diff options
| author | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:53:06 -0700 |
|---|---|---|
| committer | Roger Frank <rfrank@pglaf.org> | 2025-10-15 01:53:06 -0700 |
| commit | fc14f601db93636d19f8ac9fab6667c4bbd3919d (patch) | |
| tree | cce88156be0c7fb7462563d6ca5370cb26c16964 /22592-h | |
Diffstat (limited to '22592-h')
| -rw-r--r-- | 22592-h/22592-h.htm | 4970 | ||||
| -rw-r--r-- | 22592-h/images/ifig1.jpg | bin | 0 -> 21068 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22592-h/images/ifig2.jpg | bin | 0 -> 25646 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22592-h/images/ifig3.jpg | bin | 0 -> 21764 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22592-h/images/ifig4.jpg | bin | 0 -> 20355 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 22592-h/images/ifig5.png | bin | 0 -> 7033 bytes |
6 files changed, 4970 insertions, 0 deletions
diff --git a/22592-h/22592-h.htm b/22592-h/22592-h.htm new file mode 100644 index 0000000..d380dca --- /dev/null +++ b/22592-h/22592-h.htm @@ -0,0 +1,4970 @@ +<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN"> +<html> +<head> +<title>Ifigenio en Taŭrido</title> +<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8"> +<style type="text/css"> +body {margin-right: 10%; margin-left: 10%;} +div#titolpagxo {text-align: center; line-height: 2.0; margin-bottom: 4em;} +#eldonejo_fr {font-size: 90%; width:45%; float:left;} +#eldonejo_de {font-size: 90%; width:45%; float:right;} +.illustrajxo {position: relative; left: 50%; width: 420px; margin-left: -210px; text-align: center; + padding: 6px; border-style: solid; margin-bottom: 4em;} + +h2.akto {margin-top: 4em; margin-bottom: 2em; font-size: 1.5em; + font-weight: bolder; text-align: left; word-spacing: 1em; margin-left: 12%;} +h3.sceno {margin-top: 2em; margin-bottom: 1.5em; font-size: 1.2em; + font-weight: normal; text-align: left; word-spacing: 0.5em; margin-left: 10%;} +.pagxnumero {position: absolute; left: 92%; font-size: smaller; text-align: right;} +.scenanoj {margin-left: 10%; margin-right: 15%; margin-bottom: 2em;} +h4.parolanto {text-align: left; font-weight: normal; margin-bottom: 0.5em;} +.direkto {display: block; font-size: 90%; width: 16em; + margin-top: 0.5em; margin-left: 5%; margin-bottom: 0.5em;} +.dialogo {text-align: left; margin-left: 2em;} +.dialogo br {display: none;} +.strofo {margin-top: 1em;} +.plimalgranda {font-size: smaller;} +.fino {margin-left: 20%; font-weight: bold; font-size: 110%; margin-top: 2em;} +span.i0 {display: block; margin-left: 0em;} +span.i2 {display: block; margin-left: 2em;} +span.m2 {display: block; margin-left: 3em;} +span.m3 {display: block; margin-left: 6em;} +span.m4 {display: block; margin-left: 9em;} +span.m5 {display: block; margin-left: 12em;} + +div.reklamo {margin-top: 5em;} +div.reklamo p, div.reklamo h3 {text-align: center;} +div.reklamo h3 {font-size: 2em;} +table {margin-top: 2em;} +div.reklamo td p {text-align: left; padding-left: 1em; text-indent: -1em; margin-bottom: 0;} +.p-nomo {font-variant: small-caps;} +td.libropriskribo {text-align: left; padding-left: 2em;} +td.prezo {vertical-align: bottom; text-align: right;} + +.originalajxo {display: none;} /* Kaŝu originalaj preseraroj */ +.korektajxo {display: inline;} +</style> +</head> +<body> + + +<pre> + +Project Gutenberg's >Ifigenio en Taŭrido, by Johann Wolfgang von Goethe + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + + +Title: >Ifigenio en Taŭrido + +Author: Johann Wolfgang von Goethe + +Translator: L. L. Zamenhof + +Release Date: September 13, 2007 [EBook #22592] + +Language: Esperanto + +Character set encoding: UTF-8 + +*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IFIGENIO EN TAŬRIDO *** + + + + +Produced by Andrew Sly, David Starner, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + + + + + +</pre> + + +<div class="illustrajxo"> +<img src="images/ifig1.jpg" alt="L. L. Zamenhof" width="400" height="555"> +<p>D<sup>RO</sup> L. L. ZAMENHOF.</p> +</div> +<p class="plimalgranda">Fot. Pirou<br> +Boul. St. Germain, Paris.</p> + +<div class="illustrajxo"> +<img src="images/ifig2.jpg" alt="Emanuel Reicher" width="400" height="597"> +<p>EMANUEL REICHER +aranĝas la unuan prezentadon de „<b>Ifigenio</b>“ en Esperanto por la +4a Internacia Esperantista Kongreso en Dresden (19a de Aŭgusto 1908) +kaj ludas la rolon de TOAS.</p> +</div> + +<div class="illustrajxo"> +<img src="images/ifig3.jpg" alt="Hedwig Reicher" width="400" height="599"> +<p>HEDWIG REICHER ludas la rolon de IFIGENIO.</p> +</div> + +<div class="illustrajxo"> +<img src="images/ifig4.jpg" alt="Bruno Decarli" width="400" height="592"> +<p>BRUNO DECARLI ludas la rolon de ORESTO.</p> +</div> + +<div style="margin:4em auto;text-align: center;"> +<p>IFIGENIO EN TAŬRIDO</p> + +<p>Presejo de Möller & Borel G. m. b. H.<br> +Berlin S., Prinzenstrasse 95.</p> +</div> + + +<div id="titolpagxo"> +<img src="images/ifig5.png" +alt="ESPERANTO Verkaro de D-o ZAMENHOF" width="500" height="195"> + +<h2><b>GOETHE</b></h2> + +<h1>IFIGENIO <span class="plimalgranda">EN</span> TAŬRIDO</h1> + +<p>Dramo en kvin aktoj</p> + +<p class="plimalgranda">EL GERMANA LINGVO TRADUKIS</p> + +<p>D<sup>ro</sup> L. L. ZAMENHOF</p> + +<div id="eldonejo_fr"> +<p>FRANCUJO<br> + +HACHETTE ET C<sup>IE</sup><br> + +79, Boul. Saint-Germain<br> + +PARIS.</p> +</div> +<div id="eldonejo_de"> +<p>GERMANUJO<br> + +ESPERANTO VERLAG MÖLLER & BOREL<br> + +95, Prinzenstrasse<br> + +BERLIN.</p> +</div> + +<p style="clear:both;">1908.</p> + +<p class="plimalgranda">Tous droits réservés.</p> +</div> + + +<h4>PERSONOJ:</h4> +<ul> + <li>IFIGENIO.</li> + <li>TOAS, reĝo de la Taŭridanoj.</li> + <li>ORESTO.</li> + <li>PILADO.</li> + <li>ARKAS.</li> +</ul> + +<p>Loko de agado: arbareto antaŭ la templo de Diano.</p> + + + +<h2>IFIGENIO EN TAŬRIDO.</h2> + + +<h2 class="akto">AKTO UNUA.</h2> + + +<h3 class="sceno">SCENO UNUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">Al via ombro, pintoj moviĝemaj</span><br> +<span class="i0">De l’ densa kaj antikva arbareto,</span><br> +<span class="i0">Al la sanktej’ kvieta de l’ diino</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ nun kun trema sent’ mi iras,</span><br> +<span class="i0">Simile kiel la unuan fojon:</span><br> +<span class="i0">Ne povas mi al vi alkutimiĝi.</span><br> +<span class="i0">Jam multajn jarojn min ĉi tie kaŝas</span><br> +<span class="i0">Plej alta volo, kiun mi obeas;</span><br> +<span class="i0">Mi tamen ĉiam sentas min nur fremda.</span><br> +<span class="i0">Ĉar ve! transmare estas miaj karaj!</span><br> +<span class="i0">Mi longajn tagojn staras sur la bordo,</span><br> +<span class="i0">Serĉante per la kor’ la Grekan landon;</span><br> +<span class="i0">Al miaj ĝemoj nur per surdaj tonoj</span><br> +<span class="i0">Respondas la ondegoj de la maro.</span><br> +<span class="i0">Ho ve al tiu, kiu devas vivi</span><br> +<span class="i0">For de l’ gepatroj kaj de la gefratoj!</span><br> +<span class="i0">Malĝojo al li rabas la feliĉon;</span><br> +<span class="i0">Forvagas flanken ĉiam liaj pensoj</span><br> +<span class="i0">Al la gepatra domo, kie suno</span><br> +<span class="pagxnumero">6</span> +<span class="i0">Al li aperis la unuan fojon,</span><br> +<span class="i0">Kaj samdomanoj ĉiam pli kaj pli</span><br> +<span class="i0">En ludo alligiĝis reciproke.</span><br> +<span class="i0">La diojn mi ne juĝas; tamen vere</span><br> +<span class="i0">Plendinda estas stato de virino.</span><br> +<span class="i0">En domo kaj milit’ la viro regas,</span><br> +<span class="i0">En fremda land’ li ankaŭ al si helpas;</span><br> +<span class="i0">Li la posedon, li la venkon ĝuas,</span><br> +<span class="i0">Eĉ lia morto estas morto glora.</span><br> +<span class="i0">Sed la virinon ĉio ĉirkaŭbaras!</span><br> +<span class="i0">Eĉ krudan edzon obeadi estas</span><br> +<span class="i0">Por ŝi ne sole devo, sed konsolo;</span><br> +<span class="i0">Sed kiel mizerega ŝi fariĝas,</span><br> +<span class="i0">Se en fremdlandon pelis ŝin la sorto!</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie Toas, nobla viro, tenas</span><br> +<span class="i0">Min en katenoj sanktaj, tamen sklavaj.</span><br> +<span class="i0">Kun honto mi konfesas, ke mi servas</span><br> +<span class="i0">Al vi, diino, mia savintino,</span><br> +<span class="i0">Nur kontraŭvole! Tamen mian vivon</span><br> +<span class="i0">Al vi dediĉi devus mi libere!</span><br> +<span class="i0">Al vi, Diano, ĉiam mi esperis,</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ nun esperas mi senĉese.</span><br> +<span class="i0">Vi min, filinon de plej granda reĝo,</span><br> +<span class="i0">En vian sanktan aman brakon prenis,</span><br> +<span class="i0">Por savi de la morto. Ho, diino,</span><br> +<span class="i0">Se tiun grandan viron, kiun vi</span><br> +<span class="i0">Turmentis, postulante la filinon,</span><br> +<span class="i0">Kaj li al vi oferis la plej karan,—</span><br> +<span class="i0">Se la Agamemnonon disimilan</span><br> +<span class="i0">Vi de la Trojaj muroj disbatitaj</span><br> +<span class="i0">Venigis glore en patrujon lian,</span><br> +<span class="i0">Se vi al li konservis la edzinon,</span><br> +<span class="pagxnumero">7</span> +<span class="i0">Elektron kaj la filon, la trezorojn:</span><br> +<span class="i0">Vi ankaŭ min redonu al la miaj</span><br> +<span class="i0">Kaj min, savinte de la morto, savu</span><br> +<span class="i0">De l’ ĉi-tiea vivo, dua morto!</span><br> +</div> + + +<h3 class="sceno">SCENO DUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. ARKAS.</p> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Min sendas nia reĝo, li esprimas</span><br> +<span class="i0">Saluton al pastrino de Diano.</span><br> +<span class="i0">Hodiaŭ por mirindaj novaj venkoj</span><br> +<span class="i0">Taŭrido dankas sian patroninon.</span><br> +<span class="i0">Mi venas antaŭ reĝo kaj armeo</span><br> +<span class="i0">Kun la raport’, ke ili proksimiĝas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Akcepton decan ni al ili faros,</span><br> +<span class="i0">Kaj la diin’ atendas kun favoro</span><br> +<span class="i0">La oferdonon el la man’ de Toas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Se ankaŭ la rigardo de l’ pastrino,</span><br> +<span class="i0">De l’ respektata sankta virgulino,</span><br> +<span class="i0">Nun estus pli serena kaj pli luma,</span><br> +<span class="i0">Ĝi estus bona signo por ni ĉiuj!</span><br> +<span class="i0">Malĝoj’ kaŝita tamen ĉiam kovras</span><br> +<span class="i0">Mistere vian koron. Jam tre longe</span><br> +<span class="i0">El via brusto vane ni atendas</span><br> +<span class="i0">Vorteton de konfido. De l’ momento,</span><br> +<span class="i0">En kiu mi ĉi tie vin ekkonis,</span><br> +<span class="pagxnumero">8</span> +<span class="i0">Rigardo via ĉiam min tremigas;</span><br> +<span class="i0">Kaj kvazaŭ enforĝita per feraĵo,</span><br> +<span class="i0">Animo via kaŝas sin profunde.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi estas ja orfino elpelita.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu vi ĉi tie sentas vin tiele?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu povas fremda land’ fariĝi hejmo?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Por vi la hejmo ja fariĝis fremda.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Pro tio ĝuste sangas mia koro.</span><br> +<span class="i0">En la komenco de l’ juneco, kiam</span><br> +<span class="i0">Apenaŭ la animo alligiĝis</span><br> +<span class="i0">Al la gepatroj kaj al la gefratoj</span><br> +<span class="i0">Kaj harmonie el malnova bazo</span><br> +<span class="i0">Plantidoj novaj ĉarme kreskis supren,</span><br> +<span class="i0">Ha, tiam min malben’ ne miakaŭza</span><br> +<span class="i0">Subite kaptis kaj min apartigis</span><br> +<span class="i0">De la amatoj kaj per fera mano</span><br> +<span class="i0">La ĉarman ligon ŝiris. Flugis for</span><br> +<span class="i0">La ĝojo de l’ juneco, la ĝuado</span><br> +<span class="i0">De la unuaj jaroj. Eĉ savita,</span><br> +<span class="i0">Mi estis jam nur ombro; la gajeco</span><br> +<span class="i0">De l’ viv’ en mi neniam plu refloros.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">9</span> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Se vi vin nomas tiel malfeliĉa,</span><br> +<span class="i0">Mi povas ankaŭ nomi vin sendanka.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi dankon ĉiam havas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="m4">Sed ne tiun</span><br> +<span class="i0">Sinceran, kiu logas bonfaradon,</span><br> +<span class="i0">Gajecon, kiu al la mastro montras</span><br> +<span class="i0">Kontentan vivon kaj amantan koron.</span><br> +<span class="i0">Memoru, kiam antaŭ multaj jaroj</span><br> +<span class="i0">Mistera sort’ alportis vin ĉi tien,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam vin, donitan de la dioj,</span><br> +<span class="i0">Renkontis Toas kun respekt’ kaj amo;</span><br> +<span class="i0">Amike vin akceptis tiu bordo,</span><br> +<span class="i0">Pri kiu kun teruro ĉiam pensas</span><br> +<span class="i0">Fremduloj, ĉar neniam antaŭ vi</span><br> +<span class="i0">Fremdul’ en nian regnon povis veni,</span><br> +<span class="i0">Se li ne volis laŭ antikva moro</span><br> +<span class="i0">Sur la ŝtuparo sankta de Diano</span><br> +<span class="i0">Tuj fali kiel sanga oferdono.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto"><span class="originalajxo">IFIGENIO</span><span class="korektajxo">IFIGENIO.</span></h4> + +<span class="i0">Libere spiri ne signifas vivi.</span><br> +<span class="i0">Ĉu estas vivo, se sur unu loko,</span><br> +<span class="i0">Kiel spirito ĉirkaŭ sia tombo,</span><br> +<span class="i0">Mi devas nur funebri? Ĉu ĝi estas</span><br> +<span class="i0">Natura, gaja kaj konscia vivo,</span><br> +<span class="i0">Se ĉiu tago, vane trasonĝita,</span><br> +<span class="i0">Preparas nin al tiuj grizaj tagoj,</span><br> +<span class="pagxnumero">10</span> +<span class="i0">El kiuj sur malgaja bord’ de Leto</span><br> +<span class="i0">Konsistas la estado de l’ mortintoj?</span><br> +<span class="i0">Sencela vivo estas frua morto;</span><br> +<span class="i0">Jen estas mia plej virina sorto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Pardonas mi la noblan fierecon,</span><br> +<span class="i0">Pro kiu al vi mem vi ne sufiĉas;</span><br> +<span class="i0">Mi vin bedaŭras, ĉar la tutan ĝuon</span><br> +<span class="i0">De l’ viv’ ĝi de vi rabas. Ĉu nenion</span><br> +<span class="i0">De via veno vi ĉi tie faris?</span><br> +<span class="i0">Sed kiu do la reĝon serenigis?</span><br> +<span class="i0">Kaj kiu per bonkora admonado</span><br> +<span class="i0">Forigis la antikvan kruelaĵon,</span><br> +<span class="i0">Ke ĉiu fremda devis sian vivon</span><br> +<span class="i0">Sur la altaro de Diano perdi?</span><br> +<span class="i0">Kaj la kaptitojn kiu tiel ofte</span><br> +<span class="i0">De certa <span class="originalajxo">mort</span><span class="korektajxo">mort’</span> resendis al patrujo?</span><br> +<span class="i0">Kaj ĉu, anstataŭ flami per kolero</span><br> +<span class="i0">Pro perdo de antikvaj oferdonoj,</span><br> +<span class="i0">Diano ne aŭskultis vian preĝon?</span><br> +<span class="i0">Kaj ĉu ne ĉirkaŭflugas la armeon</span><br> +<span class="i0">La venko kaj eĉ antaŭ ĝi rapidas?</span><br> +<span class="i0">Ĉu ne pli bonan sorton ĉiu sentas</span><br> +<span class="i0">De l’ temp’ kiam la reĝo, ĉiam saĝa</span><br> +<span class="i0">Kaj brava, nun sub via efikado</span><br> +<span class="i0">Fariĝis ankaŭ mola, favorkora,</span><br> +<span class="i0">Al ni faciligante nian devon</span><br> +<span class="i0">De la silenta obeado? Tion</span><br> +<span class="i0">Vi nomas senceleco, se de vi</span><br> +<span class="i0">Sur milojn dolĉe gutas la balzamo?</span><br> +<span class="i0">Se al popol’, al kiu Di’ vin donis,</span><br> +<span class="pagxnumero">11</span> +<span class="i0">Vi estas nova fonto de feliĉo</span><br> +<span class="i0">Kaj donas sur la bordo de la morto</span><br> +<span class="i0">Al la fremdulo savon kaj revenon?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Malgranda faritaĵo malaperas</span><br> +<span class="i0">Ĉe la rigardo, kiom fari restas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu decas tro malŝati siajn farojn?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Malbone estas siajn farojn pesi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Fiere veran indon tro malŝati</span><br> +<span class="i0">Aŭ pro valor’ malvera tro sin laŭdi—</span><br> +<span class="i0">Egale ambaŭ estas mallaŭdindaj.</span><br> +<span class="i0">Ho, kredu vi al la parol’ de viro</span><br> +<span class="i0">Sindona kaj honesta: se hodiaŭ</span><br> +<span class="i0">La reĝ’ al vi parolos, faciligu</span><br> +<span class="i0">Al li la taskon diri sian penson.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi min maltrankviligas. Mi jam ofte</span><br> +<span class="i0">De li proponon timis kaj evitis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Pripensu viajn agojn kaj profiton!</span><br> +<span class="i0">De l’ tempo, kiam li la filon perdis,</span><br> +<span class="i0">La reĝo al malmultaj jam konfidas,</span><br> +<span class="i0">Kaj eĉ al tiuj malpli ol antaŭe;</span><br> +<span class="pagxnumero">12</span> +<span class="i0">Suspekte nun en ĉiu nobelido</span><br> +<span class="i0">Li vidas heredanton de la regno,</span><br> +<span class="i0">Li timas senkonsolan maljunecon</span><br> +<span class="i0">Kaj eble eĉ ribelon, fruan morton.</span><br> +<span class="i0">La skitoj ne tre ŝatas paroladon,</span><br> +<span class="i0">Des pli la reĝo. Li, kiu kutimis</span><br> +<span class="i0">Nur agi kaj ordoni, li ne scias</span><br> +<span class="i0">La arton aldirekti paroladon</span><br> +<span class="i0">De malproksime lerte ĝis la celo.</span><br> +<span class="i0">Al li la taskon ne malfaciligu</span><br> +<span class="i0">Per reteniĝo aŭ eĉ per intenca</span><br> +<span class="i0">Nekomprenado. Iru komplezeme</span><br> +<span class="i0">Duonon de la voj’ al li renkonte!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Akceli tion, kio min minacas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Aspiron lian nomas vi minaco?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Jes, ĝi por mi la plej terura estas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Por lia amikec’ konfidon pagu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Se li min liberigos de la timo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Devenon vian antaŭ li ne kaŝu.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">13</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Pastrino devas esti sekretema.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Sekreto antaŭ reĝ’ ne devas esti;</span><br> +<span class="i0">Kaj kvankam li ne tuj postulas, tamen</span><br> +<span class="i0">En sia granda koro li ĝin sentas,</span><br> +<span class="i0">Ke vi tre zorge antaŭ li vin kaŝas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu havas li koleron kontraŭ mi?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Mi ĝin supozas. Kvankam li silentas,</span><br> +<span class="i0">Okazaj vortoj tamen al mi montris,</span><br> +<span class="i0">Ke lia koro forte jam decidis</span><br> +<span class="i0">Posedi vin. Mi petas vin, ne lasu</span><br> +<span class="i0">Lin al si mem, por ke en lia koro</span><br> +<span class="i0">Ne maturiĝu la koler’, portante</span><br> +<span class="i0">Al vi teruron, kiu tro malfrue</span><br> +<span class="i0">Vin memorigus pri konsilo mia!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, ĉu la reĝ’ intencas fari tion,</span><br> +<span class="i0">Pri kio nobla homo, kiu amas</span><br> +<span class="i0">La propran nomon kaj respektas diojn,</span><br> +<span class="i0">Neniam devas pensi? Ĉu li volas</span><br> +<span class="i0">Perforte min de la altaro tiri</span><br> +<span class="i0">En sian liton? Tiam mi min turnos</span><br> +<span class="i0">Kun voko al la dioj, kaj precipe</span><br> +<span class="i0">Al ŝi, Diano energia, kiu</span><br> +<span class="i0">Defendon sian certe ne rifuzos</span><br> +<span class="pagxnumero">14</span> +<span class="i0">Kiel diino al pastrino sia</span><br> +<span class="i0">Kaj kiel virgulin’ al virgulino.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ne timu! Nova sango malkvieta</span><br> +<span class="i0">La reĝon ne instigos fari tian</span><br> +<span class="i0">Junulan agon. Sed de li mi timas</span><br> +<span class="i0">Alian nun decidon, kiun li</span><br> +<span class="i0">Plenumos senkompate kaj severe,</span><br> +<span class="i0">Ĉar li neniam ŝanĝas la decidojn.</span><br> +<span class="i0">Mi tial petas, montru al li dankon,</span><br> +<span class="i0">Se pli oferi vi al li ne povas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, diru, diru, kion plu vi scias!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Li diros mem. Mi vidas, ke li venas.</span><br> +<span class="i0">Al vi ordonas via propra koro</span><br> +<span class="i0">Akcepti lin amike kaj konfide.</span><br> +<span class="i0">Kaj noblan viron bona vort’ virina</span><br> +<span class="i0">Kondukas malproksimen.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Mi ne povas</span><br> +<span class="i0">Plenumi la konsilon bondeziran,</span><br> +<span class="i0">La konsciencon tamen mi obeos</span><br> +<span class="i0">Kaj al la reĝ’ por lia bonfarado</span><br> +<span class="i0">Mi donos bonajn vortojn. Mi dezirus,</span><br> +<span class="i0">Ke al la potencul’ mi sen mensogo</span><br> +<span class="i0">Esprimi povu, kio al li plaĉos.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">15</p> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO TRIA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. TOAS.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Per la plej belaj donoj kaj trezoroj</span><br> +<span class="i0">Vin benu la diino! Al vi ĉiam</span><br> +<span class="i0">Ŝi donu venkon, gloron kaj riĉecon,</span><br> +<span class="i0">Bonstaton por la viaj kaj plenumon</span><br> +<span class="i0">De ĉiu via nobla ekdeziro!</span><br> +<span class="i0">Ke vi, kiu tre multajn zorge regas,</span><br> +<span class="i0">Feliĉon ankaŭ multigitan havu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi ĝojus, se min glorus la popolo,</span><br> +<span class="i0">Ke tion, kion mi akiris, ĝuas</span><br> +<span class="i0">Aliaj pli ol mi. La plej feliĉa—</span><br> +<span class="i0">Ĉu reĝo, ĉu simplulo—estas homo,</span><br> +<span class="i0">Se lin ĝojigas lia propra domo.</span><br> +<span class="i0">Vi partoprenis en doloro mia</span><br> +<span class="i0">La tagon, kiam glav’ de malamiko</span><br> +<span class="i0">De mia flanko rabis mian filon,</span><br> +<span class="i0">La lastan, la plej bonan. Tiel longe,</span><br> +<span class="i0">Dum mia koro estis okupita</span><br> +<span class="i0">De la spirit’ de venĝo, mi ne sentis</span><br> +<span class="i0">La dezertecon do loĝejo mia;</span><br> +<span class="i0">Sed nun kontentigita mi revenas,</span><br> +<span class="i0">La malamikan regnon mi detruis</span><br> +<span class="i0">Kaj mia filo estas jam venĝita,—</span><br> +<span class="i0">Nun en la tuta mia domo restas</span><br> +<span class="i0">Nenio, kio povus min ĝojigi.</span><br> +<span class="i0">La gajan obeadon, kiu lumis</span><br> +<span class="pagxnumero">16</span> +<span class="i0">Por mi ĝis nun el la okul’ de ĉiu,</span><br> +<span class="i0">Nun ombras zorgo kaj nekontenteco.</span><br> +<span class="i0">Jam ĉiu pensas pri la estonteco</span><br> +<span class="i0">Kaj senfilulon sekvas nevolonte.</span><br> +<span class="i0">Mi venas nun en tiun templon, kiun</span><br> +<span class="i0">Mi vizitadis ofte, por elpeti</span><br> +<span class="i0">La venkon, aŭ por danki por la venko.</span><br> +<span class="i0">En mia brusto portas mi deziron</span><br> +<span class="i0">Malnovan, kiu certe por vi ankaŭ</span><br> +<span class="i0">Ne estas nekonata: mi esperas,</span><br> +<span class="i0">Ke por la beno al popolo mia</span><br> +<span class="i0">Kaj al mi mem mi enkondukos vin</span><br> +<span class="i0">En mian domon kiel fianĉinon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho reĝo! Al knabino nekonata</span><br> +<span class="i0">Tro multe vi oferas. Hontigita</span><br> +<span class="i0">Nun staras antaŭ vi la fremdulino,</span><br> +<span class="i0">La elpelita, kiu sur la bordo</span><br> +<span class="i0">Nenion serĉis krom rifuĝo paca,</span><br> +<span class="i0">Kaj tion vi al mi sufiĉe donis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ke la devenon vian antaŭ mi</span><br> +<span class="i0">Vi ĉiam kaŝas, reĝon ofendante,—</span><br> +<span class="i0">Neniu gento povus ĝin toleri.</span><br> +<span class="i0">Timigas nia bordo la fremdulojn:</span><br> +<span class="i0">Postulas tion leĝ’ kaj neceseco;</span><br> +<span class="i0">Sed vi ja ĝuas ĉiujn leĝajn rajtojn,</span><br> +<span class="i0">Vi, plej afable akceptita gasto,</span><br> +<span class="i0">Laŭplaĉe disponanta sian tagon,—</span><br> +<span class="i0">De vi konfidon mi esperis, kiun</span><br> +<span class="i0">Meritas mastro por la gastameco.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">17</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Se kaŝis mi la nomon de l’ gepatroj,</span><br> +<span class="i0">Ho, mia reĝo, kredu, mi ĝin faris</span><br> +<span class="i0">Pro embaraso, ne pro malkonfido.</span><br> +<span class="i0">Ĉar ve! tre povas esti, ke se vi</span><br> +<span class="i0">Ekscius, kiu antaŭ vi troviĝas</span><br> +<span class="i0">Kaj kian sorto malbenitan kapon</span><br> +<span class="i0">Vi nutras kaj defendas, terurego</span><br> +<span class="i0">Atakus tiam vian grandan koron;</span><br> +<span class="i0">Anstataŭ sur la tronon min inviti,</span><br> +<span class="i0">Vi eble min elpelus el la regno,</span><br> +<span class="i0">Kaj antaŭ ol atingus mi revenon</span><br> +<span class="i0">Al mia hejmo, finon de l’ vagado,</span><br> +<span class="i0">Vi puŝus min al la mizero, kiu</span><br> +<span class="i0">Fariĝas ĉie la terura sorto</span><br> +<span class="i0">De ĉiu elpelito kaj vaganto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Nu, kiel ajn pri vi la dioj pensas</span><br> +<span class="i0">Kaj kion ajn pri via dom’ decidis,—</span><br> +<span class="i0">Mi tamen scias, ke de l’ tempo, kiam</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie vi aperis kaj ĉe ni</span><br> +<span class="i0">Vi ĝuas plenmezure gastamecon,</span><br> +<span class="i0">Ne mankas al ni beno de l’ ĉielo.</span><br> +<span class="i0">Ne estus tre facile min konvinki,</span><br> +<span class="i0">Ke mi en vi protektas kulpan kapon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vin benas la bonfaro, ne la gasto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Boneco por krimul’ ne donas benon;</span><br> +<span class="pagxnumero">18</span> +<span class="i0">Ĉesigu do silenton kaj malfidon!</span><br> +<span class="i0">Ne maljustulo tion ĉi postulas.</span><br> +<span class="i0">Al mi vin la diino enmanigis,</span><br> +<span class="i0">Kaj kiel ŝi, mi ankaŭ vin protektas,</span><br> +<span class="i0">Kaj ŝia volo estu por mi leĝo:</span><br> +<span class="i0">Se povas vi reveni en la hejmon,</span><br> +<span class="i0">Mi tiam vin de ĉio liberigas;</span><br> +<span class="i0">Sed se la vojo estas jam barita</span><br> +<span class="i0">Al vi por ĉiam, aŭ se via gento</span><br> +<span class="i0">El sia lando estas elpelita</span><br> +<span class="i0">Aŭ eĉ fatale tute estingita,</span><br> +<span class="i0">Vi tiam ĉiurajte estas mia.</span><br> +<span class="i0">Parolu do malkaŝe, kaj vi scias,</span><br> +<span class="i0">Ke mi neniam rompas mian vorton.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">De la ligil’ malnova nevolonte</span><br> +<span class="i0">La lango liberiĝas, por nun fine</span><br> +<span class="i0">Malkaŝi, kion kaŝis mi tre longe;</span><br> +<span class="i0">Ĉar se sekreton oni unu fojon</span><br> +<span class="i0">Al iu elkonfidas, ĝi forlasas</span><br> +<span class="i0">Por ĉiam la gardejon en la koro</span><br> +<span class="i0">Kaj malutilas, aŭ ĝi iufoje</span><br> +<span class="i0">Utilas, se la dioj tion volas.</span><br> +<span class="i0">Aŭskultu! Mi devenas de Tantalo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Kviete vi eldiris grandan vorton!</span><br> +<span class="i0">Ĉu tiu estas via gentopatro,</span><br> +<span class="i0">Pri kiu aŭdis ja la tuta mondo,</span><br> +<span class="i0">Ke estis li plej granda favorato</span><br> +<span class="i0">De la diaro? Ĉu li estas tiu</span><br> +<span class="pagxnumero">19</span> +<span class="i0">Tantalo, kiun Jupiter’ invitis</span><br> +<span class="i0">Al sia tablo kaj al konsiliĝo</span><br> +<span class="i0">Kaj kies spertoriĉajn saĝajn vortojn</span><br> +<span class="i0">La dioj mem kun ĝuo aŭskultadis,</span><br> +<span class="i0">Simile al parol’ de orakolo?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Li estas tiu sama. Sed la dioj</span><br> +<span class="i0">Ne devas tro kun homoj amikiĝi:</span><br> +<span class="i0">Ĉar mortemuloj estas tro malfortaj,</span><br> +<span class="i0">Por sen kapturno teni sin tro alte.</span><br> +<span class="i0">Ne estis li malnobla perfidulo,</span><br> +<span class="i0">Sed nur tro granda, por sin senti sklavo,</span><br> +<span class="i0">Kaj tro malgranda por kunul’ de dio,</span><br> +<span class="i0">Kaj lia peko estis ja nur homa.</span><br> +<span class="i0">Severa estis la dekret’ de l’ dioj,</span><br> +<span class="i0">Kaj la poetoj kantas, ke perfido</span><br> +<span class="i0">Kaj granda fiereco lin por ĉiam</span><br> +<span class="i0">Do l’ tablo Jupitera defaligis</span><br> +<span class="i0">Kun granda malhonor’ en la Tartaron.</span><br> +<span class="i0">Kaj ve! la tuta gento sur si portas</span><br> +<span class="i0">Eterne la koleron de la dioj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu pro l’ prapatro aŭ de propra kulpo?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĝi estas vero, ke la tuta gento</span><br> +<span class="i0">La malkvietan forton de l’ Titanoj</span><br> +<span class="i0">Heredis certe; tamen Jupitero</span><br> +<span class="i0">Per fer’ ilian frunton ĉirkaŭforĝis;</span><br> +<span class="i0">Saĝecon, moderecon, paciencon</span><br> +<span class="pagxnumero">20</span> +<span class="i0">Ne konis ili; ĉiu ekdeziro</span><br> +<span class="i0">Ĉe ili tuj fariĝis furiozo</span><br> +<span class="i0">Sovaĝa kaj senlima. Jam Pelopso</span><br> +<span class="i0">La viro kun la fera vol’, la filo</span><br> +<span class="i0">Amata de Tantal’ al si akiris</span><br> +<span class="i0">Per trompo kaj perfido la plej belan</span><br> +<span class="i0">Virinon en la mond’, Hipodamion,</span><br> +<span class="i0">Filinon de la reĝo Ojnomao.</span><br> +<span class="i0">Du filojn ŝi al sia edzo naskis,</span><br> +<span class="i0">Tieston kaj Atreon. Kun envio</span><br> +<span class="i0">La amon de la patro ili vidis</span><br> +<span class="i0">Al la unua filo, kiu restis</span><br> +<span class="i0">De la edzin’ unua. La malamo</span><br> +<span class="i0">La fratojn interligis, kaj sekrete</span><br> +<span class="i0">Mortigis ili kune sian fraton.</span><br> +<span class="i0">La patr’ Hipodamion tuj suspektas,</span><br> +<span class="i0">Kaj furioze li de ŝi postulas</span><br> +<span class="i0">Redonon de la fil’, kaj ŝi mortigas</span><br> +<span class="i0">Sin mem....</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m2">Vi eksilentis? Ho, daŭrigu!</span><br> +<span class="i0">Ne pentu, ke konfidis vi. Parolu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Feliĉa estas, kiu kun plezuro</span><br> +<span class="i0">Parolas pri la patroj, kiu ĝoje</span><br> +<span class="i0">Rakontas pri iliaj grandaj agoj</span><br> +<span class="i0">Kaj en la fino de la bela vico</span><br> +<span class="i0">Sin mem fiere vidas. Ne naskiĝas</span><br> +<span class="i0">En ia dom’ subite duondio</span><br> +<span class="i0">Aŭ monstro; sed nur tuta granda vico</span><br> +<span class="pagxnumero">21</span> +<span class="i0">Da malbonuloj aŭ bonuloj kreas</span><br> +<span class="i0">Monstraĵon aŭ gloraĵon en la mondo.</span><br> +<span class="i0">Post morto de la patro regis kune</span><br> +<span class="i0">Atreo kaj Tiesto en la urbo.</span><br> +<span class="i0">Ne longe tamen povis daŭri paco.</span><br> +<span class="i0">Post kelka temp’ Tiesto malhonoris</span><br> +<span class="i0">La liton de la frato. Tiam venĝe</span><br> +<span class="i0">Atreo lin elpelis el la regno.</span><br> +<span class="i0">Sed jam de longe, krimon preparante,</span><br> +<span class="i0">Tiesto ŝtelis filon de Atreo</span><br> +<span class="i0">Kaj lin edukis kvazaŭ sian propran.</span><br> +<span class="i0">Nun en la brusto de la kvazaŭfilo</span><br> +<span class="i0">Li vekas furiozan venĝemecon</span><br> +<span class="i0">Kaj lin elsendas al la reĝa urbo,</span><br> +<span class="i0">Por en la onklo buĉi sian patron.</span><br> +<span class="i0">La plano de l’ junulo malkovriĝas;</span><br> +<span class="i0">Kaj per kruela morto nun la reĝo</span><br> +<span class="i0">La atencinton punas, supozante,</span><br> +<span class="i0">Ke li mortigas filon de la frato.</span><br> +<span class="i0">Nur tro malfrue li sciiĝas, kiu</span><br> +<span class="i0">En turmentego antaŭ li pereis.</span><br> +<span class="i0">Por kontentigi brulan deziregon</span><br> +<span class="i0">De venĝo, li sekrete primeditas</span><br> +<span class="i0">Teruran faron. Ŝajne pacigita,</span><br> +<span class="i0">Indiferenta kaj trankvila, logis</span><br> +<span class="i0">Li sian fraton kun du liaj filoj</span><br> +<span class="i0">Returne en la regnon; ambaŭ knabojn</span><br> +<span class="i0">Li kaptas kaj buĉigas; ĉe festeno</span><br> +<span class="i0">Regalas li la patron per viando</span><br> +<span class="i0">De liaj propraj filoj. Kiam poste</span><br> +<span class="i0">Tiesto, satiĝinte, eksopiras</span><br> +<span class="i0">Pri siaj filoj kaj demandon faras</span><br> +<span class="pagxnumero">22</span> +<span class="i0">Kaj pensas jam, ke post la pord’ li aŭdas</span><br> +<span class="i0">Iliajn paŝojn kaj ilian voĉon,</span><br> +<span class="i0">Atreo kun sovaĝa rido ĵetas</span><br> +<span class="i0">Nun antaŭ lin la kapojn de l’ buĉitoj ...</span><br> +<span class="i0">Vi, reĝo, kun teruro vin deturnas!</span><br> +<span class="i0">La suno ankaŭ tiel sin deturnis</span><br> +<span class="i0">Kaj fordirektis tiam sian ĉaron ...</span><br> +<span class="i0">Jen la prapatroj de l’ pastrino via!</span><br> +<span class="i0">Kaj multon el la sorto de la viroj</span><br> +<span class="i0">Kaj el iliaj agoj furiozaj</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ kovras la malluma nokto,</span><br> +<span class="i0">Montrante nur krepuskon tremigantan.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Vi ankaŭ ilin kovru per silento!</span><br> +<span class="i0">Sufiĉe da teruroj! Vi nur diru,</span><br> +<span class="i0">Per kia do miraklo vi elkreskis</span><br> +<span class="i0">El tiu trunk’ sovaĝa?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">De Atreo</span><br> +<span class="i0">Unua fil’ Agamemnono estis:</span><br> +<span class="i0">Li estas mia patro. Sed en li</span><br> +<span class="i0">Mi ĉiam vidis—mi kun ĝojo diras—</span><br> +<span class="i0">Modelon de la plej perfekta viro.</span><br> +<span class="i0">Al li kiel unuan amofrukton</span><br> +<span class="i0">Min naskis Klitemnestro, kaj post mi</span><br> +<span class="i0">Elektron. Kaj la reĝo regis pace,</span><br> +<span class="i0">Kaj la ripozon longe ne havitan</span><br> +<span class="i0">Ricevis nun la domo de Tantalo.</span><br> +<span class="i0">Por la feliĉo de l’ gepatroj mankis</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ filo; sed apenaŭ tiu</span><br> +<span class="pagxnumero">23</span> +<span class="i0">Deziro plenumiĝis kaj intere</span><br> +<span class="i0">De la fratinoj kreskis la fileto,</span><br> +<span class="i0">Oresto la amata, jen pretiĝis</span><br> +<span class="i0">Jam nova malfeliĉo por la domo.</span><br> +<span class="i0">Vi aŭdis ja pri la milito, kiu,</span><br> +<span class="i0">Por venĝi rabon de virin’ plej bela,</span><br> +<span class="i0">La tutan forton de la grekaj princoj</span><br> +<span class="i0">Venigis sub la grandan urbon Trojo.</span><br> +<span class="i0">Ĉu ili Trojon venkis kaj la celon</span><br> +<span class="i0">De sia venĝ’ atingis,—mi ne aŭdis.</span><br> +<span class="i0">La tutan armearon de la grekoj</span><br> +<span class="i0">Kondukis mia patro. En Aŭlido</span><br> +<span class="i0">Atendis ili longe tute vane</span><br> +<span class="i0">Favoran venton, ĉar Dian’ koleris</span><br> +<span class="i0">Ilian kondukanton, ŝi retenis</span><br> +<span class="i0">La rapidantajn grekojn kaj postulis</span><br> +<span class="i0">Per Kalĥas la filinon la plej aĝan</span><br> +<span class="i0">De l’ reĝo. Tiam ili ruze logis</span><br> +<span class="i0">Min kune kun patrin’ en la tendaron,</span><br> +<span class="i0">Al la altar’ min tiris kaj oferis</span><br> +<span class="i0">Ĉi tiun kapon al Diano. Tiam</span><br> +<span class="i0">Ŝi repaciĝis: ŝi ne volis havi</span><br> +<span class="i0">La sangon mian, ŝi min save kovris</span><br> +<span class="i0">Per nubo. Kaj nur en ĉi tiu templo</span><br> +<span class="i0">Post ŝajna morto mi min mem rekonis.</span><br> +<span class="i0">Ĝi estas mi, mi mem: Ifigenio,</span><br> +<span class="i0">Nepino de Atreo kaj filino</span><br> +<span class="i0">De l’ reĝ’ Agamemnono, la propraĵo</span><br> +<span class="i0">De la diino, antaŭ vi nun staras.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ne pli por mi valoras reĝidino,</span><br> +<span class="pagxnumero">24</span> +<span class="i0">Ol la ĝisnuna nekonatulino.</span><br> +<span class="i0">Senŝanĝe mi ripetas: vi min sekvu,</span><br> +<span class="i0">Kun mi dividu, kion mi posedas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, kiel mi kuraĝus tion fari?</span><br> +<span class="i0">Ĉu mi ne apartenas tute plene</span><br> +<span class="i0">Al la diino, kiu mem min savis?</span><br> +<span class="i0">La rifuĝejon ŝi por mi elektis,</span><br> +<span class="i0">Kaj por la patro, kiun per la ŝajno</span><br> +<span class="i0">Ŝi jam sufiĉe punis, ŝi konservas</span><br> +<span class="i0">Min eble kiel la plej belan ĝojon</span><br> +<span class="i0">Por lia maljuneco. Eble jam</span><br> +<span class="i0">La tago de l’ reveno proksimiĝas;</span><br> +<span class="i0">Kaj mi, intencon ŝian malŝatante,</span><br> +<span class="i0">Min mem katenus kontraŭ ŝia volo?</span><br> +<span class="i0">Ŝi donu signon, se mi devas resti.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ŝi vin retenas, sekve ŝi konsentas.</span><br> +<span class="i0">Ne serĉu tiel zorge la pretekstojn!</span><br> +<span class="i0">Ne kaŝas multaj vortoj la rifuzon;</span><br> +<span class="i0">La aŭskultanto aŭdas nur la „ne“.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne volas mi per vortoj vin blindigi;</span><br> +<span class="i0">La koron mian mi al vi malkovris.</span><br> +<span class="i0">Kaj ĉu vi mem ne sentas, kiel min</span><br> +<span class="i0">La sopirado devas forte tiri</span><br> +<span class="i0">Al mia patro, al patrino mia,</span><br> +<span class="i0">Al la gefratoj, por ke en la domo,</span><br> +<span class="i0">En kiu la malĝojo tiel ofte</span><br> +<span class="pagxnumero">25</span> +<span class="i0">Ankoraŭ murmuretas mian nomon,</span><br> +<span class="i0">Eksonu unu fojon ĝoja krio</span><br> +<span class="i0">Pri mi kiel pri novenaskitino</span><br> +<span class="i0">Kaj floroj gaje kronu la kolonojn?</span><br> +<span class="i0">Ho, se vi tien ŝipe min resendus,</span><br> +<span class="i0">Vi al ni ĉiuj donus novan vivon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Nu, do reiru! Faru, kion diktas</span><br> +<span class="i0">Al vi la koro, ne obeu voĉon</span><br> +<span class="i0">De la prudento kaj konsilo! Estu</span><br> +<span class="i0">Virino tute, donu vin libere</span><br> +<span class="i0">Al la instinkto, kiu vin senbride</span><br> +<span class="i0">Sovaĝe pelas tien ĉi kaj tien!</span><br> +<span class="i0">Se en la brusto de virin’ ekflamas</span><br> +<span class="i0">Deziro, tiam eĉ ligil’ plej sankta</span><br> +<span class="i0">Ŝin ne detenas de l’ trompanto, kiu</span><br> +<span class="i0">Ellogas ŝin el la fidelaj brakoj</span><br> +<span class="i0">De l’ patro aŭ de la sindona edzo;</span><br> +<span class="i0">Sed se ne brulas flam’ en ŝia brusto,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam vane kontraŭ ŝi laboras</span><br> +<span class="i0">La ora lango de la admonado.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Memoru, reĝo, vian noblan vorton!</span><br> +<span class="i0">Ĉu tiel vi repagas por konfido?</span><br> +<span class="i0">Vi ŝajnis pretigita ĉion aŭdi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi por surpriz’ ne estis pretigita;</span><br> +<span class="i0">Sed ankaŭ tion devis mi atendi:</span><br> +<span class="i0">Mi sciis ja, ke kun virin’ mi traktas.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">26</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, ne insultu, reĝo, nian sekson!</span><br> +<span class="i0">La bataliloj de virin’ ne estas</span><br> +<span class="i0">Brilantaj kiel viaj, sed malnoblaj</span><br> +<span class="i0">Ne estas ili certe. Kredu, reĝo,</span><br> +<span class="i0">Ke mi komprenas la feliĉon vian</span><br> +<span class="i0">Pli bone ol vi mem. Ĉar vi ne konas</span><br> +<span class="i0">Vin mem nek min, vi tial opinias,</span><br> +<span class="i0">Ke ligo pli proksima al ni donus</span><br> +<span class="i0">Feliĉon. Tute plena de kuraĝo</span><br> +<span class="i0">Kaj de plej bona volo, vi postulas,</span><br> +<span class="i0">Ke mi nun cedu; tamen plej sincere</span><br> +<span class="i0">La diojn dankas mi, ke ili donis</span><br> +<span class="i0">Al mi la forton, por kontraŭbatali</span><br> +<span class="i0">La ligon, kiun ili ne aprobas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ne dioj, sed nur via kor’ parolas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Per nia kor’ parolas al ni ili.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Kaj mi ne havas rajton ilin aŭdi?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Tra la venteg’ la voĉo ne aŭdiĝas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu la pastrino sola ĝin nur aŭdas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĝin reĝo pli ol ĉiuj devus aŭdi!</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">27</span> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ofico sankta kaj hereda rajto</span><br> +<span class="i0">De l’ Jupitera tablo proksimigas</span><br> +<span class="i0">Vin al la dioj pli ol min, barbaron,</span><br> +<span class="i0">Infanon de la tero.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Tiel punas</span><br> +<span class="i0">Vi min por la konfido ellogita!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi estas hom’; pli bone do ni finu!</span><br> +<span class="i0">La vorto mia restu: estu plue</span><br> +<span class="i0">Pastrino de l’ diin’ laŭ ŝia volo;</span><br> +<span class="i0">Sed mi pardonon petas de Diano,</span><br> +<span class="i0">Ke mi ĝis nun maljuste ŝin senigis</span><br> +<span class="i0">De la antikvaj decaj oferdonoj.</span><br> +<span class="i0">Neniun fremdan prenas nia lando;</span><br> +<span class="i0">Laŭ mor’ antikva lin atendas morto;</span><br> +<span class="i0">Nur vi per via ĉarma afableco,</span><br> +<span class="i0">En kiu mi per mia koro vidis</span><br> +<span class="i0">Jen amon do filino, jen la senton</span><br> +<span class="i0">De silentanta ĉarma fianĉino,—</span><br> +<span class="i0">Nur vi per sorĉa ligo min katenis,</span><br> +<span class="i0">Ke mi forgesis tute mian devon.</span><br> +<span class="i0">Vi mian cerbon kvazaŭ endormigis,</span><br> +<span class="i0">Kaj mi ne aŭdis pli la murmuradon</span><br> +<span class="i0">De la popol’. Nun ĉiuj laŭte krias,</span><br> +<span class="i0">Ke la frutempa mort’ de mia filo</span><br> +<span class="i0">Pro mia kulpo venis. Mi ne volas</span><br> +<span class="i0">Nun plu pro vi reteni la amason,</span><br> +<span class="i0">Kriantan laŭte pri la oferdonoj.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">28</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Pro mi neniam tion mi deziris.</span><br> +<span class="i0">La diojn ne komprenas, kiu pensas,</span><br> +<span class="i0">Ke ili amas sangon; li enmetas</span><br> +<span class="i0">En ilin sian propan kruelecon.</span><br> +<span class="i0">Ĉu min ne savis la diino mem?</span><br> +<span class="i0">Ŝi mian servon volis, ne la morton.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ne decas por facilmovebla saĝo</span><br> +<span class="i0">Laŭ nia propra vol’ komentarii</span><br> +<span class="i0">La sanktan tradicion. Vi plenumu</span><br> +<span class="i0">La devon vian, mi plenumos mian.</span><br> +<span class="i0">Du fremdaj viroj, kiujn ĵus ni trovis</span><br> +<span class="i0">Kaŝitajn en surbordaj la kavernoj</span><br> +<span class="i0">Kaj kiuj ne alportas al ni bonon,</span><br> +<span class="i0">En miaj manoj estas nun. En ili</span><br> +<span class="i0">Diino via havu nun denove</span><br> +<span class="i0">La longe jam mankantajn oferdonojn!</span><br> +<span class="i0">Mi ilin sendos; vi la servon konas.</span><br> +</div> + + + +<h3 class="sceno">SCENO KVARA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">Vi havas nubojn, ho savantino,</span><br> +<span class="i0">Por kovri senkulpajn persekutatojn</span><br> +<span class="i0">Kaj per la vento ilin forporti</span><br> +<span class="i0">De la fera kruela fatalo,</span><br> +<span class="i0">Trans la maron, trans multajn landojn</span><br> +<span class="i0">Ilin forporti, kien vi volas.</span><br> +<span class="i0">Vi estas saĝa, la estontaĵon</span><br> +<span class="i0">Kaj la pasintaĵon vi konas precize;</span><br> +<span class="pagxnumero">29</span> +<span class="i0">Via rigardo gardas la viajn,</span><br> +<span class="i0">Kiel via lumo, la vivo de l’ noktoj,</span><br> +<span class="i0">Gardas kaj regas tutan la teron.</span><br> +<span class="i0">Miajn manojn detenu de sango!</span><br> +<span class="i0">Benon kaj pacon neniam ĝi donas;</span><br> +<span class="i0">Kaj la fantomo de mortigito</span><br> +<span class="i0">En horoj malĝojaj de la mortiginto</span><br> +<span class="i0">Lin atakas kaj lin turmentas.</span><br> +<span class="i0">Ĉar la senmortuloj amas la homojn,</span><br> +<span class="i0">La bonajn gentojn kaj generaciojn,</span><br> +<span class="i0">Kaj ili volonte longigas la vivon</span><br> +<span class="i0">De mortemulo, kaj ili volonte</span><br> +<span class="i0">Al li ebligas ĝui kelktempe</span><br> +<span class="i0">Kune kun ili la ĝojan vidon</span><br> +<span class="i0">De propra ilia eterna ĉielo.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">30</p> + + + +<h2 class="akto">AKTO DUA.</h2> + + +<h3 class="sceno">SCENO UNUA.</h3> + +<p class="scenanoj">ORESTO. PILADO.</p> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ni iras nun la vojon de la morto:</span><br> +<span class="i0">Animo mia grade trankviliĝas.</span><br> +<span class="i0">Mi Apolonon petis, li forigu</span><br> +<span class="i0">De mia flanko la teruran bandon</span><br> +<span class="i0">De l’ venĝfantomoj, kaj en liaj vortoj</span><br> +<span class="i0">Misteraj tiam sentis mi promeson,</span><br> +<span class="i0">Ke trovos mi la helpon kaj la savon</span><br> +<span class="i0">En la sanktejo de fratino lia,</span><br> +<span class="i0">La regantino de la Taŭridanoj.</span><br> +<span class="i0">Ĝi plenumiĝas: tuta la mizero</span><br> +<span class="i0">Finiĝos nun kun mia vivo kune!</span><br> +<span class="i0">Al mi, al kiu dia mano premas</span><br> +<span class="i0">La koron kaj surdigas la spiriton,</span><br> +<span class="i0">Ja estas tiel ĝoje kaj facile</span><br> +<span class="i0">Adiaŭ diri al la lum’ de l’ suno!</span><br> +<span class="i0">Kaj se ne devas nepoj de Atreo</span><br> +<span class="i0">Kun kron’ de venko fali en batalo,</span><br> +<span class="i0">Se mi, simile al prapatroj miaj,</span><br> +<span class="i0">Perei devas kiel oferbesto:</span><br> +<span class="i0">Ĝi plenumiĝu! Estas ja pli bone</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie morti antaŭ la altaro,</span><br> +<span class="i0">Ol en angulo malbenita, kie</span><br> +<span class="pagxnumero">31</span> +<span class="i0">Mortigus nin parenco-insidanto.</span><br> +<span class="i0">Ho, lasu min almenaŭ nun ripozi,</span><br> +<span class="i0">Vi, subteruloj, tiel avidantaj</span><br> +<span class="i0">La sangon, kiu ĉiun mian paŝon</span><br> +<span class="i0">Gutante signas! Lasu min ripozi,</span><br> +<span class="i0">Jam baldaŭ mi malsupren al vi venos.</span><br> +<span class="i0">Nek min, nek vin la lum’ de l’ tago vidu,</span><br> +<span class="i0">Kaj la tapiŝo verda de la tero</span><br> +<span class="i0">Ne estu plu svarmejo por fantomoj.</span><br> +<span class="i0">Mi venos al vi tien sub la teron,</span><br> +<span class="i0">Kaj tie en senviva surda nokto</span><br> +<span class="i0">Egala sorto ĉiujn unuigos.</span><br> +<span class="i0">Nur vin, Pilad’, senkulpa kamarado</span><br> +<span class="i0">De mia nigra sorto kaj malbeno,</span><br> +<span class="i0">Ho, kiel malvolonte mi kunprenas</span><br> +<span class="i0">En la funebran landon antaŭtempe!</span><br> +<span class="i0">Nur via vivo, via morto kaŭzas</span><br> +<span class="i0">Al mi ankoraŭ timon aŭ esperon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ne iras mi ankoraŭ kiel vi</span><br> +<span class="i0">Pasive en la regnon de la ombroj.</span><br> +<span class="i0">Tra la vojetoj konfuzitaj, kiuj</span><br> +<span class="i0">Konduki ŝajnas al la nigra nokto,</span><br> +<span class="i0">Mi penas nin traŝovi al la vivo.</span><br> +<span class="i0">Pri morto mi ne pensas; mi meditas</span><br> +<span class="i0">Ĉu eble iel helpos nin la dioj</span><br> +<span class="i0">Rimedon ian trovi por forkuro.</span><br> +<span class="i0">La morto—ĉu vi timas aŭ ne timas—</span><br> +<span class="i0">Ja venos mem. Eĉ kiam la pastrino</span><br> +<span class="i0">Jam levos sian manon, por detranĉi</span><br> +<span class="i0">Al ni oferdediĉe niajn buklojn,</span><br> +<span class="pagxnumero">32</span> +<span class="i0">Eĉ tiam via savo kaj la mia</span><br> +<span class="i0">Ne ĉesos esti mia sola penso.</span><br> +<span class="i0">Forĵetu la malĝojon, ĉar per dubo</span><br> +<span class="i0">Akcelas ni danĝeron. Apolono</span><br> +<span class="i0">Al ni promesis, ke en la sanktejo</span><br> +<span class="i0">De la fratin’ atendas nin konsolo</span><br> +<span class="i0">Kaj helpo kaj reveno. Kaj dusencaj</span><br> +<span class="i0">Neniam estas vortoj de la dioj,</span><br> +<span class="i0">Kiel tre ofte pensas la prematoj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Al la malĝoj’ de l’ vivo la patrino</span><br> +<span class="i0">En infanec’ min jam alkutimigis,</span><br> +<span class="i0">Kaj mi tiele kreskis, viva bildo</span><br> +<span class="i0">De mia patro, kaj la senparola</span><br> +<span class="i0">Rigardo mia ĉiam estis akra</span><br> +<span class="i0">Riproĉ’ por ŝi kaj ŝia adultulo.</span><br> +<span class="i0">Tre ofte, kiam la fratin’ Elektro</span><br> +<span class="i0">En la profunda parto de la ĉambro</span><br> +<span class="i0">Silente sidis antaŭ la kameno,</span><br> +<span class="i0">Mi min al ŝia brusto time premis</span><br> +<span class="i0">Kaj per okuloj grandaj kaj malĝojaj</span><br> +<span class="i0">Rigardis ŝin, plorantan dolorege!</span><br> +<span class="i0">Kaj tiam ŝi pri nia granda patro</span><br> +<span class="i0">Parolis multe. Kiel mi deziris</span><br> +<span class="i0">Lin tiam vidi, esti apud li!</span><br> +<span class="i0">Jen mi deziris flugi for al Trojo,</span><br> +<span class="i0">Jen mi deziris, ke al mi li venu ...</span><br> +<span class="i0">La tago venis ...</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m3">Nu, pri tiu horo</span><br> +<span class="i0">Babilu inferuloj en la nokto!</span><br> +<span class="pagxnumero">33</span> +<span class="i0">Nin <span class="originalajxo">remomoro</span><span class="korektajxo">rememoro</span> pri pli bela tempo</span><br> +<span class="i0">Fortigu freŝe per heroaj faroj!</span><br> +<span class="i0">La dioj ja bezonas bonajn homojn</span><br> +<span class="i0">Por siaj planoj sur ĉi tiu tero;</span><br> +<span class="i0">Sendube vin ankoraŭ task’ atendas;</span><br> +<span class="i0">Vin ili ja ne sendis kun la patro</span><br> +<span class="i0">Ĉe lia ir’ malvola al la Orko.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ho, se mi lian baskon tiam kaptus</span><br> +<span class="i0">Kaj sekvus lin!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m3">Nu, tiuj, kiuj vin</span><br> +<span class="i0">Konservis, ili zorgis ja pri mi;</span><br> +<span class="i0">Ĉar kio mi sen vi fariĝus, tion</span><br> +<span class="i0">Mi eĉ prezenti ja al mi ne povas,</span><br> +<span class="i0">Ĉar de la temp’ de mia infaneco</span><br> +<span class="i0">Ja nur kun vi kaj nur por vi mi vivas</span><br> +<span class="i0">Kaj volas vivi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m3">Ne rememorigu</span><br> +<span class="i0">Al mi la belajn tagojn, kiam dolĉe</span><br> +<span class="i0">En via dom’ mi trovis rifuĝejon</span><br> +<span class="i0">Kaj via nobla patro tiel ame</span><br> +<span class="i0">Pri la duonmortinta floro zorgis,</span><br> +<span class="i0">Kaj vi, senĉese gaja, ĉiutage</span><br> +<span class="i0">Saltadis ĉirkaŭ mi kun nova vivo,</span><br> +<span class="i0">Simile al la hela papilio</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe de mallumkolora floro,</span><br> +<span class="i0">Kaj la gajecon vian enverŝadis</span><br> +<span class="i0">En mian koron, kaj mi eĉ forgesis</span><br> +<span class="pagxnumero">34</span> +<span class="i0">Mizeron mian, kaj en viglaj revoj</span><br> +<span class="i0">Junecon mian mi kun vi pasigis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Vin ekaminte, mi komencis vivi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ne vivi, sed suferi vi komencis.</span><br> +<span class="i0">Jes, tio estas la esenc’ terura</span><br> +<span class="i0">De mia sorto, ke kvazaŭ pestulo</span><br> +<span class="i0">Doloron mi kaj morton en mi portas;</span><br> +<span class="i0">Ke se mi nur ektuŝas ian lokon.</span><br> +<span class="i0">Eĉ la plej sanan, baldaŭ ĉirkaŭ mi</span><br> +<span class="i0">Sur la vizaĝoj eĉ la plej florantaj</span><br> +<span class="i0">Aperas trajtoj de rampanta morto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Mi certe la unua devus morti,</span><br> +<span class="i0">Se via spir’ en si venenon portus.</span><br> +<span class="i0">Kaj tamen diru mem, ĉu mi ne estas</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ plena de kuraĝ’ kaj ĝojo?</span><br> +<span class="i0">Kaj amo kaj kuraĝo nin kondukas</span><br> +<span class="i0">Al grandaj faroj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m3">Grandaj faroj? Jes,</span><br> +<span class="i0">Ni ilin iam vidis antaŭ ni!</span><br> +<span class="i0">En tiu tempo, kiam ni, ĉasante,</span><br> +<span class="i0">Kuradis tra la valoj kaj la montoj,</span><br> +<span class="i0">Kaj similante per la brust’ kaj pugno</span><br> +<span class="i0">La grandan nian gentopatron, ni</span><br> +<span class="i0">Esperis, ke ni tiel persekutos</span><br> +<span class="pagxnumero">35</span> +<span class="i0">Kun glav’ kaj bastonego ian monstron</span><br> +<span class="i0">Aŭ bandon da rabistoj; kiam ni</span><br> +<span class="i0">Vespere sidis ĉe la granda maro,</span><br> +<span class="i0">Nin apogante unu al alia,</span><br> +<span class="i0">Kaj antaŭ ni la ondoj dolĉe ludis</span><br> +<span class="i0">Kaj vasta staris antaŭ ni la mondo:</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam certe ofte ni kaptadis</span><br> +<span class="i0">La glavon, kaj estontaj faroj svarmis</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe, kiel steloj en la nokto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Sen lim’ estas la faro, kiun volus</span><br> +<span class="i0">Plenumi la animo. Ĉiun agon</span><br> +<span class="i0">Ni volus fari tuj tiele grande</span><br> +<span class="i0">Laŭ la amplekso, kiun ĝi atingas,</span><br> +<span class="i0">Se multajn jarojn, tra generacioj</span><br> +<span class="i0">Kaj landoj, ĝin la buŝo de l’ poetoj</span><br> +<span class="i0">Pligrandigante rulas. Bele sonas</span><br> +<span class="i0">La agoj de l’ prapatroj, kiam ilin,</span><br> +<span class="i0">En la vespera ombro ripozante,</span><br> +<span class="i0">Junulo sorbas kun la ton’ de harpo;</span><br> +<span class="i0">Sed kiel niaj faroj, tiel ankaŭ</span><br> +<span class="i0">Iliaj ne prezentis perfektaĵon.</span><br> +<span class="i0">Ni pelas ion, kio antaŭ ni</span><br> +<span class="i0">Rapide kuras, kaj ni ne atentas</span><br> +<span class="i0">La vojon, kiun iras niaj paŝoj.</span><br> +<span class="i0">La paŝojn de l’ prapatroj kaj la signojn</span><br> +<span class="i0">De la surtera viv’ ilia preskaŭ</span><br> +<span class="i0">Ni ne rimarkas, ĉiam ni nur celas</span><br> +<span class="i0">Ilian ombron, kiu disimile</span><br> +<span class="i0">Tre malproksime sidas kvazaŭ krono</span><br> +<span class="i0">Tre alte sur la pintoj de la montoj.</span><br> +<span class="pagxnumero">36</span> +<span class="i0">Mi ne tre ŝatas tiujn, kiuj celas</span><br> +<span class="i0">Nur gloron inter la popol’ akiri;</span><br> +<span class="i0">Sed vi, junulo, vi la diojn danku,</span><br> +<span class="i0">Ke ili tiel frue tiel multe</span><br> +<span class="i0">Per vi jam faris.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto"><span class="originalajxo">ORESTO</span><span class="korektajxo">ORESTO.</span></h4> + +<span class="m3">Se al iu homo</span><br> +<span class="i0">La dioj donis la ĝojigan sorton</span><br> +<span class="i0">Forigi malfeliĉon de la siaj,</span><br> +<span class="i0">Grandigi sian regnon, fortikigi</span><br> +<span class="i0">La limojn, aŭ malnovajn malamikojn</span><br> +<span class="i0">Faligi aŭ forpeli,—tiam li</span><br> +<span class="i0">La diojn danku, ĉar al li la dioj</span><br> +<span class="i0">Plej grandan ĝojon en la vivo donis;</span><br> +<span class="i0">Sed min la dioj faris ja buĉisto,</span><br> +<span class="i0">Devigis min mortigi mian propran</span><br> +<span class="i0">Patrinon, kiun tamen mi adoris;</span><br> +<span class="i0">Kaj venĝe por la ago malhonora</span><br> +<span class="i0">Min abomene ili ruinigis.</span><br> +<span class="i0">La domon de Tantalo ili juĝas,</span><br> +<span class="i0">Kaj mi, la lasta el la dom’, ne devas</span><br> +<span class="i0">Ricevi morton pian aŭ honoran.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Neniam pro la krimoj de la patroj</span><br> +<span class="i0">La dioj faras venĝon sur la filo;</span><br> +<span class="i0">Ĉu bona, ĉu malbona—ĉiu mem</span><br> +<span class="i0">Por sia far’ ricevas rekompencon.</span><br> +<span class="i0">Nur beno herediĝas, ne malbeno.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ne beno ja kondukis nin ĉi tien.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">37</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Sed la decido de la altaj dioj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ilia do decido nin mortigas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Plenumu la ordonon kaj atendu!</span><br> +<span class="i0">Se la fratinon vi al Apolono</span><br> +<span class="i0">Alportos kaj se ambaŭ kune loĝos</span><br> +<span class="i0">En Delfoj, sub konstanta adorado</span><br> +<span class="i0">De nobla gento, tiam por ĉi tio</span><br> +<span class="i0">La alta paro certe vin favoros</span><br> +<span class="i0">Kaj savos vin de la inferulinoj.</span><br> +<span class="i0">Jam en ĉi tiu sankta arbareto</span><br> +<span class="i0">Ja ne kuraĝas ili ekaperi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Almenaŭ morton havos mi trankvilan.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Sed mi alie pensas. Mi kunligis</span><br> +<span class="i0">La pasintaĵon kun la estontaĵo</span><br> +<span class="i0">Kaj ne mallerte solvis la misteron.</span><br> +<span class="i0">Tre povas esti, ke jam antaŭ longe</span><br> +<span class="i0">La dioj pri la granda far’ decidis.</span><br> +<span class="i0">Diano certe volas forsaviĝi</span><br> +<span class="i0">De la sovaĝa bordo de l’ barbaroj</span><br> +<span class="i0">Kaj de iliaj sangaj homoferoj;</span><br> +<span class="i0">Ni estas elektitaj, por plenumi</span><br> +<span class="i0">La belan faron, kaj jam nun mirinde</span><br> +<span class="i0">Ni estas devigitaj tion fari.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">38</span> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Vi lerte interplektas la decidojn</span><br> +<span class="i0">De l’ dioj kun la propraj viaj voloj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Nu, kion do valoras homa saĝo,</span><br> +<span class="i0">Se ĝi ne penas lerte trapenetri</span><br> +<span class="i0">La volon de la dioj? Pezan ŝarĝon</span><br> +<span class="i0">Surmetas dioj sur la noblan homon,</span><br> +<span class="i0">Se li tro multe pekis, kaj por li</span><br> +<span class="i0">Destinas ili taskon, kiu ŝajnas</span><br> +<span class="i0">Al simplaj homoj tute ne solvebla.</span><br> +<span class="i0">Sed la heroo venkas, kaj pentfare</span><br> +<span class="i0">Li faras tiajn servojn, ke la mondo</span><br> +<span class="i0">Estonte lin adoras.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m4">Se la sorto</span><br> +<span class="i0">Al mi destinis vivi kaj agadi,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam iu dio liberigu</span><br> +<span class="i0">La frunton mian de l’ kapturno, kiu</span><br> +<span class="i0">Sur glita, patrinsange makulita</span><br> +<span class="i0">Vojeto min al la mortintoj tiras;</span><br> +<span class="i0">Kompate li sekigu tiun fonton,</span><br> +<span class="i0">Per kiu el la vundoj de l’ patrino</span><br> +<span class="i0">Konstante sur min ŝprucas la malbeno!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Atendu pli trankvile! La malbonon</span><br> +<span class="i0">Vi mem ja pligrandigas kaj vi prenas</span><br> +<span class="i0">Sur vin de la furioj la oficon.</span><br> +<span class="i0">Min lasu primediti, vi silentu!</span><br> +<span class="pagxnumero">39</span> +<span class="i0">Nur poste, bezonante por la ago</span><br> +<span class="i0">La fortojn kunigitajn, mi vin vokos,</span><br> +<span class="i0">Kaj kun kuraĝ’ prudenta tiam ambaŭ</span><br> +<span class="i0">Alpaŝos ni al la efektivigo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Parolo de Uliso.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m4">Vi ne moku!</span><br> +<span class="i0">Jes, ĉiu devas mem al si elekti</span><br> +<span class="i0">Heroon imitotan, se li volas</span><br> +<span class="i0">Atingi la Olimpon. Mi konfesas,</span><br> +<span class="i0">Ne pensas mi, ke ruzo kaj prudento</span><br> +<span class="i0">Makulas viron, kiu sin dediĉis</span><br> +<span class="i0">Al plenumado de <span class="originalajxo">kuraĝaĵ</span><span class="korektajxo">kuraĝaj</span> faroj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Mi ŝatas nur kuraĝon rektaniman.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ne petis tial mi de vi konsilon.</span><br> +<span class="i0">Jam unu paŝon faris mi. Jam multe</span><br> +<span class="i0">Da scioj mi ellogis de l’ gardistoj.</span><br> +<span class="i0">Mi scias jam, ke fremda, disimila</span><br> +<span class="i0">Virin’ katenas tiun sangan leĝon;</span><br> +<span class="i0">Nur puran koron, preĝon, odorfumon</span><br> +<span class="i0">Al dioj ŝi oferas. Ŝian koron</span><br> +<span class="i0">Tre multe oni laŭdas; oni pensas,</span><br> +<span class="i0">Ke ŝi devenas de amazoninoj,</span><br> +<span class="pagxnumero">40</span> +<span class="i0">Ke ŝi forkuris, por ke ŝi per tio</span><br> +<span class="i0">Evitu ian grandan malfeliĉon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Videble nun potenco ŝia luma</span><br> +<span class="i0">La forton perdis pro la proksimeco</span><br> +<span class="i0">De la krimulo, kiun la malbeno</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭas, kiel vasta nigra nokto.</span><br> +<span class="i0">La pia sangavido liberigas</span><br> +<span class="i0">De la katenoj la antikvan moron,</span><br> +<span class="i0">Por nin nun pereigi. La sovaĝa</span><br> +<span class="i0">Spirito de la reĝo nin mortigos;</span><br> +<span class="i0">Se li koleras, tiam nin virino</span><br> +<span class="i0">Ne povas savi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m3">Bone al ni estas,</span><br> +<span class="i0">Ke de virin’ dependas nia sorto!</span><br> +<span class="i0">Ĉar viro, eĉ plej bona, kutimigas</span><br> +<span class="i0">Spiriton sian al la krueleco,</span><br> +<span class="i0">Kaj fine li eĉ leĝon al si faras</span><br> +<span class="i0">El tio, kion mem li abomenas,</span><br> +<span class="i0">Kaj la kutimo faras lin malmola</span><br> +<span class="i0">Kaj eĉ nerekonebla. Sed virino</span><br> +<span class="i0">Obstine ĉiam sekvas sian senton,</span><br> +<span class="i0">Kaj en la bono kaj en la malbono</span><br> +<span class="i0">Ŝi estas pli fidebla ... Ts! ŝi venas!</span><br> +<span class="i0">Nin lasu solaj! Mi ne devas tuj</span><br> +<span class="i0">Eldiri niajn nomojn aŭ konfidi</span><br> +<span class="i0">Al ŝi tro nesingarde nian sorton.</span><br> +<span class="i0">Foriru! Antaŭ ol ŝi ekdeziros</span><br> +<span class="i0">Kun vi paroli, mi kun vi parolos.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">41</p> + + +<h3 class="sceno">SCENO DUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. PILADO.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Fremdulo, diru, kiu kaj el kie</span><br> +<span class="i0">Vi estas. Mi vin trovas pli simila</span><br> +<span class="i0">Al greko, ol al skito.</span><br> +<span class="direkto">(Ŝi deprenas liajn ĉenojn.)</span><br> +<span class="m4">Tre danĝera</span><br> +<span class="i0">La libereco estas, kiun mi</span><br> +<span class="i0">Nun al vi donas; ho, la bonaj dioj</span><br> +<span class="i0">Deturnu tion, kio vin minacas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ho, dolĉa voĉo! Agrablega sono</span><br> +<span class="i0">De l’ hejma lingvo en la fremda lando!</span><br> +<span class="i0">La bluajn montojn de l’ haven’ patruja</span><br> +<span class="i0">Mi, la kaptito, vidas nun denove</span><br> +<span class="i0">Kun ĝojo antaŭ la okuloj miaj.</span><br> +<span class="i0">Ho jes, ho jes, mi ankaŭ estas greko!</span><br> +<span class="i0">Mi por momento tute ja forgesis,</span><br> +<span class="i0">Kiome mi bezonas vin, mi glutis</span><br> +<span class="i0">Per la okul’ ĉielan la aperon.</span><br> +<span class="i0">Ho, se decido de pli alta forto</span><br> +<span class="i0">Ne ŝlosas vian buŝon, diru, diru,</span><br> +<span class="i0">El kiu el la grekaj niaj gentoj</span><br> +<span class="i0">Vi, dia ido, havas la devenon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Pastrino, kiun la diino mem</span><br> +<span class="i0">Por si elektis kaj al si dediĉis,</span><br> +<span class="pagxnumero">42</span> +<span class="i0">Parolas nun kun vi; ĉi tio devas</span><br> +<span class="i0">Al vi sufiĉi. Diru al mi, kiu</span><br> +<span class="i0">Vi estas, kia sorto malfeliĉa</span><br> +<span class="i0">Kun la kunul’ vin tion ĉi venigis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Facile mi rakonti al vi povas</span><br> +<span class="i0">La sorton, kiu pelas nin kruele.</span><br> +<span class="i0">Ho, se kun tia sama facileco</span><br> +<span class="i0">Vi povus nin ĝojigi per espero!</span><br> +<span class="i0">El Kret’ ni estas, filoj de Adrasto:</span><br> +<span class="i0">Mi, la plej juna, nomas min Kefalo,</span><br> +<span class="i0">Li, la plej aĝa, estas Laodamas.</span><br> +<span class="i0">Kaj meze inter ni ankoraŭ estis</span><br> +<span class="i0">Alia frato, kruda kaj sovaĝa,</span><br> +<span class="i0">Kaj tiu jam en la infanaj ludoj</span><br> +<span class="i0">Ne lasis al ni pacon kaj konsenton.</span><br> +<span class="i0">Dum nia patro antaŭ Troj’ batalis,</span><br> +<span class="i0">Kviete ni sekvadis la patrinon;</span><br> +<span class="i0">Sed kiam li kun riĉa hav’ revenis</span><br> +<span class="i0">Kaj baldaŭ poste mortis, la disputo</span><br> +<span class="i0">Pri regno kaj heredo tuj disigis</span><br> +<span class="i0">La fratojn. Mi min tenis sur la flanko</span><br> +<span class="i0">De la plej aĝa. Tiu ĉi mortigis</span><br> +<span class="i0">La fraton. Kaj pro tiu sanga krimo</span><br> +<span class="i0">Lin la furioj pelas senripoze.</span><br> +<span class="i0">Sed al ĉi tiu senkultura bordo</span><br> +<span class="i0">Nin sendis Apolono kun espero.</span><br> +<span class="i0">En la sanktejo de l’ fratino sia</span><br> +<span class="i0">Ordonis li al ni atendi helpon.</span><br> +<span class="i0">Nin oni kaptis kaj al vi venigis</span><br> +<span class="i0">Por oferfaro. Tion vi jam scias.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">43</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu Trojo falis? Ho, karul’, certigu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ĝi falis, jes. Kaj vi al ni certigu</span><br> +<span class="i0">La savon! Rapidigu vi la helpon,</span><br> +<span class="i0">De l’ dio promesitan! Ekkompatu</span><br> +<span class="i0">Vi mian fraton! Diru al li baldaŭ</span><br> +<span class="i0">Bonkoran vorton! Tamen parolante</span><br> +<span class="i0">Kun li, vi lin indulgu, mi vin petas;</span><br> +<span class="i0">Ĉar ĝojo kaj dolor’ kaj rememoro</span><br> +<span class="i0">Facile lian tutan internaĵon</span><br> +<span class="i0">Ekskuas tro danĝere; tiam baldaŭ</span><br> +<span class="i0">Frenezo febroforma lin atakas,</span><br> +<span class="i0">Animo lia bela kaj libera</span><br> +<span class="i0">Fariĝas tiam havo de l’ furioj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Kiome ajn vi estas malfeliĉa,</span><br> +<span class="i0">Mi vin petegas, ĉion vi forgesu,</span><br> +<span class="i0">Ĝis vi sopiron mian kontentigos.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">La alta urbo, kiu tra dek jaroj</span><br> +<span class="i0">La tutan grekan forton kontraŭstaris,</span><br> +<span class="i0">Prezentas nun ruinojn, kaj neniam</span><br> +<span class="i0">Ĝi releviĝos. Tamen multaj tomboj</span><br> +<span class="i0">De la plej bonaj grekoj nin devigas</span><br> +<span class="i0">Memori tiun bordon de l’ barbaroj.</span><br> +<span class="i0">Aĥilo falis, kaj amiko lia ...</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, diaj bildoj, vi fariĝis polvo!</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">44</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Kaj Palamed’, Telamonid’ Ajakso</span><br> +<span class="i0">Jam la patrujan sunon ne revidis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(al si mem)</span>.</h4> + +<span class="i0">Pri mia patro li nenion diras</span><br> +<span class="i0">Kaj lin ne nomas inter la falintoj.</span><br> +<span class="i0">Ho jes! li vivas! Jes, mi lin revidos!</span><br> +<span class="i0">Ho, mia kor’, esperu, mia koro!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Feliĉaj tamen estas tiuj miloj,</span><br> +<span class="i0">Kiuj la morton trovis en batalo!</span><br> +<span class="i0">Ĉar por la revenintoj dia mano</span><br> +<span class="i0">Preparis ne triumfon, sed teruron</span><br> +<span class="i0">Kaj tre malĝojan finon. Ĉu la voĉo</span><br> +<span class="i0">De l’ homoj ne atingas vin? Ĉar kien</span><br> +<span class="i0">Ĝi nur atingi povas, ĝi disportas</span><br> +<span class="i0">La famon pri l’ fariĝoj plej teruraj.</span><br> +<span class="i0">Ĉu la mizero do, kiu plenigas</span><br> +<span class="i0">Per ĝemoj ne ĉesantaj la palacon</span><br> +<span class="i0">Mikenan, al vi estas nekonata?</span><br> +<span class="i0">Kun helpo de Egisto tre perfide</span><br> +<span class="i0">Mortigis Klitemnestro sian edzon</span><br> +<span class="i0">Tuj en la tago, kiam li revenis!...</span><br> +<span class="i0">Ha, vi adoras tiun reĝan domon!</span><br> +<span class="i0">Mi vidas, via brusto vane penas</span><br> +<span class="i0">Impreson la teruran en si kaŝi.</span><br> +<span class="i0">Ĉu estas vi filino de amiko?</span><br> +<span class="i0">Ĉu vi naskiĝis en najbara urbo?</span><br> +<span class="i0">Ne kaŝu, ne koleru, ke l’ unua</span><br> +<span class="i0">Teruron tiun mi al vi raportas.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">45</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho diru, ho rakontu la detalojn</span><br> +<span class="i0">De la terura faro!</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m4">En la tago</span><br> +<span class="i0">De la reveno, kiam, sin baninte,</span><br> +<span class="i0">La reĝo volis preni sian veston</span><br> +<span class="i0">Konfide el la manoj de l’ edzino,</span><br> +<span class="i0">La krimulino tiam sur lin ĵetis</span><br> +<span class="i0">Teksaĵon faldoriĉan kaj implikan;</span><br> +<span class="i0">Kaj dum li vane penis el la reto</span><br> +<span class="i0">Sin liberigi, perfidul’ Egisto</span><br> +<span class="i0">Mortigis lin, kaj tiu granda princo</span><br> +<span class="i0">Kovrita iris al la malvivuloj.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Kaj kian pagon la kunul’ ricevis?</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Kun regno liton, kion li jam havis.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Volupto do ŝin pelis al la krimo?</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Kaj forta sento de malnova venĝo.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Per kio do la reĝo ŝin ofendis?</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">46</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Per peza faro, kiu ŝin pravigus,</span><br> +<span class="i0">Se nur mortigo estus pravigebla.</span><br> +<span class="i0">Li al Aŭlido logis ŝin, kaj kiam</span><br> +<span class="i0">Diino per kontraŭblovantaj ventoj</span><br> +<span class="i0">Malhelpis forveturon de la grekoj,</span><br> +<span class="i0">Li tiam senkompate sian propran</span><br> +<span class="i0">Filinon la plej aĝan alkondukis</span><br> +<span class="i0">Al la altaro de Dian’, kaj ŝin</span><br> +<span class="i0">Pro bon’ de l’ grekoj oni tiam buĉis.</span><br> +<span class="i0">Kaj tio en la koron de l’ patrino</span><br> +<span class="i0">Enpremis tiel forte la malamon,</span><br> +<span class="i0">Ke ŝi facile cedis al Egisto</span><br> +<span class="i0">Kaj sian edzon ĵetis en pereon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sin kovrante)</span>.</h4> + +<span class="i0">Sufiĉe! Nun vi baldaŭ min revidos.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</h4> + +<span class="i0">La sort’ de l’ reĝa domo ŝin videble</span><br> +<span class="i0">Profunde tuŝas. Kiu ajn ŝi estas,</span><br> +<span class="i0">Ŝi tute certe mem la reĝon konis.</span><br> +<span class="i0">Feliĉe do por ni, el alta domo</span><br> +<span class="i0">Ĉi tien oni vendis ŝin. Ho koro,</span><br> +<span class="i0">Ne batu tiel forte! Al la stelo,</span><br> +<span class="i0">De la espero, kiu ekbriletis,</span><br> +<span class="i0">Ni remu do kuraĝe kaj prudente!</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">47</p> + + + +<h2 class="akto">AKTO TRIA.</h2> + +<h3 class="sceno">SCENO UNUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. ORESTO.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Malfeliĉulo, mi vin senĉenigas,</span><br> +<span class="i0">Sed nur, ho ve! por sorto pli kruela.</span><br> +<span class="i0">La liberec’, donata de la templo,</span><br> +<span class="i0">Simile al la lasta vivekbrilo</span><br> +<span class="i0">De malfacila malsanul’, prezentas</span><br> +<span class="i0">Nur antaŭsignon de la morto. Tamen</span><br> +<span class="i0">Ĝis nun ankoraŭ mi ne povas diri</span><br> +<span class="i0">Kaj diri al mi mem mi ne kuraĝas,</span><br> +<span class="i0">Ke vi pereis! Kiel do mi povus</span><br> +<span class="i0">Per krima man’ dediĉi vin al morto?</span><br> +<span class="i0">Kaj tamen tiel longe, dum mi restas</span><br> +<span class="i0">Pastrino de Dian’, neniu havas</span><br> +<span class="i0">La rajton iel tuŝi vian kapon.</span><br> +<span class="i0">Sed se mi ne plenumos mian devon</span><br> +<span class="i0">Laŭ la postulo de l’ kolera reĝo,</span><br> +<span class="i0">Li tiam inter miaj helpantinoj</span><br> +<span class="i0">Alian virgulinon pastrinigos,</span><br> +<span class="i0">Kaj tiam krom deziro plej varmega</span><br> +<span class="i0">Mi jam nenion povos al vi doni.</span><br> +<span class="i0">Ho, kara samlandan’! eĉ simpla sklavo,</span><br> +<span class="i0">Sur kiun lumis nia hejma suno,</span><br> +<span class="i0">En fremda land’ tre kara al ni estas:</span><br> +<span class="pagxnumero">48</span> +<span class="i0">Kun kia do senlima ĝoj’ kaj beno</span><br> +<span class="i0">Mi devas vin akcepti, kiuj dolĉe</span><br> +<span class="i0">Al mi alportis bildon de herooj,</span><br> +<span class="i0">De mi en infaneco adorataj,</span><br> +<span class="i0">Kaj kiuj mian plej internan koron</span><br> +<span class="i0">Konsolis per espero la plej bela.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu vian nomon kaj devenon vian</span><br> +<span class="i0">Vi kaŝas kun intenco? aŭ ĉu eble</span><br> +<span class="i0">Mi povas scii, kiu disimile</span><br> +<span class="i0">Nun staras antaŭ mi?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto"><span class="originalajxo">IFIGENIO</span><span class="korektajxo">IFIGENIO.</span></h4> + +<span class="m4">Vi min ekkonos.</span><br> +<span class="i0">Sed nun rakontu, kion via frato</span><br> +<span class="i0">Al mi ĝis nun sciigis nur duone,—</span><br> +<span class="i0">La pluan sorton de l’ personoj, kiuj,</span><br> +<span class="i0">De Trojo reveninte, sur la sojlo</span><br> +<span class="i0">De sia propra dom’ neatenditan</span><br> +<span class="i0">Fatalon trovis. Kvankam mi tre juna</span><br> +<span class="i0">Alvenis sur ĉi tiun fremdan bordon,</span><br> +<span class="i0">Sed mi ankoraŭ bone rememoras</span><br> +<span class="i0">La grandan timon kaj la grandan miron,</span><br> +<span class="i0">Kun kiu mi rigardis siatempe</span><br> +<span class="i0">Tiujn heroojn. Ili elveturis,</span><br> +<span class="i0">Kaj tiam ŝajnis, kvazaŭ la Olimpo</span><br> +<span class="i0">Subite malfermiĝis kaj la bildojn</span><br> +<span class="i0">De l’ glora kaj mirinda mond’ antikva</span><br> +<span class="i0">Malsupren sendis por la pereigo</span><br> +<span class="i0">De Iliono. Sed la plej majesta</span><br> +<span class="i0">El ĉiuj estis reĝ’ Agamemnono!</span><br> +<span class="pagxnumero">49</span> +<span class="i0">Ho diru, ĉu li efektive falis</span><br> +<span class="i0">Per la perfido de edzino sia</span><br> +<span class="i0">Kaj de Egisto?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m3">Jes, vi diris veron!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, ve al vi, Mikeno malfeliĉa!</span><br> +<span class="i0">Tiele semis nepoj de Tantalo</span><br> +<span class="i0">Per plena man’ malbenon post malbeno!</span><br> +<span class="i0">Simile al kreskaĵo senvalora,</span><br> +<span class="i0">Miloblan semon ĉirkaŭ si ĵetante,</span><br> +<span class="i0">Por nepoj kaj pranepoj ili kreis</span><br> +<span class="i0">Parencajn mortigantojn por eterna</span><br> +<span class="i0">Sovaĝa reciproka venĝemeco!</span><br> +<span class="i0">Malkovru ĉion, kion en la vortoj</span><br> +<span class="i0">De via frat’ por mi ankoraŭ kovris</span><br> +<span class="i0">La ombro de l’ teruro. Diru, kiel</span><br> +<span class="i0">La lasta filo de la granda gento,</span><br> +<span class="i0">La ĉarma knabo, certe destinita</span><br> +<span class="i0">Por iam fari venĝon por la patro,—</span><br> +<span class="i0">Kiele li, Oresto, trovis savon</span><br> +<span class="i0">En tiu sanga tago? Ĉu li ankaŭ</span><br> +<span class="i0">Pereis en la reto? Ĉu li vivas?</span><br> +<span class="i0">Ĉu li saviĝis? Ĉu Elektro vivas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Jes, ambaŭ vivas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Ho vi, ora suno,</span><br> +<span class="i0">Radiojn la plej belajn al mi pruntu</span><br> +<span class="pagxnumero">50</span> +<span class="i0">Kaj metu ilin kiel mian dankon</span><br> +<span class="i0">Al Jupitero antaŭ lian tronon!</span><br> +<span class="i0">Ĉar mi nur estas muta kaj malriĉa.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Se vin kun tiu reĝa domo ligas</span><br> +<span class="i0">Intima ia ligo aŭ rilatoj,</span><br> +<span class="i0">Kiel kredigas via bela ĝojo,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam tenu forte vian koron!</span><br> +<span class="i0">Ĉar tre dolora estas por ĝojanto</span><br> +<span class="i0">Refalo tro subita en malĝojon.</span><br> +<span class="i0">Vi scias, mi ĝin vidas, nur la morton</span><br> +<span class="i0">De l’ reĝ’ Agamemnono.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Kaj ĉu tio</span><br> +<span class="i0">Ne estas por mi scio tro sufiĉa?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Vi scias nur duonon de l’ mizero.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Kaj kio plu? Orest’, Elektro vivas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Pri Klitemnestro vi nenion timas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ŝin ja nek timo, nek espero savos.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ŝi el la lando de l’ esper’ foriris.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">51</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu do pentante ŝi sin mem mortigis?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ne! sed la propra sango ŝin mortigis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Parolu klare, ke mi plu ne serĉu!</span><br> +<span class="i0">La necerteco per flugil’ malluma</span><br> +<span class="i0">Milfoje batas ĉirkaŭ mia kapo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">La dioj do destinas, ke mi estu</span><br> +<span class="i0">La sciiganto de la faro, kiun</span><br> +<span class="i0">Mi tiel volus kaŝi por eterne</span><br> +<span class="i0">En la sensona regno de la nokto!</span><br> +<span class="i0">Al tio kontraŭ mia propra volo</span><br> +<span class="i0">Min nun devigas via ĉarma buŝo;</span><br> +<span class="i0">Ĝi tamen havas rajton, por postuli</span><br> +<span class="i0">Doloron ankaŭ; bone, ĝi ricevos.</span><br> +<span class="i0">En tiu tag’, kiam la patro falis,</span><br> +<span class="i0">Elektro save kaŝis sian fraton;</span><br> +<span class="i0">Strofio, la bofrato de la patro,</span><br> +<span class="i0">Volonte lin akceptis kaj edukis</span><br> +<span class="i0">Lin kune kun la propra sia filo,</span><br> +<span class="i0">Pilado, kiu sin tre baldaŭ ligis</span><br> +<span class="i0">Kun la veninto per plej bela ligo</span><br> +<span class="i0">De la plej forta kora amikeco.</span><br> +<span class="i0">Kaj ju pli ili kreskis, des pli forte</span><br> +<span class="i0">En ili kreskis la deziro venĝi</span><br> +<span class="i0">La morton de la reĝo. Kaj sekrete,</span><br> +<span class="i0">En vestoj de fremduloj, ili venis</span><br> +<span class="pagxnumero">52</span> +<span class="i0">Mikenon, kvazaŭ por alporti tien</span><br> +<span class="i0">Sciigon pri la morto de Oresto</span><br> +<span class="i0">Kaj ankaŭ lian cindron. Ilin bone</span><br> +<span class="i0">Akceptis la reĝino, ili venis</span><br> +<span class="i0">Internen de la domo. Al Elektro</span><br> +<span class="i0">Orest’ sin rekonigas; ŝi reblovas</span><br> +<span class="i0">En li la fajron de l’ venĝemo, kiu</span><br> +<span class="i0">En la alesto sankta de l’ patrino</span><br> +<span class="i0">Jam preskaŭ estingiĝis. En silento</span><br> +<span class="i0">Ŝi lin kondukas al la loko, kie</span><br> +<span class="i0">La patro falis, kie tre malforta</span><br> +<span class="i0">Malnova postesigno de la sango,</span><br> +<span class="i0">Jam preskaŭ tute plu ne rimarkebla,</span><br> +<span class="i0">La plankon, multefoje jam lavitan,</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ kolorigis. Tiam ŝi</span><br> +<span class="i0">Per sia fajra lango nun priskribis</span><br> +<span class="i0">Ĉiun detalon de la krima faro</span><br> +<span class="i0">Kaj sian sklavan kaj mizeran vivon,</span><br> +<span class="i0">La fierecon de la perfiduloj</span><br> +<span class="i0">Kaj la danĝerojn, kiuj la gefratojn</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ nun minacas de la flanko</span><br> +<span class="i0">De la patrin’ duonpatriniĝinta.</span><br> +<span class="i0">Kaj tie al Oresto ŝi altrudis</span><br> +<span class="i0">Malnovan la ponardon, kiu tiom</span><br> +<span class="i0">En la Tantala dom’ jam furiozis ...</span><br> +<span class="i0">Kaj propra fil’ mortigis Klitemnestron ...</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho senmortuloj, vi, kiuj pasigas</span><br> +<span class="i0">Feliĉajn tagojn super puraj nuboj,</span><br> +<span class="i0">Ĉu nur por tio dum tre multaj jaroj</span><br> +<span class="i0">Vi min de ĉiuj homoj apartigis</span><br> +<span class="pagxnumero">53</span> +<span class="i0">Kaj tenis min en via proksimeco</span><br> +<span class="i0">Kaj sur min metis la oficon virgan</span><br> +<span class="i0">La sanktan fajron ĉiam subtenadi</span><br> +<span class="i0">Kaj la animon mian vi, simile</span><br> +<span class="i0">Al flamo, ĉiam direktadis supren,</span><br> +<span class="i0">Ke la terurojn de la domo mia</span><br> +<span class="i0">Eksentu mi nur iam pli malfrue,</span><br> +<span class="i0">Sed tiom pli profunde?—Ho, parolu</span><br> +<span class="i0">Al mi pri la junulo malfeliĉa!</span><br> +<span class="i0">Parolu pri Oresto!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ho, se jam oni povus nun rakonti</span><br> +<span class="i0">Pri lia morto! Kvazaŭ fermentante,</span><br> +<span class="i0">Leviĝis el la sang’ de l’ buĉitino</span><br> +<span class="i0">La ombro de l’ patrino.</span><br> +<span class="i0">Al la filinoj de l’ eterna nokto</span><br> +<span class="i0">Ĝi krias: „tenu firme, ne forlasu</span><br> +<span class="i0">La mortiginton de l’ patrino! Pelu</span><br> +<span class="i0">Kaj persekutu la krimulon! Pelu!</span><br> +<span class="i0">Al vi li apartenas!“—Ili aŭdas,</span><br> +<span class="i0">Iliaj okulaĉoj ekrigardas</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe kun la agla avideco.</span><br> +<span class="i0">Kaj ili ekmoviĝas en la nigraj</span><br> +<span class="i0">Kavernoj, kaj el la anguloj venas</span><br> +<span class="i0">Senbrue tuj ilia sekvantaro,</span><br> +<span class="i0">La dubo kaj la pento. Antaŭ ili</span><br> +<span class="i0">Vapor’ leviĝas el la Aĥerono;</span><br> +<span class="i0">El ĝiaj nebulringoj ekruliĝas</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe de la kapo de l’ kulpulo</span><br> +<span class="i0">Senĉesa freneziga meditado</span><br> +<span class="i0">Pri l’ faritaĵo. Tiam, rajtigitaj</span><br> +<span class="pagxnumero">54</span> +<span class="i0">Pereon porti, la inferulinoj</span><br> +<span class="i0">Elpaŝas sur la belan dian teron,</span><br> +<span class="i0">De kiu ilin antaŭ longa tempo</span><br> +<span class="i0">Forpelis la malbeno de la dioj.</span><br> +<span class="i0">Pied’ ilia pelas la kuranton,</span><br> +<span class="i0">Ripozon ili donas nur momente,</span><br> +<span class="i0">Por tuj ataki kun teruro nova.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho malfeliĉa, en la sama stato</span><br> +<span class="i0">Vi estas mem, kaj tial vi komprenas</span><br> +<span class="i0">Kiome li, malfeliĉul’, suferas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Kion vi diras? Kia sama stato?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vin, kiel lin, ja premas fratmortigo;</span><br> +<span class="i0">Al mi jam tion diris via frato.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Sufiĉe! La animo via granda</span><br> +<span class="i0">Per falsa vort’ ne estu plu trompata!</span><br> +<span class="i0">Fremdulo por fremdulo povas teksi</span><br> +<span class="i0">Mensogon kaj ruzaĵon, por faligi</span><br> +<span class="i0">Lin en la reton; inter ni ekzistu</span><br> +<span class="i0">Nur vero!</span><br> +<span class="i0">Mi estas mem Oresto! Kaj ĉi tiu</span><br> +<span class="i0">Krimula kap’ kliniĝas al la tombo</span><br> +<span class="i0">Kaj serĉas morton. Kaj en ĉia formo</span><br> +<span class="i0">Mi estas preta vole ĝin akcepti!</span><br> +<span class="i0">Ho, kiu ajn vi estas, mi al vi</span><br> +<span class="pagxnumero">55</span> +<span class="i0">Kaj al amiko mia malfeliĉa</span><br> +<span class="i0">Deziras savon; sed al mi la savon</span><br> +<span class="i0">Mi ne deziras. Se mi ne eraras,</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie vi nur kontraŭvole restas;</span><br> +<span class="i0">Eltrovu do rimedon, por forkuri,</span><br> +<span class="i0">Sed min ĉi tie lasu. Mia korpo</span><br> +<span class="i0">Malsupren falu de la alta roko,</span><br> +<span class="i0">Ĝis maro fluu mia sang’, portante</span><br> +<span class="i0">Malbenon al la bordo de l’ barbaroj!</span><br> +<span class="i0">Vi iru, en la hejma greka lando</span><br> +<span class="i0">Komencu novan, pli feliĉan vivon!</span><br> +<span class="direkto">(Li foriras.)</span> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Tiele do vi fine al mi venas,</span><br> +<span class="i0">Vi, Plenumiĝ’, filino plej ravanta</span><br> +<span class="i0">De la plej granda patro! Ho, gigante</span><br> +<span class="i0">Nun antaŭ mi leviĝas via bildo!</span><br> +<span class="i0">Per la rigardo mia mi apenaŭ</span><br> +<span class="i0">Atingas viajn manojn, kiuj plenaj</span><br> +<span class="i0">De fruktoj kaj de benaj kronoj, portas</span><br> +<span class="i0">Trezorojn de Olimpo. Kiel oni</span><br> +<span class="i0">Ekkonas reĝon laŭ la grandmezuro</span><br> +<span class="i0">De l’ donoj—ĉar la kvanto, kiun multaj</span><br> +<span class="i0">Jam nomus riĉo, al li devas ŝajni</span><br> +<span class="i0">Malgranda—tiel oni vin, ho dioj,</span><br> +<span class="i0">Rekonas laŭ la donoj tre ŝparataj,</span><br> +<span class="i0">Sed longe kaj saĝege preparataj.</span><br> +<span class="i0">Ĉar nur vi solaj scias, kio estas</span><br> +<span class="i0">Por ni utila, nur vi solaj vidas</span><br> +<span class="i0">La vastan regnon de la estonteco,</span><br> +<span class="i0">Dum antaŭ ni la steloj kaj nebuloj</span><br> +<span class="pagxnumero">56</span> +<span class="i0">Ĉiuvespere kovras la rigardon.</span><br> +<span class="i0">Trankvile vi aŭskultas nian preĝon,</span><br> +<span class="i0">Petantan pri sensaĝa rapideco,</span><br> +<span class="i0">Sed via man’ neniam malmature</span><br> +<span class="i0">Deŝiras la ĉielajn orajn fruktojn;</span><br> +<span class="i0">Kaj ve al tiu, kiu ilin prenas</span><br> +<span class="i0">Perforte tro frutempe: la acida</span><br> +<span class="i0">Manĝaĵ’ al li alportas nur la morton.</span><br> +<span class="i0">Ne lasu, ke la longe atendita</span><br> +<span class="i0">Feliĉ’, apenaŭ iam esperita,</span><br> +<span class="i0">Simile al la ombro de amiko</span><br> +<span class="i0">Nun preterpasu vane, restigante</span><br> +<span class="i0">Trioblan suferadon kaj doloron!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO <span class="plimalgranda">(denove aliras al ŝi)</span>.</h4> + +<span class="i0">Se vi pri vi kaj pri Pilado preĝas,</span><br> +<span class="i0">Ne citu mian nomon kun la viaj!</span><br> +<span class="i0">Ne savos vi krimulon, sed kun li</span><br> +<span class="i0">Dividos vi malbenon kaj mizeron.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">De via sort’ dependas mia sorto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Neniel! Sola kaj sen akompano</span><br> +<span class="i0">Mi iru en la regnon de la morto.</span><br> +<span class="i0">Se eĉ per via propra kovrotuko</span><br> +<span class="i0">Vi kovros la kulpulon, vi ne kaŝos</span><br> +<span class="i0">Lin antaŭ la eterne-maldormantoj;</span><br> +<span class="i0">Alesto via, ho ĉielulino,</span><br> +<span class="i0">Flankigos ilin, sed ne fortimigos.</span><br> +<span class="i0">La teron de la sankta arbareto</span><br> +<span class="pagxnumero">57</span> +<span class="i0">Ne rajtas ili tuŝi arogante</span><br> +<span class="i0">Per la piedoj, sed de malproksime</span><br> +<span class="i0">De temp’ al tempo aŭdas mi ilian</span><br> +<span class="i0">Teruran ridon. Tiel blekas lupoj</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe de la arb’, sur kiun savis</span><br> +<span class="i0">Sin vojaĝanto. Ekster la arbaro</span><br> +<span class="i0">Ripozas ili, kvazaŭ sieĝante;</span><br> +<span class="i0">Sed se mi nur forlasos la arbaron,</span><br> +<span class="i0">Tuj ili ekleviĝos, balancante</span><br> +<span class="i0">Serpentajn siajn kapojn, aperigos</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭe polvajn nubojn kaj pelados</span><br> +<span class="i0">Akiron sian pluen, sen ripozo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu povas vi aŭskulti bonan vorton?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĝin ŝparu por amato de la dioj!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Espero nova nun por vi eklumis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Tra fumo nur briletas antaŭ mi</span><br> +<span class="i0">La mortriver’, vokante al infero.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu vi fratinon havas nur Elektron?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Nur ŝin mi konis; ĉar la pli maljunan</span><br> +<span class="i0">Frutempe prenis for el la mizero</span><br> +<span class="pagxnumero">58</span> +<span class="i0">De nia domo ŝia bona sorto,</span><br> +<span class="i0">En kiu ni nur teruraĵon vidis.</span><br> +<span class="i0">Ho, ne demandu plu kaj ne aligu</span><br> +<span class="i0">Vin al la Erinioj. Kun kruela</span><br> +<span class="i0">Plezuro ili de l’ animo mia</span><br> +<span class="i0">La cindron blovas for kaj ne permesas,</span><br> +<span class="i0">Ke la plej lastaj karboj, kiuj restis</span><br> +<span class="i0">De la terura brul’ de nia domo,</span><br> +<span class="i0">En mia kor’ kviete estingiĝu.</span><br> +<span class="i0">Ĉu tiu fajr’, intence incitata,</span><br> +<span class="i0">Nutrata per sulfuro de l’ infero</span><br> +<span class="i0">Eterne en animo mia brulos?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi dolĉan odoraĵon nun enportas</span><br> +<span class="i0">En tiun fajron. Pura spir’ de amo</span><br> +<span class="i0">Per delikata blov’ malvarmetigos</span><br> +<span class="i0">La ardon, kiu bakas vian bruston!</span><br> +<span class="i0">Oresto, mia kara! Ĉu ne povas</span><br> +<span class="i0">Vi min kompreni? Ĉu de l’ akompano</span><br> +<span class="i0">De la teruraj diaj punantinoj</span><br> +<span class="i0">La sang’ en viaj vejnoj elsekiĝis?</span><br> +<span class="i0">Ĉu el la kapo de Gorgon’ penetris</span><br> +<span class="i0">Ŝtoniga sorĉo ĉiujn viajn membrojn?</span><br> +<span class="i0">Se elverŝita sango de patrino</span><br> +<span class="i0">Per surda voĉo vokas al infero,—</span><br> +<span class="i0">Ĉu pura bena vorto de fratino</span><br> +<span class="i0">Ne vokos dian helpon de Olimpo?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĝi vokas! Ha, ĉu tiel vi deziras</span><br> +<span class="i0">Pereon mian? Ĉu en vi sin kaŝas</span><br> +<span class="pagxnumero">59</span> +<span class="i0">Diin’ de venĝo? Kiu do vi estas,</span><br> +<span class="i0">Vi, kies voĉo kruelege turnas</span><br> +<span class="i0">La plej profundan mian internaĵon?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Eksentu do la voĉon de la koro:</span><br> +<span class="i0">Orest’! ĝi estas mi, Ifigenio!</span><br> +<span class="i0">Mi vivas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m2">Vi!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Ho, frato!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m4">For! ho, for!</span><br> +<span class="i0">Ne tuŝu miajn buklojn! Ĉar, simile</span><br> +<span class="i0">Al la edziĝa vesto de Kreuzo,</span><br> +<span class="i0">Per nevenkebla fajro mi infektas.</span><br> +<span class="i0">Foriru! Kiel iam Herkuleso,</span><br> +<span class="i0">Mi devas preni morton izolite.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi ne pereos! Ho, se mi nur povus</span><br> +<span class="i0">Trankvilan unu vorton de vi aŭdi!</span><br> +<span class="i0">Forigu mian dubon, ho, certigu,</span><br> +<span class="i0">Certigu al mi tute la feliĉon,</span><br> +<span class="i0">Pri kiu tiel longe mi petegis.</span><br> +<span class="i0">Ĉar rado de doloro kaj de ĝojo</span><br> +<span class="i0">En mia kor’ ruliĝas. De l’ fremdulo</span><br> +<span class="i0">Forpuŝas min la timo; sed plej forte</span><br> +<span class="i0">Min la interno tiras al la frato.</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">60</span> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu staras mi en templo de Lieo?</span><br> +<span class="i0">Ĉu furioza puŝo de pasio</span><br> +<span class="i0">Atakis nun subite la pastrinon?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, aŭdu min! Ho, vidu, kiel fine</span><br> +<span class="i0">Post longa, longa tempo mia koro</span><br> +<span class="i0">Nun malfermiĝis por la granda ĝojo,</span><br> +<span class="i0">Ke al la sola kaj al la plej kara</span><br> +<span class="i0">El ĉio, kio en la tuta mondo</span><br> +<span class="i0">Por mi ankoraŭ restis, mi nun povas</span><br> +<span class="i0">La kapon kisi; ke per miaj brakoj,</span><br> +<span class="i0">Ĝis nun nur al la vento etenditaj,</span><br> +<span class="i0">Mi fine vin nun povas ĉirkaŭpreni!</span><br> +<span class="i0">Ho, lasu! lasu! Ĉar eĉ de l’ Parnaso</span><br> +<span class="i0">La fonto, kiu saltas en la valon,</span><br> +<span class="i0">Ne fluas tiel pure, tiel hele,</span><br> +<span class="i0">Kiel nun fluas senmezura ĝojo</span><br> +<span class="i0">El mia koro, fluas kaj ĉirkaŭas</span><br> +<span class="i0">Min kiel granda ondoplena maro.</span><br> +<span class="i0">Oresto! Ho, Oresto! Mia frato!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ne, bela nimfo, ne, mi ne konfidas</span><br> +<span class="i0">Al vi kaj viaj flatoj. Ne forgesu,</span><br> +<span class="i0">Dian’ postulas servon la plej ĉastan;</span><br> +<span class="i0">Ŝi venĝas malsanktigon de la templo.</span><br> +<span class="i0">De mia brust’ forigu vian brakon!</span><br> +<span class="i0">Kaj se vi volas doni al junulo</span><br> +<span class="i0">Savantan amon kaj lin feliĉigi,</span><br> +<span class="i0">Vin tiam turnu al amiko mia,</span><br> +<span class="pagxnumero">61</span> +<span class="i0">La viro pli valora. Jen li vagas</span><br> +<span class="i0">Sur la vojeto tie sur la roko;</span><br> +<span class="i0">Al li vi iru kaj al li vi donu</span><br> +<span class="i0">Konsilon bonan, sed min lasu for!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Rekonsciiĝu, frato, kaj rekonu</span><br> +<span class="i0">La trovitinon! La ĉielan ĝojon,</span><br> +<span class="i0">La puran, ĉastan ĝojon de fratino</span><br> +<span class="i0">Ne nomu senprudenta volupteco!</span><br> +<span class="i0">Ho, dioj, prenu la manian kovron</span><br> +<span class="i0">For de okulo lia la rigida,</span><br> +<span class="i0">Ke la momento de l’ plej alta ĝojo</span><br> +<span class="i0">Ne faru nin trioble malfeliĉaj!</span><br> +<span class="i0">Jen antaŭ vi ŝi staras, la fratino</span><br> +<span class="i0">De longe jam perdita. De l’ altaro</span><br> +<span class="i0">Min la diino tiris for kaj savis</span><br> +<span class="i0">Ĉi tien min en sian propran templon.</span><br> +<span class="i0">Kaj vi, kaptita kaj oferbuĉota,</span><br> +<span class="i0">En la pastrino trovas la fratinon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ho, malfeliĉa! Nun la suno vidu</span><br> +<span class="i0">De nia dom’ la lastan teruraĵon!</span><br> +<span class="i0">Ĉu ne troviĝas tie ĉi Elektro?</span><br> +<span class="i0">Ŝi ankaŭ nun kun ni pereu kune,</span><br> +<span class="i0">Por ne daŭrigi sian vivon sole</span><br> +<span class="i0">Por sorto kaj suferoj pli turmentaj!</span><br> +<span class="i0">Pastrin’, al la altaro min konduku:</span><br> +<span class="i0">La fratmortigo estas tradicio</span><br> +<span class="i0">Hereda en malnova nia gento;</span><br> +<span class="i0">Vin, dioj, dankas mi, ke vi decidis</span><br> +<span class="pagxnumero">62</span> +<span class="i0">Min pereigi fraŭle, sen infanoj.</span><br> +<span class="i0">Kaj vi de mi akceptu la konsilon,</span><br> +<span class="i0">Ne amu tro la sunon kaj la stelojn;</span><br> +<span class="i0">Ho, sekvu min en la malluman regnon!</span><br> +<span class="i0">Simile kiel drakoj sulfurmarĉaj</span><br> +<span class="i0">Sin en batal’ englutas reciproke,</span><br> +<span class="i0">La furioza gento de Tantalo</span><br> +<span class="i0">Sin mem ekstermas; iru do kun mi</span><br> +<span class="i0">Malsupren seninfane kaj senkulpe!</span><br> +<span class="i0">Vi min rigardas kun kompato? Ĉesu!</span><br> +<span class="i0">Sammaniere serĉis Klitemnestro</span><br> +<span class="i0">Resonon en la kor’ de sia filo;</span><br> +<span class="i0">Sed lia brako trafis ŝian bruston,</span><br> +<span class="i0">Kaj la patrino falis. Ho, aperu,</span><br> +<span class="i0">Spirito indignanta! Vi, furioj,</span><br> +<span class="i0">Alproksimiĝu per fermita rondo,</span><br> +<span class="i0">Rigardu la al vi agrablan dramon,</span><br> +<span class="i0">La plej teruran, kiun vi preparis!</span><br> +<span class="i0">Ne venĝo aŭ malamo nun akrigas</span><br> +<span class="i0">Ponardon sian: la fratin’ amanta</span><br> +<span class="i0">Nun estas devigata doni morton.</span><br> +<span class="i0">Ne ploru! Ĝi ne estas via kulpo.</span><br> +<span class="i0">De mia infaneco mi nenion</span><br> +<span class="i0">Tiele amis, kiel vin mi povus</span><br> +<span class="i0">Nun ami, ho, fratino mia kara.</span><br> +<span class="i0">Jes, levu la ponardon, ne indulgu,</span><br> +<span class="i0">Disŝiru tiun bruston, donu vojon</span><br> +<span class="i0">Al la torentoj, kiuj en ĝi bolas!</span><br> +<span class="direkto">(Li falas svene.)</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Elporti sola tiom da feliĉo</span><br> +<span class="pagxnumero">63</span> +<span class="i0">Kaj tiom da suferoj mi ne povas.</span><br> +<span class="i0">Pilado, kie estas vi, Pilado?</span><br> +<span class="i0">Alportu vian helpon, kara viro!</span><br> +<span class="direkto">(Ŝi foriras serĉante.)</span><br> +</div> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO DUA.</h3> + +<p class="scenanoj">ORESTO <span class="plimalgranda">(vekiĝante el la sveno kaj leviĝante)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">Ankoraŭ unu! Donu do al mi</span><br> +<span class="i0">El Leta akvo lastan refreŝigan</span><br> +<span class="i0">Kalikon! Baldaŭ el la brust’ elnaĝos</span><br> +<span class="i0">La lasta konvulsio de la vivo.</span><br> +<span class="i0">Tre baldaŭ la spirito mia fluos</span><br> +<span class="i0">Trankvile al la fonto de forgeso,</span><br> +<span class="i0">Al vi, fantomoj, al nebul’ eterna.</span><br> +<span class="i0">Permesu, ke en via mezo trovu</span><br> +<span class="i0">Ripozon la pelita fil’ de l’ tero!</span><br> +<span class="i0">Mi aŭdas murmureton en la branĉoj,</span><br> +<span class="i0">El la krepusko venas ia bruo ...</span><br> +<span class="i0">La novan gaston vidi ili venas!</span><br> +<span class="i0">Ha, kia estas la anaro, kiu</span><br> +<span class="i0">Majeste iras, kvazaŭ princa domo?</span><br> +<span class="i0">Maljunaj, junaj, viroj kaj virinoj</span><br> +<span class="i0">Kviete marŝas. Disimilaj ŝajnas</span><br> +<span class="i0">Pasantaj la fantomoj. Jes, mi vidas,</span><br> +<span class="i0">Jen la prapatroj de la domo mia.</span><br> +<span class="i0">Atreo marŝas pace kun Tiesto;</span><br> +<span class="i0">La knaboj gaje ludas ĉirkaŭ ili.</span><br> +<span class="i0">Ĉu vin jam plu malpaco ne disigas?</span><br> +<span class="i0">Ĉu kune kun la lumo de la suno</span><br> +<span class="i0">La venĝo estingiĝis? Tiam min</span><br> +<span class="i0">Vi ankaŭ ja akceptos kaj mi povos</span><br> +<span class="pagxnumero">64</span> +<span class="i0">Aliĝi al solena via marŝo.</span><br> +<span class="i0">Bonvenon, patroj! Vin salutas Oresto,</span><br> +<span class="i0">La lasta viro de via gento;</span><br> +<span class="i0">Kion vi semis, li ĝin rikoltis:</span><br> +<span class="i0">Kun ŝarĝ’ de malbeno li iras malsupren.</span><br> +<span class="i0">Sed malpli ĉi tie pezas la ŝarĝoj.</span><br> +<span class="i0">Prenu lin, prenu en vian anaron!</span><br> +<span class="i0">Mi estimas Atreon, mi estimas Tieston:</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie ni ĉiuj perdis malamon.—</span><br> +<span class="i0">Al mi montru la patron, kiun mi vidis</span><br> +<span class="i0">Nur unu fojon en mia vivo!</span><br> +<span class="i0">Ĉu vi ĝi estas, la patro mia?</span><br> +<span class="i0">Kaj la patrinon vi ame kondukas?</span><br> +<span class="i0">Se donas la manon al vi Klitemnestro,</span><br> +<span class="i0">Tiam ankaŭ Oresto povas alpaŝi</span><br> +<span class="i0">Kaj diri al ŝi: vian filon rigardu!—</span><br> +<span class="i0">Vidu ambaŭ la filon! Akceptu lin bone!</span><br> +<span class="i0">Sur tero ja estis salut’ de mortigo</span><br> +<span class="i0">La vorto signala en nia domo,</span><br> +<span class="i0">Kaj siajn ĝojojn la gento Tantala</span><br> +<span class="i0">Trovis nur transe de l’ nokto eterna.</span><br> +<span class="i0">Vi vokas: Bonvenon! vi min akceptas!</span><br> +<span class="i0">Min konduku, mi petas, al la maljunulo,</span><br> +<span class="i0">Al la patro de l’ gento! Kie li estas?</span><br> +<span class="i0">Mi volas lin vidi, la kapon la karan,</span><br> +<span class="i0">La adoratan, kiu sidadis</span><br> +<span class="i0">En konsiliĝ’ kun la dioj senmortaj.</span><br> +<span class="i0">Ŝajnas, vi tremas, vi vin deturnas?</span><br> +<span class="i0">Ĉu li suferas, la diosimila?</span><br> +<span class="i0">Ho ve! la plej altaj la potenculoj</span><br> +<span class="i0">Per feraj ĉenoj la bruston heroan</span><br> +<span class="i0">Por teruraj turmentoj alforĝis!</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">65</p> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO TRIA.</h3> + +<p class="scenanoj">ORESTO. IFIGENIO. PILADO.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu ankaŭ vi jam venis malsupren?</span><br> +<span class="i0">Bonvenon, fratino! Sed mankas Elektro!</span><br> +<span class="i0">Ŝin ankaŭ sendu al ni plej baldaŭ</span><br> +<span class="i0">Ia bona dio per sago kompata!</span><br> +<span class="i0">Nur vin mi bedaŭras, malfeliĉa amiko!</span><br> +<span class="i0">Ho, venu, venu al la tron’ de Plutono,</span><br> +<span class="i0">Kiel novaj gastoj ni salutu la mastron!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, vi, gefratoj, kiuj de l’ ĉielo</span><br> +<span class="i0">En tag’ kaj nokto al la homoj donas</span><br> +<span class="i0">La belan lumon, sed ne rajtas lumi</span><br> +<span class="i0">Al la mortintoj,—savu nin, gefratojn!</span><br> +<span class="i0">Ho, vi Diano, kiu vian fraton</span><br> +<span class="i0">Amegas pli ol ĉion en la mondo</span><br> +<span class="i0">Kaj la vizaĝon virgan kun sopiro</span><br> +<span class="i0">Direktas al eterna lia lumo,—</span><br> +<span class="i0">Ne lasu do, ke mia sola frato,</span><br> +<span class="i0">Malfrue retrovita, furiozu</span><br> +<span class="i0">En la mallumo de la frenezeco!</span><br> +<span class="i0">Se via vol’, pro kiu vi ĉi tie</span><br> +<span class="i0">Min kaŝis, nun jam estas plenumita,</span><br> +<span class="i0">Se min per li kaj lin per mi vi volas</span><br> +<span class="i0">Mirakle savi, tiam liberigu</span><br> +<span class="i0">Lin de l’ katenoj de l’ malbeno lia,</span><br> +<span class="i0">Ke la tre kara tempo de la savo</span><br> +<span class="i0">Por ĉiam ne forflugu!</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">66</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu vi rekonas nin? Ĉu vi rekonas</span><br> +<span class="i0">La sanktan arbareton kaj la lumon?</span><br> +<span class="i0">Ĝi ja ne povus lumi por mortintoj!</span><br> +<span class="i0">Ĉu sentas vi la brakojn de l’ amiko</span><br> +<span class="i0">Kaj de l’ fratino, kiuj vin ankoraŭ</span><br> +<span class="i0">En plena vivo tenas? Palpu forte!</span><br> +<span class="i0">Ne estas ni fantomoj. Konvinkiĝu!</span><br> +<span class="i0">Rekonsciiĝu! Ĉiu minuteto</span><br> +<span class="i0">Nun estas kara; nia savo pendas</span><br> +<span class="i0">Nun sur faden’ malforta, kiun ŝpinas</span><br> +<span class="i0">Por ni, videble, ia bona Parko.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO <span class="plimalgranda">(al Ifigenio)</span>.</h4> + +<span class="i0">Ho, lasu min je la unua fojo</span><br> +<span class="i0">En viaj brakoj ĝui puran ĝojon!</span><br> +<span class="i0">Vi, dioj, kiuj kun potenco flama</span><br> +<span class="i0">La ŝarĝon de l’ nubegoj liberigas</span><br> +<span class="i0">Kaj la sopire petegitan pluvon</span><br> +<span class="i0">Kun bruo de ventego kaj de tondro</span><br> +<span class="i0">Sovaĝtorente verŝas sur la teron,</span><br> +<span class="i0">Sed baldaŭ la teruron de la homoj</span><br> +<span class="i0">Vi faras beno kaj la timon ŝanĝas</span><br> +<span class="i0">En ĝojon kaj en laŭtan dankon, kiam</span><br> +<span class="i0">En gutoj de folioj freŝegitaj</span><br> +<span class="i0">La nova sun’ miloble speguliĝas</span><br> +<span class="i0">Kaj per afabla man’ Iriso ŝiras</span><br> +<span class="i0">La grizan kovron de la lastaj nuboj:</span><br> +<span class="i0">Ho, lasu ankaŭ min nun en la brakoj</span><br> +<span class="i0">De la fratino, ĉe l’ fidela brusto</span><br> +<span class="i0">De la amik’ kun plena danko ĝui</span><br> +<span class="i0">Kaj teni, kion vi al mi donacis!</span><br> +<span class="pagxnumero">67</span> +<span class="i0">Forfalas la malbeno, tion diras</span><br> +<span class="i0">Al mi la koro; jam la Eŭmenidoj</span><br> +<span class="i0">Returne kuras nun al la Tartaro</span><br> +<span class="i0">Kaj tondre fermas feran la pordegon.</span><br> +<span class="i0">La ter’ elspiras freŝon bonodoran</span><br> +<span class="i0">Kaj min invitas nove aspiradi</span><br> +<span class="i0">Al ĝoj’ de l’ vivo kaj al grandaj faroj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Rapidu, ĉar la tempo baldaŭ pasos!</span><br> +<span class="i0">La vento, kiu blovos niajn velojn,</span><br> +<span class="i0">Nur ĝi forportu nian plenan ĝojon</span><br> +<span class="i0">Al la Olimpo. Nun ni devas nepre</span><br> +<span class="i0">Rapide konsiliĝi kaj decidi.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">68</p> + + + + +<h2 class="akto">AKTO KVARA.</h2> + +<h3 class="sceno">SCENO UNUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i2">Se por mortemulo</span><br> +<span class="i2">La dioj destinas</span><br> +<span class="i2">Tre multajn konfuzojn</span><br> +<span class="i2">Kaj por li preparas</span><br> +<span class="i2">Skuantan transiron</span><br> +<span class="i2">De ĝoj’ al doloro,</span><br> +<span class="i2">De suferoj al ĝojo:</span><br> +<span class="i2">Tiam apud la urbo</span><br> +<span class="i2">Aŭ sur bord’ malproksima</span><br> +<span class="i2">Ili por li edukas</span><br> +<span class="i2">Amikon trankvilan,</span><br> +<span class="i2">Ke en hor’ de mizero</span><br> +<span class="i2">Estu preta la helpo.</span><br> +<span class="i0">Ho, benu, dioj, benu vi Piladon</span><br> +<span class="i0">Kaj benu ĉiun lian entreprenon!</span><br> +<span class="i0">Li estas forta brako en batalo,</span><br> +<span class="i0">Li estas luma saĝo en kunveno,</span><br> +<span class="i0">Ĉar tre trankvilan havas li animon</span><br> +<span class="i0">Kaj al la suferantoj li alportas</span><br> +<span class="i0">Konsilon kaj en ĝusta tempo helpon.</span><br> +<span class="i0">Min li forŝiris de la frato, kiun</span><br> +<span class="i0">Mi kun ador’ senfine rigardadis,</span><br> +<span class="i0">Mi ĝojis kaj mi ĝuis, mi ne povis</span><br> +<span class="i0">Satiĝi de l’ feliĉo mia propra,</span><br> +<span class="i0">Mi lin el miaj brakoj ne ellasis,</span><br> +<span class="pagxnumero">69</span> +<span class="i0">Kaj mi ne sentis la danĝeron, kiu</span><br> +<span class="i0">Ĉirkaŭis nin kaj estis tre proksima.</span><br> +<span class="i0">Nun ili, por plenumi la intencon,</span><br> +<span class="i0">Jam iras al la mara bordo, kie,</span><br> +<span class="i0">Kaŝite en la golf’, ilia ŝipo</span><br> +<span class="i0">Atendas nur la signon. Kaj al mi</span><br> +<span class="i0">Prudentajn vortojn ili en la buŝon</span><br> +<span class="i0">Enmetis kaj instruis min, kiele</span><br> +<span class="i0">Mi al la reĝ’ respondu, se li sendos</span><br> +<span class="i0">Insiste ekpostuli la oferon.</span><br> +<span class="i0">Mi vidas, mi min devas lasi gvidi</span><br> +<span class="i0">Simile al infano; mi ne lernis</span><br> +<span class="i0">Inside aŭ per ruz’ ion akiri.</span><br> +<span class="i0">Ho ve al mensogantoj! La mensogo</span><br> +<span class="i0">Neniam liberigas nian bruston</span><br> +<span class="i0">Simile al la vortoj de la vero;</span><br> +<span class="i0">Ĝi ne konsolas nin, ĝi nur turmentas</span><br> +<span class="i0">La homon, kiu ĝin sekrete forĝas,</span><br> +<span class="i0">Kaj kiel sago, kiun en la flugo</span><br> +<span class="i0">Potenca dio kaptas kaj rebatas,</span><br> +<span class="i0">Ĝi celon ne atingas, sed resaltas</span><br> +<span class="i0">Kaj trafas tiun, kiu ĝin elpafis.</span><br> +<span class="i0">Ho, pezaj zorgoj premas mian bruston.</span><br> +<span class="i0">Ĉu eble sur la ter’ nesanktigita</span><br> +<span class="i0">De l’ bordo nun denove la furio</span><br> +<span class="i0">Atakis plej kruele mian fraton?</span><br> +<span class="i0">Ĉu eble ili estas malkaŝitaj?</span><br> +<span class="i0">Ha, ŝajnas, ke armitoj proksimiĝas!</span><br> +<span class="i0">Ha, jen! Jen kuriero de la reĝo</span><br> +<span class="i0">Ĉi tien venas per rapidaj paŝoj.</span><br> +<span class="i0">La koro en mi batas, la animo</span><br> +<span class="i0">Kovriĝas per nebulo, kiam mi</span><br> +<span class="pagxnumero">70</span> +<span class="i0">Nun devas ekrigardi la vizaĝon</span><br> +<span class="i0">De l’ vir’, al kiu devas mi mensogi.</span><br> +</div> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO DUA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. ARKAS.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Rapidu, ho pastrin’, kun la ofero!</span><br> +<span class="i0">La reĝ’ atendas, la popol’ postulas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi volus tuj plenumi mian devon,</span><br> +<span class="i0">Sed ve, malhelpo neantaŭvidita</span><br> +<span class="i0">Stariĝis inter mi kaj la plenumo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ha, kio baras reĝan la ordonon?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Okazo, kiu ne de ni dependas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Rakontu, ke mi tuj al li raportu,</span><br> +<span class="i0">Ĉar li decidis jam, ke ambaŭ mortu.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">La dioj ĝin ankoraŭ ne decidis.</span><br> +<span class="i0">El tiuj viroj la plej aĝa portas</span><br> +<span class="i0">Sur si la kulpon de parencmortigo.</span><br> +<span class="i0">Lin la furioj venĝe persekutas,</span><br> +<span class="i0">Kaj eĉ en la interno de la templo</span><br> +<span class="i0">Atakis lin malsano la kruela</span><br> +<span class="pagxnumero">71</span> +<span class="i0">Kaj malsanktigis la plej puran lokon.</span><br> +<span class="i0">Mi nun kun virgulinoj miaj iras,</span><br> +<span class="i0">Por per lavado en la pura maro</span><br> +<span class="i0">Laŭ la misteraj leĝoj de la pastroj</span><br> +<span class="i0">La bildon de l’ diino resanktigi.</span><br> +<span class="i0">Neniu nin malhelpu en la iro.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Mi iros tuj raporti al la reĝo</span><br> +<span class="i0">Pri la malhelpo; la ceremonion</span><br> +<span class="i0">Vi ne komencu, ĝis li ĝin permesos.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ĝi estas nur afero de l’ pastrino.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">La gravan fakton reĝo devas scii.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Sed lia vol’ nenion povas ŝanĝi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Pro formo potenculon ni demandas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne trudu, kion devus mi rifuzi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Konsentu tion, kio estas bona.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi cedos, se ne tro vi malrapidos.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">72</span> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Mi post momento estos ĉe la reĝo</span><br> +<span class="i0">Kaj tuj returne kun la vortoj liaj.</span><br> +<span class="i0">Ho, se mi ankaŭ povus al li porti</span><br> +<span class="i0">Sciigon, kiu ĉion klare solvus!</span><br> +<span class="i0">Ho ve, ke vi ne sekvis la konsilon</span><br> +<span class="i0">De fidelulo!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Volonte ja mi faris, kion povis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ankoraŭ nun vi povas ĉion ŝanĝi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">De mia volo tio ne dependas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Neplaĉantaĵon trovas vi ne ebla.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi trovas ebla, kion vi deziras.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu ĉion tiel pesas vi trankvile?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi lasis la decidon al la dioj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Sed ili ja la homojn savas home.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">73</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi faros ĉion, kion ili diros.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ho, kredu, ĉio nur de vi dependas.</span><br> +<span class="i0">Nur la kolera stato de la reĝo</span><br> +<span class="i0">Al ambaŭ la fremduloj donas morton.</span><br> +<span class="i0">Jam de tre longe la militistaro</span><br> +<span class="i0">Dekutimiĝis de l’ oferoj sangaj.</span><br> +<span class="i0">Eĉ multaj, kiujn malamika sorto</span><br> +<span class="i0">Al fremda bordo pelis, sentis mem</span><br> +<span class="i0">La tutan ĉarmon, tutan la diecon,</span><br> +<span class="i0">Se la vaganton en la fremda lando</span><br> +<span class="i0">Renkontas bondezira kaj afabla</span><br> +<span class="i0">Vizaĝo homa. Ho, ne tiru for</span><br> +<span class="i0">De ni la bonon, kiu por ni ĉiuj</span><br> +<span class="i0">De vi dependas! Kion vi komencis,</span><br> +<span class="i0">Vi povas ja facile alfinigi;</span><br> +<span class="i0">Ĉar la mildeco, kiu de l’ ĉielo</span><br> +<span class="i0">En homa formo venas sur la teron,</span><br> +<span class="i0">Nenie pli rapide al si regnon</span><br> +<span class="i0">Konstruas, ol en tiu loko, kie</span><br> +<span class="i0">Sovaĝe kaj konfuze nova gento,</span><br> +<span class="i0">Plenega de kuraĝo kaj de forto,</span><br> +<span class="i0">Gvidata per la propraj antaŭsentoj,</span><br> +<span class="i0">La ŝarĝojn de la homa vivo portas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne skuu la animon mian, kiun</span><br> +<span class="i0">Laŭ via vol’ direkti vi ne povas.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">74</span> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Dum temp’ ankoraŭ estas, oni ŝparas</span><br> +<span class="i0">Nek penon, nek admonon ripetatan.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Al vi klopodojn kaj al mi suferojn</span><br> +<span class="i0">Vi kaŭzas, tamen ambaŭ estas vanaj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">De la suferoj mi nun petas helpon,</span><br> +<span class="i0">Ĉar plej amike ili ja konsilas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Kruele ili ŝiras mian koron,</span><br> +<span class="i0">Sed la malvolon ili ne ekstermas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉu povas nobla kor’ malvolon havi</span><br> +<span class="i0">Por bono, kiun nobla hom’ proponas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Jes, se la nobla hom’ anstataŭ danko</span><br> +<span class="i0">Min mem akiri malkonvene volas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Se iu ne deziras, tre facile</span><br> +<span class="i0">Li ĉiam trovas vortojn de praviĝo.</span><br> +<span class="i0">Mi pri l’ oferoj al la reĝ’ raportos.</span><br> +<span class="i0">Ho, se vi en la kor’ al vi ripetus,</span><br> +<span class="i0">Kiele noble li kun vi agadis</span><br> +<span class="i0">De via veno ĝis la nuna tago!</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">75</p> + + +<h3 class="sceno">SCENO TRIA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">De la parol’ de tiu viro nun</span><br> +<span class="i0">En plej malĝusta tempo mia koro</span><br> +<span class="i0">Subite returniĝis. Mi ektimas!</span><br> +<span class="i0">Ĉar kiel ondoj en potenca kresko</span><br> +<span class="i0">La rokojn superverŝas, kiuj staras</span><br> +<span class="i0">Ĉe l’ bordo en la sablo, tiel fluo</span><br> +<span class="i0">De ĝojo mian koron tute kovris.</span><br> +<span class="i0">Mi en la brakoj tenis neeblaĵon.</span><br> +<span class="i0">Nun al mi ŝajnis, ke denove nubo</span><br> +<span class="i0">Kviete min ĉirkaŭas, de la tero</span><br> +<span class="i0">Min levas kaj min dolĉe endormigas,</span><br> +<span class="i0">Simile kiel tiam, kiam min</span><br> +<span class="i0">La brako de l’ diin’ savante kaptis.</span><br> +<span class="i0">La fraton mian kaptis mia koro</span><br> +<span class="i0">Per sia tuta forto; mi aŭskultis</span><br> +<span class="i0">Nur la konsilon de l’ amiko lia;</span><br> +<span class="i0">Nur ilin savi estis la enhavo</span><br> +<span class="i0">De miaj pensoj. Kiel la ŝipano</span><br> +<span class="i0">Volonte sin deturnas de la rifoj</span><br> +<span class="i0">De negastama kaj dezerta lando,</span><br> +<span class="i0">Mi tiel de Taŭrido min deturnis.</span><br> +<span class="i0">Sed nun la voĉo de l’ fidela viro</span><br> +<span class="i0">Min ree vekis, min rememorigis,</span><br> +<span class="i0">Ke ankaŭ ĉi mi ja forlasas homojn.</span><br> +<span class="i0">Duoble abomena nun fariĝas</span><br> +<span class="i0">Por mi la trompo. Ho, animo mia,</span><br> +<span class="i0">Retrankviliĝu! Ĉu vi nun komencas</span><br> +<span class="i0">Dubeme ŝanceliĝi? Ne! la teron</span><br> +<span class="i0">De la soleco devas vi forlasi!</span><br> +<span class="pagxnumero">76</span> +<span class="i0">Enŝipigitan kaptos vin la ondoj</span><br> +<span class="i0">Per sia balancado,—nun pro timo</span><br> +<span class="i0">Vi nek la mondon, nek vin mem rekonas.</span><br> +</div> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO KVARA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. PILADO.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ha, kie estas ŝi, ke mi rapidu</span><br> +<span class="i0">Al ŝi alporti ĝojan la sciigon</span><br> +<span class="i0">Pri nia savo!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Vidu, jen mi estas,</span><br> +<span class="i0">De zorgoj premegata, mi atendas</span><br> +<span class="i0">Nun la konsolon, kiun vi promesas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">La frato resaniĝis! La ŝtonecan</span><br> +<span class="i0">Ekstersanktejan teron kaj la bordon</span><br> +<span class="i0">Atingis ni en gaja parolado.</span><br> +<span class="i0">Ni ne rimarkis, kiam ni forlasis</span><br> +<span class="i0">La arbareton. Ĉiam pli ravante</span><br> +<span class="i0">La bela flamo de junec’ ĉirkaŭis</span><br> +<span class="i0">La buklan lian kapon. Hele brilis</span><br> +<span class="i0">Kuraĝe kaj espere la okuloj,</span><br> +<span class="i0">Kaj lia kor’ libere sin fordonis</span><br> +<span class="i0">Plenege al la ĝojo kaj plezuro.</span><br> +<span class="i0">Ke vin kaj min li baldaŭ povos savi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Benata estu! De la lipo, kiu</span><br> +<span class="pagxnumero">77</span> +<span class="i0">Eldiris tiajn feliĉigajn vortojn,</span><br> +<span class="i0">Neniam sonu tono de suferoj!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Aŭskultu plu; feliĉo kiel princo</span><br> +<span class="i0">Kun bela sekvantaro ĉiam marŝas.</span><br> +<span class="i0">La kamaradojn ankaŭ ni retrovis;</span><br> +<span class="i0">En roka golf’ la ŝipon ili kaŝis</span><br> +<span class="i0">Kaj sidis atendante kaj malĝoje.</span><br> +<span class="i0">Apenaŭ ekvidinte vian fraton,</span><br> +<span class="i0">Ekkriis ili ĝoje, kaj insiste</span><br> +<span class="i0">La ŝipanaro petis rapidigi</span><br> +<span class="i0">La forveturon. Ĉiu man’ sopiras</span><br> +<span class="i0">Remilon, kaj eĉ vento, de ni ĉiuj</span><br> +<span class="i0">Tuj rimarkita, ĉarmajn la flugilojn</span><br> +<span class="i0">Etendis kaj ekblovis de la bordo.</span><br> +<span class="i0">Ni do rapidu, kaj vi tuj konduku</span><br> +<span class="i0">Min al la templo, lasu min eniri</span><br> +<span class="i0">Kaj kapti respektege la objekton</span><br> +<span class="i0">De nia celo! Mi sufiĉos sola,</span><br> +<span class="i0">Por porti for sur miaj fortaj ŝultroj</span><br> +<span class="i0">La bildon de l’ diino; kiel forte</span><br> +<span class="i0">Mi sopiregas la celitan ŝarĝon!</span><br> +<span class="direkto">(Ĉe la lastaj vortoj li sin direktas al la templo, ne rimarkante, +ke Ifigenio lin ne sekvas; sed baldaŭ li sin returnas.)</span><br> +<span class="i0">Vi staras sendecide! Vi silentas!</span><br> +<span class="i0">Vi ŝajnas konfuzita! Ĉu aperis</span><br> +<span class="i0">Barante ia nova malfeliĉo?</span><br> +<span class="i0">Ho, diru, ĉu vi al la reĝ’ raportis</span><br> +<span class="i0">La vortojn, kiujn ni interkonsentis?</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">78</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Jes, kara viro; sed vi min insultos.</span><br> +<span class="i0">Mi sentas jam silentan la riproĉon!</span><br> +<span class="i0">Sendito de la reĝo al mi venis,</span><br> +<span class="i0">Kaj kion vi al mi instruis, tion</span><br> +<span class="i0">Mi al li diris. Ŝajnas, ke li estis</span><br> +<span class="i0">Tre mirigita, kaj li tre insistis,</span><br> +<span class="i0">Ke pri l’ malofta la ceremonio</span><br> +<span class="i0">Raporton oni faru al la reĝo</span><br> +<span class="i0">Kaj aŭdu lian volon; kaj mi nun</span><br> +<span class="i0">Atendas la revenon de l’ sendito.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ho, ve al ni! Renovigita flugas</span><br> +<span class="i0">Nun la danĝero ĉirkaŭ niaj kapoj!</span><br> +<span class="i0">Nu, kial do vi vin ne kovris saĝe</span><br> +<span class="i0">Per rajtoj de pastrino?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Mi neniam</span><br> +<span class="i0">Kovrilon faris el la pastra rajto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ho, tiam vin kaj nin, animo pura,</span><br> +<span class="i0">Vi pereigos. Kial mi ne pensis</span><br> +<span class="i0">Pri ĝi antaŭe kaj vin ne instruis</span><br> +<span class="i0">Eviti ankaŭ tiun ĉi postulon!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Nur min insultu! Mi nur estas kulpa,</span><br> +<span class="i0">Mi tion sentas; tamen mi ne povis</span><br> +<span class="i0">Rifuzi al la vir’, kiu postulis</span><br> +<span class="pagxnumero">79</span> +<span class="i0">Prudente tion, kion mia koro</span><br> +<span class="i0">Ne povis ja ne trovi tute prava.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">La stato nun fariĝis pli danĝera;</span><br> +<span class="i0">Sed ankaŭ tiel ni ne devas perdi</span><br> +<span class="i0">Kuraĝon, aŭ per agoj neprudentaj</span><br> +<span class="i0">Aŭ tro rapidaj mem nin elperfidi.</span><br> +<span class="i0">Trankvile nun atendu la revenon</span><br> +<span class="i0">De la sendito, kaj post liaj vortoj</span><br> +<span class="i0">Vi staru forte, kion ajn li diros!</span><br> +<span class="i0">Ĉar la aranĝo de sanktigaj faroj</span><br> +<span class="i0">Ja estas ne afero de la reĝo,</span><br> +<span class="i0">Sed de l’ pastrino. Kaj se li deziros</span><br> +<span class="i0">Ekvidi la fremdulon, kiun peze</span><br> +<span class="i0">Atakis konvulsioj de frenezo,</span><br> +<span class="i0">Rifuzu sub preteksto, ke vi tenas</span><br> +<span class="i0">Nin ambaŭ nun kaŝitaj en la templo.</span><br> +<span class="i0">Tiele vi al ni la eblon donos,</span><br> +<span class="i0">Ke, forportante sanktan la trezoron</span><br> +<span class="i0">For de l’ popolo kruda kaj barbara,</span><br> +<span class="i0">Rapide ni forkuru kaj saviĝu.</span><br> +<span class="i0">Plej bonajn signojn sendas Apolono,</span><br> +<span class="i0">Kaj antaŭ ol ni pie la kondiĉon</span><br> +<span class="i0">Plenumis, li al ni jam aperigis</span><br> +<span class="i0">Favoron sian, kiun li promesis.</span><br> +<span class="i0">Oresto liberiĝis kaj saniĝis!</span><br> +<span class="i0">Kun li, kun nia kara liberulo,</span><br> +<span class="i0">Konduku nin, ho vi, favoraj ventoj,</span><br> +<span class="i0">Al la insulo roka, kie loĝas</span><br> +<span class="i0">La dio! Kaj tuj poste al Mikeno,</span><br> +<span class="i0">Ke ĝi revivu, ke nun el la cindro</span><br> +<span class="pagxnumero">80</span> +<span class="i0">De ĝiaj estingitaj fajrolokoj</span><br> +<span class="i0">La patraj dioj ĝoje releviĝu</span><br> +<span class="i0">Kaj bela fajro lumu nun denove</span><br> +<span class="i0">Por ili. Via mano la unua</span><br> +<span class="i0">Por ili ŝutos el la oraj vazoj</span><br> +<span class="i0">Incenson. Trans la sojlon vi enportos</span><br> +<span class="i0">Denove savon, ĝojon, novan vivon,</span><br> +<span class="i0">Kaj la malbenon vi malaperigos,</span><br> +<span class="i0">Kaj vian familion vi ornamos</span><br> +<span class="i0">Per novaj, freŝaj floroj de la vivo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, kiam mi vin aŭdas, mia kara,</span><br> +<span class="i0">Tuj mia kor’, trafita de l’ radio</span><br> +<span class="i0">De viaj vortoj, turnas sin feliĉe</span><br> +<span class="i0">Al dolĉa la konsolo, kiel floro</span><br> +<span class="i0">Sin turnas al la suno. Kian ĝojon</span><br> +<span class="i0">Alportas firmaj vortoj de amiko</span><br> +<span class="i0">Apudestanta! tiuj vortoj havas</span><br> +<span class="i0">Ĉielan forton, dum solulo falas</span><br> +<span class="i0">Sub ŝarĝ’ de sia propra meditado!</span><br> +<span class="i0">Ŝlositaj en la brusto, maturiĝas</span><br> +<span class="i0">Nur malfacile kaj tre malrapide</span><br> +<span class="i0">La pensoj kaj decidoj, sed alesto</span><br> +<span class="i0">De kara homo ilin tre facile</span><br> +<span class="i0">Disvolvas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m2">Nun adiaŭ! Mi rapidos</span><br> +<span class="i0">Nun trankviligi la amikojn, kiuj</span><br> +<span class="i0">Atendas sopirante. Poste baldaŭ</span><br> +<span class="i0">Ĉi tien mi revenos kaj, kaŝita</span><br> +<span class="i0">En arbetaĵ’ de roko, mi atendos</span><br> +<span class="pagxnumero">81</span> +<span class="i0">De vi signalon.—Tamen diru, kial</span><br> +<span class="i0">Vi nun meditas? Vian frunton kovris</span><br> +<span class="i0">Subite ia ombro de malĝojo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Pardonu! Kiel la senpezaj nuboj</span><br> +<span class="i0">Antaŭe de la suno, tiel flugas</span><br> +<span class="i0">Malgranda zorgo antaŭ mia koro.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ne timu! Nur por trompi la danĝero</span><br> +<span class="i0">Sin ligis kun la timo. Ambaŭ estas</span><br> +<span class="i0">Kunuloj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m2">Tamen ne malnobla estas</span><br> +<span class="i0">La zorgo, kiu penas min averti,</span><br> +<span class="i0">Ke mi ne trompu mian reĝon, kiu</span><br> +<span class="i0">Por mi fariĝis kvazaŭ dua patro.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">La homon, kiu buĉas vian fraton!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">La homon, kiu faris al mi bonon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Se la neces’ ordonas, ĝi ne estas</span><br> +<span class="i0">Maldanko.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m2">Tamen restas ĝi maldanko;</span><br> +<span class="i0">Nur la neces’ ĝin senkulpigas.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">82</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m5">Prava</span><br> +<span class="i0">Vi estas antaŭ dioj, antaŭ homoj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Sed mia propra koro ne silentas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Tro-severeco estas fiereco.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi tion ne esploras, mi nur sentas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Kun ĝusta sent’ vi devas vin adori.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Feliĉa estas kor’ nur tute pura.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Vi tia vin konservis en la templo;</span><br> +<span class="i0">La vivo nin instruas esti malpli</span><br> +<span class="i0">Severa kontraŭ ni kaj la aliaj;</span><br> +<span class="i0">Vi ankaŭ tion lernos. Tiel strange</span><br> +<span class="i0">La homa gento estas konstruita,</span><br> +<span class="i0">Tiele ĉio estas reciproke</span><br> +<span class="i0">Interplektita kaj interligita,</span><br> +<span class="i0">Ke en si mem aŭ kun aliaj homoj</span><br> +<span class="i0">Neniu povas resti tute pura</span><br> +<span class="i0">Aŭ senkonfuza. Ni ne devas esti</span><br> +<span class="i0">Juĝantoj pri ni mem. La homo devas</span><br> +<span class="i0">Nur marŝi kaj observi sian vojon;</span><br> +<span class="pagxnumero">83</span> +<span class="i0">Ĉar tre malofte homo ĝuste taksas</span><br> +<span class="i0">Faritajn siajn farojn, sed li preskaŭ</span><br> +<span class="i0">Neniam scias taksi la faratajn.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi preskaŭ min konvinkis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="m4">Sed por kio</span><br> +<span class="i0">Konvinki, se elekto ne ekzistas?</span><br> +<span class="i0">Por savi fraton, vin kaj la amikon,</span><br> +<span class="i0">Nur unu voj’ ekzistas; tial restas</span><br> +<span class="i0">Nur la demand’, ĉu ni la vojon iras?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, lasu min heziti! ĉar vi mem</span><br> +<span class="i0">Ne farus kun anima trankvileco</span><br> +<span class="i0">Tielan maljustaĵon kontraŭ homo,</span><br> +<span class="i0">De kiu vi ricevis nur bonfarojn.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Se ni pereos, tiam vin atendas</span><br> +<span class="i0">Riproĉo pli severa, kondukanta</span><br> +<span class="i0">Al malesper’. Vi certe ne kutimis</span><br> +<span class="i0">Suferi perdojn, se nun, por eviti</span><br> +<span class="i0">Grandegan malfeliĉon, vi ne volas</span><br> +<span class="i0">Oferi eĉ vorteton de malvero.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, se mi en mi portus viran koron,</span><br> +<span class="i0">Por kiu, se ĝi ion jam decidis,</span><br> +<span class="i0">Aliaj ĉiuj voĉoj restas mutaj!</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">84</span> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Vi vane ŝanceliĝas. Nun ordonas</span><br> +<span class="i0">La fera mano de la neceseco,</span><br> +<span class="i0">Kaj ĝia serioza signo estas</span><br> +<span class="i0">Plej alta leĝo, kiun eĉ la dioj</span><br> +<span class="i0">Obei devas. La nekonsilebla</span><br> +<span class="i0">Fratino de l’ eterna sorto regas</span><br> +<span class="i0">Silente. Se sur vin ĝi ion metis,</span><br> +<span class="i0">Vi tion portu! kaj se ĝi ordonis,</span><br> +<span class="i0">Plenumu sendispute. La ceteran</span><br> +<span class="i0">Vi ĉion scias. Baldaŭ mi revenos,</span><br> +<span class="i0">Por preni el la sankta via mano</span><br> +<span class="i0">De nia sav’ la belan sigelilon.</span><br> +</div> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO KVINA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(sola)</span><span class="originalajxo"></span><span class="korektajxo">.</span></p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">Mi sekvu lin; ĉar mi la miajn vidas</span><br> +<span class="i0">Urĝante en danĝero. Tamen ve!</span><br> +<span class="i0">La propra mia sorto min timigas.</span><br> +<span class="i0">Ĉu mi ne savu la esperon, kiun</span><br> +<span class="i0">Mi en soleco tiel bele nutris?</span><br> +<span class="i0">Ĉu la malbeno daŭru do eterne?</span><br> +<span class="i0">Ĉu tiu gent’ neniam sin relevu</span><br> +<span class="i0">Kun nova beno? Ĉio ja forpasas!</span><br> +<span class="i0">Feliĉo la plej bona kaj de l’ vivo</span><br> +<span class="i0">Plej belaj fortoj fine malaperas!</span><br> +<span class="i0">Pro kio do malben’ ne malaperus?</span><br> +<span class="i0">Ĉu tie ĉi kaŝita, deŝirita</span><br> +<span class="i0">De la kuranta sort’ de mia domo,</span><br> +<span class="i0">Mi vane do esperis, ke mi iam</span><br> +<span class="i0">Per pura mano kaj per pura koro</span><br> +<span class="pagxnumero">85</span> +<span class="i0">La makulitan domon senpekigos?</span><br> +<span class="i0">Apenaŭ mia frat’ en miaj brakoj</span><br> +<span class="i0">De sufereg’ mirakle resaniĝas,</span><br> +<span class="i0">Apenaŭ longe sopirita ŝipo</span><br> +<span class="i0">Alproksimiĝas, por min forkonduki</span><br> +<span class="i0">Al la haveno de la hejma lando,—</span><br> +<span class="i0">La surda neceseco sur min metas</span><br> +<span class="i0">Per fera mano jam duoblan krimon:</span><br> +<span class="i0">Forrabi sanktan, al mi konfiditan</span><br> +<span class="i0">Kaj adoratan bildon kaj samtempe</span><br> +<span class="i0">Fripone trompi viron, kiu zorgis</span><br> +<span class="i0">Pri mia vivo kaj pri mia sorto.</span><br> +<span class="i0">Ho, mi jam timas, ke en mia koro</span><br> +<span class="i0">Ekĝermi iam povas abomeno,</span><br> +<span class="i0">Ke la malam’ profunda de l’ titanoj</span><br> +<span class="i0">Rilate al la dioj de Olimpo</span><br> +<span class="i0">Jam ankaŭ mian delikatan bruston</span><br> +<span class="i0">Ekkaptus per ungegoj de vulturo!</span><br> +<span class="i0">Ho, bonaj dioj, savu min kaj savu</span><br> +<span class="i0">En la animo mia vian bildon!</span><br> +<span class="i0">En la oreloj la malnova kanto,</span><br> +<span class="i0">Jam forgesita, nun al mi resonas,</span><br> +<span class="i0">La kanto, kiun kantis kun teruro</span><br> +<span class="i0">La Parkoj, kiam de la ora seĝo</span><br> +<span class="i0">Tantalo falis. Ili mem suferis</span><br> +<span class="i0">Kun la amiko. En ilia brusto</span><br> +<span class="i0">Ventego bruis, kaj terura estis</span><br> +<span class="i0">Ilia kanto. En la infaneco</span><br> +<span class="i0">Mi aŭdis ĝin de mia vartistino;</span><br> +<span class="i0">Mi bone ĝin memoras.</span><br> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Ho, gento de homoj,</span><br> +<span class="i0">Vi timu la diojn,</span><br> +<span class="pagxnumero">86</span> +<span class="i0">Ĉar ili regadon</span><br> +<span class="i0">Eterne posedas</span><br> +<span class="i0">Kaj povas ĝin uzi</span><br> +<span class="i0">Laŭ sia bontrovo.</span><br> +</div> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Plej timu la homo,</span><br> +<span class="i0">Se dioj lin levis!</span><br> +<span class="i0">Sur rifoj kaj nuboj</span><br> +<span class="i0">Jen staras la seĝoj</span><br> +<span class="i0">Ĉe tabloj el oro.</span><br> +</div> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Aperas malpaco,</span><br> +<span class="i0">Kaj falas la gastoj</span><br> +<span class="i0">Kun hont’ kaj ofendoj</span><br> +<span class="i0">En noktajn profundojn</span><br> +<span class="i0">Kaj tie ligitaj</span><br> +<span class="i0">Atendas nur vane</span><br> +<span class="i0">Justecon kaj juĝon.</span><br> +</div> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Sed restas la mastroj</span><br> +<span class="i0">En festoj eternaj</span><br> +<span class="i0">Ĉe l’ tabloj el oro.</span><br> +<span class="i0">Kaj el la abismoj</span><br> +<span class="i0">La spir’ de l’ titanoj</span><br> +<span class="i0">Ofere falintaj</span><br> +<span class="i0">Per fumaj nubetoj</span><br> +<span class="i0">Al ili leviĝas.</span><br> +</div> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Kaj ili deturnas</span><br> +<span class="i0">Benantan okulon</span><br> +<span class="i0">De tuta la gento,</span><br> +<span class="i0">Kaj eĉ en la nepo</span><br> +<span class="i0">La iam amitaj</span><br> +<span class="pagxnumero">87</span> +<span class="i0">La trajtoj de l’ avo</span><br> +<span class="i0">Jam ilin incitas.</span><br> +</div> +<div class="strofo"> +<span class="i2">Tiel kantis la Parkoj;</span><br> +<span class="i0">Kaj la ekzilito</span><br> +<span class="i0">En noktaj kavernoj</span><br> +<span class="i0">Aŭskultas la kanton</span><br> +<span class="i0">Kaj, pri la infanoj</span><br> +<span class="i0">Kaj nepoj pensante,</span><br> +<span class="i0">Balancas la kapon.</span><br> +</div> +</div> +<p class="pagxnumero">88</p> + + + + +<h2 class="akto">AKTO KVINA.</h2> + +<h3 class="sceno">SCENO UNUA.</h3> + +<p class="scenanoj">TOAS. ARKAS.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Mi devas kun konfuz’ al vi konfesi,</span><br> +<span class="i0">Ke mi ne scias, kien la suspekton</span><br> +<span class="i0">Mi devas nun direkti. Ĉu ĝi estas</span><br> +<span class="i0">Ruzaĵo de l’ kaptitoj, kiuj penas</span><br> +<span class="i0">Sekrete kuri for? Ĉu la pastrino</span><br> +<span class="i0">Al ili donas helpon? Pli kaj pli</span><br> +<span class="i0">La famo kreskas, ke la ŝipo, kiu</span><br> +<span class="i0">Al ni alportis ambaŭ la fremdulojn,</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ ie staras en la golfo;</span><br> +<span class="i0">Kaj tiu frenezeco de la viro,</span><br> +<span class="i0">Kaj tiu resanktigo, la preteksto</span><br> +<span class="i0">De la prokrasto, vekas ĉiam pli</span><br> +<span class="i0">Suspekton kaj postulas singardecon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Rapide al ni venu la pastrino!</span><br> +<span class="i0">Kaj poste iru, akre kaj rapide</span><br> +<span class="i0">Esploru, serĉu sur la tuta bordo,</span><br> +<span class="i0">De l’ promontoro ĝis la arbareto</span><br> +<span class="i0">De la diin’. Sed sanktan la profundon</span><br> +<span class="i0">Respektu; nur embuskon saĝe faru,</span><br> +<span class="i0">Ataku la fremdulojn kaj, trovinte,</span><br> +<span class="i0">Laŭ la kutimo via ilin kaptu.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">89</p> + + +<h3 class="sceno">SCENO DUA.</h3> + +<p class="scenanoj">TOAS <span class="plimalgranda">(sola)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<span class="i0">Terure nun alternas la kolero</span><br> +<span class="i0">En mia kor’: jen kontraŭ ŝi, en kiu</span><br> +<span class="i0">Mi vidis tiel puran sanktulinon,</span><br> +<span class="i0">Jen kontraŭ mi, ĉar per malsevereco</span><br> +<span class="i0">Kaj per boneco mi ŝin mem edukis</span><br> +<span class="i0">Por la perfido. Homo tre facile</span><br> +<span class="i0">Alkutimiĝas al la sklava stato</span><br> +<span class="i0">Kaj baldaŭ lernas plenan obeadon,</span><br> +<span class="i0">Se oni lian tutan liberecon</span><br> +<span class="i0">Forprenas. Jes, se en la krudan manon</span><br> +<span class="i0">De la prapatroj miaj ŝi enfalus,</span><br> +<span class="i0">Ŝi estus ĝoja, se ŝi mem saviĝus,</span><br> +<span class="i0">Ŝi danke alte ŝatus sian sorton</span><br> +<span class="i0">Kaj antaŭ la altaro fremdan sangon</span><br> +<span class="i0">Volonte verŝus, kaj la necesaĵon</span><br> +<span class="i0">Ŝi nomus sankta devo. Dume nun</span><br> +<span class="i0">En ŝia brust’ boneco mia naskas</span><br> +<span class="i0">Deziron arogantan. Vane mi</span><br> +<span class="i0">Esperis, ke mi ŝin al mi alligos;</span><br> +<span class="i0">Ŝi mem por si preparas sian sorton.</span><br> +<span class="i0">Per flatoj ŝi akiris mian koron;</span><br> +<span class="i0">Se al la flatoj nun mi kontraŭstaros,</span><br> +<span class="i0">Ŝi per ruzaĵo kaj per trompo serĉos</span><br> +<span class="i0">Al si la vojon, kaj boneco mia</span><br> +<span class="i0">Al ŝi aperas kiel posedaĵo,</span><br> +<span class="i0">De longe jam al ŝi apartenanta.</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">90</p> + + +<h3 class="sceno">SCENO TRIA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. TOAS.</p> + + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Vi vokas! Kio vin al ni venigas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Oferon vi prokrastis; diru, kial?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Al Arkas ĉion klare mi rakontis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">De vi mi volus tion aŭdi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m5">Tempon</span><br> +<span class="i0">Al vi Diano donas, por pripensi.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi pensas, ke ĉi tiu tempo estas</span><br> +<span class="i0">Tre taŭga por vi mem.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Se via koro</span><br> +<span class="i0">En la decid’ kruela rigidiĝis,</span><br> +<span class="i0">Por kio do vi venis? Reĝo, kiu</span><br> +<span class="i0">Postulas kruelaĵon, povas trovi</span><br> +<span class="i0">Sufiĉe da servantoj, kiuj ĝoje</span><br> +<span class="i0">Por rekompenco prenos sur sin mem</span><br> +<span class="i0">Duonon de l’ malbeno, kaj la reĝo</span><br> +<span class="pagxnumero">91</span> +<span class="i0">Almenaŭ ŝajne restus senmakula.</span><br> +<span class="i0">En peza nubo faras Jupitero</span><br> +<span class="i0">Decidojn, kaj sendatoj liaj portas</span><br> +<span class="i0">Pereon al la kapoj malfeliĉaj;</span><br> +<span class="i0">Sed li trankvile marŝas en la altoj,</span><br> +<span class="i0">Neatingebla dio en ventego.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">La sankta lipo kantas nun sovaĝe.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne la pastrino nun al vi parolas,</span><br> +<span class="i0">Sed la filino de Agamemnono.</span><br> +<span class="i0">De nekonata virgulin’ la vorto</span><br> +<span class="i0">Sanktecon por vi havis; nun subite</span><br> +<span class="i0">Al la princino volas vi ordoni?</span><br> +<span class="i0">Ho, ne! De la plej fruaj miaj jaroj</span><br> +<span class="i0">Mi lernis obeadon, en komenco</span><br> +<span class="i0">Al la gepatroj, poste al diino,</span><br> +<span class="i0">Kaj plej libera mi min ĉiam sentis</span><br> +<span class="i0">En obeado; tamen submetiĝi</span><br> +<span class="i0">Al kruda vorto kaj ordon’ kruela</span><br> +<span class="i0">De viro—tion mi neniam lernis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ne mi—malnova leĝ’ al vi ordonas.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Avide ni alligas nin al leĝo,</span><br> +<span class="i0">Se la pasion nian ĝi favoras.</span><br> +<span class="i0">Al mi alia, pli malnova leĝo</span><br> +<span class="i0">Parolas kaj ordonas kontraŭstari:</span><br> +<span class="pagxnumero">92</span> +<span class="i0">La leĝo, kiu diras, ke fremdulo</span><br> +<span class="i0">Por ĉiu homo devas esti sankta.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Videble la kaptitoj por vi estas</span><br> +<span class="i0">Tre karaj; ĉar de granda ekscitiĝo</span><br> +<span class="i0">Vi la plej ĉefan vorton de l’ saĝeco</span><br> +<span class="i0">Forgesas, kiu diras: ne incitu</span><br> +<span class="i0">La potenculon!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Sed ĉu mi parolas,</span><br> +<span class="i0">Ĉu mi silentas, vi ja scias, kio</span><br> +<span class="i0">En mia koro estas nun kaj ĉiam.</span><br> +<span class="i0">Ĉu rememoro pri egala sorto</span><br> +<span class="i0">Ne naskas la kompaton en la koro?</span><br> +<span class="i0">Kaj tiom pli en mia kor’! En ili</span><br> +<span class="i0">Min mem mi vidas. Antaŭ la altaro</span><br> +<span class="i0">Mi mem ja tremis, kaj la frua morto</span><br> +<span class="i0">Solene min ĉirkaŭis genuantan;</span><br> +<span class="i0">Jam la tranĉil’ ekbrilis, por trabori</span><br> +<span class="i0">La bruston, plenan de bolanta vivo,</span><br> +<span class="i0">Teruro trapenetris mian koron,</span><br> +<span class="i0">Mi fermis la okulojn, kaj—mirakle</span><br> +<span class="i0">Mi trovis savon. Se al ni la dioj</span><br> +<span class="i0">Favore sendis savon kontraŭ morto,</span><br> +<span class="i0">Ĉu ĝi ne estas nia sankta devo</span><br> +<span class="i0">Repagi tion al malfeliĉuloj?</span><br> +<span class="i0">Vi tion scias, vi min konas, tamen</span><br> +<span class="i0">Vi volas nun perforte min devigi!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Obeu la oficon, ne la reĝon!</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">93</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ha, ĉesu! ne beligu la perforton,</span><br> +<span class="i0">Ĝojantan de virina malforteco!</span><br> +<span class="i0">Libera mi naskiĝis, kiel viro.</span><br> +<span class="i0">Se nun la filo de Agamemnono</span><br> +<span class="i0">Troviĝus antaŭ vi kaj vi altrudus</span><br> +<span class="i0">Al li postulon, kiun vi ne devas:</span><br> +<span class="i0">Li ankaŭ havas glavon, havas brakon,</span><br> +<span class="i0">Por siajn rajtojn antaŭ vi defendi.</span><br> +<span class="i0">Sed mi nenion havas krom la vortoj,</span><br> +<span class="i0">Kaj nobla viro devas dece ŝati</span><br> +<span class="i0">La vorton de virino.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m4">Mi ĝin ŝatas</span><br> +<span class="i0">Pli, ol mi ŝatus glavon de la frato.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ŝanĝiĝas la sukces’ en la batalo;</span><br> +<span class="i0">Ne taksu malamikon tro malforta.</span><br> +<span class="i0">Eĉ malfortulon la natur’ ne lasis</span><br> +<span class="i0">Sen helpo kontraŭ pugno de fortulo.</span><br> +<span class="i0">Ĝi al li donis ruzon, artifikojn;</span><br> +<span class="i0">Li cedas, li prokrastas, ĉirkaŭiras.</span><br> +<span class="i0">Jes, la fortul’ meritas la ruzaĵojn.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ruzaĵon neniigas singardeco.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Animo pura ruzon ne bezonas.</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">94</span> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Vin mem vi nesingarde ja kondamnas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, se vi vidus, kiel la animo</span><br> +<span class="i0">En mi batalas forte, por rebati</span><br> +<span class="i0">Malbonan tenton tuj en la komenco!</span><br> +<span class="i0">Do sendefenda antaŭ vi mi staras?</span><br> +<span class="i0">La belan peton, tiun ĉarman branĉon,</span><br> +<span class="i0">En mano de virino pli potencan</span><br> +<span class="i0">Ol glavo kaj ol lanco, vi forpuŝas?</span><br> +<span class="i0">Per kio do mi povas min defendi?</span><br> +<span class="i0">Ĉu mi miraklon petu de l’ diino?</span><br> +<span class="i0">Ĉu en mi mem jam forto ne ekzistas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi vidas, ke la sorto de l’ fremduloj</span><br> +<span class="i0">Vin tre maltrankviligas. Kiuj estas</span><br> +<span class="i0">La viroj, kiuj tiom vin zorgigas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">La viroj—ili estas—mi supozas,</span><br> +<span class="i0">Ke ili estas grekoj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m4">Samlandanoj?</span><br> +<span class="i0">Kaj certe ja en vi ili revekis</span><br> +<span class="i0">La belan bildon de reveno hejmen?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO <span class="plimalgranda">(post mallonga silento)</span>.</h4> + +<span class="i0">Ĉu por kuraĝa, ne aŭdita faro</span><br> +<span class="i0">La rajton havas sole nur la viro?</span><br> +<span class="pagxnumero">95</span> +<span class="i0">Ĉu neeblaĵon sole li alpremas</span><br> +<span class="i0">Al sia forta kaj heroa brusto?</span><br> +<span class="i0">Sed kion oni nomas granda? Kio</span><br> +<span class="i0">Kun ekscitado levas la animon</span><br> +<span class="i0">De ĉiam ripetanta rakontanto,</span><br> +<span class="i0">Se ne la faro, kiu preskaŭ tute</span><br> +<span class="i0">Sukceson ne promesas, kiun tamen</span><br> +<span class="i0">Kuraĝa homo brave entreprenas?</span><br> +<span class="i0">Ĉu tiu, kiu sola en la nokto</span><br> +<span class="i0">Penetras en tendaron malamikan</span><br> +<span class="i0">Kaj kiel flamo ne antaŭvidita</span><br> +<span class="i0">Atakas furioze la dormantojn</span><br> +<span class="i0">Kaj vekiĝantojn, fine, atakita</span><br> +<span class="i0">De l’ leviĝintoj, tamen forrapidas</span><br> +<span class="i0">Kun multo da akiro,—ĉu li sola</span><br> +<span class="i0">Meritas gloron? Ĉu nur tiu, kiu</span><br> +<span class="i0">La vojon sendanĝeran malŝatante,</span><br> +<span class="i0">Kuraĝe pasas montojn kaj arbarojn,</span><br> +<span class="i0">Por landon liberigi de rabistoj?</span><br> +<span class="i0">Por ni nenio restas? Ĉu virino</span><br> +<span class="i0">Naturan sian rajton devas perdi?</span><br> +<span class="i0">Sovaĝa esti kontraŭ sovaĝuloj,</span><br> +<span class="i0">La rajton de la glav’ de vi forrabi</span><br> +<span class="i0">Laŭ maniero de amazoninoj</span><br> +<span class="i0">Kaj la premadon venĝi nur per sango?</span><br> +<span class="i0">En mia brusto ondas malkviete</span><br> +<span class="i0">Kuraĝa entrepreno: mi konscias,</span><br> +<span class="i0">Ke mi riproĉon grandan ne evitos,</span><br> +<span class="i0">Nek malfeliĉon, se ĝi ne sukcesos;</span><br> +<span class="i0">Sed mi al vi transdonas mian sorton,</span><br> +<span class="i0">Ho, dioj! Se vi amas la justecon,</span><br> +<span class="i0">Kiel pri vi glorante oni diras,</span><br> +<span class="pagxnumero">96</span> +<span class="i0">Ho, tiam montru ĝin per via helpo</span><br> +<span class="i0">Kaj nun per mi la veron vi honoru!</span><br> +<span class="i0">Jes, sciu, reĝo, estas preparata</span><br> +<span class="i0">Sekreta trompo. Vane vi demandos</span><br> +<span class="i0">Pri la kaptitoj; ili estas for</span><br> +<span class="i0">Kaj jam atingas la amikojn, kiuj</span><br> +<span class="i0">Ĉe l’ bordo ilin kun la ŝip’ atendas.</span><br> +<span class="i0">La pli maljuna, kiun la malsano</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie kaptis kaj nun jam forlasis,—</span><br> +<span class="i0">Li estas—jes—Oresto, mia frato;</span><br> +<span class="i0">La dua estas lia konfidato,</span><br> +<span class="i0">Amiko lia de l’ plej junaj jaroj,</span><br> +<span class="i0">Pilado. Ilin sendis Apolono</span><br> +<span class="i0">El Delfoj al ĉi tiu nia bordo,</span><br> +<span class="i0">Kun la ordon’ la bildon de Diano</span><br> +<span class="i0">Forrabi kaj venigi la fratinon</span><br> +<span class="i0">Al li, kaj rekompence por ĉi tio</span><br> +<span class="i0">Al la persekutato de l’ furioj,</span><br> +<span class="i0">Al la kulpulo pri patrina sango</span><br> +<span class="i0">La liberiĝon li promesis doni.</span><br> +<span class="i0">Nin ambaŭ, kiuj tute solaj restas</span><br> +<span class="i0">El la Tantala domo, mi nun metis</span><br> +<span class="i0">En viajn manojn: pereigu nin,</span><br> +<span class="i0">Se via konscienco ĝin permesas!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Vi pensas, ke la skito la barbara</span><br> +<span class="i0">Aŭskultos tiun voĉon de la vero</span><br> +<span class="i0">Kaj de l’ homeco, kiun ne aŭskultis</span><br> +<span class="i0">La grek’ Atreo?</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">97</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Ĝin aŭskultas ĉiu,</span><br> +<span class="i0">Sub kiu ajn ĉielo li naskiĝis,</span><br> +<span class="i0">Se nur la fonto de la vivo pure</span><br> +<span class="i0">Tra lia brusto fluas.—Kion, reĝo,</span><br> +<span class="i0">Vi nun por ni silente en la koro</span><br> +<span class="i0">Preparas? Se ĝi estas pereigo,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam min mortigu la unuan!</span><br> +<span class="i0">Ĉar nune, kiam plu nenia savo</span><br> +<span class="i0">Por ni jam restas, nun mi plene sentas</span><br> +<span class="i0">La tutan terurecon de l’ danĝero,</span><br> +<span class="i0">En kiun mi per miaj propraj manoj</span><br> +<span class="i0">Nun ĵetis miajn karajn. Ve, ho ve!</span><br> +<span class="i0">Mi vidos ilin antaŭ mi ligitajn!</span><br> +<span class="i0">Kun kia koro diros mi adiaŭ</span><br> +<span class="i0">Al mia frato, kiun mi mortigas?</span><br> +<span class="i0">Neniam en okulojn la amatajn</span><br> +<span class="i0">Mi povos plu rigardi!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m4">Do tiele</span><br> +<span class="i0">Per arta elpensado la trompistoj</span><br> +<span class="i0">Elteksis reton ĉirkaŭ via kapo</span><br> +<span class="i0">Al vi, la longatempe izolita!</span><br> +<span class="i0">El tio, kion via kor’ deziris,</span><br> +<span class="i0">Facile ili faris por vi kredon!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne, reĝo, ne! Min trompi oni povus,</span><br> +<span class="i0">Sed tiuj estas veraj kaj fidelaj.</span><br> +<span class="i0">Se la esplor’ alie al vi montros,</span><br> +<span class="i0">Vi tiam povas ilin pereigi,</span><br> +<span class="pagxnumero">98</span> +<span class="i0">Vi tiam min forpuŝu kaj pro puno</span><br> +<span class="i0">Por mia malsaĝeco min forpelu</span><br> +<span class="i0">Al la malgaja kaj senhoma bordo</span><br> +<span class="i0">De rifa kaj sovaĝa insuleto!</span><br> +<span class="i0">Sed se montriĝos, ke la viro estas</span><br> +<span class="i0">La kara kaj amata mia frato,</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam lasu nin libere iri,</span><br> +<span class="i0">Kaj kiel antaŭ nun por la fratino,</span><br> +<span class="i0">Vi nun por la gefratoj estu bona!</span><br> +<span class="i0">La patro mia mortis de l’ edzino,</span><br> +<span class="i0">Kaj ŝi de l’ filo. Lasta la espero</span><br> +<span class="i0">De la Atrea gent’ sur li teniĝas.</span><br> +<span class="i0">Permesu do, ke mi kun pura koro</span><br> +<span class="i0">Kaj pura mano iru al la hejmo,</span><br> +<span class="i0">Por tie nian domon senpekigi!</span><br> +<span class="i0">Plenumu vian vorton! Vi promesis,</span><br> +<span class="i0">Ke se mi iam havos la eblecon</span><br> +<span class="i0">Reiri al la miaj, vi min lasos:</span><br> +<span class="i0">Nun la ebleco venis. Reĝa vorto</span><br> +<span class="i0">Ne estas kiel vorto de simpluloj:</span><br> +<span class="i0">Li ne promesas nur por embarase</span><br> +<span class="i0">Momente liberiĝi de l’ petanto,</span><br> +<span class="i0">Li ankaŭ ne promesas, se li kredas,</span><br> +<span class="i0">Ke la plenum’ neniam povas veni.</span><br> +<span class="i0">Nur tiam li eksentas la altecon</span><br> +<span class="i0">De la valoro sia, se li povas</span><br> +<span class="i0">Feliĉon doni al la atendanto.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Simile kiel fajro kontraŭ akvo</span><br> +<span class="i0">Batale sin defendas kaj muĝante</span><br> +<span class="i0">Ekstermi penas sian malamikon,</span><br> +<span class="pagxnumero">99</span> +<span class="i0">Tiele nun batalas la kolero</span><br> +<span class="i0">En mia brusto kontraŭ viaj vortoj.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho, lasu do, ke via favorkoro,</span><br> +<span class="i0">Simila al la sankta oferflamo,</span><br> +<span class="i0">Por mi ekbrilu, dolĉe ĉirkaŭata</span><br> +<span class="i0">De danko kaj de beno kaj de ĝojo!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ho, dioj, kiel ofte tiu voĉo</span><br> +<span class="i0">Min kvietigis!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m3">Donu vian manon,</span><br> +<span class="i0">Ĝi estu por mi signo de la paco!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Tro multe vi postulas tro rapide.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Bonfaroj ne bezonas pripensadon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Tre multe! ĉar tre ofte post la bono</span><br> +<span class="i0">Ja sekvas la malbono.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Nur la dubo</span><br> +<span class="i0">Malbonon povas fari el la bono.</span><br> +<span class="i0">Ne dubu, sed plenumu mian peton</span><br> +<span class="i0">Libere, kiel diktas via sento!</span><br> +</div> +<p class="pagxnumero">100</p> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO KVARA.</h3> + +<p class="scenanoj">ORESTO <span class="plimalgranda">(armita)</span>. LA SAMAJ.</p> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO <span class="plimalgranda">(turnita al la scenejo)</span>.</h4> + +<span class="i0">Duoble streĉu ĉiujn viajn fortojn,</span><br> +<span class="i0">Rebatu ilin, restas nur momento!</span><br> +<span class="i0">Ne cedu, kovru vojon al la ŝipo</span><br> +<span class="i0">Por mi kaj la fratino! Venu tuj!</span><br> +<span class="direkto">(Al Ifigenio, ne vidante la reĝon.)</span><br> +<span class="i0">Ni estas perfiditaj. Tre malmulte</span><br> +<span class="i0">Da tempo ni disponas por la kuro.</span><br> +<span class="i0">Rapidu!</span><br> +<span class="direkto">(Li ekvidas la reĝon.)</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS <span class="plimalgranda">(kaptante la glavon)</span>.</h4> + +<span class="m2">Tie, kie mi alestas,</span><br> +<span class="i0">Neniu povas teni nepunate</span><br> +<span class="i0">La glavon nudigitan!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="m4">Ne profanu</span><br> +<span class="i0">Per furiozo kaj per mortigado</span><br> +<span class="i0">La templon de l’ diin’. Al la amaso</span><br> +<span class="i0">Ordonu stari pace kaj aŭskultu</span><br> +<span class="i0">Pastrinon kaj fratinon!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m4">Diru, kiu</span><br> +<span class="i0">Li estas, tiu, kiu nin minacas?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Respektu en li reĝon, kiu estis</span><br> +<span class="i0">Por mi la dua patro! Ne koleru</span><br> +<span class="pagxnumero">101</span> +<span class="i0">Min, frato! La infana mia koro</span><br> +<span class="i0">Konfide metis nian tutan sorton</span><br> +<span class="i0">En lian manon. Vian entreprenon</span><br> +<span class="i0">Konfesis mi al li kaj mi tiele</span><br> +<span class="i0">Animon mian savis de perfido.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">Ĉu pace li permesas forveturon?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Min silentigas via nuda glavo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO <span class="plimalgranda">(enigante la glavon en la ingon)</span>.</h4> + +<span class="i0">Parolu! mi obeas viajn vortojn.</span><br> +</div> + +<h3 class="sceno">SCENO KVINA.</h3> + +<p class="scenanoj">LA SAMAJ. PILADO kaj tuj post li ARKAS +<span class="plimalgranda">(ambaŭ kun nudigitaj glavoj)</span>.</p> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">PILADO.</h4> + +<span class="i0">Ne perdu tempon! Jam la lastajn fortojn</span><br> +<span class="i0">La niaj nun kolektis; repaŝante,</span><br> +<span class="i0">Cedante malrapide, ili estas</span><br> +<span class="i0">Premataj en direkto al la maro.</span><br> +<span class="i0">Sed kian paroladon inter princoj</span><br> +<span class="i0">Mi vidas! Tio estas ja sendube</span><br> +<span class="i0">La respektata kapo de la reĝo!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ARKAS.</h4> + +<span class="i0">Kviete, kiel ĝi al vi konvenas,</span><br> +<span class="i0">Vi, reĝo, staras kontraŭ malamikoj.</span><br> +<span class="i0">La aroganta entrepreno estos</span><br> +<span class="i0">Punita baldaŭ. La anar’ ilia</span><br> +<span class="pagxnumero">102</span> +<span class="i0">Falante cedas; jam la ŝipo estas</span><br> +<span class="i0">En niaj manoj. Vi nur vorton diru,</span><br> +<span class="i0">Kaj tuta ĝi en fajro staros.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m5">Iru,</span><br> +<span class="i0">Al la popol’ ordonu trankviliĝi!</span><br> +<span class="i0">Neniu tuŝu nun la malamikojn,</span><br> +<span class="i0">Dum ni parolas!</span><br> +<span class="direkto">(Arkas foriras.)</span><br> +</div> + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m3">Mi akceptas. Iru,</span><br> +<span class="i0">Amiko mia kara, kaj kolektu</span><br> +<span class="i0">La reston de l’ anaro! kaj silente</span><br> +<span class="i0">Atendu, ĝis ni vidos, kian finon</span><br> +<span class="i0">Al niaj faroj la ĉiel’ preparis!</span><br> +<span class="direkto">(Pilado foriras.)</span><br></div> + + + + +<h3 class="sceno">SCENO SESA.</h3> + +<p class="scenanoj">IFIGENIO. TOAS. ORESTO.</p> + + +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Mi tremas. Antaŭ ol komencas vi paroli,</span><br> +<span class="i0">Mi petas, liberigu min de zorgoj!</span><br> +<span class="i0">Mi timas malfeliĉon, se vi, reĝo,</span><br> +<span class="i0">La voĉon de l’ justeco ne aŭskultos,</span><br> +<span class="i0">Aŭ vi, ho mia frato, ne retenos</span><br> +<span class="i0">La rapideman flamon de l’ juneco.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Mi, kiel pli maljuna, estas preta</span><br> +<span class="i0">Reteni la koleron. Diru, kiel</span><br> +<span class="i0">Vi pruvos, ke vi vere estas filo</span><br> +<span class="pagxnumero">103</span> +<span class="i0">De l’ reĝ’ Agamemnono kaj la frato</span><br> +<span class="i0">De ŝi?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m2">Jen, vidu, estas tiu glavo,</span><br> +<span class="i0">Per kiu li batalis kun Trojanoj.</span><br> +<span class="i0">De lia mortiginto mi ĝin prenis</span><br> +<span class="i0">Kaj mi la diojn petis, ili donu</span><br> +<span class="i0">Al mi la kuraĝecon kaj la brakon</span><br> +<span class="i0">Kaj la feliĉon de la granda reĝo,</span><br> +<span class="i0">Sed nur pli belan morton. Nun elektu</span><br> +<span class="i0">El viaj militistoj la plej noblan</span><br> +<span class="i0">Kaj lin batale kontraŭ mi starigu!</span><br> +<span class="i0">Nenie sur la tero al fremdulo</span><br> +<span class="i0">Tiela peto estas rifuzata.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Ĉe ni antikva moro al fremdulo</span><br> +<span class="i0">Neniam donis tiun rajton.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="m5">Sekve</span><br> +<span class="i0">De vi kaj mi la moro komenciĝu!</span><br> +<span class="i0">Per imitado tuta la popolo</span><br> +<span class="i0">La noblan agon de l’ reganto baldaŭ</span><br> +<span class="i0">Sanktigos kiel leĝon. Mi batalu</span><br> +<span class="i0">Ne sole por ni mem,—sed mi, fremdulo,</span><br> +<span class="i0">Batalu por la rajtoj de fremduloj!</span><br> +<span class="i0">Se mi pereos, tiam decidiĝos</span><br> +<span class="i0">Kun mia sorto ankaŭ sort’ ilia;</span><br> +<span class="i0">Sed se mi havos la feliĉon venki,</span><br> +<span class="i0">Neniam paŝu sur ĉi tiun bordon</span><br> +<span class="i0">Fremdulo, kiun ne renkontos tuj</span><br> +<span class="pagxnumero">104</span> +<span class="i0">Rigardo de la plej helpema amo,</span><br> +<span class="i0">Kaj ĉiu forŝipiĝu konsolita!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Vi al mi ŝajnas inda, ho, junulo,</span><br> +<span class="i0">La patrojn, kiujn vi la viaj nomas.</span><br> +<span class="i0">Tre multe da kuraĝaj, noblaj viroj</span><br> +<span class="i0">Min akompanas; sed en mia aĝo</span><br> +<span class="i0">Mi mem ankoraŭ kontraŭ malamiko</span><br> +<span class="i0">Volonte staras, kaj mi estas preta</span><br> +<span class="i0">Kun vi la sorton provi de l’ batalo.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ho ne, ho ne! Tielan sangan pruvon</span><br> +<span class="i0">La dioj ne permesos! Prenu for</span><br> +<span class="i0">De l’ glavo vian manon! Pensu, reĝo,</span><br> +<span class="i0">Pri mi kaj mia sorto! La batalo</span><br> +<span class="i0">Rapide decidita eternigas</span><br> +<span class="i0">La viron; se eĉ falas li, la kanto</span><br> +<span class="i0">Lin gloras. Tamen la senfinaj larmoj</span><br> +<span class="i0">De la restintoj, do virin’ amata,</span><br> +<span class="i0">Ne estas kalkulataj; la poeto</span><br> +<span class="i0">Silentas pri la miloj de la tagoj</span><br> +<span class="i0">Kaj de la noktoj, kiam orfigita</span><br> +<span class="i0">Animo vane vokas la perditon,</span><br> +<span class="i0">Silente konsumiĝas, sopirante.</span><br> +<span class="i0">Min mem avertis tuj en la komenco</span><br> +<span class="i0">La zorgo, ke min trompo de rabisto</span><br> +<span class="i0">Ne ŝtelu for el mia rifuĝejo</span><br> +<span class="i0">Kaj ne fordonu min al la sklaveco.</span><br> +<span class="i0">Kaj diligente faris mi demandojn,</span><br> +<span class="i0">Pri ĉio plej detale informiĝis</span><br> +<span class="pagxnumero">105</span> +<span class="i0">Postulis signojn, kaj nun mia koro</span><br> +<span class="i0">Jam estas tute certa. Vidu tie</span><br> +<span class="i0">Sur lia dekstra mano la makulon</span><br> +<span class="i0">Tristelan, kiu tuj post la naskiĝo</span><br> +<span class="i0">Ĉe li aperis kaj pri kiu diris</span><br> +<span class="i0">La pastro, ke ĝi estas antaŭsigno</span><br> +<span class="i0">De peza faro, kiun por la mano</span><br> +<span class="i0">Rezervis la destino. Kaj duoble</span><br> +<span class="i0">Konvinka por mi estas la cikatro</span><br> +<span class="i0">Ĉi tie, ĝuste super lia brovo.</span><br> +<span class="i0">Ankoraŭ kiam estis li infano,</span><br> +<span class="i0">Elektro iam per nesingardeco</span><br> +<span class="i0">Faligis lin; li trafis tripiedon</span><br> +<span class="i0">Kaj vundis brovon.—Jes, ĝi estas li!</span><br> +<span class="i0">Kaj ĉu la simileco al la patro,</span><br> +<span class="i0">Ĉu la interna ĝoj’ de mia koro</span><br> +<span class="i0">Ne estas certigantaj atestantoj?</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Kaj se eĉ viaj vortoj ĉiun dubon</span><br> +<span class="i0">En mi forigus, kaj eĉ se mi bridus</span><br> +<span class="i0">En mia brusto tutan la koleron,</span><br> +<span class="i0">Ni tamen devus inter ni decidi</span><br> +<span class="i0">Per bataliloj: pacon mi ne vidas.</span><br> +<span class="i0">Ĉar ili venis,—vi ĝin mem konfesas,</span><br> +<span class="i0">Por rabi for la bildon de l’ diino;</span><br> +<span class="i0">Ĉu mi trankvile tion ĉi toleru?</span><br> +<span class="i0">La greko ofte ĵetas avidege</span><br> +<span class="i0">Okulon al trezoroj malproksimaj</span><br> +<span class="i0">De la barbaroj, al la ora felo,</span><br> +<span class="i0">Aŭ al ĉevaloj, al filinoj belaj;</span><br> +<span class="i0">Ne ĉiam tamen ruzo kaj perforto</span><br> +<span class="pagxnumero">106</span> +<span class="i0">Kun malhoneste akirita havo</span><br> +<span class="i0">Feliĉe ilin hejmen revenigis.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">ORESTO.</h4> + +<span class="i0">La bild’, ho reĝo, nin ne malpacigu!</span><br> +<span class="i0">Nun jam klariĝis la eraro, kiun</span><br> +<span class="i0">La dio metis ĉirkaŭ nian kapon,</span><br> +<span class="i0">Simile al vualo, kiam li</span><br> +<span class="i0">Deziris, ke ĉi tien ni vojaĝu.</span><br> +<span class="i0">Mi petis, ke li donu al mi helpon,</span><br> +<span class="i0">Por liberiĝi de l’ furioj; tiam</span><br> +<span class="i0">La dio diris: „Kiam la fratinon,</span><br> +<span class="i0">Restantan kontraŭvole en la templo</span><br> +<span class="i0">De l’ malproksima bordo de Taŭrido,</span><br> +<span class="i0">Vi revenigos en la grekan landon,</span><br> +<span class="i0">Vi tiam liberiĝos de l’ malbeno.“</span><br> +<span class="i0">Ni pensis, ke la vortoj de la dio</span><br> +<span class="i0">Koncernas la fratinon de li mem,</span><br> +<span class="i0">Li tamen pensis vin! La fortaj ĉenoj</span><br> +<span class="i0">Nun falis; vi, senkulpa virgulino,</span><br> +<span class="i0">Denove apartenas al la viaj.</span><br> +<span class="i0">Vi min ektuŝis, kaj mi resaniĝis;</span><br> +<span class="i0">En viaj brakoj min la lastan fojon</span><br> +<span class="i0">Atakis la malsano plej kruele</span><br> +<span class="i0">Kaj plej terure skuis mian cerbon;</span><br> +<span class="i0">Sed tuj, kiel serpento en kavernon,</span><br> +<span class="i0">Ĝi fulme malaperis. Kaj per vi</span><br> +<span class="i0">Mi ĝuas nun denove plej libere</span><br> +<span class="i0">La lumon de la tago. La decido</span><br> +<span class="i0">De la diino nun al mi montriĝas</span><br> +<span class="i0">En plena brilo. Kiel sanktan bildon,</span><br> +<span class="i0">Al kiu per mistera dia vorto</span><br> +<span class="pagxnumero">107</span> +<span class="i0">La sorto de la urbo alligiĝis,</span><br> +<span class="i0">Ŝi vin forprenis, la protektantinon</span><br> +<span class="i0">De nia domo, kaj ŝi vin konservis</span><br> +<span class="i0">En sia sankta kaj silenta loko,</span><br> +<span class="i0">Ke vi fariĝu beno por la frato</span><br> +<span class="i0">Kaj por la viaj. Kiam ĉia savo</span><br> +<span class="i0">Jam ŝajnis senespere forperdita,</span><br> +<span class="i0">Vi ĉion nun al ni redonas. Reĝo!</span><br> +<span class="i0">Direktu vian koron al la paco!</span><br> +<span class="i0">Vi ne malhelpu, ke ŝi resanktigu</span><br> +<span class="i0">La patran domon, ke ŝi min redonu</span><br> +<span class="i0">Al la palaco pente purigita</span><br> +<span class="i0">Kaj kronu min per la antikva krono!</span><br> +<span class="i0">Redonu por la beno, kiun ŝi</span><br> +<span class="i0">Al vi alportis; rajton pli proksiman</span><br> +<span class="i0">Al ŝia frato nun permesu ĝui!</span><br> +<span class="i0">La forton kaj la ruzon, de la viroj</span><br> +<span class="i0">Plej grandan gloron, kovras nun per honto</span><br> +<span class="i0">La vero de ĉi tiu alta koro,</span><br> +<span class="i0">Kaj pura kaj infana konfideco</span><br> +<span class="i0">Al nobla vir’ ricevas rekompencon.</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Memoru vian vorton! La parolo</span><br> +<span class="i0">El la sincera kaj fidela buŝo</span><br> +<span class="i0">Vin tuŝu! Nin rigardu! La okazo</span><br> +<span class="i0">Por tia nobla far’ ne ofte venas.</span><br> +<span class="i0">Vi ne rifuzos; cedu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="m4">Bone, iru!</span><br> +</div> + + +<div class="dialogo"> +<span class="pagxnumero">108</span> +<h4 class="parolanto">IFIGENIO.</h4> + +<span class="i0">Ne tiel, mia reĝ’! Sen via beno</span><br> +<span class="i0">Kaj kontraŭ via volo mi ne iros.</span><br> +<span class="i0">Nin ne forpelu! Ĉarma kora rajto</span><br> +<span class="i0">De reciproka gastameco ligu</span><br> +<span class="i0">Nin ambaŭ: kaj tiele ne por ĉiam</span><br> +<span class="i0">Ni estos disigitaj. Tiel same</span><br> +<span class="i0">Profunde, kiel mian propran patron,</span><br> +<span class="i0">Mi amas vin per mia tuta koro,</span><br> +<span class="i0">Kaj tiu sento restos por eterne.</span><br> +<span class="i0">Se iam eĉ la plej malgrava homo</span><br> +<span class="i0">El via gento al orelo mia</span><br> +<span class="i0">Alportos sonon de la lingvo, kiun</span><br> +<span class="i0">El via buŝo aŭdi mi kutimis,</span><br> +<span class="i0">Kaj sur la plej malriĉa mi rimarkos</span><br> +<span class="i0">La karan formon de la vesto via:</span><br> +<span class="i0">Mi tiam lin akceptos kiel dion,</span><br> +<span class="i0">Mi mem al li pretigos la kuŝejon,</span><br> +<span class="i0">Sidigos lin sur seĝo ĉe la fajro,</span><br> +<span class="i0">Demandos nur pri vi kaj via sorto.</span><br> +<span class="i0">La dioj al vi donu rekompencon</span><br> +<span class="i0">Por viaj faroj, via bonkoreco!</span><br> +<span class="i0">Adiaŭ! Turnu vin al ni kaj donu</span><br> +<span class="i0">Al mi elkoran vorton de disiĝo!</span><br> +<span class="i0">Ho, tiam pli kviete al la veloj</span><br> +<span class="i0">La vento blovos, kaj pli trankvilige</span><br> +<span class="i0">El la okuloj de la foriranto</span><br> +<span class="i0">Silentaj larmoj fluos. Ho, adiaŭ!</span><br> +<span class="i0">Por signo de antaŭa amikeco</span><br> +<span class="i0">La dekstran manon vi al mi etendu!</span><br> +</div> +<div class="dialogo"> +<h4 class="parolanto">TOAS.</h4> + +<span class="i0">Adiaŭ!</span><br> +</div> + +<p class="fino">Fino.</p> + + +<div class="reklamo"> +<h3>Verkaro de D<sup>ro</sup> L. L. ZAMENHOF</h3> + +<p><i>Ĉiu Esperantisto devas nepre posedi la verkojn +de nia Majstro!</i></p> + +<table summary="Instrua fako de verkaro de Zamenhof"> +<caption>INSTRUA FAKO</caption> +<tr><td colspan='2'><b>Fundamento de Esperanto:</b></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo" colspan='2'><b>Eldono Franca, Angla, Germana, Rusa, Pola</b> (<i>bindita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>3</td> <td>»</td></tr> +<tr><td class="libropriskribo" colspan='2'>(<i>La sama</i>, <i>broŝurita</i>)</td> <td>—</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td rowspan='2' style='border-right:thin solid black'><i>Oni vendas aparte</i></td> +<td><b>Ekzercaro</b> (kvinlingva), <i>broŝurita</i></td> <td>—</td> <td>»</td> <td>75</td></tr> +<tr><td><b>Universala Vortaro</b> (kvinlingva), <i>broŝurita</i></td> <td>—</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td align='center'>Eldono</td> <td><b>Hispana</b></td> <td>—</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td align='center'>—</td> <td><b>Itala</b>, tradukita de S<sup>ino</sup> <span class="p-nomo">Rosa Junck</span></td> <td>—</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td align='center'>—</td> <td><b>Greka</b>, — S<sup>o</sup> <span class="p-nomo">Konstantino Kuluri</span></td> <td>—</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td align='center'>—</td> <td><b>Slovaka</b>, — D<sup>o</sup> A. <span class="p-nomo">Ŝkarvan</span> kaj + S<sup>o</sup> <span class="p-nomo">Evstifeieff</span></td> <td>Kr.</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td align='center'>—</td> <td><b>Hungara</b>, tradukata de S<sup>ro</sup> B<sup>no</sup> <span class="p-nomo">Ladislao d’Orczy</span></td> <td> </td> <td>»</td> <td>»</td></tr> +<tr><td align='center'>—</td> <td><b>Rumana</b>, tradukata de la »Societatea Esperantista <span class="originalajxo">Romana</span><span class="korektajxo">Rumana</span></td> <td>»</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>Wörterbuch Deutsch-Esperanto</b>. Dua eldono, revidita, korektita, +pliigita! Ĝi estas la vera komplemento de <b>Universala Vortaro</b>.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo" rowspan='2' colspan='2' style='border-right:thin solid black'>Unu volumo, in-16, 178-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>M.</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td>Fr.</td> <td colspan='2'>2,50</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>Taschenwörterbuch Deutsch-Esperanto und Esperanto-Deutsch.</b> + Tre utila poŝa vortaro.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo" rowspan='2' colspan='2' style='border-right:thin solid black'>Unu volumo in-16, 137-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>M.</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> +</table> + +<table summary="Literatura fako de verkaro de Zamenhof"> +<caption>LITERATURA FAKO</caption> +<tr><td colspan='3'><p><b>Fundamenta Krestomatio</b>, plej grava verko, kiun ĉiu devas legi por akiri perfektan stilon.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo, in-16, 460-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>3,50</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>Hamleto</b>, tragedio en kvin aktoj, trad. el SHAKESPEARE.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo, in-16, 170-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>La Revizoro</b>, komedio en kvin aktoj, trad. el N. V. GOGOL.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo, in-8, 100-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>La Predikanto</b>, trad. el «La Biblio».</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8. 28-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>0,75</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>La Psalmaro</b>, libre trad. el «La Biblio».</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8 (en preparo)</td> <td>—</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>La Rabistoj</b>, dramo en kvin aktoj, trad. el SCHILLER.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 144-paĝa (<i>broŝurita</i>).</td> <td>Fr.</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>La virineto de maro</b>, fabelo, trad. el ANDERSEN, kun ilustraĵoj de + <span class="p-nomo">Hilda May</span> BRODIE, (Eltirita el la Fundamenta Krestomatio.)</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 42-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> +</table> +</div> + +<div class="reklamo"> +<h3>LA REVUO</h3> + +<p>Internacia monata literatura gazeto<br> + +EN ESPERANTO</p> + +<p>La <b>sola</b>, kiu estas honorata per la konstanta kunlaborado<br> + +<span class="plimalgranda">DE</span><br> + +D<sup>ro</sup> L. L. ZAMENHOF<br> + +<span class="plimalgranda">Aŭtoro de la lingvo Esperanto</span></p> + + +<p>Plej bonstila, zorge revidita, bele presita, akurate eldonata, <b>La Revuo</b> +publikigas novelojn, teatraĵojn, romanojn, poeziojn, seriozajn studojn +pri popolmoroj, historio, geografio, k. c. Ĉiu numero enhavas bibliografian +parton, tutmondan kronikon kaj tre interesan felietonon.</p> + +<p><b>Ĉiu numero havas 48 paĝojn da plej bona teksto!</b></p> + +<p><b>Specimenoj estas senpage senditaj. Konkursoj estas organizitaj.</b></p> + + +<table summary="Tablo de distribuantoj kaj prezoj de La Revuo en multajn landojn"> +<caption>ONI ABONAS:</caption> + +<tr><td><p><b>Francujo.</b>—Librejo HACHETTE KAJ K<sup>o</sup>, 79, boulevard Saint-Germain +<i>PARIS</i>, unu numero 50 cent., jara abono</p></td> <td class="prezo">Fr. 6</td></tr> + +<tr><td><p><b>Danujo.</b>—ANDR.-FRED. HÖST & SÖN, Bredgade, 35, KJÖBENHAVN, +unu numero 50 öre, jara abono</p></td> <td class="prezo">Kr. 4,50</td></tr> + +<tr><td><p><b>Germanujo kaj Aŭstrujo-Hungarujo.</b>—ESPERANTO-VERLAG +MÖLLER & BOREL, Prinzenstr. 95, <i>BERLIN</i>, unu numero +45 pfen., jara abono</p></td> <td class="prezo">M. 5</td></tr> + +<tr><td><p><b>Granda Britujo kaj Kolonioj.</b>—THE BRITISH ESPERANTO ASOCIO, +Museum station Building, 133-6, High Holborn, <i>LONDON W. C.</i>, +unu numero 6 penc., jara abono</p></td> <td class="prezo">S. 6</td></tr> + +<tr><td><p><b>Hispanujo.</b>—J. ESPASA, 579, calle de las Cortes, <i>BARCELONA</i>, jara +abono</p></td> <td class="prezo">P. 8</td></tr> + +<tr><td><p><b>Italujo.</b>—R. GIUSTI, 53, Via Vittorio Emanuele, <i>LIVORNO</i>, unu +numero 50 cent., jara abono</p></td> <td class="prezo"><span class="originalajxo">L</span><span class="korektajxo">L.</span> 7</td></tr> + +<tr><td><p><b>Rumanujo.</b>—Libraria noua CAROL P. SEGAL, Calea Victoriei, 77, +<i>BUCURESTI</i>, unu numero 60 banoj, jara abono</p></td> <td class="prezo">Leoj. 7</td></tr> + +<tr><td><p><b>Polujo.</b>—M. ARCT, 53, Nowy Swiat, <i>WARSZAWA</i>, unu numero 25 +kopekoj, jara abono</p></td> <td class="prezo">R. 2,80</td></tr> + +<tr><td><p><b>Unuigitaj Ŝtatoj.</b>—FLEMING H. REVELL COMPANY, 158, Fifth +Avenue, <i>NEW-YORK</i>, unu numero 10 cend, jara abono</p></td> <td class="prezo">D. 1,40</td></tr> + +<tr><td><p><b>Svedujo kaj Finnlando.</b>—P. AHLBERG, 27, Surbrunnsgatan, +<i>STOCKHOLM</i>, unu numero 50 öre, jara abono</p></td> <td class="prezo">Kr. 4,50</td></tr> + +<tr><td><p><b>Por la landoj, kie ne estas abonejo</b>, sin turni al la firmo HACHETTE +& K<sup>o</sup> en <i>PARIS</i>; jara abono (por tiuj landoj)</p></td> <td class="prezo">Fr. 7</td></tr> +</table> + +<p><i>Oni akceptas pagon de l’ abono nur per poŝtmandato aŭ ĉeko.</i></p> +</div> + +<div class="reklamo"> +<h3>Kolekto de «La Revuo»</h3> + +<table summary="Instrua fako de kolekto de La Revuo"> +<caption>INSTRUA FAKO</caption> +<tr><td colspan='3'><p><b>Grammaire complète d’Esperanto</b>, de <span class="p-nomo">Camille</span> AYMONIER, profesoro +ĉe la liceo «Charlemagne».</p> + +<p style="text-align:justify;margin:0.3em 2em;font-size: smaller;">La sola vere plena gramatiko, laŭ plej scienca kaj logika plano. +Ĝi estas kaj estos la <b>modelo</b> de l’ gramatikoj. Speciale +taŭgas por <b>superaj kursoj</b>. Eĉ nefrancoj havos grandan utilon +de ĝia lernado.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16, 166-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Esperanta Sintakso</b>, laŭ verkoj de D<sup>o</sup> ZAMENHOF kaj aliaj aŭtoroj. +En Esperanto verkita de <span class="p-nomo">Paul</span> FRUICTIER.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16, 75-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Konkordanco de la vortoj de Ekzercaro.</b> Ellaborita de <span class="p-nomo">Alfred</span> +E. WACKRILL.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16, 95-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Frazaro,</b> en Esperanto, de H. de COPPET.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16 (en preparo)</td> <td>—</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> +</table> + + +<table summary="Literatura fako de kolekto de La Revuo"> +<caption>LITERATURA FAKO</caption> +<tr><td colspan='3'><p><b>Angla lingvo sen profesoro</b>, unuakta komedio de TRISTAN BERNARD, +tradukita de <span class="p-nomo">Gaston</span> MOCH.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 44-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> +<tr><td colspan='3'><p><b>Bukedo</b>, artikoloj pri literaturaj kaj beletristikaj demandoj, de +<span class="p-nomo">Ch.</span> LAMBERT.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 157-paĝa</td> <td>—</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Imenlago</b>, novelo de <span class="p-nomo">Theodor</span> STORM, tradukita el la germana lingvo de +<span class="p-nomo">Alfred</span> BADER.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 33-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>75</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>La libro de l’ Humoraĵo</b>, originale verkita de <span class="p-nomo">Paul de</span> LENGYEL.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 194-paĝa</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>2,50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>La Faraono</b>, romano de PRUS, tradukita el la pola lingvo de D<sup>o</sup> BEIN.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unua volumo, in-8, 194-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Dua volumo, in-8, 238-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>—</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Tria volumo, in-8, 197-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>—</td> <td>2</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>La Rompantoj,</b> kvin monologoj kun ilustraĵoj. Originale verkitaj de +<span class="p-nomo">Frederiko</span> PUĴULA-VALJES.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 40-paĝa (<i>broŝurita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td>1</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Makbeto</b>, dramo en 5 aktoj de SHAKESPEARE, tradukita de +D<sup>r</sup> H. LAMBERT.</p></td></tr> +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8, 125-paĝa</td> <td>—</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> +</table> +</div> + +<div class="reklamo"> +<h3>Teknika Kolekto</h3> + +<table summary="Tablo de libroj pri teknikaj temoj"> +<tr><td colspan='3'><p><b>Anatomia vortaro</b> (en latina, franca, angla kaj esperanta lingvoj) +verkita de la MEDICINA ESPERANTISTA <span class="originalajxo">GRUPO).</span><span class="korektajxo">GRUPO.</span></p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Komercaj leteroj</b>, en Esperanto, kun vortareto kvarlingva, de +P. BERTHELOT kaj CH. LAMBERT.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>La Komerca Sekretario</b>, de Ros. SUDRIA.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Matematika terminaro kaj krestomatio</b>, de R. BRICARD.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>75</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Monadologio</b>, de Leibniz, tradukis E. BOIRAC.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>60</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Muzika Terminaro</b>, de F. de Mènil.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16 (en preparo)</td> <td>—</td> <td>»</td> <td>»</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Praktikaj komercaj leteroj</b> (en esperanta kaj franca lingvoj) de +J. C. O’CONNOR, PH. DR. M. A., kaj D. P. HUGON.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-16</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>90</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Provo de Marista Terminaro</b>, verkita sub la direkto de M. ROLLET +de L’ISLE.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8 (<i>bindita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>1,50</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Vocabulaire des mots spéciaux à la philatélie</b> avec modèles de lettres +(en Français et Esperanto), par R. LEMAIRE.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8</td> <td>Fr.</td> <td>»</td> <td>40</td></tr> + +<tr><td colspan='3'><p><b>Vocabulaire technique et technologique Français-Esperanto</b>, par +Charles VERAX.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo in-8 (<i>bindita</i>)</td> <td>Fr.</td> <td colspan='2'>2,50</td></tr> +</table> +</div> + +<div class="reklamo"> +<h3>1907 Tutmonda Jarlibro Esperantista</h3> + +<p>ENHAVANTA LA<br> + +Adresaron de D<sup>ro</sup> ZAMENHOF</p> + +<table summary="Tablo por priskribi 1907-a jarlibro esperantista"> +<tr><td colspan='2'><p>Tiu ĉi jarlibro aperis dum la Kongreso. Ĝi entenas: pli ol 20.000 +adresojn de Esperantistoj de l’ tuta mondo, plenan sciigon pri la +propagandaj societoj, la gazetoj en Esperanto, k. t. p.</p></td></tr> + +<tr><td class="libropriskribo">Unu volumo, in-16, broŝurita</td> <td>3 Fr. 50</td></tr> +</table> + +<p><b>La aldono 1908 aperos en Julio.</b></p> +</div> + + + + + + + +<pre> + + + + + +End of Project Gutenberg's >Ifigenio en Taŭrido, by Johann Wolfgang von Goethe + +*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK IFIGENIO EN TAŬRIDO *** + +***** This file should be named 22592-h.htm or 22592-h.zip ***** +This and all associated files of various formats will be found in: + http://www.gutenberg.org/2/2/5/9/22592/ + +Produced by Andrew Sly, David Starner, and the Online +Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net + + +Updated editions will replace the previous one--the old editions +will be renamed. + +Creating the works from public domain print editions means that no +one owns a United States copyright in these works, so the Foundation +(and you!) can copy and distribute it in the United States without +permission and without paying copyright royalties. Special rules, +set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to +copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to +protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project +Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you +charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you +do not charge anything for copies of this eBook, complying with the +rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose +such as creation of derivative works, reports, performances and +research. They may be modified and printed and given away--you may do +practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is +subject to the trademark license, especially commercial +redistribution. + + + +*** START: FULL LICENSE *** + +THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE +PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK + +To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free +distribution of electronic works, by using or distributing this work +(or any other work associated in any way with the phrase "Project +Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project +Gutenberg-tm License (available with this file or online at +http://gutenberg.org/license). + + +Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm +electronic works + +1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm +electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to +and accept all the terms of this license and intellectual property +(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all +the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy +all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. +If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project +Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the +terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or +entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. + +1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be +used on or associated in any way with an electronic work by people who +agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few +things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works +even without complying with the full terms of this agreement. See +paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project +Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement +and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic +works. See paragraph 1.E below. + +1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" +or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project +Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the +collection are in the public domain in the United States. If an +individual work is in the public domain in the United States and you are +located in the United States, we do not claim a right to prevent you from +copying, distributing, performing, displaying or creating derivative +works based on the work as long as all references to Project Gutenberg +are removed. Of course, we hope that you will support the Project +Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by +freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of +this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with +the work. You can easily comply with the terms of this agreement by +keeping this work in the same format with its attached full Project +Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. + +1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern +what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in +a constant state of change. If you are outside the United States, check +the laws of your country in addition to the terms of this agreement +before downloading, copying, displaying, performing, distributing or +creating derivative works based on this work or any other Project +Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning +the copyright status of any work in any country outside the United +States. + +1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg: + +1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate +access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently +whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the +phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project +Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, +copied or distributed: + +This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with +almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or +re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included +with this eBook or online at www.gutenberg.org + +1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived +from the public domain (does not contain a notice indicating that it is +posted with permission of the copyright holder), the work can be copied +and distributed to anyone in the United States without paying any fees +or charges. If you are redistributing or providing access to a work +with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the +work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 +through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the +Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or +1.E.9. + +1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted +with the permission of the copyright holder, your use and distribution +must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional +terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked +to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the +permission of the copyright holder found at the beginning of this work. + +1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm +License terms from this work, or any files containing a part of this +work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. + +1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this +electronic work, or any part of this electronic work, without +prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with +active links or immediate access to the full terms of the Project +Gutenberg-tm License. + +1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, +compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any +word processing or hypertext form. However, if you provide access to or +distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than +"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version +posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), +you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a +copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon +request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other +form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm +License as specified in paragraph 1.E.1. + +1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, +performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works +unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. + +1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing +access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided +that + +- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from + the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method + you already use to calculate your applicable taxes. The fee is + owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he + has agreed to donate royalties under this paragraph to the + Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments + must be paid within 60 days following each date on which you + prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax + returns. Royalty payments should be clearly marked as such and + sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the + address specified in Section 4, "Information about donations to + the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." + +- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies + you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he + does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm + License. You must require such a user to return or + destroy all copies of the works possessed in a physical medium + and discontinue all use of and all access to other copies of + Project Gutenberg-tm works. + +- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any + money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the + electronic work is discovered and reported to you within 90 days + of receipt of the work. + +- You comply with all other terms of this agreement for free + distribution of Project Gutenberg-tm works. + +1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm +electronic work or group of works on different terms than are set +forth in this agreement, you must obtain permission in writing from +both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael +Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the +Foundation as set forth in Section 3 below. + +1.F. + +1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable +effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread +public domain works in creating the Project Gutenberg-tm +collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic +works, and the medium on which they may be stored, may contain +"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or +corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual +property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a +computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by +your equipment. + +1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right +of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project +Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project +Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all +liability to you for damages, costs and expenses, including legal +fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT +LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE +PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE +TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE +LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR +INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH +DAMAGE. + +1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a +defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can +receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a +written explanation to the person you received the work from. If you +received the work on a physical medium, you must return the medium with +your written explanation. The person or entity that provided you with +the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a +refund. If you received the work electronically, the person or entity +providing it to you may choose to give you a second opportunity to +receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy +is also defective, you may demand a refund in writing without further +opportunities to fix the problem. + +1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth +in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER +WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO +WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. + +1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied +warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. +If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the +law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be +interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by +the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any +provision of this agreement shall not void the remaining provisions. + +1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the +trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone +providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance +with this agreement, and any volunteers associated with the production, +promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, +harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, +that arise directly or indirectly from any of the following which you do +or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm +work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any +Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. + + +Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm + +Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of +electronic works in formats readable by the widest variety of computers +including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists +because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from +people in all walks of life. + +Volunteers and financial support to provide volunteers with the +assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's +goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will +remain freely available for generations to come. In 2001, the Project +Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure +and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. +To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation +and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 +and the Foundation web page at http://www.pglaf.org. + + +Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive +Foundation + +The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit +501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the +state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal +Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification +number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at +http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent +permitted by U.S. federal laws and your state's laws. + +The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. +Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered +throughout numerous locations. Its business office is located at +809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email +business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact +information can be found at the Foundation's web site and official +page at http://pglaf.org + +For additional contact information: + Dr. Gregory B. Newby + Chief Executive and Director + gbnewby@pglaf.org + + +Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg +Literary Archive Foundation + +Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide +spread public support and donations to carry out its mission of +increasing the number of public domain and licensed works that can be +freely distributed in machine readable form accessible by the widest +array of equipment including outdated equipment. Many small donations +($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt +status with the IRS. + +The Foundation is committed to complying with the laws regulating +charities and charitable donations in all 50 states of the United +States. Compliance requirements are not uniform and it takes a +considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up +with these requirements. We do not solicit donations in locations +where we have not received written confirmation of compliance. To +SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any +particular state visit http://pglaf.org + +While we cannot and do not solicit contributions from states where we +have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition +against accepting unsolicited donations from donors in such states who +approach us with offers to donate. + +International donations are gratefully accepted, but we cannot make +any statements concerning tax treatment of donations received from +outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff. + +Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation +methods and addresses. Donations are accepted in a number of other +ways including checks, online payments and credit card donations. +To donate, please visit: http://pglaf.org/donate + + +Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic +works. + +Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm +concept of a library of electronic works that could be freely shared +with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project +Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. + + +Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed +editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. +unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily +keep eBooks in compliance with any particular paper edition. + + +Most people start at our Web site which has the main PG search facility: + + http://www.gutenberg.org + +This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, +including how to make donations to the Project Gutenberg Literary +Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to +subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks. + + +</pre> + +</body> +</html> diff --git a/22592-h/images/ifig1.jpg b/22592-h/images/ifig1.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..61c0e49 --- /dev/null +++ b/22592-h/images/ifig1.jpg diff --git a/22592-h/images/ifig2.jpg b/22592-h/images/ifig2.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..821c402 --- /dev/null +++ b/22592-h/images/ifig2.jpg diff --git a/22592-h/images/ifig3.jpg b/22592-h/images/ifig3.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f86c943 --- /dev/null +++ b/22592-h/images/ifig3.jpg diff --git a/22592-h/images/ifig4.jpg b/22592-h/images/ifig4.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1bb6388 --- /dev/null +++ b/22592-h/images/ifig4.jpg diff --git a/22592-h/images/ifig5.png b/22592-h/images/ifig5.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fb2f27d --- /dev/null +++ b/22592-h/images/ifig5.png |
