullo poscente ferebat.
+Ille malum virus serpentibus addidit atris
+praedarique lupos iussit pontumque moveri,
+mellaque decussit foliis ignemque removit
+et passim rivis currentia vina repressit,
+ut varias usus meditando extunderet artis
+paulatim et sulcis frumenti quaereret herbam.
+[Ut silicis venis abstrusum excuderet ignem.]
+Tunc alnos primum fluvii sensere cavatas;
+navita tum stellis numeros et nomina fecit,
+Pleiadas, Hyadas, claramque Lycaonis Arcton;
+tum laqueis captare feras et fallere visco
+inventum et magnos canibus circumdare saltus;
+atque alius latum funda iam verberat amnem
+alta petens, pelagoque alius trahit humida lina;
+tum ferri rigor atque argutae lamina serrae,---
+nam primi cuneis scindebant fissile lignum
+tum variae venere artes. Labor omnia vicit
+inprobus et duris urgens in rebus egestas.
+Prima Ceres ferro mortalis vertere terram
+instituit, cum iam glandes atque arbuta sacrae
+deficerent silvae et victum Dodona negaret.
+Mox et frumentis labor additus, ut mala culmos
+esset robigo segnisque horreret in arvis
+carduus; intereunt segetes, subit aspera silva,
+lappaeque tribolique, interque nitentia culta
+infelix lolium et steriles dominantur avenae.
+Quod nisi et adsiduis herbam insectabere rastris,
+et sonitu terrebis aves, et ruris opaci
+falce premes umbras votisque vocaveris imbrem,
+heu magnum alterius frustra spectabis acervum,
+concussaque famem in silvis solabere quercu.
+
+Dicendum et, quae sint duris agrestibus arma,
+quis sine nec potuere seri nec surgere messes:
+vomis et inflexi primum grave robur aratri
+tardaque Eleusinae matris volventia plaustra
+tribulaque traheaeque et iniquo pondere rastri;
+virgea praeterea Celei vilisque supellex,
+arbuteae crates et mystica vannus Iacchi.
+Omnia quae multo ante memor provisa repones,
+si te digna manet divini gloria ruris.
+Continuo in silvis magna vi flexa domatur
+in burim et curvi formam accipit ulmus aratri.
+Huic a stirpe pedes temo protentus in octo,
+binae aures, duplici aptantur dentalia dorso
+caeditur et tilia ante iugo levis altaque fagus,
+stivaque, quae currus a tergo torqueat imos,
+et suspensa focis explorat robora fumus.
+
+Possum multa tibi veterum praecepta referre,
+ni refugis tenuisque piget cognoscere curas.
+Area cum primis ingenti aequanda cylindro
+et vertenda manu et creta solidanda tenaci,
+ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscat,
+tum variae inludant pestes: saepe exiguus mus
+sub terris posuitque domos atque horrea fecit,
+aut oculis capti fodere cubilia talpae,
+inventusque cavis bufo et quae plurima terrae
+monstra ferunt, populatque ingentem farris acervum
+curculio atque inopi metuens formica senectae.
+Contemplator item, cum se nux plurima silvis
+induet in florem et ramos curvabit olentis.
+Si superant fetus, pariter frumenta sequentur
+magnaque cum magno veniet tritura calore;
+at si luxuria foliorum exuberat umbra,
+nequiquam pinguis palea teret area culmos.
+Semina vidi equidem multos medicare serentis
+et nitro prius et nigra perfundere amurca,
+grandior ut fetus siliquis fallacibus esset,
+et, quamvis igni exiguo, properata maderent.
+Vidi lecta diu et multo spectata labore
+degenerare tamen, ni vis humana quot annis
+maxima quaeque manu legeret. Sic omnia fatis
+in peius ruere ac retro sublapsa referri,
+non aliter, quam qui adverso vix flumine lembum
+remigiis subigit, si bracchia forte remisit,
+atque illum in praeceps prono rapit alveus amni.
+
+Praeterea tam sunt Arcturi sidera nobis
+Haedorumque dies servandi et lucidus Anguis,
+quam quibus in patriam ventosa per aequora vectis
+pontus et ostriferi fauces temptantur Abydi.
+Libra die somnique pares ubi fecerit horas
+et medium luci atque umbris iam dividit orbem,
+exercete, viri, tauros, serite hordea campis
+usque sub extremum brumae intractabilis imbrem;
+nec non et lini segetem et Cereale papaver
+tempus humo tegere et iamdudum incumbere aratris,
+dum sicca tellure licet, dum nubila pendent.
+Vere fabis satio; tum te quoque, Medica, putres
+accipiunt sulci et milio venit annua cura,
+candidus auratis aperit cum cornibus annum
+Taurus et averso cedens Canis occidit astro.
+At si triticeam in messem robustaque farra
+exercebis humum solisque instabis aristis,
+ante tibi Eoae Atlantides abscondantur
+Gnosiaque ardentis decedat stella Coronae,
+debita quam sulcis committas semina quamque
+invitae properes anni spem credere terrae.
+Multi ante occasum Maiae coepere; sed illos
+exspectata seges vanis elusit avenis.
+Si vero viciamque seres vilemque phaselum
+nec Pelusiacae curam aspernabere lentis,
+haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes:
+incipe et ad medias sementem extende pruinas.
+
+Idcirco certis dimensum partibus orbem
+per duodena regit mundi Sol aureus astra.
+Quinque tenent caelum zonae; quarum una corusco
+semper sole rubens et torrida semper ab igni;
+quam circum extremae dextra laevaque trahuntur
+caeruleae, glacie concretae atque imbribus atris;
+has inter mediamque duae mortalibus aegris
+munere concessae divom, et via secta per ambas,
+obliquus qua se signorum verteret ordo.
+Mundus, ut ad Scythiam Rhipaeasque arduus arces
+consurgit, premitur Libyae devexus in austros.
+Hic vertex nobis semper sublimis; at illum
+sub pedibus Styx atra videt Manesque profundi.
+Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguis
+circum perque duas in morem fluminis Arctos,
+Arctos Oceani metuentis aequore tingui.
+Illic, ut perhibent, aut intempesta silet nox,
+semper et obtenta densentur nocte tenebrae,
+aut redit a nobis Aurora diemque reducit;
+nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis,
+illic, sera rubens accendit lumina Vesper.
+Hinc tempestates dubio praediscere caelo
+possumus, hinc messisque diem tempusque serendi,
+et quando infidum remis inpellere marmor
+conveniat, quando armatas deducere classis,
+aut tempestivam silvis evertere pinum.
+
+Nec frustra signorum obitus speculamur et ortus,
+temporibusque parem diversis quattuor annum.
+Frigidus agricolam si quando continet imber,
+multa, forent quae mox caelo properanda sereno,
+maturare datur: durum procudit arator
+vomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres,
+aut pecori signum aut numeros inpressit acervis.
+Exacuunt alii vallos furcasque bicornis
+atque Amerina parant lentae retinacula viti.
+Nunc facilis rubea texatur fiscina virga,
+nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo.
+Quippe etiam festis quaedam exercere diebus
+fas et iura sinunt; rivos deducere nulla
+religio vetuit, segeti praetendere saepem,
+insidias avibus moliri, incendere vepres,
+balantumque gregem fluvio mersare salubri.
+Saepe oleo tardi costas agitator aselli
+vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens
+incusum aut atrae massam picis urbe reportat.
+
+Ipsa dies alios alio dedit ordine Luna
+felicis operum. Quintam fuge: pallidus Orcus
+Eumenidesque satae; tum partu Terra nefando
+Coeumque Iapetumque creat saevumque Typhoea
+et coniuratos caelum rescindere fratres.
+Ter sunt conati inponere Pelio Ossam
+scilicet, atque Ossae frondosum involvere Olympum;
+ter pater exstructos disiecit fulmine montis.
+Septima post decimam felix et ponere vitem
+et prensos domitare boves et licia telae
+addere: nona fugae melior, contraria furtis.
+
+Multa adeo gelida melius se nocte dedere,
+aut cum sole novo terras inrorat Eous.
+Nocte leves melius stipulae, nocte arida prata
+tondentur, noctes lentus non deficit humor.
+Et quidam seros hiberni ad luminis ignis
+pervigilat ferroque faces inspicat acuto;
+interea longum cantu solata laborem
+arguto coniunx percurrit pectine telas,
+aut dulcis musti Volcano decoquit humorem
+et foliis undam trepidi despumat aeni.
+At rubicunda Ceres medio succiditur aestu
+et medio tostas aestu terit area fruges.
+Nudus ara, sere nudus; hiems ignava colono.
+Frigoribus parto agricolae plerumque fruuntur
+mutuaque inter se laeti convivia curant.
+Invitat genialis hiems curasque resolvit,
+ceu pressae cum iam portum tetigere carinae,
+puppibus et laeti nautae inposuere coronas.
+Sed tamen et quernas glandes tum stringere tempus
+et lauri bacas oleamque cruentaque myrta,
+tum gruibus pedicas et retia ponere cervis
+auritosque sequi lepores, tum figere dammas,
+stuppea torquentem Balearis verbera fundae,
+cum nix alta iacet, glaciem cum flumina trudunt.
+
+Quid tempestates autumni et sidera dicam,
+atque, ubi iam breviorque dies et mollior aestas,
+quae vigilanda viris. vel cum ruit imbriferum ver,
+spicea iam campis cum messis inhorruit et cum
+frumenta in viridi stipula lactentia turgent.
+Saepe ego, cum flavis messorem induceret arvis
+agricola et fragili iam stringeret hordea culmo,
+omnia ventorum concurrere proelia vidi,
+quae gravidam late segetem ab radicibus imis
+sublimem expulsam eruerent; ita turbine nigro
+ferret hiems culmumque levem stipulasque volantis.
+Saepe etiam inmensum caelo venit agmen aquarum
+et foedam glomerant tempestatem imbribus atris
+collectae ex alto nubes; ruit arduus aether
+et pluvia ingenti sata laeta boumque labores
+diluit; inplentur fossae et cava flumina crescunt
+cum sonitu fervetque fretis spirantibus aequor.
+Ipse pater media nimborum in nocte corusca
+fulmina molitur dextra; quo maxuma motu
+terra tremit; fugere ferae et mortalia corda
+per gentis humilis stravit pavor; ille flagranti
+aut Athon aut Rhodopen aut alta Ceraunia telo
+deicit; ingeminant austri et densissimus imber;
+nunc nemora ingenti vento, nunc litora plangunt.
+Hoc metuens caeli menses et sidera serva,
+frigida Saturni sese quo stella receptet,
+quos ignis caelo Cyllenius erret in orbis.
+In primis venerare deos atque annua magnae
+sacra refer Cereri laetis operatus in herbis
+extremae sub casum hiemis, iam vere sereno.
+Tum pingues agni et tum mollissima vina,
+tum somni dulces densaeque in montibus umbrae.
+Cuncta tibi Cererem pubes agrestis adoret;
+cui tu lacte favos et miti dilue Baccho,
+terque novas circum felix eat hostia fruges,
+omnis quam chorus et socii comitentur ovantes,
+et Cererem clamore vocent in tecta; neque ante
+falcem maturis quisquam supponat aristis,
+quam Cereri torta redimitus tempora quercu
+det motus incompositos et carmina dicat.
+
+Atque haec ut certis possemus discere signis,
+aestusque pluviasque et agentis frigora ventos,
+ipse Pater statuit, quid menstrua Luna moneret,
+quo signo caderent austri, quid saepe videntes
+agricolae propius stabulis armenta tenerent.
+Continuo ventis surgentibus aut freta ponti
+incipiunt agitata tumescere et aridus altis
+montibus audiri fragor aut resonantia longe
+litora misceri et nemorum increbrescere murmur.
+Iam sibi tum a curvis male temperat unda carinis,
+cum medio celeres revolant ex aequore mergi
+clamoremque ferunt ad litora, cumque marinae
+in sicco ludunt fulicae notasque paludes
+deserit atque altam supra volat ardea nubem.
+Saepe etiam stellas vento inpendente videbis
+praecipitis caelo labi noctisque per umbram
+flammarum longos a tergo albescere tractus;
+saepe levem paleam et frondes volitare caducas
+aut summa nantis in aqua colludere plumas.
+At Boreae de parte trucis cum fulminat et cum
+Eurique Zephyrique tonat domus: omnia plenis
+rura natant fossis atque omnis navita ponto
+humida vela legit. Numquam inprudentibus imber
+obfuit: aut illum surgentem vallibus imis
+aeriae fugere grues, aut bucula caelum
+suspiciens patulis captavit naribus auras,
+aut arguta lacus circumvolitavit hirundo
+et veterem in limo ranae cecinere querelam.
+Saepius et tectis penetralibus extulit ova
+angustum formica terens iter et bibit ingens
+arcus et e pastu decedens agmine magno
+corvorum increpuit densis exercitus alis.
+Iam variae pelagi volucres et quae Asia circum
+dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri,
+certatim largos umeris infundere rores:
+nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas
+et studio incassum videas gestire lavandi.
+Tum cornix plena pluviam vocat inproba voce
+et sola in sicca secum spatiatur harena.
+Ne nocturna quidem carpentes pensa puellae
+nescivere hiemem, testa cum ardente viderent
+scintillare oleum et putris concrescere fungos.
+
+Nec minus ex imbri soles et aperta serena
+prospicere et certis poteris cognoscere signis:
+nam neque tum stellis acies obtunsa videtur,
+nec fratris radiis obnoxia surgere Luna,
+tenuia nec lanae per caelum vellera ferri;
+non tepidum ad solem pinnas in litore pandunt
+dilectae Thetidi alcyones, non ore solutos
+inmundi meminere sues iactare maniplos.
+At nebulae magis ima petunt campoque recumbunt,
+solis et occasum servans de culmine summo
+nequiquam seros exercet noctua cantus.
+Adparet liquido sublimis in aere Nisus
+et pro purpureo poenas dat Scylla capillo:
+quacumque illa levem fugiens secat aethera pinnis,
+ecce inimicus, atrox, magno stridore per auras
+insequitur Nisus; qua se fert Nisus ad auras,
+illa levem fugiens raptim secat aethera pinnis
+Tum liquidas corvi presso ter gutture voces
+aut quater ingeminant, et saepe cubilibus altis
+nescio qua praeter solitum dulcedine laeti
+inter se in foliis strepitant; iuvat imbribus actis
+progeniem parvam dulcisque revisere nidos;
+haud equidem credo, quia sit divinitus illis
+ingenium aut rerum fato prudentia maior;
+verum ubi tempestas et caeli mobilis humor
+mutavere vias et Iuppiter uvidus austris
+denset, erant quae rara modo, et, quae densa, relaxat,
+vertuntur species animorum et pectora motus
+nunc alios, alios, dum nubila ventus agebat,
+concipiunt: hinc ille avium concentus in agris
+et laetae pecudes et ovantes gutture corvi.
+
+Si vero solem ad rapidum lunasque sequentis
+ordine respicies, numquam te crastina fallet
+hora neque insidiis noctis capiere serenae.
+Luna, revertentis cum primum colligit ignis,
+si nigrum obscuro conprenderit aera cornu,
+maxumus agricolis pelagoque parabitur imber;
+at si virgineum suffuderit ore ruborem,
+ventus erit; vento semper rubet aurea Phoebe.
+Sin ortu quarto, namque is certissimus auctor,
+pura neque obtunsis per caelum cornibus ibit,
+totus et ille dies et qui nascentur ab illo
+exactum ad mensem pluvia ventisque carebunt,
+votaque servati solvent in litore nautae
+Glauco et Panopeae et Inoo Melicertae.
+Sol quoque et exoriens et cum se condet in undas
+signa dabit; solem certissima signa sequuntur,
+et quae mane refert et quae surgentibus astris.
+Ille ubi nascentem maculis variaverit ortum
+conditus in nubem medioque refugerit orbe,
+suspecti tibi sint imbres; namque urget ab alto
+arboribusque satisque Notus pecorique sinister.
+Aut ubi sub lucem densa inter nubila sese
+diversi rumpent radii aut ubi pallida surget
+Tithoni croceum linquens Aurora cubile,
+heu male tum mitis defendet pampinus uvas:
+tam multa in tectis crepitans salit horrida grando.
+Hoc etiam, emenso cum iam decedit Olympo,
+profuerit meminisse magis; nam saepe videmus
+ipsius in voltu varios errare colores:
+caeruleus pluviam denuntiat, igneus Euros;
+sin maculae incipient rutilo inmiscerier igni,
+omnia tum pariter vento nimbisque videbis
+fervere. Non illa quisquam me nocte per altum
+ire, neque a terra moneat convellere funem.
+At si, cum referetque diem condetque relatum,
+lucidus orbis erit, frustra terrebere nimbis
+et claro silvas cernes Aquilone moveri.
+Denique quid vesper serus vehat, unde serenas
+ventus agat nubes, quid cogitet humidus Auster,
+sol tibi signa dabit. Solem quis dicere falsum
+audeat. Ille etiam caecos instare tumultus
+saepe monet fraudemque et operta tumescere bella.
+Ille etiam exstincto miseratus Caesare Romam,
+cum caput obscura nitidum ferrugine texit
+inpiaque aeternam timuerunt saecula noctem.
+Tempore quamquam illo tellus quoque et aequora ponti
+obscenaeque canes inportunaeque volucres
+signa dabant. Quotiens Cyclopum effervere in agros
+vidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam
+flammarumque globos liquefactaque volvere saxa!
+Armorum sonitum toto Germania caelo
+audiit, insolitis tremuerunt motibus Alpes.
+Vox quoque per lucos volgo exaudita silentis
+ingens et simulacra modis pallentia miris
+visa sub obscurum noctis, pecudesque locutae,
+infandum! sistunt amnes terraeque dehiscunt
+et maestum inlacrimat templis ebur aeraque sudant.
+Proluit insano contorquens vertice silvas
+fluviorum rex Eridanus camposque per omnis
+cum stabulis armenta tulit. Nec tempore eodem
+tristibus aut extis fibrae adparere minaces
+aut puteis manare cruor cessavit et altae
+per noctem resonare lupis ululantibus urbes.
+Non alias caelo ceciderunt plura sereno
+fulgura nec diri totiens arsere cometae.
+ergo inter sese paribus concurrere telis
+Romanas acies iterum videre Philippi;
+nec fuit indignum superis, bis sanguine nostro
+Emathiam et latos Haemi pinguescere campos.
+Scilicet et tempus veniet, cum finibus illis
+agricola incurvo terram molitus aratro
+exesa inveniet scabra robigine pila
+aut gravibus rastris galeas pulsabit inanis
+grandiaque effossis mirabitur ossa sepulchris.
+Di patrii, Indigetes, et romule Vestaque mater,
+quae Tuscum Tiberim et Romana Palatia servas,
+hunc saltem everso iuvenem succurrere saeclo
+ne prohibete! Satis iam pridem sanguine nostro
+Laomedonteae luimus periuria Troiae;
+iam pridem nobis caeli te regia, Caesar,
+invidet atque hominum queritur curare triumphos;
+quippe ubi fas versum atque nefas: tot bella per orbem,
+tam multae scelerum facies; non ullus aratro
+dignus honos, squalent abductis arva colonis
+et curvae rigidum falces conflantur in ensem.
+Hinc movet Euphrates, illinc Germania bellum;
+vicinae ruptis inter se legibus urbes
+arma ferunt; saevit toto Mars inpius orbe;
+ut cum carceribus sese effudere quadrigae,
+addunt in spatia et frustra retinacula tendens
+fertur equis auriga neque audit currus habenas.
+
+
+
+
+PUBLI VERGILI MARNOIS
+GEORGICON
+
+
+LIBER II
+
+Hactenus arvorum cultus et sidera caeli,
+nunc te, Bacche, canam, nec non silvestria tecum
+virgulta et prolem tarde crescentis olivae.
+Huc, pater o Lenaee---tuis hic omnia plena
+muneribus, tibi pampineo gravidus autumno
+floret ager, spumat plenis vindemia labris---
+huc, pater o Lenaee, veni nudataque musto
+tingue novo mecum direptis crura cothurnis.
+
+Principio arboribus varia est natura creandis.
+namque aliae nullis hominum cogentibus ipsae
+sponte sua veniunt camposque et flumina late
+curva tenent, ut molle siler lentaeque genestae,
+populus et glauca canentia fronde salicta;
+pars autem posito surgunt de semine, ut altae
+castaneae nemorumque Iovi quae maxima frondet
+aesculus atque habitae Grais oracula quercus.
+Pullulat ab radice aliis densissima silva,
+ut cerasis ulmisque; etiam Parnasia laurus
+parva sub ingenti matris se subicit umbra.
+Hos natura modos primum dedit, his genus omne
+silvarum fruticumque viret nemorumque sacrorum.
+
+Sunt aliae, quas ipse via sibi repperit usus.
+Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum
+deposuit sulcis, hic stirpes obruit arvo
+quadrifidasque sudes et acuto robore vallos;
+silvarumque aliae pressos propaginis arcus
+exspectant et viva sua plantaria terra;
+nil radicis egent aliae summumque putator
+haud dubitat terrae referens mandare cacumen.
+Quin et caudicibus sectis---mirabile dictu---
+truditur e sicco radix oleagina ligno.
+Et saepe alterius ramos inpune videmus
+vertere in alterius mutatamque insita mala
+ferre pirum et prunis lapidosa rubescere corna.
+
+Quare agite o proprios generatim discite cultus,
+agricolae, fructusque feros mollite colendo,
+neu segnes iaceant terrae. Iuvat Ismara Baccho
+conserere atque olea magnum vestire Taburnum.
+Tuque ades inceptumque una decurre laborem,
+O decus, o famae merito pars maxima nostrae,
+Maecenas, pelagoque volans da vela patenti;
+non ego cuncta meis amplecti versibus opto,
+non, mihi si linguae centum sint oraque centum,
+ferrea vox; ades et primi lege litoris oram.
+In manibus terrae; non hic te carmine ficto
+atque per ambages et longa exorsa tenebo.
+
+Sponte sua quae se tollunt in luminis oras,
+infecunda quidem, sed laeta et fortia surgunt;
+quippe solo natura subest. Tamen haec quoque, si quis
+inserat aut scrobibus mandet mutata subactis,
+exuerint silvestrem animum cultuque frequenti
+in quascumque voles artis haud tarda sequentur.
+Nec non et sterilis, quae stirpibus exit ab imis,
+hoc faciat, vacuos si sit digesta per agros;
+nunc altae frondes et rami matris opacant
+crescentique adimunt fetus uruntque ferentem.
+Iam quae seminibus iactis se sustulit arbos
+tarda venit seris factura nepotibus umbram,
+pomaque degenerant sucos oblita priores
+et turpis avibus praedam fert uva racemos.
+Scilicet omnibus est labor inpendendus et omnes
+cogendae in sulcum ac multa mercede domandae.
+Sed truncis oleae melius, propagine vites
+respondent, solido Paphiae de robore myrtus;
+plantis et durae coryli nascuntur et ingens
+fraxinus Herculeaeque arbos umbrosa coronae
+Chaoniique patris glandes, etiam ardua palma
+nascitur et casus abies visura marinos.
+
+Inseritur vero et fetu nucis arbutus horrida,
+et steriles platani malos gessere valentis;
+castaneae fagus, ornusque incanuit albo
+flore piri glandemque sues fregere sub ulmis.
+Nec modus inserere atque oculos inponere simplex.
+Nam qua se medio trudunt de cortice gemmae
+et tenuis rumpunt tunicas, angustus in ipso
+fit nodo sinus: huc aliena ex arbore germen
+includunt udoque docent inolescere libro.
+Aut rursum enodes trunci resecantur et alte
+finditur in solidum cuneis via, deinde feraces
+plantae inmittuntur: nec longum tempus, et ingens
+exsilit ad caelum ramis felicibus arbos
+miraturque novas frondes et non sua poma.
+
+Praeterea genus haud unum nec fortibus ulmis
+nec salici lotoque neque Idaeis cyparissis,
+nec pingues unam in faciem nascuntur olivae,
+orchades et radii et amara pausia baca
+pomaque et Alcinoi silvae, nec surculus idem
+Crustumiis Syriisque piris gravibusque volemis.
+Non eadem arboribus pendet vindemia nostris,
+quam Methymnaeo carpit de palmite Lesbos;
+sunt Thasiae vites, sunt et Mareotides albae,
+pinguibus hae terris habiles, levioribus illae,
+et passo Psithia utilior tenuisque Lageos
+temptatura pedes olim vincturaque linguam,
+purpureae preciaeque, et quo te carmine dicam,
+Rhaetica? Nec cellis ideo contende Falernis.
+Sunt et Amineae vites, firmissima vina,
+Tmolius adsurgit quibus et rex ipse Phanaeus;
+Argitisque minor, cui non certaverit ulla
+aut tantum fluere aut totidem durare per annos.
+Non ego te, Dis et mensis accepta secundis,
+transierim, Rhodia, et tumidis, Bumaste, racemis.
+Sed neque quam multae species nec nomina quae sint,
+est numerus; neque enim numero conprendere refert;
+quem qui scire velit, Libyci velit aequoris idem
+discere quam multae Zephyro turbentur harenae,
+aut ubi navigiis violentior incidit Eurus,
+nosse, quot Ionii veniant ad litora fluctus.
+
+Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt.
+fluminibus salices crassisque paludibus alni
+nascuntur, steriles saxosis montibus orni;
+litora myrtetis laetissima; denique apertos
+Bacchus amat collis, aquilonem et frigora taxi.
+Aspice et extremis domitum cultoribus orbem
+Eoasque domos Arabum pictosque Gelonos:
+divisae arboribus patriae. Sola India nigrum
+fert ebenum, solis est turea virga Sabaeis.
+Quid tibi odorato referam sudantia ligno
+balsamaque et bacas semper frondentis acanthi?
+Quid nemora Aethiopum molli canentia lana,
+velleraque ut foliis depectant tenuia Seres;
+aut quos Oceano propior gerit India lucos,
+extremi sinus orbis, ubi aera vincere summum
+arboris haud ullae iactu potuere sagittae?
+Et gens illa quidem sumptis non tarda pharetris.
+Media fert tristis sucos tardumque saporem
+felicis mali, quo non praesentius ullum,
+pocula si quando saevae infecere novercae,
+miscueruntque herbas et non innoxia verba,
+auxilium venit ac membris agit atra venena.
+Ipsa ingens arbos faciemque simillima lauro;
+et, si non alium late iactaret odorem,
+laurus erat; folia haud ullis labentia ventis;
+flos ad prima tenax; animas et olentia Medi
+ora fovent illo et senibus medicantur anhelis.
+sed neque Medorum, silvae ditissima, terra,
+nec pulcher Ganges atque auro turbidus Hermus
+laudibus Italiae certent, non Bactra neque Indi
+totaque turiferis Panchaia pinguis harenis.
+Haec loca non tauri spirantes naribus ignem
+invertere satis inmanis dentibus hydri
+nec galeis densisque virum seges horruit hastis;
+sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humor
+inplevere; tenent oleae armentaque laeta.
+Hinc bellator equus campo sese arduus infert;
+hinc albi, Clitumne, greges et maxima taurus
+victima, saepe tuo perfusi flumine sacro,
+Romanos ad templa deum duxere triumphos.
+Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas
+bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbos.
+At rabidae tigres absunt et saeva leonum
+semina nec miseros fallunt aconita legentis
+nec rapit inmensos orbis per humum neque tanto
+squameus in spiram tractu se colligit anguis.
+Adde tot egregias urbes operumque laborem,
+tot congesta manu praeruptis oppida saxis
+fluminaque antiquos subter labentia muros.
+An mare, quod supra, memorem, quodque adluit infra
+anne lacus tantos? Te, Lari maxume, teque,
+fluctibus et fremitu adsurgens Benace marino
+an memorem portus Lucrinoque addita claustra
+atque indignatum magnis stridoribus aequor
+Iulia qua ponto longe sonat unda refuso
+Tyrrhenusque fretis inmittitur aestus Avernis?
+Haec eadem argenti rivos aerisque metalla
+ostendit venis atque auro plurima fluxit.
+Haec genus acre virum, Marsos pubemque Sabellam
+adsuetumque malo Ligurem Volscosque verutos
+extulit, haec Decios, Marios, magnosque Camillos,
+Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar,
+qui nunc extremis Asiae iam victor in oris
+inbellem avertis Romanis arcibus Indum.
+Salve, magna parens frugum, Saturnia tellus,
+magna virum; tibi res antiquae laudis et artem
+ingredior, sanctos ausus recludere fontis,
+Ascraeumque cano Romana per oppida carmen.
+
+Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique,
+quis color et quae sit rebus natura ferendis.
+Difficiles primum terrae collesque maligni,
+tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis,
+Palladia gaudent silva vivacis olivae.
+Indicio est tractu surgens oleaster eodem
+plurimus et strati bacis silvestribus agri.
+At quae pinguis humus dulcique uligine laeta,
+quique frequens herbis et fertilis ubere campus---
+qualem saepe cava montis convalle solemus
+despicere; huc summis liquuntur rupibus amnes
+felicemque trahunt limum---quique editus austro
+et filicem curvis invisam pascit aratris:
+hic tibi praevalidas olim multoque fluentis
+sufficiet Baccho vitis, hic fertilis uvae,
+hic laticis, qualem pateris libamus et auro,
+inflavit cum pinguis ebur Tyrrhenus ad aras,
+lancibus et pandis fumantia reddimus exta.
+Sin armenta magis studium vitulosque tueri
+aut ovium fetum aut urentis culta capellas,
+saltus et saturi petito longinqua Tarenti
+et qualem infelix amisit Mantua campum,
+pascentem niveos herboso flumine cycnos;
+non liquidi gregibus fontes, non gramina deerunt;
+et, quantum longis carpent armenta diebus,
+exigua tantum gelidus ros nocte reponet.
+Nigra fere et presso pinguis sub vomere terra
+et cui putre solum,---namque hoc imitamur arando---
+optima frumentis; non ullo ex aequore cernes
+plura domum tardis decedere plaustra iuvencis;
+aut unde iratus silvam devexit arator
+et nemora evertit multos ignava per annos
+antiquasque domos avium cum stirpibus imis
+eruit; illae altum nidis petiere relictis,
+at rudis enituit inpulso vomere campus.
+Nam ieiuna quidem clivosi glarea ruris
+vix humilis apibus casias roremque ministrat;
+et tophus scaber et nigris exesa chelydris
+creta negant alios aeque serpentibus agros
+dulcem ferre cibum et curvas praebere latebras.
+Quae tenuem exhalat nebulam fumosque volucris
+et bibit humorem et, cum volt, ex se ipsa remittit
+quaeque suo semper viridi se gramine vestit
+nec scabie et salsa laedit robigine ferrum:
+illa tibi laetis intexet vitibus ulmos,
+illa ferax oleo est, illam experiere colendo
+et facilem pecori et patientem vomeris unci.
+Talem dives arat Capua et vicina Vesevo
+ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris.
+
+Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam.
+Rara sit an supra morem si densa requires---
+altera frumentis quoniam favet, altera Baccho,
+densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo---
+ante locum capies oculis alteque iubebis
+in solido puteum demitti omnemque repones
+rursus humum et pedibus summas aequabis harenas.
+Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis
+aptius uber erit; sin in sua posse negabunt
+ire loca et scrobibus superabit terra repletis,
+spissus ager; glaebas cunctantis crassaque terga
+exspecta et validis terram proscinde iuvencis.
+Salsa autem tellus et quae perhibetur amara,
+frugibus infelix---ea nec mansuescit arando
+nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat---
+tale dabit specimen: tu spisso vimine qualos
+colaque prelorum fumosis deripe tectis;
+huc ager ille malus dulcesque a fontibus undae
+ad plenum calcentur; aqua eluctabitur omnis
+scilicet, et grandes ibunt per vimina guttae;
+at sapor indicium faciet manifestus et ora
+tristia temptantum sensu torquebit amaro.
+Pinguis item quae sit tellus, hoc denique pacto
+discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit,
+sed picis in morem ad digitos lentescit habendo.
+Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto
+laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa
+nec se praevalidam primis ostendat aristis!
+Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit,
+quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram,
+et quis cui color. At sceleratum exquirere frigus
+difficile est: piceae tantum taxique nocentes
+interdum aut hederae pandunt vestigia nigrae
+his animadversis terram multo ante memento
+excoquere et magnos scrobibus concidere montis,
+ante supinatas aquiloni ostendere glaebas,
+quam laetum infodias vitis genus. Optima putri
+arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae
+et labefacta movens robustus iugera fossor.
+Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit,
+ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur
+arboribus seges et quo mox digesta feratur,
+mutatam ignorent subito ne semina matrem.
+Quin etiam caeli regionem in cortice signant,
+ut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores
+Austrinos tulerit, quae terga obverterit axi,
+restituant: adeo in teneris consuescere multum est.
+Collibus an plano melius sit ponere vitem,
+quaere prius. Si pinguis agros metabere campi,
+densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus;
+sin tumulis adclive solum collisque supinos,
+indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem
+arboribus positis secto via limite quadret.
+Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis
+explicuit legio et campo stetit agmen aperto,
+directaeque acies, ac late fluctuat omnis
+aere renidenti tellus, necdum horrida miscent
+proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis:
+omnia sint paribus numeris dimensa viarum;
+non animum modo uti pascat prospectus inanem,
+sed quia non aliter viris dabit omnibus aequas
+terra neque in vacuum poterunt se extendere rami.
+
+Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras.
+ausim vel tenui vitem committere sulco.
+Altior ac penitus terrae defigitur arbos,
+aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras
+aetherias, tantum radice in Tartara tendit.
+Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres
+convellunt; inmota manet, multosque nepotes,
+multa virum volvens durando saecula vincit.
+Tum fortis late ramos et bracchia pandens
+huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram.
+
+Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem,
+Neve inter vitis corylum sere, neve flagella
+summa pete aut summa defringe ex arbore plantas
+tantus amor terrae---neu ferro laede retunso
+semina, neve oleae silvestris insere truncos:
+nam saepe incautis pastoribus excidit ignis,
+qui furtim pingui primum sub cortice tectus
+robora conprendit frondesque elapsus in altas
+ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus
+per ramos victor perque alta cacumina regnat
+et totum involvit flammis nemus et ruit atram
+ad caelum picea crassus caligine nubem,
+praesertim si tempestas a vertice silvis
+incubuit glomeratque ferens incendia ventus.
+Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti
+possunt atque ima similes revirescere terra;
+infelix superat foliis oleaster amaris.
+
+Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor
+tellurem Borea rigidam spirante movere.
+Rura gelu tum claudit hiems nec semine iacto
+concretam patitur radicem adfigere terrae.
+Optima vinetis satio, cum vere rubenti
+candida venit avis longis invisa colubris,
+prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol
+nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas.
+Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis;
+vere tument terrae et genitalia semina poscunt.
+Tum pater omnipotens fecundis imbribus Aether
+coniugis in gremium laetae descendit et omnis
+magnus alit magno commixtus corpore fetus.
+Avia tum resonant avibus virgulta canoris
+et Venerem certis repetunt armenta diebus;
+parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris
+laxant arva sinus; superat tener omnibus humor;
+inque novos soles audent se germina tuto
+credere, nec metuit surgentis pampinus austros
+aut actum caelo magnis aquilonibus imbrem,
+sed trudit gemmas et frondes explicat omnis.
+Non alios prima crescentis origine mundi
+inluxisse dies aliumve habuisse tenorem
+crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat
+orbis et hibernis parcebant flatibus Euri,
+cum primae lucem pecudes hausere virumque
+terrea progenies duris caput extulit arvis,
+inmissaeque ferae silvis et sidera caelo.
+Nec res hunc tenerae possent perferre laborem,
+si non tanta quies iret frigusque caloremque
+inter, et exciperet caeli indulgentia terras.
+
+Quod superest, quaecumque premes virgulta per agros,
+sparge fimo pingui et multa memor occule terra,
+aut lapidem bibulum aut squalentis infode conchas;
+inter enim labentur aquae tenuisque subibit
+halitus atque animos tollent sata; iamque reperti,
+qui saxo super atque ingentis pondere testae
+urgerent; hoc effusos munimen ad imbris,
+hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva.
+
+Seminibus positis superest diducere terram
+saepius ad capita et duros iactare bidentis,
+aut presso exercere solum sub vomere et ipsa
+flectere luctantis inter vineta iuvencos;
+tum levis calamos et rasae hastilia virgae
+fraxineasque aptare sudes furcasque valentis,
+viribus eniti quarum et contemnere ventos
+adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos.
+
+Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas,
+parcendum teneris, et dum se laetus ad auras
+palmes agit laxis per purum inmissus habenis,
+ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis
+carpendae manibus frondes interque legendae.
+Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos
+exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde---
+ante reformidant ferrum---tum denique dura
+exerce imperia et ramos conpesce fluentis.
+
+Texendae saepes etiam et pecus omne tenendum,
+praecipue dum frons tenera inprudensque laborum;
+cui super indignas hiemes solemque potentem
+silvestres uri adsidue capreaeque sequaces
+inludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae.
+Frigora nec tantum cana concreta pruina
+aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas,
+quantum illi nocuere greges durique venenum
+dentis et admorso signata in stirpe cicatrix.
+Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris
+caeditur et veteres ineunt proscaenia ludi
+praemiaque ingeniis pagos et compita circum
+thesidae posuere atque inter pocula laeti
+mollibus in pratis unctos saluere per utres.
+Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni
+versibus incomptis ludunt risuque soluto
+oraque corticibus sumunt horrenda cavatis
+et te, Bacche, vocant per carmina laeta tibique
+oscilla ex alta suspendunt mollia pinu.
+Hinc omnis largo pubescit vinea fetu,
+conplentur vallesque cavae saltusque profundi,
+et quocumque deus circum caput egit honestum.
+Ergo rite suum Baccho dicemus honorem
+carminibus patriis lancesque et liba feremus
+et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram
+pinguiaque in veribus torrebimus exta colurnis.
+
+Est etiam ille labor curandis vitibus alter,
+cui numquam exhausti satis est: namque omne quot annis
+terque quaterque solum scindendum glebaque versis
+aeternum frangenda bidentibus, omne levandum
+fronde nemus. Redit agricolis labor actus in orbem
+atque in se sua per vestigia volvitur annus.
+Ac iam olim, seras posuit cum vinea frondes,
+frigidus et silvis aquilo decussit honorem,
+iam tum acer curas venientem extendit in annum
+rusticus et curvo Saturni dente relictam
+persequitur vitem attondens fingitque putando.
+Primus humum fodito, primus devecta cremato
+sarmenta et vallos primus sub tecta referto;
+postremus metito. Bis vitibus ingruit umbra,
+bis segetem densis obducunt sentibus herbae;
+durus uterque labor: laudato ingentia rura,
+exiguum colito. Nec non etiam aspera rusci
+vimina per silvam et ripis fluvialis arundo
+caeditur, incultique exercet cura salicti.
+Iam vinctae vites, iam falcem arbusta reponunt,
+iam canit effectos extremus vinitor antes:
+sollicitanda tamen tellus pulvisque movendus
+et iam maturis metuendus Iuppiter uvis.
+
+Contra non ulla est oleis cultura; neque illae
+procurvam exspectant falcem rastrosque tenacis,
+cum semel haeserunt arvis aurasque tulerunt;
+ipsa satis tellus, cum dente recluditur unco,
+sufficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges.
+Hoc pinguem et placitam Paci nutritor olivam.
+
+Poma quoque, ut primum truncos sensere valentis
+et viris habuere suas, ad sidera raptim
+vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae.
+Nec minus interea fetu nemus omne gravescit
+sanguineisque inculta rubent aviaria bacis.
+Tondentur cytisi, taedas silva alta ministrat,
+pascunturque ignes nocturni et lumina fundunt.
+Et dubitant homines serere atque inpendere curam
+quid maiora sequar?---salices humilesque genestae
+aut illae pecori frondem aut pastoribus umbram
+Sufficiunt saepemque satis et pabula melli---
+et iuvat undantem buxo spectare Cytorum
+naryciaeque picis lucos, iuvat arva videre
+non rastris, hominum non ulli obnoxia curae.
+Ipsae Caucasio steriles in vertice silvae,
+quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque,
+dant alios aliae fetus, dant utile lignum
+navigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque.
+Hinc radios trivere rotis, hinc tympana plaustris
+agricolae et pandas ratibus posuere carinas,
+viminibus salices fecundae, frondibus ulmi,
+at myrtus validis hastilibus et bona bello
+cornus, Ituraeos taxi torquentur in arcus.
+Nec tiliae leves aut torno rasile buxum
+non formam accipiunt ferroque cavantur acuto.
+Nec non et torrentem undam levis innatat alnus,
+missa Pado; nec non et apes examina condunt
+corticibusque cavis vitiosaeque ilicis alvo.
+Quid memorandum aeque Baccheia dona tulerunt
+Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis
+centauros leto domuit, Rhoetumque Pholumque
+et magno Hylaeum Lapithis cratere minantem.
+
+O fortunatos nimium, sua si bona norint,
+agricolas! quibus ipsa procul discordibus armis
+fundit humo facilem victum iustissima tellus.
+Si non ingentem foribus domus alta superbis
+mane salutantum totis vomit aedibus undam,
+nec varios inhiant pulchra testudine postis
+inlusasque auro vestes Ephyreiaque aera,
+alba neque Assyrio fucatur lana veneno
+nec casia liquidi corrumpitur usus olivi:
+at secura quies et nescia fallere vita,
+dives opum variarum, at latis otia fundis---
+speluncae vivique lacus et frigida Tempe
+mugitusque boum mollesque sub arbore somni---
+non absunt; illic saltus ac lustra ferarum
+et patiens operum exiguoque adsueta iuventus,
+sacra deum sanctique patres; extrema per illos
+iustitia excedens terris vestigia fecit.
+
+Me vero primum dulces ante omnia Musae,
+quarum sacra fero ingenti percussus amore,
+accipiant caelique vias et sidera monstrent,
+defectus solis varios lunaeque labores;
+unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant
+obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant,
+quid tantum Oceano properent se tinguere soles
+hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet.
+Sin, has ne possim naturae accedere partis,
+frigidus obstiterit circum praecordia sanguis:
+rura mihi et rigui placeant in vallibus amnes,
+flumina amem silvasque inglorius. O ubi campi
+Spercheosque et virginibus bacchata Lacaenis
+Taygeta! O, qui me gelidis convallibus Haemi
+sistat et ingenti ramorum protegat umbra!
+Felix, qui potuit rerum cognoscere causas,
+atque metus omnis et inexorabile fatum
+subiecit pedibus strepitumque Acherontis avari.
+Fortunatus et ille, deos qui novit agrestis,
+panaque Silvanumque senem Nymphasque sorores:
+illum non populi fasces, non purpura regum
+flexit et infidos agitans discordia fratres
+aut coniurato descendens Dacus ab Histro,
+non res Romanae perituraque regna; neque ille
+aut doluit miserans inopem aut invidit habenti
+quos rami fructus, quos ipsa volentia rura
+sponte tulere sua, carpsit; nec ferrea iura
+insanumque forum aut populi tabularia vidit.
+sollicitant alii remis freta caeca ruuntque
+in ferrum, penetrant aulas et limina regum;
+hic petit excidiis urbem miserosque Penatis,
+ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro;
+condit opes alius defossoque incubat auro;
+hic stupet attonitus rostris; hunc plausus hiantem
+per cuneos---geminatus enim plebisque patrumque---
+corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum,
+exsilioque domos et dulcia limina mutant
+atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem.
+Agricola incurvo terram dimovit aratro:
+hinc anni labor, hinc patriam parvosque nepotes
+sustinet, hinc armenta boum meritosque iuvencos.
+Nec requies, quin aut pomis exuberet annus
+aut fetu pecorum aut cerealis mergite culmi,
+proventuque oneret sulcos atque horrea vincat.
+Venit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis,
+glande sues laeti redeunt, dant arbuta silvae;
+et varios ponit fetus autumnus et alte
+mitis in apricis coquitur vindemia saxis.
+Interea dulces pendent circum oscula nati,
+casta pudicitiam servat domus, ubera vaccae
+lactea demittunt pinguesque in gramine laeto
+inter se adversis luctantur cornibus haedi.
+Ipse dies agitat festos fususque per herbam,
+ignis ubi in medio et socii cratera coronant,
+te libans, Lenaee, vocat pecorisque magistris
+velocis iaculi certamina ponit in ulmo,
+corporaque agresti nudant praedura palaestrae.
+Hanc olim veteres vitam coluere Sabini,
+hanc Remus et frater, sic fortis Etruria crevit
+scilicet et rerum facta est pulcherrima Roma,
+septemque una sibi muro circumdedit arces.
+Ante etiam sceptrum Dictaei regis et ante
+inpia quam caesis gens est epulata iuvencis,
+aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat;
+necdum etiam audierant inflari classica, necdum
+inpositos duris crepitare incudibus enses.
+Sed nos inmensum spatiis confecimus aequor,
+et iam tempus equum fumantia solvere colla.
+
+
+
+
+PUBLI VERGILI MARONIS
+GEORGICON
+
+
+LIBER III
+
+Te quoque, magna Pales, et te memorande canemus
+pastor ab Amphryso, vos, silvae amnesque Lycaei.
+Cetera, quae vacuas tenuissent carmine mentes,
+omnia iam volgata: quis aut Eurysthea durum
+aut inlaudati nescit Busiridis aras?
+Cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos
+Hippodameque umeroque Pelops insignis eburno,
+acer equis? Temptanda via est, qua me quoque possim
+tollere humo victorque virum volitare per ora.
+Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit,
+Aonio rediens deducam vertice Musas;
+primus Idumaeas referam tibi, Mantua, palmas,
+et viridi in campo templum de marmore ponam
+propter aquam. Tardis ingens ubi flexibus errat
+Mincius et tenera praetexit arundine ripas.
+In medio mihi Caesar erit templumque tenebit:
+illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro
+centum quadriiugos agitabo ad flumina currus.
+Cuncta mihi Alpheum linquens lucosque Molorchi
+cursibus et crudo decernet Graecia caestu.
+Ipse caput tonsae foliis ornatus olivae
+dona feram. Iam nunc sollemnis ducere pompas
+ad delubra iuvat caesosque videre iuvencos,
+vel scaena ut versis discedat frontibus utque
+purpurea intexti tollant aulaea Britanni.
+In foribus pugnam ex auro solidoque elephanto
+Gangaridum faciam victorisque arma Quirini,
+atque hic undantem bello magnumque fluentem
+Nilum ac navali surgentis aere columnas.
+Addam urbes Asiae domitas pulsumque Niphaten
+fidentemque fuga Parthum versisque sagittis,
+et duo rapta manu diverso ex hoste tropaea
+bisque triumphatas utroque ab litore gentes.
+Stabunt et Parii lapides, spirantia signa,
+Assaraci proles demissaeque ab Iove gentis
+nomina, Trosque parens et Troiae Cynthius auctor.
+Invidia infelix Furias amnemque severum
+Cocyti metuet tortosque Ixionis anguis
+immanemque rotam et non exsuperabile saxum.
+Interea Dryadum silvas saltusque sequamur
+intactos, tua, Maecenas, haud mollia iussa.
+Te sine nil altum mens incohat; en age segnis
+rumpe moras; vocat ingenti clamore Cithaeron
+Taygetique canes domitrixque Epidaurus equorum
+et vox adsensu nemorum ingeminata remugit.
+Mox tamen ardentis accingar dicere pugnas
+Caesaris et nomen fama tot ferre per annos,
+Tithoni prima quot abest ab origine Caesar.
+
+Seu quis Olympiacae miratus praemia palmae
+pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos,
+corpora praecipue matrum legat. Optuma torvae
+forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervix,
+et crurum tenus a mento palearia pendent;
+tum longo nullus lateri modus; omnia magna,
+pes etiam; et camuris hirtae sub cornibus aures.
+Nec mihi displiceat maculis insignis et albo,
+aut iuga detractans interdumque aspera cornu
+et faciem tauro propior, quaeque ardua tota,
+et gradiens ima verrit vestigia cauda,
+Aetas Lucinam iustosque pati hymenaeos
+desinit ante decem, post quattuor incipit annos;
+cetera nec feturae habilis nec fortis aratris.
+Interea, superat gregibus dum laeta iuventas,
+solve mares; mitte in Venerem pecuaria primus,
+atque aliam ex alia generando suffice prolem.
+Optuma quaeque dies miseris mortalibus aevi
+prima fugit; subeunt morbi tristisque senectus
+et labor, et durae rapit inclementia mortis.
+Semper erunt, quarum mutari corpora malis:
+semper enim refice ac, ne post amissa requiras,
+ante veni et subolem armento sortire quotannis.
+
+Nec non et pecori est idem dilectus equino.
+Tu modo, quos in spem statues submittere gentis,
+praecipuum iam inde a teneris impende laborem.
+Continuo pecoris generosi pullus in arvis
+altius ingreditur et mollia crura reponit;
+primus et ire viam et fluvios temptare minaces
+audet et ignoto sese committere ponti
+nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix
+argutumque caput, brevis alvus obesaque terga,
+luxuriatque toris animosum pectus. Honesti
+spadices glaucique, color deterrimus albis
+et gilvo. Tum, si qua sonum procul arma dedere
+stare loco nescit, micat auribus et tremit artus
+collectumque premens volvit sub naribus ignem.
+Densa iuba, et dextro iactata recumbit in armo;
+at duplex agitur per lumbos spina, cavatque
+tellurem et solido graviter sonat ungula cornu.
+Talis Amyclaei domitus Pollucis habenis
+Cyllarus et, quorum Grai meminere poetae,
+Martis equi biiuges et magni currus Achilli.
+Talis et ipse iubam cervice effundit equina
+coniugis adventu pernix Saturnus et altum
+Pelion hinnitu fugiens implevit acuto.
+
+Hunc quoque, ubi aut morbo gravis aut iam segnior annis
+deficit, abde domo nec turpi ignosce senectae.
+frigidus in Venerem senior, frustraque laborem
+ingratum trahit, et, si quando ad proelia ventum est,
+ut quondam in stipulis magnus sine viribus ignis,
+incassum furit. Ergo animos aevumque notabis
+praecipue; hinc alias artis prolemque parentum
+et quis cuique dolor victo, quae gloria palmae.
+Nonne vides, cum praecipiti certamine campum
+corripuere ruuntque effusi carcere currus,
+cum spes arrectae iuvenum, exsultantiaque haurit
+corda pavor pulsans? Illi instant verbere torto
+et proni dant lora, volat vi fervidus axis;
+iamque humiles, iamque elati sublime videntur
+aera per vacuum ferri atque adsurgere in auras;
+nec mora nec requies; at fulvae nimbus harenae
+tollitur, umescunt spumis flatuque sequentum:
+tantus amor laudum, tantae est victoria curae.
+Primus Erichthonius currus et quattuor ausus
+iungere equos rapidusque rotis insistere victor
+Frena Pelethronii Lapithae gyrosque dedere
+impositi dorso atque equitem docuere sub armis
+insultare solo et gressus glomerare superbos.
+Aequus uterque labor, aeque iuvenemque magistri
+exquirunt calidumque animis et cursibus acrem,
+quamvis saepe fuga versos ille egerit hostis
+et patriam Epirum referat fortisque Mycenas
+Neptunique ipsa deducat origine gentem.
+
+His animadversis instant sub tempus et omnis
+impendunt curas denso distendere pingui,
+quem legere ducem et pecori dixere maritum;
+florentisque secant herbas fluviosque ministrant
+farraque, ne blando nequeat superesse labori
+invalidique patrum referant ieiunia nati.
+Ipsa autem macie tenuant armenta volentes,
+atque, ubi concubitus primos iam nota voluptas
+sollicitat, frondesque negant et fontibus arcent.
+Saepe etiam cursu quatiunt et sole fatigant,
+cum graviter tunsis gemit area frugibus et cum
+surgentem ad Zephyrum paleae iactantur inanes.
+Hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus
+sit genitali arvo et sulcos oblimet inertis,
+sed rapiat sitiens Venerem interiusque recondat.
+
+Rursus cura patrum cadere et succedere matrum
+incipit. Exactis gravidae cum mensibus errant,
+non illas gravibus quisquam iuga ducere plaustris,
+non saltu superare viam sit passus et acri
+carpere prata fuga fluviosque innare rapacis.
+Saltibus in vacuis pascunt et plena secundum
+flumina, muscus ubi et viridissima gramine ripa,
+speluncaeque tegant et saxea procubet umbra.
+Est lucos Silari circa ilicibusque; virentem
+plurimus Alburnum volitans, cui nomen asilo
+Romanum est, oestrum Grai vertere vocantes,
+asper, acerba sonans, quo tota exterrita silvis
+diffugiunt armenta; furit mugitibus aether
+concussus silvaeque et sicci ripa Tanagri.
+Hoc quondam monstro horribilis exercuit iras
+Inachiae Iuno pestem meditata iuvencae.
+Hunc quoque, nam mediis fervoribus acrior instat,
+arcebis gravido pecori, armentaque pasces
+sole recens orto aut noctem ducentibus astris.
+
+Post partum cura in vitulos traducitur omnis,
+continuoque notas et nomina gentis inurunt
+et quos aut pecori malint submittere habendo
+aut aris servare sacros aut scindere terram
+et campum horrentem fractis invertere glaebis.
+Cetera pascuntur viridis armenta per herbas:
+Tu quos ad studium atque usum formabis agrestem,
+iam vitulos hortare viamque insiste domandi,
+dum faciles animi iuvenum, dum mobilis aetas.
+Ac primum laxos tenui de vimine circlos
+cervici subnecte; dehinc, ubi libera colla
+servitio adsuerint, ipsis e torquibus aptos
+iunge pares et coge gradum conferre iuvencos;
+atque illis iam saepe rotae ducantur inanes
+per terram et summo vestigia pulvere signent;
+post valido nitens sub pondere faginus axis
+instrepat et iunctos temo trahat aereus orbes.
+Interea pubi indomitae non gramina tantum
+nec vescas salicum frondes ulvamque palustrem,
+sed frumenta manu carpes sata; nec tibi fetae
+more patrum nivea implebunt mulctraria vaccae,
+sed tota in dulcis consument ubera natos.
+
+Sin ad bella magis studium turmasque ferocis,
+aut Alphea rotis praelabi flumina Pisae
+et Iovis in luco currus agitare volantis:
+primus equi labor est, animos atque arma videre
+bellantum lituosque pati tractuque gementem
+ferre rotam et stabulo frenos audire sonantis;
+tum magis atque magis blandis gaudere magistri
+laudibus et plausae sonitum cervicis amare.
+Atque haec iam primo depulsus ab ubere matris
+audeat, inque vicem det mollibus ora capistris
+invalidus etiamque tremens, etiam inscius aevi.
+At tribus exactis ubi quarta accesserit aestas,
+carpere mox gyrum incipiat gradibusque sonare
+compositis sinuetque alterna volumina crurum
+sitque laboranti similis; tum cursibus auras,
+tum vocet, ac per aperta volans ceu liber habenis
+aequora vix summa vestigia ponat harena;
+qualis Hyperboreis Aquilo cum densus ab oris
+incubuit, Scythiaeque hiemes atque arida differt
+nubila: tum segetes altae campique natantes
+lenibus horrescunt flabris summaeque sonorem
+dant silvae longique urgent ad litora fluctus;
+ille volat simul arva fuga, simul aequora verrens
+Hinc vel ad Elei metas et maxuma campi
+sudabit spatia et spumas aget ore cruentas,
+Belgica vel molli melius feret esseda collo.
+Tum demum crassa magnum farragine corpus
+crescere iam domitis sinito: namque ante domandum
+ingentis tollent animos prensique negabunt
+verbera lenta pati et duris parere lupatis.
+
+Sed non ulla magis viris industria firmat,
+quam Venerem et caeci stimulos avertere amoris,
+sive boum sive est cui gratior usus equorum.
+Atque ideo tauros procul atque in sola relegant
+pascua post montem oppositum et trans flumina lata,
+aut intus clausos satura ad praesepia servant.
+Carpit enim viris paulatim uritque videndo
+femina nec nemorum patitur meminisse nec herbae
+dulcibus illa quidem inlecebris, et saepe superbos
+cornibus inter se subigit decernere amantis.
+Pascitur in magna Sila formosa iuvenca:
+illi alternantes multa vi proelia miscent
+volneribus crebris, lavit ater corpora sanguis,
+versaque in obnixos urguentur cornua vasto
+cum gemitu, reboant silvaeque et longus Olympus
+Nec mos bellantis una stabulare, sed alter
+victus abit longeque ignotis exulat oris,
+multa gemens ignominiam plagasque superbi
+victoris, tum, quos amisit inultus, amores;
+et stabula aspectans regnis excessit avitis.
+Ergo omni cura viris exercet et inter
+dura iacet pernix instrato saxa cubili
+frondibus hirsutis et carice pastus acuta,
+et temptat sese atque irasci in cornua discit
+arboris obnixus trunco ventosque lacessit
+ictibus et sparsa ad pugnam proludit harena.
+Post ubi collectum robur viresque refectae
+signa movet praecepsque oblitum fertur in hostem:
+fluctus uti medio coepit cum albescere ponto
+longius ex altoque sinum trahit, utque volutus
+ad terras immane sonat per saxa neque ipso
+monte minor procumbit, at ima exaestuat unda
+verticibus nigramque alte subiectat harenam.
+
+Omne adeo genus in terris hominumque ferarumque,
+et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres,
+in furias. ignemque ruunt. Amor omnibus idem.
+Tempore non alio catulorum oblita leaena
+saevior erravit campis, nec funera volgo
+tam multa informes ursi stragemque dedere
+per silvas; tum saevus aper, tum pessima tigris;
+heu male tum Libyae solis erratur in agris.
+Nonne vides, ut tota tremor pertemptet equorum
+corpora, si tantum notas odor attulit auras?
+Ac neque eos iam frena virum neque verbera saeva
+non scopuli rupesque cavae atque obiecta retardant
+flumina correptosque unda torquentia montis.
+Ipse ruit dentesque Sabellicus exacuit sus
+et pede prosubigit terram, fricat arbore costas
+atque hinc atque illinc umeros ad volnera durat.
+Quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem
+durus amor? Nempe abruptis turbata procellis
+nocte natat caeca serus freta; quem super ingens
+porta tonat caeli et scopulis inlisa reclamant
+aequora; nec miseri possunt revocare parentes
+nec moritura super crudeli funere virgo.
+Quid lynces Bacchi variae et genus acre luporum
+atque canum? Quid, quae imbelles dant proelia cervi?
+Scilicet ante omnis furor est insignis equarum;
+et mentem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci
+Potniades malis membra absumpsere quadrigae.
+Illas ducit amor trans Gargara transque sonantem
+Ascanium; superant montis et flumina tranant.
+Continuoque avidis ubi subdita flamma medullis,
+vere magis, quia vere calor redit ossibus: illae
+ore omnes versae in Zephyrum stant rupibus altis,
+exceptantque levis auras et saepe sine ullis
+coniugiis vento gravidae, mirabile dictu,
+saxa per et scopulos et depressas convallis
+diffugiunt, non, Eure, tuos, neque solis ad ortus,
+in Borean caurumque, aut unde nigerrimus auster
+nascitur et pluvio contristat frigore caelum.
+Hic demum, hippomanes vero quod nomine dicunt
+pastores, lentum destillat ab inguine virus,
+hippomanes, quod saepe malae legere novercae
+miscueruntque herbas et non innoxia verba.
+
+Sed fugit interea, fugit inreparabile tempus,
+singula dum capti circumvectamur amore.
+Hoc satis armentis: superat pars altera curae,
+lanigeros agitare greges hirtasque capellas.
+Hic labor, hinc laudem fortes sperate coloni.
+Nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum
+quam sit, et angustis hunc addere rebus honorem;
+sed me Parnasi deserta per ardua dulcis
+raptat amor; iuvat ire iugis, qua nulla priorum
+Castaliam molli devertitur orbita clivo.
+Nunc, veneranda Pales, magno nunc ore sonandum
+
+Incipiens stabulis edico in mollibus herbam
+carpere ovis, dum mox frondosa reducitur aestas,
+et multa duram stipula filicumque maniplis
+sternere subter humum, glacies ne frigida laedat
+molle pecus scabiemque ferat turpisque podagras.
+Post hinc digressus iubeo frondentia capris
+arbuta sufficere et fluvios praebere recentis
+et stabula a ventis hiberno opponere soli
+ad medium conversa diem, cum frigidus olim
+iam cadit extremoque inrorat Aquarius anno.
+Haec quoque non cura nobis leviore tuendae,
+nec minor usus erit, quamvis Milesia magno
+vellera mutentur Tyrios incocta rubores:
+densior hinc suboles, hinc largi copia lactis;
+quam magis exhausto spumaverit ubere mulctra,
+laeta magis pressis manabunt flumina mammis.
+Nec minus interea barbas incanaque menta
+Cinyphii tondent hirci saetasque comantis
+usum in castrorum et miseris velamina nautis.
+Pascuntur vero silvas et summa Lycaei
+horrentisque rubos et amantis ardua dumos:
+atque ipsae memores redeunt in tecta suosque
+ducunt et gravido superant vix ubere limen.
+Ergo omni studio glaciem ventosque nivalis
+quo minor est illis curae mortalis egestas,
+avertes victumque feres et virgea laetus
+pabula, nec tota claudes faenilia bruma.
+At vero Zephyris cum laeta vocantibus aestas
+in saltus utrumque gregem atque in pascua mittet,
+Luciferi primo cum sidere frigida rura
+carpamus, dum mane novum, dum gramina canent,
+et ros in tenera pecori gratissimus herba.
+Inde ubi quarta sitim caeli collegerit hora
+et cantu querulae rumpent arbusta cicadae,
+ad puteos aut alta greges ad stagna iubebo
+currentem ilignis potare canalibus undam;
+aestibus at mediis umbrosam exquirere vallem,
+sicubi magna Iovis antiquo robore quercus
+ingentis tendat ramos, aut sicubi nigrum
+ilicibus crebris sacra nemus accubet umbra;
+tum tenuis dare rursus aquas et pascere rursus
+solis ad occasum, cum frigidus aera vesper
+temperat et saltus reficit iam roscida luna
+litoraque alcyonem resonant, acalanthida dumi.
+
+Quid tibi pastores Libyae, quid pascua versu
+prosequar et raris habitata mapalia tectis?
+Saepe diem noctemque et totum ex ordine mensem
+pascitur itque pecus longa in deserta sine ullis
+hospitiis: tantum campi iacet. Omnia secum
+armentarius Afer agit, tectumque laremque
+armaque Amyclaeumque canem Cressamque pharetram;
+non secus ac patriis acer Romanus in armis
+iniusto sub fasce viam cum carpit et hosti
+ante expectatum positis stat in agmine castris.
+
+At non, qua Scythiae gentes Maeotiaque unda,
+turbidus et torquens flaventis Hister harenas,
+quaque redit medium Rhodope porrecta sub axem.
+Illic clausa tenent stabulis armenta, neque ullae
+aut herbae campo apparent aut arbore frondes;
+sed iacet aggeribus niveis informis et alto
+terra gelu late septemque adsurgit in ulnas.
+Semper hiemps, semper spirantes frigora cauri.
+Tum Sol pallentis haud umquam discutit umbras,
+nec cum invectus equis altum petit aethera, nec cum
+praecipitem Oceani rubro lavit aequore currum.
+Concrescunt subitae currenti in flumine crustae
+undaque iam tergo ferratos sustinet orbis,
+puppibus illa prius, patulis nunc hospita plaustris;
+aeraque dissiliunt vulgo vestesque rigescunt
+indutae caeduntque securibus umida vina
+et totae solidam in glaciem vertere lacunae
+stiriaque impexis induruit horrida barbis.
+Interea toto non setius aere ninguit:
+intereunt pecudes, stant circumfusa pruinis
+corpora magna boum, confertoque agmine cervi
+torpent mole nova et summis vix cornibus extant.
+Hos non immissis canibus, non cassibus ullis
+puniceaeve agitant pavidos formidine pennae,
+sed frustra oppositum trudentis pectore montem
+comminus obtruncant ferro graviterque rudentis
+caedunt et magno laeti clamore reportant.
+Ipsi in defossis specubus secura sub alta
+otia agunt terra congestaque robora totasque
+advolvere focis ulmos ignique dedere.
+Hic noctem ludo ducunt et pocula laeti
+fermento atque acidis imitantur vitea sorbis.
+Talis Hyperboreo septem subiecta trioni
+gens effrena virum Rhiphaeo tunditur euro
+et pecudum fulvis velatur corpora saetis.
+
+Si tibi lanitium curae, primum aspera silva,
+lappaeque tribolique, absint; fuge pabula laeta;
+Continuoque greges villis lege mollibus albos.
+Illum autem, quamvis aries sit candidus ipse,
+nigra subest udo tantum cui lingua palato,
+reice, ne maculis infuscet vellera pullis
+nascentum, plenoque alium circumspice campo.
+Munere sic niveo lanae, si credere dignum est,
+Pan deus Arcadiae captam te, Luna, fefellit
+in nemora alta vocans; nec tu aspernata vocantem.
+
+At cui lactis amor, cytisum lotosque frequentis
+ipse manu salsasque ferat praesepibus herbas.
+Hinc et amant fluvios magis et magis ubera tendunt
+et salis occultum referunt in lacte saporem.
+Multi iam excretos prohibent a matribus haedos
+primaque ferratis praefigunt ora capistris.
+Quod surgente die mulsere horisque diurnis,
+nocte premunt; quod iam tenebris et sole cadente,
+sub lucem exportant calathis adit oppida pastor;
+aut parco sale contingunt hiemique reponunt.
+
+Nec tibi cura canum fuerit postrema, sed una
+velocis Spartae catulos acremque Molossum
+pasce sero pingui. Numquam custodibus illis
+nocturnum stabulis furem incursusque luporum
+aut impacatos a tergo horrebis Hiberos.
+Saepe etiam cursu timidos agitabis onagros
+et canibus leporem, canibus venabere dammas,
+saepe volutabris pulsos silvestribus apros
+latratu turbabis agens montisque per altos
+ingentem clamore premes ad retia cervum.
+
+Disce et odoratam stabulis accendere cedrum
+galbaneoque agitare gravis nidore chelydros.
+saepe sub immotis praesepibus aut mala tactu
+vipera delituit caelumque exterrita fugit,
+aut tecto adsuetus coluber succedere et umbrae,
+pestis acerba boum, pecorique aspergere virus,
+fovit humum. Cape saxa manu, cape robora, pastor,
+tollentemque minas et sibila colla tumentem
+deice. Iamque fuga timidum caput abdidit alte,
+cum medii nexus extremaeque agmina caudae
+solvuntur, tardosque trahit sinus ultimus orbis.
+Est etiam ille malus Calabris in saltibus anguis,
+squamea convolvens sublato pectore terga
+atque notis longam maculosus grandibus alvum
+qui, dum amnes ulli rumpuntur fontibus et dum
+vere madent udo terrae ac pluvialibus austris
+stagna colit, ripisque habitans hic piscibus atram
+improbus ingluviem ranisque loquacibus explet;
+postquam exusta palus, terraeque ardore dehiscunt,
+exsilit in siccum et flammantia lumina torquens
+saevit agris asperque siti atque exterritus aestu.
+Ne mihi tum mollis sub divo carpere somnos
+neu dorso nemoris libeat iacuisse per herbas,
+cum positis novus exuviis nitidusque iuventa
+volvitur, aut catulos tectis aut ova relinquens
+arduus ad solem et linguis micat ore trisulcis.
+
+Morborum quoque te causas et signa docebo.
+Turpis ovis temptat scabies, ubi frigidus imber
+altius ad vivum persedit et horrida cano
+bruma gelu, vel cum tonsis inlotus adhaesit
+sudor et hirsuti secuerunt corpora vepres.
+Dulcibus idcirco fluviis pecus omne magistri
+perfundunt, udisque aries in gurgite villis
+mersatur missusque secundo defluit amni;
+aut tonsum tristi contingunt corpus amurca
+et spumas miscent argenti et sulfura viva
+Idaeasque pices et pinguis unguine ceras
+scillamque elleborosque gravis nigrumque bitumen.
+Non tamen ulla magis praesens fortuna laborum est,
+quam si quis ferro potuit rescindere summum
+ulceris os: alitur vitium vivitque tegendo,
+dum medicas adhibere manus ad volnera pastor
+abnegat et meliora deos sedet omnia poscens.
+Quin etiam, ima dolor balantum lapsus ad ossa
+cum furit atque artus depascitur arida febris,
+profuit incensos aestus avertere et inter
+ima ferire pedis salientem sanguine venam,
+Bisaltae quo more solent acerque Gelonus;
+cum fugit in Rhodopen atque in deserta Getarum
+et lac concretum cum sanguine potat equino.
+Quam procul aut molli succedere saepius umbrae
+videris aut summas carpentem ignavius herbas
+extremamque sequi aut medio procumbere campo
+pascentem et serae solam decedere nocti:
+continuo culpam ferro compesce, prius quam
+dira per incautum serpant contagia volgus.
+Non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo,
+quam multae pecudum pestes. Nec singula morbi
+corpora corripiunt, sed tota aestiva repente,
+spemque gregemque simul cunctamque ab origine gentem.
+Tum sciat, aerias Alpis et Norica si quis
+castella in tumulis et Iapydis arva Timavi
+nunc quoque post tanto videat desertaque regna
+pastorum et longe saltus lateque vacantis.
+
+Hic quondam morbo caeli miseranda coorta est
+tempestas totoque autumni incanduit aestu
+et genus omne neci pecudum dedit, omne ferarum,
+corrupitque lacus, infecit pabula tabo.
+Nec via mortis erat simplex, sed ubi ignea venis
+omnibus acta sitis miseros adduxerat artus,
+rursus abundabat fluidus liquor omniaque in se
+ossa minutatim morbo collapsa trahebat.
+Saepe in honore deum medio stans hostia ad aram
+lanea dum nivea circumdatur infula vitta,
+inter cunctantis cecidit moribunda ministros.
+Aut si quam ferro mactaverat ante sacerdos
+inde neque impositis ardent altaria fibris
+nec responsa potest consultus reddere vates,
+ac vix suppositi tinguntur sanguine cultri
+summaque ieiuna sanie infuscatur harena.
+Hinc laetis vituli volgo moriuntur in herbis
+et dulcis animas plena ad praesepia reddunt;
+hinc canibus blandis rabies venit et quatit aegros
+tussis anhela sues ac faucibus angit obesis.
+Labitur infelix studiorum atque immemor herbae
+victor equus fontisque avertitur et pede terram
+crebra ferit; demissae aures, incertus ibidem
+sudor et ille quidem morituris frigidus, aret
+pellis et ad tactum tractanti dura resistit.
+Haec ante exitium primis dant signa diebus;
+sin in processu coepit crudescere morbus,
+tum vero ardentes oculi atque attractus ab alto
+spiritus, interdum gemitu gravis, imaque longo
+ilia singultu tendunt, it naribus ater
+sanguis et obsessas fauces premit aspera lingua.
+Profuit inserto latices infundere cornu
+Lenaeos; ea visa salus morientibus una;
+mox erat hoc ipsum exitio, furiisque refecti
+ardebant ipsique suos iam morte sub aegra,
+di meliora piis erroremque hostibus illum,
+discissos nudis laniabant dentibus artus.
+Ecce autem duro fumans sub vomere taurus
+concidit et mixtum spumis vomit ore cruorem
+extremosque ciet gemitus. It tristis arator
+maerentem abiungens fraterna morte iuvencum,
+atque opere in medio defixa relinquit aratra.
+Non umbrae altorum nemorum, non mollia possunt
+prata movere animum, non qui per saxa volutus
+purior electro campum petit amnis; at ima
+solvuntur latera atque oculos stupor urguet inertis
+ad terramque fluit devexo pondere cervix.
+Quid labor aut benefacta iuvant? Quid vomere terras
+invertisse gravis? Atqui non Massica Bacchi
+munera, non illis epulae nocuere repostae:
+frondibus et victu pascuntur simplicis herbae,
+pocula sunt fontes liquidi atque exercita cursu
+flumina, nec somnos abrumpit cura salubris.
+Tempore non alio dicunt regionibus illis
+quaesitas ad sacra boves Iunonis et uris
+imparibus ductos alta ad donaria currus.
+Ergo aegre rastris terram rimantur et ipsis
+unguibus infodiunt fruges montisque per altos
+contenta cervice trahunt stridentia plaustra.
+Non lupus insidias explorat ovilia circum
+nec gregibus nocturnus obambulat; acrior illum
+cura domat; timidi dammae cervique fugaces
+nunc interque canes et circum tecta vagantur.
+Iam maris immensi prolem et genus omne natantum
+litore in extremo, ceu naufraga corpora, fluctus
+proluit; insolitae fugiunt in flumina phocae.
+Interit et curvis frustra defensa latebris
+vipera et attoniti squamis adstantibus hydri.
+Ipsis est aer avibus non aequus et illae
+praecipites alta vitam sub nube relinquunt.
+Praeterea iam nec mutari pabula refert
+artes nocent quaesitaeque; cessere magistri
+Phillyrides Chiron Amythaoniusque Melampus.
+Saevit et in lucem Stygiis emissa tenebris
+pallida Tisiphone Morbos agit ante Metumque,
+inque dies avidum surgens caput altius effert:
+Balatu pecorum et crebris mugitibus amnes
+arentesque sonant ripae collesque supini:
+Iamque catervatim dat stragem atque aggerat ipsis
+in stabulis turpi dilapsa cadavera tabo
+donec humo tegere ac foveis abscondere discunt.
+Nam neque erat coriis usus nec viscera quisquam
+aut undis abolere potest aut vincere flamma;
+ne tondere quidem morbo inluvieque peresa
+vellera nec telas possunt attingere putris;
+verum etiam invisos si quis temptarat amictus,
+ardentes papulae atque immundus olentia sudor
+membra sequebatur nec longo deinde moranti
+tempore contactos artus sacer ignis edebat.
+
+
+
+
+PUBLI VERGILI MARONIS
+GEORGICON
+
+
+LIBER IV
+
+Protinus aerii mellis caelestia dona
+exsequar: hanc etiam, Maecenas, adspice partem.
+Admiranda tibi levium spectacula rerum
+magnanimosque duces totiusque ordine gentis
+mores et studia et populos et proelia dicam.
+In tenui labor; at tenuis non gloria, si quem
+numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo.
+
+Principio sedes apibus statioque petenda,
+quo neque sit ventis aditus---nam pabula venti
+ferre domum prohibent---neque oves haedique petulci
+floribus insultent aut errans bucula campo
+decutiat rorem et surgentes atterat herbas.
+Absint et picti squalentia terga lacerti
+pinguibus a stabulis meropesque aliaeque volucres
+et manibus Procne pectus signata cruentis;
+omnia nam late vastant ipsasque volantes
+ore ferunt dulcem nidis immitibus escam.
+At liquidi fontes et stagna virentia musco
+adsint et tenuis fugiens per gramina rivus,
+palmaque vestibulum aut ingens oleaster inumbret,
+ut, cum prima novi ducent examina reges
+vere suo ludetque favis emissa iuventus,
+vicina invitet decedere ripa calori,
+obviaque hospitiis teneat frondentibus arbos.
+In medium, seu stabit iners seu profluet umor,
+transversas salices et grandia conice saxa,
+pontibus ut crebris possint consistere et alas
+pandere ad aestivum solem, si forte morantes
+sparserit aut praeceps Neptuno immerserit Eurus.
+Haec circum casiae virides et olentia late
+serpylla et graviter spirantis copia thymbrae
+floreat inriguumque bibant violaria fontem.
+Ipsa autem, seu corticibus tibi suta cavatis,
+seu lento fuerint alvaria vimine texta,
+angustos habeant aditus: nam frigore mella
+cogit hiems, eademque calor liquefacta remittit.
+Utraque vis apibus pariter metuenda; neque illae
+nequiquam in tectis certatim tenuia cera
+spiramenta linunt fucoque et floribus oras
+explent collectumque haec ipsa ad munera gluten
+et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae.
+Saepe etiam effossis, si vera est fama, latebris
+sub terra fovere larem, penitusque repertae
+pumicibusque cavis exesaeque arboris antro.
+Tu tamen et levi rimosa cubilia limo
+ungue fovens circum et raras superinice frondes.
+Neu propius tectis taxum sine, neve rubentes
+ure foco cancros, altae neu crede paludi,
+aut ubi odor caeni gravis aut ubi concava pulsu
+saxa sonant vocisque offensa resultat imago.
+
+Quod superest, ubi pulsam hiemem sol aureus egit
+sub terras caelumque aestiva luce reclusit,
+illae continuo saltus silvasque peragrant
+purpureosque metunt flores et flumina libant
+summa leves. Hinc nescio qua dulcedine laetae
+progeniem nidosque fovent, hinc arte recentes
+excudunt ceras et mella tenacia fingunt.
+Hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli
+nare per aestatem liquidam suspexeris agmen
+obscuramque trahi vento mirabere nubem,
+contemplator: aquas dulces et frondea semper
+tecta petunt. Huc tu iussos adsperge sapores,
+trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen,
+tinnitusque cie et Matris quate cymbala circum.
+ipsae consident medicatis sedibus, ipsae
+intima more suo sese in cunabula condent.
+
+Sin autem ad pugnam exierint, nam saepe duobus
+regibus incessit magno discordia motu,
+continuoque animos vulgi et trepidantia bello
+corda licet longe praesciscere; namque morantes
+Martius ille aeris rauci canor increpat et vox
+auditur fractos sonitus imitata tubarum;
+tum trepidae inter se coeunt pennisque coruscant
+spiculaque exacuunt rostris aptantque lacertos
+et circa regem atque ipsa ad praetoria densae
+miscentur magnisque vocant clamoribus hostem.
+Ergo ubi ver nactae sudum camposque patentes,
+erumpunt portis; concurritur, aethere in alto
+fit sonitus, magnum mixtae glomerantur in orbem
+praecipitesque cadunt; non densior aere grando,
+nec de concussa tantum pluit ilice glandis.
+ipsi per medias acies insignibus alis
+ingentes animos angusto in pectore versant,
+usque adeo obnixi non cedere, dum gravis aut hos
+aut hos versa fuga victor dare terga subegit.
+Hi motus animorum atque haec certamina tanta
+pulveris exigui iactu compressa quiescent.
+Verum ubi ductores acie revocaveris ambo,
+deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit,
+dede neci; melior vacua sine regnet in aula.
+Alter erit maculis auro squalentibus ardens;
+nam duo sunt genera: hic melior, insignis et ore
+et rutilis clarus squamis, ille horridus alter
+desidia latamque trahens inglorius alvum.
+
+Ut binae regum facies, ita corpora plebis.
+Namque aliae turpes horrent, ceu pulvere ab alto
+cum venit et sicco terram spuit ore viator
+aridus; elucent aliae et fulgore coruscant
+ardentes auro et paribus lita corpora guttis.
+Haec potior suboles, hinc caeli tempore certo
+dulcia mella premes, nec tantum dulcia, quantum
+et liquida et durum Bacchi domitura saporem.
+
+At cum incerta volant caeloque examina ludunt
+contemnuntque favos et frigida tecta relinquunt,
+instabiles animos ludo prohibebis inani.
+Nec magnus prohibere labor: tu regibus alas
+eripe; non illis quisquam cunctantibus altum
+ire iter aut castris audebit vellere signa.
+Invitent croceis halantes floribus horti
+et custos furum atque avium cum falce saligna
+Hellespontiaci servet tutela Priapi.
+Ipse thymum pinosque ferens de montibus altis
+tecta serat late circum, cui talia curae;
+ipse labore manum duro terat, ipse feraces
+figat humo plantas et amicos inriget imbres.
+
+Atque equidem, extremo ni iam sub fine laborum
+vela traham et terris festinem advertere proram,
+forsitan et, pingues hortos quae cura colendi
+ornaret, canerem, biferique rosaria Paesti,
+quoque modo potis gauderent intiba rivis
+et virides apio ripae, tortusque per herbam
+cresceret in ventrem cucumis; nec sera comantem
+narcissum aut flexi tacuissem vimen acanthi
+pallentesque hederas et amantes litora myrtos.
+Namque sub Oebaliae memini me turribus arcis,
+qua niger umectat flaventia culta Galaesus,
+Corycium vidisse senem, cui pauca relicti
+iugera ruris erant, nec fertilis illa iuvencis
+nec pecori opportuna seges nec commoda Baccho.
+Hic rarum tamen in dumis olus albaque circum
+lilia verbenasque premens vescumque papaver
+regum aequabat opes animis seraque revertens
+nocte domum dapibus mensas onerabat inemptis.
+Primus vere rosam atque autumno carpere poma,
+et cum tristis hiems etiamnum frigore saxa
+rumperet et glacie cursus frenaret aquarum,
+ille comam mollis iam tondebat hyacinthi
+aestatem increpitans seram Zephyrosque morantes.
+Ergo apibus fetis idem atque examine multo
+primus abundare et spumantia cogere pressis
+mella favis; illi tiliae atque uberrima pinus,
+quotque in flore novo pomis se fertilis arbos
+induerat, totidem autumno matura tenebat.
+Ille etiam seras in versum distulit ulmos
+eduramque pirum et spinos iam pruna ferentes
+iamque ministrantem platanum potantibus umbras.
+Verum haec ipse equidem spatiis exclusus iniquis
+praetereo atque aliis post me memoranda relinquo.
+
+Nunc age, naturas apibus quas Iuppiter ipse
+addidit, expediam, pro qua mercede canoros
+Curetum sonitus crepitantiaque aera secutae
+Dictaeo caeli regem pavere sub antro.
+Solae communes natos, consortia tecta
+urbis habent magnisque agitant sub legibus aevum,
+et patriam solae et certos novere penates,
+venturaeque hiemis memores aestate laborem
+experiuntur et in medium quaesita reponunt.
+Namque aliae victu invigilant et foedere pacto
+exercentur agris; pars intra saepta domorum
+Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten
+prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces
+suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos
+educunt fetus, aliae purissima mella
+stipant et liquido distendunt nectare cellas.
+Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti,
+inque vicem speculantur aquas et nubila caeli
+aut onera accipiunt venientum aut agmine facto
+ignavum fucos pecus a praesepibus arcent.
+Fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella.
+ac veluti lentis Cyclopes fulmina massis
+cum properant, alii taurinis follibus auras
+accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt
+aera lacu; gemit impositis incudibus Aetna;
+illi inter sese magna vi bracchia tollunt
+in numerum versantque tenaci forcipe ferrum:
+non aliter, si parva licet componere magnis,
+Cecropias innatus apes amor urget habendi,
+munere quamque suo. Grandaevis oppida curae
+et munire favos et daedala fingere tecta.
+At fessae multa referunt se nocte minores,
+crura thymo plenae; pascuntur et arbuta passim
+et glaucas salices casiamque crocumque rubentem
+et pinguem tiliam et ferrugineos hyacinthos.
+Omnibus una quies operum, labor omnibus unus:
+mane ruunt portis; nusquam mora; rursus easdem
+vesper ubi e pastu tandem decedere campis
+admonuit, tum tecta petunt, tum corpora curant;
+fit sonitus, mussantque oras et limina circum.
+Post, ubi iam thalamis se composuere, siletur
+in noctem fessosque sopor suus occupat artus.
+Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt
+longius aut credunt caelo adventantibus Euris,
+sed circum tutae sub moenibus urbis aquantur,
+excursusque breves temptant et saepe lapillos,
+ut cumbae instabiles fluctu iactante saburram,
+tollunt, his sese per inania nubila librant.
+Illum adeo placuisse apibus mirabere morem,
+quod neque concubitu indulgent nec corpora segnes
+in Venerem solvunt aut fetus nixibus edunt:
+verum ipsae e foliis natos, e suavibus herbis
+ore legunt, ipsae regem parvosque Quirites
+sufficiunt aulasque et cerea regna refigunt.
+*Saepe etiam duris errando in cotibus alas
+attrivere ultroque animam sub fasce dedere:
+tantus amor florum et generandi gloria mellis.
+Ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi
+excipiat, neque enim plus septima ducitur aestas,
+at genus immortale manet multosque per annos
+stat fortuna domus et avi numerantur avorum.
+Praeterea regem non sic Aegyptus et ingens
+Lydia nec populi Parthorum aut Medus Hydaspes
+observant. Rege incolumi mens omnibus una est;
+amisso rupere fidem constructaque mella
+diripuere ipsae et crates solvere favorum.
+Ille operum custos, illum admiruntur et omnes
+circumstant fremitu denso stipantque frequentes
+et saepe attollunt umeris et corpora bello
+obiectant pulchramque petunt per vulnera mortem.
+
+His quidam signis atque haec exempla secuti
+esse apibus partem divinae mentis et haustus
+aetherios dixere; deum namque ire per omnes
+terrasque tractusque maris caelumque profundum.
+Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum,
+quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas;
+scilicet huc reddi deinde ac resoluta referri
+omnia nec morti esse locum, sed viva volare
+sideris in numerum atque alto succedere caelo.
+
+Siquando sedem angustam servataque mella
+thesauris relines, prius haustu sparsus aquarum
+ora fove fumosque manu praetende sequaces.
+Bis gravidos cogunt fetus, duo tempora messis,
+Taygete simul os terris ostendit honestum
+Pleas et Oceani spretos pede reppulit amnes,
+aut eadem sidus fugiens ubi Piscis aquosi
+tristior hibernas caelo descendit in undas.
+Illis ira modum supra est, laesaeque venenum
+morsibus inspirant et spicula caeca relinquunt
+adfixae venis animasque in vulnere ponunt.
+Sin duram metues hiemem parcesque futuro
+contunsosque animos et res miserabere fractas,
+at suffire thymo cerasque recidere inanes
+quis dubitet? nam saepe favos ignotus adedit
+stellio et lucifugis congesta cubilia blattis
+immunisque sedens aliena ad pabula fucus
+aut asper crabro imparibus se immiscuit armis,
+aut dirum tiniae genus, aut invisa Minervae
+laxos in foribus suspendit aranea casses.
+Quo magis exhaustae fuerint, hoc acrius omnes
+incumbent generis lapsi sarcire ruinas
+complebuntque foros et floribus horrea texent.
+
+Si vero, quoniam casus apibus quoque nostros
+vita tulit, tristi languebunt corpora morbo---
+quod iam non dubiis poteris cognoscere signis:
+continuo est aegris alius color, horrida vultum
+deformat macies, tum corpora luce carentum
+exportant tectis et tristia funera ducunt;
+aut illae pedibus conexae ad limina pendent,
+aut intus clausis cunctantur in aedibus, omnes
+ignavaeque fame et contracto frigore pigrae.
+Tum sonus auditur gravior, tractimque susurrant,
+frigidus ut quondam silvis immurmurat Auster,
+ut mare sollicitum stridit refluentibus undis,
+aestuat ut clausis rapidus fornacibus ignis:
+hic iam galbaneos suadebo incendere odores
+mellaque harundineis inferre canalibus, ultro
+hortantem et fessas ad pabula nota vocantem.
+Proderit et tunsum gallae admiscere saporem
+Arentesque rosas aut igni pinguia multo
+defruta vel psithia passos de vite racemos
+Cecropiumque thymum et grave olentia centaurea.
+Est etiam flos in pratis, cui nomen amello
+fecere agricolae, facilis quaerentibus herba;
+namque uno ingentem tollit de caespite silvam,
+aureus ipse, sed in foliis, quae plurima circum
+funduntur, violae sublucet purpura nigrae;
+[saepe deum nexis ornatae torquibus arae;]
+asper in ore sapor; tonsis in vallibus illum
+pastores et curva legunt prope flumina Mellae.
+Huius odorato radices incoque Baccho
+pabulaque in foribus plenis adpone canistris.
+
+Sed siquem proles subito defecerit omnis,
+nec genus unde novae stirpis revocetur habebit,
+tempus et Arcadii memoranda inventa magistri
+pandere, quoque modo caesis iam saepe iuvencis
+insincerus apes tulerit cruor. Altius omnem
+expediam prima repetens ab origine famam.
+Nam qua Pellaei gens fortunata Canopi
+accolit effuso stagnantem flumine Nilum
+et circum pictis vehitur sua rura phaselis,
+quaque pharetratae vicinia Persidis urget,
+[et viridem Aegyptum nigra fecundat harena,
+et diversa ruens septem discurrit in ora
+usque coloratis amnis devexus ab Indis]
+omnis in hac certam regio iacit arte salutem.
+Exiguus primum atque ipsos contractus in usus
+eligitur locus; hunc angustique imbrice tecti
+parietibusque premunt artis et quattuor addunt,
+quattuor a ventis obliqua luce fenestras.
+Tum vitulus bima curvans iam cornua fronte
+quaeritur; huic geminae nares et spiritus oris
+multa reluctanti obstruitur, plagisque perempto
+tunsa per integram solvuntur viscera pellem.
+Sic positum in clauso linquunt et ramea costis
+subiciunt fragmenta, thymum casiasque recentes.
+Hoc geritur Zephyris primum impellentibus undas,
+ante novis rubeant quam prata coloribus, ante
+garrula quam tignis nidum suspendat hirundo.
+Interea teneris tepefactus in ossibus umor
+aestuat et visenda modis animalia miris,
+trunca pedum primo, mox et stridentia pennis,
+miscentur tenuemque magis magis aera carpunt,
+donec, ut aestivis effusus nubibus imber,
+erupere aut ut nervo pulsante sagittae,
+prima leves ineunt si quando proelia Parthi.
+
+Quis deus hanc, Musae, quis nobis extudit artem?
+Unde nova ingressus hominum experientia cepit?
+Pastor Aristaeus fugiens Peneia Tempe,
+amissis, ut fama, apibus morboque fameque,
+tristis ad extremi sacrum caput adstitit amnis
+multa querens atque hac adfatus voce parentem:
+`Mater, Cyrene mater, quae gurgitis huius
+ima tenes, quid me praeclara stirpe deorum,
+si modo, quem perhibes, pater est Thymbraeus Apollo,
+invisum fatis genuisti? aut quo tibi nostri
+pulsus amor? quid me caelum sperare iubebas?
+En etiam hunc ipsum vitae mortalis honorem,
+quem mihi vix frugum et pecudum custodia sollers
+omnia temptanti extuderat, te matre relinquo.
+Quin age et ipsa manu felices erue silvas,
+fer stabulis inimicum ignem atque interfice messes,
+ure sata et validam in vites molire bipennem,
+tanta meae si te ceperunt taedia laudis.'
+At mater sonitum thalamo sub fluminis alti
+sensit. Eam circum Milesia vellera Nymphae
+carpebant hyali saturo fucata colore,
+drymoque Xanthoque Ligeaque Phyllodoceque,
+caesariem effusae nitidam per candida colla,
+Nesaee Spioque Thaliaque Cymodoceque,
+Cydippeque et flava Lycorias, altera virgo,
+altera tum primos Lucinae experta labores,
+Clioque et Beroe soror, Oceanitides ambae,
+ambae auro, pictis incinctae pellibus ambae,
+atque Ephyre atque Opis et Asia Deiopea
+et tandem positis velox Arethusa sagittis.
+Inter quas curam Clymene narrabat inanem
+Vulcani Martisque dolos et dulcia furta,
+aque Chao densos divum numerabat amores
+carmine quo captae dum fusis mollia pensa
+devolvunt, iterum maternas impulit aures
+luctus Aristaei, vitreisque sedilibus omnes
+obstipuere; sed ante alias Arethusa sorores
+prospiciens summa flavum caput extulit unda
+et procul: `O gemitu non frustra exterrita tanto,
+Cyrene soror, ipse tibi, tua maxima cura,
+tristis Aristaeus Penei genitoris ad undam
+stat lacrimans et te crudelem nomine dicit.'
+Huic percussa nova mentem formidine mater,
+`duc, age, duc ad nos; fas illi limina divum
+tangere,' ait. Simul alta iubet discedere late
+flumina, qua iuvenis gressus inferret. At illum
+curvata in montis faciem circumstetit unda
+accepitque sinu vasto misitque sub amnem.
+Iamque domum mirans genetricis et umida regna
+speluncisque lacus clausos lucosque sonantes
+ibat et ingenti motu stupefactus aquarum
+omnia sub magna labentia flumina terra
+spectabat diversa locis, Phasimque Lycumque
+et caput, unde altus primum se erumpit Enipeus
+unde pater Tiberinus et unde Aniena fluenta
+saxosusque sonans Hypanis Mysusque Caicus,
+et gemina auratus taurino cornua vultu
+Eridanus, quo non alius per pinguia culta
+in mare purpureum violentior effluit amnis.
+Postquam est in thalami pendentia pumice tecta
+perventum et nati fletus cognovit inanes
+Cyrene, manibus liquidos dant ordine fontes
+germanae tonsisque ferunt mantelia villis;
+pars epulis onerant mensas et plena reponunt
+pocula, Panchaeis adolescunt ignibus arae;
+et mater, `Cape Maeonii carchesia Bacchi:
+Oceano libemus,' ait. Simul ipsa precatur
+Oceanumque patrem rerum Nymphasque sorores
+centum quae silvas, centum quae flumina servant.
+Ter liquido ardentem perfundit nectare Vestam,
+ter flamma ad summum tecti subiecta reluxit.
+Omine quo firmans animum sic incipit ipsa:
+
+`Est in Carphatio Neptuni gurgite vates
+caeruleus Proteus, magnum qui piscibus aequor
+et iuncto bipedum curru metitur equorum.
+Hic nunc Emathiae portus patriamque revisit
+Pallenen, hunc et Nymphae veneramur et ipse
+grandaevus Nereus; novit namque omnia vates,
+quae sint, quae fuerint, quae mox ventura trahantur;
+quippe ita Neptuno visum est, immania cuius
+armenta et turpes pascit sub gurgite phocas.
+Hic tibi, nate, prius vinclis capiendus, ut omnem
+expediat morbi causam eventusque secundet.
+Nam sine vi non ulla dabit praecepta, neque illum
+orando flectes; vim duram et vincula capto
+tende; doli circum haec demum frangentur inanes.
+Ipsa ego, te, medios cum sol accenderit aestus,
+cum sitiunt herbae et pecori iam gratior umbra est,
+in secreta senis ducam, quo fessus ab undis
+se recipit, facile ut somno adgrediare iacentem.
+Verum ubi correptum manibus vinclisque tenebis,
+tum variae eludent species atque ora ferarum
+Fiet enim subito sus horridus atraque tigris
+squamosusque draco et fulva cervice leaena,
+aut acrem flammae sonitum dabit atque ita vinclis
+excidet, aut in aquas tenues dilapsus abibit.
+Sed quanto ille magis formas se vertet in omnes,
+tanto, nate, magis contende tenacia vincla,
+donec talis erit mutato corpore, qualem
+videris, incepto tegeret cum lumina somno.
+
+Haec ait et liquidum ambrosiae defundit odorem,
+quo totum nati corpus perduxit; at illi
+dulcis compositis spiravit crinibus aura
+atque habilis membris venit vigor. Est specus ingens
+exesi latere in montis, quo plurima vento
+cogitur inque sinus scindit sese unda reductos,
+deprensis olim statio tutissima nautis;
+intus se vasti Proteus tegit obice saxi.
+Hic iuvenem in latebris aversum a lumine Nympha
+collocat; ipsa procul nebulis obscura resistit.
+Iam rapidus torrens sitientes Sirius Indos
+ardebat, caelo et medium sol igneus orbem
+hauserat; arebant herbae et cava flumina siccis
+faucibus ad limum radii tepefacta coquebant:
+cum Proteus consueta petens e fluctibus antra
+ibat; eum vasti circum gens umida ponti
+exsultans rorem late dispergit amarum.
+Sternunt se somno diversae in litore phocae.
+Ipse, velut stabuli custos in montibus olim,
+vesper ubi e pastu vitulos ad tecta reducit,
+auditisque lupos acuunt balatibus agni,
+considit scopulo medius numerumque recenset.
+Cuius Aristaeo quoniam est oblata facultas,
+vix defessa senem passus componere membra
+cum clamore ruit magno manicisque iacentem
+occupat. Ille suae contra non immemor artis
+omnia transformat sese in miracula rerum,
+ignemque horribilemque feram fluviumque liquentem.
+Verum ubi nulla fugam reperit fallacia, victus
+in sese redit atque hominis tandem ore locutus:
+`Nam quis te, iuvenum confidentissime, nostras
+iussit adire domos? Quidve hinc petis?' inquit. At ille:
+`Scis, Proteu, scis ipse; neque est te fallere quicquam
+sed tu desine velle. Deum praecepta secuti
+venimus hinc lapsis quaesitum oracula rebus.
+Tantum effatus. Ad haec vates vi denique multa
+ardentes oculos intorsit lumine glauco
+et graviter frendens sic fatis ora resolvit.
+
+Non te nullius exercent numinis irae;
+magna luis commissa: tibi has miserabilis Orpheus
+haudquaquam ob meritum poenas, ni fata resistant,
+suscitat et rapta graviter pro coniuge saevit.
+Illa quidem, dum te fugeret per flumina praeceps,
+immanem ante pedes hydrum moritura puella
+servantem ripas alta non vidit in herba.
+At chorus aequalis Dryadum clamore supremos
+implerunt montes; flerunt Rhodopeiae arces
+altaque Pangaea et Rhesi mavortia tellus
+atque Getae atque Hebrus et Actias Orithyia.
+Ipse cava solans aegrum testudine amorem
+te, dulcis coniunx, te solo in litore secum,
+te veniente die, te decedente canebat.
+Taenarias etiam fauces, alta ostia Ditis,
+et caligantem nigra formidine lucum
+ingressus manesque adiit regemque tremendum
+nesciaque humanis precibus mansuescere corda.
+At cantu commotae Erebi de sedibus imis
+umbrae ibant tenues simulacraque luce carentum,
+quam multa in foliis avium se milia condunt
+vesper ubi aut hibernus agit de montibus imber,
+matres atque viri defunctaque corpora vita
+magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae,
+impositique rogis iuvenes ante ora parentum,
+quos circum limus niger et deformis harundo
+Cocyti tardaque palus inamabilis unda
+alligat et noviens Styx interfusa coercet.
+Quin ipsae stupuere domus atque intima Leti
+tartara caeruleosque implexae crinibus angues
+Eumenides, tenuitque inhians tria Cerberus ora
+atque Ixionii vento rota constitit orbis.
+Iamque pedem referens casus evaserat omnes;
+redditaque Eurydice superas veniebat ad auras,
+pone sequens, namque hanc dederat Proserpina legem,
+cum subita incautum dementia cepit amantem,
+ignoscenda quidem, scirent si ignoscere manes.
+Restitit Eurydicenque suam iam luce sub ipsa
+immemor heu! victusque animi respexit. Ibi omnis
+effusus labor atque immitis rupta tyranni
+foedera, terque fragor stagnis auditus Avernis.
+Illa, Quis et me, inquit, miseram et te perdidit, Orpheu,
+quis tantus furor? En iterum crudelia retro
+Fata vocant, conditque natantia lumina somnus.
+Iamque vale: feror ingenti circumdata nocte
+invalidasque tibi tendens, heu non tua, palmas!
+dixit et ex oculis subito, ceu fumus in auras
+commixtus tenues, fugit diversa, neque illum,
+prensantem nequiquam umbras et multa volentem
+dicere, praeterea vidit, nec portitor Orci
+amplius obiectam passus transire paludem.
+Quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret?
+Quo fletu Manis, quae numina voce moveret?
+Illa quidem Stygia nabat iam frigida cumba.
+Septem illum totos perhibent ex ordine menses
+rupe sub aeria deserti ad Strymonis undam
+flesse sibi et gelidis haec evolvisse sub antris
+mulcentem tigres et agentem carmine quercus;
+qualis populea maerens philomela sub umbra
+amissos queritur fetus, quos durus arator
+observans nido implumes detraxit; at illa
+flet noctem ramoque sedens miserabile carmen
+integrat et maestis late loca questibus implet.
+Nulla Venus, non ulli animum flexere hymenaei.
+Solus Hyperboreas glacies Tanaimque nivalem
+arvaque Rhipaeis numquam viduata pruinis
+lustrabat raptam Eurydicen atque inrita Ditis
+dona querens; spretae Ciconum quo munere matres
+inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi
+discerptum latos iuvenem sparsere per agros.
+Tum quoque marmorea caput a cervice revulsum
+gurgite cum medio portans Oeagrius Hebrus
+volveret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua
+ah miseram Eurydicen! anima fugiente vocabat:
+Eurydicen toto referebant flumine ripae.
+
+Haec Proteus, et se iactu dedit aequor in altum,
+quaque dedit, spumantem undam sub vertice torsit.
+At non Cyrene; namque ultro adfata timentem:
+
+`Nate, licet tristes animo deponere curas.
+Haec omnis morbi causa; hinc miserabile Nymphae,
+cum quibus illa choros lucis agitabat in altis,
+exitium misere apibus. Tu munera supplex
+tende petens pacem et faciles venerare Napaeas;
+namque dabunt veniam votis irasque remittent.
+Sed modus orandi qui sit, prius ordine dicam.
+Quattuor eximios praestanti corpore tauros,
+qui tibi nunc viridis depascunt summa Lycaei,
+delige et intacta totidem cervice iuvencas.
+Quattuor his aras alta ad delubra dearum
+constitue et sacrum iugulis demitte cruorem,
+corporaque ipsa boum frondoso desere luco.
+Post, ubi nona suos Aurora ostenderit ortus,
+inferias Orphei Lethaea papavera mittes
+et nigram mactabis ovem lucumque revises:
+placatam Eurydicen vitula venerabere caesa.
+
+Haud mora; continuo matris praecepta facessit;
+ad delubra venit, monstratas excitat aras,
+quattuor eximios praestanti corpore tauros
+ducit et intacta totidem cervice iuvencas.
+Post, ubi nona suos Aurora induxerat ortus,
+inferias Orphei mittit lucumque revisit.
+Hic vero subitum ac dictu mirabile monstrum
+adspiciunt, liquefacta boum per viscera toto
+stridere apes utero et ruptis effervere costis,
+immensasque trahi nubes, iamque arbore summa
+confluere et lentis uvam demittere ramis.
+
+Haec super arvorum cultu pecorumque canebam
+et super arboribus, Caesar dum magnus ad altum
+fulminat Euphraten bello victorque volentes
+per populos dat iura viamque adfectat Olympo.
+Illo Vergilium me tempore dulcis alebat
+Parthenope studiis florentem ignobilis oti,
+carmina qui lusi pastorum audaxque iuventa,
+Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi.
+
+
+End of the Project Gutenberg's Georgics in Latin
+
+
+