diff options
Diffstat (limited to 'old')
117 files changed, 4379 insertions, 0 deletions
diff --git a/old/22592-page-images/f001.jpg b/old/22592-page-images/f001.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2587440 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f001.jpg diff --git a/old/22592-page-images/f002.jpg b/old/22592-page-images/f002.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c359951 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f002.jpg diff --git a/old/22592-page-images/f003.jpg b/old/22592-page-images/f003.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..07a3b2b --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f003.jpg diff --git a/old/22592-page-images/f004.jpg b/old/22592-page-images/f004.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b2913b5 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f004.jpg diff --git a/old/22592-page-images/f005.png b/old/22592-page-images/f005.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4e110a9 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f005.png diff --git a/old/22592-page-images/f006.png b/old/22592-page-images/f006.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4737531 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f006.png diff --git a/old/22592-page-images/f007.png b/old/22592-page-images/f007.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a1b938c --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f007.png diff --git a/old/22592-page-images/f008.png b/old/22592-page-images/f008.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..55b3597 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/f008.png diff --git a/old/22592-page-images/p005.png b/old/22592-page-images/p005.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..26331ef --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p005.png diff --git a/old/22592-page-images/p006.png b/old/22592-page-images/p006.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a0459c9 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p006.png diff --git a/old/22592-page-images/p007.png b/old/22592-page-images/p007.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cb61403 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p007.png diff --git a/old/22592-page-images/p008.png b/old/22592-page-images/p008.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e4a4a9b --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p008.png diff --git a/old/22592-page-images/p009.png b/old/22592-page-images/p009.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ea4bf94 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p009.png diff --git a/old/22592-page-images/p010.png b/old/22592-page-images/p010.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f67935e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p010.png diff --git a/old/22592-page-images/p011.png b/old/22592-page-images/p011.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..af384fb --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p011.png diff --git a/old/22592-page-images/p012.png b/old/22592-page-images/p012.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..74799a8 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p012.png diff --git a/old/22592-page-images/p013.png b/old/22592-page-images/p013.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dd00892 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p013.png diff --git a/old/22592-page-images/p014.png b/old/22592-page-images/p014.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fed360d --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p014.png diff --git a/old/22592-page-images/p015.png b/old/22592-page-images/p015.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0d31010 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p015.png diff --git a/old/22592-page-images/p016.png b/old/22592-page-images/p016.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8456553 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p016.png diff --git a/old/22592-page-images/p017.png b/old/22592-page-images/p017.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4e764e4 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p017.png diff --git a/old/22592-page-images/p018.png b/old/22592-page-images/p018.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5f522a2 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p018.png diff --git a/old/22592-page-images/p019.png b/old/22592-page-images/p019.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6432f83 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p019.png diff --git a/old/22592-page-images/p020.png b/old/22592-page-images/p020.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4f0ff37 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p020.png diff --git a/old/22592-page-images/p021.png b/old/22592-page-images/p021.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e8b72b1 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p021.png diff --git a/old/22592-page-images/p022.png b/old/22592-page-images/p022.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..62bfe1d --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p022.png diff --git a/old/22592-page-images/p023.png b/old/22592-page-images/p023.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..43df8a5 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p023.png diff --git a/old/22592-page-images/p024.png b/old/22592-page-images/p024.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ef6a18a --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p024.png diff --git a/old/22592-page-images/p025.png b/old/22592-page-images/p025.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..997b9a0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p025.png diff --git a/old/22592-page-images/p026.png b/old/22592-page-images/p026.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8249178 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p026.png diff --git a/old/22592-page-images/p027.png b/old/22592-page-images/p027.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a741ebc --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p027.png diff --git a/old/22592-page-images/p028.png b/old/22592-page-images/p028.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..17ef997 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p028.png diff --git a/old/22592-page-images/p029.png b/old/22592-page-images/p029.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3ddf044 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p029.png diff --git a/old/22592-page-images/p030.png b/old/22592-page-images/p030.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bc1da35 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p030.png diff --git a/old/22592-page-images/p031.png b/old/22592-page-images/p031.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1cd803e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p031.png diff --git a/old/22592-page-images/p032.png b/old/22592-page-images/p032.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c4a3ef9 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p032.png diff --git a/old/22592-page-images/p033.png b/old/22592-page-images/p033.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..950b6a5 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p033.png diff --git a/old/22592-page-images/p034.png b/old/22592-page-images/p034.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6951a29 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p034.png diff --git a/old/22592-page-images/p035.png b/old/22592-page-images/p035.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..df7b80f --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p035.png diff --git a/old/22592-page-images/p036.png b/old/22592-page-images/p036.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c591638 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p036.png diff --git a/old/22592-page-images/p037.png b/old/22592-page-images/p037.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..57fe34f --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p037.png diff --git a/old/22592-page-images/p038.png b/old/22592-page-images/p038.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4326351 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p038.png diff --git a/old/22592-page-images/p039.png b/old/22592-page-images/p039.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..70ed0cc --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p039.png diff --git a/old/22592-page-images/p040.png b/old/22592-page-images/p040.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8676f68 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p040.png diff --git a/old/22592-page-images/p041.png b/old/22592-page-images/p041.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5be49fe --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p041.png diff --git a/old/22592-page-images/p042.png b/old/22592-page-images/p042.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9716c5b --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p042.png diff --git a/old/22592-page-images/p043.png b/old/22592-page-images/p043.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..22299f4 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p043.png diff --git a/old/22592-page-images/p044.png b/old/22592-page-images/p044.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d93178a --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p044.png diff --git a/old/22592-page-images/p045.png b/old/22592-page-images/p045.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6beee85 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p045.png diff --git a/old/22592-page-images/p046.png b/old/22592-page-images/p046.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4e82cf7 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p046.png diff --git a/old/22592-page-images/p047.png b/old/22592-page-images/p047.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9ca16e7 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p047.png diff --git a/old/22592-page-images/p048.png b/old/22592-page-images/p048.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..970133c --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p048.png diff --git a/old/22592-page-images/p049.png b/old/22592-page-images/p049.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..799444d --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p049.png diff --git a/old/22592-page-images/p050.png b/old/22592-page-images/p050.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7b3502b --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p050.png diff --git a/old/22592-page-images/p051.png b/old/22592-page-images/p051.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..89b5a18 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p051.png diff --git a/old/22592-page-images/p052.png b/old/22592-page-images/p052.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..74905c6 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p052.png diff --git a/old/22592-page-images/p053.png b/old/22592-page-images/p053.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9ab2cf0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p053.png diff --git a/old/22592-page-images/p054.png b/old/22592-page-images/p054.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f53c619 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p054.png diff --git a/old/22592-page-images/p055.png b/old/22592-page-images/p055.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9e2d1b2 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p055.png diff --git a/old/22592-page-images/p056.png b/old/22592-page-images/p056.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..08cb020 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p056.png diff --git a/old/22592-page-images/p057.png b/old/22592-page-images/p057.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ccf537e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p057.png diff --git a/old/22592-page-images/p058.png b/old/22592-page-images/p058.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..70d22cf --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p058.png diff --git a/old/22592-page-images/p059.png b/old/22592-page-images/p059.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7dac553 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p059.png diff --git a/old/22592-page-images/p060.png b/old/22592-page-images/p060.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e06811e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p060.png diff --git a/old/22592-page-images/p061.png b/old/22592-page-images/p061.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4323e8a --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p061.png diff --git a/old/22592-page-images/p062.png b/old/22592-page-images/p062.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..04fd5db --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p062.png diff --git a/old/22592-page-images/p063.png b/old/22592-page-images/p063.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dfb724e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p063.png diff --git a/old/22592-page-images/p064.png b/old/22592-page-images/p064.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3f1b8a9 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p064.png diff --git a/old/22592-page-images/p065.png b/old/22592-page-images/p065.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1ffeced --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p065.png diff --git a/old/22592-page-images/p066.png b/old/22592-page-images/p066.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ce62a6b --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p066.png diff --git a/old/22592-page-images/p067.png b/old/22592-page-images/p067.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..367a5f9 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p067.png diff --git a/old/22592-page-images/p068.png b/old/22592-page-images/p068.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..50224e1 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p068.png diff --git a/old/22592-page-images/p069.png b/old/22592-page-images/p069.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..81aee04 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p069.png diff --git a/old/22592-page-images/p070.png b/old/22592-page-images/p070.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c67aee8 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p070.png diff --git a/old/22592-page-images/p071.png b/old/22592-page-images/p071.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0115ffc --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p071.png diff --git a/old/22592-page-images/p072.png b/old/22592-page-images/p072.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2925553 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p072.png diff --git a/old/22592-page-images/p073.png b/old/22592-page-images/p073.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f2e9770 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p073.png diff --git a/old/22592-page-images/p074.png b/old/22592-page-images/p074.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..88b51c0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p074.png diff --git a/old/22592-page-images/p075.png b/old/22592-page-images/p075.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..24d8e6a --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p075.png diff --git a/old/22592-page-images/p076.png b/old/22592-page-images/p076.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3159c71 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p076.png diff --git a/old/22592-page-images/p077.png b/old/22592-page-images/p077.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5a38f29 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p077.png diff --git a/old/22592-page-images/p078.png b/old/22592-page-images/p078.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c127e4e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p078.png diff --git a/old/22592-page-images/p079.png b/old/22592-page-images/p079.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..56cc7c3 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p079.png diff --git a/old/22592-page-images/p080.png b/old/22592-page-images/p080.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9fbeba3 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p080.png diff --git a/old/22592-page-images/p081.png b/old/22592-page-images/p081.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4b3c270 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p081.png diff --git a/old/22592-page-images/p082.png b/old/22592-page-images/p082.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3ae8f8f --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p082.png diff --git a/old/22592-page-images/p083.png b/old/22592-page-images/p083.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..701bb45 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p083.png diff --git a/old/22592-page-images/p084.png b/old/22592-page-images/p084.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..090a4fb --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p084.png diff --git a/old/22592-page-images/p085.png b/old/22592-page-images/p085.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..99f1e45 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p085.png diff --git a/old/22592-page-images/p086.png b/old/22592-page-images/p086.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7545689 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p086.png diff --git a/old/22592-page-images/p087.png b/old/22592-page-images/p087.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..17aabb6 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p087.png diff --git a/old/22592-page-images/p088.png b/old/22592-page-images/p088.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9bae030 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p088.png diff --git a/old/22592-page-images/p089.png b/old/22592-page-images/p089.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..be28e73 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p089.png diff --git a/old/22592-page-images/p090.png b/old/22592-page-images/p090.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..323e6ad --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p090.png diff --git a/old/22592-page-images/p091.png b/old/22592-page-images/p091.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f072621 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p091.png diff --git a/old/22592-page-images/p092.png b/old/22592-page-images/p092.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..45731e2 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p092.png diff --git a/old/22592-page-images/p093.png b/old/22592-page-images/p093.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..467183c --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p093.png diff --git a/old/22592-page-images/p094.png b/old/22592-page-images/p094.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d089ede --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p094.png diff --git a/old/22592-page-images/p095.png b/old/22592-page-images/p095.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eacdbdc --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p095.png diff --git a/old/22592-page-images/p096.png b/old/22592-page-images/p096.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0189804 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p096.png diff --git a/old/22592-page-images/p097.png b/old/22592-page-images/p097.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..faf8b52 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p097.png diff --git a/old/22592-page-images/p098.png b/old/22592-page-images/p098.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dd72f04 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p098.png diff --git a/old/22592-page-images/p099.png b/old/22592-page-images/p099.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8e84a03 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p099.png diff --git a/old/22592-page-images/p100.png b/old/22592-page-images/p100.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1bb8113 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p100.png diff --git a/old/22592-page-images/p101.png b/old/22592-page-images/p101.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c22aad0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p101.png diff --git a/old/22592-page-images/p102.png b/old/22592-page-images/p102.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..25824d4 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p102.png diff --git a/old/22592-page-images/p103.png b/old/22592-page-images/p103.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a21f8b0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p103.png diff --git a/old/22592-page-images/p104.png b/old/22592-page-images/p104.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d30329e --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p104.png diff --git a/old/22592-page-images/p105.png b/old/22592-page-images/p105.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5592551 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p105.png diff --git a/old/22592-page-images/p106.png b/old/22592-page-images/p106.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..598d8ef --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p106.png diff --git a/old/22592-page-images/p107.png b/old/22592-page-images/p107.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e2638f5 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p107.png diff --git a/old/22592-page-images/p108.png b/old/22592-page-images/p108.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..96e0856 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p108.png diff --git a/old/22592-page-images/p109.png b/old/22592-page-images/p109.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4664090 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p109.png diff --git a/old/22592-page-images/p110.png b/old/22592-page-images/p110.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..66a17ec --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p110.png diff --git a/old/22592-page-images/p111.png b/old/22592-page-images/p111.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5d6bf13 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p111.png diff --git a/old/22592-page-images/p112.png b/old/22592-page-images/p112.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..78c90b0 --- /dev/null +++ b/old/22592-page-images/p112.png diff --git a/old/22592.txt b/old/22592.txt new file mode 100644 index 0000000..1606df9 --- /dev/null +++ b/old/22592.txt @@ -0,0 +1,4379 @@ +Project Gutenberg's Ifigenio En Tauxrido, by Johann Wolfgang von Goethe + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: Ifigenio En Tauxrido + +Author: Johann Wolfgang von Goethe + +Translator: L. L. Zamenhof + +Release Date: September 13, 2007 [EBook #22592] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: ASCII + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IFIGENIO EN TAUXRIDO *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + + + + +[Illustrajxo: D-RO L. L. ZAMENHOF] + +Fot. Pirou +Boul. St. Germain, Paris. + +[Illustrajxo: EMANUEL REICHER arangxas la unuan prezentadon de +"Ifigenio" en Esperanto por la 4a Internacia Esperantista Kongreso +en Dresden (19a de Auxgusto 1908) kaj ludas la rolon de TOAS.] + +[Illustrajxo: HEDWIG REICHER ludas la rolon de IFIGENIO.] + +[Illustrajxo: BRUNO DECARLI ludas la rolon de ORESTO.] + + + + +IFIGENIO EN TAUXRIDO + + +Presejo de Moller & Borel G. m. b. H. +Berlin S., Prinzenstrasse 95. + + + +ESPERANTO Verkaro de D-o ZAMENHOF + +GOETHE + +IFIGENIO EN TAUXRIDO + +Dramo en kvin aktoj + +EL GERMANA LINGVO TRADUKIS + +D-ro L. L. ZAMENHOF + + + FRANCUJO + HACHETTE ET CIE + 79, Boul. Saint-Germain + PARIS. + + GERMANUJO + ESPERANTO VERLAG MOLLER & BOREL + 95, Prinzenstrasse + BERLIN. + + +1908. + +Tous droits reserves. + + + +PERSONOJ: + + IFIGENIO. + TOAS, regxo de la Tauxridanoj. + ORESTO. + PILADO. + ARKAS. + + +Loko de agado: arbareto antaux la templo de Diano. + + + + +IFIGENIO EN TAUXRIDO. + + + + +AKTO UNUA. + + + + +SCENO UNUA. + +IFIGENIO (sola). + + +Al via ombro, pintoj movigxemaj +De l' densa kaj antikva arbareto, +Al la sanktej' kvieta de l' diino +Ankoraux nun kun trema sent' mi iras, +Simile kiel la unuan fojon: +Ne povas mi al vi alkutimigxi. +Jam multajn jarojn min cxi tie kasxas +Plej alta volo, kiun mi obeas; +Mi tamen cxiam sentas min nur fremda. +Cxar ve! transmare estas miaj karaj! +Mi longajn tagojn staras sur la bordo, +Sercxante per la kor' la Grekan landon; +Al miaj gxemoj nur per surdaj tonoj +Respondas la ondegoj de la maro. +Ho ve al tiu, kiu devas vivi +For de l' gepatroj kaj de la gefratoj! +Malgxojo al li rabas la felicxon; +Forvagas flanken cxiam liaj pensoj +Al la gepatra domo, kie suno +Al li aperis la unuan fojon, +Kaj samdomanoj cxiam pli kaj pli +En ludo alligigxis reciproke. +La diojn mi ne jugxas; tamen vere +Plendinda estas stato de virino. +En domo kaj milit' la viro regas, +En fremda land' li ankaux al si helpas; +Li la posedon, li la venkon gxuas, +Ecx lia morto estas morto glora. +Sed la virinon cxio cxirkauxbaras! +Ecx krudan edzon obeadi estas +Por sxi ne sole devo, sed konsolo; +Sed kiel mizerega sxi farigxas, +Se en fremdlandon pelis sxin la sorto! +Cxi tie Toas, nobla viro, tenas +Min en katenoj sanktaj, tamen sklavaj. +Kun honto mi konfesas, ke mi servas +Al vi, diino, mia savintino, +Nur kontrauxvole! Tamen mian vivon +Al vi dedicxi devus mi libere! +Al vi, Diano, cxiam mi esperis, +Ankoraux nun esperas mi sencxese. +Vi min, filinon de plej granda regxo, +En vian sanktan aman brakon prenis, +Por savi de la morto. Ho, diino, +Se tiun grandan viron, kiun vi +Turmentis, postulante la filinon, +Kaj li al vi oferis la plej karan,-- +Se la Agamemnonon disimilan +Vi de la Trojaj muroj disbatitaj +Venigis glore en patrujon lian, +Se vi al li konservis la edzinon, +Elektron kaj la filon, la trezorojn: +Vi ankaux min redonu al la miaj +Kaj min, savinte de la morto, savu +De l' cxi-tiea vivo, dua morto! + + + + +SCENO DUA. + +IFIGENIO. ARKAS. + + +ARKAS. + +Min sendas nia regxo, li esprimas +Saluton al pastrino de Diano. +Hodiaux por mirindaj novaj venkoj +Tauxrido dankas sian patroninon. +Mi venas antaux regxo kaj armeo +Kun la raport', ke ili proksimigxas. + +IFIGENIO. + +Akcepton decan ni al ili faros, +Kaj la diin' atendas kun favoro +La oferdonon el la man' de Toas. + +ARKAS. + +Se ankaux la rigardo de l' pastrino, +De l' respektata sankta virgulino, +Nun estus pli serena kaj pli luma, +Gxi estus bona signo por ni cxiuj! +Malgxoj' kasxita tamen cxiam kovras +Mistere vian koron. Jam tre longe +El via brusto vane ni atendas +Vorteton de konfido. De l' momento, +En kiu mi cxi tie vin ekkonis, +Rigardo via cxiam min tremigas; +Kaj kvazaux enforgxita per ferajxo, +Animo via kasxas sin profunde. + +IFIGENIO. + +Mi estas ja orfino elpelita. + +ARKAS. + +Cxu vi cxi tie sentas vin tiele? + +IFIGENIO. + +Cxu povas fremda land' farigxi hejmo? + +ARKAS. + +Por vi la hejmo ja farigxis fremda. + +IFIGENIO. + +Pro tio gxuste sangas mia koro. +En la komenco de l' juneco, kiam +Apenaux la animo alligigxis +Al la gepatroj kaj al la gefratoj +Kaj harmonie el malnova bazo +Plantidoj novaj cxarme kreskis supren, +Ha, tiam min malben' ne miakauxza +Subite kaptis kaj min apartigis +De la amatoj kaj per fera mano +La cxarman ligon sxiris. Flugis for +La gxojo de l' juneco, la gxuado +De la unuaj jaroj. Ecx savita, +Mi estis jam nur ombro; la gajeco +De l' viv' en mi neniam plu refloros. + +ARKAS. + +Se vi vin nomas tiel malfelicxa, +Mi povas ankaux nomi vin sendanka. + +IFIGENIO. + +Vi dankon cxiam havas. + +ARKAS. + + Sed ne tiun +Sinceran, kiu logas bonfaradon, +Gajecon, kiu al la mastro montras +Kontentan vivon kaj amantan koron. +Memoru, kiam antaux multaj jaroj +Mistera sort' alportis vin cxi tien, +Ho, tiam vin, donitan de la dioj, +Renkontis Toas kun respekt' kaj amo; +Amike vin akceptis tiu bordo, +Pri kiu kun teruro cxiam pensas +Fremduloj, cxar neniam antaux vi +Fremdul' en nian regnon povis veni, +Se li ne volis laux antikva moro +Sur la sxtuparo sankta de Diano +Tuj fali kiel sanga oferdono. + +IFIGENIO. + +Libere spiri ne signifas vivi. +Cxu estas vivo, se sur unu loko, +Kiel spirito cxirkaux sia tombo, +Mi devas nur funebri? Cxu gxi estas +Natura, gaja kaj konscia vivo, +Se cxiu tago, vane trasongxita, +Preparas nin al tiuj grizaj tagoj, +El kiuj sur malgaja bord' de Leto +Konsistas la estado de l' mortintoj? +Sencela vivo estas frua morto; +Jen estas mia plej virina sorto. + +ARKAS. + +Pardonas mi la noblan fierecon, +Pro kiu al vi mem vi ne suficxas; +Mi vin bedauxras, cxar la tutan gxuon +De l' viv' gxi de vi rabas. Cxu nenion +De via veno vi cxi tie faris? +Sed kiu do la regxon serenigis? +Kaj kiu per bonkora admonado +Forigis la antikvan kruelajxon, +Ke cxiu fremda devis sian vivon +Sur la altaro de Diano perdi? +Kaj la kaptitojn kiu tiel ofte +De certa mort' resendis al patrujo? +Kaj cxu, anstataux flami per kolero +Pro perdo de antikvaj oferdonoj, +Diano ne auxskultis vian pregxon? +Kaj cxu ne cxirkauxflugas la armeon +La venko kaj ecx antaux gxi rapidas? +Cxu ne pli bonan sorton cxiu sentas +De l' temp' kiam la regxo, cxiam sagxa +Kaj brava, nun sub via efikado +Farigxis ankaux mola, favorkora, +Al ni faciligante nian devon +De la silenta obeado? Tion +Vi nomas senceleco, se de vi +Sur milojn dolcxe gutas la balzamo? +Se al popol', al kiu Di' vin donis, +Vi estas nova fonto de felicxo +Kaj donas sur la bordo de la morto +Al la fremdulo savon kaj revenon? + +IFIGENIO. + +Malgranda faritajxo malaperas +Cxe la rigardo, kiom fari restas. + +ARKAS. + +Cxu decas tro malsxati siajn farojn? + +IFIGENIO. + +Malbone estas siajn farojn pesi. + +ARKAS. + +Fiere veran indon tro malsxati +Aux pro valor' malvera tro sin lauxdi-- +Egale ambaux estas mallauxdindaj. +Ho, kredu vi al la parol' de viro +Sindona kaj honesta: se hodiaux +La regx' al vi parolos, faciligu +Al li la taskon diri sian penson. + +IFIGENIO. + +Vi min maltrankviligas. Mi jam ofte +De li proponon timis kaj evitis. + +ARKAS. + +Pripensu viajn agojn kaj profiton! +De l' tempo, kiam li la filon perdis, +La regxo al malmultaj jam konfidas, +Kaj ecx al tiuj malpli ol antauxe; +Suspekte nun en cxiu nobelido +Li vidas heredanton de la regno, +Li timas senkonsolan maljunecon +Kaj eble ecx ribelon, fruan morton. +La skitoj ne tre sxatas paroladon, +Des pli la regxo. Li, kiu kutimis +Nur agi kaj ordoni, li ne scias +La arton aldirekti paroladon +De malproksime lerte gxis la celo. +Al li la taskon ne malfaciligu +Per retenigxo aux ecx per intenca +Nekomprenado. Iru komplezeme +Duonon de la voj' al li renkonte! + +IFIGENIO. + +Akceli tion, kio min minacas? + +ARKAS. + +Aspiron lian nomas vi minaco? + +IFIGENIO. + +Jes, gxi por mi la plej terura estas. + +ARKAS. + +Por lia amikec' konfidon pagu! + +IFIGENIO. + +Se li min liberigos de la timo. + +ARKAS. + +Devenon vian antaux li ne kasxu. + +IFIGENIO. + +Pastrino devas esti sekretema. + +ARKAS. + +Sekreto antaux regx' ne devas esti; +Kaj kvankam li ne tuj postulas, tamen +En sia granda koro li gxin sentas, +Ke vi tre zorge antaux li vin kasxas. + +IFIGENIO. + +Cxu havas li koleron kontraux mi? + +ARKAS. + +Mi gxin supozas. Kvankam li silentas, +Okazaj vortoj tamen al mi montris, +Ke lia koro forte jam decidis +Posedi vin. Mi petas vin, ne lasu +Lin al si mem, por ke en lia koro +Ne maturigxu la koler', portante +Al vi teruron, kiu tro malfrue +Vin memorigus pri konsilo mia! + +IFIGENIO. + +Ho, cxu la regx' intencas fari tion, +Pri kio nobla homo, kiu amas +La propran nomon kaj respektas diojn, +Neniam devas pensi? Cxu li volas +Perforte min de la altaro tiri +En sian liton? Tiam mi min turnos +Kun voko al la dioj, kaj precipe +Al sxi, Diano energia, kiu +Defendon sian certe ne rifuzos +Kiel diino al pastrino sia +Kaj kiel virgulin' al virgulino. + +ARKAS. + +Ne timu! Nova sango malkvieta +La regxon ne instigos fari tian +Junulan agon. Sed de li mi timas +Alian nun decidon, kiun li +Plenumos senkompate kaj severe, +Cxar li neniam sxangxas la decidojn. +Mi tial petas, montru al li dankon, +Se pli oferi vi al li ne povas. + +IFIGENIO. + +Ho, diru, diru, kion plu vi scias! + +ARKAS. + +Li diros mem. Mi vidas, ke li venas. +Al vi ordonas via propra koro +Akcepti lin amike kaj konfide. +Kaj noblan viron bona vort' virina +Kondukas malproksimen. + +IFIGENIO. + + Mi ne povas +Plenumi la konsilon bondeziran, +La konsciencon tamen mi obeos +Kaj al la regx' por lia bonfarado +Mi donos bonajn vortojn. Mi dezirus, +Ke al la potencul' mi sen mensogo +Esprimi povu, kio al li placxos. + + + + +SCENO TRIA. + +IFIGENIO. TOAS. + + +IFIGENIO. + +Per la plej belaj donoj kaj trezoroj +Vin benu la diino! Al vi cxiam +Sxi donu venkon, gloron kaj ricxecon, +Bonstaton por la viaj kaj plenumon +De cxiu via nobla ekdeziro! +Ke vi, kiu tre multajn zorge regas, +Felicxon ankaux multigitan havu! + +TOAS. + +Mi gxojus, se min glorus la popolo, +Ke tion, kion mi akiris, gxuas +Aliaj pli ol mi. La plej felicxa-- +Cxu regxo, cxu simplulo--estas homo, +Se lin gxojigas lia propra domo. +Vi partoprenis en doloro mia +La tagon, kiam glav' de malamiko +De mia flanko rabis mian filon, +La lastan, la plej bonan. Tiel longe, +Dum mia koro estis okupita +De la spirit' de vengxo, mi ne sentis +La dezertecon do logxejo mia; +Sed nun kontentigita mi revenas, +La malamikan regnon mi detruis +Kaj mia filo estas jam vengxita,-- +Nun en la tuta mia domo restas +Nenio, kio povus min gxojigi. +La gajan obeadon, kiu lumis +Por mi gxis nun el la okul' de cxiu, +Nun ombras zorgo kaj nekontenteco. +Jam cxiu pensas pri la estonteco +Kaj senfilulon sekvas nevolonte. +Mi venas nun en tiun templon, kiun +Mi vizitadis ofte, por elpeti +La venkon, aux por danki por la venko. +En mia brusto portas mi deziron +Malnovan, kiu certe por vi ankaux +Ne estas nekonata: mi esperas, +Ke por la beno al popolo mia +Kaj al mi mem mi enkondukos vin +En mian domon kiel fiancxinon. + +IFIGENIO. + +Ho regxo! Al knabino nekonata +Tro multe vi oferas. Hontigita +Nun staras antaux vi la fremdulino, +La elpelita, kiu sur la bordo +Nenion sercxis krom rifugxo paca, +Kaj tion vi al mi suficxe donis. + +TOAS. + +Ke la devenon vian antaux mi +Vi cxiam kasxas, regxon ofendante,-- +Neniu gento povus gxin toleri. +Timigas nia bordo la fremdulojn: +Postulas tion legx' kaj neceseco; +Sed vi ja gxuas cxiujn legxajn rajtojn, +Vi, plej afable akceptita gasto, +Lauxplacxe disponanta sian tagon,-- +De vi konfidon mi esperis, kiun +Meritas mastro por la gastameco. + +IFIGENIO. + +Se kasxis mi la nomon de l' gepatroj, +Ho, mia regxo, kredu, mi gxin faris +Pro embaraso, ne pro malkonfido. +Cxar ve! tre povas esti, ke se vi +Ekscius, kiu antaux vi trovigxas +Kaj kian sorto malbenitan kapon +Vi nutras kaj defendas, terurego +Atakus tiam vian grandan koron; +Anstataux sur la tronon min inviti, +Vi eble min elpelus el la regno, +Kaj antaux ol atingus mi revenon +Al mia hejmo, finon de l' vagado, +Vi pusxus min al la mizero, kiu +Farigxas cxie la terura sorto +De cxiu elpelito kaj vaganto. + +TOAS. + +Nu, kiel ajn pri vi la dioj pensas +Kaj kion ajn pri via dom' decidis,-- +Mi tamen scias, ke de l' tempo, kiam +Cxi tie vi aperis kaj cxe ni +Vi gxuas plenmezure gastamecon, +Ne mankas al ni beno de l' cxielo. +Ne estus tre facile min konvinki, +Ke mi en vi protektas kulpan kapon. + +IFIGENIO. + +Vin benas la bonfaro, ne la gasto. + +TOAS. + +Boneco por krimul' ne donas benon; +Cxesigu do silenton kaj malfidon! +Ne maljustulo tion cxi postulas. +Al mi vin la diino enmanigis, +Kaj kiel sxi, mi ankaux vin protektas, +Kaj sxia volo estu por mi legxo: +Se povas vi reveni en la hejmon, +Mi tiam vin de cxio liberigas; +Sed se la vojo estas jam barita +Al vi por cxiam, aux se via gento +El sia lando estas elpelita +Aux ecx fatale tute estingita, +Vi tiam cxiurajte estas mia. +Parolu do malkasxe, kaj vi scias, +Ke mi neniam rompas mian vorton. + +IFIGENIO. + +De la ligil' malnova nevolonte +La lango liberigxas, por nun fine +Malkasxi, kion kasxis mi tre longe; +Cxar se sekreton oni unu fojon +Al iu elkonfidas, gxi forlasas +Por cxiam la gardejon en la koro +Kaj malutilas, aux gxi iufoje +Utilas, se la dioj tion volas. +Auxskultu! Mi devenas de Tantalo. + +TOAS. + +Kviete vi eldiris grandan vorton! +Cxu tiu estas via gentopatro, +Pri kiu auxdis ja la tuta mondo, +Ke estis li plej granda favorato +De la diaro? Cxu li estas tiu +Tantalo, kiun Jupiter' invitis +Al sia tablo kaj al konsiligxo +Kaj kies spertoricxajn sagxajn vortojn +La dioj mem kun gxuo auxskultadis, +Simile al parol' de orakolo? + +IFIGENIO. + +Li estas tiu sama. Sed la dioj +Ne devas tro kun homoj amikigxi: +Cxar mortemuloj estas tro malfortaj, +Por sen kapturno teni sin tro alte. +Ne estis li malnobla perfidulo, +Sed nur tro granda, por sin senti sklavo, +Kaj tro malgranda por kunul' de dio, +Kaj lia peko estis ja nur homa. +Severa estis la dekret' de l' dioj, +Kaj la poetoj kantas, ke perfido +Kaj granda fiereco lin por cxiam +Do l' tablo Jupitera defaligis +Kun granda malhonor' en la Tartaron. +Kaj ve! la tuta gento sur si portas +Eterne la koleron de la dioj. + +TOAS. + +Cxu pro l' prapatro aux de propra kulpo? + +IFIGENIO. + +Gxi estas vero, ke la tuta gento +La malkvietan forton de l' Titanoj +Heredis certe; tamen Jupitero +Per fer' ilian frunton cxirkauxforgxis; +Sagxecon, moderecon, paciencon +Ne konis ili; cxiu ekdeziro +Cxe ili tuj farigxis furiozo +Sovagxa kaj senlima. Jam Pelopso +La viro kun la fera vol', la filo +Amata de Tantal' al si akiris +Per trompo kaj perfido la plej belan +Virinon en la mond', Hipodamion, +Filinon de la regxo Ojnomao. +Du filojn sxi al sia edzo naskis, +Tieston kaj Atreon. Kun envio +La amon de la patro ili vidis +Al la unua filo, kiu restis +De la edzin' unua. La malamo +La fratojn interligis, kaj sekrete +Mortigis ili kune sian fraton. +La patr' Hipodamion tuj suspektas, +Kaj furioze li de sxi postulas +Redonon de la fil', kaj sxi mortigas +Sin mem.... + +TOAS. + + Vi eksilentis? Ho, dauxrigu! +Ne pentu, ke konfidis vi. Parolu! + +IFIGENIO. + +Felicxa estas, kiu kun plezuro +Parolas pri la patroj, kiu gxoje +Rakontas pri iliaj grandaj agoj +Kaj en la fino de la bela vico +Sin mem fiere vidas. Ne naskigxas +En ia dom' subite duondio +Aux monstro; sed nur tuta granda vico +Da malbonuloj aux bonuloj kreas +Monstrajxon aux glorajxon en la mondo. +Post morto de la patro regis kune +Atreo kaj Tiesto en la urbo. +Ne longe tamen povis dauxri paco. +Post kelka temp' Tiesto malhonoris +La liton de la frato. Tiam vengxe +Atreo lin elpelis el la regno. +Sed jam de longe, krimon preparante, +Tiesto sxtelis filon de Atreo +Kaj lin edukis kvazaux sian propran. +Nun en la brusto de la kvazauxfilo +Li vekas furiozan vengxemecon +Kaj lin elsendas al la regxa urbo, +Por en la onklo bucxi sian patron. +La plano de l' junulo malkovrigxas; +Kaj per kruela morto nun la regxo +La atencinton punas, supozante, +Ke li mortigas filon de la frato. +Nur tro malfrue li sciigxas, kiu +En turmentego antaux li pereis. +Por kontentigi brulan deziregon +De vengxo, li sekrete primeditas +Teruran faron. Sxajne pacigita, +Indiferenta kaj trankvila, logis +Li sian fraton kun du liaj filoj +Returne en la regnon; ambaux knabojn +Li kaptas kaj bucxigas; cxe festeno +Regalas li la patron per viando +De liaj propraj filoj. Kiam poste +Tiesto, satigxinte, eksopiras +Pri siaj filoj kaj demandon faras +Kaj pensas jam, ke post la pord' li auxdas +Iliajn pasxojn kaj ilian vocxon, +Atreo kun sovagxa rido jxetas +Nun antaux lin la kapojn de l' bucxitoj ... +Vi, regxo, kun teruro vin deturnas! +La suno ankaux tiel sin deturnis +Kaj fordirektis tiam sian cxaron ... +Jen la prapatroj de l' pastrino via! +Kaj multon el la sorto de la viroj +Kaj el iliaj agoj furiozaj +Ankoraux kovras la malluma nokto, +Montrante nur krepuskon tremigantan. + +TOAS. + +Vi ankaux ilin kovru per silento! +Suficxe da teruroj! Vi nur diru, +Per kia do miraklo vi elkreskis +El tiu trunk' sovagxa? + +IFIGENIO. + + De Atreo +Unua fil' Agamemnono estis: +Li estas mia patro. Sed en li +Mi cxiam vidis--mi kun gxojo diras-- +Modelon de la plej perfekta viro. +Al li kiel unuan amofrukton +Min naskis Klitemnestro, kaj post mi +Elektron. Kaj la regxo regis pace, +Kaj la ripozon longe ne havitan +Ricevis nun la domo de Tantalo. +Por la felicxo de l' gepatroj mankis +Ankoraux filo; sed apenaux tiu +Deziro plenumigxis kaj intere +De la fratinoj kreskis la fileto, +Oresto la amata, jen pretigxis +Jam nova malfelicxo por la domo. +Vi auxdis ja pri la milito, kiu, +Por vengxi rabon de virin' plej bela, +La tutan forton de la grekaj princoj +Venigis sub la grandan urbon Trojo. +Cxu ili Trojon venkis kaj la celon +De sia vengx' atingis,--mi ne auxdis. +La tutan armearon de la grekoj +Kondukis mia patro. En Auxlido +Atendis ili longe tute vane +Favoran venton, cxar Dian' koleris +Ilian kondukanton, sxi retenis +La rapidantajn grekojn kaj postulis +Per Kalhxas la filinon la plej agxan +De l' regxo. Tiam ili ruze logis +Min kune kun patrin' en la tendaron, +Al la altar' min tiris kaj oferis +Cxi tiun kapon al Diano. Tiam +Sxi repacigxis: sxi ne volis havi +La sangon mian, sxi min save kovris +Per nubo. Kaj nur en cxi tiu templo +Post sxajna morto mi min mem rekonis. +Gxi estas mi, mi mem: Ifigenio, +Nepino de Atreo kaj filino +De l' regx' Agamemnono, la proprajxo +De la diino, antaux vi nun staras. + +TOAS. + +Ne pli por mi valoras regxidino, +Ol la gxisnuna nekonatulino. +Sensxangxe mi ripetas: vi min sekvu, +Kun mi dividu, kion mi posedas! + +IFIGENIO. + +Ho, kiel mi kuragxus tion fari? +Cxu mi ne apartenas tute plene +Al la diino, kiu mem min savis? +La rifugxejon sxi por mi elektis, +Kaj por la patro, kiun per la sxajno +Sxi jam suficxe punis, sxi konservas +Min eble kiel la plej belan gxojon +Por lia maljuneco. Eble jam +La tago de l' reveno proksimigxas; +Kaj mi, intencon sxian malsxatante, +Min mem katenus kontraux sxia volo? +Sxi donu signon, se mi devas resti. + +TOAS. + +Sxi vin retenas, sekve sxi konsentas. +Ne sercxu tiel zorge la pretekstojn! +Ne kasxas multaj vortoj la rifuzon; +La auxskultanto auxdas nur la "ne". + +IFIGENIO. + +Ne volas mi per vortoj vin blindigi; +La koron mian mi al vi malkovris. +Kaj cxu vi mem ne sentas, kiel min +La sopirado devas forte tiri +Al mia patro, al patrino mia, +Al la gefratoj, por ke en la domo, +En kiu la malgxojo tiel ofte +Ankoraux murmuretas mian nomon, +Eksonu unu fojon gxoja krio +Pri mi kiel pri novenaskitino +Kaj floroj gaje kronu la kolonojn? +Ho, se vi tien sxipe min resendus, +Vi al ni cxiuj donus novan vivon. + +TOAS. + +Nu, do reiru! Faru, kion diktas +Al vi la koro, ne obeu vocxon +De la prudento kaj konsilo! Estu +Virino tute, donu vin libere +Al la instinkto, kiu vin senbride +Sovagxe pelas tien cxi kaj tien! +Se en la brusto de virin' ekflamas +Deziro, tiam ecx ligil' plej sankta +Sxin ne detenas de l' trompanto, kiu +Ellogas sxin el la fidelaj brakoj +De l' patro aux de la sindona edzo; +Sed se ne brulas flam' en sxia brusto, +Ho, tiam vane kontraux sxi laboras +La ora lango de la admonado. + +IFIGENIO. + +Memoru, regxo, vian noblan vorton! +Cxu tiel vi repagas por konfido? +Vi sxajnis pretigita cxion auxdi. + +TOAS. + +Mi por surpriz' ne estis pretigita; +Sed ankaux tion devis mi atendi: +Mi sciis ja, ke kun virin' mi traktas. + +IFIGENIO. + +Ho, ne insultu, regxo, nian sekson! +La bataliloj de virin' ne estas +Brilantaj kiel viaj, sed malnoblaj +Ne estas ili certe. Kredu, regxo, +Ke mi komprenas la felicxon vian +Pli bone ol vi mem. Cxar vi ne konas +Vin mem nek min, vi tial opinias, +Ke ligo pli proksima al ni donus +Felicxon. Tute plena de kuragxo +Kaj de plej bona volo, vi postulas, +Ke mi nun cedu; tamen plej sincere +La diojn dankas mi, ke ili donis +Al mi la forton, por kontrauxbatali +La ligon, kiun ili ne aprobas. + +TOAS. + +Ne dioj, sed nur via kor' parolas. + +IFIGENIO. + +Per nia kor' parolas al ni ili. + +TOAS. + +Kaj mi ne havas rajton ilin auxdi? + +IFIGENIO. + +Tra la venteg' la vocxo ne auxdigxas. + +TOAS. + +Cxu la pastrino sola gxin nur auxdas? + +IFIGENIO. + +Gxin regxo pli ol cxiuj devus auxdi! + +TOAS. + +Ofico sankta kaj hereda rajto +De l' Jupitera tablo proksimigas +Vin al la dioj pli ol min, barbaron, +Infanon de la tero. + +IFIGENIO. + + Tiel punas +Vi min por la konfido ellogita! + +TOAS. + +Mi estas hom'; pli bone do ni finu! +La vorto mia restu: estu plue +Pastrino de l' diin' laux sxia volo; +Sed mi pardonon petas de Diano, +Ke mi gxis nun maljuste sxin senigis +De la antikvaj decaj oferdonoj. +Neniun fremdan prenas nia lando; +Laux mor' antikva lin atendas morto; +Nur vi per via cxarma afableco, +En kiu mi per mia koro vidis +Jen amon do filino, jen la senton +De silentanta cxarma fiancxino,-- +Nur vi per sorcxa ligo min katenis, +Ke mi forgesis tute mian devon. +Vi mian cerbon kvazaux endormigis, +Kaj mi ne auxdis pli la murmuradon +De la popol'. Nun cxiuj lauxte krias, +Ke la frutempa mort' de mia filo +Pro mia kulpo venis. Mi ne volas +Nun plu pro vi reteni la amason, +Kriantan lauxte pri la oferdonoj. + +IFIGENIO. + +Pro mi neniam tion mi deziris. +La diojn ne komprenas, kiu pensas, +Ke ili amas sangon; li enmetas +En ilin sian propan kruelecon. +Cxu min ne savis la diino mem? +Sxi mian servon volis, ne la morton. + +TOAS. + +Ne decas por facilmovebla sagxo +Laux nia propra vol' komentarii +La sanktan tradicion. Vi plenumu +La devon vian, mi plenumos mian. +Du fremdaj viroj, kiujn jxus ni trovis +Kasxitajn en surbordaj la kavernoj +Kaj kiuj ne alportas al ni bonon, +En miaj manoj estas nun. En ili +Diino via havu nun denove +La longe jam mankantajn oferdonojn! +Mi ilin sendos; vi la servon konas. + + + + +SCENO KVARA. + +IFIGENIO (sola). + + +Vi havas nubojn, ho savantino, +Por kovri senkulpajn persekutatojn +Kaj per la vento ilin forporti +De la fera kruela fatalo, +Trans la maron, trans multajn landojn +Ilin forporti, kien vi volas. +Vi estas sagxa, la estontajxon +Kaj la pasintajxon vi konas precize; +Via rigardo gardas la viajn, +Kiel via lumo, la vivo de l' noktoj, +Gardas kaj regas tutan la teron. +Miajn manojn detenu de sango! +Benon kaj pacon neniam gxi donas; +Kaj la fantomo de mortigito +En horoj malgxojaj de la mortiginto +Lin atakas kaj lin turmentas. +Cxar la senmortuloj amas la homojn, +La bonajn gentojn kaj generaciojn, +Kaj ili volonte longigas la vivon +De mortemulo, kaj ili volonte +Al li ebligas gxui kelktempe +Kune kun ili la gxojan vidon +De propra ilia eterna cxielo. + + + + +AKTO DUA. + + + + +SCENO UNUA. + +ORESTO. PILADO. + + +ORESTO. + +Ni iras nun la vojon de la morto: +Animo mia grade trankviligxas. +Mi Apolonon petis, li forigu +De mia flanko la teruran bandon +De l' vengxfantomoj, kaj en liaj vortoj +Misteraj tiam sentis mi promeson, +Ke trovos mi la helpon kaj la savon +En la sanktejo de fratino lia, +La regantino de la Tauxridanoj. +Gxi plenumigxas: tuta la mizero +Finigxos nun kun mia vivo kune! +Al mi, al kiu dia mano premas +La koron kaj surdigas la spiriton, +Ja estas tiel gxoje kaj facile +Adiaux diri al la lum' de l' suno! +Kaj se ne devas nepoj de Atreo +Kun kron' de venko fali en batalo, +Se mi, simile al prapatroj miaj, +Perei devas kiel oferbesto: +Gxi plenumigxu! Estas ja pli bone +Cxi tie morti antaux la altaro, +Ol en angulo malbenita, kie +Mortigus nin parenco-insidanto. +Ho, lasu min almenaux nun ripozi, +Vi, subteruloj, tiel avidantaj +La sangon, kiu cxiun mian pasxon +Gutante signas! Lasu min ripozi, +Jam baldaux mi malsupren al vi venos. +Nek min, nek vin la lum' de l' tago vidu, +Kaj la tapisxo verda de la tero +Ne estu plu svarmejo por fantomoj. +Mi venos al vi tien sub la teron, +Kaj tie en senviva surda nokto +Egala sorto cxiujn unuigos. +Nur vin, Pilad', senkulpa kamarado +De mia nigra sorto kaj malbeno, +Ho, kiel malvolonte mi kunprenas +En la funebran landon antauxtempe! +Nur via vivo, via morto kauxzas +Al mi ankoraux timon aux esperon. + +PILADO. + +Ne iras mi ankoraux kiel vi +Pasive en la regnon de la ombroj. +Tra la vojetoj konfuzitaj, kiuj +Konduki sxajnas al la nigra nokto, +Mi penas nin trasxovi al la vivo. +Pri morto mi ne pensas; mi meditas +Cxu eble iel helpos nin la dioj +Rimedon ian trovi por forkuro. +La morto--cxu vi timas aux ne timas-- +Ja venos mem. Ecx kiam la pastrino +Jam levos sian manon, por detrancxi +Al ni oferdedicxe niajn buklojn, +Ecx tiam via savo kaj la mia +Ne cxesos esti mia sola penso. +Forjxetu la malgxojon, cxar per dubo +Akcelas ni dangxeron. Apolono +Al ni promesis, ke en la sanktejo +De la fratin' atendas nin konsolo +Kaj helpo kaj reveno. Kaj dusencaj +Neniam estas vortoj de la dioj, +Kiel tre ofte pensas la prematoj. + +ORESTO. + +Al la malgxoj' de l' vivo la patrino +En infanec' min jam alkutimigis, +Kaj mi tiele kreskis, viva bildo +De mia patro, kaj la senparola +Rigardo mia cxiam estis akra +Riprocx' por sxi kaj sxia adultulo. +Tre ofte, kiam la fratin' Elektro +En la profunda parto de la cxambro +Silente sidis antaux la kameno, +Mi min al sxia brusto time premis +Kaj per okuloj grandaj kaj malgxojaj +Rigardis sxin, plorantan dolorege! +Kaj tiam sxi pri nia granda patro +Parolis multe. Kiel mi deziris +Lin tiam vidi, esti apud li! +Jen mi deziris flugi for al Trojo, +Jen mi deziris, ke al mi li venu ... +La tago venis ... + +PILADO. + + Nu, pri tiu horo +Babilu inferuloj en la nokto! +Nin rememoro pri pli bela tempo +Fortigu fresxe per heroaj faroj! +La dioj ja bezonas bonajn homojn +Por siaj planoj sur cxi tiu tero; +Sendube vin ankoraux task' atendas; +Vin ili ja ne sendis kun la patro +Cxe lia ir' malvola al la Orko. + +ORESTO. + +Ho, se mi lian baskon tiam kaptus +Kaj sekvus lin! + +PILADO. + + Nu, tiuj, kiuj vin +Konservis, ili zorgis ja pri mi; +Cxar kio mi sen vi farigxus, tion +Mi ecx prezenti ja al mi ne povas, +Cxar de la temp' de mia infaneco +Ja nur kun vi kaj nur por vi mi vivas +Kaj volas vivi. + +ORESTO. + + Ne rememorigu +Al mi la belajn tagojn, kiam dolcxe +En via dom' mi trovis rifugxejon +Kaj via nobla patro tiel ame +Pri la duonmortinta floro zorgis, +Kaj vi, sencxese gaja, cxiutage +Saltadis cxirkaux mi kun nova vivo, +Simile al la hela papilio +Cxirkauxe de mallumkolora floro, +Kaj la gajecon vian enversxadis +En mian koron, kaj mi ecx forgesis +Mizeron mian, kaj en viglaj revoj +Junecon mian mi kun vi pasigis. + +PILADO. + +Vin ekaminte, mi komencis vivi. + +ORESTO. + +Ne vivi, sed suferi vi komencis. +Jes, tio estas la esenc' terura +De mia sorto, ke kvazaux pestulo +Doloron mi kaj morton en mi portas; +Ke se mi nur ektusxas ian lokon. +Ecx la plej sanan, baldaux cxirkaux mi +Sur la vizagxoj ecx la plej florantaj +Aperas trajtoj de rampanta morto. + +PILADO. + +Mi certe la unua devus morti, +Se via spir' en si venenon portus. +Kaj tamen diru mem, cxu mi ne estas +Ankoraux plena de kuragx' kaj gxojo? +Kaj amo kaj kuragxo nin kondukas +Al grandaj faroj. + +ORESTO. + + Grandaj faroj? Jes, +Ni ilin iam vidis antaux ni! +En tiu tempo, kiam ni, cxasante, +Kuradis tra la valoj kaj la montoj, +Kaj similante per la brust' kaj pugno +La grandan nian gentopatron, ni +Esperis, ke ni tiel persekutos +Kun glav' kaj bastonego ian monstron +Aux bandon da rabistoj; kiam ni +Vespere sidis cxe la granda maro, +Nin apogante unu al alia, +Kaj antaux ni la ondoj dolcxe ludis +Kaj vasta staris antaux ni la mondo: +Ho, tiam certe ofte ni kaptadis +La glavon, kaj estontaj faroj svarmis +Cxirkauxe, kiel steloj en la nokto. + +PILADO. + +Sen lim' estas la faro, kiun volus +Plenumi la animo. Cxiun agon +Ni volus fari tuj tiele grande +Laux la amplekso, kiun gxi atingas, +Se multajn jarojn, tra generacioj +Kaj landoj, gxin la busxo de l' poetoj +Pligrandigante rulas. Bele sonas +La agoj de l' prapatroj, kiam ilin, +En la vespera ombro ripozante, +Junulo sorbas kun la ton' de harpo; +Sed kiel niaj faroj, tiel ankaux +Iliaj ne prezentis perfektajxon. +Ni pelas ion, kio antaux ni +Rapide kuras, kaj ni ne atentas +La vojon, kiun iras niaj pasxoj. +La pasxojn de l' prapatroj kaj la signojn +De la surtera viv' ilia preskaux +Ni ne rimarkas, cxiam ni nur celas +Ilian ombron, kiu disimile +Tre malproksime sidas kvazaux krono +Tre alte sur la pintoj de la montoj. +Mi ne tre sxatas tiujn, kiuj celas +Nur gloron inter la popol' akiri; +Sed vi, junulo, vi la diojn danku, +Ke ili tiel frue tiel multe +Per vi jam faris. + +ORESTO. + + Se al iu homo +La dioj donis la gxojigan sorton +Forigi malfelicxon de la siaj, +Grandigi sian regnon, fortikigi +La limojn, aux malnovajn malamikojn +Faligi aux forpeli,--tiam li +La diojn danku, cxar al li la dioj +Plej grandan gxojon en la vivo donis; +Sed min la dioj faris ja bucxisto, +Devigis min mortigi mian propran +Patrinon, kiun tamen mi adoris; +Kaj vengxe por la ago malhonora +Min abomene ili ruinigis. +La domon de Tantalo ili jugxas, +Kaj mi, la lasta el la dom', ne devas +Ricevi morton pian aux honoran. + +PILADO. + +Neniam pro la krimoj de la patroj +La dioj faras vengxon sur la filo; +Cxu bona, cxu malbona--cxiu mem +Por sia far' ricevas rekompencon. +Nur beno heredigxas, ne malbeno. + +ORESTO. + +Ne beno ja kondukis nin cxi tien. + +PILADO. + +Sed la decido de la altaj dioj. + +ORESTO. + +Ilia do decido nin mortigas. + +PILADO. + +Plenumu la ordonon kaj atendu! +Se la fratinon vi al Apolono +Alportos kaj se ambaux kune logxos +En Delfoj, sub konstanta adorado +De nobla gento, tiam por cxi tio +La alta paro certe vin favoros +Kaj savos vin de la inferulinoj. +Jam en cxi tiu sankta arbareto +Ja ne kuragxas ili ekaperi. + +ORESTO. + +Almenaux morton havos mi trankvilan. + +PILADO. + +Sed mi alie pensas. Mi kunligis +La pasintajxon kun la estontajxo +Kaj ne mallerte solvis la misteron. +Tre povas esti, ke jam antaux longe +La dioj pri la granda far' decidis. +Diano certe volas forsavigxi +De la sovagxa bordo de l' barbaroj +Kaj de iliaj sangaj homoferoj; +Ni estas elektitaj, por plenumi +La belan faron, kaj jam nun mirinde +Ni estas devigitaj tion fari. + +ORESTO. + +Vi lerte interplektas la decidojn +De l' dioj kun la propraj viaj voloj. + +PILADO. + +Nu, kion do valoras homa sagxo, +Se gxi ne penas lerte trapenetri +La volon de la dioj? Pezan sxargxon +Surmetas dioj sur la noblan homon, +Se li tro multe pekis, kaj por li +Destinas ili taskon, kiu sxajnas +Al simplaj homoj tute ne solvebla. +Sed la heroo venkas, kaj pentfare +Li faras tiajn servojn, ke la mondo +Estonte lin adoras. + +ORESTO. + + Se la sorto +Al mi destinis vivi kaj agadi, +Ho, tiam iu dio liberigu +La frunton mian de l' kapturno, kiu +Sur glita, patrinsange makulita +Vojeto min al la mortintoj tiras; +Kompate li sekigu tiun fonton, +Per kiu el la vundoj de l' patrino +Konstante sur min sxprucas la malbeno! + +PILADO. + +Atendu pli trankvile! La malbonon +Vi mem ja pligrandigas kaj vi prenas +Sur vin de la furioj la oficon. +Min lasu primediti, vi silentu! +Nur poste, bezonante por la ago +La fortojn kunigitajn, mi vin vokos, +Kaj kun kuragx' prudenta tiam ambaux +Alpasxos ni al la efektivigo. + +ORESTO. + +Parolo de Uliso. + +PILADO. + + Vi ne moku! +Jes, cxiu devas mem al si elekti +Heroon imitotan, se li volas +Atingi la Olimpon. Mi konfesas, +Ne pensas mi, ke ruzo kaj prudento +Makulas viron, kiu sin dedicxis +Al plenumado de kuragxaj faroj. + +ORESTO. + +Mi sxatas nur kuragxon rektaniman. + +PILADO. + +Ne petis tial mi de vi konsilon. +Jam unu pasxon faris mi. Jam multe +Da scioj mi ellogis de l' gardistoj. +Mi scias jam, ke fremda, disimila +Virin' katenas tiun sangan legxon; +Nur puran koron, pregxon, odorfumon +Al dioj sxi oferas. Sxian koron +Tre multe oni lauxdas; oni pensas, +Ke sxi devenas de amazoninoj, +Ke sxi forkuris, por ke sxi per tio +Evitu ian grandan malfelicxon. + +ORESTO. + +Videble nun potenco sxia luma +La forton perdis pro la proksimeco +De la krimulo, kiun la malbeno +Cxirkauxas, kiel vasta nigra nokto. +La pia sangavido liberigas +De la katenoj la antikvan moron, +Por nin nun pereigi. La sovagxa +Spirito de la regxo nin mortigos; +Se li koleras, tiam nin virino +Ne povas savi. + +PILADO. + + Bone al ni estas, +Ke de virin' dependas nia sorto! +Cxar viro, ecx plej bona, kutimigas +Spiriton sian al la krueleco, +Kaj fine li ecx legxon al si faras +El tio, kion mem li abomenas, +Kaj la kutimo faras lin malmola +Kaj ecx nerekonebla. Sed virino +Obstine cxiam sekvas sian senton, +Kaj en la bono kaj en la malbono +Sxi estas pli fidebla ... Ts! sxi venas! +Nin lasu solaj! Mi ne devas tuj +Eldiri niajn nomojn aux konfidi +Al sxi tro nesingarde nian sorton. +Foriru! Antaux ol sxi ekdeziros +Kun vi paroli, mi kun vi parolos. + + + + +SCENO DUA. + +IFIGENIO. PILADO. + + +IFIGENIO. + +Fremdulo, diru, kiu kaj el kie +Vi estas. Mi vin trovas pli simila +Al greko, ol al skito. + (Sxi deprenas liajn cxenojn.) + Tre dangxera +La libereco estas, kiun mi +Nun al vi donas; ho, la bonaj dioj +Deturnu tion, kio vin minacas! + +PILADO. + +Ho, dolcxa vocxo! Agrablega sono +De l' hejma lingvo en la fremda lando! +La bluajn montojn de l' haven' patruja +Mi, la kaptito, vidas nun denove +Kun gxojo antaux la okuloj miaj. +Ho jes, ho jes, mi ankaux estas greko! +Mi por momento tute ja forgesis, +Kiome mi bezonas vin, mi glutis +Per la okul' cxielan la aperon. +Ho, se decido de pli alta forto +Ne sxlosas vian busxon, diru, diru, +El kiu el la grekaj niaj gentoj +Vi, dia ido, havas la devenon. + +IFIGENIO. + +Pastrino, kiun la diino mem +Por si elektis kaj al si dedicxis, +Parolas nun kun vi; cxi tio devas +Al vi suficxi. Diru al mi, kiu +Vi estas, kia sorto malfelicxa +Kun la kunul' vin tion cxi venigis. + +PILADO. + +Facile mi rakonti al vi povas +La sorton, kiu pelas nin kruele. +Ho, se kun tia sama facileco +Vi povus nin gxojigi per espero! +El Kret' ni estas, filoj de Adrasto: +Mi, la plej juna, nomas min Kefalo, +Li, la plej agxa, estas Laodamas. +Kaj meze inter ni ankoraux estis +Alia frato, kruda kaj sovagxa, +Kaj tiu jam en la infanaj ludoj +Ne lasis al ni pacon kaj konsenton. +Dum nia patro antaux Troj' batalis, +Kviete ni sekvadis la patrinon; +Sed kiam li kun ricxa hav' revenis +Kaj baldaux poste mortis, la disputo +Pri regno kaj heredo tuj disigis +La fratojn. Mi min tenis sur la flanko +De la plej agxa. Tiu cxi mortigis +La fraton. Kaj pro tiu sanga krimo +Lin la furioj pelas senripoze. +Sed al cxi tiu senkultura bordo +Nin sendis Apolono kun espero. +En la sanktejo de l' fratino sia +Ordonis li al ni atendi helpon. +Nin oni kaptis kaj al vi venigis +Por oferfaro. Tion vi jam scias. + +IFIGENIO. + +Cxu Trojo falis? Ho, karul', certigu! + +PILADO. + +Gxi falis, jes. Kaj vi al ni certigu +La savon! Rapidigu vi la helpon, +De l' dio promesitan! Ekkompatu +Vi mian fraton! Diru al li baldaux +Bonkoran vorton! Tamen parolante +Kun li, vi lin indulgu, mi vin petas; +Cxar gxojo kaj dolor' kaj rememoro +Facile lian tutan internajxon +Ekskuas tro dangxere; tiam baldaux +Frenezo febroforma lin atakas, +Animo lia bela kaj libera +Farigxas tiam havo de l' furioj. + +IFIGENIO. + +Kiome ajn vi estas malfelicxa, +Mi vin petegas, cxion vi forgesu, +Gxis vi sopiron mian kontentigos. + +PILADO. + +La alta urbo, kiu tra dek jaroj +La tutan grekan forton kontrauxstaris, +Prezentas nun ruinojn, kaj neniam +Gxi relevigxos. Tamen multaj tomboj +De la plej bonaj grekoj nin devigas +Memori tiun bordon de l' barbaroj. +Ahxilo falis, kaj amiko lia ... + +IFIGENIO. + +Ho, diaj bildoj, vi farigxis polvo! + +PILADO. + +Kaj Palamed', Telamonid' Ajakso +Jam la patrujan sunon ne revidis. + +IFIGENIO (al si mem). + +Pri mia patro li nenion diras +Kaj lin ne nomas inter la falintoj. +Ho jes! li vivas! Jes, mi lin revidos! +Ho, mia kor', esperu, mia koro! + +PILADO. + +Felicxaj tamen estas tiuj miloj, +Kiuj la morton trovis en batalo! +Cxar por la revenintoj dia mano +Preparis ne triumfon, sed teruron +Kaj tre malgxojan finon. Cxu la vocxo +De l' homoj ne atingas vin? Cxar kien +Gxi nur atingi povas, gxi disportas +La famon pri l' farigxoj plej teruraj. +Cxu la mizero do, kiu plenigas +Per gxemoj ne cxesantaj la palacon +Mikenan, al vi estas nekonata? +Kun helpo de Egisto tre perfide +Mortigis Klitemnestro sian edzon +Tuj en la tago, kiam li revenis!... +Ha, vi adoras tiun regxan domon! +Mi vidas, via brusto vane penas +Impreson la teruran en si kasxi. +Cxu estas vi filino de amiko? +Cxu vi naskigxis en najbara urbo? +Ne kasxu, ne koleru, ke l' unua +Teruron tiun mi al vi raportas. + +IFIGENIO. + +Ho diru, ho rakontu la detalojn +De la terura faro! + +PILADO. + + En la tago +De la reveno, kiam, sin baninte, +La regxo volis preni sian veston +Konfide el la manoj de l' edzino, +La krimulino tiam sur lin jxetis +Teksajxon faldoricxan kaj implikan; +Kaj dum li vane penis el la reto +Sin liberigi, perfidul' Egisto +Mortigis lin, kaj tiu granda princo +Kovrita iris al la malvivuloj. + +IFIGENIO. + +Kaj kian pagon la kunul' ricevis? + +PILADO. + +Kun regno liton, kion li jam havis. + +IFIGENIO. + +Volupto do sxin pelis al la krimo? + +PILADO. + +Kaj forta sento de malnova vengxo. + +IFIGENIO. + +Per kio do la regxo sxin ofendis? + +PILADO. + +Per peza faro, kiu sxin pravigus, +Se nur mortigo estus pravigebla. +Li al Auxlido logis sxin, kaj kiam +Diino per kontrauxblovantaj ventoj +Malhelpis forveturon de la grekoj, +Li tiam senkompate sian propran +Filinon la plej agxan alkondukis +Al la altaro de Dian', kaj sxin +Pro bon' de l' grekoj oni tiam bucxis. +Kaj tio en la koron de l' patrino +Enpremis tiel forte la malamon, +Ke sxi facile cedis al Egisto +Kaj sian edzon jxetis en pereon. + +IFIGENIO (sin kovrante). + +Suficxe! Nun vi baldaux min revidos. + +PILADO (sola). + +La sort' de l' regxa domo sxin videble +Profunde tusxas. Kiu ajn sxi estas, +Sxi tute certe mem la regxon konis. +Felicxe do por ni, el alta domo +Cxi tien oni vendis sxin. Ho koro, +Ne batu tiel forte! Al la stelo, +De la espero, kiu ekbriletis, +Ni remu do kuragxe kaj prudente! + + + + +AKTO TRIA. + + + + +SCENO UNUA. + +IFIGENIO. ORESTO. + + +IFIGENIO. + +Malfelicxulo, mi vin sencxenigas, +Sed nur, ho ve! por sorto pli kruela. +La liberec', donata de la templo, +Simile al la lasta vivekbrilo +De malfacila malsanul', prezentas +Nur antauxsignon de la morto. Tamen +Gxis nun ankoraux mi ne povas diri +Kaj diri al mi mem mi ne kuragxas, +Ke vi pereis! Kiel do mi povus +Per krima man' dedicxi vin al morto? +Kaj tamen tiel longe, dum mi restas +Pastrino de Dian', neniu havas +La rajton iel tusxi vian kapon. +Sed se mi ne plenumos mian devon +Laux la postulo de l' kolera regxo, +Li tiam inter miaj helpantinoj +Alian virgulinon pastrinigos, +Kaj tiam krom deziro plej varmega +Mi jam nenion povos al vi doni. +Ho, kara samlandan'! ecx simpla sklavo, +Sur kiun lumis nia hejma suno, +En fremda land' tre kara al ni estas: +Kun kia do senlima gxoj' kaj beno +Mi devas vin akcepti, kiuj dolcxe +Al mi alportis bildon de herooj, +De mi en infaneco adorataj, +Kaj kiuj mian plej internan koron +Konsolis per espero la plej bela. + +ORESTO. + +Cxu vian nomon kaj devenon vian +Vi kasxas kun intenco? aux cxu eble +Mi povas scii, kiu disimile +Nun staras antaux mi? + +IFIGENIO. + + Vi min ekkonos. +Sed nun rakontu, kion via frato +Al mi gxis nun sciigis nur duone,-- +La pluan sorton de l' personoj, kiuj, +De Trojo reveninte, sur la sojlo +De sia propra dom' neatenditan +Fatalon trovis. Kvankam mi tre juna +Alvenis sur cxi tiun fremdan bordon, +Sed mi ankoraux bone rememoras +La grandan timon kaj la grandan miron, +Kun kiu mi rigardis siatempe +Tiujn heroojn. Ili elveturis, +Kaj tiam sxajnis, kvazaux la Olimpo +Subite malfermigxis kaj la bildojn +De l' glora kaj mirinda mond' antikva +Malsupren sendis por la pereigo +De Iliono. Sed la plej majesta +El cxiuj estis regx' Agamemnono! +Ho diru, cxu li efektive falis +Per la perfido de edzino sia +Kaj de Egisto? + +ORESTO. + + Jes, vi diris veron! + +IFIGENIO. + +Ho, ve al vi, Mikeno malfelicxa! +Tiele semis nepoj de Tantalo +Per plena man' malbenon post malbeno! +Simile al kreskajxo senvalora, +Miloblan semon cxirkaux si jxetante, +Por nepoj kaj pranepoj ili kreis +Parencajn mortigantojn por eterna +Sovagxa reciproka vengxemeco! +Malkovru cxion, kion en la vortoj +De via frat' por mi ankoraux kovris +La ombro de l' teruro. Diru, kiel +La lasta filo de la granda gento, +La cxarma knabo, certe destinita +Por iam fari vengxon por la patro,-- +Kiele li, Oresto, trovis savon +En tiu sanga tago? Cxu li ankaux +Pereis en la reto? Cxu li vivas? +Cxu li savigxis? Cxu Elektro vivas? + +ORESTO. + +Jes, ambaux vivas. + +IFIGENIO. + + Ho vi, ora suno, +Radiojn la plej belajn al mi pruntu +Kaj metu ilin kiel mian dankon +Al Jupitero antaux lian tronon! +Cxar mi nur estas muta kaj malricxa. + +ORESTO. + +Se vin kun tiu regxa domo ligas +Intima ia ligo aux rilatoj, +Kiel kredigas via bela gxojo, +Ho, tiam tenu forte vian koron! +Cxar tre dolora estas por gxojanto +Refalo tro subita en malgxojon. +Vi scias, mi gxin vidas, nur la morton +De l' regx' Agamemnono. + +IFIGENIO. + + Kaj cxu tio +Ne estas por mi scio tro suficxa? + +ORESTO. + +Vi scias nur duonon de l' mizero. + +IFIGENIO. + +Kaj kio plu? Orest', Elektro vivas? + +ORESTO. + +Pri Klitemnestro vi nenion timas? + +IFIGENIO. + +Sxin ja nek timo, nek espero savos. + +ORESTO. + +Sxi el la lando de l' esper' foriris. + +IFIGENIO. + +Cxu do pentante sxi sin mem mortigis? + +ORESTO. + +Ne! sed la propra sango sxin mortigis. + +IFIGENIO. + +Parolu klare, ke mi plu ne sercxu! +La necerteco per flugil' malluma +Milfoje batas cxirkaux mia kapo. + +ORESTO. + +La dioj do destinas, ke mi estu +La sciiganto de la faro, kiun +Mi tiel volus kasxi por eterne +En la sensona regno de la nokto! +Al tio kontraux mia propra volo +Min nun devigas via cxarma busxo; +Gxi tamen havas rajton, por postuli +Doloron ankaux; bone, gxi ricevos. +En tiu tag', kiam la patro falis, +Elektro save kasxis sian fraton; +Strofio, la bofrato de la patro, +Volonte lin akceptis kaj edukis +Lin kune kun la propra sia filo, +Pilado, kiu sin tre baldaux ligis +Kun la veninto per plej bela ligo +De la plej forta kora amikeco. +Kaj ju pli ili kreskis, des pli forte +En ili kreskis la deziro vengxi +La morton de la regxo. Kaj sekrete, +En vestoj de fremduloj, ili venis +Mikenon, kvazaux por alporti tien +Sciigon pri la morto de Oresto +Kaj ankaux lian cindron. Ilin bone +Akceptis la regxino, ili venis +Internen de la domo. Al Elektro +Orest' sin rekonigas; sxi reblovas +En li la fajron de l' vengxemo, kiu +En la alesto sankta de l' patrino +Jam preskaux estingigxis. En silento +Sxi lin kondukas al la loko, kie +La patro falis, kie tre malforta +Malnova postesigno de la sango, +Jam preskaux tute plu ne rimarkebla, +La plankon, multefoje jam lavitan, +Ankoraux kolorigis. Tiam sxi +Per sia fajra lango nun priskribis +Cxiun detalon de la krima faro +Kaj sian sklavan kaj mizeran vivon, +La fierecon de la perfiduloj +Kaj la dangxerojn, kiuj la gefratojn +Ankoraux nun minacas de la flanko +De la patrin' duonpatrinigxinta. +Kaj tie al Oresto sxi altrudis +Malnovan la ponardon, kiu tiom +En la Tantala dom' jam furiozis ... +Kaj propra fil' mortigis Klitemnestron ... + +IFIGENIO. + +Ho senmortuloj, vi, kiuj pasigas +Felicxajn tagojn super puraj nuboj, +Cxu nur por tio dum tre multaj jaroj +Vi min de cxiuj homoj apartigis +Kaj tenis min en via proksimeco +Kaj sur min metis la oficon virgan +La sanktan fajron cxiam subtenadi +Kaj la animon mian vi, simile +Al flamo, cxiam direktadis supren, +Ke la terurojn de la domo mia +Eksentu mi nur iam pli malfrue, +Sed tiom pli profunde?--Ho, parolu +Al mi pri la junulo malfelicxa! +Parolu pri Oresto! + +ORESTO. + +Ho, se jam oni povus nun rakonti +Pri lia morto! Kvazaux fermentante, +Levigxis el la sang' de l' bucxitino +La ombro de l' patrino. +Al la filinoj de l' eterna nokto +Gxi krias: "tenu firme, ne forlasu +La mortiginton de l' patrino! Pelu +Kaj persekutu la krimulon! Pelu! +Al vi li apartenas!"--Ili auxdas, +Iliaj okulacxoj ekrigardas +Cxirkauxe kun la agla avideco. +Kaj ili ekmovigxas en la nigraj +Kavernoj, kaj el la anguloj venas +Senbrue tuj ilia sekvantaro, +La dubo kaj la pento. Antaux ili +Vapor' levigxas el la Ahxerono; +El gxiaj nebulringoj ekruligxas +Cxirkauxe de la kapo de l' kulpulo +Sencxesa freneziga meditado +Pri l' faritajxo. Tiam, rajtigitaj +Pereon porti, la inferulinoj +Elpasxas sur la belan dian teron, +De kiu ilin antaux longa tempo +Forpelis la malbeno de la dioj. +Pied' ilia pelas la kuranton, +Ripozon ili donas nur momente, +Por tuj ataki kun teruro nova. + +IFIGENIO. + +Ho malfelicxa, en la sama stato +Vi estas mem, kaj tial vi komprenas +Kiome li, malfelicxul', suferas! + +ORESTO. + +Kion vi diras? Kia sama stato? + +IFIGENIO. + +Vin, kiel lin, ja premas fratmortigo; +Al mi jam tion diris via frato. + +ORESTO. + +Suficxe! La animo via granda +Per falsa vort' ne estu plu trompata! +Fremdulo por fremdulo povas teksi +Mensogon kaj ruzajxon, por faligi +Lin en la reton; inter ni ekzistu +Nur vero! +Mi estas mem Oresto! Kaj cxi tiu +Krimula kap' klinigxas al la tombo +Kaj sercxas morton. Kaj en cxia formo +Mi estas preta vole gxin akcepti! +Ho, kiu ajn vi estas, mi al vi +Kaj al amiko mia malfelicxa +Deziras savon; sed al mi la savon +Mi ne deziras. Se mi ne eraras, +Cxi tie vi nur kontrauxvole restas; +Eltrovu do rimedon, por forkuri, +Sed min cxi tie lasu. Mia korpo +Malsupren falu de la alta roko, +Gxis maro fluu mia sang', portante +Malbenon al la bordo de l' barbaroj! +Vi iru, en la hejma greka lando +Komencu novan, pli felicxan vivon! + (Li foriras.) + +IFIGENIO. + +Tiele do vi fine al mi venas, +Vi, Plenumigx', filino plej ravanta +De la plej granda patro! Ho, gigante +Nun antaux mi levigxas via bildo! +Per la rigardo mia mi apenaux +Atingas viajn manojn, kiuj plenaj +De fruktoj kaj de benaj kronoj, portas +Trezorojn de Olimpo. Kiel oni +Ekkonas regxon laux la grandmezuro +De l' donoj--cxar la kvanto, kiun multaj +Jam nomus ricxo, al li devas sxajni +Malgranda--tiel oni vin, ho dioj, +Rekonas laux la donoj tre sxparataj, +Sed longe kaj sagxege preparataj. +Cxar nur vi solaj scias, kio estas +Por ni utila, nur vi solaj vidas +La vastan regnon de la estonteco, +Dum antaux ni la steloj kaj nebuloj +Cxiuvespere kovras la rigardon. +Trankvile vi auxskultas nian pregxon, +Petantan pri sensagxa rapideco, +Sed via man' neniam malmature +Desxiras la cxielajn orajn fruktojn; +Kaj ve al tiu, kiu ilin prenas +Perforte tro frutempe: la acida +Mangxajx' al li alportas nur la morton. +Ne lasu, ke la longe atendita +Felicx', apenaux iam esperita, +Simile al la ombro de amiko +Nun preterpasu vane, restigante +Trioblan suferadon kaj doloron! + +ORESTO (denove aliras al sxi). + +Se vi pri vi kaj pri Pilado pregxas, +Ne citu mian nomon kun la viaj! +Ne savos vi krimulon, sed kun li +Dividos vi malbenon kaj mizeron. + +IFIGENIO. + +De via sort' dependas mia sorto. + +ORESTO. + +Neniel! Sola kaj sen akompano +Mi iru en la regnon de la morto. +Se ecx per via propra kovrotuko +Vi kovros la kulpulon, vi ne kasxos +Lin antaux la eterne-maldormantoj; +Alesto via, ho cxielulino, +Flankigos ilin, sed ne fortimigos. +La teron de la sankta arbareto +Ne rajtas ili tusxi arogante +Per la piedoj, sed de malproksime +De temp' al tempo auxdas mi ilian +Teruran ridon. Tiel blekas lupoj +Cxirkauxe de la arb', sur kiun savis +Sin vojagxanto. Ekster la arbaro +Ripozas ili, kvazaux siegxante; +Sed se mi nur forlasos la arbaron, +Tuj ili eklevigxos, balancante +Serpentajn siajn kapojn, aperigos +Cxirkauxe polvajn nubojn kaj pelados +Akiron sian pluen, sen ripozo. + +IFIGENIO. + +Cxu povas vi auxskulti bonan vorton? + +ORESTO. + +Gxin sxparu por amato de la dioj! + +IFIGENIO. + +Espero nova nun por vi eklumis. + +ORESTO. + +Tra fumo nur briletas antaux mi +La mortriver', vokante al infero. + +IFIGENIO. + +Cxu vi fratinon havas nur Elektron? + +ORESTO. + +Nur sxin mi konis; cxar la pli maljunan +Frutempe prenis for el la mizero +De nia domo sxia bona sorto, +En kiu ni nur terurajxon vidis. +Ho, ne demandu plu kaj ne aligu +Vin al la Erinioj. Kun kruela +Plezuro ili de l' animo mia +La cindron blovas for kaj ne permesas, +Ke la plej lastaj karboj, kiuj restis +De la terura brul' de nia domo, +En mia kor' kviete estingigxu. +Cxu tiu fajr', intence incitata, +Nutrata per sulfuro de l' infero +Eterne en animo mia brulos? + +IFIGENIO. + +Mi dolcxan odorajxon nun enportas +En tiun fajron. Pura spir' de amo +Per delikata blov' malvarmetigos +La ardon, kiu bakas vian bruston! +Oresto, mia kara! Cxu ne povas +Vi min kompreni? Cxu de l' akompano +De la teruraj diaj punantinoj +La sang' en viaj vejnoj elsekigxis? +Cxu el la kapo de Gorgon' penetris +Sxtoniga sorcxo cxiujn viajn membrojn? +Se elversxita sango de patrino +Per surda vocxo vokas al infero,-- +Cxu pura bena vorto de fratino +Ne vokos dian helpon de Olimpo? + +ORESTO. + +Gxi vokas! Ha, cxu tiel vi deziras +Pereon mian? Cxu en vi sin kasxas +Diin' de vengxo? Kiu do vi estas, +Vi, kies vocxo kruelege turnas +La plej profundan mian internajxon? + +IFIGENIO. + +Eksentu do la vocxon de la koro: +Orest'! gxi estas mi, Ifigenio! +Mi vivas! + +ORESTO. + + Vi! + +IFIGENIO. + + Ho, frato! + +ORESTO. + + For! ho, for! +Ne tusxu miajn buklojn! Cxar, simile +Al la edzigxa vesto de Kreuzo, +Per nevenkebla fajro mi infektas. +Foriru! Kiel iam Herkuleso, +Mi devas preni morton izolite. + +IFIGENIO. + +Vi ne pereos! Ho, se mi nur povus +Trankvilan unu vorton de vi auxdi! +Forigu mian dubon, ho, certigu, +Certigu al mi tute la felicxon, +Pri kiu tiel longe mi petegis. +Cxar rado de doloro kaj de gxojo +En mia kor' ruligxas. De l' fremdulo +Forpusxas min la timo; sed plej forte +Min la interno tiras al la frato. + +ORESTO. + +Cxu staras mi en templo de Lieo? +Cxu furioza pusxo de pasio +Atakis nun subite la pastrinon? + +IFIGENIO. + +Ho, auxdu min! Ho, vidu, kiel fine +Post longa, longa tempo mia koro +Nun malfermigxis por la granda gxojo, +Ke al la sola kaj al la plej kara +El cxio, kio en la tuta mondo +Por mi ankoraux restis, mi nun povas +La kapon kisi; ke per miaj brakoj, +Gxis nun nur al la vento etenditaj, +Mi fine vin nun povas cxirkauxpreni! +Ho, lasu! lasu! Cxar ecx de l' Parnaso +La fonto, kiu saltas en la valon, +Ne fluas tiel pure, tiel hele, +Kiel nun fluas senmezura gxojo +El mia koro, fluas kaj cxirkauxas +Min kiel granda ondoplena maro. +Oresto! Ho, Oresto! Mia frato! + +ORESTO. + +Ne, bela nimfo, ne, mi ne konfidas +Al vi kaj viaj flatoj. Ne forgesu, +Dian' postulas servon la plej cxastan; +Sxi vengxas malsanktigon de la templo. +De mia brust' forigu vian brakon! +Kaj se vi volas doni al junulo +Savantan amon kaj lin felicxigi, +Vin tiam turnu al amiko mia, +La viro pli valora. Jen li vagas +Sur la vojeto tie sur la roko; +Al li vi iru kaj al li vi donu +Konsilon bonan, sed min lasu for! + +IFIGENIO. + +Rekonsciigxu, frato, kaj rekonu +La trovitinon! La cxielan gxojon, +La puran, cxastan gxojon de fratino +Ne nomu senprudenta volupteco! +Ho, dioj, prenu la manian kovron +For de okulo lia la rigida, +Ke la momento de l' plej alta gxojo +Ne faru nin trioble malfelicxaj! +Jen antaux vi sxi staras, la fratino +De longe jam perdita. De l' altaro +Min la diino tiris for kaj savis +Cxi tien min en sian propran templon. +Kaj vi, kaptita kaj oferbucxota, +En la pastrino trovas la fratinon. + +ORESTO. + +Ho, malfelicxa! Nun la suno vidu +De nia dom' la lastan terurajxon! +Cxu ne trovigxas tie cxi Elektro? +Sxi ankaux nun kun ni pereu kune, +Por ne dauxrigi sian vivon sole +Por sorto kaj suferoj pli turmentaj! +Pastrin', al la altaro min konduku: +La fratmortigo estas tradicio +Hereda en malnova nia gento; +Vin, dioj, dankas mi, ke vi decidis +Min pereigi frauxle, sen infanoj. +Kaj vi de mi akceptu la konsilon, +Ne amu tro la sunon kaj la stelojn; +Ho, sekvu min en la malluman regnon! +Simile kiel drakoj sulfurmarcxaj +Sin en batal' englutas reciproke, +La furioza gento de Tantalo +Sin mem ekstermas; iru do kun mi +Malsupren seninfane kaj senkulpe! +Vi min rigardas kun kompato? Cxesu! +Sammaniere sercxis Klitemnestro +Resonon en la kor' de sia filo; +Sed lia brako trafis sxian bruston, +Kaj la patrino falis. Ho, aperu, +Spirito indignanta! Vi, furioj, +Alproksimigxu per fermita rondo, +Rigardu la al vi agrablan dramon, +La plej teruran, kiun vi preparis! +Ne vengxo aux malamo nun akrigas +Ponardon sian: la fratin' amanta +Nun estas devigata doni morton. +Ne ploru! Gxi ne estas via kulpo. +De mia infaneco mi nenion +Tiele amis, kiel vin mi povus +Nun ami, ho, fratino mia kara. +Jes, levu la ponardon, ne indulgu, +Dissxiru tiun bruston, donu vojon +Al la torentoj, kiuj en gxi bolas! + (Li falas svene.) + +IFIGENIO. + +Elporti sola tiom da felicxo +Kaj tiom da suferoj mi ne povas. +Pilado, kie estas vi, Pilado? +Alportu vian helpon, kara viro! + (Sxi foriras sercxante.) + + + + +SCENO DUA. + +ORESTO (vekigxante el la sveno kaj levigxante). + + +Ankoraux unu! Donu do al mi +El Leta akvo lastan refresxigan +Kalikon! Baldaux el la brust' elnagxos +La lasta konvulsio de la vivo. +Tre baldaux la spirito mia fluos +Trankvile al la fonto de forgeso, +Al vi, fantomoj, al nebul' eterna. +Permesu, ke en via mezo trovu +Ripozon la pelita fil' de l' tero! +Mi auxdas murmureton en la brancxoj, +El la krepusko venas ia bruo ... +La novan gaston vidi ili venas! +Ha, kia estas la anaro, kiu +Majeste iras, kvazaux princa domo? +Maljunaj, junaj, viroj kaj virinoj +Kviete marsxas. Disimilaj sxajnas +Pasantaj la fantomoj. Jes, mi vidas, +Jen la prapatroj de la domo mia. +Atreo marsxas pace kun Tiesto; +La knaboj gaje ludas cxirkaux ili. +Cxu vin jam plu malpaco ne disigas? +Cxu kune kun la lumo de la suno +La vengxo estingigxis? Tiam min +Vi ankaux ja akceptos kaj mi povos +Aligxi al solena via marsxo. +Bonvenon, patroj! Vin salutas Oresto, +La lasta viro de via gento; +Kion vi semis, li gxin rikoltis: +Kun sxargx' de malbeno li iras malsupren. +Sed malpli cxi tie pezas la sxargxoj. +Prenu lin, prenu en vian anaron! +Mi estimas Atreon, mi estimas Tieston: +Cxi tie ni cxiuj perdis malamon.-- +Al mi montru la patron, kiun mi vidis +Nur unu fojon en mia vivo! +Cxu vi gxi estas, la patro mia? +Kaj la patrinon vi ame kondukas? +Se donas la manon al vi Klitemnestro, +Tiam ankaux Oresto povas alpasxi +Kaj diri al sxi: vian filon rigardu!-- +Vidu ambaux la filon! Akceptu lin bone! +Sur tero ja estis salut' de mortigo +La vorto signala en nia domo, +Kaj siajn gxojojn la gento Tantala +Trovis nur transe de l' nokto eterna. +Vi vokas: Bonvenon! vi min akceptas! +Min konduku, mi petas, al la maljunulo, +Al la patro de l' gento! Kie li estas? +Mi volas lin vidi, la kapon la karan, +La adoratan, kiu sidadis +En konsiligx' kun la dioj senmortaj. +Sxajnas, vi tremas, vi vin deturnas? +Cxu li suferas, la diosimila? +Ho ve! la plej altaj la potenculoj +Per feraj cxenoj la bruston heroan +Por teruraj turmentoj alforgxis! + + + + +SCENO TRIA. + +ORESTO. IFIGENIO. PILADO. + + +ORESTO. + +Cxu ankaux vi jam venis malsupren? +Bonvenon, fratino! Sed mankas Elektro! +Sxin ankaux sendu al ni plej baldaux +Ia bona dio per sago kompata! +Nur vin mi bedauxras, malfelicxa amiko! +Ho, venu, venu al la tron' de Plutono, +Kiel novaj gastoj ni salutu la mastron! + +IFIGENIO. + +Ho, vi, gefratoj, kiuj de l' cxielo +En tag' kaj nokto al la homoj donas +La belan lumon, sed ne rajtas lumi +Al la mortintoj,--savu nin, gefratojn! +Ho, vi Diano, kiu vian fraton +Amegas pli ol cxion en la mondo +Kaj la vizagxon virgan kun sopiro +Direktas al eterna lia lumo,-- +Ne lasu do, ke mia sola frato, +Malfrue retrovita, furiozu +En la mallumo de la frenezeco! +Se via vol', pro kiu vi cxi tie +Min kasxis, nun jam estas plenumita, +Se min per li kaj lin per mi vi volas +Mirakle savi, tiam liberigu +Lin de l' katenoj de l' malbeno lia, +Ke la tre kara tempo de la savo +Por cxiam ne forflugu! + +PILADO. + +Cxu vi rekonas nin? Cxu vi rekonas +La sanktan arbareton kaj la lumon? +Gxi ja ne povus lumi por mortintoj! +Cxu sentas vi la brakojn de l' amiko +Kaj de l' fratino, kiuj vin ankoraux +En plena vivo tenas? Palpu forte! +Ne estas ni fantomoj. Konvinkigxu! +Rekonsciigxu! Cxiu minuteto +Nun estas kara; nia savo pendas +Nun sur faden' malforta, kiun sxpinas +Por ni, videble, ia bona Parko. + +ORESTO (al Ifigenio). + +Ho, lasu min je la unua fojo +En viaj brakoj gxui puran gxojon! +Vi, dioj, kiuj kun potenco flama +La sxargxon de l' nubegoj liberigas +Kaj la sopire petegitan pluvon +Kun bruo de ventego kaj de tondro +Sovagxtorente versxas sur la teron, +Sed baldaux la teruron de la homoj +Vi faras beno kaj la timon sxangxas +En gxojon kaj en lauxtan dankon, kiam +En gutoj de folioj fresxegitaj +La nova sun' miloble speguligxas +Kaj per afabla man' Iriso sxiras +La grizan kovron de la lastaj nuboj: +Ho, lasu ankaux min nun en la brakoj +De la fratino, cxe l' fidela brusto +De la amik' kun plena danko gxui +Kaj teni, kion vi al mi donacis! +Forfalas la malbeno, tion diras +Al mi la koro; jam la Euxmenidoj +Returne kuras nun al la Tartaro +Kaj tondre fermas feran la pordegon. +La ter' elspiras fresxon bonodoran +Kaj min invitas nove aspiradi +Al gxoj' de l' vivo kaj al grandaj faroj. + +PILADO. + +Rapidu, cxar la tempo baldaux pasos! +La vento, kiu blovos niajn velojn, +Nur gxi forportu nian plenan gxojon +Al la Olimpo. Nun ni devas nepre +Rapide konsiligxi kaj decidi. + + + + +AKTO KVARA. + + + + +SCENO UNUA. + +IFIGENIO (sola). + + + Se por mortemulo + La dioj destinas + Tre multajn konfuzojn + Kaj por li preparas + Skuantan transiron + De gxoj' al doloro, + De suferoj al gxojo: + Tiam apud la urbo + Aux sur bord' malproksima + Ili por li edukas + Amikon trankvilan, + Ke en hor' de mizero + Estu preta la helpo. +Ho, benu, dioj, benu vi Piladon +Kaj benu cxiun lian entreprenon! +Li estas forta brako en batalo, +Li estas luma sagxo en kunveno, +Cxar tre trankvilan havas li animon +Kaj al la suferantoj li alportas +Konsilon kaj en gxusta tempo helpon. +Min li forsxiris de la frato, kiun +Mi kun ador' senfine rigardadis, +Mi gxojis kaj mi gxuis, mi ne povis +Satigxi de l' felicxo mia propra, +Mi lin el miaj brakoj ne ellasis, +Kaj mi ne sentis la dangxeron, kiu +Cxirkauxis nin kaj estis tre proksima. +Nun ili, por plenumi la intencon, +Jam iras al la mara bordo, kie, +Kasxite en la golf', ilia sxipo +Atendas nur la signon. Kaj al mi +Prudentajn vortojn ili en la busxon +Enmetis kaj instruis min, kiele +Mi al la regx' respondu, se li sendos +Insiste ekpostuli la oferon. +Mi vidas, mi min devas lasi gvidi +Simile al infano; mi ne lernis +Inside aux per ruz' ion akiri. +Ho ve al mensogantoj! La mensogo +Neniam liberigas nian bruston +Simile al la vortoj de la vero; +Gxi ne konsolas nin, gxi nur turmentas +La homon, kiu gxin sekrete forgxas, +Kaj kiel sago, kiun en la flugo +Potenca dio kaptas kaj rebatas, +Gxi celon ne atingas, sed resaltas +Kaj trafas tiun, kiu gxin elpafis. +Ho, pezaj zorgoj premas mian bruston. +Cxu eble sur la ter' nesanktigita +De l' bordo nun denove la furio +Atakis plej kruele mian fraton? +Cxu eble ili estas malkasxitaj? +Ha, sxajnas, ke armitoj proksimigxas! +Ha, jen! Jen kuriero de la regxo +Cxi tien venas per rapidaj pasxoj. +La koro en mi batas, la animo +Kovrigxas per nebulo, kiam mi +Nun devas ekrigardi la vizagxon +De l' vir', al kiu devas mi mensogi. + + + + +SCENO DUA. + +IFIGENIO. ARKAS. + + +ARKAS. + +Rapidu, ho pastrin', kun la ofero! +La regx' atendas, la popol' postulas. + +IFIGENIO. + +Mi volus tuj plenumi mian devon, +Sed ve, malhelpo neantauxvidita +Starigxis inter mi kaj la plenumo. + +ARKAS. + +Ha, kio baras regxan la ordonon? + +IFIGENIO. + +Okazo, kiu ne de ni dependas. + +ARKAS. + +Rakontu, ke mi tuj al li raportu, +Cxar li decidis jam, ke ambaux mortu. + +IFIGENIO. + +La dioj gxin ankoraux ne decidis. +El tiuj viroj la plej agxa portas +Sur si la kulpon de parencmortigo. +Lin la furioj vengxe persekutas, +Kaj ecx en la interno de la templo +Atakis lin malsano la kruela +Kaj malsanktigis la plej puran lokon. +Mi nun kun virgulinoj miaj iras, +Por per lavado en la pura maro +Laux la misteraj legxoj de la pastroj +La bildon de l' diino resanktigi. +Neniu nin malhelpu en la iro. + +ARKAS. + +Mi iros tuj raporti al la regxo +Pri la malhelpo; la ceremonion +Vi ne komencu, gxis li gxin permesos. + +IFIGENIO. + +Gxi estas nur afero de l' pastrino. + +ARKAS. + +La gravan fakton regxo devas scii. + +IFIGENIO. + +Sed lia vol' nenion povas sxangxi. + +ARKAS. + +Pro formo potenculon ni demandas. + +IFIGENIO. + +Ne trudu, kion devus mi rifuzi. + +ARKAS. + +Konsentu tion, kio estas bona. + +IFIGENIO. + +Mi cedos, se ne tro vi malrapidos. + +ARKAS. + +Mi post momento estos cxe la regxo +Kaj tuj returne kun la vortoj liaj. +Ho, se mi ankaux povus al li porti +Sciigon, kiu cxion klare solvus! +Ho ve, ke vi ne sekvis la konsilon +De fidelulo! + +IFIGENIO. + +Volonte ja mi faris, kion povis. + +ARKAS. + +Ankoraux nun vi povas cxion sxangxi. + +IFIGENIO. + +De mia volo tio ne dependas. + +ARKAS. + +Neplacxantajxon trovas vi ne ebla. + +IFIGENIO. + +Vi trovas ebla, kion vi deziras. + +ARKAS. + +Cxu cxion tiel pesas vi trankvile? + +IFIGENIO. + +Mi lasis la decidon al la dioj. + +ARKAS. + +Sed ili ja la homojn savas home. + +IFIGENIO. + +Mi faros cxion, kion ili diros. + +ARKAS. + +Ho, kredu, cxio nur de vi dependas. +Nur la kolera stato de la regxo +Al ambaux la fremduloj donas morton. +Jam de tre longe la militistaro +Dekutimigxis de l' oferoj sangaj. +Ecx multaj, kiujn malamika sorto +Al fremda bordo pelis, sentis mem +La tutan cxarmon, tutan la diecon, +Se la vaganton en la fremda lando +Renkontas bondezira kaj afabla +Vizagxo homa. Ho, ne tiru for +De ni la bonon, kiu por ni cxiuj +De vi dependas! Kion vi komencis, +Vi povas ja facile alfinigi; +Cxar la mildeco, kiu de l' cxielo +En homa formo venas sur la teron, +Nenie pli rapide al si regnon +Konstruas, ol en tiu loko, kie +Sovagxe kaj konfuze nova gento, +Plenega de kuragxo kaj de forto, +Gvidata per la propraj antauxsentoj, +La sxargxojn de la homa vivo portas. + +IFIGENIO. + +Ne skuu la animon mian, kiun +Laux via vol' direkti vi ne povas. + +ARKAS. + +Dum temp' ankoraux estas, oni sxparas +Nek penon, nek admonon ripetatan. + +IFIGENIO. + +Al vi klopodojn kaj al mi suferojn +Vi kauxzas, tamen ambaux estas vanaj. + +ARKAS. + +De la suferoj mi nun petas helpon, +Cxar plej amike ili ja konsilas. + +IFIGENIO. + +Kruele ili sxiras mian koron, +Sed la malvolon ili ne ekstermas. + +ARKAS. + +Cxu povas nobla kor' malvolon havi +Por bono, kiun nobla hom' proponas? + +IFIGENIO. + +Jes, se la nobla hom' anstataux danko +Min mem akiri malkonvene volas. + +ARKAS. + +Se iu ne deziras, tre facile +Li cxiam trovas vortojn de pravigxo. +Mi pri l' oferoj al la regx' raportos. +Ho, se vi en la kor' al vi ripetus, +Kiele noble li kun vi agadis +De via veno gxis la nuna tago! + + + + +SCENO TRIA. + +IFIGENIO (sola). + + +De la parol' de tiu viro nun +En plej malgxusta tempo mia koro +Subite returnigxis. Mi ektimas! +Cxar kiel ondoj en potenca kresko +La rokojn superversxas, kiuj staras +Cxe l' bordo en la sablo, tiel fluo +De gxojo mian koron tute kovris. +Mi en la brakoj tenis neeblajxon. +Nun al mi sxajnis, ke denove nubo +Kviete min cxirkauxas, de la tero +Min levas kaj min dolcxe endormigas, +Simile kiel tiam, kiam min +La brako de l' diin' savante kaptis. +La fraton mian kaptis mia koro +Per sia tuta forto; mi auxskultis +Nur la konsilon de l' amiko lia; +Nur ilin savi estis la enhavo +De miaj pensoj. Kiel la sxipano +Volonte sin deturnas de la rifoj +De negastama kaj dezerta lando, +Mi tiel de Tauxrido min deturnis. +Sed nun la vocxo de l' fidela viro +Min ree vekis, min rememorigis, +Ke ankaux cxi mi ja forlasas homojn. +Duoble abomena nun farigxas +Por mi la trompo. Ho, animo mia, +Retrankviligxu! Cxu vi nun komencas +Dubeme sxanceligxi? Ne! la teron +De la soleco devas vi forlasi! +Ensxipigitan kaptos vin la ondoj +Per sia balancado,--nun pro timo +Vi nek la mondon, nek vin mem rekonas. + + + + +SCENO KVARA. + +IFIGENIO. PILADO. + + +PILADO. + +Ha, kie estas sxi, ke mi rapidu +Al sxi alporti gxojan la sciigon +Pri nia savo! + +IFIGENIO. + + Vidu, jen mi estas, +De zorgoj premegata, mi atendas +Nun la konsolon, kiun vi promesas. + +PILADO. + +La frato resanigxis! La sxtonecan +Ekstersanktejan teron kaj la bordon +Atingis ni en gaja parolado. +Ni ne rimarkis, kiam ni forlasis +La arbareton. Cxiam pli ravante +La bela flamo de junec' cxirkauxis +La buklan lian kapon. Hele brilis +Kuragxe kaj espere la okuloj, +Kaj lia kor' libere sin fordonis +Plenege al la gxojo kaj plezuro. +Ke vin kaj min li baldaux povos savi. + +IFIGENIO. + +Benata estu! De la lipo, kiu +Eldiris tiajn felicxigajn vortojn, +Neniam sonu tono de suferoj! + +PILADO. + +Auxskultu plu; felicxo kiel princo +Kun bela sekvantaro cxiam marsxas. +La kamaradojn ankaux ni retrovis; +En roka golf' la sxipon ili kasxis +Kaj sidis atendante kaj malgxoje. +Apenaux ekvidinte vian fraton, +Ekkriis ili gxoje, kaj insiste +La sxipanaro petis rapidigi +La forveturon. Cxiu man' sopiras +Remilon, kaj ecx vento, de ni cxiuj +Tuj rimarkita, cxarmajn la flugilojn +Etendis kaj ekblovis de la bordo. +Ni do rapidu, kaj vi tuj konduku +Min al la templo, lasu min eniri +Kaj kapti respektege la objekton +De nia celo! Mi suficxos sola, +Por porti for sur miaj fortaj sxultroj +La bildon de l' diino; kiel forte +Mi sopiregas la celitan sxargxon! + (Cxe la lastaj vortoj li sin direktas al la + templo, ne rimarkante, ke Ifigenio lin ne + sekvas; sed baldaux li sin returnas.) +Vi staras sendecide! Vi silentas! +Vi sxajnas konfuzita! Cxu aperis +Barante ia nova malfelicxo? +Ho, diru, cxu vi al la regx' raportis +La vortojn, kiujn ni interkonsentis? + +IFIGENIO. + +Jes, kara viro; sed vi min insultos. +Mi sentas jam silentan la riprocxon! +Sendito de la regxo al mi venis, +Kaj kion vi al mi instruis, tion +Mi al li diris. Sxajnas, ke li estis +Tre mirigita, kaj li tre insistis, +Ke pri l' malofta la ceremonio +Raporton oni faru al la regxo +Kaj auxdu lian volon; kaj mi nun +Atendas la revenon de l' sendito. + +PILADO. + +Ho, ve al ni! Renovigita flugas +Nun la dangxero cxirkaux niaj kapoj! +Nu, kial do vi vin ne kovris sagxe +Per rajtoj de pastrino? + +IFIGENIO. + + Mi neniam +Kovrilon faris el la pastra rajto. + +PILADO. + +Ho, tiam vin kaj nin, animo pura, +Vi pereigos. Kial mi ne pensis +Pri gxi antauxe kaj vin ne instruis +Eviti ankaux tiun cxi postulon! + +IFIGENIO. + +Nur min insultu! Mi nur estas kulpa, +Mi tion sentas; tamen mi ne povis +Rifuzi al la vir', kiu postulis +Prudente tion, kion mia koro +Ne povis ja ne trovi tute prava. + +PILADO. + +La stato nun farigxis pli dangxera; +Sed ankaux tiel ni ne devas perdi +Kuragxon, aux per agoj neprudentaj +Aux tro rapidaj mem nin elperfidi. +Trankvile nun atendu la revenon +De la sendito, kaj post liaj vortoj +Vi staru forte, kion ajn li diros! +Cxar la arangxo de sanktigaj faroj +Ja estas ne afero de la regxo, +Sed de l' pastrino. Kaj se li deziros +Ekvidi la fremdulon, kiun peze +Atakis konvulsioj de frenezo, +Rifuzu sub preteksto, ke vi tenas +Nin ambaux nun kasxitaj en la templo. +Tiele vi al ni la eblon donos, +Ke, forportante sanktan la trezoron +For de l' popolo kruda kaj barbara, +Rapide ni forkuru kaj savigxu. +Plej bonajn signojn sendas Apolono, +Kaj antaux ol ni pie la kondicxon +Plenumis, li al ni jam aperigis +Favoron sian, kiun li promesis. +Oresto liberigxis kaj sanigxis! +Kun li, kun nia kara liberulo, +Konduku nin, ho vi, favoraj ventoj, +Al la insulo roka, kie logxas +La dio! Kaj tuj poste al Mikeno, +Ke gxi revivu, ke nun el la cindro +De gxiaj estingitaj fajrolokoj +La patraj dioj gxoje relevigxu +Kaj bela fajro lumu nun denove +Por ili. Via mano la unua +Por ili sxutos el la oraj vazoj +Incenson. Trans la sojlon vi enportos +Denove savon, gxojon, novan vivon, +Kaj la malbenon vi malaperigos, +Kaj vian familion vi ornamos +Per novaj, fresxaj floroj de la vivo. + +IFIGENIO. + +Ho, kiam mi vin auxdas, mia kara, +Tuj mia kor', trafita de l' radio +De viaj vortoj, turnas sin felicxe +Al dolcxa la konsolo, kiel floro +Sin turnas al la suno. Kian gxojon +Alportas firmaj vortoj de amiko +Apudestanta! tiuj vortoj havas +Cxielan forton, dum solulo falas +Sub sxargx' de sia propra meditado! +Sxlositaj en la brusto, maturigxas +Nur malfacile kaj tre malrapide +La pensoj kaj decidoj, sed alesto +De kara homo ilin tre facile +Disvolvas. + +PILADO. + + Nun adiaux! Mi rapidos +Nun trankviligi la amikojn, kiuj +Atendas sopirante. Poste baldaux +Cxi tien mi revenos kaj, kasxita +En arbetajx' de roko, mi atendos +De vi signalon.--Tamen diru, kial +Vi nun meditas? Vian frunton kovris +Subite ia ombro de malgxojo. + +IFIGENIO. + +Pardonu! Kiel la senpezaj nuboj +Antauxe de la suno, tiel flugas +Malgranda zorgo antaux mia koro. + +PILADO. + +Ne timu! Nur por trompi la dangxero +Sin ligis kun la timo. Ambaux estas +Kunuloj. + +IFIGENIO. + + Tamen ne malnobla estas +La zorgo, kiu penas min averti, +Ke mi ne trompu mian regxon, kiu +Por mi farigxis kvazaux dua patro. + +PILADO. + +La homon, kiu bucxas vian fraton! + +IFIGENIO. + +La homon, kiu faris al mi bonon. + +PILADO. + +Se la neces' ordonas, gxi ne estas +Maldanko. + +IFIGENIO. + + Tamen restas gxi maldanko; +Nur la neces' gxin senkulpigas. + +PILADO. + + Prava +Vi estas antaux dioj, antaux homoj. + +IFIGENIO. + +Sed mia propra koro ne silentas. + +PILADO. + +Tro-severeco estas fiereco. + +IFIGENIO. + +Mi tion ne esploras, mi nur sentas. + +PILADO. + +Kun gxusta sent' vi devas vin adori. + +IFIGENIO. + +Felicxa estas kor' nur tute pura. + +PILADO. + +Vi tia vin konservis en la templo; +La vivo nin instruas esti malpli +Severa kontraux ni kaj la aliaj; +Vi ankaux tion lernos. Tiel strange +La homa gento estas konstruita, +Tiele cxio estas reciproke +Interplektita kaj interligita, +Ke en si mem aux kun aliaj homoj +Neniu povas resti tute pura +Aux senkonfuza. Ni ne devas esti +Jugxantoj pri ni mem. La homo devas +Nur marsxi kaj observi sian vojon; +Cxar tre malofte homo gxuste taksas +Faritajn siajn farojn, sed li preskaux +Neniam scias taksi la faratajn. + +IFIGENIO. + +Vi preskaux min konvinkis. + +PILADO. + + Sed por kio +Konvinki, se elekto ne ekzistas? +Por savi fraton, vin kaj la amikon, +Nur unu voj' ekzistas; tial restas +Nur la demand', cxu ni la vojon iras? + +IFIGENIO. + +Ho, lasu min heziti! cxar vi mem +Ne farus kun anima trankvileco +Tielan maljustajxon kontraux homo, +De kiu vi ricevis nur bonfarojn. + +PILADO. + +Se ni pereos, tiam vin atendas +Riprocxo pli severa, kondukanta +Al malesper'. Vi certe ne kutimis +Suferi perdojn, se nun, por eviti +Grandegan malfelicxon, vi ne volas +Oferi ecx vorteton de malvero. + +IFIGENIO. + +Ho, se mi en mi portus viran koron, +Por kiu, se gxi ion jam decidis, +Aliaj cxiuj vocxoj restas mutaj! + +PILADO. + +Vi vane sxanceligxas. Nun ordonas +La fera mano de la neceseco, +Kaj gxia serioza signo estas +Plej alta legxo, kiun ecx la dioj +Obei devas. La nekonsilebla +Fratino de l' eterna sorto regas +Silente. Se sur vin gxi ion metis, +Vi tion portu! kaj se gxi ordonis, +Plenumu sendispute. La ceteran +Vi cxion scias. Baldaux mi revenos, +Por preni el la sankta via mano +De nia sav' la belan sigelilon. + + + + +SCENO KVINA. + +IFIGENIO (sola). + + +Mi sekvu lin; cxar mi la miajn vidas +Urgxante en dangxero. Tamen ve! +La propra mia sorto min timigas. +Cxu mi ne savu la esperon, kiun +Mi en soleco tiel bele nutris? +Cxu la malbeno dauxru do eterne? +Cxu tiu gent' neniam sin relevu +Kun nova beno? Cxio ja forpasas! +Felicxo la plej bona kaj de l' vivo +Plej belaj fortoj fine malaperas! +Pro kio do malben' ne malaperus? +Cxu tie cxi kasxita, desxirita +De la kuranta sort' de mia domo, +Mi vane do esperis, ke mi iam +Per pura mano kaj per pura koro +La makulitan domon senpekigos? +Apenaux mia frat' en miaj brakoj +De sufereg' mirakle resanigxas, +Apenaux longe sopirita sxipo +Alproksimigxas, por min forkonduki +Al la haveno de la hejma lando,-- +La surda neceseco sur min metas +Per fera mano jam duoblan krimon: +Forrabi sanktan, al mi konfiditan +Kaj adoratan bildon kaj samtempe +Fripone trompi viron, kiu zorgis +Pri mia vivo kaj pri mia sorto. +Ho, mi jam timas, ke en mia koro +Ekgxermi iam povas abomeno, +Ke la malam' profunda de l' titanoj +Rilate al la dioj de Olimpo +Jam ankaux mian delikatan bruston +Ekkaptus per ungegoj de vulturo! +Ho, bonaj dioj, savu min kaj savu +En la animo mia vian bildon! +En la oreloj la malnova kanto, +Jam forgesita, nun al mi resonas, +La kanto, kiun kantis kun teruro +La Parkoj, kiam de la ora segxo +Tantalo falis. Ili mem suferis +Kun la amiko. En ilia brusto +Ventego bruis, kaj terura estis +Ilia kanto. En la infaneco +Mi auxdis gxin de mia vartistino; +Mi bone gxin memoras. + + Ho, gento de homoj, +Vi timu la diojn, +Cxar ili regadon +Eterne posedas +Kaj povas gxin uzi +Laux sia bontrovo. + + Plej timu la homo, +Se dioj lin levis! +Sur rifoj kaj nuboj +Jen staras la segxoj +Cxe tabloj el oro. + + Aperas malpaco, +Kaj falas la gastoj +Kun hont' kaj ofendoj +En noktajn profundojn +Kaj tie ligitaj +Atendas nur vane +Justecon kaj jugxon. + + Sed restas la mastroj +En festoj eternaj +Cxe l' tabloj el oro. +Kaj el la abismoj +La spir' de l' titanoj +Ofere falintaj +Per fumaj nubetoj +Al ili levigxas. + + Kaj ili deturnas +Benantan okulon +De tuta la gento, +Kaj ecx en la nepo +La iam amitaj +La trajtoj de l' avo +Jam ilin incitas. + + Tiel kantis la Parkoj; +Kaj la ekzilito +En noktaj kavernoj +Auxskultas la kanton +Kaj, pri la infanoj +Kaj nepoj pensante, +Balancas la kapon. + + + + +AKTO KVINA. + + + + +SCENO UNUA. + +TOAS. ARKAS. + + +ARKAS. + +Mi devas kun konfuz' al vi konfesi, +Ke mi ne scias, kien la suspekton +Mi devas nun direkti. Cxu gxi estas +Ruzajxo de l' kaptitoj, kiuj penas +Sekrete kuri for? Cxu la pastrino +Al ili donas helpon? Pli kaj pli +La famo kreskas, ke la sxipo, kiu +Al ni alportis ambaux la fremdulojn, +Ankoraux ie staras en la golfo; +Kaj tiu frenezeco de la viro, +Kaj tiu resanktigo, la preteksto +De la prokrasto, vekas cxiam pli +Suspekton kaj postulas singardecon. + +TOAS. + +Rapide al ni venu la pastrino! +Kaj poste iru, akre kaj rapide +Esploru, sercxu sur la tuta bordo, +De l' promontoro gxis la arbareto +De la diin'. Sed sanktan la profundon +Respektu; nur embuskon sagxe faru, +Ataku la fremdulojn kaj, trovinte, +Laux la kutimo via ilin kaptu. + + + + +SCENO DUA. + +TOAS (sola). + + +Terure nun alternas la kolero +En mia kor': jen kontraux sxi, en kiu +Mi vidis tiel puran sanktulinon, +Jen kontraux mi, cxar per malsevereco +Kaj per boneco mi sxin mem edukis +Por la perfido. Homo tre facile +Alkutimigxas al la sklava stato +Kaj baldaux lernas plenan obeadon, +Se oni lian tutan liberecon +Forprenas. Jes, se en la krudan manon +De la prapatroj miaj sxi enfalus, +Sxi estus gxoja, se sxi mem savigxus, +Sxi danke alte sxatus sian sorton +Kaj antaux la altaro fremdan sangon +Volonte versxus, kaj la necesajxon +Sxi nomus sankta devo. Dume nun +En sxia brust' boneco mia naskas +Deziron arogantan. Vane mi +Esperis, ke mi sxin al mi alligos; +Sxi mem por si preparas sian sorton. +Per flatoj sxi akiris mian koron; +Se al la flatoj nun mi kontrauxstaros, +Sxi per ruzajxo kaj per trompo sercxos +Al si la vojon, kaj boneco mia +Al sxi aperas kiel posedajxo, +De longe jam al sxi apartenanta. + + + + +SCENO TRIA. + +IFIGENIO. TOAS. + + +IFIGENIO. + +Vi vokas! Kio vin al ni venigas? + +TOAS. + +Oferon vi prokrastis; diru, kial? + +IFIGENIO. + +Al Arkas cxion klare mi rakontis. + +TOAS. + +De vi mi volus tion auxdi. + +IFIGENIO. + + Tempon +Al vi Diano donas, por pripensi. + +TOAS. + +Mi pensas, ke cxi tiu tempo estas +Tre tauxga por vi mem. + +IFIGENIO. + + Se via koro +En la decid' kruela rigidigxis, +Por kio do vi venis? Regxo, kiu +Postulas kruelajxon, povas trovi +Suficxe da servantoj, kiuj gxoje +Por rekompenco prenos sur sin mem +Duonon de l' malbeno, kaj la regxo +Almenaux sxajne restus senmakula. +En peza nubo faras Jupitero +Decidojn, kaj sendatoj liaj portas +Pereon al la kapoj malfelicxaj; +Sed li trankvile marsxas en la altoj, +Neatingebla dio en ventego. + +TOAS. + +La sankta lipo kantas nun sovagxe. + +IFIGENIO. + +Ne la pastrino nun al vi parolas, +Sed la filino de Agamemnono. +De nekonata virgulin' la vorto +Sanktecon por vi havis; nun subite +Al la princino volas vi ordoni? +Ho, ne! De la plej fruaj miaj jaroj +Mi lernis obeadon, en komenco +Al la gepatroj, poste al diino, +Kaj plej libera mi min cxiam sentis +En obeado; tamen submetigxi +Al kruda vorto kaj ordon' kruela +De viro--tion mi neniam lernis. + +TOAS. + +Ne mi--malnova legx' al vi ordonas. + +IFIGENIO. + +Avide ni alligas nin al legxo, +Se la pasion nian gxi favoras. +Al mi alia, pli malnova legxo +Parolas kaj ordonas kontrauxstari: +La legxo, kiu diras, ke fremdulo +Por cxiu homo devas esti sankta. + +TOAS. + +Videble la kaptitoj por vi estas +Tre karaj; cxar de granda ekscitigxo +Vi la plej cxefan vorton de l' sagxeco +Forgesas, kiu diras: ne incitu +La potenculon! + +IFIGENIO. + + Sed cxu mi parolas, +Cxu mi silentas, vi ja scias, kio +En mia koro estas nun kaj cxiam. +Cxu rememoro pri egala sorto +Ne naskas la kompaton en la koro? +Kaj tiom pli en mia kor'! En ili +Min mem mi vidas. Antaux la altaro +Mi mem ja tremis, kaj la frua morto +Solene min cxirkauxis genuantan; +Jam la trancxil' ekbrilis, por trabori +La bruston, plenan de bolanta vivo, +Teruro trapenetris mian koron, +Mi fermis la okulojn, kaj--mirakle +Mi trovis savon. Se al ni la dioj +Favore sendis savon kontraux morto, +Cxu gxi ne estas nia sankta devo +Repagi tion al malfelicxuloj? +Vi tion scias, vi min konas, tamen +Vi volas nun perforte min devigi! + +TOAS. + +Obeu la oficon, ne la regxon! + +IFIGENIO. + +Ha, cxesu! ne beligu la perforton, +Gxojantan de virina malforteco! +Libera mi naskigxis, kiel viro. +Se nun la filo de Agamemnono +Trovigxus antaux vi kaj vi altrudus +Al li postulon, kiun vi ne devas: +Li ankaux havas glavon, havas brakon, +Por siajn rajtojn antaux vi defendi. +Sed mi nenion havas krom la vortoj, +Kaj nobla viro devas dece sxati +La vorton de virino. + +TOAS. + + Mi gxin sxatas +Pli, ol mi sxatus glavon de la frato. + +IFIGENIO. + +Sxangxigxas la sukces' en la batalo; +Ne taksu malamikon tro malforta. +Ecx malfortulon la natur' ne lasis +Sen helpo kontraux pugno de fortulo. +Gxi al li donis ruzon, artifikojn; +Li cedas, li prokrastas, cxirkauxiras. +Jes, la fortul' meritas la ruzajxojn. + +TOAS. + +Ruzajxon neniigas singardeco. + +IFIGENIO. + +Animo pura ruzon ne bezonas. + +TOAS. + +Vin mem vi nesingarde ja kondamnas! + +IFIGENIO. + +Ho, se vi vidus, kiel la animo +En mi batalas forte, por rebati +Malbonan tenton tuj en la komenco! +Do sendefenda antaux vi mi staras? +La belan peton, tiun cxarman brancxon, +En mano de virino pli potencan +Ol glavo kaj ol lanco, vi forpusxas? +Per kio do mi povas min defendi? +Cxu mi miraklon petu de l' diino? +Cxu en mi mem jam forto ne ekzistas? + +TOAS. + +Mi vidas, ke la sorto de l' fremduloj +Vin tre maltrankviligas. Kiuj estas +La viroj, kiuj tiom vin zorgigas? + +IFIGENIO. + +La viroj--ili estas--mi supozas, +Ke ili estas grekoj. + +TOAS. + + Samlandanoj? +Kaj certe ja en vi ili revekis +La belan bildon de reveno hejmen? + +IFIGENIO (post mallonga silento). + +Cxu por kuragxa, ne auxdita faro +La rajton havas sole nur la viro? +Cxu neeblajxon sole li alpremas +Al sia forta kaj heroa brusto? +Sed kion oni nomas granda? Kio +Kun ekscitado levas la animon +De cxiam ripetanta rakontanto, +Se ne la faro, kiu preskaux tute +Sukceson ne promesas, kiun tamen +Kuragxa homo brave entreprenas? +Cxu tiu, kiu sola en la nokto +Penetras en tendaron malamikan +Kaj kiel flamo ne antauxvidita +Atakas furioze la dormantojn +Kaj vekigxantojn, fine, atakita +De l' levigxintoj, tamen forrapidas +Kun multo da akiro,--cxu li sola +Meritas gloron? Cxu nur tiu, kiu +La vojon sendangxeran malsxatante, +Kuragxe pasas montojn kaj arbarojn, +Por landon liberigi de rabistoj? +Por ni nenio restas? Cxu virino +Naturan sian rajton devas perdi? +Sovagxa esti kontraux sovagxuloj, +La rajton de la glav' de vi forrabi +Laux maniero de amazoninoj +Kaj la premadon vengxi nur per sango? +En mia brusto ondas malkviete +Kuragxa entrepreno: mi konscias, +Ke mi riprocxon grandan ne evitos, +Nek malfelicxon, se gxi ne sukcesos; +Sed mi al vi transdonas mian sorton, +Ho, dioj! Se vi amas la justecon, +Kiel pri vi glorante oni diras, +Ho, tiam montru gxin per via helpo +Kaj nun per mi la veron vi honoru! +Jes, sciu, regxo, estas preparata +Sekreta trompo. Vane vi demandos +Pri la kaptitoj; ili estas for +Kaj jam atingas la amikojn, kiuj +Cxe l' bordo ilin kun la sxip' atendas. +La pli maljuna, kiun la malsano +Cxi tie kaptis kaj nun jam forlasis,-- +Li estas--jes--Oresto, mia frato; +La dua estas lia konfidato, +Amiko lia de l' plej junaj jaroj, +Pilado. Ilin sendis Apolono +El Delfoj al cxi tiu nia bordo, +Kun la ordon' la bildon de Diano +Forrabi kaj venigi la fratinon +Al li, kaj rekompence por cxi tio +Al la persekutato de l' furioj, +Al la kulpulo pri patrina sango +La liberigxon li promesis doni. +Nin ambaux, kiuj tute solaj restas +El la Tantala domo, mi nun metis +En viajn manojn: pereigu nin, +Se via konscienco gxin permesas! + +TOAS. + +Vi pensas, ke la skito la barbara +Auxskultos tiun vocxon de la vero +Kaj de l' homeco, kiun ne auxskultis +La grek' Atreo? + +IFIGENIO. + + Gxin auxskultas cxiu, +Sub kiu ajn cxielo li naskigxis, +Se nur la fonto de la vivo pure +Tra lia brusto fluas.--Kion, regxo, +Vi nun por ni silente en la koro +Preparas? Se gxi estas pereigo, +Ho, tiam min mortigu la unuan! +Cxar nune, kiam plu nenia savo +Por ni jam restas, nun mi plene sentas +La tutan terurecon de l' dangxero, +En kiun mi per miaj propraj manoj +Nun jxetis miajn karajn. Ve, ho ve! +Mi vidos ilin antaux mi ligitajn! +Kun kia koro diros mi adiaux +Al mia frato, kiun mi mortigas? +Neniam en okulojn la amatajn +Mi povos plu rigardi! + +TOAS. + + Do tiele +Per arta elpensado la trompistoj +Elteksis reton cxirkaux via kapo +Al vi, la longatempe izolita! +El tio, kion via kor' deziris, +Facile ili faris por vi kredon! + +IFIGENIO. + +Ne, regxo, ne! Min trompi oni povus, +Sed tiuj estas veraj kaj fidelaj. +Se la esplor' alie al vi montros, +Vi tiam povas ilin pereigi, +Vi tiam min forpusxu kaj pro puno +Por mia malsagxeco min forpelu +Al la malgaja kaj senhoma bordo +De rifa kaj sovagxa insuleto! +Sed se montrigxos, ke la viro estas +La kara kaj amata mia frato, +Ho, tiam lasu nin libere iri, +Kaj kiel antaux nun por la fratino, +Vi nun por la gefratoj estu bona! +La patro mia mortis de l' edzino, +Kaj sxi de l' filo. Lasta la espero +De la Atrea gent' sur li tenigxas. +Permesu do, ke mi kun pura koro +Kaj pura mano iru al la hejmo, +Por tie nian domon senpekigi! +Plenumu vian vorton! Vi promesis, +Ke se mi iam havos la eblecon +Reiri al la miaj, vi min lasos: +Nun la ebleco venis. Regxa vorto +Ne estas kiel vorto de simpluloj: +Li ne promesas nur por embarase +Momente liberigxi de l' petanto, +Li ankaux ne promesas, se li kredas, +Ke la plenum' neniam povas veni. +Nur tiam li eksentas la altecon +De la valoro sia, se li povas +Felicxon doni al la atendanto. + +TOAS. + +Simile kiel fajro kontraux akvo +Batale sin defendas kaj mugxante +Ekstermi penas sian malamikon, +Tiele nun batalas la kolero +En mia brusto kontraux viaj vortoj. + +IFIGENIO. + +Ho, lasu do, ke via favorkoro, +Simila al la sankta oferflamo, +Por mi ekbrilu, dolcxe cxirkauxata +De danko kaj de beno kaj de gxojo! + +TOAS. + +Ho, dioj, kiel ofte tiu vocxo +Min kvietigis! + +IFIGENIO. + + Donu vian manon, +Gxi estu por mi signo de la paco! + +TOAS. + +Tro multe vi postulas tro rapide. + +IFIGENIO. + +Bonfaroj ne bezonas pripensadon. + +TOAS. + +Tre multe! cxar tre ofte post la bono +Ja sekvas la malbono. + +IFIGENIO. + + Nur la dubo +Malbonon povas fari el la bono. +Ne dubu, sed plenumu mian peton +Libere, kiel diktas via sento! + + + + +SCENO KVARA. + +ORESTO (armita). LA SAMAJ. + + +ORESTO (turnita al la scenejo). + +Duoble strecxu cxiujn viajn fortojn, +Rebatu ilin, restas nur momento! +Ne cedu, kovru vojon al la sxipo +Por mi kaj la fratino! Venu tuj! + (Al Ifigenio, ne vidante la regxon.) +Ni estas perfiditaj. Tre malmulte +Da tempo ni disponas por la kuro. +Rapidu! + (Li ekvidas la regxon.) + +TOAS (kaptante la glavon). + + Tie, kie mi alestas, +Neniu povas teni nepunate +La glavon nudigitan! + +IFIGENIO. + + Ne profanu +Per furiozo kaj per mortigado +La templon de l' diin'. Al la amaso +Ordonu stari pace kaj auxskultu +Pastrinon kaj fratinon! + +ORESTO. + + Diru, kiu +Li estas, tiu, kiu nin minacas? + +IFIGENIO. + +Respektu en li regxon, kiu estis +Por mi la dua patro! Ne koleru +Min, frato! La infana mia koro +Konfide metis nian tutan sorton +En lian manon. Vian entreprenon +Konfesis mi al li kaj mi tiele +Animon mian savis de perfido. + +ORESTO. + +Cxu pace li permesas forveturon? + +IFIGENIO. + +Min silentigas via nuda glavo. + +ORESTO (enigante la glavon en la ingon). + +Parolu! mi obeas viajn vortojn. + + + + +SCENO KVINA. + +LA SAMAJ. PILADO kaj tuj post li ARKAS (ambaux kun nudigitaj glavoj). + + +PILADO. + +Ne perdu tempon! Jam la lastajn fortojn +La niaj nun kolektis; repasxante, +Cedante malrapide, ili estas +Premataj en direkto al la maro. +Sed kian paroladon inter princoj +Mi vidas! Tio estas ja sendube +La respektata kapo de la regxo! + +ARKAS. + +Kviete, kiel gxi al vi konvenas, +Vi, regxo, staras kontraux malamikoj. +La aroganta entrepreno estos +Punita baldaux. La anar' ilia +Falante cedas; jam la sxipo estas +En niaj manoj. Vi nur vorton diru, +Kaj tuta gxi en fajro staros. + +TOAS. + + Iru, +Al la popol' ordonu trankviligxi! +Neniu tusxu nun la malamikojn, +Dum ni parolas! + (Arkas foriras.) + +ORESTO. + + Mi akceptas. Iru, +Amiko mia kara, kaj kolektu +La reston de l' anaro! kaj silente +Atendu, gxis ni vidos, kian finon +Al niaj faroj la cxiel' preparis! + (Pilado foriras.) + + + + +SCENO SESA. + +IFIGENIO. TOAS. ORESTO. + +IFIGENIO. + +Mi tremas. Antaux ol komencas vi paroli, +Mi petas, liberigu min de zorgoj! +Mi timas malfelicxon, se vi, regxo, +La vocxon de l' justeco ne auxskultos, +Aux vi, ho mia frato, ne retenos +La rapideman flamon de l' juneco. + +TOAS. + +Mi, kiel pli maljuna, estas preta +Reteni la koleron. Diru, kiel +Vi pruvos, ke vi vere estas filo +De l' regx' Agamemnono kaj la frato +De sxi? + +ORESTO. + + Jen, vidu, estas tiu glavo, +Per kiu li batalis kun Trojanoj. +De lia mortiginto mi gxin prenis +Kaj mi la diojn petis, ili donu +Al mi la kuragxecon kaj la brakon +Kaj la felicxon de la granda regxo, +Sed nur pli belan morton. Nun elektu +El viaj militistoj la plej noblan +Kaj lin batale kontraux mi starigu! +Nenie sur la tero al fremdulo +Tiela peto estas rifuzata. + +TOAS. + +Cxe ni antikva moro al fremdulo +Neniam donis tiun rajton. + +ORESTO. + + Sekve +De vi kaj mi la moro komencigxu! +Per imitado tuta la popolo +La noblan agon de l' reganto baldaux +Sanktigos kiel legxon. Mi batalu +Ne sole por ni mem,--sed mi, fremdulo, +Batalu por la rajtoj de fremduloj! +Se mi pereos, tiam decidigxos +Kun mia sorto ankaux sort' ilia; +Sed se mi havos la felicxon venki, +Neniam pasxu sur cxi tiun bordon +Fremdulo, kiun ne renkontos tuj +Rigardo de la plej helpema amo, +Kaj cxiu forsxipigxu konsolita! + +TOAS. + +Vi al mi sxajnas inda, ho, junulo, +La patrojn, kiujn vi la viaj nomas. +Tre multe da kuragxaj, noblaj viroj +Min akompanas; sed en mia agxo +Mi mem ankoraux kontraux malamiko +Volonte staras, kaj mi estas preta +Kun vi la sorton provi de l' batalo. + +IFIGENIO. + +Ho ne, ho ne! Tielan sangan pruvon +La dioj ne permesos! Prenu for +De l' glavo vian manon! Pensu, regxo, +Pri mi kaj mia sorto! La batalo +Rapide decidita eternigas +La viron; se ecx falas li, la kanto +Lin gloras. Tamen la senfinaj larmoj +De la restintoj, do virin' amata, +Ne estas kalkulataj; la poeto +Silentas pri la miloj de la tagoj +Kaj de la noktoj, kiam orfigita +Animo vane vokas la perditon, +Silente konsumigxas, sopirante. +Min mem avertis tuj en la komenco +La zorgo, ke min trompo de rabisto +Ne sxtelu for el mia rifugxejo +Kaj ne fordonu min al la sklaveco. +Kaj diligente faris mi demandojn, +Pri cxio plej detale informigxis +Postulis signojn, kaj nun mia koro +Jam estas tute certa. Vidu tie +Sur lia dekstra mano la makulon +Tristelan, kiu tuj post la naskigxo +Cxe li aperis kaj pri kiu diris +La pastro, ke gxi estas antauxsigno +De peza faro, kiun por la mano +Rezervis la destino. Kaj duoble +Konvinka por mi estas la cikatro +Cxi tie, gxuste super lia brovo. +Ankoraux kiam estis li infano, +Elektro iam per nesingardeco +Faligis lin; li trafis tripiedon +Kaj vundis brovon.--Jes, gxi estas li! +Kaj cxu la simileco al la patro, +Cxu la interna gxoj' de mia koro +Ne estas certigantaj atestantoj? + +TOAS. + +Kaj se ecx viaj vortoj cxiun dubon +En mi forigus, kaj ecx se mi bridus +En mia brusto tutan la koleron, +Ni tamen devus inter ni decidi +Per bataliloj: pacon mi ne vidas. +Cxar ili venis,--vi gxin mem konfesas, +Por rabi for la bildon de l' diino; +Cxu mi trankvile tion cxi toleru? +La greko ofte jxetas avidege +Okulon al trezoroj malproksimaj +De la barbaroj, al la ora felo, +Aux al cxevaloj, al filinoj belaj; +Ne cxiam tamen ruzo kaj perforto +Kun malhoneste akirita havo +Felicxe ilin hejmen revenigis. + +ORESTO. + +La bild', ho regxo, nin ne malpacigu! +Nun jam klarigxis la eraro, kiun +La dio metis cxirkaux nian kapon, +Simile al vualo, kiam li +Deziris, ke cxi tien ni vojagxu. +Mi petis, ke li donu al mi helpon, +Por liberigxi de l' furioj; tiam +La dio diris: "Kiam la fratinon, +Restantan kontrauxvole en la templo +De l' malproksima bordo de Tauxrido, +Vi revenigos en la grekan landon, +Vi tiam liberigxos de l' malbeno." +Ni pensis, ke la vortoj de la dio +Koncernas la fratinon de li mem, +Li tamen pensis vin! La fortaj cxenoj +Nun falis; vi, senkulpa virgulino, +Denove apartenas al la viaj. +Vi min ektusxis, kaj mi resanigxis; +En viaj brakoj min la lastan fojon +Atakis la malsano plej kruele +Kaj plej terure skuis mian cerbon; +Sed tuj, kiel serpento en kavernon, +Gxi fulme malaperis. Kaj per vi +Mi gxuas nun denove plej libere +La lumon de la tago. La decido +De la diino nun al mi montrigxas +En plena brilo. Kiel sanktan bildon, +Al kiu per mistera dia vorto +La sorto de la urbo alligigxis, +Sxi vin forprenis, la protektantinon +De nia domo, kaj sxi vin konservis +En sia sankta kaj silenta loko, +Ke vi farigxu beno por la frato +Kaj por la viaj. Kiam cxia savo +Jam sxajnis senespere forperdita, +Vi cxion nun al ni redonas. Regxo! +Direktu vian koron al la paco! +Vi ne malhelpu, ke sxi resanktigu +La patran domon, ke sxi min redonu +Al la palaco pente purigita +Kaj kronu min per la antikva krono! +Redonu por la beno, kiun sxi +Al vi alportis; rajton pli proksiman +Al sxia frato nun permesu gxui! +La forton kaj la ruzon, de la viroj +Plej grandan gloron, kovras nun per honto +La vero de cxi tiu alta koro, +Kaj pura kaj infana konfideco +Al nobla vir' ricevas rekompencon. + +IFIGENIO. + +Memoru vian vorton! La parolo +El la sincera kaj fidela busxo +Vin tusxu! Nin rigardu! La okazo +Por tia nobla far' ne ofte venas. +Vi ne rifuzos; cedu! + +TOAS. + + Bone, iru! + +IFIGENIO. + +Ne tiel, mia regx'! Sen via beno +Kaj kontraux via volo mi ne iros. +Nin ne forpelu! Cxarma kora rajto +De reciproka gastameco ligu +Nin ambaux: kaj tiele ne por cxiam +Ni estos disigitaj. Tiel same +Profunde, kiel mian propran patron, +Mi amas vin per mia tuta koro, +Kaj tiu sento restos por eterne. +Se iam ecx la plej malgrava homo +El via gento al orelo mia +Alportos sonon de la lingvo, kiun +El via busxo auxdi mi kutimis, +Kaj sur la plej malricxa mi rimarkos +La karan formon de la vesto via: +Mi tiam lin akceptos kiel dion, +Mi mem al li pretigos la kusxejon, +Sidigos lin sur segxo cxe la fajro, +Demandos nur pri vi kaj via sorto. +La dioj al vi donu rekompencon +Por viaj faroj, via bonkoreco! +Adiaux! Turnu vin al ni kaj donu +Al mi elkoran vorton de disigxo! +Ho, tiam pli kviete al la veloj +La vento blovos, kaj pli trankvilige +El la okuloj de la foriranto +Silentaj larmoj fluos. Ho, adiaux! +Por signo de antauxa amikeco +La dekstran manon vi al mi etendu! + +TOAS. + +Adiaux! + + +Fino. + + + + +Verkaro de D-ro L. L. ZAMENHOF + +Cxiu Esperantisto devas nepre posedi la verkojn de nia Majstro! + + +INSTRUA FAKO + + Fundamento de Esperanto: + Eldono Franca, Angla, Germana, Rusa, Pola (bindita) Fr. 3 > + (La sama, brosxurita) -- 2 > + Oni vendas aparte {Ekzercaro (kvinlingva), brosxurita -- > 75 + {Universala Vortaro (kvinlingva), brosxurita -- 1 > + Eldono Hispana -- 1 > + -- Itala, tradukita de S-ino Rosa Junck -- 1 > + -- Greka, -- S-o Konstantino Kuluri -- 1 > + -- Slovaka, -- D-o A. Sxkarvan kaj S-o Evstifeieff Kr. 1 > + -- Hungara, tradukata de S-ro Bno Ladislao d'Orczy > > + -- Rumana, tradukata de la >Societatea Esperantista + Rumana > > > + Worterbuch Deutsch-Esperanto. Dua eldono, revidita, korektita, + pliigita! Gxi estas la vera komplemento de Universala Vortaro. + Unu volumo, in-16, 178-pagxa (brosxurita) { M. 2 > + {Fr. 2,50 + Taschenworterbuch Deutsch-Esperanto und Esperanto-Deutsch. + Tre utila posxa vortaro. + Unu volumo in-16, 137-pagxa (brosxurita) {M. 1 > + {Fr. 1,50 + + + +LITERATURA FAKO + + Fundamenta Krestomatio, plej grava verko, kiun cxiu devas legi por + akiri perfektan stilon. + Unu volumo, in-16, 460-pagxa (brosxurita) Fr. 3,50 + Hamleto, tragedio en kvin aktoj, trad. el SHAKESPEARE. + Unu volumo, in-16, 170-pagxa (brosxurita) Fr. 2 > + La Revizoro, komedio en kvin aktoj, trad. el N. V. GOGOL. + Unu volumo, in-8, 100-pagxa (brosxurita) Fr. 1,50 + La Predikanto, trad. el "La Biblio". + Unu volumo in-8. 28-pagxa (brosxurita) Fr. 0,75 + La Psalmaro, libre trad. el "La Biblio". + Unu volumo in-8 (en preparo) -- > > + La Rabistoj, dramo en kvin aktoj, trad. el SCHILLER. + Unu volumo in-8, 144-pagxa (brosxurita). Fr. 2 > + La virineto de maro, fabelo, trad. el ANDERSEN, kun ilustrajxoj + de Hilda May BRODIE, (Eltirita el la Fundamenta Krestomatio.) + Unu volumo in-8, 42-pagxa (brosxurita) Fr. 1,50 + + + + +LA REVUO + +Internacia monata literatura gazeto + +EN ESPERANTO + +La sola, kiu estas honorata per la konstanta kunlaborado + +DE + +D-ro L. L. ZAMENHOF + +Auxtoro de la lingvo Esperanto + + +Plej bonstila, zorge revidita, bele presita, akurate eldonata, +La Revuo publikigas novelojn, teatrajxojn, romanojn, poeziojn, +seriozajn studojn pri popolmoroj, historio, geografio, k. c. +Cxiu numero enhavas bibliografian parton, tutmondan kronikon +kaj tre interesan felietonon. + +Cxiu numero havas 48 pagxojn da plej bona teksto! + +Specimenoj estas senpage senditaj. Konkursoj estas organizitaj. + + +ONI ABONAS: + + Francujo.--Librejo HACHETTE KAJ Ko, 79, boulevard Saint-Germain + PARIS, unu numero 50 cent., jara abono Fr. 6 + Danujo.--ANDR.-FRED. HOST & SON, Bredgade, 35, KJOBENHAVN, + unu numero 50 ore, jara abono Kr. 4,50 + Germanujo kaj Auxstrujo-Hungarujo.--ESPERANTO-VERLAG MOLLER & + BOREL, Prinzenstr. 95, BERLIN, unu numero 45 pfen., + jara abono M. 5 + Granda Britujo kaj Kolonioj.--THE BRITISH ESPERANTO ASOCIO, + Museum station Building, 133-6, High Holborn, LONDON W. C., + unu numero 6 penc., jara abono S. 6 + Hispanujo.--J. ESPASA, 579, calle de las Cortes, BARCELONA, + jara abono P. 8 + Italujo.--R. GIUSTI, 53, Via Vittorio Emanuele, LIVORNO, unu + numero 50 cent., jara abono L. 7 + Rumanujo.--Libraria noua CAROL P. SEGAL, Calea Victoriei, 77, + BUCURESTI, unu numero 60 banoj, jara abono Leoj. 7 + Polujo.--M. ARCT, 53, Nowy Swiat, WARSZAWA, unu numero 25 + kopekoj, jara abono R. 2,80 + Unuigitaj Sxtatoj.--FLEMING H. REVELL COMPANY, 158, Fifth + Avenue, NEW-YORK, unu numero 10 cend, jara abono D. 1,40 + Svedujo kaj Finnlando.--P. AHLBERG, 27, Surbrunnsgatan, + STOCKHOLM, unu numero 50 ore, jara abono Kr. 4,50 + Por la landoj, kie ne estas abonejo, sin turni al la firmo + HACHETTE & Ko en PARIS; jara abono (por tiuj landoj) Fr. 7 + + +Oni akceptas pagon de l' abono nur per posxtmandato aux cxeko. + + + + +Kolekto de "La Revuo" + + +INSTRUA FAKO + + Grammaire complete d'Esperanto, de Camille AYMONIER, profesoro + cxe la liceo "Charlemagne". + La sola vere plena gramatiko, laux plej scienca kaj logika + plano. Gxi estas kaj estos la _modelo_ de l' gramatikoj. + Speciale tauxgas por _superaj kursoj_. Ecx nefrancoj havos + grandan utilon de gxia lernado. + Unu volumo in-16, 166-pagxa (brosxurita) Fr. 1,50 + Esperanta Sintakso, laux verkoj de D-o ZAMENHOF kaj aliaj auxtoroj. + En Esperanto verkita de Paul FRUICTIER. + Unu volumo in-16, 75-pagxa (brosxurita) Fr. 1,50 + Konkordanco de la vortoj de Ekzercaro. Ellaborita de Alfred + E. WACKRILL. + Unu volumo in-16, 95-pagxa (brosxurita) Fr. 1 > + Frazaro, en Esperanto, de H. de COPPET. + Unu volumo in-16 (en preparo) -- > > + +LITERATURA FAKO + + Angla lingvo sen profesoro, unuakta komedio de TRISTAN BERNARD, + tradukita de Gaston MOCH. + Unu volumo in-8, 44-pagxa (brosxurita) Fr. 1 > + Bukedo, artikoloj pri literaturaj kaj beletristikaj demandoj, + de Ch. LAMBERT. + Unu volumo in-8, 157-pagxa -- > > + Imenlago, novelo de Theodor STORM, tradukita el la germana + lingvo de Alfred BADER. + Unu volumo in-8, 33-pagxa (brosxurita) Fr. > 75 + La libro de l' Humorajxo, originale verkita de Paul de LENGYEL. + Unu volumo in-8, 194-pagxa Fr. 2,50 + La Faraono, romano de PRUS, tradukita el la pola lingvo de + D-o BEIN. + Unua volumo, in-8, 194-pagxa (brosxurita) Fr. 2 > + Dua volumo, in-8, 238-pagxa (brosxurita) -- 2 > + Tria volumo, in-8, 197-pagxa (brosxurita) -- 2 > + La Rompantoj, kvin monologoj kun ilustrajxoj. Originale verkitaj + de Frederiko PUJXULA-VALJES. + Unu volumo in-8, 40-pagxa (brosxurita) Fr. 1 > + Makbeto, dramo en 5 aktoj de SHAKESPEARE, tradukita de + Dr H. LAMBERT. + Unu volumo in-8, 125-pagxa -- > > + + + + +Teknika Kolekto + + + Anatomia vortaro (en latina, franca, angla kaj esperanta lingvoj) + verkita de la MEDICINA ESPERANTISTA GRUPO. + Unu volumo in-8 Fr. 1,50 + Komercaj leteroj, en Esperanto, kun vortareto kvarlingva, de + P. BERTHELOT kaj CH. LAMBERT. + Unu volumo in-16 Fr. > 50 + La Komerca Sekretario, de Ros. SUDRIA. + Unu volumo in-16 Fr. > 50 + Matematika terminaro kaj krestomatio, de R. BRICARD. + Unu volumo in-16 Fr. > 75 + Monadologio, de Leibniz, tradukis E. BOIRAC. + Unu volumo in-16 Fr. > 60 + Muzika Terminaro, de F. de Menil. + Unu volumo in-16 (en preparo) -- > > + Praktikaj komercaj leteroj (en esperanta kaj franca lingvoj) + de J. C. O'CONNOR, PH. DR. M. A., kaj D. P. HUGON. + Unu volumo in-16 Fr. > 90 + Provo de Marista Terminaro, verkita sub la direkto de M. ROLLET + de L'ISLE. + Unu volumo in-8 (bindita) Fr. 1,50 + Vocabulaire des mots speciaux a la philatelie avec modeles de + lettres (en Francais et Esperanto), par R. LEMAIRE. + Unu volumo in-8 Fr. > 40 + Vocabulaire technique et technologique Francais-Esperanto, + par Charles VERAX. + Unu volumo in-8 (bindita) Fr. 2,50 + + + + +1907 Tutmonda Jarlibro Esperantista + +ENHAVANTA LA + +Adresaron de D-ro ZAMENHOF + + +Tiu cxi jarlibro aperis dum la Kongreso. Gxi entenas: pli ol 20.000 +adresojn de Esperantistoj de l' tuta mondo, plenan sciigon pri la +propagandaj societoj, la gazetoj en Esperanto, k. t. p. + + Unu volumo, in-16, brosxurita 3 Fr. 50 + + +La aldono 1908 aperos en Julio. + + + + + + +End of Project Gutenberg's Ifigenio En Tauxrido, by Johann Wolfgang von Goethe + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IFIGENIO EN TAUXRIDO *** + +***** This file should be named 22592.txt or 22592.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/2/5/9/22592/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. |
