1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
1001
1002
1003
1004
1005
1006
1007
1008
1009
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
1019
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
1030
1031
1032
1033
1034
1035
1036
1037
1038
1039
1040
1041
1042
1043
1044
1045
1046
1047
1048
1049
1050
1051
1052
1053
1054
1055
1056
1057
1058
1059
1060
1061
1062
1063
1064
1065
1066
1067
1068
1069
1070
1071
1072
1073
1074
1075
1076
1077
1078
1079
1080
1081
1082
1083
1084
1085
1086
1087
1088
1089
1090
1091
1092
1093
1094
1095
1096
1097
1098
1099
1100
1101
1102
1103
1104
1105
1106
1107
1108
1109
1110
1111
1112
1113
1114
1115
1116
1117
1118
1119
1120
1121
1122
1123
1124
1125
1126
1127
1128
1129
1130
1131
1132
1133
1134
1135
1136
1137
1138
1139
1140
1141
1142
1143
1144
1145
1146
1147
1148
1149
1150
1151
1152
1153
1154
1155
1156
1157
1158
1159
1160
1161
1162
1163
1164
1165
1166
1167
1168
1169
1170
1171
1172
1173
1174
1175
1176
1177
1178
1179
1180
1181
1182
1183
1184
1185
1186
1187
1188
1189
1190
1191
1192
1193
1194
1195
1196
1197
1198
1199
1200
1201
1202
1203
1204
1205
1206
1207
1208
1209
1210
1211
1212
1213
1214
1215
1216
1217
1218
1219
1220
1221
1222
1223
1224
1225
1226
1227
1228
1229
1230
1231
1232
1233
1234
1235
1236
1237
1238
1239
1240
1241
1242
1243
1244
1245
1246
1247
1248
1249
1250
1251
1252
1253
1254
1255
1256
1257
1258
1259
1260
1261
1262
1263
1264
1265
1266
1267
1268
1269
1270
1271
1272
1273
1274
1275
1276
1277
1278
1279
1280
1281
1282
1283
1284
1285
1286
1287
1288
1289
1290
1291
1292
1293
1294
1295
1296
1297
1298
1299
1300
1301
1302
1303
1304
1305
1306
1307
1308
1309
1310
1311
1312
1313
1314
1315
1316
1317
1318
1319
1320
1321
1322
1323
1324
1325
1326
1327
1328
1329
1330
1331
1332
1333
1334
1335
1336
1337
1338
1339
1340
1341
1342
1343
1344
1345
1346
1347
1348
1349
1350
1351
1352
1353
1354
1355
1356
1357
1358
1359
1360
1361
1362
1363
1364
1365
1366
1367
1368
1369
1370
1371
1372
1373
1374
1375
1376
1377
1378
1379
1380
1381
1382
1383
1384
1385
1386
1387
1388
1389
1390
1391
1392
1393
1394
1395
1396
1397
1398
1399
1400
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
1701
1702
1703
1704
1705
1706
1707
1708
1709
1710
1711
1712
1713
1714
1715
1716
1717
1718
1719
1720
1721
1722
1723
1724
1725
1726
1727
1728
1729
1730
1731
1732
1733
1734
1735
1736
1737
1738
1739
1740
1741
1742
1743
1744
1745
1746
1747
1748
1749
1750
1751
1752
1753
1754
1755
1756
1757
1758
1759
1760
1761
1762
1763
1764
1765
1766
1767
1768
1769
1770
1771
1772
1773
1774
1775
1776
1777
1778
1779
1780
1781
1782
1783
1784
1785
1786
1787
1788
1789
1790
1791
1792
1793
1794
1795
1796
1797
1798
1799
1800
1801
1802
1803
1804
1805
1806
1807
1808
1809
1810
1811
1812
1813
1814
1815
1816
1817
1818
1819
1820
1821
1822
1823
1824
1825
1826
1827
1828
1829
1830
1831
1832
1833
1834
1835
1836
1837
1838
1839
1840
1841
1842
1843
1844
1845
1846
1847
1848
1849
1850
1851
1852
1853
1854
1855
1856
1857
1858
1859
1860
1861
1862
1863
1864
1865
1866
1867
1868
1869
1870
1871
1872
1873
1874
1875
1876
1877
1878
1879
1880
1881
1882
1883
1884
1885
1886
1887
1888
1889
1890
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903
1904
1905
1906
1907
1908
1909
1910
1911
1912
1913
1914
1915
1916
1917
1918
1919
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927
1928
1929
1930
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
2041
2042
2043
2044
2045
2046
2047
2048
2049
2050
2051
2052
2053
2054
2055
2056
2057
2058
2059
2060
2061
2062
2063
2064
2065
2066
2067
2068
2069
2070
2071
2072
2073
2074
2075
2076
2077
2078
2079
2080
2081
2082
2083
2084
2085
2086
2087
2088
2089
2090
2091
2092
2093
2094
2095
2096
2097
2098
2099
2100
2101
2102
2103
2104
2105
2106
2107
2108
2109
2110
2111
2112
2113
2114
2115
2116
2117
2118
2119
2120
2121
2122
2123
2124
2125
2126
2127
2128
2129
2130
2131
2132
2133
2134
2135
2136
2137
2138
2139
2140
2141
2142
2143
2144
2145
2146
2147
2148
2149
2150
2151
2152
2153
2154
2155
2156
2157
2158
2159
2160
2161
2162
2163
2164
2165
2166
2167
2168
2169
2170
2171
2172
2173
2174
2175
2176
2177
2178
2179
2180
2181
2182
2183
2184
2185
2186
2187
2188
2189
2190
2191
2192
2193
2194
2195
2196
2197
2198
2199
2200
2201
2202
2203
2204
2205
2206
2207
2208
2209
2210
2211
2212
2213
2214
2215
2216
2217
2218
2219
2220
2221
2222
2223
2224
2225
2226
2227
2228
2229
2230
2231
2232
2233
2234
2235
2236
2237
2238
2239
2240
2241
2242
2243
2244
2245
2246
2247
2248
2249
2250
2251
2252
2253
2254
2255
2256
2257
2258
2259
2260
2261
2262
2263
2264
2265
2266
2267
2268
2269
2270
2271
2272
2273
2274
2275
2276
2277
2278
2279
2280
2281
2282
2283
2284
2285
2286
2287
2288
2289
2290
2291
2292
2293
2294
2295
2296
2297
2298
2299
2300
2301
2302
2303
2304
2305
2306
2307
2308
2309
2310
2311
2312
2313
2314
2315
2316
2317
2318
2319
2320
2321
2322
2323
2324
2325
2326
2327
2328
2329
2330
2331
2332
2333
2334
2335
2336
2337
2338
2339
2340
2341
2342
2343
2344
2345
2346
2347
2348
2349
2350
2351
2352
2353
2354
2355
2356
2357
2358
2359
2360
2361
2362
2363
2364
2365
2366
2367
2368
2369
2370
2371
2372
2373
2374
2375
2376
2377
2378
2379
2380
2381
2382
2383
2384
2385
2386
2387
2388
2389
2390
2391
2392
2393
2394
2395
2396
2397
2398
2399
2400
2401
2402
2403
2404
2405
2406
2407
2408
2409
2410
2411
2412
2413
2414
2415
2416
2417
2418
2419
2420
2421
2422
2423
2424
2425
2426
2427
2428
2429
2430
2431
2432
2433
2434
2435
2436
2437
2438
2439
2440
2441
2442
2443
2444
2445
2446
2447
2448
2449
2450
2451
2452
2453
2454
2455
2456
2457
2458
2459
2460
2461
2462
2463
2464
2465
2466
2467
2468
2469
2470
2471
2472
2473
2474
2475
2476
2477
2478
2479
2480
2481
2482
2483
2484
2485
2486
2487
2488
2489
2490
2491
2492
2493
2494
2495
2496
2497
2498
2499
2500
2501
2502
2503
2504
2505
2506
2507
2508
2509
2510
2511
2512
2513
2514
2515
2516
2517
2518
2519
2520
2521
2522
2523
2524
2525
2526
2527
2528
2529
2530
2531
2532
2533
2534
2535
2536
2537
2538
2539
2540
2541
2542
2543
2544
2545
2546
2547
2548
2549
2550
2551
2552
2553
2554
2555
2556
2557
2558
2559
2560
2561
2562
2563
2564
2565
2566
2567
2568
2569
2570
2571
2572
2573
2574
2575
2576
2577
2578
2579
2580
2581
2582
2583
2584
2585
2586
2587
2588
2589
2590
2591
2592
2593
2594
2595
2596
2597
2598
2599
2600
2601
2602
2603
2604
2605
2606
2607
2608
2609
2610
2611
2612
2613
2614
2615
2616
2617
2618
2619
2620
2621
2622
2623
2624
2625
2626
2627
2628
2629
2630
2631
2632
2633
2634
2635
2636
2637
2638
2639
2640
2641
2642
2643
2644
2645
2646
2647
2648
2649
2650
2651
2652
2653
2654
2655
2656
2657
2658
2659
2660
2661
2662
2663
2664
2665
2666
2667
2668
2669
2670
2671
2672
2673
2674
2675
2676
2677
2678
2679
2680
2681
2682
2683
2684
2685
2686
2687
2688
2689
2690
2691
2692
2693
2694
2695
2696
2697
2698
2699
2700
2701
2702
2703
2704
2705
2706
2707
2708
2709
2710
2711
2712
2713
2714
2715
2716
2717
2718
2719
2720
2721
2722
2723
2724
2725
2726
2727
2728
2729
2730
2731
2732
2733
2734
2735
2736
2737
2738
2739
2740
2741
2742
2743
2744
2745
2746
2747
2748
2749
2750
2751
2752
2753
2754
2755
2756
2757
2758
2759
2760
2761
2762
2763
2764
2765
2766
2767
2768
2769
2770
2771
2772
2773
2774
2775
2776
2777
2778
2779
2780
2781
2782
2783
2784
2785
2786
2787
2788
2789
2790
2791
2792
2793
2794
2795
2796
2797
2798
2799
2800
2801
2802
2803
2804
2805
2806
2807
2808
2809
2810
2811
2812
2813
2814
2815
2816
2817
2818
2819
2820
2821
2822
2823
2824
2825
2826
2827
2828
2829
2830
2831
2832
2833
2834
2835
2836
2837
2838
2839
2840
2841
2842
2843
2844
2845
2846
2847
2848
2849
2850
2851
2852
2853
2854
2855
2856
2857
2858
2859
2860
2861
2862
2863
2864
2865
2866
2867
2868
2869
2870
2871
2872
2873
2874
2875
2876
2877
2878
2879
2880
2881
2882
2883
2884
2885
2886
2887
2888
2889
2890
2891
2892
2893
2894
2895
2896
2897
2898
2899
2900
2901
2902
2903
2904
2905
2906
2907
2908
2909
2910
2911
2912
2913
2914
2915
2916
2917
2918
2919
2920
2921
2922
2923
2924
2925
2926
2927
2928
2929
2930
2931
2932
2933
2934
2935
2936
2937
2938
2939
2940
2941
2942
2943
2944
2945
2946
2947
2948
2949
2950
2951
2952
2953
2954
2955
2956
2957
2958
2959
2960
2961
2962
2963
2964
2965
2966
2967
2968
2969
2970
2971
2972
2973
2974
2975
2976
2977
2978
2979
2980
2981
2982
2983
2984
2985
2986
2987
2988
2989
2990
2991
2992
2993
2994
2995
2996
2997
2998
2999
3000
3001
3002
3003
3004
3005
3006
3007
3008
3009
3010
3011
3012
3013
3014
3015
3016
3017
3018
3019
3020
3021
3022
3023
3024
3025
3026
3027
3028
3029
3030
3031
3032
3033
3034
3035
3036
3037
3038
3039
3040
3041
3042
3043
3044
3045
3046
3047
3048
3049
3050
3051
3052
3053
3054
3055
3056
3057
3058
3059
3060
3061
3062
3063
3064
3065
3066
3067
3068
3069
3070
3071
3072
3073
3074
3075
3076
3077
3078
3079
3080
3081
3082
3083
3084
3085
3086
3087
3088
3089
3090
3091
3092
3093
3094
3095
3096
3097
3098
3099
3100
3101
3102
3103
3104
3105
3106
3107
3108
3109
3110
3111
3112
3113
3114
3115
3116
3117
3118
3119
3120
3121
3122
3123
3124
3125
3126
3127
3128
3129
3130
3131
3132
3133
3134
3135
3136
3137
3138
3139
3140
3141
3142
3143
3144
3145
3146
3147
3148
3149
3150
3151
3152
3153
3154
3155
3156
3157
3158
3159
3160
3161
3162
3163
3164
3165
3166
3167
3168
3169
3170
3171
3172
3173
3174
3175
3176
3177
3178
3179
3180
3181
3182
3183
3184
3185
3186
3187
3188
3189
3190
3191
3192
3193
3194
3195
3196
3197
3198
3199
3200
3201
3202
3203
3204
3205
3206
3207
3208
3209
3210
3211
3212
3213
3214
3215
3216
3217
3218
3219
3220
3221
3222
3223
3224
3225
3226
3227
3228
3229
3230
3231
3232
3233
3234
3235
3236
3237
3238
3239
3240
3241
3242
3243
3244
3245
3246
3247
3248
3249
3250
3251
3252
3253
3254
3255
3256
3257
3258
3259
3260
3261
3262
3263
3264
3265
3266
3267
3268
3269
3270
3271
3272
3273
3274
3275
3276
3277
3278
3279
3280
3281
3282
3283
3284
3285
3286
3287
3288
3289
3290
3291
3292
3293
3294
3295
3296
3297
3298
3299
3300
3301
3302
3303
3304
3305
3306
3307
3308
3309
3310
3311
3312
3313
3314
3315
3316
3317
3318
3319
3320
3321
3322
3323
3324
3325
3326
3327
3328
3329
3330
3331
3332
3333
3334
3335
3336
3337
3338
3339
3340
3341
3342
3343
3344
3345
3346
3347
3348
3349
3350
3351
3352
3353
3354
3355
3356
3357
3358
3359
3360
3361
3362
3363
3364
3365
3366
3367
3368
3369
3370
3371
3372
3373
3374
3375
3376
3377
3378
3379
3380
3381
3382
3383
3384
3385
3386
3387
3388
3389
3390
3391
3392
3393
3394
3395
3396
3397
3398
3399
3400
3401
3402
3403
3404
3405
3406
3407
3408
3409
3410
3411
3412
3413
3414
3415
3416
3417
3418
3419
3420
3421
3422
3423
3424
3425
3426
3427
3428
3429
3430
3431
3432
3433
3434
3435
3436
3437
3438
3439
3440
3441
3442
3443
3444
3445
3446
3447
3448
3449
3450
3451
3452
3453
3454
3455
3456
3457
3458
3459
3460
3461
3462
3463
3464
3465
3466
3467
3468
3469
3470
3471
3472
3473
3474
3475
3476
3477
3478
3479
3480
3481
3482
3483
3484
3485
3486
3487
3488
3489
3490
3491
3492
3493
3494
3495
3496
3497
3498
3499
3500
3501
3502
3503
3504
3505
3506
3507
3508
3509
3510
3511
3512
3513
3514
3515
3516
3517
3518
3519
3520
3521
3522
3523
3524
3525
3526
3527
3528
3529
3530
3531
3532
3533
3534
3535
3536
3537
3538
3539
3540
3541
3542
3543
3544
3545
3546
3547
3548
3549
3550
3551
3552
3553
3554
3555
3556
3557
3558
3559
3560
3561
3562
3563
3564
3565
3566
3567
3568
3569
3570
3571
3572
3573
3574
3575
3576
3577
3578
3579
3580
3581
3582
3583
3584
3585
3586
3587
3588
3589
3590
3591
3592
3593
3594
3595
3596
3597
3598
3599
3600
3601
3602
3603
3604
3605
3606
3607
3608
3609
3610
3611
3612
3613
3614
3615
3616
3617
3618
3619
3620
3621
3622
3623
3624
3625
3626
3627
3628
3629
3630
3631
3632
3633
3634
3635
3636
3637
3638
3639
3640
3641
3642
3643
3644
3645
3646
3647
3648
3649
3650
3651
3652
3653
3654
3655
3656
3657
3658
3659
3660
3661
3662
3663
3664
3665
3666
3667
3668
3669
3670
3671
3672
3673
3674
3675
3676
3677
3678
3679
3680
3681
3682
3683
3684
3685
3686
3687
3688
3689
3690
3691
3692
3693
3694
3695
3696
3697
3698
3699
3700
3701
3702
3703
3704
3705
3706
3707
3708
3709
3710
3711
3712
3713
3714
3715
3716
3717
3718
3719
3720
3721
3722
3723
3724
3725
3726
3727
3728
3729
3730
3731
3732
3733
3734
3735
3736
3737
3738
3739
3740
3741
3742
3743
3744
3745
3746
3747
3748
3749
3750
3751
3752
3753
3754
3755
3756
3757
3758
3759
3760
3761
3762
3763
3764
3765
3766
3767
3768
3769
3770
3771
3772
3773
3774
3775
3776
3777
3778
3779
3780
3781
3782
3783
3784
3785
3786
3787
3788
3789
3790
3791
3792
3793
3794
3795
3796
3797
3798
3799
3800
3801
3802
3803
3804
3805
3806
3807
3808
3809
3810
3811
3812
3813
3814
3815
3816
3817
3818
3819
3820
3821
3822
3823
3824
3825
3826
3827
3828
3829
3830
3831
3832
3833
3834
3835
3836
3837
3838
3839
3840
3841
3842
3843
3844
3845
3846
3847
3848
3849
3850
3851
3852
3853
3854
3855
3856
3857
3858
3859
3860
3861
3862
3863
3864
3865
3866
3867
3868
3869
3870
3871
3872
3873
3874
3875
3876
3877
3878
3879
3880
3881
3882
3883
3884
3885
3886
3887
3888
3889
3890
3891
3892
3893
3894
3895
3896
3897
3898
3899
3900
3901
3902
3903
3904
3905
3906
3907
3908
3909
3910
3911
3912
3913
3914
3915
3916
3917
3918
3919
3920
3921
3922
3923
3924
3925
3926
3927
3928
3929
3930
3931
3932
3933
3934
3935
3936
3937
3938
3939
3940
3941
3942
3943
3944
3945
3946
3947
3948
3949
3950
3951
3952
3953
3954
3955
3956
3957
3958
3959
3960
3961
3962
3963
3964
3965
3966
3967
3968
3969
3970
3971
3972
3973
3974
3975
3976
3977
3978
3979
3980
3981
3982
3983
3984
3985
3986
3987
3988
3989
3990
3991
3992
3993
3994
3995
3996
3997
3998
3999
4000
4001
4002
4003
4004
4005
4006
4007
4008
4009
4010
4011
4012
4013
4014
4015
4016
4017
4018
4019
4020
4021
4022
4023
4024
4025
4026
4027
4028
4029
4030
4031
4032
4033
4034
4035
4036
4037
4038
4039
4040
4041
4042
4043
4044
4045
4046
4047
4048
4049
4050
4051
4052
4053
4054
4055
4056
4057
4058
4059
4060
4061
4062
4063
4064
4065
4066
4067
4068
4069
4070
4071
4072
4073
4074
4075
4076
4077
4078
4079
4080
4081
4082
4083
4084
4085
4086
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
4100
4101
4102
4103
4104
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4118
4119
4120
4121
4122
4123
4124
4125
4126
4127
4128
4129
4130
4131
4132
4133
4134
4135
4136
4137
4138
4139
4140
4141
4142
4143
4144
4145
4146
4147
4148
4149
4150
4151
4152
4153
4154
4155
4156
4157
4158
4159
4160
4161
4162
4163
4164
4165
4166
4167
4168
4169
4170
4171
4172
4173
4174
4175
4176
4177
4178
4179
4180
4181
4182
4183
4184
4185
4186
4187
4188
4189
4190
4191
4192
4193
4194
4195
4196
4197
4198
4199
4200
4201
4202
4203
4204
4205
4206
4207
4208
4209
4210
4211
4212
4213
4214
4215
4216
4217
4218
4219
4220
4221
4222
4223
4224
4225
4226
4227
4228
4229
4230
4231
4232
4233
4234
4235
4236
4237
4238
4239
4240
4241
4242
4243
4244
4245
4246
4247
4248
4249
4250
4251
4252
4253
4254
4255
4256
4257
4258
4259
4260
4261
4262
4263
4264
4265
4266
4267
4268
4269
4270
4271
4272
4273
4274
4275
4276
4277
4278
4279
4280
4281
4282
4283
4284
4285
4286
4287
4288
4289
4290
4291
4292
4293
4294
4295
4296
4297
4298
4299
4300
4301
4302
4303
4304
4305
4306
4307
4308
4309
4310
4311
4312
4313
4314
4315
4316
4317
4318
4319
4320
4321
4322
4323
4324
4325
4326
4327
4328
4329
4330
4331
4332
4333
4334
4335
4336
4337
4338
4339
4340
4341
4342
4343
4344
4345
4346
4347
4348
4349
4350
4351
4352
4353
4354
4355
4356
4357
4358
4359
4360
4361
4362
4363
4364
4365
4366
4367
4368
4369
4370
4371
4372
4373
4374
4375
4376
4377
4378
4379
4380
4381
4382
4383
4384
4385
4386
4387
4388
4389
4390
4391
4392
4393
4394
4395
4396
4397
4398
4399
4400
4401
4402
4403
4404
4405
4406
4407
4408
4409
4410
4411
4412
4413
4414
4415
4416
4417
4418
4419
4420
4421
4422
4423
4424
4425
4426
4427
4428
4429
4430
4431
4432
4433
4434
4435
4436
4437
4438
4439
4440
4441
4442
4443
4444
4445
4446
4447
4448
4449
4450
4451
4452
4453
4454
4455
4456
4457
4458
4459
4460
4461
4462
4463
4464
4465
4466
4467
4468
4469
4470
4471
4472
4473
4474
4475
4476
4477
4478
4479
4480
4481
4482
4483
4484
4485
4486
4487
4488
4489
4490
4491
4492
4493
4494
4495
4496
4497
4498
4499
4500
4501
4502
4503
4504
4505
4506
4507
4508
4509
4510
4511
4512
4513
4514
4515
4516
4517
4518
4519
4520
4521
4522
4523
4524
4525
4526
4527
4528
4529
4530
4531
4532
4533
4534
4535
4536
4537
4538
4539
4540
4541
4542
4543
4544
4545
4546
4547
4548
4549
4550
4551
4552
4553
4554
4555
4556
4557
4558
4559
4560
4561
4562
4563
4564
4565
4566
4567
4568
4569
4570
4571
4572
4573
4574
4575
4576
4577
4578
4579
4580
4581
4582
4583
4584
4585
4586
4587
4588
4589
4590
4591
4592
4593
4594
4595
4596
4597
4598
4599
4600
4601
4602
4603
4604
4605
4606
4607
4608
4609
4610
4611
4612
4613
4614
4615
4616
4617
4618
4619
4620
4621
4622
4623
4624
4625
4626
4627
4628
4629
4630
4631
4632
4633
4634
4635
4636
4637
4638
4639
4640
4641
4642
4643
4644
4645
4646
4647
4648
4649
4650
4651
4652
4653
4654
4655
4656
4657
4658
4659
4660
4661
4662
4663
4664
4665
4666
4667
4668
4669
4670
4671
4672
4673
4674
4675
4676
4677
4678
4679
4680
4681
4682
4683
4684
4685
4686
4687
4688
4689
4690
4691
4692
4693
4694
4695
4696
4697
4698
4699
4700
4701
4702
4703
4704
4705
4706
4707
4708
4709
4710
4711
4712
4713
4714
4715
4716
4717
4718
4719
4720
4721
4722
4723
4724
4725
4726
4727
4728
4729
4730
4731
4732
4733
4734
4735
4736
4737
4738
4739
4740
4741
4742
4743
4744
4745
4746
4747
4748
4749
4750
4751
4752
4753
4754
4755
4756
4757
4758
4759
4760
4761
4762
4763
4764
4765
4766
4767
4768
4769
4770
4771
4772
4773
4774
4775
4776
4777
4778
4779
4780
4781
4782
4783
4784
4785
4786
4787
4788
4789
4790
4791
4792
4793
4794
4795
4796
4797
4798
4799
4800
4801
4802
4803
4804
4805
4806
4807
4808
4809
4810
4811
4812
4813
4814
4815
4816
4817
4818
4819
4820
4821
4822
4823
4824
4825
4826
4827
4828
4829
4830
4831
4832
4833
4834
4835
4836
4837
4838
4839
4840
4841
4842
4843
4844
4845
4846
4847
4848
4849
4850
4851
4852
4853
4854
4855
4856
4857
4858
4859
4860
4861
4862
4863
4864
4865
4866
4867
4868
4869
4870
4871
4872
4873
4874
4875
4876
4877
4878
4879
4880
4881
4882
4883
4884
4885
4886
4887
4888
4889
4890
4891
4892
4893
4894
4895
4896
4897
4898
4899
4900
4901
4902
4903
4904
4905
4906
4907
4908
4909
4910
4911
4912
4913
4914
4915
4916
4917
4918
4919
4920
4921
4922
4923
4924
4925
4926
4927
4928
4929
4930
4931
4932
4933
4934
4935
4936
4937
4938
4939
4940
4941
4942
4943
4944
4945
4946
4947
4948
4949
4950
4951
4952
4953
4954
4955
4956
4957
4958
4959
4960
4961
4962
4963
4964
4965
4966
4967
4968
4969
4970
4971
4972
4973
4974
4975
4976
4977
4978
4979
4980
4981
4982
4983
4984
4985
4986
4987
4988
4989
4990
4991
4992
4993
4994
4995
4996
4997
4998
4999
5000
5001
5002
5003
5004
5005
5006
5007
5008
5009
5010
5011
5012
5013
5014
5015
5016
5017
5018
5019
5020
5021
5022
5023
5024
5025
5026
5027
5028
5029
5030
5031
5032
5033
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5040
5041
5042
5043
5044
5045
5046
5047
5048
5049
5050
5051
5052
5053
5054
5055
5056
5057
5058
5059
5060
5061
5062
5063
5064
5065
5066
5067
5068
5069
5070
5071
5072
5073
5074
5075
5076
5077
5078
5079
5080
5081
5082
5083
5084
5085
5086
5087
5088
5089
5090
5091
5092
5093
5094
5095
5096
5097
5098
5099
5100
5101
5102
5103
5104
5105
5106
5107
5108
5109
5110
5111
5112
5113
5114
5115
5116
5117
5118
5119
5120
5121
5122
5123
5124
5125
5126
5127
5128
5129
5130
5131
5132
5133
5134
5135
5136
5137
5138
5139
5140
5141
5142
5143
5144
5145
5146
5147
5148
5149
5150
5151
5152
5153
5154
5155
5156
5157
5158
5159
5160
5161
5162
5163
5164
5165
5166
5167
5168
5169
5170
5171
5172
5173
5174
5175
5176
5177
5178
5179
5180
5181
5182
5183
5184
5185
5186
5187
5188
5189
5190
5191
5192
5193
5194
5195
5196
5197
5198
5199
5200
5201
5202
5203
5204
5205
5206
5207
5208
5209
5210
5211
5212
5213
5214
5215
5216
5217
5218
5219
5220
5221
5222
5223
5224
5225
5226
5227
5228
5229
5230
5231
5232
5233
5234
5235
5236
5237
5238
5239
5240
5241
5242
5243
5244
5245
5246
5247
5248
5249
5250
5251
5252
5253
5254
5255
5256
5257
5258
5259
5260
5261
5262
5263
5264
5265
5266
5267
5268
5269
5270
5271
5272
5273
5274
5275
5276
5277
5278
5279
5280
5281
5282
5283
5284
5285
5286
5287
5288
5289
5290
5291
5292
5293
5294
5295
5296
5297
5298
5299
5300
5301
5302
5303
5304
5305
5306
5307
5308
5309
5310
5311
5312
5313
5314
5315
5316
5317
5318
5319
5320
5321
5322
5323
5324
5325
5326
5327
5328
5329
5330
5331
5332
5333
5334
5335
5336
5337
5338
5339
5340
5341
5342
5343
5344
5345
5346
5347
5348
5349
5350
5351
5352
5353
5354
5355
5356
5357
5358
5359
5360
5361
5362
5363
5364
5365
5366
5367
5368
5369
5370
5371
5372
5373
5374
5375
5376
5377
5378
5379
5380
5381
5382
5383
5384
5385
5386
5387
5388
5389
5390
5391
5392
5393
5394
5395
5396
5397
5398
5399
5400
5401
5402
5403
5404
5405
5406
5407
5408
5409
5410
5411
5412
5413
5414
5415
5416
5417
5418
5419
5420
5421
5422
5423
5424
5425
5426
5427
5428
5429
5430
5431
5432
5433
5434
5435
5436
5437
5438
5439
5440
5441
5442
5443
5444
5445
5446
5447
5448
5449
5450
5451
5452
5453
5454
5455
5456
5457
5458
5459
5460
5461
5462
5463
5464
5465
5466
5467
5468
5469
5470
5471
5472
5473
5474
5475
5476
5477
5478
5479
5480
5481
5482
5483
5484
5485
5486
5487
5488
5489
5490
5491
5492
5493
5494
5495
5496
5497
5498
5499
5500
5501
5502
5503
5504
5505
5506
5507
5508
5509
5510
5511
5512
5513
5514
5515
5516
5517
5518
5519
5520
5521
5522
5523
5524
5525
5526
5527
5528
5529
5530
5531
5532
5533
5534
5535
5536
5537
5538
5539
5540
5541
5542
5543
5544
5545
5546
5547
5548
5549
5550
5551
5552
5553
5554
5555
5556
5557
5558
5559
5560
5561
5562
5563
5564
5565
5566
5567
5568
5569
5570
5571
5572
5573
5574
5575
5576
5577
5578
5579
5580
5581
5582
5583
5584
5585
5586
5587
5588
5589
5590
5591
5592
5593
5594
5595
5596
5597
5598
5599
5600
5601
5602
5603
5604
5605
5606
5607
5608
5609
5610
5611
5612
5613
5614
5615
5616
5617
5618
5619
5620
5621
5622
5623
5624
5625
5626
5627
5628
5629
5630
5631
5632
5633
5634
5635
5636
5637
5638
5639
5640
5641
5642
5643
5644
5645
5646
5647
5648
5649
5650
5651
5652
5653
5654
5655
5656
5657
5658
5659
5660
5661
5662
5663
5664
5665
5666
5667
5668
5669
5670
5671
5672
5673
5674
5675
5676
5677
5678
5679
5680
5681
5682
5683
5684
5685
5686
5687
5688
5689
5690
5691
5692
5693
5694
5695
5696
5697
5698
5699
5700
5701
5702
5703
5704
5705
5706
5707
5708
5709
5710
5711
5712
5713
5714
5715
5716
5717
5718
5719
5720
5721
5722
5723
5724
5725
5726
5727
5728
5729
5730
5731
5732
5733
5734
5735
5736
5737
5738
5739
5740
5741
5742
5743
5744
5745
5746
5747
5748
5749
5750
5751
5752
5753
5754
5755
5756
5757
5758
5759
5760
5761
5762
5763
5764
5765
5766
5767
5768
5769
5770
5771
5772
5773
5774
5775
5776
5777
5778
5779
5780
5781
5782
5783
5784
5785
5786
5787
5788
5789
5790
5791
5792
5793
5794
5795
5796
5797
5798
5799
5800
5801
5802
5803
5804
5805
5806
5807
5808
5809
5810
5811
5812
5813
5814
5815
5816
5817
5818
5819
5820
5821
5822
5823
5824
5825
5826
5827
5828
5829
5830
5831
5832
5833
5834
5835
5836
5837
5838
5839
5840
5841
5842
5843
5844
5845
5846
5847
5848
5849
5850
5851
5852
5853
5854
5855
5856
5857
5858
5859
5860
5861
5862
5863
5864
5865
5866
5867
5868
5869
5870
5871
5872
5873
5874
5875
5876
5877
5878
5879
5880
5881
5882
5883
5884
5885
5886
5887
5888
5889
5890
5891
5892
5893
5894
5895
5896
5897
5898
5899
5900
5901
5902
5903
5904
5905
5906
5907
5908
5909
5910
5911
5912
5913
5914
5915
5916
5917
5918
5919
5920
5921
5922
5923
5924
5925
5926
5927
5928
5929
5930
5931
5932
5933
5934
5935
5936
5937
5938
5939
5940
5941
5942
5943
5944
5945
5946
5947
5948
5949
5950
5951
5952
5953
5954
5955
5956
5957
5958
5959
5960
5961
5962
5963
5964
5965
5966
5967
5968
5969
5970
5971
5972
5973
5974
5975
5976
5977
5978
5979
5980
5981
5982
5983
5984
5985
5986
5987
5988
5989
5990
5991
5992
5993
5994
5995
5996
5997
5998
5999
6000
6001
6002
6003
6004
6005
6006
6007
6008
6009
6010
6011
6012
6013
6014
6015
6016
6017
6018
6019
6020
6021
6022
6023
6024
6025
6026
6027
6028
6029
6030
6031
6032
6033
6034
6035
6036
6037
6038
6039
6040
6041
6042
6043
6044
6045
6046
6047
6048
6049
6050
6051
6052
6053
6054
6055
6056
6057
6058
6059
6060
6061
6062
6063
6064
6065
6066
6067
6068
6069
6070
6071
6072
6073
6074
6075
6076
6077
6078
6079
6080
6081
6082
6083
6084
6085
6086
6087
6088
6089
6090
6091
6092
6093
6094
6095
6096
6097
6098
6099
6100
6101
6102
6103
6104
6105
6106
6107
6108
6109
6110
6111
6112
6113
6114
6115
6116
6117
6118
6119
6120
6121
6122
6123
6124
6125
6126
6127
6128
6129
6130
6131
6132
6133
6134
6135
6136
6137
6138
6139
6140
6141
6142
6143
6144
6145
6146
6147
6148
6149
6150
6151
6152
6153
6154
6155
6156
6157
6158
6159
6160
6161
6162
6163
6164
6165
6166
6167
6168
6169
6170
6171
6172
6173
6174
6175
6176
6177
6178
6179
6180
6181
6182
6183
6184
6185
6186
6187
6188
6189
6190
6191
6192
6193
6194
6195
6196
6197
6198
6199
6200
6201
6202
6203
6204
6205
6206
6207
6208
6209
6210
6211
6212
6213
6214
6215
6216
6217
6218
6219
6220
6221
6222
6223
6224
6225
6226
6227
6228
6229
6230
6231
6232
6233
6234
6235
6236
6237
6238
6239
6240
6241
6242
6243
6244
6245
6246
6247
6248
6249
6250
6251
6252
6253
6254
6255
6256
6257
6258
6259
6260
6261
6262
6263
6264
6265
6266
6267
6268
6269
6270
6271
6272
6273
6274
6275
6276
6277
6278
6279
6280
6281
6282
6283
6284
6285
6286
6287
6288
6289
6290
6291
6292
6293
6294
6295
6296
6297
6298
6299
6300
6301
6302
6303
6304
6305
6306
6307
6308
6309
6310
6311
6312
6313
6314
6315
6316
6317
6318
6319
6320
6321
6322
6323
6324
6325
6326
6327
6328
6329
6330
6331
6332
6333
6334
6335
6336
6337
6338
6339
6340
6341
6342
6343
6344
6345
6346
6347
6348
6349
6350
6351
6352
6353
6354
6355
6356
6357
6358
6359
6360
6361
6362
6363
6364
6365
6366
6367
6368
6369
6370
6371
6372
6373
6374
6375
6376
6377
6378
6379
6380
6381
6382
6383
6384
6385
6386
6387
6388
6389
6390
6391
6392
6393
6394
6395
6396
6397
6398
6399
6400
6401
6402
6403
6404
6405
6406
6407
6408
6409
6410
6411
6412
6413
6414
6415
6416
6417
6418
6419
6420
6421
6422
6423
6424
6425
6426
6427
6428
6429
6430
6431
6432
6433
6434
6435
6436
6437
6438
6439
6440
6441
6442
6443
6444
6445
6446
6447
6448
6449
6450
6451
6452
6453
6454
6455
6456
6457
6458
6459
6460
6461
6462
6463
6464
6465
6466
6467
6468
6469
6470
6471
6472
6473
6474
6475
6476
6477
6478
6479
6480
6481
6482
6483
6484
6485
6486
6487
6488
6489
6490
6491
6492
6493
6494
6495
6496
6497
6498
6499
6500
6501
6502
6503
6504
6505
6506
6507
6508
6509
6510
6511
6512
6513
6514
6515
6516
6517
6518
6519
6520
6521
6522
6523
6524
6525
6526
6527
6528
6529
6530
6531
6532
6533
6534
6535
6536
6537
6538
6539
6540
6541
6542
6543
6544
6545
6546
6547
6548
6549
6550
6551
6552
6553
6554
6555
6556
6557
6558
6559
6560
6561
6562
6563
6564
6565
6566
6567
6568
6569
6570
6571
6572
6573
6574
6575
6576
6577
6578
6579
6580
6581
6582
6583
6584
6585
6586
6587
6588
6589
6590
6591
6592
6593
6594
6595
6596
6597
6598
6599
6600
6601
6602
6603
6604
6605
6606
6607
6608
6609
6610
6611
6612
6613
6614
6615
6616
6617
6618
6619
6620
6621
6622
6623
6624
6625
6626
6627
6628
6629
6630
6631
6632
6633
6634
6635
6636
6637
6638
6639
6640
6641
6642
6643
6644
6645
6646
6647
6648
6649
6650
6651
6652
6653
6654
6655
6656
6657
6658
6659
6660
6661
6662
6663
6664
6665
6666
6667
6668
6669
6670
6671
6672
6673
6674
6675
6676
6677
6678
6679
6680
6681
6682
6683
6684
6685
6686
6687
6688
6689
6690
6691
6692
6693
6694
6695
6696
6697
6698
6699
6700
6701
6702
6703
6704
6705
6706
6707
6708
6709
6710
6711
6712
6713
6714
6715
6716
6717
6718
6719
6720
6721
6722
6723
6724
6725
6726
6727
6728
6729
6730
6731
6732
6733
6734
6735
6736
6737
6738
6739
6740
6741
6742
6743
6744
6745
6746
6747
6748
6749
6750
6751
6752
6753
6754
6755
6756
6757
6758
6759
6760
6761
6762
6763
6764
6765
6766
6767
6768
6769
6770
6771
6772
6773
6774
6775
6776
6777
6778
6779
6780
6781
6782
6783
6784
6785
6786
6787
6788
6789
6790
6791
6792
6793
6794
6795
6796
6797
6798
6799
6800
6801
6802
6803
6804
6805
6806
6807
6808
6809
6810
6811
6812
6813
6814
6815
6816
6817
6818
6819
6820
6821
6822
6823
6824
6825
6826
6827
6828
6829
6830
6831
6832
6833
6834
6835
6836
6837
6838
6839
6840
6841
6842
6843
6844
6845
6846
6847
6848
6849
6850
6851
6852
6853
6854
6855
6856
6857
6858
6859
6860
6861
6862
6863
6864
6865
6866
6867
6868
6869
6870
6871
6872
6873
6874
6875
6876
6877
6878
6879
6880
6881
6882
6883
6884
6885
6886
6887
6888
6889
6890
6891
6892
6893
6894
6895
6896
6897
6898
6899
6900
6901
6902
6903
6904
6905
6906
6907
6908
6909
6910
6911
6912
6913
6914
6915
6916
6917
6918
6919
6920
6921
6922
6923
6924
6925
6926
6927
6928
6929
6930
6931
6932
6933
6934
6935
6936
6937
6938
6939
6940
6941
6942
6943
6944
6945
6946
6947
6948
6949
6950
6951
6952
6953
6954
6955
6956
6957
6958
6959
6960
6961
6962
6963
6964
6965
6966
6967
6968
6969
6970
6971
6972
6973
6974
6975
6976
6977
6978
6979
6980
6981
6982
6983
6984
6985
6986
6987
6988
6989
6990
6991
6992
6993
6994
6995
6996
6997
6998
6999
7000
7001
7002
7003
7004
7005
7006
7007
7008
7009
7010
7011
7012
7013
7014
7015
7016
7017
7018
7019
7020
7021
7022
7023
7024
7025
7026
7027
7028
7029
7030
7031
7032
7033
7034
7035
7036
7037
7038
7039
7040
7041
7042
7043
7044
7045
7046
7047
7048
7049
7050
7051
7052
7053
7054
7055
7056
7057
7058
7059
7060
7061
7062
7063
7064
7065
7066
7067
7068
7069
7070
7071
7072
7073
7074
7075
7076
7077
7078
7079
7080
7081
7082
7083
7084
7085
7086
7087
7088
7089
7090
7091
7092
7093
7094
7095
7096
7097
7098
7099
7100
7101
7102
7103
7104
7105
7106
7107
7108
7109
7110
7111
7112
7113
7114
7115
7116
7117
7118
7119
7120
7121
7122
7123
7124
7125
7126
7127
7128
7129
7130
7131
7132
7133
7134
7135
7136
7137
7138
7139
7140
7141
7142
7143
7144
7145
7146
7147
7148
7149
7150
7151
7152
7153
7154
7155
7156
7157
7158
7159
7160
7161
7162
7163
7164
7165
7166
7167
7168
7169
7170
7171
7172
7173
7174
7175
7176
7177
7178
7179
7180
7181
7182
7183
7184
7185
7186
7187
7188
7189
7190
7191
7192
7193
7194
7195
7196
7197
7198
7199
7200
7201
7202
7203
7204
7205
7206
7207
7208
7209
7210
7211
7212
7213
7214
7215
7216
7217
7218
7219
7220
7221
7222
7223
7224
7225
7226
7227
7228
7229
7230
7231
7232
7233
7234
7235
7236
7237
7238
7239
7240
7241
7242
7243
7244
7245
7246
7247
7248
7249
7250
7251
7252
7253
7254
7255
7256
7257
7258
7259
7260
7261
7262
7263
7264
7265
7266
7267
7268
7269
7270
7271
7272
7273
7274
7275
7276
7277
7278
7279
7280
7281
7282
7283
7284
7285
7286
7287
7288
7289
7290
7291
7292
7293
7294
7295
7296
7297
7298
7299
7300
7301
7302
7303
7304
7305
7306
7307
7308
7309
7310
7311
7312
7313
7314
7315
7316
7317
7318
7319
7320
7321
7322
7323
7324
7325
7326
7327
7328
7329
7330
7331
7332
7333
7334
7335
7336
7337
7338
7339
7340
7341
7342
7343
7344
7345
7346
7347
7348
7349
7350
7351
7352
7353
7354
7355
7356
7357
7358
7359
7360
7361
7362
7363
7364
7365
7366
7367
7368
7369
7370
7371
7372
7373
7374
7375
7376
7377
7378
7379
7380
7381
7382
7383
7384
7385
7386
7387
7388
7389
7390
7391
7392
7393
7394
7395
7396
7397
7398
7399
7400
7401
7402
7403
7404
7405
7406
7407
7408
7409
7410
7411
7412
7413
7414
7415
7416
7417
7418
7419
7420
7421
7422
7423
7424
7425
7426
7427
7428
7429
7430
7431
7432
7433
7434
7435
7436
7437
7438
7439
7440
7441
7442
7443
7444
7445
7446
7447
7448
7449
7450
7451
7452
7453
7454
7455
7456
7457
7458
7459
7460
7461
7462
7463
7464
7465
7466
7467
7468
7469
7470
7471
7472
7473
7474
7475
7476
7477
7478
7479
7480
7481
7482
7483
7484
7485
7486
7487
7488
7489
7490
7491
7492
7493
7494
7495
7496
7497
7498
7499
7500
7501
7502
7503
7504
7505
7506
7507
7508
7509
7510
7511
7512
7513
7514
7515
7516
7517
7518
7519
7520
7521
7522
7523
7524
7525
7526
7527
7528
7529
7530
7531
7532
7533
7534
7535
7536
7537
7538
7539
7540
7541
7542
7543
7544
7545
7546
7547
7548
7549
7550
7551
7552
7553
7554
7555
7556
7557
7558
7559
7560
7561
7562
7563
7564
7565
7566
7567
7568
7569
7570
7571
7572
7573
7574
7575
7576
7577
7578
7579
7580
7581
7582
7583
7584
7585
7586
7587
7588
7589
7590
7591
7592
7593
7594
7595
7596
7597
7598
7599
7600
7601
7602
7603
7604
7605
7606
7607
7608
7609
7610
7611
7612
7613
7614
7615
7616
7617
7618
7619
7620
7621
7622
7623
7624
7625
7626
7627
7628
7629
7630
7631
7632
7633
7634
7635
7636
7637
7638
7639
7640
7641
7642
7643
7644
7645
7646
7647
7648
7649
7650
7651
7652
7653
7654
7655
7656
7657
7658
7659
7660
7661
7662
7663
7664
7665
7666
7667
7668
7669
7670
7671
7672
7673
7674
7675
7676
7677
7678
7679
7680
7681
7682
7683
7684
7685
7686
7687
7688
7689
7690
7691
7692
7693
7694
7695
7696
7697
7698
7699
7700
7701
7702
7703
7704
7705
7706
7707
7708
7709
7710
7711
7712
7713
7714
7715
7716
7717
7718
7719
7720
7721
7722
7723
7724
7725
7726
7727
7728
7729
7730
7731
7732
7733
7734
7735
7736
7737
7738
7739
7740
7741
7742
7743
7744
7745
7746
7747
7748
7749
7750
7751
7752
7753
7754
7755
7756
7757
7758
7759
7760
7761
7762
7763
7764
7765
7766
7767
7768
7769
7770
7771
7772
7773
7774
7775
7776
7777
7778
7779
7780
7781
7782
7783
7784
7785
7786
7787
7788
7789
7790
7791
7792
7793
7794
7795
7796
7797
7798
7799
7800
7801
7802
7803
7804
7805
7806
7807
7808
7809
7810
7811
7812
7813
7814
7815
7816
7817
7818
7819
7820
7821
7822
7823
7824
7825
7826
7827
7828
7829
7830
7831
7832
7833
7834
7835
7836
7837
7838
7839
7840
7841
7842
7843
7844
7845
7846
7847
7848
7849
7850
7851
7852
7853
7854
7855
7856
7857
7858
7859
7860
7861
7862
7863
7864
7865
7866
7867
7868
7869
7870
7871
7872
7873
7874
7875
7876
7877
7878
7879
7880
7881
7882
7883
7884
7885
7886
7887
7888
7889
7890
7891
7892
7893
7894
7895
7896
7897
7898
7899
7900
7901
7902
7903
7904
7905
7906
7907
7908
7909
7910
7911
7912
7913
7914
7915
7916
7917
7918
7919
7920
7921
7922
7923
7924
7925
7926
7927
7928
7929
7930
7931
7932
7933
7934
7935
7936
7937
7938
7939
7940
7941
7942
7943
7944
7945
7946
7947
7948
7949
7950
7951
7952
7953
7954
7955
7956
7957
7958
7959
7960
7961
7962
7963
7964
7965
7966
7967
7968
7969
7970
7971
7972
7973
7974
7975
7976
7977
7978
7979
7980
7981
7982
7983
7984
7985
7986
7987
7988
7989
7990
7991
7992
7993
7994
7995
7996
7997
7998
7999
8000
8001
8002
8003
8004
8005
8006
8007
8008
8009
8010
8011
8012
8013
8014
8015
8016
8017
8018
8019
8020
8021
8022
8023
8024
8025
8026
8027
8028
8029
8030
8031
8032
8033
8034
8035
8036
8037
8038
8039
8040
8041
8042
8043
8044
8045
8046
8047
8048
8049
8050
8051
8052
8053
8054
8055
8056
8057
8058
8059
8060
8061
8062
8063
8064
8065
8066
8067
8068
8069
8070
8071
8072
8073
8074
8075
8076
8077
8078
8079
8080
8081
8082
8083
8084
8085
8086
8087
8088
8089
8090
8091
8092
8093
8094
8095
8096
8097
8098
8099
8100
8101
8102
8103
8104
8105
8106
8107
8108
8109
8110
8111
8112
8113
8114
8115
8116
8117
8118
8119
8120
8121
8122
8123
8124
8125
8126
8127
8128
8129
8130
8131
8132
8133
8134
8135
8136
8137
8138
8139
8140
8141
8142
8143
8144
8145
8146
8147
8148
8149
8150
8151
8152
8153
8154
8155
8156
8157
8158
8159
8160
8161
8162
8163
8164
8165
8166
8167
8168
8169
8170
8171
8172
8173
8174
8175
8176
8177
8178
8179
8180
8181
8182
8183
8184
8185
8186
8187
8188
8189
8190
8191
8192
8193
8194
8195
8196
8197
8198
8199
8200
8201
8202
8203
8204
8205
8206
8207
8208
8209
8210
8211
8212
8213
8214
8215
8216
8217
8218
8219
8220
8221
8222
8223
8224
8225
8226
8227
8228
8229
8230
8231
8232
8233
8234
8235
8236
8237
8238
8239
8240
8241
8242
8243
8244
8245
8246
8247
8248
8249
8250
8251
8252
8253
8254
8255
8256
8257
8258
8259
8260
8261
8262
8263
8264
8265
8266
8267
8268
8269
8270
8271
8272
8273
8274
8275
8276
8277
8278
8279
8280
8281
8282
8283
8284
8285
8286
8287
8288
8289
8290
8291
8292
8293
8294
8295
8296
8297
8298
8299
8300
8301
8302
8303
8304
8305
8306
8307
8308
8309
8310
8311
8312
8313
8314
8315
8316
8317
8318
8319
8320
8321
8322
8323
8324
8325
8326
8327
8328
8329
8330
8331
8332
8333
8334
8335
8336
8337
8338
8339
8340
8341
8342
8343
8344
8345
8346
8347
8348
8349
8350
8351
8352
8353
8354
8355
8356
8357
8358
8359
8360
8361
8362
8363
8364
8365
8366
8367
8368
8369
8370
8371
8372
8373
8374
8375
8376
8377
8378
8379
8380
8381
8382
8383
8384
8385
8386
8387
8388
8389
8390
8391
8392
8393
8394
8395
8396
8397
8398
8399
8400
8401
8402
8403
8404
8405
8406
8407
8408
8409
8410
8411
8412
8413
8414
8415
8416
8417
8418
8419
8420
8421
8422
8423
8424
8425
8426
8427
8428
8429
8430
8431
8432
8433
8434
8435
8436
8437
8438
8439
8440
8441
8442
8443
8444
8445
8446
8447
8448
8449
8450
8451
8452
8453
8454
8455
8456
8457
8458
8459
8460
8461
8462
8463
8464
8465
8466
8467
8468
8469
8470
8471
8472
8473
8474
8475
8476
8477
8478
8479
8480
8481
8482
8483
8484
8485
8486
8487
8488
8489
8490
8491
8492
8493
8494
8495
8496
8497
8498
8499
8500
8501
8502
8503
8504
8505
8506
8507
8508
8509
8510
8511
8512
8513
8514
8515
8516
8517
8518
8519
8520
8521
8522
8523
8524
8525
8526
8527
8528
8529
8530
8531
8532
8533
8534
8535
8536
8537
8538
8539
8540
8541
8542
8543
8544
8545
8546
8547
8548
8549
8550
8551
8552
8553
8554
8555
8556
8557
8558
8559
8560
8561
8562
8563
8564
8565
8566
8567
8568
8569
8570
8571
8572
8573
8574
8575
8576
8577
8578
8579
8580
8581
8582
8583
8584
8585
8586
8587
8588
8589
8590
8591
8592
8593
8594
8595
8596
8597
8598
8599
8600
8601
8602
8603
8604
8605
8606
8607
8608
8609
8610
8611
8612
8613
8614
8615
8616
8617
8618
8619
8620
8621
8622
8623
8624
8625
8626
8627
8628
8629
8630
8631
8632
8633
8634
8635
8636
8637
8638
8639
8640
8641
8642
8643
8644
8645
8646
8647
8648
8649
8650
8651
8652
8653
8654
8655
8656
8657
8658
8659
8660
8661
8662
8663
8664
8665
8666
8667
8668
8669
8670
8671
8672
8673
8674
8675
8676
8677
8678
8679
8680
8681
8682
8683
8684
8685
8686
8687
8688
8689
8690
8691
8692
8693
8694
8695
8696
8697
8698
8699
8700
8701
8702
8703
8704
8705
8706
8707
8708
8709
8710
8711
8712
8713
8714
8715
8716
8717
8718
8719
8720
8721
8722
8723
8724
8725
8726
8727
8728
8729
8730
8731
8732
8733
8734
8735
8736
8737
8738
8739
8740
8741
8742
8743
8744
8745
8746
8747
8748
8749
8750
8751
8752
8753
8754
8755
8756
8757
8758
8759
8760
8761
8762
8763
8764
8765
8766
8767
8768
8769
8770
8771
8772
8773
8774
8775
8776
8777
8778
8779
8780
8781
8782
8783
8784
8785
8786
8787
8788
8789
8790
8791
8792
8793
8794
8795
8796
8797
8798
8799
8800
8801
8802
8803
8804
8805
8806
8807
8808
8809
8810
8811
8812
8813
8814
8815
8816
8817
8818
8819
8820
8821
8822
8823
8824
8825
8826
8827
8828
8829
8830
8831
8832
8833
8834
8835
8836
8837
8838
8839
8840
8841
8842
8843
8844
8845
8846
8847
8848
8849
8850
8851
8852
8853
8854
8855
8856
8857
8858
8859
8860
8861
8862
8863
8864
8865
8866
8867
8868
8869
8870
8871
8872
8873
8874
8875
8876
8877
8878
8879
8880
8881
8882
8883
8884
8885
8886
8887
8888
8889
8890
8891
8892
8893
8894
8895
8896
8897
8898
8899
8900
8901
8902
8903
8904
8905
8906
8907
8908
8909
8910
8911
8912
8913
8914
8915
8916
8917
8918
8919
8920
8921
8922
8923
8924
8925
8926
8927
8928
8929
8930
8931
8932
8933
8934
8935
8936
8937
8938
8939
8940
8941
8942
8943
8944
8945
8946
8947
8948
8949
8950
8951
8952
8953
8954
8955
8956
8957
8958
8959
8960
8961
8962
8963
8964
8965
8966
8967
8968
8969
8970
8971
8972
8973
8974
8975
8976
8977
8978
8979
8980
8981
8982
8983
8984
8985
8986
8987
8988
8989
8990
8991
8992
8993
8994
8995
8996
8997
8998
8999
9000
9001
9002
9003
9004
9005
9006
9007
9008
9009
9010
9011
9012
9013
9014
9015
9016
9017
9018
9019
9020
9021
9022
9023
9024
9025
9026
9027
9028
9029
9030
9031
9032
9033
9034
9035
9036
9037
9038
9039
9040
9041
9042
9043
9044
9045
9046
9047
9048
9049
9050
9051
9052
9053
9054
9055
9056
9057
9058
9059
9060
9061
9062
9063
9064
9065
9066
9067
9068
9069
9070
9071
9072
9073
9074
9075
9076
9077
9078
9079
9080
9081
9082
9083
9084
9085
9086
9087
9088
9089
9090
9091
9092
9093
9094
9095
9096
9097
9098
9099
9100
9101
9102
9103
9104
9105
9106
9107
9108
9109
9110
9111
9112
9113
9114
9115
9116
9117
9118
9119
9120
9121
9122
9123
9124
9125
9126
9127
9128
9129
9130
9131
9132
9133
9134
9135
9136
9137
9138
9139
9140
9141
9142
9143
9144
9145
9146
9147
9148
9149
9150
9151
9152
9153
9154
9155
9156
9157
9158
9159
9160
9161
9162
9163
9164
9165
9166
9167
9168
9169
9170
9171
9172
9173
9174
9175
9176
9177
9178
9179
9180
9181
9182
9183
9184
9185
9186
9187
9188
9189
9190
9191
9192
9193
9194
9195
9196
9197
9198
9199
9200
9201
9202
9203
9204
9205
9206
9207
9208
9209
9210
9211
9212
9213
9214
9215
9216
9217
9218
9219
9220
9221
9222
9223
9224
9225
9226
9227
9228
9229
9230
9231
9232
9233
9234
9235
9236
9237
9238
9239
9240
9241
9242
9243
9244
9245
9246
9247
9248
9249
9250
9251
9252
9253
9254
9255
9256
9257
9258
9259
9260
9261
9262
9263
9264
9265
9266
9267
9268
9269
9270
9271
9272
9273
9274
9275
9276
9277
9278
9279
9280
9281
9282
9283
9284
9285
9286
9287
9288
9289
9290
9291
9292
9293
9294
9295
9296
9297
9298
9299
9300
9301
9302
9303
9304
9305
9306
9307
9308
9309
9310
9311
9312
9313
9314
9315
9316
9317
9318
9319
9320
9321
9322
9323
9324
9325
9326
9327
9328
9329
9330
9331
9332
9333
9334
9335
9336
9337
9338
9339
9340
9341
9342
9343
9344
9345
9346
9347
9348
9349
9350
9351
9352
9353
9354
9355
9356
9357
9358
9359
9360
9361
9362
9363
9364
9365
9366
9367
9368
9369
9370
9371
9372
9373
9374
9375
9376
9377
9378
9379
9380
9381
9382
9383
9384
9385
9386
9387
9388
9389
9390
9391
9392
9393
9394
9395
9396
9397
9398
9399
9400
9401
9402
9403
9404
9405
9406
9407
9408
9409
9410
9411
9412
9413
9414
9415
9416
9417
9418
9419
9420
9421
9422
9423
9424
9425
9426
9427
9428
9429
9430
9431
9432
9433
9434
9435
9436
9437
9438
9439
9440
9441
9442
9443
9444
9445
9446
9447
9448
9449
9450
9451
9452
9453
9454
9455
9456
9457
9458
9459
9460
9461
9462
9463
9464
9465
9466
9467
9468
9469
9470
9471
9472
9473
9474
9475
9476
9477
9478
9479
9480
9481
9482
9483
9484
9485
9486
9487
9488
9489
9490
9491
9492
9493
9494
9495
9496
9497
9498
9499
9500
9501
9502
9503
9504
9505
9506
9507
9508
9509
9510
9511
9512
9513
9514
9515
9516
9517
9518
9519
9520
9521
9522
9523
9524
9525
9526
9527
9528
9529
9530
9531
9532
9533
9534
9535
9536
9537
9538
9539
9540
9541
9542
9543
9544
9545
9546
9547
9548
9549
9550
9551
9552
9553
9554
9555
9556
9557
9558
9559
9560
9561
9562
9563
9564
9565
9566
9567
9568
9569
9570
9571
9572
9573
9574
9575
9576
9577
9578
9579
9580
9581
9582
9583
9584
9585
9586
9587
9588
9589
9590
9591
9592
9593
9594
9595
9596
9597
9598
9599
9600
9601
9602
9603
9604
9605
9606
9607
9608
9609
9610
9611
9612
9613
9614
9615
9616
9617
9618
9619
9620
9621
9622
9623
9624
9625
9626
9627
9628
9629
9630
9631
9632
9633
9634
9635
9636
9637
9638
9639
9640
9641
9642
9643
9644
9645
9646
9647
9648
9649
9650
9651
9652
9653
9654
9655
9656
9657
9658
9659
9660
9661
9662
9663
9664
9665
9666
9667
9668
9669
9670
9671
9672
9673
9674
9675
9676
9677
9678
9679
9680
9681
9682
9683
9684
9685
9686
9687
9688
9689
9690
9691
9692
9693
9694
9695
9696
9697
9698
9699
9700
9701
9702
9703
9704
9705
9706
9707
9708
9709
9710
9711
9712
9713
9714
9715
9716
9717
9718
9719
9720
9721
9722
9723
9724
9725
9726
9727
9728
9729
9730
9731
9732
9733
9734
9735
9736
9737
9738
9739
9740
9741
9742
9743
9744
9745
9746
9747
9748
9749
9750
9751
9752
9753
9754
9755
9756
9757
9758
9759
9760
9761
9762
9763
9764
9765
9766
9767
9768
9769
9770
9771
9772
9773
9774
9775
9776
9777
9778
9779
9780
9781
9782
9783
9784
9785
9786
9787
9788
9789
9790
9791
9792
9793
9794
9795
9796
9797
9798
9799
9800
9801
9802
9803
9804
9805
9806
9807
9808
9809
9810
9811
9812
9813
9814
9815
9816
9817
9818
9819
9820
9821
9822
9823
9824
9825
9826
9827
9828
9829
9830
9831
9832
9833
9834
9835
9836
9837
9838
9839
9840
9841
9842
9843
9844
9845
9846
9847
9848
9849
9850
9851
9852
9853
9854
9855
9856
9857
9858
9859
9860
9861
9862
9863
9864
9865
9866
9867
9868
9869
9870
9871
9872
9873
9874
9875
9876
9877
9878
9879
9880
9881
9882
9883
9884
9885
9886
9887
9888
9889
9890
9891
9892
9893
9894
9895
9896
9897
9898
9899
9900
9901
9902
9903
9904
9905
9906
9907
9908
9909
9910
9911
9912
9913
9914
9915
9916
9917
9918
9919
9920
9921
9922
9923
9924
9925
9926
9927
9928
9929
9930
9931
9932
9933
9934
9935
9936
9937
9938
9939
9940
9941
9942
9943
9944
9945
9946
9947
9948
9949
9950
9951
9952
9953
9954
9955
9956
9957
9958
9959
9960
9961
9962
9963
9964
9965
9966
9967
9968
9969
9970
9971
9972
9973
9974
9975
9976
9977
9978
9979
9980
9981
9982
9983
9984
9985
9986
9987
9988
9989
9990
9991
9992
9993
9994
9995
9996
9997
9998
9999
10000
10001
10002
10003
10004
10005
10006
10007
10008
10009
10010
10011
10012
10013
10014
10015
10016
10017
10018
10019
10020
10021
10022
10023
10024
10025
10026
10027
10028
10029
10030
10031
10032
10033
10034
10035
10036
10037
10038
10039
10040
10041
10042
10043
10044
10045
10046
10047
10048
10049
10050
10051
10052
10053
10054
10055
10056
10057
10058
10059
10060
10061
10062
10063
10064
10065
10066
10067
10068
10069
10070
10071
10072
10073
10074
10075
10076
10077
10078
10079
10080
10081
10082
10083
10084
10085
10086
10087
10088
10089
10090
10091
10092
10093
10094
10095
10096
10097
10098
10099
10100
10101
10102
10103
10104
10105
10106
10107
10108
10109
10110
10111
10112
10113
10114
10115
10116
10117
10118
10119
10120
10121
10122
10123
10124
10125
10126
10127
10128
10129
10130
10131
10132
10133
10134
10135
10136
10137
10138
10139
10140
10141
10142
10143
10144
10145
10146
10147
10148
10149
10150
10151
10152
10153
10154
10155
10156
10157
10158
10159
10160
10161
10162
10163
10164
10165
10166
10167
10168
10169
10170
10171
10172
10173
10174
10175
10176
10177
10178
10179
10180
10181
10182
10183
10184
10185
10186
10187
10188
10189
10190
10191
10192
10193
10194
10195
10196
10197
10198
10199
10200
10201
10202
10203
10204
10205
10206
10207
10208
10209
10210
10211
10212
10213
10214
10215
10216
10217
10218
10219
10220
10221
10222
10223
10224
10225
10226
10227
10228
10229
10230
10231
10232
10233
10234
10235
10236
10237
10238
10239
10240
10241
10242
10243
10244
10245
10246
10247
10248
10249
10250
10251
10252
10253
10254
10255
10256
10257
10258
10259
10260
10261
10262
10263
10264
10265
10266
10267
10268
10269
10270
10271
10272
10273
10274
10275
10276
10277
10278
10279
10280
10281
10282
10283
10284
10285
10286
10287
10288
10289
10290
10291
10292
10293
10294
10295
10296
10297
10298
10299
10300
10301
10302
10303
10304
10305
10306
10307
10308
10309
10310
10311
10312
10313
10314
10315
10316
10317
10318
10319
10320
10321
10322
10323
10324
10325
10326
10327
10328
10329
10330
10331
10332
10333
10334
10335
10336
10337
10338
10339
10340
10341
10342
10343
10344
10345
10346
10347
10348
10349
10350
10351
10352
10353
10354
10355
10356
10357
10358
10359
10360
10361
10362
10363
10364
10365
10366
10367
10368
10369
10370
10371
10372
10373
10374
10375
10376
10377
10378
10379
10380
10381
10382
10383
10384
10385
10386
10387
10388
10389
10390
10391
10392
10393
10394
10395
10396
10397
10398
10399
10400
10401
10402
10403
10404
10405
10406
10407
10408
10409
10410
10411
10412
10413
10414
10415
10416
10417
10418
10419
10420
10421
10422
10423
10424
10425
10426
10427
10428
10429
10430
10431
10432
10433
10434
10435
10436
10437
10438
10439
10440
10441
10442
10443
10444
10445
10446
10447
10448
10449
10450
10451
10452
10453
10454
10455
10456
10457
10458
10459
10460
10461
10462
10463
10464
10465
10466
10467
10468
10469
10470
10471
10472
10473
10474
10475
10476
10477
10478
10479
10480
10481
10482
10483
10484
10485
10486
10487
10488
10489
10490
10491
10492
10493
10494
10495
10496
10497
10498
10499
10500
10501
10502
10503
10504
10505
10506
10507
10508
10509
10510
10511
10512
10513
10514
10515
10516
10517
10518
10519
10520
10521
10522
10523
10524
10525
10526
10527
10528
10529
10530
10531
10532
10533
10534
10535
10536
10537
10538
10539
10540
10541
10542
10543
10544
10545
10546
10547
10548
10549
10550
10551
10552
10553
10554
10555
10556
10557
10558
10559
10560
10561
10562
10563
10564
10565
10566
10567
10568
10569
10570
10571
10572
10573
10574
10575
10576
10577
10578
10579
10580
10581
10582
10583
10584
10585
10586
10587
10588
10589
10590
10591
10592
10593
10594
10595
10596
10597
10598
10599
10600
10601
10602
10603
10604
10605
10606
10607
10608
10609
10610
10611
10612
10613
10614
10615
10616
10617
10618
10619
10620
10621
10622
10623
10624
10625
10626
10627
10628
10629
10630
10631
10632
10633
10634
10635
10636
10637
10638
10639
10640
10641
10642
10643
10644
10645
10646
10647
10648
10649
10650
10651
10652
10653
10654
10655
10656
10657
10658
10659
10660
10661
10662
10663
10664
10665
10666
10667
10668
10669
10670
10671
10672
10673
10674
10675
10676
10677
10678
10679
10680
10681
10682
10683
10684
10685
10686
10687
10688
10689
10690
10691
10692
10693
10694
10695
10696
10697
10698
10699
10700
10701
10702
10703
10704
10705
10706
10707
10708
10709
10710
10711
10712
10713
10714
10715
10716
10717
10718
10719
10720
10721
10722
10723
10724
10725
10726
10727
10728
10729
10730
10731
10732
10733
10734
10735
10736
10737
10738
10739
10740
10741
10742
10743
10744
10745
10746
10747
10748
10749
10750
10751
10752
10753
10754
10755
10756
10757
10758
10759
10760
10761
10762
10763
10764
10765
10766
10767
10768
10769
10770
10771
10772
10773
10774
10775
10776
10777
10778
10779
10780
10781
10782
10783
10784
10785
10786
10787
10788
10789
10790
10791
10792
10793
10794
10795
10796
10797
10798
10799
10800
10801
10802
10803
10804
10805
10806
10807
10808
10809
10810
10811
10812
10813
10814
10815
10816
10817
10818
10819
10820
10821
10822
10823
10824
10825
10826
10827
10828
10829
10830
10831
10832
10833
10834
10835
10836
10837
10838
10839
10840
10841
10842
10843
10844
10845
10846
10847
10848
10849
10850
10851
10852
10853
10854
10855
10856
10857
10858
10859
10860
10861
10862
10863
10864
10865
10866
10867
10868
10869
10870
10871
10872
10873
10874
10875
10876
10877
10878
10879
10880
10881
10882
10883
10884
10885
10886
10887
10888
10889
10890
10891
10892
10893
10894
10895
10896
10897
10898
10899
10900
10901
10902
10903
10904
10905
10906
10907
10908
10909
10910
10911
10912
10913
10914
10915
10916
10917
10918
10919
10920
10921
10922
10923
10924
10925
10926
10927
10928
10929
10930
10931
10932
10933
10934
10935
10936
10937
10938
10939
10940
10941
10942
10943
10944
10945
10946
10947
10948
10949
10950
10951
10952
10953
10954
10955
10956
10957
10958
10959
10960
10961
10962
10963
10964
10965
10966
10967
10968
10969
10970
10971
10972
10973
10974
10975
10976
10977
10978
10979
10980
10981
10982
10983
10984
10985
10986
10987
10988
10989
10990
10991
10992
10993
10994
10995
10996
10997
10998
10999
11000
11001
11002
11003
11004
11005
11006
11007
11008
11009
11010
11011
11012
11013
11014
11015
11016
11017
11018
11019
11020
11021
11022
11023
11024
11025
11026
11027
11028
11029
11030
11031
11032
11033
11034
11035
11036
11037
11038
11039
11040
11041
11042
11043
11044
11045
11046
11047
11048
11049
11050
11051
11052
11053
11054
11055
11056
11057
11058
11059
11060
11061
11062
11063
11064
11065
11066
11067
11068
11069
11070
11071
11072
11073
11074
11075
11076
11077
11078
11079
11080
11081
11082
11083
11084
11085
11086
11087
11088
11089
11090
11091
11092
11093
11094
11095
11096
11097
11098
11099
11100
11101
11102
11103
11104
11105
11106
11107
11108
11109
11110
11111
11112
11113
11114
11115
11116
11117
11118
11119
11120
11121
11122
11123
11124
11125
11126
11127
11128
11129
11130
11131
11132
11133
11134
11135
11136
11137
11138
11139
11140
11141
11142
11143
11144
11145
11146
11147
11148
11149
11150
11151
11152
11153
11154
11155
11156
11157
11158
11159
11160
11161
11162
11163
11164
11165
11166
11167
11168
11169
11170
11171
11172
11173
11174
11175
11176
11177
11178
11179
11180
11181
11182
11183
11184
11185
11186
11187
11188
11189
11190
11191
11192
11193
11194
11195
11196
11197
11198
11199
11200
11201
11202
11203
11204
11205
11206
11207
11208
11209
11210
11211
11212
11213
11214
11215
11216
11217
11218
11219
11220
11221
11222
11223
11224
11225
11226
11227
11228
11229
11230
11231
11232
11233
11234
11235
11236
11237
11238
11239
11240
11241
11242
11243
11244
11245
11246
11247
11248
11249
11250
11251
11252
11253
11254
11255
11256
11257
11258
11259
11260
11261
11262
11263
11264
11265
11266
11267
11268
11269
11270
11271
11272
11273
11274
11275
11276
11277
11278
11279
11280
11281
11282
11283
11284
11285
11286
11287
11288
11289
11290
11291
11292
11293
11294
11295
11296
11297
11298
11299
11300
11301
11302
11303
11304
11305
11306
11307
11308
11309
11310
11311
11312
11313
11314
11315
11316
11317
11318
11319
11320
11321
11322
11323
11324
11325
11326
11327
11328
11329
11330
11331
11332
11333
11334
11335
11336
11337
11338
11339
11340
11341
11342
11343
11344
11345
11346
11347
11348
11349
11350
11351
11352
11353
11354
11355
11356
11357
11358
11359
11360
11361
11362
11363
11364
11365
11366
11367
11368
11369
11370
11371
11372
11373
11374
11375
11376
11377
11378
11379
11380
11381
11382
11383
11384
11385
11386
11387
11388
11389
11390
11391
11392
11393
11394
11395
11396
11397
11398
11399
11400
11401
11402
11403
11404
11405
11406
11407
11408
11409
11410
11411
11412
11413
11414
11415
11416
11417
11418
11419
11420
11421
11422
11423
11424
11425
11426
11427
11428
11429
11430
11431
11432
11433
11434
11435
11436
11437
11438
11439
11440
11441
11442
11443
11444
11445
11446
11447
11448
11449
11450
11451
11452
11453
11454
11455
11456
11457
11458
11459
11460
11461
11462
11463
11464
11465
11466
11467
11468
11469
11470
11471
11472
11473
11474
11475
11476
11477
11478
11479
11480
11481
|
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN">
<html>
<head>
<title>The Esperanto Teacher</title>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-1">
<style type="text/css">
<!--
body {margin:10%; text-align:justify}
blockquote {font-size:14pt}
P {font-size:14pt}
-->
</style>
</head>
<body>
<pre>
The Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer
Copyright laws are changing all over the world. Be sure to check the
copyright laws for your country before downloading or redistributing
this or any other Project Gutenberg eBook.
This header should be the first thing seen when viewing this Project
Gutenberg file. Please do not remove it. Do not change or edit the
header without written permission.
Please read the "legal small print," and other information about the
eBook and Project Gutenberg at the bottom of this file. Included is
important information about your specific rights and restrictions in
how the file may be used. You can also find out about how to make a
donation to Project Gutenberg, and how to get involved.
**Welcome To The World of Free Plain Vanilla Electronic Texts**
**eBooks Readable By Both Humans and By Computers, Since 1971**
*****These eBooks Were Prepared By Thousands of Volunteers!*****
Title: The Esperanto Teacher
A Simple Course for Non-Grammarians
Author: Helen Fryer
Release Date: May, 2005 [EBook #8177]
[Yes, we are more than one year ahead of schedule]
[This file was first posted on June 26, 2003]
Edition: 10
Language: English
Character set encoding: ISO-8859-1
*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER ***
Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson
and the Online Distributed Proofreading Team
</pre>
<!-- =============================001.png============================ -->
<center><b>THE</b><br>
<big><b>ESPERANTO TEACHER,</b></big></center>
<center><b>A SIMPLE COURSE FOR</b><br>
<b>NON-GRAMMARIANS.</b></center>
<center><small><b>BY</b></small><br>
<b>HELEN FRYER.</b></center>
<center><i>TENTH EDITION.</i><br>
<small>(B.E.A. PUBLICATIONS FUND—N<span style=
"font-variant: small-caps">o</span>. 3).</small></center>
<center><small><i>All profits from the sale of this book are
devoted to the</i></small><br>
<small><i>propaganda of Esperanto.</i></small></center>
<center><b>LONDON:</b><br>
<b>BRITISH ESPERANTO ASSOCIATION (<span style=
"font-variant: small-caps">Incorporated</span>),</b><br>
<b><span style="font-variant: small-caps">17, Hart Street,
W.C.i.</span></b></center>
<!-- =============================002.png============================ -->
<hr align="center" width="38%" style=
"margin-top: 4em; margin-bottom: 4em">
<center><b>PRESENTATION.</b></center>
<p><span style="font-variant: small-caps">Perhaps</span> to no
one is Esperanto of more service than to the non-grammarian. It
gives him for a minimum expenditure of time and money a valuable
insight into the principles of grammar and the meaning of words,
while enabling him, after only a few months of study, to get into
communication with his fellow men in all parts of the world.</p>
<p>To place these advantages within easy reach of all is the aim
of this little book. Written by an experienced teacher, revised
by Mr. E. A. Millidge, and based on the exercises of Dr. Zamenhof
himself, it merits the fullest confidence of the student, and may
be heartily commended to all into whose hands it may come.</p>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">W. W.
Padfield.</span></p>
<!-- =============================003.png============================ -->
<center><b>PREFACE.</b></center>
<p>This little book has been prepared in the hope of helping
those who, having forgotten the lessons in grammar which they
received at school, find some difficulty in learning Esperanto
from the existing textbooks. It is hoped it will be found useful
not only for solitary students, but also for class work.</p>
<p>The exercises are taken chiefly from the "Ekzercaro" of Dr.
Zamenhof. The compiler also acknowledges her indebtedness
especially to the "Standard Course of Esperanto," by Mr. G. W.
Bullen, and to the "Esperanto Grammar and Commentary," by
Major-General Geo. Cox, and while accepting the whole
responsibility for all inaccuracies and crudenesses, she desires
to thank all who have helped in the preparation, and foremost
among them Mr. W. W. Padfield, of Ipswich, for advice and
encouragement throughout the work, and to Mr. E. A. Millidge, for
his unfailing kindness and invaluable counsel and help in its
preparation and revision.</p>
<!-- =============================004.png============================ -->
<center><b>MANNER OF USING THE BOOK.</b></center>
<p>The student is strongly advised to cultivate the habit of
<i>thinking</i> in Esperanto from the very beginning of the
study. To do this he should try to realise the idea mentally
without putting it into English words, <i>e.g.</i>, when learning
the word "rozo" or "kolombo," let him bring the object itself
before his mind's eye, instead of repeating "<i>rozo</i>, rose;
<i>kolombo</i>, pigeon"; or with the sentence "<i>la suno
brilas</i>, the sun shines," let him picture the sun shining.
Having studied the lesson and learned the vocabulary, he should
read the exercise, repeating each sentence <i>aloud</i> until he
has become familiar with it and can pronounce it freely. Then
turning to the English translation at the end of the book, he
should write the exercise into Esperanto, compare it with the
original, and re-learn and re-write if necessary. Although this
method may require a little more time and trouble at first, the
greater facility gained in speaking the language will well repay
the outlay.</p>
<p>After mastering this book the student should take some reader,
such as "Unua Legolibro," by Dr. Kabe, and then proceed to the
"Fundamenta Krestomatio," the standard work on Esperanto, by Dr.
Zamenhof.</p>
<p>A very good Esperanto-English vocabulary is to be found in the
"Esperanto Key," ½d., or in "The Whole of Esperanto for a
Penny."</p>
<!-- =============================005.png============================ -->
<center><b>THE ORIGIN AND AIM OF ESPERANTO.</b></center>
<p>A few words as to the origin of Esperanto will perhaps not be
out of place here. The author of the language, Dr. Ludovic
Zamenhof, a Polish Jew, was born on December 3rd, 1859, at
Bielovstok, in Poland, a town whose inhabitants are of four
distinct races, Poles, Russians, Germans, and Jews, each with
their own language and customs, and often at open enmity with
each other. Taught at home that all men are brethren, Zamenhof
found everywhere around him outside the denial of this teaching,
and even as a child came to the conclusion that the races hated,
because they could not understand, each other. Feeling keenly,
too, the disabilities under which his people specially laboured,
being cut off by their language from the people among whom they
lived, while too proud to learn the language of their
persecutors, he set himself to invent a language which should be
neutral and therefore not require any sacrifice of pride on the
part of any race.</p>
<!-- =============================006.png============================ -->
<p>Interesting as is the story of Zamenhof's attempts and
difficulties, it must suffice here to say that at the end of 1878
the new language was sufficiently advanced for him to impart it
to schoolfellows like-minded with himself, and on December 17th
of that year they fêted its birth, and sang a hymn in the
new language, celebrating the reign of unity and peace which
should be brought about by its means, "All mankind must be united
in one family." But the enthusiasm of its first followers died
down under the derision they encountered, and for nine years more
Zamenhof worked in secret at his language, translating,
composing, writing original articles, improving, polishing, till
in 1887 he published his first book under the title of "An
International Language by Dr. Esperanto." (<i>Esperanto</i> means
<i>one who hopes</i>).</p>
<!-- =============================007.png============================ -->
<p>That the idea which impelled the young Zamenhof to undertake
such a work is still the mainspring of his devotion to the cause
is shown by the following extract from his opening speech at the
second International Esperanto Congress in 1906:—"We are
all conscious that it is not the thought of its practical utility
which inspires us to work for Esperanto, but only the thought of
the important and holy idea which underlies an international
language. This idea, you all know, is that of <i>brotherhood and
justice among all peoples</i>." And, again, in his presidential
address at the third Esperanto Congress, held this year (1907) at
Cambridge, he said, "We are constantly repeating that we do not
wish to interfere in the internal life of the nations, but only
to build a bridge between the peoples. The ideal aim of
Esperantists, never until now exactly formulated, but always
clearly felt, is: <i>To establish a neutral foundation, on which
the various races of mankind may hold peaceful, brotherly
intercourse, without intruding on each other their racial
differences</i>."</p>
<div style="margin-left: 1em">
<p>Sur neŭtrala lingva fundamento,<br>
Komprenante unu la alian,<br>
La popoloj faros en konsento<br>
Unu grandan rondon familian.</p>
<p>(On the foundation of a neutral language,<br>
Understanding one another,<br>
The peoples will form in agreement<br>
One great family circle).</p>
</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Helen
Fryer.</span></p>
<p><i>December</i>, 1907.</p>
<!-- =============================008.png============================ -->
<center><b>THE ALPHABET.</b></center>
<center><b>SOUNDS OF THE LETTERS.</b></center>
<p>In Esperanto each letter has only one sound, and each sound is
represented in only one way. The words are pronounced exactly as
spelt, every letter being sounded.</p>
<p>Those <b>consonants</b> which in English have one simple sound
only are exactly the same in Esperanto; they are—<i>b, d,
f, k, l, m, n, p, r, t, v, z</i> (<i>r</i> must be well
rolled).</p>
<p><i>q, w, x, y</i> are not used.</p>
<p><i>c, g, h, s</i>, which in English represent more than one
sound, and <i>j</i> are also used with the mark ˆ—</p>
<center><i>c ĉ, g ĝ, h ĥ, j ĵ, s
ŝ.</i></center>
<p><b>c</b> (whose two English sounds are represented by <i>k</i>
and <i>s</i>) has the sound of <i>ts</i>, as in i<i>ts</i>,
<i>ts</i>ar.</p>
<p><b>ĉ</b> like <i>ch</i>, <i>tch</i>, in
<i>ch</i>ur<i>ch</i>, ma<i>tch</i>.</p>
<p><b>g</b> hard, as in <i>g</i>o, <i>g</i>i<i>g</i>,
<i>g</i>un.</p>
<p><b>ĝ</b> soft, as in <i>g</i>entle, <i>g</i>em, or like
<i>j</i> in <i>j</i>ust, <i>J</i>ew.</p>
<p><b>h</b> well breathed, as in <i>h</i>orse, <i>h</i>ome,
<i>h</i>ow.</p>
<p><b>ĥ</b> strongly breathed, and in the throat, as in the
Scotch word lo<i>ch</i>. (Ask any Scotsman to pronounce it).
<i>ĥ</i> occurs but seldom. It is the Irish <i>gh</i> in
lou<i>gh</i>, and the Welsh <i>ch</i>.</p>
<p><b>j</b> like <i>y</i> in <i>yes, you</i>, or <i>j</i> in
<i>hallelujah, fjord.</i></p>
<p><b>ĵ</b> like <i>s</i> in pleasure, or the French
<i>j</i>, as in <i>dejeuner, Jean d'Arc.</i></p>
<p><b>s</b> like <i>ss</i> in a<i>ss</i>, le<i>ss</i>, never like
<i>s</i> in ro<i>s</i>e.</p>
<p><b>ŝ</b> like <i>sh</i> in <i>sh</i>e, <i>sh</i>all,
<i>sh</i>ip, or <i>s</i> in <i>s</i>ugar, <i>s</i>ure.</p>
<p>In newspapers, etc., which have not the proper type,
<i>ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ</i> are often replaced
by <i>ch, gh, hh, jh, sh</i>, or by <i>c', g', h', j', s'</i>,
and <i>ŭ</i> by <i>u</i>.</p>
<!-- =============================009.png============================ -->
<p><b>ŭ</b> is also a consonant, and has the sound of
<i>w</i> in <i>we</i>, as <i>Eŭropo</i>, or <i>u</i> in
<i>persuade</i>.</p>
<p>The <b>vowels</b> <i>a, e, i, o, u</i> have not the English,
but the Continental sounds.</p>
<p><b>a</b> always like <i>a</i> in <i>a</i>h! or in
t<i>a</i>rt.</p>
<p><b>e</b> like <i>e</i> in b<i>e</i>nd, but broader, like
<i>e</i> in th<i>e</i>re.</p>
<p><b>i</b> is a sound between <i>ee</i> in m<i>ee</i>t and
<i>i</i> in <i>i</i>s.</p>
<p><b>o</b> like <i>o</i> in f<i>o</i>r, or in the Scottish
<i>no</i>, or <i>au</i> in <i>au</i>ght.</p>
<p><b>u</b> like <i>oo</i> in b<i>oo</i>t, p<i>oo</i>r.</p>
<p><i>a, e, i, o, u</i> are all <i>simple</i> sounds, that is,
the mouth is kept in one position while they are being sounded.
In learning them lengthen them out, and be careful not to alter
the position of the mouth, however long they are drawn out. In
the compound sounds given below the shape of the mouth changes;
to get the correct pronunciation sound each letter fully and
distinctly, gradually bringing them closer until they run
together, when they become almost as follows:—</p>
<p><b>aj</b> nearly like <i>ai</i> in <i>ai</i>sle, or <i>i</i>
in n<i>i</i>ce, f<i>i</i>ne.</p>
<p><b>ej</b> nearly like <i>ei</i> in v<i>ei</i>n.</p>
<p><b>oj</b> nearly like <i>oy</i> in b<i>oy</i>, or <i>oi</i> in
v<i>oi</i>d.</p>
<p><b>uj</b> nearly like <i>uj</i> in hallel<i>uj</i>ah.</p>
<p><b>aŭ</b> like <i>ahw</i>, or nearly <i>ou</i> in
h<i>ou</i>se, pronounced broadly, ha<i>ou</i>se.</p>
<p><b>eŭ</b> like <i>ehw</i>, or <i>ey w</i> in th<i>ey
w</i>ere, <i>ayw</i> in w<i>ayw</i>ard.</p>
<p>Practise saying <i>aja, eja, oja, uja, aŭa, eŭa</i>
several times quickly. Then gradually drop the final
<i>a</i>.</p>
<center><b>Accent.</b></center>
<p>The accent or stress is always placed on the syllable before
the last, as es-<i>pe</i>-ro, es-pe-<i>ran</i>-to,
es-pe-ran-<i>tis</i>-to, es-pe-ran-tis-<i>ti</i>-no;
<i>ju</i>-na, ju-<i>nu</i>-lo, ju-nu-<i>la</i>-ro. All the
syllables must be clearly pronounced, not slurred over.</p>
<!-- =============================010.png============================ -->
<center><b>Exercise in Pronounciation.</b></center>
<p><b>a</b> (as in b<i>a</i>th), <i>pat</i>-ra, <i>la</i>-na,
a-<i>gra</i>-bla, mal-<i>var</i>-ma, <i>kla</i>-ra,
pa-<i>fa</i>-do.</p>
<p><b>e</b> (as in b<i>e</i>nd), <i>be</i>-la, m<i>e</i>m,
fe-<i>nes</i>-tro, ven-<i>dre</i>-do, tre-<i>e</i>-ge,
le-<i>te</i>-ro.</p>
<p><b>i</b> (as in s<i>ee</i>), mi, <i>i</i>-li, i-<i>mi</i>-ti,
vi-<i>zi</i>-ti, <i>trin</i>-ki, in-<i>sis</i>-ti.</p>
<p><b>o</b> (as in f<i>o</i>r), <i>ho</i>-mo, <i>ro</i>-zo,
ko-<i>lom</i>-bo, <i>dor</i>-mo (the <i>r</i> rolled),
<i>mor</i>-to, po-<i>po</i>-lo.</p>
<p><b>u</b> (as in b<i>oo</i>t), <i>u</i>-nu, dum, <i>bru</i>-lu,
sur-<i>tu</i>-to, vul-<i>tu</i>-ro, mur-<i>mur</i>-i.</p>
<p><b>aj</b> (as in n<i>i</i>ce), ajn, kaj, r<i>aj</i>-to,
taj-<i>lo</i>-ro, <i>faj</i>-ro, <i>be</i>-laj.</p>
<p><b>ej</b> (as in pl<i>ay</i>), <i>vej</i>-no, <i>hej</i>-mo,
plej, <i>hej</i>-to.</p>
<p><b>oj</b> (as in b<i>oy</i>), <i>pat</i>-roj, <i>foj</i>-no,
<i>ho</i>-mojn, <i>koj</i>-no, <i>soj</i>-lo, <i>kon</i>-koj.</p>
<p><b>uj</b> (as in hallel<i>uj</i>ah), tuj, <i>ĉi</i>-uj,
<i>ti</i>-uj.</p>
<p><b>aŭ</b> (as in c<i>ow</i>), <i>an</i>-taŭ,
<i>laŭ</i>-bo, fraŭ-<i>li</i>-no, <i>kaŭ</i>-zi,
aŭs- <i>kul</i>-tu, <i>aŭ</i>-di.</p>
<p><b>eŭ</b> (like ehw), Eŭ-<i>ro</i>-po,
neŭ-ral-<i>gi</i>-o, Eŭ-kar-<i>is</i>-to,
reŭ-ma-<i>tis</i>-mo.</p>
<p><b>c</b> (= ts, bi<i>ts</i>), <i>ce</i>-lo, fa-<i>ci</i>-la
(=<i>fa-tsee-la</i>), be-<i>le</i>-co (<i>be-le-tso</i>),
ofi-<i>ci</i>-ro, <i>pa</i>-co, ci-ko-<i>ni</i>-o,
<i>co</i>-lo.</p>
<p><b>ĉ</b> (= tch, ma<i>tch</i>), ĉu, eĉ,
ĉe, <i>ĉam</i>-bro, <i>ĉer</i>-pi,
<i>tran</i>-ĉi, <i>ri</i>-ĉa.</p>
<p><b>g</b> (as in <i>g</i>ood), <i>lon</i>-ga, <i>le</i>-gi,
ge-<i>nu</i>-o, <i>gen</i>-to, <i>gli</i>-ti, <i>gro</i>-so.</p>
<p><b>ĝ</b> (as in <i>g</i>em), <i>ĝe</i>-mi, ĝis,
ĝar-<i>de</i>-no, <i>sa</i>-ĝa, <i>man</i>-ĝi,
<i>re</i>-ĝo.</p>
<p><b>h</b> (breathed), <i>ha</i>-ro, hi-<i>run</i>-do,
ha-<i>rin</i>-go, his-to-<i>ri</i>-o, he-<i>de</i>-ro,
<i>him</i>-no.</p>
<p><b>ĥ</b> (in throat), ĥe-<i>mi</i>-o,
ĥo-<i>le</i>-ro, me-ĥa-<i>ni</i>-ko, <i>e</i>-ĥo,
ĥa-<i>o</i>-so.</p>
<p><b>j</b> (like y), <i>ju</i>-na, ma-<i>jes</i>-ta,
sin-<i>jo</i>-ro, ka-<i>je</i>-ro, jes, ja.</p>
<p><b>ĵ</b> (= zh), bon-<i>aĵ</i>-o, <i>ĵe</i>-ti,
ĵur-<i>na</i>-lo, ĵus, <i>ĵaŭ</i>-do,
ĵa-<i>lu</i>-zo.</p>
<p><b>s</b> (ss), <i>su</i>-per, ses, <i>sta</i>-ri, trans,
ves-<i>pe</i>-ro, <i>svin</i>-gi.</p>
<p><b>ŝ</b> (sh), <i>fre</i>-ŝa, <i>ŝe</i>-lo,
<i>ku</i>-ŝi, <i>ŝtu</i>-po, <i>ŝvi</i>-ti,
<i>ŝve</i>-li.</p>
<!-- =============================011.png============================ -->
<p><b>kz</b>, ek-<i>zer</i>-co, ek-<i>zem</i>-plo,
ek-za-<i>me</i>-no, ek-ze-<i>ku</i>-ti, ek-<i>zi</i>-li,
ek-<i>zis</i>-ti.</p>
<p><b>kv</b>, kvar, kvin, kvi-<i>e</i>-ta, <i>kvan</i>-kam,
<i>kver</i>-ko, <i>kva</i>-zaŭ.</p>
<p><b>gv</b>, <i>gvi</i>-di, <i>lin</i>-gvo.</p>
<p><b>kn</b>, <i>kna</i>-bo, <i>kne</i>-di.</p>
<p><b>sc</b> (sts), <i>sci</i>-o (sts-ee-o), <i>sce</i>-no
(stse-no), <i>scep</i>-tro, eks-<i>ci</i>-ti
(eks-<i>tsee</i>-tee), eks-cel-<i>en</i>-co
(eks-tsel-<i>en</i>-tso), sci-<i>en</i>-co (stsee-en-tso).</p>
<p><i>cen</i>-to, <i>sen</i>-to; <i>ce</i>-lo, <i>se</i>-lo,
<i>ŝe</i>-lo; <i>co</i>-lo, <i>ko</i>-lo; ci, ĉi; ec,
eĉ; <i>kru</i>-co, <i>kru</i>-ĉo; <i>pa</i>-go,
<i>pa</i>-ĝo; <i>re</i>-gi, <i>re</i>-ĝi; <i>se</i>-gi,
<i>se</i>-ĝo; <i>ho</i>-ro, <i>ĥo</i>-ro; <i>pe</i>-si,
<i>pe</i>-zi; <i>ste</i>-lo, <i>ŝte</i>-lo; <i>san</i>-go,
<i>ŝan</i>-go; <i>ver</i>-so, <i>ver</i>-ŝi;
dis-<i>i</i>-ri, dis-<i>ŝi</i>-ri; <i>gus</i>-ta,
<i>ĝus</i>-ta; <i>stu</i>-po, <i>ŝtu</i>-po;
<i>sta</i>-lo, <i>ŝta</i>-lo; <i>pos</i>-to,
<i>poŝ</i>-to; re-<i>ser</i>-vi, re-<i>zer</i>-vi;
ru-<i>ĝi</i>-gi, ru-<i>ĉi</i>-ĝi;
ri-<i>ĉi</i>-gi, ri-<i>ĉi</i>-ĝi,
ri-<i>ĉe</i>-co; <i>fti</i>-zo.</p>
<p>a-<i>e</i>-ro, oce-<i>a</i>-no, fe-<i>i</i>-no,
<i>ĝu</i>-i, pe-<i>re</i>-i, pe-<i>re</i>-u; fo-<i>i</i>-ro,
<i>ĉi</i>-u-<i>ja</i>-ra, <i>vo</i>-joj, tro-<i>u</i>-zi,
for-<i>ram</i>-pi, ku-<i>i</i>-ri; <i>skva</i>-mo,
zo-o-lo-<i>gi</i>-o, en-<i>u</i>-i, de-<i>tru</i>-u,
<i>ŝpru</i>-ci, ru-<i>i</i>-ni; Jan-u-<i>a</i>-ro,
Feb-ru-<i>a</i>-ro, li-<i>e</i>-no, ho-<i>di</i>-aŭ,
hi-<i>e</i>-raŭ, Hun-gár-<i>u</i>-jo,
Ne-a-<i>po</i>-lo, sci-<i>u</i>-ro.</p>
<hr align="center" width="38%">
<p><span style="font-variant: small-caps">Note.</span>—A
useful mnemonic for the Esperanto vowels is p<i>a</i>r,
p<i>ea</i>r, p<i>ie</i>r, p<i>or</i>e, p<i>oo</i>r, but the
sounds should not be dragged. It is helpful to note that the
English words <i>mate, reign, pane, bend; meet, beat, feel, lady;
grow, loan, soft; mute, yes, mule</i> (as pronounced in London
and South of England), would be written in Esperanto
thus:—<i>mejt, rejn, pejn, bend; mijt, bijt, fijl, lejdi;
groŭ, loŭn, soft; mjut, jes, mjul</i>.</p>
<!-- =============================012.png============================ -->
<center><b>LESSON 1.</b></center>
<center><b>Words.</b></center>
<p>In Esperanto a word generally consists of an unchanging part
or root, which expresses the idea, and an ending which shows the
use of the word, that is, whether it is a name, a describing
word, etc. By changing the ending the use of the word is
changed.</p>
<p>Notice carefully the words given below which end in <b>o.</b>
It will be seen that they are all names.</p>
<p>In Esperanto every name ends in <b>o.</b></p>
<p>(<i>In Grammar names are called</i> <span style=
"font-variant: small-caps">Nouns</span>).</p>
<p>Notice further the words which end in <b>-as.</b> They all
express doing or being (action or state), which is going on at
the present time, or which is a custom at the present time.</p>
<p>The words "a," "an," are not expressed; "the" is translated by
<i>la</i>.</p>
<!-- =============================013.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>p<b>a</b>tro</i>, father.<br>
<i>fr<b>a</b>to</i>, brother.<br>
<i>f<b>i</b>lo</i>, son.<br>
<i>Teod<b>o</b>ro</i>,Theodore.<br>
<i>tajl<b>o</b>ro</i>, tailor.<br>
<i>le<b>o</b>no</i>, lion.<br>
<i>b<b>e</b>sto</i>, animal.<br>
<i>kol<b>o</b>mbo</i>, pigeon.<br>
<i>b<b>i</b>rdo</i>, bird.<br>
<i>r<b>o</b>zo</i>, rose.<br>
<i>fl<b>o</b>ro</i>, flower.<br>
<i>p<b>o</b>mo</i>, apple.<br>
<i>s<b>u</b>no</i>, sun.<br>
<i>t<b>e</b>ro</i>, earth, ground.<br>
<i>ŝt<b>o</b>no</i>, stone.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ĉ<b>a</b>mbro</i>, room.<br>
<i>fen<b>e</b>stro</i>, window.<br>
<i>l<b>i</b>bro</i>, book.<br>
<i>kraj<b>o</b>no</i>, pencil.<br>
<i>pl<b>u</b>mo</i>, pen.<br>
<i>ĉap<b>e</b>lo</i>, hat.<br>
<i>d<b>o</b>mo</i>, house.<br>
<i><b>a</b>rbo</i>, tree.<br>
<br>
<!-- separates nouns from verbs -->
<i><b>e</b>stas</i>, is, are, am.<br>
<i>apart<b>e</b>nas</i>, belongs.<br>
<i>br<b>i</b>las</i>, shines.<br>
<i>k<b>u</b>ŝas</i>, lies.<br>
<i>st<b>a</b>ras</i>, stands.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>la</i>, the.<br>
<i>kaj</i>, and.<br>
<i>jes</i>, yes.<br>
<i>ne</i>, no, not.<br>
<i>al</i>, to, towards.<br>
<i>sur</i>, on.<br>
<i>en</i>, in.<br>
<i><b>a</b>pud</i>, by, near, beside.</td>
<td nowrap valign="top"><i>de</i>, of, from.<br>
<i>k<b>i</b>e</i>, where.<br>
<i>k<b>i</b>o</i>, what thing.<br>
<i>jen <b>e</b>stas</i>, here is.<br>
<i>ĉu</i>, whether (asks a question).<br>
<i><b>a</b>ntaŭ</i>, before, in front of.</td>
</tr>
</table>
</center>
<center>(<i>The black type shows the accented
syllable</i>).</center>
<p>Patro kaj frato. Leono estas besto. Rozo estas floro kaj
kolombo estas birdo. La rozo apartenas al Teodoro. La suno
brilas. La patro estas tajloro. Kie estas la libro kaj la
krajono? Jen estas pomo. Sur la tero kuŝas ŝtono. Sur
la fenestro kuŝas krajono kaj plumo. La filo staras apud la
patro. Jen kuŝas la ĉapelo de la patro. La patro estas
en la ĉambro. Antaŭ la domo staras arbo.</p>
<p>Kio estas leono? Kio estas rozo? Kio brilas? Kio estas la
patro? Kie estas la patro? Kio estas sur la fenestro? Kie estas
la plumo?</p>
<p>Ĉu leono estas besto? Jes, leono estas besto. Ĉu
rozo estas birdo? Ne, rozo ne estas birdo, rozo estas floro.</p>
<center><b>LESSON 2.</b></center>
<p>Every "describing" word, that is, every word which tells the
kind or quality of a person or thing, ends in "<b>a</b>," as
<i>granda</i>, large; <i>ruĝa</i>, red.</p>
<p>(<i>A describing word is called</i> an ADJECTIVE).</p>
<!-- =============================014.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>b<b>e</b>la</i>, beautiful.<br>
<i>bl<b>a</b>nka</i>, white.<br>
<i>bl<b>u</b>a</i>, blue.<br>
<i>b<b>o</b>na</i>, good.<br>
<i>fid<b>e</b>la</i>, faithful.<br>
<i>f<b>o</b>rta</i>, strong.<br>
<i>fr<b>e</b>ŝa</i>, fresh.</td>
<td nowrap valign="top"><i>j<b>u</b>na</i>, young.<br>
<i>mat<b>u</b>ra</i>, mature, ripe.<br>
<i>n<b>o</b>va</i>, new.<br>
<i>n<b>u</b>tra</i>, nutritious.<br>
<i>p<b>u</b>ra</i>, pure, clean.<br>
<i>r<b>i</b>ĉa</i>, rich.<br>
<i>s<b>a</b>na</i>, well (healthy).</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ĉi<b>e</b>lo</i>, sky,
heaven.<br>
<i>f<b>e</b>sto</i>, holiday.<br>
<i>fraŭl<b>i</b>no</i>, maiden lady, Miss<br>
<i>h<b>o</b>mo</i>, man (human being).<br>
<i>h<b>u</b>ndo</i>, dog.<br>
<i>inf<b>a</b>no</i>, child.<br>
<i>Joh<b>a</b>no</i>, John.<br>
<i>kaj<b>e</b>ro</i>, exercise book.<br>
<i>l<b>a</b>kto</i>, milk.<br>
<i>m<b>a</b>no</i>, hand.</td>
<td nowrap valign="top"><i>n<b>e</b>ĝo</i>, snow.<br>
<i>p<b>a</b>no</i>, bread.<br>
<i>pap<b>e</b>ro</i>, paper.<br>
<i>t<b>a</b>blo</i>, table.<br>
<i>v<b>i</b>no</i>, wine.<br>
<i><b>o</b>nklo</i>, uncle.<br>
<i>pli</i>, more.<br>
<i>ol</i>, than.<br>
<i>sed</i>, but.<br>
<i>tre</i>, very.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La patro estas sana. Infano ne estas matura homo. La
ĉielo estas blua. Leono estas forta. La patro estas bona. La
mano de Johano estas pura. Papero estas blanka. Blanka papero
kuŝas sur la tablo. Jen estas la kajero de la juna
fraŭlino. Sur la ĉielo staras la bela suno. La papero
estas tre blanka, sed la neĝo estas pli blanka. Lakto estas
pli nutra, ol vino. La pano estas freŝa. La onklo estas pli
riĉa, ol la frato. Jen kuŝas ruĝa rozo. La hundo
estas tre fidela. La libro estas nova.</p>
<center><b>LESSON 3.</b></center>
<p>When the name (noun) is required to denote more than one of
the persons or things for which it stands, <b>j</b> is added to
it, as <i>rozoj</i>, roses; <i>kolomboj</i>, pigeons; and then
every "describing" word (adjective) which belongs to it must also
have <i>j</i>, as <i>ruĝaj rozoj</i>, red roses; <i>la
kolomboj estas belaj</i>, the pigeons are beautiful.</p>
<p>(When the noun stands for "more than one," it is said to be
<span style="font-variant: small-caps">plural</span>. <b>j</b> is
the sign of the plural).</p>
<!-- Yes, in the original, PLURAL wasn't smallcapped precisely as others. -->
<!-- =============================015.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>j<b>a</b>ro</i>, year.<br>
<i>k<b>a</b>nto</i>, song.<br>
<i>kn<b>a</b>bo</i>, boy.<br>
<i>lil<b>i</b>o</i>, lily.<br>
<i>tranĉ<b>i</b>lo</i>, knife.<br>
<i>dento</i>, tooth.</td>
<td nowrap valign="top"><i>agr<b>a</b>bla</i>, agreeable,
pleasant.<br>
<i><b>a</b>kra</i>, sharp.<br>
<i>delik<b>a</b>ta</i>, delicate.<br>
<i>fl<b>u</b>gas</i>, fly, flies.<br>
<i>diligenta</i>, diligent.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>l<b>u</b>ndo</i>, Monday.<br>
<i>m<b>a</b>rdo</i>, Tuesday.<br>
<i>merkr<b>e</b>do</i>, Wednesday.<br>
<i>ĵ<b>aŭ</b>do</i>, Thursday.</td>
<td nowrap valign="top"><i>vendr<b>e</b>do</i>, Friday.<br>
<i>sab<b>a</b>to</i>, Saturday.<br>
<i>dim<b>a</b>nĉo</i>, Sunday.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La birdoj flugas. La kanto de la birdoj estas agrabla. Kie
estas la knaboj? La patroj estas sanaj. Infanoj ne estas maturaj
homoj. Leonoj estas fortaj. La manoj de Johano estas puraj. Jen
estas la kajeroj de la junaj fraŭlinoj. La onkloj estas pli
riĉaj, ol la fratoj. La hundoj estas tre fidelaj. Blankaj
paperoj kuŝas sur la tablo. En la ĉambro estas novaj
ĉapeloj. Kie estas la akraj tranĉiloj? Bonaj infanoj
estas diligentaj. Jen kuŝas puraj, blankaj, delikataj
lilioj. La dentoj de leonoj estas akraj.</p>
<center><b>LESSON 4.</b></center>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>mi</i>, I.<br>
<i>ci</i>, thou.<br>
<i>li</i>, he.<br>
<i>ŝi</i>, she.<br>
<i>ĝi</i>, it</td>
<td nowrap valign="top"><i>ni</i>, we.<br>
<i>vi</i>, you.<br>
<i>ili</i>, they.<br>
<i>si</i>, (see Lesson 7).<br>
<i>oni</i>, one, they, people.</td>
</tr>
</table>
</center>
(<i>The above words are called</i> <span style=
"font-variant: small-caps">Pronouns</span> <i>because they are
used instead of repeating the noun</i>).
<p>By adding <b>a</b> the pronouns are made to denote a quality,
in this case possession, as <i>mia libro</i>, my book; <i>via
pomo</i>, your apple; <i>ilia infano</i>, their child.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>mia</i>, my, mine.<br>
<i>cia</i>, thy, thine.<br>
<i>lia</i>, his.<br>
<i>ŝia</i>, her, hers.<br>
<i>ĝia</i>, its.</td>
<td nowrap valign="top"><i>nia</i>, our, ours.<br>
<i>via</i>, your, yours,<br>
<i>ilia</i>, their, theirs.<br>
<i>sia</i> (see Lesson 7),</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================016.png============================ -->
<p>When the name to which these "pronoun-adjectives" belong is
plural they must of course take <b>j</b>, as <i>miaj libroj</i>,
my books; <i>viaj pomoj</i>, your apples; <i>iliaj infanoj</i>,
their children.</p>
<p>In speaking of relations and parts of the body <i>la</i> is
often used instead of <i>mia</i>, <i>lia</i>, etc., as <i>La filo
staras apud la patro</i>, The son stands by the (his) father.</p>
<p>For "mine," "ours," etc., <i>mia</i>, <i>nia</i>, etc., may be
used either with or without <i>la</i>, as <i>La libro estas
mia</i>, or <i>La libro estas la mia</i>, The book is mine.</p>
<p><b>Oni</b> is used for <i>one, they, people</i>, when these
words are indefinite in meaning, as in the sentences:—Here
one can speak fearlessly, <i>Tie ĉi oni povas maltime
paroli</i>, They say that he is rich, <i>Oni diras, ke li estas
riĉa</i>, People often eat too quickly, <i>Oni ofte
manĝas tro rapide.</i></p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i><b>a</b>vo</i>, grandfather.<br>
<i>am<b>i</b>ko</i>, friend.<br>
<i>ĝard<b>e</b>no</i>, garden<br>
<i>knab<b>i</b>no</i>, girl.<br>
<i>r<b>u</b>so</i>, Russian.<br>
<i>sinj<b>o</b>ro</i>, gentleman, Mr., Sir.<br>
<i>v<b>e</b>ro</i>, truth.<br>
<i>v<b>e</b>nas</i>, comes.<br>
<i><b>i</b>ras</i>, goes.<br>
<i>l<b>e</b>gas</i>, reads.<br>
<i>skr<b>i</b>bas</i>, writes.<br>
<i>pl<b>o</b>ras</i>, cry, cries.<br>
<i>v<b>o</b>las</i>, wills, wishes.<br>
<i>d<b>i</b>ras</i>, says.<br>
<i>s<b>i</b>das</i>, sits.</td>
<td nowrap valign="top"><i>v<b>e</b>nkas</i>, conquers.<br>
<i>m<b>a</b>nĝi</i>, to eat.<br>
<i>ĝent<b>i</b>la</i>, polite.<br>
<i>sil<b>e</b>nte</i>, silently.<br>
<i>k<b>i</b>u</i>, who, which (that).<br>
<i>ĉ<b>i</b>u</i>, each one, every.<br>
<i>ĉ<b>i</b>uj</i>, all, all the.<br>
<i>la plej</i>, the most.<br>
<i>t<b>i</b>el</i>, as, so.<br>
<i>k<b>i</b>el</i>, as.<br>
<i>nun</i>, now.<br>
<i><b>a</b>nkaŭ</i>, also.<br>
<i>ĉ<b>i</b>am</i>, always.<br>
<i>el</i>, out of.<br>
<i>ĉar</i>, because, for.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================017.png============================ -->
<p>Mi legas. Vi skribas. Li estas knabo, kaj ŝi estas
knabino. Ni estas homoj. Vi estas infanoj. Ili estas rusoj. Kie
estas la knaboj? Ili estas en la ĝardeno, Kie estas la
knabinoj? Ili ankaŭ estas en la ĝardeno. Kie estas la
tranĉiloj? Ili kuŝas sur la tablo. La infano ploras,
ĉar ĝi volas manĝi. Sinjoro, vi estas
neĝentila. Sinjoroj, vi estas neĝentilaj. Oni diras; ke
la vero ĉiam venkas. La domo apartenas al li. Mi venas de la
avo, kaj mi iras nun al la onklo. Mi estas tiel forta, kiel vi.
Nun mi legas, vi legas, kaj li legas, ni ĉiuj legas. Vi
skribas, kaj la infanoj skribas, ili (vi) ĉiuj sidas silente
kaj skribas.</p>
<p>Mia hundo, vi estas tre fidela. Li estas mia onklo, ĉar
mia patro estas lia frato. El ĉiuj miaj infanoj, Ernesto
estas la plej juna. Lia patro kaj liaj fratoj estas en la
ĝardeno. ŝia onklo estas en la domo. Kie estas viaj
libroj? Niaj libroj kuŝas sur la tablo; iliaj krajonoj kaj
ilia papero ankaŭ kuŝas sur la tablo.</p>
<p>Kiu estas en la ĉambro? Kiuj estas en la ĉambro? La
sinjoro, kiu legas, estas mia amiko. La sinjoro, al kiu vi
skribas, estas tajloro. Kio kuŝas sur la tablo?</p>
<center><b>LESSON 5.</b></center>
<center><i>The use of final</i> <b>n</b>.</center>
<!-- =============================018.png============================ -->
<p>In order to understand the meaning of a sentence it is
necessary to be able to recognise clearly and unmistakably what
it is that is spoken about, that is, what the <i>subject of the
sentence</i> is. In English this is often to be recognised only
by its position in the sentence. For instance, the three
words—visited, John, George, can be arranged to mean two
entirely, different things, either "John visited George," or
"George visited John." [Footnote: In teaching Esperanto to
children it is well to make sure before going further that they
thoroughly understand, what the subject is. <i>The subject is
that which we think or speak about. The word which stands for it
is the subject of the sentence</i>. The children may be required
to underline the subject of each sentence in a suitable piece of
prose or verse.] In Esperanto the sense does not depend on the
arrangement—" <i>Johano vizitis Georgon</i>" and
"<i>Georgon vizitis Johano</i>" mean exactly the same thing, that
John visited George, the <b>n</b> at the end of "Georgon" showing
that "Georgon" is <b>not</b> the subject. There is no want of
clearness about the following (Esperanto) sentences, absurd as
they are in English:—</p>
<center>
<table>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>patron</i></td>
<td align="center"><i>mordis</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>hundo.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">father</td>
<td align="center">bit</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">dog.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>infanon</i></td>
<td align="center"><i>gratis</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>kato.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">child</td>
<td align="center">scratched</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">cat.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>birdojn</i></td>
<td align="center"><i>pafis</i></td>
<td align="center"><i>Johano.</i></td>
<td align="center"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">birds</td>
<td align="center">shot</td>
<td align="center">John.</td>
<td align="center"> </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>musojn</i></td>
<td align="center"><i>kaptis</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>knabo.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">mice</td>
<td align="center">caught</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">boy.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>kokidon</i></td>
<td align="center"><i>manĝis</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>onklo.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">chicken</td>
<td align="center">ate</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">uncle.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>bildon</i></td>
<td align="center"><i>pentris</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>pentristo.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">picture</td>
<td align="center">painted</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">painter.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="5"> </td>
</tr>
<tr>
<td align="center"><i>La</i></td>
<td align="center"><i>fiŝojn</i></td>
<td align="center"><i>vendis</i></td>
<td align="center"><i>la</i></td>
<td align="center"><i>fiŝisto.</i></td>
</tr>
<tr>
<td align="center">The</td>
<td align="center">fish</td>
<td align="center">sold</td>
<td align="center">the</td>
<td align="center">fisherman.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>In these sentences the subjects are at once seen to be
<i>hundo, kato, Johano, knabo, onklo, pentristo,
fiŝisto</i>, for the final <b>n</b> in <i>patron, infanon,
birdojn, musojn, kokidon, bildon, fiŝojn</i>, distinguishes
these words from the subject.</p>
<!-- =============================019.png============================ -->
<p>This use of <b>n</b> renders clear sentences that are not
clear in English. "John loves Mary more than George" may mean
"more than John loves George" or "more than George loves Mary."
In Esperanto it is quite clear. "<i>Johano amas Marion, pli ol
Georgo</i>" means "more than George loves Mary," because "Georgo"
is the subject of the second (elliptical) sentence, but
"<i>Johano amas Marion, pli ol Georgon</i>" means "more than John
loves George," because the final <b>n</b> in Georgon shows this
to be <b>not</b> the subject.</p>
<p>There are cases, however, in which it is not necessary to add
<b>n</b>, the noun or pronoun being distinguished from the
subject in another way. Examples are found in the first
exercise:—<i>Sur la tero</i> kuŝas ŝtono, <i>On
the ground</i> lies a stone. <i>Antaŭ la pordo</i> staras
arbo, <i>Before the door</i> stands a tree. Notwithstanding their
position, "ground" and "door" are seen to be <i>not</i> the
subject, because before them are the words "on," "before," which
connect them with the rest of the sentence—it is "on the
ground," "before the door." So with other sentences.</p>
<p>The words <i>on</i>, <i>before</i>, and others given [in
Lesson 26] are called <span style=
"font-variant: small-caps">prepositions</span> <!-- [sic] -->
(<i>pre</i> = before). The noun or pronoun which follows them can
never be the subject of the sentence.</p>
<p>Remember, then, that <!-- [sic] -->
</p>
<p><b>N</b> is added to every noun and pronoun, <i>other than the
subject</i>, unless it has a preposition before it. [Footnote:
(i.). The explanation usually given for the use of final <b>n</b>
is, that <b>n</b> is added to nouns and pronouns (a) in the
Accusative Case (the direct object), (b) when the preposition is
omitted. The explanation given above seems to me, however, to be
much simpler. (ii.). Another use of final <b>n</b> is given later
[Lesson 12, Lesson 26] ]</p>
<p>When the noun takes <b>n</b>, any adjective which belongs to
it must also take <b>n</b>, as, <i>Li donas al mi belan
ruĝan floron</i>, He gives me a beautiful red flower. <i>Li
donas al mi belajn ruĝajn florojn</i>, He gives me beautiful
red flowers.</p>
<!-- =============================020.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>letero</i>, letter.<br>
<i>litero</i>, letter of alphabet.<br>
<i>festo</i>, festival, holiday.<br>
<i>tago</i>, day.<br>
<i>nokto</i>, night.</td>
<td nowrap valign="top"><i>mateno</i>, morning.<br>
<i>multaj</i>, many.<br>
<i>obstina</i>, obstinate.<br>
<i>ĝoja</i>, joyful, joyous.<br>
<i>hela</i>, bright, clear.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>amas</i>, loves.<br>
<i>vidas</i>, sees.<br>
<i>konas</i>, knows.<br>
<i>havas</i>, has, possesses.<br>
<i>luno</i>, moon.<br>
<i>stelo</i>, star.<br>
<i>vintro</i>, winter.<br>
<i>forno</i>, stove.<br>
<i>edzino</i>, wife.</td>
<td nowrap valign="top"><i>pala</i>, pale.<br>
<i>deziras</i>, desires, wishes.<br>
<i>eraras</i>, errs, is wrong.<br>
<i>vokas</i>, calls.<br>
<i>hejtas</i>, heats.<br>
<i>hodiaŭ</i>, to-day.<br>
<i>malpli</i>, less.<br>
<i>kiam</i>, when.<br>
<i>kia</i>, what (kind).</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Mi vidas leonon (leonojn). Mi legas libron (librojn). Mi amas
la patron. Mi konas Johanon. La patro ne legas libron, sed li
skribas leteron. Mi ne amas obstinajn homojn. Mi deziras al vi
bonan tagon, sinjoro. Bonan matenon! Ĝojan feston (mi
deziras al vi). Kia ĝoja festo (estas hodiaŭ)! En la
tago ni vidas la helan sunon, kaj en la nokto ni vidas la palan
lunon kaj la belajn stelojn. Ni havas pli freŝan panon, ol
vi. Ne, vi eraras, sinjoro, via pano estas malpli freŝa, ol
mia. Ni vokas la knabon, kaj li venos. En la vintro oni hejtas la
fornojn. Kiam oni estas riĉa, oni havas multajn amikojn. Li
amas min, sed mi lin ne amas. Sinjoro P. kaj lia edzino tre amas
miajn infanojn; mi ankaŭ tre amas iliajn (infanojn). Mi ne
konas la sinjoron, kiu legas.</p>
<center><b>LESSON 6.</b></center>
<p>We have seen already (Lesson 1) that the words which end in
<b>-as</b> express the idea of <i>doing</i> (action) or of
<i>being</i> (state), and that they assert that this action or
state is going on, or is a custom, at the present time, as <i>Mi
vidas</i>, I see; <i>Ŝi estas</i>, She is; <i>Ili
suferas</i>, They suffer, they are suffering.</p>
<p>To say that the action or state took place at some <i>past</i>
time, <b>-is</b> is used, as <i>Mi vidis</i>, I saw; <i>Ŝi
estis</i>, She was; <i>Ili suferis</i>, They suffered, they were
suffering.</p>
<!-- =============================021.png============================ -->
<p>To say that the action or state will take place at some time
to come, in the future, <b>-os</b> is used, as, <i>Mi vidos</i>,
I shall see; <i>Ŝi estos</i>, She will be; <i>Ili
suferos</i>, They will suffer, they will be suffering.</p>
<p><i>(Words which assert something, or which express the idea of
doing or of being, are called <span style=
"font-variant: small-caps">Verbs</span>).</i></p>
<p><i>(The root only of the verbs will now be given in the
Vocabulary without the</i> termination<i>).</i></p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>historio</i>, history.<br>
<i>kuzo</i>, cousin.<br>
<i>plezuro</i>, pleasure.<br>
<i>horloĝo</i>, clock.<br>
<i>laboro</i>, work.<br>
<i>popolo</i>, a people.<br>
<i>virino</i>, woman.<br>
<i>aĝo</i>, age.<br>
<i>jaro</i>, year.<br>
<i>permeso</i>, permission.<br>
<i>respond-</i>, answer.<br>
<i>far-</i>, do, make.<br>
<i>forpel-</i>, drive away.<br>
<i>ricev-</i>, receive, get.<br>
<i>don-</i>, give.<br>
<i>trov-</i>, find.<br>
<i>renkont-</i>, meet.<br>
<i>salut-</i>, greet, salute.<br>
<i>rakont-</i>, relate, tell.<br>
<i>vizit-</i>, visit.</td>
<td nowrap valign="top"><i>dorm-</i>, sleep.<br>
<i>vek-</i>, wake.<br>
<i>serĉ-</i>, seek.<br>
<i>fin-</i>, end.<br>
<i>tim-</i>, fear.<br>
<i>ating-</i>, reach to.<br>
<i>surda</i>, deaf.<br>
<i>muta</i>, dumb.<br>
<i>dolĉa</i>, sweet.<br>
<i>tri</i>, three.<br>
<i>dek-kvin</i>, fifteen.<br>
<i>kial</i>, why.<br>
<i>hieraŭ</i>, yesterday.<br>
<i>morgaŭ</i>, to-morrow.<br>
<i>antaŭ</i>, before.<br>
<i>post</i>, after.<br>
<i>jam</i>, already.<br>
<i>jam ne</i>, no more.<br>
<i>ankoraŭ</i>, still, yet.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Kial vi ne respondas al mi? Ĉu vi estas surda aŭ
muta? Kion vi faras?</p>
<!-- =============================022.png============================ -->
<p>La knabo forpelis la birdojn. De la patro mi ricevis libron,
kaj de la frato mi ricevis plumon. La patro donis al mi
dolĉan pomon. Jen estas la pomo, kiun mi trovis. Hieraŭ
mi renkontis vian filon, kaj li ĝentile salutis min.
Antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon, kaj mia vizito faris
al li plezuron. Kiam mi venis al li, li dormis, sed mi lin
vekis.</p>
<p>Mi rakontos al vi historion. Ĉu vi diros al mi la veron?
Hodiaŭ estas sabato, kaj morgaŭ estos dimanĉo.
Hieraŭ estis vendredo, kaj postmorgaŭ estos lundo.
Ĉu vi jam trovis vian horloĝon? Mi ĝin
ankoraŭ ne serĉis; kiam mi finos mian laboron, mi
serĉos mian horloĝon, sed mi timas, ke mi ĝin jam
ne trovos. Se vi nin venkos, la popolo diros, ke nur virinojn vi
venkis. Kiam vi atingos la aĝon de dek-kvin jaroj, vi
ricevos la permeson.</p>
<center><b>LESSON 7.</b></center>
<p>Confusion is apt to occur in English in the use of the words
<i>him, her, it, them; his, hers, its, their</i>, e.g., "John
loves his brother and his children." Whose children, John's or
his brother's? "The boys brought to their fathers their hats."
Whose hats, the boys' or their fathers'? "She gave her sister her
book." Whose book? Her own or her sister's?</p>
<p>This confusion is avoided in Esperanto by the use of, the
pronoun <b>si</b> (<i>sin</i>), meaning <i>himself, herself,
itself, themselves</i>, and <b>sia,</b> meaning <i>his own, her
own, its own, their own.</i></p>
<!-- =============================023.png============================ -->
<p><i>Si</i> (<i>sin, sia</i>) refers to the <i>subject</i> of
the sentence <i>in which it occurs;</i> therefore in the sentence
"John loves his brother and his son," it must be <i>"Johano amas
sian fraton kaj</i> <b>sian</b> <i>filon</i>" if it is his own
(John's) son, because John is the subject, but we must say
"<i>lian</i> filon" if the brother's son is meant. "<i>La knaboj
alportis al siaj patroj siajn ĉapelojn</i>" means "The boys
brought to their fathers their own (the boys') hats," because
"boys" is the subject, but if we mean "the fathers' hats" it must
be "<i>iliajn</i> ĉapelojn."</p>
<p>"She gave to her sister her book" must be "<i>Ŝi donis al
sia fratino</i> sian <i>libron</i>" if it were her own book, but
"Ŝi <i>donis al sia fratino</i> ŝian <i>libron</i>" if
it were her sister's book. "<i>Li diris al si</i>..." means "He
said to himself," but "<i>Li diris al li</i>" means that he said
it to another person.</p>
<p>"<i>Si</i>," "<i>sia</i>," can only <i>refer to</i> the
subject, it cannot be the subject itself or any part of it;
therefore we must say "<i>Sinjoro P. kaj</i> lia <i>edzino tre
amas miajn infanojn</i>," because the subject is "<i>Sinjoro P.
kaj lia edzino</i>."</p>
<p>"<b>Mem,</b>" self, is only used for emphasis, <i>e.g.</i>,
"<i>Mi mem</i>," my (own) self.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>gasto</i>, guest.<br>
<i>vespero</i>, evening.<br>
<i>manĝo</i>, meal.<br>
<i>pupo</i>, doll.<br>
<i>aventuro</i>, adventure.<br>
<i>palaco</i>, palace.<br>
<i>zorg-</i>, take care of.<br>
<i>gard-</i>, guard.<br>
<i>am-</i>, love.<br>
<i>akompan-</i>, accompany.<br>
<i>lav-</i>, wash.</td>
<td nowrap valign="top"><i>montr-</i>, show.<br>
<i>fleg-</i>, tend, take care of<br>
<i>re-ven-</i>, come back.<br>
<i>pri</i>, concerning, about.<br>
<i>ĝis</i>, until, as far as.<br>
<i>tute</i>, quite, wholly.<br>
<i>tute ne</i>, not at all.<br>
<i>kun</i>, with.<br>
<i>el</i>, out of.<br>
<i>el-ir-</i>, go out of.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================024.png============================ -->
<p>Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas sin mem kaj ĉiu
homo amas sin mem. Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri
mi mem, sed ŝi mem tute ne zorgas pri si, kaj tute sin ne
gardas. Miaj fratoj havis hodiaŭ gastojn; post la
vespermanĝo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia domo kaj
akompanis ilin ĝis ilia domo. Mi lavis min en mia
ĉambro, kaj ŝi lavis sin en sia ĉambro. La infano
serĉis sian pupon; mi montris al la infano, kie kuŝas
ĝia pupo. [Footnote: Notice the use of the present
"kuŝas," <i>lies</i>, after the past "montris,"
<i>showed</i>, because at the time the action of "showing" took
place the action of "lying" was then actually going on.]</p>
<p>Ŝi rakontis al li sian aventuron. Ŝi revenis al la
palaco de sia patro. Siajn florojn ŝi ne flegis. Mia frato
diris al Stefano, ke li amas lin pli, ol sin mem.</p>
<center><b>LESSON 8.</b></center>
The Cardinal Numbers are:—
<center>
<table cellspacing="16">
<tr>
<td nowrap valign="top">unu, 1<br>
du, 2<br>
tri, 3</td>
<td nowrap valign="top">kvar, 4<br>
kvin, 5<br>
ses, 6</td>
<td nowrap valign="top">sep, 7<br>
ok, 8<br>
naŭ, 9</td>
<td nowrap valign="top">dek, 10<br>
cent, 100<br>
mil, 1,000</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>The numbers above 10 are written and read exactly as they are
set down in figures:—11, dek unu; 12, dek du; 13, dek tri;
19, dek naŭ. The "tens" are written as one word, 20, dudek;
30, tridek; 90, naŭdek; 23, dudek tri; 47, kvardek sep; 85,
okdek kvin; 136, cent tridek ses; 208, ducent (as one word) ok;
359, tricent kvindek naŭ; 1,001, mil unu; 2,877, dumil
okcent sepdek sep; 1907, mil naŭcent sep.</p>
<p>Notice that there is a separate word for each figure except 0,
nulo.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>buŝo</i>, mouth.<br>
<i>orelo</i>, ear.<br>
<i>fingro</i>, finger.<br>
<i>horo</i>, hour.<br>
<i>minuto</i>, minute.<br>
<i>sekundo</i>, second.<br>
<i>monato</i>, month.<br>
<i>semajno</i>, week.<br>
<i>dato</i>, date (of month, etc.).<br>
<i>pov-</i>, can, be able.<br>
<i>promen-</i>, take a walk.<br>
<i>konsist-</i>, consist.<br>
<i>elekt-</i>, choose, elect.<br>
<i>forges-</i>, forget.</td>
<td nowrap valign="top"><i>kre-</i>, create.<br>
<i>estu</i>, should be.<br>
<i>facile</i>, easily.<br>
<i>sankta</i>, holy.<br>
<i>unuj</i>, some.<br>
<i>alia</i>, other.<br>
<i>ĉio</i>, everything, all.<br>
<i>multe</i>, much, many.<br>
<i>per</i>, by means of, through, with.<br>
<i>nur</i>, only.<br>
<i>malbona</i>, bad.<br>
<i>Kristnaska Tago</i>, Christmas Day.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>Januaro</i>, January.<br>
<i>Februaro</i>, February.<br>
<i>Marto</i>, March.<br>
<i>Aprilo</i>, April.<br>
<i>Majo</i>, May.<br>
<i>Junio</i>, June.</td>
<td nowrap valign="top"><i>Julio</i>, July.<br>
<i>Aŭgusto</i>, August.<br>
<i>Septembro</i>, September.<br>
<i>Oktobro</i>, October.<br>
<i>Novembro</i>, November.<br>
<i>Decembro</i>, December.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================025.png============================ -->
<p>Du homoj povas pli multe fari, ol unu. Mi havas nur unu
buŝon, sed mi havas du orelojn. Li promenas kun tri hundoj.
Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. El ŝiaj
multaj infanoj unuj estas bonaj kaj aliaj malbonaj. Kvin kaj sep
faras dek du. Dek kaj dek faras dudek. Kvar kaj dek ok faras
dudek du. Tridek kaj kvardek kvin faras sepdek kvin. Mil okcent
naŭdek tri. Li havas dek unu infanojn. Sesdek minutoj faras
unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj.</p>
<center><b>8a.</b></center>
<p>The Ordinal Numbers, first, second, etc., are formed by adding
<i>a</i> to the Cardinal Numbers, as <i>unua</i>, first;
<i>dua</i>, second; <i>tria</i>, third; <i>kvara</i>, fourth;
<i>deka</i>, tenth; <i>centa</i>, hundredth; <i>mila</i>,
thousandth. The compound numbers are joined together by hyphens,
and <i>a</i> is added to the last, as <i>dek-unua</i>, eleventh;
<i>la tridek-naŭa paĝo</i>, the thirty-ninth page; la
<i>cent-kvardek-kvina psalmo</i>, the 145th psalm. Being
adjectives, the Ordinal Numbers take the plural <i>j</i> and
accusative <i>n</i> when necessary.</p>
<p>The Ordinals are used to tell the hour, as <i>Estas la trio,
horo</i>, It is 3 o'clock. The Cardinal Numbers are used for the
minutes, as "A quarter past three" is "<i>La tria horo kaj
dek-kvin</i>"; "Ten minutes to five," "<i>La kvara horo kaj
kvindek</i>."</p>
<!-- =============================026.png============================ -->
<p>Januaro estas la unua monato de la jaro, Aprilo estas la
kvara, Novembro estas la dek-unua, kaj Decembro estas la dek-dua.
La dudeka (tago) de Februaro estas la kvindek-unua tago de la
jaro. La sepan tagon de la semajno Dio elektis, ke ĝi estu
pli sankta, ol la ses unuaj tagoj. Kion Dio kreis en la sesa
tago? Kiun daton ni havas hodiaŭ? Hodiaŭ estas la
dudek-sepa (tago) de Marto. Kristnaska Tago estas la dudek-kvina
(tago) de Decembro, Novjara Tago estas la unua de Januaro. Oni ne
forgesas facile sian unuan amon.</p>
<center><b>LESSON 9.</b></center>
<p>The names of certain quantities are formed from the cardinal
numbers by adding "o," as <i>dekduo</i>, a dozen; <i>dudeko</i>,
a score; <i>cento</i>, a hundred; <i>milo</i>, a thousand. These
names, as well as names of quantities generally, require to be
followed by "da," of, as <i>dekduo da birdoj</i>, a dozen (of)
birds, but <i>dekdu birdoj</i>, twelve birds; <i>dudeko da
pomoj</i>, a score of apples; <i>cento da ŝafoj</i>, or
<i>cent ŝafoj</i>, a hundred sheep; <i>milo da homoj</i>, a
thousand people; <i>miloj da homoj</i>, thousands of people.</p>
<p>When these expressions form the object of the verb, it is the
name of the number which takes <i>-n</i>, not the noun which
follows <i>da</i>, as <i>Li aĉetis dudekon da
ŝafoj</i>, He bought a score of sheep.</p>
<p>For <i>firstly, secondly</i>, etc., <i>-e</i> is added to the
number, as <i>unue</i>, firstly; <i>kvine</i>, fifthly;
<i>deke</i>, tenthly. (See Lesson 12).</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>urbo</i>, town.<br>
<i>loĝanto</i>, inhabitant.<br>
<i>kulero</i>, spoon.<br>
<i>forko</i>, fork.<br>
<i>mono</i>, money.<br>
<i>prunto</i>, loan.<br>
<i>metro</i>, metre.<br>
<i>ŝtofo</i>, stuff.<br>
<i>franko</i>, franc (about 10d.).<br>
<i>atakanto</i>, assailant.<br>
<i>pago</i>, payment.<br>
<i>miliono</i>, a million.<br>
<i>prunt-</i>, lend.</td>
<td nowrap valign="top"><i>aĉet-</i>, buy.<br>
<i>dank-</i>, thank.<br>
<i>pet-</i>, beg, request.<br>
<i>bezon-</i>, want, need.<br>
<i>kost-</i>, cost.<br>
<i>poste</i>, afterwards.<br>
<i>tiu ĉi</i>, this.<br>
<i>por</i>, for.<br>
<i>re-</i>, <i>prefix, meaning</i> again <i>or</i> back.<br>
<i>tial</i>, therefore.<br>
<i>aŭ</i>, or.<br>
<i>da</i>, of (after a quantity).</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================027.png============================ -->
<p>Mi havas cent pomojn. Mi havas centon da pomoj. Tiu ĉi
urbo havas milionon da loĝantoj. Mi aĉetis dekduon da
kuleroj, kaj du dekduojn da forkoj. Mil jaroj (aŭ, milo da
jaroj) faras miljaron.</p>
<p>Unue mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi; due mi
dankas vin por la prunto; trie mi petas vin ankaŭ poste
prunti al mi, kiam mi bezonos monon.</p>
<center><b>9a</b>.</center>
<p>To express a certain part or fraction, "<b>-on-</b>" is added
to the number specifying what part, as 1/2, unu <i>duono</i>;
1/3, unu <i>triono</i>; 1/4, unu <i>kvarono</i>; 1/10, unu
<i>dekono</i>; 1/1000 unu <i>milono</i>; 1/1000000, unu
<i>milionono</i>. These words, being nouns, take "<i>j</i>" and
"<i>n</i>" when required—3/10, <i>tri dekonoj</i>; 27/200,
<i>dudek-sep ducentonoj</i>; 19/1000, <i>deknaŭ milonoj. Mi
manĝis tri kvaronojn de la kuko</i>, I ate three-quarters of
the cake (see Lesson 35).</p>
<p>To express so many times a number <b>-obl-</b> is added to the
number, as <i>duobla</i>, double; <i>dekoble</i>, ten times;
<i>trioble kvar estas (</i>or <i>faras) dekdu</i>, three times
four are twelve; <i>sepoble ok faras kvindek ses</i>, seven times
eight make fifty-six.</p>
<p>To express <i>by twos, by tens</i>, etc., <b>-op-</b> is added
to the number, as <i>duope</i>, by twos, or two together;
<i>dekope</i>, by tens; <i>kvindekope</i>, by fifties, fifty
together, or fifty at a time.</p>
<p>Tri estas duono de ses, ok estas kvar kvinonoj de dek. Kvar
metroj da tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn, tial
du metroj kostas kvar kaj duonon frankojn (aŭ da frankoj).
Unu tago estas tricent-sesdek-kvinono, aŭ
tricent-sesdek-sesono de jaro.</p>
<p>Kvinoble sep estas tridek kvin. Por ĉiu tago mi ricevas
kvin frankojn, sed por la hodiaŭa tago mi ricevis duoblan
pagon, t.e. (= tio estas) dek frankojn.</p>
<!-- =============================028.png============================ -->
<p>Tiuj ĉi du amikoj promenas ĉiam duope. Kvinope ili
sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin
atakantojn.</p>
<center><b>LESSON 10.</b></center>
<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>), <b>-i, -u.</b></center>
<p>In the examples already given the verbs ending in <i>-as</i>,
<i>-is</i>, <i>-os</i> express <i>action</i> or <i>being</i>
(<i>state</i>) going on in present, past, or future time, as
<i>Mi skribas</i>, I am writing; <i>Li legis</i>, He read; <i>Ni
iros</i>, We shall go.</p>
<p>If we wish merely to express the idea of action or state
indefinitely, without reference to any time or any subject, the
verb must end in <b>-i,</b> as <i>Vivi</i>, To live; <i>Mi
deziras lerni</i>, I wish to learn; <i>Ni devas labori</i>, We
must work.</p>
<p>(This is called the <span style=
"font-variant: small-caps">Indefinite</span> or <span style=
"font-variant: small-caps">Infinitive</span> Mood (manner of
expression), because not limited by reference to time or
subject).</p>
<p>To give an <i>order</i> or <i>command</i>, or to express
<i>will, desire, purpose</i>, etc., the verb must end in
<b>u,</b> as <i>Donu al mi panon</i>, Give (to) me bread; <i>Iru
for</i>, Go away; <i>Estu feliĉa</i>, May you be happy!
<i>Vivu la reĝo!</i> (Long) live the king!</p>
<p>In such cases as Tell <i>him to come</i>, I want <i>you to
sing</i>, Allow <i>her to speak</i>, we have to use a second
sentence with the verb ending in "<i>u</i>," and beginning with
"<i>ke</i>," that, as <i>Diru al li, ke li venu</i>, Tell (say
to) him, that he come; <i>Mi deziras, ke vi kantu</i>, I wish,
that you sing; <i>Permesu al ŝi, ke ŝi parolu</i>,
Allow her, that she speak. Sentences like the last are often
contracted, only the last subject and verb being used, as
<i>Ŝi parolu</i>, Let her speak; <i>Ĝi kuŝu</i>,
Let it lie; <i>Ni iru</i>, Let us go; <i>Ili dormu</i>, Let them
sleep. <i>Ĉu vi volas ke mi tion faru?</i> Do you wish me to
do that? <i>Ĉu mi tion faru?</i> Shall I do that?</p>
<!-- =============================029.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>nomo</i>, name.<br>
<i>vesto</i>, coat, clothing.<br>
<i>kandelo</i>, candle.<br>
<i>dometo</i>, cottage.<br>
<i>akvo</i>, water.<br>
<i>spegulo</i>, looking-glass.<br>
<i>est-</i>, be.<br>
<i>tuŝ-</i>, touch.<br>
<i>aŭskult-</i>, listen.<br>
<i>pardon-</i>, pardon.<br>
<i>uz-</i>, use.<br>
<i>ordon-</i>, order.<br>
<i>babil-</i>, chatter.<br>
<i>send-</i>, send.<br>
<i>trink-</i>, drink.<br>
<i>vol-</i>, will, wish.<br>
<i>bat-</i>, beat.<br>
<i>kuraĝ-</i>, have courage</td>
<td nowrap valign="top"><i>rajd-</i>, ride.<br>
<i>las-</i>, let, leave.<br>
<i>kur-</i>, run.<br>
<i>parol-</i>, speak.<br>
<i>viv-</i>, live, have life.<br>
<i>rest-</i>, rest, remain.<br>
<i>honesta</i>, honest.<br>
<i>inda</i>, worthy.<br>
<i>atenta</i>, attentive.<br>
<i>kara</i>, dear.<br>
<i>gaja</i>, gay, cheerful.<br>
<i>tia</i>, such.<br>
<i>longa</i>, long.<br>
<i>sincera</i>, sincere.<br>
<i>for</i>, away, forth.<br>
<i>forte</i>, strongly.<br>
<i>sole</i>, alone.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Donu al la birdoj akvon, ĉar ili volas trinki. Aleksandro
ne volas lerni, kaj tial mi batas Aleksandron. Kiu kuraĝas
rajdi sur leono? Mi volis lin bati, sed li forkuris de mi.</p>
<p>Al leono ne donu la manon. Rakontu al mia juna amiko belan
historion. Diru al la patro, ke mi estas diligenta. Diru al mi
vian nomon. Ne skribu al mi tiajn longajn leterojn. Montru al mi
vian novan veston. Infano, ne tuŝu la spegulon. Karaj
infanoj, estu ĉiam honestaj. Ne aŭskultu lin.</p>
<p>Li diras, ke mi estas atenta. Li petas, ke mi estu atenta.
Ordonu al li, ke li ne babilu. Petu lin, ke li sendu al mi
kandelon. La dometo estas inda, ke vi ĝin aĉetu.
Ŝi forte deziris, ke li restu viva.</p>
<p>Li venu, kaj mi pardonos al li. Ni estu gajaj, ni uzu bone la
vivon, ĉar la vivo ne estas longa. Li ne venu sole, sed
alvenu kun sia plej bona amiko. Mi jam havas mian ĉapelon;
nun serĉu vi vian.</p>
<!-- =============================030.png============================ -->
<center><b>LESSON 11.</b></center>
<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>), <b>-us.</b></center>
<p>Sometimes we want to express a <i>supposition</i>, to say that
something <i>would</i> take place, supposing that something else,
which is not likely to occur, were to do so, or that something
<i>would have</i> taken place if something else which did not
occur had done so. In this case the verb must end with
<b>-us</b>, as, If I were well (which I am not) I should be happy
(which also I am not), <i>Se mi estus sana, mi estus
feliĉa</i>. If he knew (supposition) that I am here (a fact)
he would immediately come to me (supposition), <i>Se li scius, ke
mi estas tie ĉi, li tuj venus al mi</i>. Compare the two
following sentences:— (i.). <i>Kvankam vi estas riĉa,
mi dubas, ĉu vi estas feliĉa</i>, Though you are (in
fact) rich, I doubt whether you are (in fact) happy, (ii.).
<i>Kvankam vi estus riĉa, mi dubas, ĉu, vi estus
feliĉa</i>, Though (supposing that) you were rich, I doubt
whether you would be happy.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>lernanto</i>, pupil.<br>
<i>leciono</i>, lesson.<br>
<i>instruanto</i>, teacher,<br>
<i>sci-</i>, know.<br>
<i>pun-</i>, punish.<br>
<i>estim-</i>, esteem.<br>
<i>lev-</i>, lift, raise.<br>
<i>ten-</i>, hold, keep.</td>
<td nowrap valign="top"><i>pen-</i>, endeavour.<br>
<i>imit-</i>, imitate,<br>
<i>kvazaŭ</i>, as if.<br>
<i>io</i>, something.<br>
<i>efektive</i>, really.<br>
<i>supren</i>, upwards.<br>
<i>kvankam</i>, though.<br>
<i>se</i>, if.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Se la lernanto scius bone sian lecionon, la instruanto lin ne
punus. Se vi scius, kiu li estas, vi lin pli estimus. Ili levis
unu manon supren, kvazaŭ ili ion tenus. Se mi efektive estus
bela, aliaj penus min imiti. Ho! se mi jam havus la aĝon de
dekkvin jaroj!</p>
<!-- =============================031.png============================ -->
<center><b>LESSON 12.</b></center>
<p>When we tell of someone doing a certain action we often want
to allude to some circumstance concerning that action, such as
the time, or place, or manner in which it was done, that is,
when, or where, or how it was done.</p>
<p>In the sentences—Yesterday I met your son,
<i>Hieraŭ mi renkontis vian filon</i>; He will go in the
evening, <i>Li iros vespere</i>; They sat there, <i>Ili sidis
tie</i>; She will remain at home, <i>Ŝi restos hejme</i>;
Good children learn diligently, <i>Bonaj infanoj lernas
diligente</i>; I will do it with pleasure, <i>Mi faros ĝin
plezure</i>, the words <i>hieraŭ, vespere</i>, show the
time, <i>tie, hejme</i>, show the place, and <i>diligente,
plezure</i>, show the manner of the action.</p>
<p>
<!-- no, *not* italicized like other earlier similar statements -->
(Because these words relate to the verb they are called <span
style="font-variant: small-caps">Adverbs</span>).</p>
<p>Adverbs may be formed from any word whose sense admits of it,
and especially from adjectives, by means of the termination
<b>e</b>, as <i>bona</i>, good, <i>bone</i>, well;
<i>antaŭ</i> before, <i>antaŭe</i>, previously or
formerly; <i>mateno</i>, morning, <i>matene</i>, in the morning;
<i>sekvi</i>, to follow, <i>sekve</i>, consequently.</p>
<p>When we want the adverb to show "direction towards" any place,
time, etc., either actually or figuratively, <b>n</b> is added,
as <i>Li alkuris hejmen</i>, He ran home. <i>Ili levis unu manon
supren</i>, They raised one hand upwards. <i>Antaŭen</i>!
Forward! (<i>n</i> is also added to nouns to show direction
towards. <i>Li eniris en la domon</i>, He entered into the
house).</p>
<p>Some adverbs are used with adjectives and other adverbs to
show the <i>degree</i> of the quality, quantity, etc., as The
paper is <i>very</i> white, <i>La papero estas</i> tre
<i>blanka</i>. <i>Too</i> much speaking tires him, <i>La</i> tro
<i>multa parolado lacigas lin</i>. I am <i>as</i> strong
<i>as</i> you, <i>Mi estas</i> tiel <i>forta</i>, kiel <i>vi</i>
(<i>estas forta</i>). He came <i>very</i> early, <i>Li venis</i>
tre <i>frue</i>.</p>
<!-- =============================032.png============================ -->
<p>The following words are in themselves adverbs, and need no
special ending:—</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>hodiaŭ</i>, to-day.<br>
<i>hieraŭ</i>, yesterday.<br>
<i>morgaŭ</i>, to-morrow.<br>
<i>baldaŭ</i>, soon.<br>
<i>ankoraŭ</i>, yet.<br>
<i>jam</i>, already.<br>
<i>ĵus</i>, just (time).<br>
<i>nun</i>, now.<br>
<i>tuj</i>, immediately.<br>
<i>denove</i>, again, anew.<br>
<i>ĉi</i>, denotes proximity.<br>
<i>jen</i>, here, there, lo, behold.<br>
<i>for</i>, away, forth.<br>
<i>pli</i>, more.<br>
<i>plej</i>, most.<br>
<i>plu</i>, further.<br>
<i>tre</i>, very.</td>
<td nowrap valign="top"><i>tro</i>, too.<br>
<i>tute</i>, quite.<br>
<i>nur</i>, only.<br>
<i>nepre</i>, surely, without fail.<br>
<i>preskaŭ</i>, nearly.<br>
<i>apenaŭ</i>, scarcely.<br>
<i>almenaŭ</i>, at least.<br>
<i>ambaŭ</i>, both.<br>
<i>ankaŭ</i>, also.<br>
<i>ne</i>, not.<br>
<i>jes</i>, yes.<br>
<i>ja</i>, indeed.<br>
<i>eĉ</i>, even.<br>
<i>ĉu</i>, whether, asks a question.<br>
<i>ju ... des</i>, the more...the more.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Comparisons are made with—</p>
<p><b>pli...ol</b>, more than: <i>Lakto estas pli nutra ol
vino</i>, Milk is more nutritious than wine.</p>
<p><b>malpli...ol</b>, less than: <i>Vino estas malpli nutra ol
lakto</i>, Wine is less nutritious than milk.</p>
<p><b>la plej</b>, the most,<br>
<b>la malplej</b>, the least: <i>El ĉiuj liaj amikoj Johano
estas la plej saĝa, kaj Georgo la malplej saĝa</i>, Of
all his friends John is the wisest, and George the least
wise.</p>
<p><b>Ju pli...des pli</b>, the more...the more: <i>Ju pli li
lernas, des pli li deziras lerni</i>, The more he learns, the
more he wishes to learn.</p>
<p><b>Ju malpli...des malpli</b>, the less...the less: <i>Ju
malpli li laboras, des malpli li ricevas</i>, The less he works,
the less he gets.</p>
<!-- =============================033.png============================ -->
<p><b>Ju pli...des malpli</b>, the more...the less: <i>Ju pli li
fariĝas granda, des malpli li estas forta</i>, The taller he
becomes, the less strong he is.</p>
<p><b>Ju malpli...des pli</b>, the less...the more: <i>Ju malpli
li pensas, des pli li parolas</i>, The less he thinks, the more
he talks.</p>
<p>For comparisons of equality, as...as, so...as, see Lesson
20.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>pordo</i>, door.<br>
<i>kontrakto</i>, contract.<br>
<i>pastro</i>, pastor, priest.<br>
<i>fero</i>, iron.<br>
<i>bastono</i>, stick (rod).<br>
<i>stacio</i>, station.<br>
<i>stacidomo</i>, station.<br>
<i>hejmo</i>, home.<br>
<i>furio</i>, fury.<br>
<i>ŝipano</i>, sailor.<br>
<i>kolero</i>, anger.<br>
<i>honesto</i>, honesty.<br>
<i>danĝero</i>, danger.<br>
<i>koro</i>, heart.<br>
<i>oficisto</i>, an official.<br>
<i>reĝo</i>, king.<br>
<i>balo</i>, ball, dance.<br>
<i>humoro</i>, humour.<br>
<i>tempo</i>, time.<br>
<i>sinjorino</i>, lady, Mrs.<br>
<i>ferm-</i>, shut.</td>
<td nowrap valign="top"><i>sav</i>-, save.<br>
<i>daŭr</i>-, last, continue.<br>
<i>tranĉ</i>-, cut.<br>
<i>ekrigard</i>-, glance.<br>
<i>flu</i>-, flow.<br>
<i>ag</i>-, act (do).<br>
<i>loĝ</i>-, live, lodge.<br>
<i>brul</i>-, burn (as a fire).<br>
<i>vetur</i>-, ride (in a vehicle).<br>
<i>aper</i>-, appear.<br>
<i>postul</i>-, require, demand.<br>
<i>pendig</i>-, hang (something)<br>
<i>mort</i>-, die.<br>
<i>malsana</i>, ill.<br>
<i>varma</i>, warm.<br>
<i>varmega</i>, hot.<br>
<i>frua</i>, early.<br>
<i>plue</i>, further.<br>
<i>returne</i>, back.<br>
<i>ĉar</i>, because, whereas.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================034.png============================ -->
<p>Resti kun leono estas danĝere. La tranĉilo
tranĉas bone, ĉar ĝi estas akra. Iru pli rapide.
Li fermis kolere la pordon. Lia parolo fluas dolĉe kaj
agrable. Ni faris la kontrakton ne skribe, sed parole. Honesta
homo agas honeste. La pastro, kiu mortis antaŭ nelonge
(antaŭ ne longa tempo), loĝis longe en nia urbo.
Ĉu vi ĝin ne ricevis returne? Li estas morte malsana.
La fera bastono, kiu kuŝis en la forno, estas brule varmega.
Parizo estas tre gaja. Matene frue ŝi alveturis [Footnote:
See Lesson 27.] al la stacidomo.</p>
<p>Pardonu al mi, ke mi restis tiel longe. Lia kolero longe
daŭris. Li estas hodiaŭ en kolera humoro. La reĝo
baldaŭ denove sendis alian bonkoran oficiston. Hodiaŭ
vespere ni havos balon. Kie vi estas? For de tie-ĉi!</p>
<p>Kien li forveturis? Ŝi kuris hejmen. Ni iris
antaŭen, kiel furioj. Ĉio estis bona, kaj ni veturis
pluen. La sinjorino ekrigardis returnen. La ŝipanoj
postulis, ke oni iru returnen. Mi ĝin pendigis tien ĉi,
ĉar ĝi savis mian vivon. Mi neniam sendis tien
ĉi.</p>
<center><b>LESSON 13.</b></center>
<center><b>Mal-, -in-.</b></center>
<p>In Esperanto certain syllables which have a definite meaning
are placed at the beginning (prefixes) or end (suffixes) of words
to alter in some way the meaning of those words.</p>
<p>The prefix <b>mal-</b> gives an exactly opposite meaning to
the word to which it is prefixed, as <i>dekstra</i>, right
(hand); <i>maldekstra</i>, left (hand); <i>nova</i>, new;
<i>malnova</i>, old; <i>helpi</i>, to help, <i>malhelpi</i>, to
hinder; <i>fermi</i>, to shut, <i>malfermi</i>, to open.</p>
<p>The suffix <b>-in-</b> denotes the female sex. From
<i>viro</i>, [Footnote: The word <i>homo</i> previously given
(Lesson 2) signifies a human being, a person, without reference
to sex; <i>viro</i> means a man as distinguished from a woman.] a
man, we get <i>virino</i>, a woman; <i>filo</i>, son,
<i>filino</i>, daughter; <i>ĉevalo</i>, a horse,
<i>ĉevalino</i>, a mare; <i>koko</i>, a cock, <i>kokino</i>,
a hen.</p>
<!-- =============================035.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kresko</i>, growth.<br>
<i>haro</i>, hair (substance).<br>
<i>haroj</i>, hair (of head).<br>
<i>nazo</i>, nose.<br>
<i>vojo</i>, road.<br>
<i>viro</i>, man.<br>
<i>edzo</i>, husband,<br>
<i>nepo</i>, grandson.<br>
<i>nevo</i>, nephew.<br>
<i>bovo</i>, ox.<br>
<i>vidvo</i>, widower,<br>
<i>fianĉo</i>, fiancé.<br>
<i>nenio</i>, nothing.<br>
<i>turment-</i>, torment.<br>
<i>sent-</i>, feel.<br>
<i>ben-</i>, bless.<br>
<i>estim-</i>, have esteem for.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ferm-</i>, shut.<br>
<i>help-</i>, help.<br>
<i>fariĝ-</i>, become.<br>
<i>dekstra</i>, right (hand).<br>
<i>meza</i>, middle, medium.<br>
<i>dika</i>, thick, stout.<br>
<i>mola</i>, soft.<br>
<i>luma</i>, light (luminous).<br>
<i>nobla</i>, noble (character).<br>
<i>rekta</i>, straight.<br>
<i>kurba</i>, curved.<br>
<i>feliĉa</i>, happy.<br>
<i>naskita</i>, born.<br>
<i>fermita</i>, shut.<br>
<i>eĉ</i>, even.<br>
<i>longe</i>, for a long time.<br>
<i>denove</i>, anew, again.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Mia frato ne estas granda, sed li ne estas malgranda, li estas
de meza kresko. Haro estas tre maldika. La nokto estas tiel
malluma, ke ni nenion povas vidi eĉ antaŭ nia nazo. Tiu
ĉi malfreŝa pano estas malmola, kiel ŝtono.
Malbonaj infanoj amas turmenti bestojn. Li sentis sin tiel
malfeliĉa, ke li malbenis la tagon, en kiu li estis naskita.
Ni forte malestimas tiun ĉi malnoblan homon. La fenestro
longe estis nefermita; mi ĝin fermis, sed mia frato tuj
ĝin denove malfermis. Rekta vojo estas pli mallonga, ol
kurba. Ne estu maldanka.</p>
<p>La edzino de mia patro estas mia patrino, kaj la avino de miaj
infanoj. Mia fratino estas tre bela knabino. Mia onklino estas
tre bona virino. Mi vidis vian avinon kun ŝiaj kvar nepinoj,
kaj kun mia nevino. Mi havas bovon kaj bovinon. La juna vidvino
fariĝis denove fianĉino.</p>
<!-- =============================036.png============================ -->
<center><b>LESSON 14.</b></center>
<center><b>Re-, -ad-, ek-.</b></center>
<p>The prefixes <b>re-</b> and <b>ek-</b> and the suffix
<b>-ad-</b> are attached to verbs.</p>
<p><b>Re-</b> has nearly the same meaning as in English,
<i>back</i> or <i>again</i>, as <i>re-pagi</i>, to pay back;
<i>re-porti</i>, to carry back; <i>re-ĵeti</i>, to throw
back; <i>re-salti</i>, to rebound; <i>re-kanti</i> to sing again;
<i>re-legi</i>, to read over again.</p>
<p><b>-ad-</b> denotes the continuance or continued repetition of
an action; it means <i>goes on doing</i>, or <i>keeps on
doing</i>, or <i>is in the habit of</i>, or in the past <i>used
to</i>, as <i>spiri</i>, to breathe, <i>spirado</i>, respiration;
<i>movi</i>, to move, <i>movado</i>, continued movement;
<i>fumi</i>, to smoke, <i>fumado</i>, the habit of smoking;
<i>aŭdi</i>, to hear, <i>aŭdado</i>, the sense of
hearing.</p>
<p><b>Ek-</b> has the opposite meaning to <i>-ad-</i>; it
signifies the beginning of an action, or a short or sudden
action, as <i>kanti</i>, to sing, <i>ekkanti</i>, to begin to
sing; <i>ridi</i>, to laugh, <i>ekridi</i>, to burst out
laughing; <i>krii</i>, to cry or call, <i>ekkrii</i>, to cry out;
<i>iri</i>, to go, <i>ekiri</i>, to set out; <i>dormi</i>, to
sleep, <i>ekdormi</i>, to fall asleep.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>rivero</i>, river.<br>
<i>lando</i>, land.<br>
<i>seĝo</i>, seat.<br>
<i>daŭro</i>, duration.<br>
<i>okupo</i>, occupation.<br>
<i>pluvo</i>, rain.<br>
<i>vagonaro</i>, train.<br>
<i>surprizo</i>, surprise.<br>
<i>diamanto</i>, diamond.<br>
<i>fulmo</i>, lightning.<br>
<i>lumo</i>, a light.<br>
<i>paf-</i>, shoot.<br>
<i>ĵet-</i>, throw.<br>
<i>aŭd-</i>, hear.</td>
<td nowrap valign="top"><i>fal-</i>, fall.<br>
<i>atend-</i>, wait for, expect.<br>
<i>lacig-</i>, make tired.<br>
<i>frot-</i>, rub.<br>
<i>rigard-</i>, look.<br>
<i>elrigard-</i>, look out of.<br>
<i>salt-</i>, jump.<br>
<i>rapida</i>, quick.<br>
<i>klara</i>, clear.<br>
<i>lerte</i>, cleverly.<br>
<i>energie</i>, energetically.<br>
<i>kelke</i>, some.<br>
<i>ĉiuminute</i>, every minute. [See page 84.]<br>
<i>tra</i>, through.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================037.png============================ -->
<p>Li donis al mi monon, sed mi ĝin tuj redonis al li. Mi
foriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos. La suno
rebrilas en la klara akvo de la rivero. Li reiris al sia lando.
Ŝi reĵetis sin sur la seĝon.</p>
<p>En la daŭro de kelke da minutoj mi aŭdis du pafojn.
La pafado daŭris tre longe. Lia hieraŭa parolo estis
tre bela, sed la tro multa parolado lacigas lin. Li kantas tre
belan kanton. La kantado estas agrabla okupo. Per mia mano mi
energie lin frotadis. La pluvo faladis per riveroj.
Ĉiuminute ŝi elrigardadis tra la fenestro, kaj
malbenadis la malrapidan iradon de la vagonaro.</p>
<p>Mi saltas tre lerte. Mi eksaltis de surprizo. Mi saltadis la
tutan tagon [Footnote: See Lesson 26 (iii.)] de loko al loko.
Kiam vi ekparolis, mi atendis aŭdi ion novan. La diamanto
havas belan brilon. Ŝi lasis la diamanton ekbrili. Du
ekbriloj do fulmo trakuris tra la malluma ĉielo.</p>
<center><b>LESSON 15.</b></center>
<center><b>Verbs</b> (<i>continued</i>).</center>
<p>In all the examples already given the Subject of the Sentence
is the <i>doer</i> of the action, but often it is <i>the one to
whom the action is done</i> who occupies our thoughts, and of
whom we wish to speak. This one then becomes the subject, and the
form of the Verb is changed. Instead of saying "The police are
searching for the thief," "Someone has broken the window,"
"Someone is going to finish the work to-morrow," we say "The
thief is being sought for by the police," "The window has been
broken," "The work is going to be finished to-morrow."</p>
<p>(Note the convenience of this form when we do not know or do
not wish to mention the doer).</p>
<!-- =============================038.png============================ -->
<p>In Esperanto the terminations <b>-ata</b>, <i>being</i>,
denoting <i>incompleteness</i> or <i>present</i> time,
<b>-ita</b>, <i>having been</i>, denoting <i>completeness</i> or
<i>past</i> time, and <b>-ota</b>, <i>about to be</i> (going to
be), denoting <i>action not yet begun</i>, or <i>future</i> time,
are added to the root of the verb, as <i>ami</i>, to love,
<i>amata</i>, being loved, <i>amita</i>, having been loved,
<i>amota</i>, going to be loved. <i>La ŝtelisto estas
serĉata de la policanoj</i> [Footnote: <i>De</i> is used
after these participles to denote the <i>doer</i> of the
action.], The thief is being searched for by the police. <i>La
fenestro estas rompita</i>, The window has been broken. <i>La
laboro estas finota morgaŭ</i>, The work is going to be
finished to-morrow.</p>
<p>It will be seen that these words ending in <i>-ata</i>,
<i>-ita</i>, <i>-ota</i> describe the subject or show the
<i>condition</i> or <i>state</i> in which the subject is,
therefore they are adjectival; the thief is a <i>searched-for</i>
thief, the window was a <i>broken</i> window, the work is a
<i>going-to-be-finished</i> work (compare The work will be
<i>ready</i> to-morrow). They are called <span style=
"font-variant: small-caps">Participles</span>, and being
adjectival, take <i>j</i> when the noun to which they belong is
plural.
<!-- formatted even more unlike other earlier similar statements -->
</p>
<!-- =============================039.png============================ -->
<center>
<table border="1" cellpadding="8">
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas tenata</i></td>
<td>I am (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Li estis tenata</i></td>
<td>He was (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos tenataj</i></td>
<td>We shall be (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus tenataj</i></td>
<td>You would be (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ke ili estu tenataj</i></td>
<td>That they may be (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Estu tenata</i></td>
<td>Be (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti tenata</i></td>
<td>To be (being) held.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas vidita</i></td>
<td>I am (in the state of) having been seen, or, I have been
seen.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Li estis vidita</i></td>
<td>He was (in the state of) having been seen, or, he had been
seen.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos viditaj</i></td>
<td>We shall be (in the state of) having been seen, or, we shall
have been seen.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus viditaj</i></td>
<td>You would be (in the state of) having been seen, or, you
would have been seen.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>(Ke) ili estu viditaj</i></td>
<td>(That) they may be (in the state of) having been seen, or,
that they may have been seen.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti vidita</i></td>
<td>To be (in the state of) having been seen, or, to have been
seen.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas laŭdota</i></td>
<td>I am about (going) to be praised.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ŝi estis laŭdota</i></td>
<td>She was about (going) to be praised.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos laŭdotaj</i></td>
<td>We shall be about (going) to be praised.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus laŭdotaj</i></td>
<td>You would be about (going) to be praised.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>(Ke) ili estu laŭdotaj</i></td>
<td>(That) they should be about (going) to be praised.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti laŭdota</i></td>
<td>To be about (going) to be praised.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!--
<i>Mi estas tenata</i> ...... I am (being) held.
<i>Li estis tenata</i> ...... He was (being) held.
<i>Ni estos tenataj</i> ..... We shall be (being) held.
<i>Vi estus tenataj</i> ..... You would be (being) held.
<i>Ke ili estu tenataj</i> .. That they may be (being) held.
<i>Estu tenata</i> .......... Be (being) held.
<i>Esti tenata</i> .......... To be (being) held.
<i>Mi estas vidita</i> ...... I am (in the state of) having
been seen, or, I have been
seen.
<i>Li estis vidita</i> ...... He was (in the state of) having
been seen, or, he had been
seen.
<i>Ni estos viditaj</i> ..... We shall be (in the state of)
having been seen, or, we
shall have been seen.
<i>Vi estus viditaj</i>. You would be (in the state of)
having been seen, or, you
would have been seen.
<i>(Ke) ili estu viditaj</i>. (That) they may be (in the
state of) having been seen,
or, that they may have been
seen.
<i>Esti vidita</i>. To be (in the state of) having
been seen, or, to have been
seen.
<i>Mi estas laŭdota</i>. I am about (going) to be praised.
<i>Ŝi estis laŭdota</i>. She was about (going) to be
praised.
<i>Ni estos laŭdotaj</i> .... We shall be about (going) to
be praised.
<i>Vi estus laŭdotaj</i> .... You would be about (going)
to be praised.
<i>(Ke) ili estu laŭdotaj</i> (That) they should be about
(going) to be praised.
<i>Esti laŭdota</i> ......... To be about (going) to be
praised.
-->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>komercaĵo</i>, commodity.<br>
<i>surtuto</i>, overcoat.<br>
<i>ŝuldo</i>, debt.<br>
<i>ringo</i>, ring.<br>
<i>projekto</i>, project.<br>
<i>inĝeniero</i>, civil engineer.<br>
<i>fervojo</i>, railroad.<br>
<i>preĝo</i>, prayer.<br>
<i>pasero</i>, sparrow.<br>
<i>aglo</i>, eagle.<br>
<i>invit-</i>, invite.<br>
<i>konstru-</i>, construct.</td>
<td nowrap valign="top"><i>sciig-</i>, inform.<br>
<i>kaŝ-</i>, hide.<br>
<i>pens-</i>, think.<br>
<i>kapt-</i>, capture.<br>
<i>trankvila</i>, quiet.<br>
<i>tuta</i>, all, whole.<br>
<i>grava</i>, important.<br>
<i>ora</i>, golden.<br>
<i>volonte</i>, willingly.<br>
<i>sekve</i>, consequently.<br>
<i>laŭ</i>, according to.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================040.png============================ -->
<p>Mi estas amata. Mi estis amata. Mi estos amata. Mi estus
amata. Estu amata. Esti amata. Vi estas lavita. Vi estis lavita.
Vi estos lavita. Vi estus lavita. Estu lavita. Esti lavita. Li
estas invitota. Li estis invitota. Li estos invitota. Li estus
invitota. Estu invitota. Esti invitota. Tiu ĉi
komercaĵo estas ĉiam volonte aĉetata de mi. La
surtuto estas aĉetita de mi; sekve ĝi apartenas al mi.
Kiam via domo estis konstruata, mia domo estis jam longe
konstruita. Mi sciigas, ke de nun la ŝuldoj de mia filo ne
estos pagataj de mi. Estu trankvila, mia tuta ŝuldo estos
pagita al vi baldaŭ. Mia ora ringo ne estus tiel longe
serĉata, se ĝi ne estus tiel lerte kaŝita de vi.
Laŭ la projekto de la inĝenieroj tiu ĉi fervojo
estas konstruota en la daŭro de du jaroj; sed mi pensas, ke
ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn. Kiam la preĝo
estis finita, li sin levis.</p>
<p>Aŭgusto estas mia plej amata filo. Mono havata estas pli
grava ol havita. Pasero kaptita estas pli bona, ol aglo
kaptota.</p>
<center><b>LESSON 16.</b></center>
<p>Another set of participles is used to describe or show the
condition or state of the <i>doer</i> of the action, namely
<b>-anta</b>, denoting <i>incompleteness</i> or present time,
<b>-inta</b>, denoting <i>completeness</i> or past time, and
<b>-onta</b>, denoting <i>action not yet begun</i>, or future
time, as <i>Sur la arbo staras kantanta birdo (aŭ birdo
kantanta</i>), On the tree is a singing bird (or a bird singing);
<i>En la venonta somero mi vizitos vin</i>, In the coming summer
I shall visit you; <i>La pasinta nokto estis tre pluva</i>, The
past night was very wet (rainy).</p>
<!-- =============================041.png============================ -->
<center>
<table border="1" cellpadding="8">
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas manĝanta</i></td>
<td>I am (in the act of) eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Li estis manĝanta</i></td>
<td>He was eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos manĝantaj</i></td>
<td>We shall be eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus manĝantaj</i></td>
<td>You would be eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>(Ke) ili estu manĝantaj</i></td>
<td>(That) they may be eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti manĝanta</i></td>
<td>To be eating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Estu manĝanta</i></td>
<td>Be (in the act of) eating.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas teninta</i></td>
<td>I am (in the state of) having held, or, I have held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Li estis teninta</i></td>
<td>He was (in the state of) having held, or, he had held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos tenintaj</i></td>
<td>We shall be (in the state of) having held, or, we shall have
held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus tenintaj</i></td>
<td>You would be (in the state of) having held, or, you would
have held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>(Ke) ili estu tenintaj</i></td>
<td>(That) they may be (in the state of) having held, or, (that)
they may have held.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti teninta</i></td>
<td>To be (in the state of) having held, or, to have held.</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2"> </td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Mi estas dironta</i></td>
<td>I am about (going) to say.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Li estis dironta</i></td>
<td>He was about (going) to say.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Ni estos dirontaj</i></td>
<td>We shall be about (going) to say.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Vi estus dirontaj</i></td>
<td>You would be about (going) to say.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>(Ke) ili estu dirontaj</i></td>
<td>(That) they may be about (going) to say.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>Esti dironta</i></td>
<td>To be about (going) to say.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!--
<i>Mi estas manĝanta</i> I am (in the act of) eating.
<i>Li estis manĝanta</i> He was eating.
<i>Ni estos manĝantaj</i> We shall be eating.
<i>Vi estus manĝantaj</i> You would be eating.
<i>(Ke) ili estu manĝantaj</i> (That) they may be eating.
<i>Esti manĝanta</i> To be eating.
<i>Estu manĝanta</i> Be (in the act of) eating.
<i>Mi estas teninta</i> I am (in the state of) having
held, or, I have held.
<i>Li estis teninta</i> He was (in the state of) having
held, or, he had held.
<i>Ni estos tenintaj</i> We shall be (in the state of)
having held, or, we shall
have held.
<i>Vi estus tenintaj</i> You would be (in the state of)
having held, or, you would
have held.
<i>(Ke) ili estu tenintaj</i> (That) they may be (in the
state of) having held, or,
(that) they may have held.
<i>Esti teninta</i> To be (in the state of) having
held, or, to have held.
<i>Mi estas dironta</i> I am about (going) to say.
<i>Li estis dironta</i> He was about (going) to say.
<i>Ni estos dirontaj</i> We shall be about (going) to
say.
<i>Vi estus dirontaj</i> You would be about (going)
to say.
<i>(Ke) ili estu dirontaj</i> (That) they may be about
(going) to say.
<i>Esti dironta</i> To be about (going) to say.
-->
<!-- =============================042.png============================ -->
<p>The participles are made into nouns by ending them with
<i>o</i> instead of <i>a</i>, as <i>Kiam Nikodemo batas Jozefon,
tiam Nikodemo estas la batanto, kaj Jozefo estas la batato</i>,
When Nicodemus beats Joseph, then Nicodemus is the beater, and
Joseph is the one being beaten.</p>
<center>
<table border="1" cellpadding="8">
<tr>
<td nowrap><i>La batanto</i></td>
<td>The one who is beating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>La batinto</i></td>
<td>The one who was beating.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>La batonto</i></td>
<td>The one who is about (going) to beat.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>La batato</i></td>
<td>The one who is being beaten.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>La batito</i></td>
<td>The one who has been beaten.</td>
</tr>
<tr>
<td nowrap><i>La batoto</i></td>
<td>The one who is about to be beaten.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!--
<i>La batanto</i> The one who is beating.
<i>La batinto</i> The one who was beating.
<i>La batonto</i> The one who is about (going) to beat.
<i>La batato</i> The one who is being beaten.
<i>La batito</i> The one who has been beaten.
<i>La batoto</i> The one who is about to be beaten.
-->
<p>Note that the participles which have <i>n</i> in the
termination refer to the <i>doer</i>; they are called
<i>active</i> participles. Those without <i>n</i> refer to the
one to whom the action is done; they are <i>passive</i>
participles.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>tempo</i>, time.<br>
<i>mondo</i>, world.<br>
<i>lingvo</i>, language.<br>
<i>nombro</i>, number.<br>
<i>legendo</i>, legend.<br>
<i>loko</i>, place.<br>
<i>salono</i>, drawing-room.<br>
<i>eraro</i>, mistake.<br>
<i>soldato</i>, soldier.<br>
<i>strato</i>, street.<br>
<i>pek-</i>, sin.<br>
<i>fal-</i>, fall.<br>
<i>mensog-</i>, tell a lie.<br>
<i>pas-</i>, pass (as time passes).<br>
<i>atend-</i>, wait, expect.<br>
<i>sav-</i>, save, rescue.<br>
<i>danc-</i>, dance.<br>
<i>kred-</i>, believe.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ripet-</i>, repeat.<br>
<i>arest-</i>, arrest.<br>
<i>juĝ-</i>, judge.<br>
<i>konduk-</i>, lead, conduct.<br>
<i>vojaĝ-</i>, travel, journey.<br>
<i>ŝtel-</i>, steal.<br>
<i>ripoz-</i>, rest, repose.<br>
<i>diradis</i>, used to say (tell).<br>
<i>estonta</i>, future (about to be).<br>
<i>vera</i>, true.<br>
<i>intence</i>, intentionally.<br>
<i>facile</i>, easily.<br>
<i>antaŭe</i>, formerly, previously.<br>
<i>dum</i>, while, whilst, during.<br>
<i>neniam</i>, never.<br>
<i>neniu</i>, nobody.<br>
<i>sen</i>, without.<br>
<i>senmove</i>, motionless.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================043.png============================ -->
<p>Fluanta akvo estas pli pura, ol akvo staranta senmove. La
falinta homo ne povas sin levi. La tempo pasinta jam neniam
revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas. Venu, ni
atendas vin, Savonto de la mondo. En la lingvo Esperanto ni vidas
la estontan lingvon de la tuta mondo. La nombro de la dancantoj
estis granda. Ĝi estas la legendo, kiun la veraj kredantoj
ĉiam ripetas. Li kondukis la vojaĝanton al la loko, kie
la ŝtelintoj ripozis. Al homo, pekinta senintence, Dio
facile pardonas. La soldatoj kondukis la arestitojn tra la
stratoj. Homo, kiun oni devas juĝi, estas juĝoto.</p>
<center><b>16a.</b></center>
<p>Nun li diras al mi la veron. Hieraŭ li diris al mi la
veron. Li ĉiam diradis al mi la veron. Kiam vi vidis nin en
la salono, li jam antaŭe diris al mi la veron
(<i>aŭ</i>, li estis dirinta al mi la veron). Li diros al mi
la veron. Kiam vi venos al mi, li jam antaŭe diros al mi la
veron (<i>aŭ</i>, li estos dirinta al mi la veron;
<i>aŭ</i>, antaŭ ol vi venos al mi, li diros al mi la
veron). Se mi petus lin, li dirus al mi la veron. Mi ne farus la
eraron, se li antaŭe dirus al mi la veron (<i>aŭ</i>,
se li estus dirinta al mi la veron). Kiam mi venos, diru al mi la
veron. Kiam mia patro venos, diru al mi antaŭe la veron
(<i>aŭ</i>, estu dirinta al mi la veron). Mi volas diri al
vi la veron. Mi volas, ke tio, kion mi diris, estu vera
(<i>aŭ</i>, mi volas esti dirinta la veron).</p>
<center><b>LESSON 17.</b></center>
<!-- =============================044.png============================ -->
<p>Participles can be used as adverbs <i>when they refer to the
subject</i>, and <i>tell some circumstance about the action</i>,
as "Walking along the street, John saw your friend." "Walking
along the street" tells the <i>circumstance</i> under which the
subject, John, saw your friend; therefore "walking" is
adverbial—"<i>Promenante sur la strato, Johano vidis vian
amikon.</i>" If it were the friend who was walking, it must be
"<i>Johano vidis vian amikon, promenantan sur la strato.</i>"</p>
<p>(Examine in this way the sentences in the following
exercise).</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>braceleto</i>, bracelet.<br>
<i>ŝtelisto</i>, thief.<br>
<i>vorto</i>, word.<br>
<i>duko</i>, duke.<br>
<i>juvelo</i>, jewel.<br>
<i>juvelujo</i>, jewel-case.<br>
<i>dolaro</i>, dollar.<br>
<i>instruo</i>, instruction.<br>
<i>planko</i>, floor.<br>
<i>imperiestro</i>, emperor.<br>
<i>okazo</i>, opportunity, occurrence, chance.<br>
<i>serv-</i>, serve.</td>
<td nowrap valign="top"><i>medit-</i>, meditate.<br>
<i>port-</i>, carry.<br>
<i>demand-</i>, ask.<br>
<i>ŝpar-</i>, save.<br>
<i>edziĝ-</i>, marry.<br>
<i>hont-</i>, be ashamed.<br>
<i>ir-</i>, go.<br>
<i>profunda</i>, deep.<br>
<i>kelka</i>, some.<br>
<i>ia</i>, some (kind), any (kind).<br>
<i>kredeble</i>, probably.<br>
<i>trans</i>, across.<br>
<i>tio ĉi</i>, this (thing).</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Promenante sur la strato, mi falis. Trovinte pomon, mi
ĝin manĝis. Li venis al mi tute ne atendite. Li iris
tre meditante kaj tre malrapide. Ni hontis, ricevinte instruon de
la knabo. La imperiestra servanto eliris, portante kun si la
braceleton. Profunde salutante, li rakontis, ke oni kaptis la
ŝteliston. Ne dirante vorton, la dukino malfermis sian
juvelujon. Laborinte unu jaron, kaj ŝparinte kelkajn
dolarojn, mi edziĝis kun mia Mario. Transirinte la riveron,
li trovis la ŝteliston. Rigardinte okaze la plankon, ŝi
vidis ian libron, forgesitan kredeble de elirinta veturanto.</p>
<!-- =============================045.png============================ -->
<center><b>LESSON 18.</b></center>
<center><i>Suffix</i> <b>-ist-.</b></center>
<p>The suffix <b>-ist-</b> denotes one who occupies himself with
or devotes himself to any special thing, as a business or a
hobby, as <i>juĝi</i>, to judge, <i>juĝisto</i>, a
judge; <i>servi</i>, to serve, <i>servisto</i>, a servant;
<i>kuraci</i>, to treat (as a doctor), <i>kuracisto</i>, a
doctor; <i>lavi</i>, to wash, <i>lavisto</i>, a laundryman.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>boto</i>, boot.<br>
<i>ŝuo</i>, shoe.<br>
<i>maro</i>, sea.<br>
<i>meĥaniko</i>, mechanics.<br>
<i>ĥemio</i>, chemistry.<br>
<i>diplomato</i>, diplomatist.<br>
<i>fiziko</i>, physics.<br>
<i>scienco</i>, science.<br>
<i>dron-</i>, be drowned, sink.<br>
<i>verk-</i>, work mentally, write, compose.</td>
<td nowrap valign="top"><i>transskrib-</i>, transcribe, copy.<br>
<i>kuir-</i>, cook.<br>
<i>veturig-</i>, drive (a carriage, etc.).<br>
<i>tromp-</i>, deceive.<br>
<i>okup-</i>, occupy, employ.<br>
<i>teks-</i>, weave.<br>
<i>diversa(j)</i>, various.<br>
<i>simple</i>, simply.<br>
<i>je</i>, (indefinite meaning). [Lessons 26, 40.]</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La botisto faras botojn kaj ŝuojn. Ŝtelistojn neniu
lasas en sian domon. La kuraĝa maristo dronis en la maro.
Verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas
paperojn. Ni havas diversajn servantojn—kuiriston,
ĉambristinon, infanistinon, kaj veturigiston. Kiu okupas sin
je meĥaniko estas meĥankisto, kaj kiu okupas sin je
ĥemio estas ĥemiisto. Diplomatiiston oni povas
ankaŭ nomi diplomato, [Footnote: See Lesson 45.] sed
fizikiston oni ne povas nomi fiziko, [Footnote: See Lesson 45.]
ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem. Unu tagon
[Footnote: See Lesson 26.] (en unu tago) venis du trompantoj,
kiuj diris, ke ili estas teksistoj.</p>
<!-- =============================046.png============================ -->
<center><b>LESSON 19.</b></center>
<center><i>Suffixes</i> <b>-ig-, -iĝ-.</b></center>
<p><b>-ig-</b> means <i>to make</i> or <i>cause</i> someone or
something to be or to do that which the word denotes, while
<b>-iĝ-</b> means <i>to become</i> so or such oneself. Thus
from <i>ruĝa</i>, red, we get <i>ruĝigi</i>, to make
(something or someone) red, <i>ruĝiĝi</i>, to become
red oneself, to blush; <i>klara</i>, clear, <i>klarigi</i>, to
make clear, to explain, <i>klariĝi</i>, to become clear;
<i>sidi</i>, to sit, to be sitting, <i>sidigi</i>, to cause
someone to sit, <i>sidiĝi</i>, to become seated, to sit
down; <i>kun</i>, with, <i>kunigi</i>, to connect,
<i>kuniĝi</i>, to become connected with; <i>devi</i>, to
have to (must), <i>devigi</i>, to compel; <i>fari</i>, to do or
make, <i>fariĝi</i>, to become; <i>for</i>, away,
<i>forigi</i>, make (go) away.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>printempo</i>, spring.<br>
<i>glacio</i>, ice.<br>
<i>vetero</i>, weather.<br>
<i>broso</i>, brush.<br>
<i>relo</i>, rail.<br>
<i>rado</i>, wheel.<br>
<i>ĉapo</i>, bonnet, cap.<br>
<i>arbeto</i>, little tree.<br>
<i>vento</i>, wind.<br>
<i>branĉo</i>, branch.<br>
<i>vizaĝo</i>, face.<br>
<i>kuvo</i>, tub.<br>
<i>kolego</i>, companion, colleague<br>
<i>Hebreo</i>, Hebrew.<br>
<i>Kristano</i>, Christian.</td>
<td nowrap valign="top"><i>kapo</i>, head.<br>
<i>botelo</i>, bottle.<br>
<i>dev-</i>, have to, must.<br>
<i>kurac-</i>, treat as a doctor.<br>
<i>pren-</i>, take.<br>
<i>pend-</i>, hang.<br>
<i>blov-</i>, blow.<br>
<i>ekbrul-</i>, begin to burn.<br>
<i>rid-</i>, laugh.<br>
<i>romp-</i>, break.<br>
<i>fluida</i>, fluid.<br>
<i>kota</i>, dirty, muddy.<br>
<i>natura</i>, natural.<br>
<i>seka</i>, dry.<br>
<i>tamen</i>, however, nevertheless, yet.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Oni tiel malhelpis al mi, ke mi malbonigis mian tutan laboron.
Forigu vian fraton, ĉar li malhelpas al ni. Venigu la
kuraciston, ĉar mi estas malsana.</p>
<!-- =============================047.png============================ -->
<p>Li venigis al si el Berlino multajn librojn (multe da
libroj).</p>
<p>Li paliĝis de timo, kaj poste li ruĝiĝis de
honto. En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas.
En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis
broson kaj purigis la veston. Mia onklo ne mortis per natura
morto, sed li tamen ne mortigis sin mem, kaj ankaŭ estis
mortigita de neniu; unu tagon, [Footnote: See Lesson 26, Note
iii.] promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn
de veturanta vagonaro, kaj mortiĝis. Mi ne pendigis mian
ĉapon sur tiu ĉi arbeto; sed la vento forblovis de mia
kapo la ĉapon, kaj ĝi, flugante, pendiĝis sur la
branĉoj de la arbeto. Sidigu vin (aŭ, sidiĝu),
sinjoro!</p>
<p>Lia malgaja vizaĝo ridigis lian amikon. La tutan nokton
ili pasigis maldorme, kaj ekbruligis pli ol dekses kandelojn. Mi
senvestigis la infanon de liaj noktaj vestoj, kaj starigis lin en
la kuvon; poste mi sekigis lin. Li amikiĝis kun malbonaj
kolegoj. Malriĉa hebreo volis kristaniĝi. La botelo
falis kaj rompiĝis. Ŝi fariĝis lia edzino. Iom
post iom, ŝi tute trankviliĝis.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center>NOTES.</center>
<p>1.—In <i>pluvas</i>, it rains; <i>tondras</i>, it
thunders; <i>estas bela tago</i>, it is a fine day; <i>estas
bele</i>, it is fine; <i>estas vere, ke...</i>, it is true
that..., etc., "it" is left out, because it does not stand for
any "thing." The adverbs <i>bele</i>, <i>vere</i>, are used
because no "thing" is mentioned.</p>
<p>2.—<i>Ni havas freŝajn lakton kaj panon</i> means
<i>Ni havas freŝan lakton kaj freŝan panon</i>, We have
new milk and new bread. <i>Ni havas freŝan lakton kaj
panon</i> means We have bread and new milk.</p>
<p>3.—<i>La angla, franca kaj germana lingvoj estas
malfacilaj</i>, The English, French and German languages are
difficult. <i>Angla</i>, <i>franca</i>, <i>germana</i> do not
take "j" because each refers to only one language, while
<i>malfacilaj</i> refers to all those mentioned.</p>
<!-- =============================048.png============================ -->
<center><b>LESSON 20.</b></center>
<p>The words <i>ia, tia; kial, tial; kiam, ĉiam, neniam;
kie, kiel, tiel; io, kio, tio, ĉio, nenio; kiu, ĉiu,
neniu</i>, have already been met with. They belong to a series
whose use will best be seen from the following
examples:—</p>
<p><b>ia</b> denotes kind or quality. Kia <i>floro estas la plej
bela?</i> Ia <i>kaj</i> ĉia <i>floro estas bela</i>, nenia
<i>estas malbela. Mi admiras la rozon;</i> tia <i>floro la plej
plaĉas al mi.</i> <i>What (kind of)</i> flower is the most
beautiful? <i>Any kind</i> and <i>every kind</i> of flower is
beautiful, <i>no kind</i> is ugly. I admire the rose, <i>that
kind of</i> flower pleases me the most.</p>
<p><b>ial</b>, motive, reason. Kial <i>li iros en Parizon? Mi ne
scias;</i> ial <i>li foriros, sed</i> ĉial <i>estus pli bone
resti en Londono. Li deziras foriri</i>, tial <i>li foriros</i>.
<i>Why</i> is he going (will he go) to Paris? I know not; <i>for
some reason</i> he is going, but <i>for every reason</i> (on
every account) it would be better to remain in London. He wishes
to go, <i>therefore</i> (for that reason) he will go.</p>
<p><b>iam</b>, time. Kiam <i>vi venos min viziti?</i> Iam <i>mi
venos</i>, kiam <i>mi havos libertempon; vi</i> ĉiam
<i>havas libertempon, mi</i> neniam. <i>Postmorgaŭ estos
festo</i>, tiam <i>mi venos.</i> <i>When</i> will you come to
visit me? <i>Sometime</i> I will come, <i>when</i> (at what time)
I shall have a holiday; you <i>always</i> (at all times) have a
holiday, I <i>never</i> (at no time). (The day) after to-morrow
will be a festival (a general holiday); I will come <i>then</i>
(at that time).</p>
<p><b>ie</b>, place. Kie <i>estas mia ĉapelo? Ĝi devas
esti</i> ie, <i>sed mi serĉis ĝin</i> ĉie,
<i>kaj</i> nenie<i>mi povas trovi ĝin</i>. <i>Ha, nun mi
ekvidas ĝin</i> tie. <i>Where</i> is my hat? It must be
<i>somewhere</i>, but I have looked for it <i>everywhere</i>, and
<i>nowhere</i> can I find it. Ha, now I see it <i>there</i>.</p>
<!-- =============================049.png============================ -->
<p><b>iel</b>, manner. Kiel <i>vi faros tion ĉi? Mi ne
scias; mi</i> ĉiel <i>provis ĝin fari, sed mi</i>
neniel <i>sukcesis. Johano sukcesis</i> iel; <i>eble li faris
ĝin</i> tiel. <i>How</i> will you do this? I do not know; I
have tried in every way to do it, but I have <i>in no way</i>
(not at all) succeeded. John succeeded <i>in some way</i>
(somehow); perhaps he did it <i>so (in such a way</i>).</p>
<p><b>ies</b>, possession. Kies <i>devo estas tio ĉi? Eble
ĝi estas</i> ties; <i>sendube ĝi estas</i> ies.
Ĉies <i>devo estas</i> nenies. <i>Whose</i> duty is this?
Perhaps it is <i>that one's (person's)</i>; doubtless it is
<i>somebody's. Everybody's</i> duty is <i>nobody's.</i></p>
<p><b>io</b>, thing. Kio <i>malplaĉas al vi? Nun</i> nenio
<i>malplaĉas al mi</i>, ĉio <i>estas bona. Antaŭ
tri tagoj</i> io <i>tre malplaĉis al mi, sed mi ne parolas
pri</i> tio <i>nun. What</i> displeases you? Now <i>nothing</i>
displeases me, <i>all</i> is well. Three days ago
<i>something</i> greatly displeased me, but I am not speaking
about <i>that</i> now.</p>
<p><b>iom</b>, quantity. Kiom <i>da mono vi bezonas? Mi havas</i>
tiom, <i>mi povas prunti al vi</i> iom, <i>sed ne</i> ĉiom.
<i>Se mi pruntus al vi</i> ĉiom, <i>mi mem havus</i> neniom.
<i>How much</i> money do you need ? I have <i>so much (that
quantity)</i>, I can lend you <i>some</i>, but not <i>all</i>. If
I were to lend you <i>all</i>, I myself should have
<i>none</i>.</p>
<p><b>iu</b> denotes individuality, person, or thing specified.
Kiu <i>estis ĉe la balo?</i> Ĉiu, kiu <i>estis
invitita, estis tie</i>, neniu <i>forestis</i>. Iu, kiun <i>mi
mem ne konas, venis kun</i> tiu kiu <i>vizitis vin hierau</i>.
<i>Who</i> was at the ball? <i>Everybody who</i> had been invited
was there, <i>nobody</i> was absent. <i>Somebody, whom</i> I
myself do not know, came with <i>that person who</i> visited you
yesterday.</p>
<p>It will be seen from these examples that the words beginning
with <b>K</b> either <i>ask questions</i> or <i>refer</i> to some
person or thing before mentioned. Those beginning with <b>T</b>
point to a <i>definite</i> time, place, etc. Those with
<b>Ĉ</b> signify <i>each</i> or <i>every</i>, and in the
plural <i>all</i>. Those without a letter prefixed are
<i>indefinite</i>, meaning some or any; and those with
<b>nen-</b> are <i>negative</i>, meaning <i>no, none</i>.</p>
<!-- =============================050.png============================ -->
<p>The words ending in "<i>ia</i>" and those in "<i>iu</i>" can
take the plural <i>j</i> and accusative <i>n</i>.</p>
<p>The words in <i>io</i> take <i>n</i>, but the sense does not
permit of their taking <i>j</i>.</p>
<p>The words in <i>ie</i> take the <i>n</i> denoting
direction.</p>
<p>The word <i>ĉi</i>, signifying nearness, is used with the
<i>T</i> series (words meaning <i>that</i>), to denote the one
near <i>i.e., this</i>, as <i>Tio ĉi</i>, this thing; <i>Tiu
ĉi</i>, this person; <i>Tie ĉi</i>, or, <i>ĉi
tie</i>, here, etc.</p>
<p>The word <i>ajn</i>, ever, is used with the <i>K</i> series to
give a more inclusive and wider meaning, as <i>Kio ajn</i>,
whatever; <i>Kiu ajn</i>, whoever; <i>Kiam ajn</i>, whenever;
<i>Kiom ajn</i>, however much.</p>
<p>Comparisons of equality are made with the words—</p>
<p><b>tiel ... kiel</b>, as <i>Vi estas</i> tiel <i>forta</i>,
kiel <i>mi</i>, You are <i>as</i> strong <i>as</i> I.</p>
<p><b>tia ... kia</b>, as Tia <i>domo</i>, kia <i>tiu, estas
malofta, Such</i> a house <i>as</i> that is rare.</p>
<p><b>sama ... kia</b>, as <i>Mia bastono estas</i> tia sama, kia
<i>la via</i>, My stick is <i>the same as</i> yours.</p>
<p><b>sama ... kiel</b>, as <i>Ĝia uzado estas</i> tia sama,
kiel <i>en la aliaj lingvoj</i>, Its use is <i>the same as</i> in
the other languages. <i>Vi ĉiam laboradas al tiu</i> sama
<i>celo</i>, kiel <i>mi</i>, You are always working towards that
<i>same</i> end (aim) <i>as</i> I.</p>
<p>Any of the above series of words whose sense admits of it can
be used as adjectives, adverbs, etc., and in combination with
prefixes, suffixes, or other words, as <i>ĉiama</i>,
continual, eternal; <i>tiea</i>, of that place. <i>Kioma</i> is
used for asking the time, as <i>Kioma horo estas</i>? What time
is it?</p>
<!-- =============================051.png============================ -->
<!-- =============================052.png============================ -->
<center>
<table border="1">
<caption><b>CORRELATIVE WORDS.</b></caption>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle"> </td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>*</b><br>
INDEFINITE<br>
<i>Some, any.</i> </td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>K</b><br>
QUESTIONING<br>
RELATIVE.<br>
<i>What, which.</i> </td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>T</b><br>
DEFINITE.<br>
<i>That.</i> </td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉ</b><br>
INCLUSIVE.<br>
<i>Each, every, all.</i> </td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nen-</b><br>
NEGATIVE.<br>
<i>No, none.</i> </td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">QUALITY<br>
Kind of</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ia</b><br>
Some kind<br>
Any kind</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kia</b><br>
What kind</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tia</b><br>
That kind<br>
Such</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉia</b><br>
Each kind<br>
Every kind</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenia</b><br>
No kind</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">MOTIVE<br>
Reason<br>
Purpose</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ial</b><br>
For some reason<br>
For any reason</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kial</b><br>
For what reason<br>
Why</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tial</b><br>
For that reason<br>
Therefore</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉial</b><br>
For each reason<br>
For every reason</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenial</b><br>
For no reason</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">TIME</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iam</b><br>
Sometime<br>
Any time</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiam</b><br>
At what time<br>
When</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiam</b><br>
At that time<br>
Then</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiam</b><br>
Each time<br>
Every time<br>
Always</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniam</b><br>
At no time<br>
Never</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">PLACE</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ie</b><br>
In some place<br>
Somewhere<br>
Anywhere</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kie</b><br>
At what place<br>
Where</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tie</b><br>
At that place<br>
There</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉie</b><br>
At each place<br>
At every place<br>
Everywhere</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenie</b><br>
At no place<br>
Nowhere</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">MANNER</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iel</b><br>
In some way<br>
In any way<br>
Somehow, anyhow</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiel</b><br>
In what way<br>
How<br>
As, like</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiel</b><br>
In that way<br>
So</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiel</b><br>
In each way<br>
In every way</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniel</b><br>
In no way<br>
Nohow</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">POSSESSION</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ies</b><br>
Someone's<br>
Anyone's</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kies</b><br>
What person's<br>
Whose</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ties</b><br>
That one's</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉies</b><br>
Each one's<br>
Everyone's</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenies</b><br>
No one's</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">THING</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Io</b><br>
Something<br>
Anything</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kio</b><br>
What thing<br>
What</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tio</b><br>
That thing</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉio</b><br>
Everything</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Nenio</b><br>
Nothing</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">QUANTITY</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iom</b><br>
Some (of the quantity)</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiom</b><br>
What quantity<br>
How much</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiom</b><br>
That quantity<br>
So much</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiom</b><br>
Every quantity<br>
All of the quantity</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniom</b><br>
None of the quantity</td>
</tr>
<tr>
<td width="20%" align="center" valign="middle">INDIVIDUALITY</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Iu</b><br>
Someone<br>
Anyone</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Kiu</b><br>
What person<br>
Which thing<br>
Who, Which</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Tiu</b><br>
That person<br>
That (specified)<br>
thing</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Ĉiu</b><br>
Each person<br>
Everyone<br>
<i>Ĉiuj</i> = all, all the...</td>
<td width="16%" align="center" valign="top"><b>Neniu</b><br>
No one<br>
Nobody</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================053.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ankro</i>, anchor.<br>
<i>maniero</i>, manner, way.<br>
<i>riproĉo</i>, reproach.<br>
<i>konscienco</i>, conscience.<br>
<i>propono</i>, proposal, offer.<br>
<i>rando</i>, edge.<br>
<i>ŝipo</i>, ship.<br>
<i>dubo</i>, doubt.<br>
<i>demando</i>, question.<br>
<i>admir-</i>, admire.<br>
<i>plaĉ-</i>, be pleasing.<br>
<i>supoz-</i>, suppose.</td>
<td nowrap valign="top"><i>prov-</i>, attempt, try.<br>
<i>sukces-</i>, succeed.<br>
<i>perd-</i>, lose.<br>
<i>merit-</i>, deserve.<br>
<i>kompren-</i>, understand.<br>
<i>libera</i>, free.<br>
<i>certa</i>, certain, sure.<br>
<i>utila</i>, useful.<br>
<i>fremda</i>, strange.<br>
<i>necesa</i>, necessary.<br>
<i>ekster</i>, beyond, outside.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p><b>Ia.</b> La maro estas tie pli profunda, ol povas atingi ia
ankro. En ia maniero. Sen ia riproĉo de konscienco. Mi
scias, en kia loko mi certe lin trovos. Kia estas la vetero? Kian
malbonon mi al vi faris? Tiamaniere li faris ĉion. Li
invitis lin veni en tian kaj tian lokon. Ne ĉia birdo
kantas. Ekster ĉia dubo. Nenia homo meritas tian punon. Tiaj
libroj estas malutilaj. Iafoje li vizitas nin.</p>
<p><b>Ial.</b> Ial li ne povis dormi. Kial vi ne respondas al mi?
Mi ne komprenis vian demandon, tial mi ne respondis. La homoj ne
komprenas unu la alian, kaj tial ili tenas sin fremde. Ĉial
tio estas la plej bona.</p>
<p><b>Iam.</b> Mi iam vin amis. Kio vivas, necese devas iam
morti. Kiam vi foriros? En la luna nokto, kiam ĉiuj dormis,
tiam ŝi sidis sur la rando de la ŝipo. Estu por
ĉiam benata! Ŝi antaŭe neniam vidis hundon.</p>
<!-- =============================054.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary 20a.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>mono</i>, money.<br>
<i>monujo</i>, purse.<br>
<i>juneco</i>, youth.<br>
<i>reto</i>, net.<br>
<i>ideo</i>, idea.<br>
<i>gajno</i>, gain.<br>
<i>taŭg-</i>, be fit, suitable.<br>
<i>fart-</i>, be, fare (as to health).</td>
<td nowrap valign="top"><i>monto</i>, mountain.<br>
<i>ganto</i>, glove.<br>
<i>opinio</i>, opinion.<br>
<i>voĉo</i>, voice.<br>
<i>prezid-</i>, preside.<br>
<i>alpren-</i>, adopt.<br>
<i>stranga</i>, strange, curious.<br>
<i>komprenebla</i>, understandable.<br>
<i>subita</i>, sudden.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p><b>Ie.</b> Kie estas la knaboj? Kien vi iris? Mi restas tie
ĉi. Li perdis sian monujon ie en la urbo, sed kie li perdis
ĝin, li ne scias. Mi volonte el tie venis tien ĉi. Li
petis ŝin, ke ŝi diru al li, de kie si venas.
[Footnote: See note in Lesson 17.] Por la juneco ĉie staras
retoj. Ĉie estas floroj, kaj nenie oni povas trovi pli
belajn.</p>
<p><b>Iel.</b> Kiel bela! Ĉu mi taŭgas kiel reĝo?
Tiel finiĝis la feliĉa tago. Ili brilis kiel diamantoj.
Kiel vi fartas? Iel li malkomprenis min. Mia edzino pensis tiel
same, kiel mi. Mi neniel povas kompreni, kion vi diras. Tre
stranga kaj neniel komprenebla! Mi elektis lin kiel prezidanto.
Mi elektis lin kiel prezidanto<i>n</i>.</p>
<p><b>Ies.</b> Kies ganto tiu ĉi estas? Mi neniam alprenas
ties opinion. Subite ŝi ekaŭdis ies fortan malagrablan
voĉon. Ĉies ideo estas diversa. Bona amiko, sen kies
helpo li neniam ekvidus tiun ĉi landon. Ies perdo ne estas
ĉiam ies gajno. Ies perdo estas ofte nenies gajno.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary 20b.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ornamo</i>, ornament.<br>
<i>pupilo</i>, pupil (of eye).<br>
<i>centimo</i>, centime.<br>
<i>forto</i>, strength, power.<br>
<i>nesto</i>, nest.<br>
<i>Fortuno</i>, fortune.<br>
<i>funto</i>, pound (weight or money).<br>
<i>lango</i>, tongue.<br>
<i>gusto</i>, taste.<br>
<i>okulo</i>, eye.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ĥino</i>, Chinese.<br>
<i>decido</i>, decision.<br>
<i>ced-</i>, give up, yield, cede.<br>
<i>forlas-</i>, forsake, leave.<br>
<i>prudenta</i>, reasonable, prudent.<br>
<i>firma</i>, firm, stable.<br>
<i>sterlinga</i>, sterling.<br>
<i>kontraŭ</i>, against, opposite.<br>
<i>pro</i>, for, owing to.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================055.png============================ -->
<p><b>Io.</b> Mi sentas, ke io okazas. Neniam mi ion al vi donis.
Mi volas fari al vi ion bonan. Kio tio ĉi estas? Kia ornamo
tiu ĉi estas? Kion mi vidas? Tio ĉi estas ĉio, pri
kio mi parolis. Mi nenion cedos al vi. Nenion faru kontraŭ
la patrino. Antaŭ ĉio estu fidela al vi mem. Ŝi
eksentis ion tian, kion ŝi mem komence ne povas
kompreni.</p>
<p><b>Iom.</b> Ŝi parolis iom kolere. La pupiloj de la
okuloj iom post iom malgrandiĝis. Kiu estas tiom
senprudenta, ke li povas ĝin kredi? Kiom da mono vi havas?
Mi havas neniom. Donu al mi tiom da akvo, kiom da vino.</p>
<p><b>Iu.</b> Iu venas; kiu ĝi estas? Ĉu iu
kuraĝus tion fari? Ĉiu penis sin savi, kiel li povis.
Lingvo, en kiu neniu nin komprenos. Neniu el ili povis savi la
dronanton. Li al neniu helpis iam eĉ per unu centimo. Ni
iros ĉiuj kune. Mi konas neniun en tiu urbo. Tio ĉi
estas super ĉiuj homaj fortoj.</p>
<center><b>20c.</b></center>
<!--
That sure does look like 20o in the scan,
but 20c makes sense (a... b... o?),
and matches the Key to this Exercise.
-->
<p>De kie mi veturas, kien kaj pro kio, mi nur povas respondi: mi
ne scias. Oni petis lin atendi iom kun lia forveturo. Tiuj
ĉi nestoj ofte estas pli grandaj, ol la dometoj de la tieaj
homoj. Li forveturis kun firma decido forlasi por ĉiam tiun
ĉi sendankan landon. Se iu tion vidus, li malbenus la
Fortunon. Mi donus cent funtojn sterlingajn, se bova lango povus
havi por mi tian bonan guston kiel por vi. Kioma horo (estas)?
Baldaŭ la dekdua (horo).</p>
<center><b>LESSON 21.</b></center>
<center><i>Suffixes</i> <b>-eg-, -et-.</b></center>
<!-- =============================056.png============================ -->
<p>The suffixes <b>-eg-</b> and <b>-et-</b> are opposites;
<b>-eg-</b> denotes a great size or degree, and <b>-et-</b> a
small size or degree, of that which the word signifies, as
<i>domo</i>, a house, <i>domego</i>, a mansion, <i>dometo</i>, a
cottage; <i>ŝnuro</i>, a cord, <i>ŝnurego</i>, a rope,
<i>ŝnureto</i>, a string; <i>monto</i>, a mountain,
<i>montego</i>, a huge mountain, <i>monteto</i>, a hill;
<i>ami</i>, to love, <i>amegi</i>, to idolise, <i>ameti</i>, to
have a liking for; <i>ridi</i>, to laugh, <i>ridegi</i>, to shout
with laughter, to guffaw, <i>rideti</i>, to smile.</p>
<p><i>-eg-</i> and <i>-et-</i> denote a greater or smaller size
or degree than is expressed by <i>very large</i> or <i>very
small</i>. The adjective <i>ega</i> means <i>enormous, huge</i>,
and <i>eta</i> means <i>tiny</i>.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>arbaro</i>, a wood.<br>
<i>bruo</i>, noise.<br>
<i>kaleŝo</i>, carriage.<br>
<i>korto</i>, courtyard.<br>
<i>piedo</i>, foot.<br>
<i>teruro</i>, terror.<br>
<i>militistaro</i>, army.<br>
<i>serio</i>, series.</td>
<td nowrap valign="top"><i>somero</i>, summer.<br>
<i>kampo</i>, field.<br>
<i>piedego</i>, paw.<br>
<i>forir-</i>, go away.<br>
<i>murmur-</i>, murmur.<br>
<i>varma</i>, warm.<br>
<i>densa</i>, dense.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>En varmega tago mi amas promeni en arbaro. Kun bruo oni
malfermis la pordegon, kaj la kaleŝo enveturis en la korton.
Tio ĉi estas jam ne simpla pluvo, sed pluvego. Grandega
hundo metis sur min sian antaŭan piedegon, kaj mi de teruro
ne sciis, kion fari. Antaŭ nia militistaro staris granda
serio da pafilegoj. En tiu nokto blovis terura ventego. Kun
plezurego. Li deziregis denove foriri.</p>
<p>Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo
ĝi estis nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom
varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma. Mi
aĉetis por la infanoj tableton kaj kelke da seĝetoj. En
nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj. En somero ni
trovas malvarmeton en densaj arbaroj. Li sidas apud la tablo kaj
dormetas. Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al
nia domo. Sur lia vizaĝo mi vidis ĝojan rideton.
Antaŭ la virino aperis malgranda, beleta hundo. Pardonu, li
murmuretis.</p>
<!-- =============================057.png============================ -->
<center><b>LESSON 22.</b></center>
<center><i>Suffix</i> <b>-il-.</b></center>
<p>The suffix <b>-il-</b> denotes the <i>instrument</i> by means
of which something is done, as <i>razi</i>, to shave,
<i>razilo</i>, a razor; <i>rigli</i>, to bolt, <i>riglilo</i>, a
bolt; <i>butero</i>, butter, <i>buterilo</i>, a churn;
<i>kuraci</i>, to treat (as a doctor), <i>kuracilo</i>, a
medicine.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>viando</i>, meat, flesh.<br>
<i>poŝo</i>, pocket.<br>
<i>korko</i>, cork (substance).<br>
<i>arĝento</i>, silver.<br>
<i>telero</i>, plate.<br>
<i>sano</i>, health.<br>
<i>butero</i>, butter.<br>
<i>hak-</i>, chop, hew.<br>
<i>seg-</i>, saw.<br>
<i>fos-</i>, dig.<br>
<i>kudr-</i>, sew.<br>
<i>tond-</i>, clip, shear.</td>
<td nowrap valign="top"><i>komb-</i>, comb.<br>
<i>ŝtop-</i>, stop up.<br>
<i>ŝlos-</i>, lock.<br>
<i>glit-</i>, glide, slide.<br>
<i>direkt-</i>, direct, steer.<br>
<i>difekt-</i>, damage.<br>
<i>montr-</i>, show.<br>
<i>pes-</i>, weigh something.<br>
<i>tir-</i>, draw, pull.<br>
<i>vetur-</i>, drive (in a vehicle).<br>
<i>frosta</i>, frosty.<br>
<i>magneta</i>, magnetic.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Per hakilo ni hakas, per segilo ni segas, per fosilo ni fosas,
per kudrilo ni kudras, per tondilo ni tondas. La tranĉilo
estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la
viandon, kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon. Ĉu
vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon? Mi volis
ŝlosi la pordon, sed mi perdis la ŝlosilon. Ŝi
kombas al si la harojn per arĝenta kombilo. En somero ni
veturas per diversaj veturiloj, kaj en vintro per glitveturilo.
Hodiaŭ estas bela frosta vetero; tial mi prenos miajn
glitilojn kaj iros gliti. La direktilisto de "Pinta" difektis la
direktilon. La magneta montrilo. La unua montrilo en la plej
multaj malsanoj estas la lango. Li metis ĝin sur la teleron
de pesilo.</p>
<!-- =============================058.png============================ -->
<center><b>LESSON 23.</b></center>
<center><i>Suffixes</i> <b>-an-, -estr-.</b></center>
<p>The suffix <b>-an-</b> signifies a <i>member</i>, an
<i>inhabitant</i> of a country, town, etc., or a member of a
party, society, religion, etc. <i>Eŭropano</i>, a European;
<i>Londonano</i>, a Londoner; <i>urbo</i>, a town or city,
<i>urbano</i>, a citizen; <i>klubo</i>, a club, <i>klubano</i>, a
member of a club. <i>Ano</i>, a member.</p>
<p><b>-estr-</b> denotes the <i>head</i> of a State, town,
society, etc. <i>Regno</i>, a State, <i>regnestro</i>, a ruler of
a State; <i>urbestro</i>, the head of a town, a mayor;
<i>lernejo</i>, a school, <i>lernejestro</i>, the principal or
head master of a school; <i>imperio</i>, an empire,
<i>imperiestro</i>, an emperor.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>Parizo</i>, Paris.<br>
<i>regno</i>, State.<br>
<i>imperio</i>, empire.<br>
<i>polico</i>, police.<br>
<i>Kristo</i>, Christ.<br>
<i>Lutero</i>, Luther.<br>
<i>Kalvino</i>, Calvin.<br>
<i>germano</i>, German.<br>
<i>franco</i>, Frenchman.<br>
<i>Rusujo</i>, Russia.<br>
<i>provinco</i>, province.<br>
<i>religio</i>, religion.<br>
<i>regimento</i>, regiment.<br>
<i>lokomotivo</i>, engine.<br>
<i>loĝio</i>, box (opera),<br>
lodge (freemason, etc.).</td>
<td nowrap valign="top"><i>vilaĝo</i>, village.<br>
<i>obe-</i>, obey.<br>
<i>konfes-</i>, confess, avow,<br>
acknowledge, profess<br>
(a religion, etc.).<br>
<i>enir-</i>, enter.<br>
<i>ruza</i>, sharp (cunning).<br>
<i>sufiĉa</i>, sufficient.<br>
<i>ordinara</i>, ordinary.<br>
<i>naiva</i>, simple.<br>
<i>saĝa</i>, wise.<br>
<i>severa</i>, strict, severe.<br>
<i>justa</i>, just, righteous.<br>
<i>egala</i>, equal.<br>
<i>fiera</i>, proud.<br>
<i>energia</i>, energetic.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================059.png============================ -->
<p>La ŝipanoj devas obei la ŝipestron. Ĉiuj
loĝantoj de regno estas regnanoj. Urbanoj estas ordinare pli
ruzaj, ol vilaĝanoj. La Parizanoj estas gajaj homoj. Nia
urbo havas bonajn policanojn, sed ne sufiĉe energian
policestron. Luteranoj kaj Kalvinanoj estas Kristanoj. Germanoj
kaj francoj, kiuj loĝas en Rusujo, estas Rusujanoj, kvankam
ili ne estas rusoj. Li estas nelerta kaj naiva provincano. La
loĝantoj de unu regno estas samregnanoj, la loĝantoj de
unu urbo estas samurbanoj, la konfesantoj de unu religio estas
samreligianoj. Tiuj, kiuj havas la samajn ideojn, estas
samideanoj.</p>
<p>La regnestro de nia lando estas bona kaj saĝa reĝo.
Nia provincestro estas severa, sed justa. Nia regimentestro estas
por siaj soldatoj kiel bona patro. Ili estas egale fieraj, kiel
domestrino pri sia domo. Sur la lokomotivo la lokomotivestro
sidis sola. La imperiestro, akompanata de la imperiestrino,
ĵus eniris en sian loĝion.</p>
<center><b>LESSON 24.</b></center>
<center><i>Suffixes</i> <b>-ar-, -er-.</b></center>
<p>The suffix <b>-ar-</b> signifies a collection of the persons
or things named, as <i>arbo</i>, a tree, <i>arbaro</i>, a wood;
<i>homo</i>, a human being, <i>homaro</i>, mankind;
<i>militisto</i>, a soldier (from <i>milito</i>, war),
<i>militistaro</i>, an army; <i>vorto</i>, a word,
<i>vortaro</i>, a dictionary (<i>vortareto</i>, a vocabulary);
<i>aro</i>, a flock, <i>anaro</i>, a company, troop.</p>
<p><b>-er-</b> signifies a particle, or one of things of which
the name denotes a mass, as <i>greno</i>, corn, <i>grenero</i>, a
grain of corn ; <i>polvo</i>, dust, <i>polvero</i>, a speck of
dust; <i>pulvo</i>, gunpowder, <i>pulvero</i>, a grain of
gunpowder; <i>hajlo</i>, hail, <i>hajlero</i>, a hailstone;
<i>neĝo</i>, snow, <i>neĝero</i>, a snowflake;
<i>koto</i>, mud, <i>kotero</i>, a speck of mud or dirt.</p>
<!-- =============================060.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>pulvo</i>, gunpowder.<br>
<i>ŝtupo</i>, step, stair.<br>
<i>tegmento</i>, roof.<br>
<i>herbo</i>, grass.<br>
<i>bruto</i>, brute, beast, head of cattle.<br>
<i>lano</i>, wool.<br>
<i>persono</i>, person.<br>
<i>floreno</i>, florin.<br>
<i>ŝilingo</i>, shilling.<br>
<i>penco</i>, penny.<br>
<i>glaso</i>, a glass (tumbler).<br>
<i>brando</i>, brandy.<br>
<i>tuko</i>, a cloth.<br>
<i>telertuketo</i>, serviette.<br>
[Footnote: See Lesson 45.]<br>
<i>ŝnuro</i>, cord.<br>
<i>sablo</i>, sand.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ŝafo</i>, a sheep.<br>
<i>fajro</i>, fire.<br>
<i>met-</i>, put, set.<br>
<i>paŝt-</i>, feed (cause to feed),<br>
pasture.<br>
<i>sekv-</i>, follow.<br>
<i>bar-</i>, bar (obstruct).<br>
<i>batal-</i>, battle, fight.<br>
<i>eksplod-</i>, explode.<br>
<i>brava</i>, brave.<br>
<i>kruta</i>, steep.<br>
<i>hispana</i>, Spanish.<br>
<i>vasta</i>, vast, spacious.<br>
<i>precipe</i>, chiefly, particularly.<br>
<i>preskaŭ</i>, almost.<br>
<i>inter</i>, between, among.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Nia lando venkos, ĉar nia militistaro estas granda kaj
brava. Sur kruta ŝtuparo li levis sin al la tegmento de la
domo. Mi ne scias la lingvon hispanan, sed per helpo de vortaro
hispana-germana mi tamen komprenis iom vian leteron. Sur tiuj
ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj
brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj. La vagonaro
konsistis preskaŭ nur el personvagonoj. Oni metis antaŭ
mi manĝilaron, kiu konsistis el telero, kulero,
tranĉilo, forko, glaseto por brando, glaso por vino kaj
telertuketo. Sur la maro staris granda ŝipo, kaj inter la
ŝnuregaro sidis ĉie ŝipanoj. Lia sekvantaro staris
en la posto de la loĝio. Mallumaj montegaroj baras la
vojon.</p>
<p>Floreno, ŝilingo kaj penco estas moneroj. Sablero enfalis
en mian okulon. Unu fajrero estas sufiĉa por eksplodigi
pulvon.</p>
<!-- =============================061.png============================ -->
<center><b>LESSON 25.</b></center>
<center>Suffix <b>-ul-.</b></center>
<p>The suffix <b>-ul-</b> denotes a person characterised by the
quality, etc., which the word expresses, as <i>justa</i>, just,
righteous, <i>justulo</i>, one who is just; <i>babili</i>, to
chatter, <i>babilulo</i>, one who chatters, a babbler;
<i>avara</i>, avaricious, <i>avarulo</i>, a miser; <i>kun</i>,
with, <i>kunulo</i>, a companion.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>legendo</i>, legend.<br>
<i>ombro</i>, shadow.<br>
<i>rajto</i>, right, authority.<br>
<i>profeto</i>, prophet.<br>
<i>mensogo</i>, a lie.<br>
<i>tagmanĝ-</i>, dine.</td>
<td nowrap valign="top"><i>entrepren-</i>, undertake.<br>
<i>propra</i>, own.<br>
<i>avara</i>, avaricious.<br>
<i>potenca</i>, powerful.<br>
<i>infekta</i>, infectious.<br>
<i>ĉe</i>, at, with.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Malriĉa saĝulo tagmanĝis ĉe avara
riĉulo. Malsaĝulon ĉiu batas. Li estas mensogisto
kaj malnoblulo. Timulo timas eĉ sian propran ombron. Tiu
ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis.
Unu instruitulo entreprenis gravan sciencan laboron. Nur
sanktuloj havas la rajton enveni tien ĉi. Li sola estas la
grandulo, la potenculo. Ĝi ne estas la legendo pri la
belulino Zobeido. Post infekta malsano oni ofte bruligas la
vestojn de la malsanulo. La malbeno de la profeto staras super la
kapo de maldankulo. Post kelkaj minutoj la kuraĝulo eliris.
Ĉiuj sanktuloj, helpu!</p>
<center><b>LESSON 26.</b></center>
<p>The following words, which have already been used in the
previous lessons, are always placed before <i>nouns</i> or
<i>pronouns</i>, to show the relation (of position, etc.) between
the thing for which the noun stands and another thing or an
action.</p>
<!-- =============================062.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>al</i>, to, towards.<br>
<i>apud</i>, beside, near, by.<br>
<i>da</i>, of (indefinite quantity).<br>
<i>de</i>, of from, by.<br>
<i>el</i>, out of.<br>
<i>en</i>, in, into, within.<br>
<i>ekster</i>, outside.<br>
<i>ĝis</i>, until, till, as far as.<br>
<i>inter</i>, between, among.<br>
<i>kontraŭ</i>, against, opposite.<br>
<i>kun</i>, (in company) with.</td>
<td nowrap valign="top"><i>laŭ</i>, according to.<br>
<i>per</i>, by means of, with.<br>
<i>post</i>, after, behind.<br>
<i>pri</i>, concerning, about.<br>
<i>por</i>, for, for the sake of.<br>
<i>sen</i>, without.<br>
<i>super</i>, above, over.<br>
<i>sur</i>, on, upon.<br>
<i>tra</i>, through.<br>
<i>trans</i>, across, on the other side.<br>
<i>je</i>, (has no definite meaning).</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>(<i>These words are called</i> <span style=
"font-variant: small-caps">Prepositions</span>, <i>which
means</i> placed before).</p>
<p>The other simple prepositions are—</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>anstataŭ</i>, instead of.<br>
<i>antaŭ</i>, before.<br>
<i>ĉe</i>, at, with.<br>
<i>ĉirkaŭ</i>, about, around.<br>
<i>krom</i>, besides, except.<br>
<i>malgraŭ</i>, notwithstanding, in spite of.</td>
<td nowrap valign="top"><i>po</i>, at the rate of.<br>
<i>pro</i>, for (cause), owing to.<br>
<i>preter</i>, past, beyond, by.<br>
<i>spite</i>, in despite of.<br>
<i>sub</i>, under.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>The prepositions <i>anstataŭ</i>, <i>antaŭ</i>
(<i>ol</i>), and <i>por</i> are also used before Infinitive
verbs, as <i>anstataŭ diri</i>, instead of saying (to say);
<i>antaŭ ol paroli</i>, before speaking; <i>por lerni</i>,
in order to learn.</p>
<!-- =============================063.png============================ -->
<p>In Esperanto all the prepositions except "je" have a definite
meaning, and care must be taken to use the one which conveys the
exact sense. The same word cannot be used for "with" in the two
sentences "He went with his father" and "He cut it with a knife,"
or for "about" in "He spoke about his child" and "They stood
about the stove." In the first example "with" his father is
"kun", in company with, <i>Li iris</i> kun <i>sia patro</i>, and
"with" a knife is "per", by means of, <i>Li tranĉis
ĝin</i> per <i>tranĉilo</i>. "About," in "about his
child," is "pri," concerning, <i>Li parolis</i> pri <i>sia
infano</i>, but "about," in "about the stove," is
"ĉirkaŭ," around, <i>Ili staris</i> ĉirkaŭ
<i>la forno</i>.</p>
<p>When we cannot decide which is the correct preposition to use
in any case, we may use "je," the only preposition which has no
special meaning of its own, or the preposition may be left out
altogether, and "n" added to the noun or pronoun, provided that
no want of clearness ensue (see Lesson 27), as <i>Mi ridas</i>
pro <i>lia naiveco</i>, or, <i>Mi ridas</i> je <i>lia
naiveco</i>, or, <i>Mi ridas lian naiveco</i>n, I laugh at his
simplicity.</p>
<p>When we wish to express "motion towards" something, and the
preposition does not of itself express it, <i>n</i> is added to
the noun or pronoun, as in the case of adverbs (see Lesson 12),
<i>Li estas en la domo</i>, He is in the house; but, <i>Li iras
en la domon</i>, He is going into the house.</p>
<p><span style=
"font-variant: small-caps">Note</span>.—There are three
cases in which the noun or pronoun takes <i>n</i>. (i.). When it
is the <i>direct object</i> of the verb, as <i>Mi vidis lin</i>,
I saw him. (ii.). To show <i>direction</i>, as <i>Li iris en la
ĝardenon</i>, He went into the garden. (iii.). When the
<i>preposition</i> is <i>left out</i>. This is usually done in
the case of <i>dates</i> and expressions signifying
<i>duration</i> of time, as <i>Georgo Vaŝington estis
naskita la dudek-duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek
du</i>, George Washington was born the 22nd of February, 1732.
<i>Vi restos tie ĉi la tutan vivon (dum la tuta vivo)</i>,
You will remain here your (the) whole life.</p>
<p>All the prepositions whose meaning allows of it can be used as
adjectives, adverbs, etc., by adding the proper endings, as from
<i>antaŭ</i>, before, we get <i>antaŭa</i>, former,
<i>antaŭe</i>, formerly or previously, <i>antaŭen</i>,
forward.</p>
<p>Prepositions are also joined to other words, and to prefixes
or suffixes, as <i>antaŭdiri</i>, to foretell; <i>apudmara
urbo</i>, a seaside town; <i>senigi</i>, to deprive of.</p>
<!-- =============================064.png============================ -->
<p>Sometimes the preposition is both prefixed to the verb and
used after it before the noun, as <i>Li eliris el la domo, kaj
eniris en la ĝardenon</i>, He went out of the house, and
entered into the garden.</p>
<center><b>LESSON 27.</b></center>
<center><b>Al.</b></center>
<p><b>Al</b> signifies <i>to</i> or <i>towards</i> a person or
place. It is also used before the noun or pronoun which signifies
<i>person</i> after such verbs as <i>give, tell</i>, etc., which
take two objects in different relations to the verb, as—
Give (to) him the book, <i>Donu al li la libron.</i> Tell (to)
him the truth, <i>Diru al li la veron.</i> Write (to) him a
letter, <i>Skribu al li leteron.</i> In such cases we can say
<i>Pardonu lin</i>, Pardon him, if the "thing" object is not
mentioned, but we cannot say <i>Pardonu lin la kulpon</i>,
Forgive him his fault; it must be <i>Pardonu al li la kulpon.</i>
The pronoun with "al" is sometimes used instead of the possessive
(pronoun) adjective <i>mia</i>, etc., as <i>Mi tranĉis al mi
la fingron</i>, for <i>Mi tranĉis mian fingron</i>, I cut my
finger. <i>"Ŝi kombis al si la harojn,"</i> instead of
<i>"Ŝi kombis siajn harojn,"</i> She combed her hair.</p>
<p><i>Al</i> is frequently used as a prefix as well as after the
verb, as <i>aldoni</i>, to add; <i>alpreni</i>, to adopt;
<i>aliĝi</i>, to adhere; <i>aljuĝi</i>, to award.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>sorĉisto</i>, sorcerer.<br>
<i>detranĉ-</i>, cut off.</td>
<td nowrap valign="top"><i>promes-</i>, promise.<br>
<i>ambaŭ</i>, both.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================065.png============================ -->
<p>Ŝi revenis al la palaco de sia patro. Ili ambaŭ iris
al la urbestro. Ĉu mi ne faris al vi bonon? Ŝi nenion
al ili rakontis. Ŝi skribis al li leteron. Ĉiutage li
instruas al la homoj ion, kion ili ne scias. Ili flugis al la
suno. Unu fratino promesis al la alia rakonti al ŝi, kion
ŝi vidis kaj kio la plej multe plaĉis al ŝi en la
unua tago. Eble li al vi pardonos. Ŝi ne kredis al siaj
propraj oreloj. Li ne sciis, ke al ŝi li devas danki la
vivon. Si savis al li la vivon. La sorĉistino detranĉis
al la virineto de maro la langon.</p>
<center><b>LESSON 28.</b></center>
<center><b>Ĉe. Apud.</b></center>
<p><b>Ĉe</b> indicates a certain <i>place, time</i>, or
<i>point of thought, discourse</i>, etc., as, <i>Li estis ĉe
mia patro</i>, He was with my father, or at my father's house.
<i>Ĉe la momento</i>, At the moment. <i>Li estis ĉe la
pordo</i>, He was at the door, <i>Ĉeesti</i>, To be
present.</p>
<p><b>Apud</b> means <i>close by, beside.</i> It applies to place
only, as <i>La knabo staris apud la patro</i>, The boy stood by,
or beside, the father.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>fundo</i>, bottom.<br>
<i>brako</i>, arm.<br>
<i>torĉo</i>, torch.<br>
<i>serpento</i>, serpent.<br>
<i>statuo</i>, statue.<br>
<i>saliko</i>, willow.</td>
<td nowrap valign="top"><i>halt-</i>, stop, halt.<br>
<i>ramp-</i>, creep, crawl.<br>
<i>plant-</i>, (to) plant.<br>
<i>multekosta</i>, precious,<br>
valuable.<br>
<i>aŭ ... aŭ</i>, either ... or.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Mi loĝis ĉe ŝia patro. Ĝi falis sur la
fundon de la maro ĉe la rompiĝo de la ŝipo.
Ĉe lumo de torĉoj. Brako ĉe brako. Kaptis lin
kelka timo ĉe la penso. Nenio helpas; oni devas nur
kuraĝe resti ĉe sia opinio. Ŝi ridis ĉe lia
rakontado. Ĉe ĉiu vorto, kiun vi diros, el via
buŝo eliros aŭ floro aŭ multekosta ŝtono.</p>
<p>Li haltis apud la pordo. La serpento rampis apud ŝiaj
piedoj. Kiam li estis ĉe mi, li staris tutan horon apud la
fenestro. Mi loĝis en arbo apud via domo. Ŝi plantis
apud la statuo roza-ruĝan salikon. La apudvojaj arboj.</p>
<!-- =============================066.png============================ -->
<center><b>LESSON 29.</b></center>
<center><b>En.</b></center>
<p><b>En</b> means <i>in, inside;</i> when <i>n</i> is added to
the noun which it precedes, it means <i>into</i>, as <i>Kie vi
estas? Mi estas en la domo. Kien vi iras? Mi iras en la
ĝardenon.</i> Where are you? I am in the house. Where are
you going? I am going into the garden. <i>Malamiko venis en nian
landon</i>, An enemy came into our country.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>Hispanujo</i>, Spain.<br>
<i>humoro</i>, humour, temper.<br>
<i>paco</i>, peace.<br>
<i>pinglo</i>, pin.<br>
<i>nasko-tago</i>, birthday.<br>
<i>faruno</i>, flour.<br>
<i>parto</i>, part.</td>
<td nowrap valign="top"><i>muel-</i>, grind.<br>
<i>turn-</i>, turn.<br>
<i>divid-</i>, divide.<br>
<i>do</i>, then.<br>
<i>ĝuste</i>, exactly, just.<br>
<i>kvazaŭ</i>, as if.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La birdo flugas en la ĉambro ( = ĝi estas en la
ĉambro, kaj flugas en ĝi). La birdo flugas en la
ĉambron ( = ĝi estas ekster la ĉambro, kaj flugas
nun en ĝin). Mi vojaĝas en Hispanujo. Mi vojaĝas
en Hispanujon. Kion do fari en tia okazo? Mi estas en bona
humoro. Li murmuretis al la reĝino en la orelon. En sekvo de
tiu ĉi okazo. Mi preferus resti en paco tie ĉi.
Ŝia naskotago estis ĝuste en la mezo de vintro. Li
ekrigardis en la okulojn de la infano. Li estis bela granda viro
en la aĝo de kvardek jaroj. En la daŭro de mia tuta
vivo. En la fino de la jaro. Mano en mano. Enirinte en la
vagonon, ŝi sidis kvazaŭ sur pingloj. La greno
mueliĝas en farunon. Aleksandro turniĝis en polvon. Li
dividis la pomon en du partojn.</p>
<center><b>LESSON 30.</b></center>
<center><b>Inter. Ekster. El.</b></center>
<p><b>Inter</b> means <i>between, among</i>, or <i>amongst.</i>
It is largely used as a prefix, as <i>interparoli</i>, to
converse; <i>internacia</i>, international; <i>interkonsento</i>,
agreement; <i>sin intermeti</i>, to interfere.</p>
<!-- =============================067.png============================ -->
<p><b>Ekster</b> means <i>out of, outside</i>, as <i>ekster
danĝero</i>, out of danger. It is used as a prefix, as
<i>eksterordinara</i>, extraordinary.</p>
<p><b>El</b> means <i>out of</i>. It applies (i.) to
<i>place</i>, signifying motion from, as, <i>Mi eliris el la
domo</i>, I went out of the house. (ii.). <i>Chosen from
among</i>, as, <i>Unu el miaj infanoj</i>, One of (from among) my
children. (iii.). <i>Made out of</i>, as, <i>Tiu ĉi
ŝtofo estas farita el lano</i>, This cloth is made (out) of
wool. <i>El</i> is used as a prefix, and means <i>out,
outright</i>, or <i>thoroughly</i>, as, <i>Elfosi</i>, to dig
out; <i>Ellerni</i>, to learn thoroughly.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kolono</i>, column, pillar.<br>
<i>marmoro</i>, marble.<br>
<i>figuro</i>, figure.<br>
<i>muro</i>, wall.<br>
<i>kanapo</i>, sofa.<br>
<i>arto</i>, art.<br>
<i>viveco</i>, liveliness.</td>
<td nowrap valign="top"><i>krono</i>, crown.<br>
<i>uzo</i>, use.<br>
<i>okazo</i>, occasion.<br>
<i>alfabeto</i>, alphabet.<br>
<i>divid-</i>, divide (something).<br>
<i>produkt-</i>, produce.<br>
<i>interne</i>, inside.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Inter Rusujo kaj Francujo estas Germanujo. Ili dividis inter
si dekdu pomojn. Inter la deka kaj dekunua horo matene. Inter la
kolonoj staris marmoraj figuroj. Apud la muro inter la fenestroj
staris kanapo. Longe ili parolis inter si. Ĉe tiu ĉi
malsano unu horo povas decidi inter vivo kaj morto. En la
intertempo inter la paroloj oni produktas artajn fajrojn.</p>
<p>Mi staras ekster la domo, kaj li estas interne. Li estas
ekster la pordo. Nun ni estas ekster danĝero. Li loĝas
ekster la urbo. Starante ekstere, li povis vidi nur la eksteran
flankon de nia domo. Li montris eksteren en la mallumon. Mi lasis
lin ekstere. La ekstero de tiu ĉi homo estas pli bona, ol
lia interno.</p>
<!-- =============================068.png============================ -->
<p>Li eliris el la urbo. Li estas ĵus reveninta el la
eksterlando. Kun eksterordinara viveco ŝi elsaltis el la
vagono. Ŝi metis al ŝi kronon el blankaj lilioj sur la
harojn. Li faris uzon el la okazo. Tiuj ĉi nestoj estas
farataj tute el tero. Ŝi estis la plej kuraĝa el
ĉiuj. Jen vi elkreskis! Li eliris el la dormoĉambro,
kaj eniris en la manĝoĉambron. La esperanta alfabeto
konsistas el dudek ok literoj.</p>
<center><b>LESSON 31.</b></center>
<center><b>Sur. Super. Sub.</b></center>
<p><b>Sur</b> means <i>on, upon</i> (touching). <i>Li sidas sur
la kanapo</i>, He is sitting on the sofa. Followed by the
accusative (with <i>n</i>) it means <i>on to</i>, as
<i>Sidiĝu sur la kanapon</i>, Sit down on the sofa.
<i>Influi sur la karakteron</i>, To have influence on the
character.</p>
<p><b>Super</b> means <i>over, above</i> (not touching). <i>Super
la maro flugis la nuboj</i>, Over the sea floated the clouds.
Followed by the accusative it shows motion over and above a
thing, as <i>Li ĵetis ŝtonon super la muron</i>, He
threw a stone over the wall.</p>
<p><b>Sub</b> means <i>under, underneath</i>. <i>La hundo
kuŝis sub la tablo</i>, The dog lay under the table. With
the accusative <i>sub</i> shows motion to and beneath, as <i>La
hundo kuris sub la tablon</i>, The dog ran under the table.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>aero</i>, air.<br>
<i>sono</i>, sound.<br>
<i>benko</i>, bench.<br>
<i>kato</i>, cat.<br>
<i>lito</i>, bed.<br>
<i>frukto</i>, fruit.<br>
<i>genuo</i>, knee.<br>
<i>muso</i>, mouse.<br>
<i>muziko</i>, music.<br>
<i>ponto</i>, bridge.<br>
<i>sofo</i>, sofa.</td>
<td nowrap valign="top"><i>supraĵo</i>, surface.<br>
<i>ŝultro</i>, shoulder.<br>
<i>ferdeko</i>, deck.<br>
<i>balanc-</i>, swing (something).<br>
<i>frap-</i>, strike, slap.<br>
<i>influ-</i>, have influence on.<br>
<i>prem-</i>, press.<br>
<i>naĝ-</i>, swim.<br>
<i>forestanta</i>, absent.<br>
<i>nobla</i>, noble (quality).<br>
<i>alta</i>, high.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================069.png============================ -->
<p>Mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo. Li
revenis kun kato sur la brako. Mi metis la manon sur la tablon.
Li falis sur la genuojn. Ne iru sur la ponton. Li ĵetis sin
malespere sur seĝon. Li frapis lin sur la ŝultron, kaj
premis lin malsupren sur la sofon. Mi sidigis min sur la lokon de
la forestanta hejtisto. La fruktoplantado devas influi noblige
sur tiujn, kiuj sia okupas je ĝi.</p>
<p>Super la tero sin trovas aero. Liaj pensoj alte leviĝis
super la nubojn. Ŝi ricevis la permeson sin levi super la
supraĵon de la maro. Ili povis sin levi sur la altajn
montojn alte super la nubojn. Li staras supre sur la monto kaj
rigardas malsupren sur la kampon. Ŝi sidis sur la akvo kaj
balanciĝis supren kaj malsupren.</p>
<p>El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun ĝi
kuras sub la lito. Ŝi ofte devis naĝi sub la akvon. Sub
la sonoj de muziko ili dancis sur la ferdeko. Ekfloris sub
ŝia rigardo la blankaj lilioj. Ŝi subiĝis sub la
akvon. Ŝi suprennaĝis ĉe la subiro de la suno.</p>
<center><b>LESSON 32.</b></center>
<center><b>Tra. Trans. Preter.</b></center>
<p><b>Tra</b> means <i>through</i>, as <i>Tra la truo</i>,
Through the hole. <i>Tra la mondo</i>, Through the world.</p>
<p><b>Trans</b> means <i>at the other side, across</i>, as <i>Li
loĝas trans la rivero</i>, He lives on the other side of the
river. With the accusative it means <i>to the other side</i>, as
<i>Li naĝis trans la riveron</i>, He swam to the other side
of (across) the river.</p>
<!-- =============================070.png============================ -->
<p><b>Preter</b> means <i>past, by</i>, or <i>beyond;</i> it
conveys the idea of coming up from behind and passing on in
front, as <i>Mi pasis preter via frato</i>, or <i>Mi preterpasis
vian fraton</i>, I passed your brother. The difference between
<i>tra</i>, <i>trans</i>, and <i>preter</i> is clearly shown by
the sentence <i>Trapasinte la arbaron, li preterpasis la
preĝejon kaj tiam transpasis la riveron per la ponto</i>,
Having passed through the wood, he passed by the church, and then
passed over the river by the bridge.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kameno</i>, hearth, fireside.<br>
<i>poto</i>, pot.<br>
<i>kaldrono</i>, cauldron, kettle.<br>
<i>vaporo</i>, steam, vapour.<br>
<i>hirundo</i>, swallow.<br>
<i>tunelo</i>, tunnel.<br>
<i>oceano</i>, ocean.</td>
<td nowrap valign="top"><i>momento</i>, moment.<br>
<i>abato</i>, abbot.<br>
<i>penetr-</i>, penetrate.<br>
<i>bol-</i>, boil (as water boils).<br>
<i>turn-</i>, turn (a thing or oneself).<br>
<i>larĝa</i>, wide, broad.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia
mallarĝa pordo. Ŝi rigardis supren tra la mallume-blua
akvo. Tra la palruĝa aero lumis la stelo de la vespero. La
sonado de la sonoriloj trapenetras malsupren al ŝi. Ili
traglitas inter la branĉoj. Sur la kameno inter du potoj
staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas
(<i>or</i> troviĝas) bolanta akvo, eliras vaporo; tra la
fenestro, kiu sin trovas (<i>or</i> troviĝas) apud la pordo,
la vaporo iras sur la korton.</p>
<p>La hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero
sin trovis (<i>or</i> troviĝis) aliaj hirundoj. Ili povas
flugi sur ŝipoj trans la maron. "Kial Hanibalo iris trans la
Alpojn? Ĉar tiam la tunelo ne estis ankoraŭ preter."
Estas neeble, ke ili estu transirintaj trans la oceanon. Ĉio
transturniĝis la fundo supren.</p>
<p>Ni pasis preter la stacio. En tiu ĉi momento preteriras
la abato. Preterirante, mi demandis lin, ĉu jam estas la
dekdua horo. La muelilo ne povas mueli per akvo
preterfluinta.</p>
<!-- =============================071.png============================ -->
<center><b>LESSON 33.</b></center>
<center><b>Antaŭ. Post.</b></center>
<p><b>Antaŭ</b> means <i>before</i> (time), <i>Ni revenos
antaŭ Mardo</i>, We shall return before Tuesday, <i>in front
of</i> (place), <i>Antaŭ la domo</i>, Before the house.
Before verbs "<i>antaŭ ol</i>" is used, as <i>Lavu vin,
antaŭ ol manĝi</i>, Wash (yourself) before eating.</p>
<p><b>Post</b> means <i>after</i> (time), <i>behind</i>
(place).</p>
<p>Care must be taken in using <i>antaŭ</i> and <i>post</i>
to arrange the sentence so that there can be no doubt as to
whether time or place is referred to. "He came before his
father," in place or position, <i>i.e.</i>, in front of his
father, is <i>Li venis antaŭ sia patro</i>, but if <i>before
in time</i> is meant, it must be <i>Li venis antaŭ ol lia
patro</i> (<i>venis</i>). <i>Li venis post sia patro</i> means He
came behind his father; if we mean "after his father came" we may
use <i>kiam</i>, and say <i>Li venis post, kiam lia patro
venis</i>.</p>
<p>To express "time past," "ago," <i>antaŭ</i> is used, as
<i>Antaŭ tri tagoj</i>, Three days ago. <i>Antaŭ
longe</i>, A long time ago. <i>Antaŭ nelonge</i>, Not long
ago.</p>
<p>To express "in" a time to come <i>post</i> is used, as I will
come in three days, <i>Mi venos post tri tagoj</i>. <i>Post
nelonge</i>, In a short time.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>preĝejo</i>, church (place of
prayer).<br>
<i>ordo</i>, order.<br>
<i>riĉeco</i>, wealth.<br>
<i>paŝo</i>, step.<br>
<i>paĝo</i>, page.</td>
<td nowrap valign="top"><i>vek-</i>, waken (someone).<br>
<i>bala-</i>, sweep.<br>
<i>raŭka</i>, hoarse.<br>
<i>avida</i>, eager, greedy.<br>
<i>ofte</i>, often.<br>
<i>publike</i>, publicly.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================072.png============================ -->
<p>Antaŭ ili staris preĝejo. Antaŭ tiuj homoj
estas inde paroli. Ofte en la nokto ŝi staris antaŭ la
fenestro. Mi estas peka antaŭ vi. Antaŭ unu horo.
Antaŭ mallonge li vekiĝis tre raŭka. Antaŭ
nelonge oni vendis la domon publike. Ne iru, antaŭ ol vi
scias, ke ĉio estas en ordo. Mi devos lasi ilin elbalai la
ĉambron, antaŭ ol ni komencos danci. Mi estis tie en la
antaŭa jaro. Antaŭe mi neniam pensis pri riĉeco.
Estis al ŝi, kiel la sorĉistino antaŭdiris.</p>
<p>Li restis post la pordo. Iom post iom. Ŝi komencis avide
legi paĝon post paĝo. Ŝi rigardis post lin kun
rideto. Post kelkaj minutoj leviĝis la suno. Ŝi
ĵetis siajn brakojn posten kaj antaŭen. Ni restos
kelkajn semajnojn en Parizo; poste ni vojaĝos en
Germanujon.</p>
<center><b>LESSON 34.</b></center>
<center><b>Dum. Ĝis. Ĉirkaŭ.</b></center>
<p><b>Dum</b> means <i>during</i>, as <i>Dum mia tuta vivo</i>,
During my whole life. It is not much used as a preposition, that
is, before a noun, <i>en la daŭro de</i> being better, as
<i>En la daŭro de mia tuta vivo</i>, In (the duration of) my
whole life; or the preposition is omitted altogether, as <i>La
tutan tagon mi laboradis</i>, I used to work all day long.
<i>Dum</i>, meaning <i>while, whilst</i>, is often used at the
beginning of a sentence. <i>Dume</i> means meanwhile, or, in the
meantime.</p>
<p><b>Ĝis</b> means <i>till, until, up to, as far as</i>.
<i>Atendu ĝis Sabato</i>, Wait until Saturday. <i>Iru
ĝis la rivero</i>, Go as far as the river.</p>
<p><b>Ĉirkaŭ</b> means <i>about</i> or <i>around,
somewhere near</i> (more or less). <i>Ili ludis ĉirkaŭ
la arbo</i>, They played around the tree. <i>Ĉirkaŭ
Majo ni foriros</i>, About May we shall go away.</p>
<!-- =============================073.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>koncerto</i>, concert.<br>
<i>flanko</i>, side.<br>
<i>sorto</i>, fate.<br>
<i>radio</i>, ray.<br>
<i>kupolo</i>, cupola, dome.<br>
<i>rublo</i>, rouble.<br>
<i>etaĝo</i>, story (of building).<br>
<i>doloro</i>, pain, ache.</td>
<td nowrap valign="top"><i>vitro</i>, glass (material).<br>
<i>globo</i>, globe.<br>
<i>kolekt-</i>, collect.<br>
<i>prepar-</i>, prepare.<br>
<i>pes-</i>, weigh (something).<br>
<i>ekzist-</i>, exist.<br>
<i>pere-</i>, perish.<br>
<i>proksime</i>, near to.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Dum la tuta tago (aŭ, la tutan tagon) li restis sola. Dum
(aŭ, en la daŭro de) kelkaj monatoj, ŝi ne
eliradis el sia ĉambro. Li dormis dum la tuta koncerto
(aŭ, la tutan koncerton). Dum daŭris la preparoj, li
estis gasto ĉe la reĝo. Dum li veturas sur la vojo al
Grenada, en Santa Fé estas decidata lia sorto.</p>
<p>Ili laboradis ĝis profunda nokto. La telero de la pesilo
malleviĝis ĝis la tero. Ĝiaj radioj sin levadis
ĝis la kupolo. Pruntu al mi dek rublojn ĝis
morgaŭ. Li laboradis de frua mateno ĝis malfrua nokto.
Li batalos ĝis la fino mem. Ni levadis nin ĉiam pli kaj
pli alte ĝis la kvara etaĝo. Ĝi ekzistos ĝis
la mondo pereos.</p>
<p>La reĝo venis ĉirkaŭ tagmezo en la vilaĝon
Reading. Ĉirkaŭ la mateno la ventego finiĝis.
Estos sufiĉe ĉirkaŭ dek metroj. Ĉiuj
kolektiĝis ĉirkaŭ la vitra globo. Oni povas
rigardi tre malproksime ĉirkaŭe. Ĉirkaŭe
naĝis grandaj montoj de glacio. Li rigardis
ĉirkaŭen sur ĉiuj flankoj.</p>
<center><b>LESSON 35.</b></center>
<center><b>De. Da.</b></center>
<!-- =============================074.png============================ -->
<p><b>De</b> means <i>of</i>, <i>from</i>, or <i>by</i>; it
denotes (i.) <i>possession</i>, as <i>La ĉapelo de la
patro</i>, The father's hat; (ii.), <i>the agent of an
action</i>, as <i>La letero estis skribata de Johano</i>, The
letter was written by John; (iii.), <i>cause, Li mortis de
febro</i>, He died of fever; (iv.), <i>starting point, from,
since</i>, as <i>De tiu tempo neniu lin vidis</i>, (Starting)
from (since) that time nobody has seen him; <i>Li venis de
Parizo</i>, He came from Paris.</p>
<p><b>Da</b> means <i>of</i>; it is used after words signifying
quantity, when the noun following has a <i>general</i>, not a
<i>particular</i> sense, as <i>Dekduo da kuleroj</i>, A dozen
spoons; <i>Funto da teo</i>, A pound of tea; <i>Peco da pano</i>,
A piece of bread; but if some particular tea, bread, etc., is
specified, <i>de</i> must be used, as <i>Funto de la teo</i>, A
pound of the tea; <i>Peco de la pano</i>, A piece of the bread.
<i>La</i> cannot be used after <i>da.</i></p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>placo</i>, place, square.<br>
<i>velo</i>, sail.<br>
<i>drapo</i>, cloth.<br>
<i>ovo</i>, egg.<br>
<i>kilometro</i>, kilometre.<br>
<i>bordo</i>, shore.<br>
<i>amaso</i>, crowd.<br>
<i>aŭtuno</i>, autumn.<br>
<i>turo</i>, tower.<br>
<i>ĉevalo</i>, horse.</td>
<td nowrap valign="top"><i>peco</i>, piece.<br>
<i>sumo</i>, sum.<br>
<i>inko</i>, ink.<br>
<i>najbaro</i>, neighbour.<br>
<i>mezuro</i>, measure,<br>
<i>sufer-</i>, suffer.<br>
<i>signif-</i>, mean, signify.<br>
<i>nigra</i>, black.<br>
<i>plena</i>, full.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La lumo de la luno. En la mezo de la placo staris domo. Li
povis havi la aĝon de dekses jaroj. La tempo de ilia vivo
estas ankoraŭ pli mallonga, ol de nia. Ili sin levis de apud
la tablo. Mi pensis, ke vi de tie jam ne revenos. La ŝipanoj
demetis la velojn. Li deiris de la ĉevalo.</p>
<!-- =============================075.png============================ -->
<p>Glaso de vino estas glaso, en kiu antaŭe sin trovis vino,
aŭ kiun oni uzas por vino; glaso da vino estas glaso plena
je vino. Alportu al mi metron da nigra drapo. (Metro de drapo
signifus metron, kiu kuŝis sur drapo, aŭ kiu estas
uzata por drapo). Mi aĉetis dekon da ovoj. Tiu ĉi
rivero havas ducent kilometrojn da longo. Sur la bordo de la maro
staris amaso da homoj. Multaj birdoj flugas en la aŭtuno en
pli varmajn landojn. Sur la arbo sin trovis multe (aŭ multo)
da birdoj. Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili
vidas la suferojn de siaj najbaroj. En la ĉambro sidis nur
kelke da homoj. "Da" post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto
havas signifon de mezuro.</p>
<p>Ĝi estas bela peco da ŝtofo. Sur la teleron li metis
milojn da pecoj da arĝento. La lumoj brilas kiel centoj da
steloj. Knabo aĉetis boteleton da inko. Ili konstruas
turetojn enhavantajn multe da ĉambretoj. Li donis al ili
grandan sumon da mono.</p>
<center><b>LESSON 36.</b></center>
<center><b>Per. Kun. Sen.</b></center>
<p><b>Per</b> and <b>kun</b> represent different uses of our word
"with," so care must be taken to use the correct word.</p>
<p><b>Per</b> signifies <i>by means of</i>; it denotes the
<i>instrument</i> by means of which something is done, as <i>Per
hakilo ni hakas</i>, By means of an axe we chop.</p>
<p><b>Kun</b> means <i>in company with, accompanying</i>. <i>Li
iros kun mi</i>, He will go with me.</p>
<p><b>Sen</b> means <i>without</i> as <i>Teo sen sukero</i>, Tea
without sugar. It is used as a prefix to denote absence of
something, as <i>sen-utila</i>, without use, useless (compare
with <i>mal</i>, which denotes the exact opposite;
<i>malutila</i> means <i>harmful, noxious</i>).</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>envio</i>, envy.<br>
<i>ŝaŭmo</i>, foam, froth.<br>
<i>fiŝo</i>, fish.<br>
<i>vosto</i>, tail.<br>
<i>pentraĵo</i>, painting.<br>
<i>reĝido</i>, prince (king's son).<br>
<i>princo</i>, prince.<br>
<i>ondo</i>, wave.<br>
<i>membro</i>, member.<br>
<i>tataro</i>, Tartar.</td>
<td nowrap valign="top"><i>folio</i>, leaf.<br>
<i>fadeno</i>, thread.<br>
<i>lud-</i>, play.<br>
<i>pentr-</i>, paint.<br>
<i>flar-</i>, smell (something).<br>
<i>pel-</i>, drive.<br>
<i>kovr-</i>, cover.<br>
<i>ĉes-</i>, cease.<br>
<i>mov-</i>, move (something).<br>
<i>kune</i>, together.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================076.png============================ -->
<p>Mi manĝas per la buŝo, kaj flaras per la nazo.
Ŝi surpaŝis per piedo sur la serpenton. Ĝi
enkovris la belegan lilion per blanka ŝaŭmo. La korpo
finiĝis per fiŝa vosto. Ĉiuj muroj estas ornamitaj
per grandaj pentraĵoj. Per tie ĉi, kaj ne per alia
vojo, la ŝtelisto forkuris. Per kia maniero oni povas veni
en la landon de oro? Per tia maniero. Per unu vorto. La stelo
Venus ekbrulis per envio.</p>
<p>Ŝi volis ludi kun ili, sed kun teruro ili forkuris. Kun
kia atento ŝi aŭskultis tiujn ĉi rakontojn! La
plej bela el ili estis la juna reĝido kun la grandaj nigraj
okuloj. Tien ĉi alnaĝis la virineto de maro kun la bela
princo. Kun plezuro. Kun ĉiu jaro la nombro de la membroj
rapide kreskis.</p>
<p>La tataro restis sen bona ĉevalo kaj sen manĝo. Li
preskaŭ sen vivo estis pelata de la ondoj. Ili teksis per
ĉiuj fortoj, sed sen fadenoj. Li senvorte obeis. La folioj
sin movis (<i>or</i> moviĝis) senĉese. Li kreis
sennombrajn birdojn.</p>
<center><b>LESSON 37.</b></center>
<center><b>Por. Pro.</b></center>
<p><b>Por</b> means <i>for, in order to, for the purpose of, for
the benefit of</i>, as <i>Li aĉetis inkon por skribi</i>, He
bought ink in order to write. Por is one of the three
prepositions used before verbs in the Infinitive.</p>
<p><b>Pro</b> means <i>for, because of, on account of, for the
sake of</i> (cause), as <i>Li demandis ŝin, pro kio ŝi
ploras</i>, He asked her, for what (reason or cause) she
weeps.</p>
<p><b>Por</b> looks <i>forward</i> to the aim or purpose of the
action, to that which comes after the action, while <i>pro</i>
looks <i>back</i> to what came before the action and caused it to
be done, as <i>Mi manĝas</i> pro <i>malsato</i> por
<i>vivi</i>, I eat because of hunger in order to live.</p>
<!-- =============================077.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ofico</i>, office.<br>
<i>mastro</i>, master.<br>
<i>kafo</i>, coffee.<br>
<i>bieno</i>, property.<br>
<i>kaŭzo</i>, cause.</td>
<td nowrap valign="top"><i>vend-</i>, sell.<br>
<i>konvink-</i>, convince.<br>
<i>kontenta</i>, content, pleased.<br>
<i>sata</i>, satiated.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Li sin kuracis por resaniĝi. Ŝi havis multege por
rakonti. Li iris en la preĝejon, por fari la konfeson. Por
iel pasigi la tempon. Neniu pli bone taŭgas por sia ofico,
ol li. Li uzis ĉiajn siajn fortojn por kontentigi sian
mastron. Por mi estas tute egale, kie ajn mi loĝas. Prenu
(la pagon) por la kafo.</p>
<p>Li mortis pro (aŭ, de) malsato. Mi havis tre bonan
bienon, kiu estis vendita pro ŝuldoj. Pro la ĉielo, ne
faru tion ĉi. Li estis konvinkita, ke li pro si ne devas
timi. Pro tio ĉi Venus lumas pli forte, ol multaj aliaj
steloj. Ĉu pro tio, aŭ ĉu pro ia alia kaŭzo,
mi ne scias.</p>
<center><b>LESSON 38.</b></center>
<center><b>Pri. Laŭ.</b></center>
<p><b>Pri</b> means <i>concerning, in regard to, about</i>, as
<i>Ni parolis pri nia amiko</i>, We spoke about or concerning our
friend.</p>
<p><i>Pripensi</i>, to think about, to consider.
<i>Priparoli</i>, to speak about. <i>Priskribi</i>, to
describe.</p>
<p><b>Laŭ</b> means <i>according to, in accordance with</i>,
as <i>Laŭ mia opinio</i>, According to (or, in) my
opinion.</p>
<p><i>Laŭlonge</i>, lengthways.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>konko</i>, shell<br>
<i>komando</i>, command.<br>
<i>eksteraĵo</i>, exterior.<br>
<i>portreto</i>, portrait.<br>
<i>boneco</i>, goodness.<br>
<i>fojo</i>, time.</td>
<td nowrap valign="top"><i>afero</i>, affair, matter.<br>
<i>honesteco</i>, honesty.<br>
<i>konvena</i>, suitable, proper, respectable.<br>
<i>sonĝ-</i>, dream.<br>
<i>ŝajn-</i>, seem, appear.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================078.png============================ -->
<p>Ŝi volis kredi, ke la hebreo parolas pri iu alia. Nun la
virino havas ĉion, ŝi pri nenio povas peti. Pri tio
ĉi ne pensu. Tion oni vere ne povas diri pri vi. Estis
ankoraŭ multaj aferoj, pri kiuj ili volis scii. Li ne povis
eĉ sonĝi pri ŝi. Ŝi demandadis pri tio la
maljunan avinon.</p>
<p>Mi restas tie ĉi laŭ la ordono de mia estro. Li
ekiris laŭ tiu ĉi rivero. Ili havis la permeson
supreniri ĉiufoje laŭ sia volo. Ŝi povis laŭ
sia plaĉo fosi kaj planti. La konkoj sin fermas kaj
malfermas laŭ la fluo de la akvo. Laŭ sia
eksteraĵo li ŝajnis konvena homo. Laŭ la komando
"tri" vi ekpafos sur la arbon. La pli juna filino estis la plena
portreto de sia patro laŭ sia boneco kaj honesteco.</p>
<center><b>LESSON 39.</b></center>
<center><b>Kontraŭ. Anstataŭ. Krom.</b></center>
<p><b>Kontraŭ</b> means <i>against, opposite</i>, or <i>in
opposition to</i> as <i>Li kuraĝe batalis kune kun ni
kontraŭ niaj malamikoj</i>, He courageously fought with us
against our enemies. It is also used in the sense of
<i>overlooking</i>, as <i>La fenestro kontraŭ la strato</i>,
The window overlooking the street; and of <i>facing</i>, as
<i>Vizaĝo kontraŭ vizaĝo</i>, Face to face.
<i>Kontraŭdiri</i>, to contradict.</p>
<p><b>Anstataŭ</b> means <i>instead of, in the place</i> of,
as <i>Mi iris Londonon anstataŭ Parizon</i>, I went to
London instead of to Paris. <i>Mi iris hieraŭ anstataŭ
morgaŭ</i>, I went yesterday instead of to-morrow.
<i>Anstataŭ piediri, li veturis</i>, Instead of going on
foot, he drove. <i>Anstataŭi</i>, to take (or, be in) the
place of; <i>anstataŭigi</i>, to put in the place of, to
replace (by).</p>
<p><b>Krom</b> means <i>not including, in addition to,
besides</i>, as <i>En la ĉambro estis neniu krom li</i>, In
the room there was nobody except him. <i>La knabo estas granda,
kaj krom tio, li estas bona</i>. The boy is tall, and besides
that, he is good.</p>
<!-- =============================079.png============================ -->
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>rimedo</i>, a means, remedy.<br>
<i>kutimo</i>, custom.<br>
<i>profesoro</i>, professor,<br>
<i>reflektoro</i>, reflector.<br>
<i>fianĉo</i>, betrothed.<br>
<i>flanko</i>, side.<br>
<i>teo</i>, tea.</td>
<td nowrap valign="top"><i>sukero</i>, sugar.<br>
<i>kremo</i>, cream.<br>
<i>prepozicio</i>, preposition.<br>
<i>vokalo</i>, vowel.<br>
<i>abomeno</i>, disgust.<br>
<i>ordinara</i>, ordinary.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Vi havas rimedojn kontraŭ ĉiuj malsanoj. Kion povas
fari li sola kontraŭ cent homoj? Kontraŭ sia kutimo, la
profesoro nenion diris. Ĝi flugis kontraŭ la
reflektoron. Kontraŭ sia propra volo ŝi tion ĉi
konfesis. Li eksentis ian abomenon kontraŭ si. La
kontraŭa flanko. Ili sidiĝis unu kontraŭ la alia.
Ŝi estis maljusta kontraŭ li. Kontraŭ la ordinaro,
la nombro de la dancantoj estis granda.</p>
<p>Anstataŭ li, oni sendis lian fraton. Anstataŭ eliri,
li restis en la domo. Okulo anstataŭ okulo, kaj dento
anstataŭ dento. Anstataŭ kafo li donis al mi teon kun
sukero sed sen kremo. Anstataŭ "la" oni povas ankaŭ
diri "l'" (sed nur post prepozicio, kiu finiĝas per
vokalo).</p>
<p>En la salono staris neniu krom li kaj lia fianĉino. Krom
la malplena teksilo nenio estis. Krom ni mem, ni havis tre
malmulte por enporti. Ŝi volis havi, krom la ruĝaj
floroj, nur unu belan statuon. Ĉiuj dormis, krom la
direktilisto apud sia direktilo. Krom la membroj alveturas multe
da gastoj.</p>
<center><b>LESSON 40.</b></center>
<center><b>Malgraŭ. Spite. Po. Je.</b></center>
<p><b>Malgraŭ</b> means <i>in spite of</i>,
<i>notwithstanding</i>, as <i>Li sukcesis malgraŭ
ĉio</i>, He succeeded in spite of everything.</p>
<p><b>Spite</b> is a stronger expression than "malgraŭ"; it
means in defiance of all opposition, despite, as <i>Li faris
tion, spite la malpermeso</i>, He did that, in spite of being
forbidden.</p>
<!-- =============================080.png============================ -->
<p><b>Po</b> means <i>at the rate of</i>, as <i>Mi aĉetis
dekduon da ovoj po unu penco</i>, I bought a dozen eggs at (the
rate of) a penny (each). <i>Poduone</i>, by halves. <i>Po
grande</i>, wholesale; <i>po malgrande</i>, retail.</p>
<p>As already said (see Lesson 26), <b>je</b> is the only
preposition which has no meaning of its own. It is used when a
preposition is needed, and none of the others properly expresses
the idea, as <i>La kruĉo estas plena je</i> (or, de)
<i>akvo</i>, The jug is full of water. <i>Mi enuas je la
hejmo</i>, I am tired of home.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>mastrumaĵo</i>, household
affairs.<br>
<i>fungo</i>, mushroom.<br>
<i>senco</i>, sense, meaning.<br>
<i>regulo</i>, rule.<br>
<i>klareco</i>, clearness.<br>
<i>akuzativo</i>, accusative.<br>
<i>nobeleco</i>, nobility (of birth).</td>
<td nowrap valign="top"><i>honoro</i>, honour.<br>
<i>libereco</i>, freedom, liberty.<br>
<i>kulpo</i>, fault.<br>
<i>simila</i>, similar, like.<br>
<i>komuna</i>, common to.<br>
<i>kri-</i>, cry.<br>
<i>sopir-</i>, sigh for, long for.<br>
<i>ekzemple</i>, for example.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Li multe laboris, sed malgraŭ ĉio, li ne sukcesis.
Estis ankoraŭ sufiĉe varme, malgraŭ ke la suno
staris malalte. Ili estos severe punataj, se ili, malgraŭ la
malpermeso, pekos kontraŭ la libereco de la vojo. Spite
ĉiuj miaj penoj por malhelpi lin, li foriris.</p>
<p>Por miaj kvar infanoj mi aĉetis dek du pomojn, kaj al
ĉiu el la infanoj mi donis po tri pomoj. Ili povas kosti po
tri ĝis kvin ŝilingoj. Tiu ĉi libro havas sesdek
paĝojn; tial se mi legos en ĉiu tago po dekkvin
paĝoj, mi finos la tutan libron en kvar tagoj. Mi
aĉetis kvar librojn po ses pencoj.</p>
<!-- =============================081.png============================ -->
<p>Ni estis nur okupitaj je kelkaj mastrumaĵoj. La konstruo
estas simila je fungo. Ili forkuris, kiam la virino ekkriis je
ili. Je la vespero la ĉielo kovriĝis je nuboj. El timo
je Karagara mi forkuris. Ŝi estis tre fiera je sia nobeleco.
La hundo sincere malĝojis je li. Neniu el ili estis tiel
plena je deziroj, kiel la plej juna knabino. Je vorto de
honoro.</p>
<center><b>40a.</b></center>
<p>Se ni bezonas uzi prepozicion, kaj la senco ne montras al ni,
kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion
"je." Sed estas bone uzadi la vorton "je" kiel eble pli malofte.
Anstataŭ la vorto "je" ni povas ankaŭ uzi akuzativon
sen prepozicio.—Mi ridas je lia naiveco (aŭ, mi ridas
pro lia naiveco; aŭ mi ridas lian naivecon).—Je la
lasta fojo mi vidas lin ĉe vi (aŭ, la lastan
fojon).—Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.—Mi
sopiras je mia perdita feliĉo (aŭ, mian perditan
feliĉon).—El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia
verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon
(t.e.=tio estas, ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni
povas ĉiam uzi la akuzativon. Ekzemple, ni povas diri "obei
al la patro" kaj "obei la patron" (anstataŭ, "obei je la
patro"). Sed ni ne uzas la akuzativon tiam, kiam la klareco de la
senco tion ĉi malpermesas; ekzemple: ni povas diri "pardoni
al la malamiko" kaj "pardoni la malamikon," sed ni devas diri
ĉiam "pardoni al la malamiko lian kulpon."</p>
<center><b>LESSON 41.</b></center>
<center><i>Suffixes</i> <b>-aĵ-, -ec-.</b></center>
<p><b>-aĵ-</b> denotes a <i>thing</i> (i.) <i>made from</i>
or <i>of</i> the substance named, or (ii.) having the
<i>quality</i> or <i>character</i> named, or (iii.) <i>resulting
from</i> the action expressed by the word to which it is added,
as <i>Ovo</i>, an egg, <i>ovaĵo</i>, something made of eggs,
an omelette; <i>Mirinda</i>, wonderful, <i>mirindaĵo</i>, a
wonderful thing, a wonder; <i>Trovi</i>, to find,
<i>trovaĵo</i> (or, <i>trovitaĵo</i>), a thing
found.</p>
<!-- =============================082.png============================ -->
<p><b>-ec-</b> denotes <i>quality</i>; it forms the name of a
quality; as, <i>Bona</i>, good; <i>boneco</i>, goodness.
<i>Riĉa</i>, rich; <i>riĉeco</i>, richness.
<i>Akurata</i>, accurate, prompt; <i>akurateco</i>, accuracy.
<i>Mola</i>, soft; <i>molaĵo</i>, a soft thing;
<i>moleco</i>, softness. <i>Amiko</i>, a friend;
<i>amikaĵo</i>, a friendly act; <i>amikeco</i>,
friendliness, friendship. <i>Eco</i>, quality.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kuko</i>, cake.<br>
<i>ligno</i>, wood (substance).<br>
<i>alkoholo</i>, alcohol.<br>
<i>araneo</i>, spider.<br>
<i>ceremonio</i>, ceremony.<br>
<i>heroo</i>, hero.<br>
<i>frandaĵo</i>, a dainty.<br>
<i>acido</i>, acid.<br>
<i>vinagro</i>, vinegar.<br>
<i>sulfuro</i>, sulphur.<br>
<i>azotacido</i>, nitric acid.</td>
<td nowrap valign="top"><i>lago</i>, lake.<br>
<i>objekto</i>, object, thing.<br>
<i>tren-</i>, drag.<br>
<i>fotograf-</i>, photograph.<br>
<i>konfit-</i>, preserve with sugar.<br>
<i>pak-</i>, pack.<br>
<i>la ceteraj</i>, the rest, remainder.<br>
<i>mirinda</i>, wonderful.<br>
<i>peza</i>, heavy.<br>
<i>oportuna</i>, convenient.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>La fotografisto fotografis min, kaj mi sendis mian
fotografaĵon al mia patro. Vi parolas sensencaĵon, mia
amiko. Mi trinkis teon kun kuko kaj konfitaĵo. Akvo estas
fluidaĵo. Mi ne volis trinki la vinon, ĉar ĝi
enhavis en si ian malklaraĵon. Sur la tablo staris diversaj
sukeraĵoj. Mi manĝis bongustan ovaĵon. Kiam mi ien
veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo.
Glaciaĵo estas dolĉa glaciigita frandaĵo. La tuta
supraĵo de la lago estis kovrita per naĝantaj folioj
kaj diversaj aliaj kreskaĵoj. La lignisto vendas lignon, kaj
la lignaĵisto faras tablojn, seĝojn kaj aliajn lignajn
objektojn. Mi uzas nenian alkoholaĵon. Lia maljuna patrino
kondukis la mastraĵon de la domo. "Malbonan eksteraĵon
li havis," respondis la hebreo. Ŝi pripensis la
faritaĵojn de la tago pasinta. Ĝi estas tiel malpeza,
kiel araneaĵo. La trenaĵo de la vesto estis longa. Ili
sin movas, kiel vivaj estaĵoj.</p>
<!-- =============================083.png============================ -->
<p>Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco kaj boneco.
Lia heroeco tre plaĉis al mi. Mi vivas kun ili en granda
amikeco. Ni estas ja en la proksimeco de la rivero. Tio ĉi
estas la plej grava eco. Kortega ceremonio postulas
maloportunecon. La riĉeco de tiu ĉi homo estas granda,
sed lia malsaĝeco estas ankoraŭ pli granda.</p>
<p>En tiuj ĉi boteletoj sin trovas (troviĝas) diversaj
acidoj, vinagro, sulfuracido, azotacido kaj aliaj. La acideco de
tiu ĉi vinagro estas tre malforta. Via vino estas nur ia
abomena acidaĵo. Tiu ĉi granda altaĵo ne estas
natura monto. La alteco de tiu monto ne, estas tre granda.</p>
<center><b>LESSON 42.</b></center>
<center>Suffixes <b>-ej-, -uj-, -ing-.</b></center>
<p>The suffix <b>-ej-</b> denotes a <i>place specially used</i>
for a certain purpose, as <i>Tombo</i>, a tomb; <i>tombejo</i>, a
cemetery. <i>Ĉevalo</i>, a horse; <i>ĉevalejo</i>, a
stable. <i>Mallibera,</i> captive <i>malliberejo</i>, a
prison.</p>
<p><b>-uj-</b> denotes that which <i>contains</i> or
<i>produces</i>, or <i>bears</i> (as countries, fruit-trees,
receptacles, etc.), as <i>Anglo</i>, an Englishman:
<i>Anglujo</i>, England. <i>Hispano</i>, a Spaniard;
<i>Hispanujo</i> Spain (<i>lando</i> is also used, as
<i>Skotlando</i>). <i>Pomo</i>, an apple; <i>pomujo</i>, an apple
tree (<i>arbo</i> is also used, as <i>pomarbo</i>). <i>Abelo</i>,
a bee; <i>abelujo</i>, a beehive. <i>Sukerujo</i>, a sugar-basin;
<i>Ujo</i>, a receptacle.</p>
<p><b>-ing-</b> signifies a <i>holder, case</i>, or <i>sheath</i>
for one thing, as <i>Fingro</i>, a finger; <i>fingringo</i>, a
thimble. <i>Piedo</i>, a foot; <i>piedingo</i>, a stirrup.
<i>Glavo</i>, a sword; <i>glavingo</i>, a sword-sheath.
<i>Ingo</i>, a sheath.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>skatolo</i>, box.<br>
<i>hufo</i>, hoof.<br>
<i>pantalono</i>, trousers.<br>
<i>cigaro</i>, cigar.<br>
<i>tubo</i>, tube.<br>
<i>monaĥo</i>, monk.<br>
<i>magazeno</i>, magazine, warehouse.</td>
<td nowrap valign="top"><i>objekto</i>, object, thing.<br>
<i>glavo</i>, sword,<br>
<i>konsil-</i>, counsel, advise.<br>
<i>ŝvit-</i>, sweat, perspire.<br>
<i>sorb-</i>, absorb.<br>
<i>ban-</i>, bathe (oneself or another).</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================084.png============================ -->
<p>La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu
oni preĝas, estas preĝejo. La kuiristo sidas en la
kuirejo. La kuracisto konsilas al mi iri en ŝvitbanejon. La
ĉevalo metis unu hufon sur serpentejon. La virino promenadis
tra belegaj arbaroj kaj herbejoj. Li venis en sian loĝejon.
Li haltis apud la pordego de la monaĥejo.</p>
<p>La rusoj loĝas en Rusujo, kaj la germanoj en Germanujo.
Mia skribilaro konsistas el inkujo, sablujo, kelke da plumoj,
krajono, kaj inksorbilo. En la poŝo de mia pantalono mi
portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas
paperujon; pli grandan paperujon mi portas sub la brako. Metu sur
la tablon la sukerujon, la teujon, kaj la tekruĉon.</p>
<p>Magazeno, en kiu oni vendas cigarojn, aŭ ĉambro, en
kiu oni tenas cigarojn, estas cigarejo; skatoleto aŭ alia
objekto, en kiu oni tenas cigarojn, estas cigarujo; tubeto, en
kiun oni metas cigaron, kiam oni ĝin fumas, estas cigaringo.
Skatoleto, en kiu oni tenas plumojn, estas plumujo, kaj
bastoneto, sur kiu oni tenas plumon por skribadi, estas plumingo.
En la kandelingo sidis brulanta kandelo.</p>
<center><b>LESSON 43.</b></center>
<center><b>Ge-, bo-, -id-, pra-, -ĉj-, -nj-.</b></center>
<p>The prefix <b>ge-</b> signifies <i>both sexes taken
together</i>, as <i>gepatroj</i>, parents. <i>Gefratoj</i>,
brothers and sisters. <i>Gereĝoj</i>, king and queen (the
word formed is, of course, always plural).</p>
<p>The prefix <b>bo-</b> denotes <i>relationship by marriage</i>,
as <i>bopatro</i>, father-in-law; <i>bofilo</i>, son-in-law.</p>
<!-- =============================085.png============================ -->
<p>The suffix <b>-id-</b> signifies the <i>offspring</i> or
<i>descendant</i>, as <i>Reĝo</i> a king;
<i>reĝido</i>, a king's son, a prince. <i>Kato</i>, a cat;
<i>katido</i>, a kitten. <i>Ŝafo</i>, a sheep;
<i>ŝafido</i>, a lamb.</p>
<p>The prefix <b>pra-</b> means <i>of generations ago, great-,
grand-</i>, as, <i>avo</i>, grandfather; <i>pra-avo</i>,
great-grand-father. It is also used for descendants, as
<i>pra-nepo</i>, great-grandson. <i>Praa</i>, primitive or
primeval.</p>
<p>The suffix <b>-ĉj-</b> is added to men's names and
<b>-nj-</b> to women's names to form <i>pet names</i>, part of
the name being left out, as <i>Petro</i>, Peter;
<i>Peĉjo</i>, Pete. <i>Klaro</i>, Clara; <i>Klanjo</i>,
Clarrie. <i>Paĉjo</i> (from <i>patro</i>), papa;
<i>panjo</i>, mamma.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>altaro</i>, altar.<br>
<i>parenco</i>, relation.<br>
<i>doktoro</i>, doctor (law, etc.).<br>
<i>stato</i>, state, condition.<br>
<i>koko</i>, cock.</td>
<td nowrap valign="top"><i>gratul-</i>, congratulate.<br>
<i>deven-</i>, originate, descend from.<br>
<i>adres-</i>, address (a letter).<br>
<i>telegraf-</i>, telegraph.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj. Petro, Anno,
kaj Elizabeto estas miaj gefratoj. Gesinjoroj N. hodiaŭ
vespere venos al ni. La gefianĉoj staris apud la altaro. Mi
gratulis telegrafe la junajn geedzojn. La gereĝoj forveturis
Kordovon. Ŝi edziniĝis kun sia kuzo, kvankam ŝiaj
gepatroj volis ŝin edzinigi kun alia persono.</p>
<p>La patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo,
kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino. Ĉiuj parencoj
de mia edzino estas miaj boparencoj, sekve ŝia frato estas
mia bofrato, ŝia fratino estas mia bofratino; mia frato kaj
fratino (gefratoj) estas la bogefratoj de mia edzino. La edzino
de mia nevo, kaj la nevino de mia edzino estas miaj bonevinoj.
Virino, kiu kuracas, estas kuracistino; edzino de kuracisto estas
kuracistedzino. La doktoredzino A. vizitis hodiaŭ la
gedoktorojn P. Li ne estas lavisto, li estas lavistinedzo.</p>
<!-- =============================086.png============================ -->
<p>La filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj.
La hebreoj estas Izraelidoj, ĉar ili devenas de Izraelo.
Ĉevalido estas nematura ĉevalo, kokido nematura koko,
bovido nematura bovo, birdido nematura birdo. Tiu bela tero
trovis sin en tre praa stato.</p>
<p>Johanon, Nikolaon, Erneston, Vilhelmon, Marion, Klaron kaj
Sofion iliaj gepatroj nomas Johanĉjo (aŭ Joĉjo),
Nikolĉjo (aŭ Nikoĉjo, aŭ Niĉjo),
Erneĉjo (aŭ Erĉjo), Vilhelĉjo (aŭ
Vilheĉjo, aŭ Vilĉjo, aŭ Viĉjo), Manjo
(aŭ Marinjo), Klanjo kaj Sonjo (aŭ Sofinjo).</p>
<center><b>LESSON 44.</b></center>
<center>Suffixes <b>-ebl-, -ind-, -em-.</b></center>
<p>These three suffixes are used to form adjectives.</p>
<p><b>-ebl-</b> means <i>possible to be</i> what the word to
which it is added signifies, as <i>Vidi</i>, to see;
<i>videbla</i>, able to be seen; <i>Aŭdi</i>, to hear;
<i>aŭdebla</i>, able to be heard, audible; <i>Movi</i>, to
move; <i>movebla</i>, movable; <i>Ebla</i>, possible;
<i>eble</i>, possibly.</p>
<p><b>-ind-</b> means <i>worthy of</i> what the word denotes, as
<i>Honoro</i>, honour; <i>honorinda</i>, honourable, worthy of
honour; <i>Honti</i>, to be ashamed; <i>hontinda</i>, shameful;
<i>Indo</i>, worth; <i>inda</i>, worthy of.</p>
<p><b>-em-</b> means having an <i>inclination towards</i> or
<i>propensity</i> for, or <i>being disposed towards</i> something
as <i>Forgesi</i>, to forget; <i>forgesema</i>, forgetful;
<i>Servi</i> to serve; <i>servema</i>, willing to serve,
obliging. <i>Ema</i> fond of.</p>
<p>The difference between the three suffixes is shown by the
following words:—</p>
<!-- =============================087.png============================ -->
<p><i>Kredebla</i>, possible of belief; <i>kredinda</i>, worthy
of belief; <i>kredema</i>, having a tendency to believe readily,
credulous.</p>
<p><i>Legebla</i>, able to be read; <i>leginda</i>, worthy of
being read; <i>legema</i>, fond of reading, inclined to read.</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ŝtalo</i>, steel.<br>
<i>spirito</i>, spirit,<br>
<i>bagatelo</i>, trifle.<br>
<i>fleks-</i>, bend.<br>
<i>laŭd-</i>, praise.<br>
<i>renvers-</i>, turn over.</td>
<td nowrap valign="top"><i>memor-</i>, remember.<br>
<i>ekscit-</i>, excite.<br>
<i>venĝ-</i>, revenge.<br>
<i>kredeble</i>, probably.<br>
<i>kompreneble</i>, of course.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Ŝtalo estas fleksebla, sed fero ne estas fleksebla. Ne
ĉiu kreskaĵo estas manĝebla. Vitro estas rompebla
kaj travidebla. Via parolo estas tute nekomprenebla, kaj viaj
leteroj estas ĉiam skribitaj tute nelegeble. La mallumo
estas netrapenetrebla. Li rakontis al mi historion tute
nekredeblan. Eble mi povos helpi al vi. Ĉu vi amas vian
patron? Kia demando! kompreneble, ke mi lin amas. Mi kredeble ne
povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos
hodiaŭ gastojn. La tablo staras malrekte kaj kredeble
baldaŭ renversiĝos. Li faris sian eblon.</p>
<p>Li estas homo ne kredinda. Via ago estas tre laŭdinda.
Tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda. Ĝi
estas vesto de granda indo. Ĝi ne estas inda je danko. La
ŝipanaro montriĝas ne inda je sia estro.</p>
<p>Lia edzino estas tre laborema kaj ŝparema, sed ŝi
estas ankaŭ tre babilema kaj kriema. Li estas tre
ekkolerema, kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda
bagatelo, tamen li estas tre pardonema, li ne portas longe la
koleron, kaj li tute ne estas venĝema. Li estas tre kredema,
eĉ la plej nekredeblajn aferojn, kiujn rakontas al li la
plej nekredindaj homoj, li tuj kredas. Li estas tre purema, kaj
eĉ unu polveron vi ne trovos sur lia vesto. Li estas bonega
knabo, sed tre ema kredi spiritojn.</p>
<!-- =============================088.png============================ -->
<center><b>LESSON 45.</b></center>
<center><b>Dis-, -um-.</b></center>
<p>The prefix <b>dis-</b> denotes separation or scattering, as
<i>Ĵeti</i>, to throw; <i>disĵeti</i>, to scatter.
<i>Ŝiri</i>, to tear; <i>disŝiri</i>, to tear into
bits. <i>Doni</i>, to give; <i>disdoni</i>, to distribute.</p>
<p>The suffix <b>-um-</b> has no definite meaning. It is used in
only a few words, of which the most important are:—</p>
<center>
<table border="0">
<tr>
<td><i>aerumi</i></td>
<td>(from</td>
<td><i>aero</i>, air), to expose to the air.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>ventumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>vento</i>, wind), to fan.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kolumo</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>kolo</i>, neck), collar.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>manumo</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>mano</i>, hand), cuff.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>butonumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>butono</i>, button), to button.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>gustumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>gusto</i>, taste), to taste (something).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>komunumo</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>komuna</i>, common), a community.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>krucumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>kruco</i>, cross), crucify.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>malvarmumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>malvarma</i>, cold), take cold.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>mastrumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>mastro</i>, master), keep house.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>plenumi</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>plena</i>, full), fulfil.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>brulumo</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>bruli</i>, burn), inflammation.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kalkanumo</i></td>
<td>( "</td>
<td><i>kalkano</i>, heel), heel of boot.</td>
</tr>
</table>
</center>
<center>
<table cellspacing="8">
<caption><b>Vocabulary.</b></caption>
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>rezultato</i>, result.<br>
<i>angulo</i>, angle, corner.<br>
<i>tolo</i>, linen.<br>
<i>ĉemizo</i>, shirt.<br>
<i>ating-</i>, attain, reach to.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ŝir-</i>, tear.<br>
<i>kvankam</i>, although.<br>
<i>simila</i>, similar.<br>
<i>grava</i>, important.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================089.png============================ -->
<p>Ni ĉiuj kunvenis por priparoli tre gravan aferon; sed ni
ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris. Malfeliĉo
ofte kunigas la homojn, kaj feliĉo ofte disigas ilin. Mi
disŝiris la leteron, kaj disĵetis ĝiajn pecetojn
en ĉiujn angulojn de la ĉambro. Post tio ĉi oni
disiris hejmen. La vojo disiris en kelkaj direktoj.</p>
<p>Mi volonte plenumis lian deziron. En malbona vetero oni povas
facile malvarmumi. Li disbutonumis la superveston. Ŝi ludis
kun sia ventumilo. Ĉemizojn, kolumojn, manumojn, kaj
ceterajn similajn objektojn oni nomas tolaĵo, kvankam ili ne
ĉiam estas faritaj el tolo.</p>
<p>The suffixes <b>-on-, -obi-, -op-,</b> have already been
explained in Lesson 9.</p>
<center><b>-Aĉ-</b></center>
<p>A new suffix <b>-aĉ-</b> has gradually come into use
during the past few years. Its meaning is well shown in the
following examples:—<i>Domo</i>, house; <i>domaĉo</i>,
hovel. <i>Virino</i>, woman; <i>virinaĉo</i>, hag.
<i>Ridi</i>, to laugh; <i>ridaĉi</i>, to grin (maliciously).
<i>Ĉevalo</i>, horse; <i>ĉevalaĉo</i>, a sorry
nag, a screw. <i>Obstina</i>, persistent, stubborn;
<i>obstinaĉa</i>, pig-headed. <i>Popolo</i>, a people;
<i>popolaĉo</i>, populace. <i>Morti</i>, to die;
<i>mortaĉi</i>, to die the death. <i>Lingvo</i>, language;
<i>lingvaĉo</i>, a jargon.</p>
<p>This suffix should only be used sparingly.</p>
<!-- =============================090.png============================ -->
<center><b>JOINING WORDS. CONJUNCTIONS.</b></center>
<p>Certain words are used merely to join words or sentences.
Those already learned are:—</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kaj</i>, and.<br>
<i>sed</i>, but.<br>
<i>ĉar</i>, because, for.<br>
<i>ankaŭ</i>, also.<br>
<i>ol</i>, than.<br>
<i>se</i>, if.<br>
<i>aŭ</i>, or.</td>
<td nowrap valign="top"><i>ĉu</i>, whether.<br>
<i>ke</i>, that.<br>
<i>kvazaŭ</i>, as if.<br>
<i>kvankam</i>, although.<br>
<i>almenaŭ</i>, at least.<br>
<i>tamen</i>, however.<br>
<i>do</i>, then, therefore.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>The following are also useful:—</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>kaj</i> ... <i>kaj</i>, both ...
and.<br>
<i>aŭ</i> ... <i>aŭ</i>, either ... or.<br>
<i>ĉu</i> ... <i>aŭ</i>, whether ... or.<br>
<i>ĉu</i> ... <i>ĉu</i>, whether ... whether.</td>
<td nowrap valign="top"><i>nek</i> ... <i>nek</i>, neither ...
nor.<br>
<i>eĉ se</i>, even if.<br>
<i>same kiel</i>, the same as.</td>
</tr>
</table>
</center>
<center><b>EXCLAMATIONS. INTERJECTIONS.</b></center>
<p>The following are simply exclamations of joy grief, surprise,
etc.:—</p>
<center>
<table cellspacing="8">
<tr>
<td nowrap valign="top"><i>ah!</i> aha! ah!<br>
<i>ha!</i> ah!<br>
<i>he!</i> halloo! hey!<br>
<i>hm!</i> hm! humph!<br>
<i>ho!</i> oh!<br>
<i>oho!</i> ho!<br>
<i>ho ve!</i> alas!<br>
<i>for!</i> away!<br>
<i>fi!</i> for shame!<br>
<i>nu!</i> well (now)!<br>
<i>nu do!</i> well (now) then!<br>
<i>ja!</i> indeed!<br>
<i>jen!</i> there! look! behold!<br>
<i>bis!</i> again! encore!</td>
<td nowrap valign="top"><i>kia!</i> what!<br>
<i>bone!</i> good! all right!<br>
<i>brave!</i> bravo!<br>
<i>hura!</i> hurrah!<br>
<i>vere!</i> truly!<br>
<i>efektive!</i> really!<br>
<i>adiaŭ!</i> goodbye!<br>
<i>bonvenu!</i> welcome!<br>
<i>kompreneble!</i> of course!<br>
<i>vivu!</i> long live!<br>
<i>antaŭen!</i> forward!<br>
<i>ĉu vere?</i> is it true?<br>
<i>ĉu ne?</i> is it not?</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================091.png============================ -->
<center><b>COMPOUND WORDS.</b></center>
<p>It is often convenient to form compound words, as
<i>poŝtkarto</i>, <i>forpeli</i>, <i>ĉiuminute</i>,
<i>stacidomo</i>, <i>senmove</i>, <i>telertuketo</i>. When this
is done, the word expressing the principal idea is placed
last.</p>
<p>Generally it is sufficient to use the <i>root</i> of the
qualifying word, but if the sound or sense requires it, the whole
word is taken, as <i>unutaga</i> means "of one day";
<i>unuataga</i>, "of the first day."</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>ARRANGEMENT OF WORDS IN THE SENTENCE.</b></center>
<p>In English the sense often depends entirely on the order of
the words, <i>e.g.</i>, the sentence "John saw George" would mean
something quite different if reversed—"George saw John."
But in Esperanto, thanks to the accusative <b>n</b>, the endings
<b>a</b> and <b>e</b> for participles, and the pronoun <b>si</b>,
the order of words may be varied without altering the sense.
"Georgon vidis Johano" means exactly the same as "Johano vidis
Georgon."</p>
<p>But though the meaning can in most cases be understood
whatever the order of the words, it is best to adopt the simplest
arrangement, and to follow the natural course of thought, which
is, first, that about which we think, then that which we think
about it. English students may frame their sentences exactly as
they would in their own language. In Esperanto, as in English,
the arrangement is sometimes altered, either for emphasis, as
<i>Laŭdata estu Dio!</i> Praised be God!; or to please the
ear, as <i>Oni min admiras</i>, instead of <i>Oni admiras
min</i>, People admire me.</p>
<!-- =============================092.png============================ -->
<p><i>Note</i>.—Care must be taken in placing the word
"ne." Its usual place is before the verb, when it negatives the
whole sentence. Study the effect of placing <i>ne</i> in
different positions in the sentence <i>Mi deziras vidi Johanon
kaj lian fraton</i>, I wish to see John and his
brother:—</p>
<p>(i.). <i>Mi ne deziras vidi Johanon kaj lian fraton</i>, I do
not wish to see John and his brother.</p>
<p>(ii.). <i>Mi deziras ne vidi Johanon kaj lian fraton</i>, I
wish not to see John and his brother, <i>i.e.</i>, I wish to
avoid seeing them.</p>
<p>(iii.). <i>Mi deziras vidi ne Johanon, sed lian fraton</i>, I
wish to see not John, but his brother.</p>
<p>(iv.). <i>Mi deziras vidi Johanon kaj ne lian fraton</i>, I
wish to see John and not his brother.</p>
<p><i>Ne tute</i> means "not quite," while <i>tute ne</i> means
"not at all."</p>
<p><i>Jam ne</i> means "no longer." "Not yet" is <i>ankoraŭ
ne</i>.</p>
<p>Words which are already international, such as <i>microscope,
telephone, automobile</i>, etc., are adopted unchanged, except as
to the spelling and termination, as <i>mikroskopo, telefono,
aŭtomobilo.</i></p>
<center><b>WORDS USED WITH THE OBJECT.</b></center>
<p>As already said, when an adjective or participle (or a noun)
is added to the object simply as a describing word, it takes
<i>n</i> like the object, as <i>Li perdis sian novan libron</i>
(<i>aŭ</i>, sian libron novan), He lost his new book.
<i>Ŝi trankviligis la kriegantan infanon</i> (aŭ, <i>la
infanon kriegantan</i>), She pacified the screaming child. <i>Li
vizitis sian fraton Johanon</i>, He visited his brother John.
("John" shows <i>which</i> brother).</p>
<!-- =============================093.png============================ -->
<p>But if the adjective, participle, or noun is used not merely
to describe, but indirectly to tell something about the object,
it does not take <i>n</i>. A comparison of the following
sentences will make this clear:—</p>
<center>
<table>
<tr>
<td rowspan="2" valign="top">1. </td>
<td><i>Li trovis la pomojn maturajn</i>. He found the ripe
apples.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Li trovis la pomojn maturaj</i>. He found (that) the
apples (were) ripe.</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2" valign="top">2. </td>
<td><i>Li trovis la kruĉon rompitan</i>. He found the broken
jug.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Li trovis la kruĉon rompita</i>. He found (that) the
jug (was) broken.</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2" valign="top">3. </td>
<td><i>Li kolorigis la drapon ruĝan</i>. He dyed the red
cloth.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Li kolorigis la drapon ruĝa</i>. He dyed the cloth
red.</td>
</tr>
<tr>
<td rowspan="2" valign="top">4. </td>
<td><i>Li tranĉis (aŭ faris) la veston tro
mallongan</i>. He cut (or made) the too-short coat (the coat that
was too short).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Li tranĉis la veston tro mallonga</i>. He cut the
coat (so that it was) too short.</td>
</tr>
<tr>
<td valign="top">5. </td>
<td><i>Li nomis la knabon mensogisto</i>. He called the boy a
liar.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Compare this use of words with the following:—</p>
<p>He made his father angry (or, be angered). <i>Li kolerigis
sian patron</i>, or, <i>li igis sian patron kolera</i>.</p>
<p>The loss drove him mad. <i>La perdo frenezigis lin</i>, or,
<i>igis lin freneza</i>.</p>
<p>It rendered the gun useless. <i>Ĝi senutiligis la
pafilon</i>, or, <i>igis la pafilon senutila</i>.</p>
<!-- =============================094.png============================ -->
<center><b>COMPLETE GRAMMAR OF ESPERANTO.</b><br>
<span style="font-variant: small-caps">By Dr.
Zamenhof.</span></center>
<center>A.—<i>Alphabet</i>.</center>
<p>Aa, Bb, Cc, Ĉĉ, Dd, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh,
Ĥĥ, Ii, Jj, Ĵĵ, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr,
Ss, Ŝŝ, Tt, Uu, Ŭŭ, Vv, Zz [Footnote: Names
of the letters: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho,
ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo,
to, u, ŭo, vo, zo.]</p>
<p><i>Remark</i>.—Presses which do not possess the accented
letters can use instead of them ch, gh, hh, jh, sh, u.</p>
<center>B.—<i>Rules</i>.</center>
<p>(1) There is no indefinite <span style=
"font-variant: small-caps">Article</span>; there is only a
definite article (<i>la</i>), alike for all sexes, cases, and
numbers.</p>
<p><i>Remark</i>.—The use of the article is the same as in
the other languages. People who find a difficulty in the use of
the article need not at first use it at all.</p>
<p>(2) <span style="font-variant: small-caps">Substantives</span>
have the termination <i>o</i>. To form the plural the termination
<i>j</i> is added. There are only two cases: nominative and
accusative; the latter is obtained from the nominative by the
addition of the termination <i>n</i>. Other cases are expressed
by the aid of prepositions (the genitive by <i>de</i>, the dative
by <i>al</i>, the ablative by <i>per</i>, or other prepositions
according to sense).</p>
<p>(3) The <span style=
"font-variant: small-caps">Adjective</span> ends in <i>a</i>.
Case and number as with the substantive. The Comparative is made
by means of the word <i>pli</i>, the Superlative by <i>plej</i>;
with the Comparative the conjunction <i>ol</i> is used.</p>
<p>(4) The fundamental <span style=
"font-variant: small-caps">Numerals</span> (they are not
declined) are: <i>unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok,
naŭ, dek, cent, mil.</i> The tens and hundreds are formed by
simple junction of the numerals. To mark the ordinal numerals the
termination of the adjective is added; for the multiple—the
suffix <i>obl</i>, for the fractional—<i>on</i>, for the
collective—<i>op</i>, for the distributive—the word
<i>po</i>. Substantival and adverbial numerals can also be
used.</p>
<!-- =============================095.png============================ -->
<p>(5) Personal <span style=
"font-variant: small-caps">Pronouns</span>: <i>mi, vi, li,
ŝi, ĝi</i> (referring to thing or animal), <i>si, ni,
vi, ili, oni</i>; the possessive pronouns are formed by the
addition of the adjectival termination. Declension is as with the
substantives.</p>
<p>(6) The <span style="font-variant: small-caps">Verb</span>
undergoes no change with regard to person or number. Forms of the
verb; time <i>being</i> (Present) takes the termination
<i>-as;</i> time <i>been</i> (Past) <i>-is</i>; time <i>about to
be</i> (Future) <i>-os</i>; the Conditional mood <i>-us;</i> the
Ordering mood <i>-u;</i> the Indefinite <i>-i.</i> Participles
(with an adjectival or adverbial sense): active present
<i>-ant;</i> active past <i>-int;</i> active future <i>-ont;</i>
passive present <i>-at;</i> passive past <i>-it;</i> passive
future <i>-ot.</i> All forms of the passive are formed by the aid
of a corresponding form of the verb <i>esti</i> and a passive
participle of the required verb; the preposition with the passive
is <i>de.</i></p>
<p>(7) <span style="font-variant: small-caps">Adverbs</span> end
in <i>e;</i> degrees of comparison as with the adjectives.</p>
<p>(8) <i>All</i> the <span style=
"font-variant: small-caps">Prepositions</span> require the
nominative.</p>
<p>(9) <i>Every</i> word is read as it is written.</p>
<p>(10) The <span style="font-variant: small-caps">Accent</span>
is <i>always</i> on the penultimate syllable.</p>
<p>(11) <span style="font-variant: small-caps">Compound
Words</span> are formed by simple junction of the words (the
chief word stands at the end); the grammatical terminations are
also regarded as independent words.</p>
<p>(12) When another <span style=
"font-variant: small-caps">Negative</span> word is present the
word <i>ne</i> is left out.</p>
<p>(13) In order to show <span style=
"font-variant: small-caps">Direction</span> words take the
termination of the accusative.</p>
<p>(14) Each <span style=
"font-variant: small-caps">Preposition</span> has a definite and
constant meaning; but if we have to use some preposition and the
direct sense does not indicate to us what special preposition we
are to take, then we use the preposition <i>je</i> which has no
meaning of its own. Instead of the preposition <i>je</i> we can
also use the accusative without a preposition.</p>
<!-- =============================096.png============================ -->
<p>(15) The so-called <span style=
"font-variant: small-caps">Foreign Words</span>, that is, those
which the majority of languages have taken from one source, are
used in the Esperanto language without change, merely obtaining
the spelling of the latter; but with different words from one
root it is better to use unchanged only the fundamental word and
to form the rest from this latter in accordance with the rules of
the Esperanto language.</p>
<p>(16) The <span style="font-variant: small-caps">Final
Vowel</span> of the substantive and of the article can be dropped
and replaced by an apostrophe.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>COMMON USEFUL EXPRESSIONS.</b></center>
<!-- =============================097.png============================ -->
<center>
<table>
<tr>
<td><i>tio estas, i.e.</i>, that is.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kaj cetere, k.c.</i>, etcetera.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kaj tiel plu, k.t.p.</i>, and so on.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kiel ekzemple, k.ekz.</i>, as for example.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kiel elbe plej (baldaŭ)</i>, as (soon) as
possible.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kio ajn okazos</i>, whatever happens (shall happen).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kondiĉe, ke</i>, on the condition that.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>kun la kondiĉo, ke</i>, on the condition that.</td>
</tr>
</table>
</center>
<center>
<table>
<tr>
<td><i>Bonan tagon, sinjoro.</i></td>
<td>Good day, sir.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kiel vi fartas?</i></td>
<td>How do you do?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Tre bone, mi dankas.</i></td>
<td>Very well, I thank you.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Mi dankas vin.</i></td>
<td>I thank you.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Dankon.</i></td>
<td>Thanks.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Multe da dankoj.</i></td>
<td>Many thanks.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Vi estas tre ĝentila (afabla).</i></td>
<td>You are very kind.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Vi estas tre kompleza.</i></td>
<td>You are very obliging.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Mi malsatas.</i></td>
<td>I am hungry.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Mi soifas.</i></td>
<td>I am thirsty.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Al mi estas varme (malvarme).</i></td>
<td>I am warm (cold).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kiu estas tie? Estas mi.</i></td>
<td>Who is there? It is I.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Sidiĝu, mi petas.</i></td>
<td>Be seated, I beg (you).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kun plezuro.</i></td>
<td>With pleasure.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kion vi bezonas?</i></td>
<td>What do you want?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Cu vi min komprenas?</i></td>
<td>Do you understand me?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Vi estas prava (malprava).</i></td>
<td>You are right (wrong).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Tio estas vera.</i></td>
<td>That is true.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Estas vera, ke...</i></td>
<td>It is true that...</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Je kioma horo vi foriros?</i></td>
<td>At what time are you going?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kioma horo estas?</i></td>
<td>What time is it?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kiom kostas tio ĉi?</i></td>
<td>How much does this cost?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ĝi kostas tri ŝilingojn.</i></td>
<td>It costs three shillings.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kie vi estas?</i></td>
<td>Where are you?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kien vi iras?</i></td>
<td>Where are you going?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kian aĝon li havas?</i></td>
<td>How old is he?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Antaŭ unu semajno.</i></td>
<td>A week ago.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Post du tagoj.</i></td>
<td>In two days.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Li venos ĵaŭdon.</i></td>
<td>He will come on Thursday.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Pasigu al mi la panon, mi petas vin.</i></td>
<td>Pass me the bread, I beg you (please).</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Estas li mem!</i></td>
<td>It is himself!</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Tiom pli bone</i></td>
<td>So much the better!</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Oni diras, ke...</i></td>
<td>They say, that...</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Neniu tion diras.</i></td>
<td>Nobody says that.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kio okazis?</i></td>
<td>What has happened?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ĉu vi konas Sinjoron A.?</i></td>
<td>Do you know Mr. A.?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Mi scias, kiu li estas, sed mi ne konas lin.</i></td>
<td>I know who he is, but I do not know him.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ĉu estas leteroj por mi?</i></td>
<td>Are there letters for me?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Rapidu.</i></td>
<td>Be quick.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ne diru tion.</i></td>
<td>Do not say that.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ne faru tion.</i></td>
<td>Do not do that.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Kia estas la vetero? Kian veteron ni havas?</i></td>
<td>What kind of weather is it?</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Pluvas; neĝas.</i></td>
<td>It rains; it snows.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Pluvis la tutan nokton.</i></td>
<td>It rained all night long.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Estas beld, varmege.</i></td>
<td>It is fine, hot.</td>
</tr>
<tr>
<td><i>Ĉu mi tion faru?</i></td>
<td>Shall I do that?</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================098.png============================ -->
<center><b>LETTERS.</b></center>
<center>(<i>a</i>). <b>Beginnings.</b></center>
<center>
<table border="0" cellspacing="8">
<tr>
<td valign="middle"><i>Kara</i>, dear.<br>
<i>Mia kara</i>, my dear.<br>
<i>Estimata</i>, esteemed.<br>
<i>Estiminda</i>, estimable.<br>
<i>Respektinda</i>,respect-worthy.<br>
<i>Honorinda</i> honourable.</td>
<td valign="middle"><i>Patro, amiko, etc.</i>, father, friend,
etc.<br>
<i>Samideano</i>, fellow-thinker.<br>
<i>Kunlaboranto</i>, fellow-worker.<br>
<i>Sinjoro</i>, Sir.<br>
<i>Sinjoroj</i>, Gentlemen, Sirs.<br>
<i>Sinjorino</i>, Madame, Mrs.<br>
<i>Fraŭlino</i>, Miss.</td>
</tr>
</table>
</center>
<center>(<i>b</i>). <b>Endings.</b></center>
<center>
<table border="0" cellspacing="8">
<tr>
<td valign="top"><i>Kun (koraj, amikaj) salutoj</i>, with
(hearty, friendly) greetings.<br>
<i>Kun (alta, granda) estimo</i>, with (high, great) esteem.<br>
<i>Kun (miaj, ĉiuj) bondeziroj</i>, with (my, all) good
wishes.<br>
<i>Kun (multe da) amo</i>, with (much) love.</td>
<td valign="top"><i>Via, La via</i>, yours.<br>
<i>Via, (tre) vin amanta</i>, your (very) loving.<br>
<i>Via, tre sincere, fidele, etc.</i>, yours very sincerely,
faithfully, etc.<br>
<i>Ĉiam via</i>, yours always.<br>
<i>Tre sincere via</i>, very sincerely yours.</td>
</tr>
</table>
</center>
<!-- =============================099.png============================ -->
<center><b>KEY TO EXERCISES.</b></center>
<center><b>1.</b></center>
<p>A father and a brother. A lion is an animal. A rose is a
flower and a pigeon is a bird. The rose belongs to Theodore. The
sun shines. The father is a tailor. Where are the book and the
pencil? Here is an apple. On the ground lies a stone. On the
window lie a pencil and a pen. The son stands by the father. Here
lies the hat of the father (the father's hat). The father is in
the room. Before the house is (stands) a tree.</p>
<p>What is a lion? What is a rose? What shines? What is the
father? Where is the father? What is on the window? Where is the
pen?</p>
<p>Is a lion an animal? Yes, a lion is an animal. Is a rose a
bird? No, a rose is not a bird, a rose is a flower.</p>
<center><b>2.</b></center>
<p>The father is well. A child is not a mature man. The sky is
blue. A lion is strong. The father is good. The hand of John
(John's hand) is clean. (Some, <i>or</i>, a) paper is white.
White paper lies on the table. Here is the young lady's exercise
book. In the sky stands (is) the beautiful sun. The paper is very
white, but the snow is more white (whiter). Milk is more
nutritious than wine. The bread is fresh. The uncle is richer
than the brother. Here lies (is) a red rose. The dog is very
faithful. The book is new.</p>
<center><b>3.</b></center>
<p>(The) birds fly. The song of (the) birds is pleasant. Where
are the boys? The fathers are well. Children are not mature men.
Lions are strong. John's hands are clean. Here are the young
ladies' exercise books. The uncles are richer than the brothers.
The dogs are very faithful. White papers lie on the table. In the
room are new hats. Where are the sharp knives? Good children are
diligent. Here lie (are) pure white delicate lilies. The teeth of
lions (lions' teeth) are sharp.</p>
<!-- =============================100.png============================ -->
<center><b>4.</b></center>
<p>I read. You write. He is a boy, and she is a girl. We are men.
You are children. They are Russians. Where are the boys? They are
in the garden. Where are the girls? They also are in the garden.
Where are the knives ? They are (lie) on the table. The child
cries, because it wants to eat. Sir, you are impolite. Gentlemen,
you are impolite. Tkey say that (the) truth always conquers. The
house belongs to him. I come from (the) grandfather, and I go now
to (the) uncle. I am as strong as you. Now I read, you read, and
he reads, we all read. You write and the children write, they
(you) all sit silent and write.</p>
<p>My dog, you are very faithful. He is my uncle, for my father
is his brother. Of all my children, Ernest is the youngest. His
father and his brothers are in the garden. Her uncle is in the
house. Where are your books ? Our books are (lie) on the table;
their pencils and their paper also are (lie) on the table.</p>
<p>Who is in the room ? Who are in the room ? The gentle- man who
is reading is my friend. The gentleman to whom you are writing is
a tailor. What is lying on the table ?</p>
<center><b>5.</b></center>
<p>I see a lion (lions). I read (am reading) a book (books). I
love (the) father. I know John. (The) father is not reading a
book, but he is writing a letter. I do not like obstinate people.
I wish you good-day, sir. Good morning! A joyous festival (a
pleasant holiday) (I wish you). What a joyful festival (it is
to-day) ! In the day we see the bright sun, and at night we see
the pale moon and the beautiful stars. We have newer bread than
you. No, you are wrong, sir, your bread is less new (staler) than
mine. We call the boy, and he comes. In (the) winter they heat
the stoves. When one is rich one has many friends. He loves me,
but I do not love him. Mr. P. and his wife love my children very
much; I also love theirs very much. I do not know the gentleman
who is reading.</p>
<center><b>6.</b></center>
<p>Why do you not answer me? Are you deaf or dumb? What are you
doing?</p>
<p>The boy drove away the birds. From (the) father I received a
book, and from (the) brother I received a pen. (The) father gave
me a sweet apple. Here is the apple which I found. Yesterday I
met your son, and he politely greeted me. Three days ago (before
three days) I visited your cousin, and my visit gave (made) to
him pleasure. When I came to him he was sleeping, but I woke
him.</p>
<!-- =============================101.png============================ -->
<p>I will relate to you a story. Will you tell me the truth? To
day is Saturday, and to-morrow will be Sunday. Yesterday was
Friday, and the day after to-morrow will be Monday. [Footnote:
Notice that in these two sentences <i>ankoraŭ</i> and
<i>iam</i> express different meanings of the English word "yet."]
Have you yet found your watch? I have not yet looked for it; when
I have finished (shall finish) my work I will look for my watch,
but I fear that I shall not find it again. If you (shall) conquer
us, the people will say that only women you conquered. When you
(shall) attain the age of fifteen years you will receive the
permission.</p>
<center><b>7.</b></center>
<p>I love myself, you love yourself, he loves himself, and every
man loves himself. I take care of her (so) as I take care of
myself, but she takes no care at all of herself, and does not
look after herself at all. My brothers had guests to-day; after
supper our brothers went with the guests out of their (our
brothers') house and accompanied them as far as their (the
guests') house. I washed myself in my room, and she washed
herself in her room. The child was looking for its doll; I showed
the child where its doll lay. She related to him her adventure.
She returned to her father's palace. Her flowers she tended not.
My brother said to Stephen, that he loved him more than
himself.</p>
<center><b>8.</b></center>
<p>Two men can do more than one. I have only one mouth, but I
have two ears. He walks out with three dogs. He did everything
with the ten fingers of his hands. Of her many children some are
good and others bad. Five and seven make twelve. Ten and ten make
twenty. Four and eighteen make twenty-two. Thirty and forty-five
make seventy-five. One thousand eight hundred and ninety-three.
He has eleven children. Sixty minutes make one hour, and one
minute consists of sixty seconds.</p>
<center><b>8a.</b></center>
<p>January is the first month of the year, April is the fourth,
November is the eleventh, and December is the twelfth. The
twentieth day of February is the fifty-first day of the year. The
seventh day of the week God chose to be (that it should be) more
holy than the six first days. What did God create on the sixth
day? What (which) date is it (have we) to-day? To-day is the
twenty-seventh (day) of March. Christmas Day is the 25th of
December, New Year's Day is the 1st of January, One does not
easily forget one's first love.</p>
<!-- =============================102.png============================ -->
<center><b>9.</b></center>
<p>I have a hundred apples. I have a hundred (of) apples. This
town has a million of inhabitants. I bought a dozen (of) spoons,
and two dozen (of) forks. One thousand years (or, a thousand of
years) make a millennium.</p>
<p>Firstly, I return to you the money which you lent to me;
secondly, I thank you for the loan; thirdly, I beg you also
afterwards (on a future occasion) to lend to me when I (shall)
require money.</p>
<center><b>9a.</b></center>
<p>Three is half of six, eight is four-fifths of ten. Four metres
of this stuff cost nine francs, therefore two metres cost four
and a-half francs. One day is a three hundred and sixty-fifth or
a three hundred and sixty-sixth of a year.</p>
<p>Five times seven are thirty-five. For each day I receive five
francs, but for to-day I have received double pay, that is, ten
francs.</p>
<p>These two friends walk out always (two) together. Five
together they threw themselves upon me, but I overcame all five
assailants.</p>
<center><b>10.</b></center>
<p>Give (to) the birds water, for they want to drink. Alexander
will not learn, and therefore I beat Alexander. Who has courage
(dares) to ride on a lion? I was going to beat him, but he ran
away from me.</p>
<p>Do not give your hand to a lion. Relate (tell) to my young
friend a beautiful story. Tell father that I am diligent. Tell me
your name. Do not write to me such long letters. Show me your new
coat. Child, do not touch the looking-glass. Dear children,
always be honest. Do not listen to him.</p>
<p>He says that I am attentive. He begs me to be attentive. Tell
him not to chatter. Ask him to send me a candle. The cottage is
worth your buying (worthy that you should buy it). She strongly
desired that he (should) remain alive.</p>
<p>Let him come, and I will forgive him. Let us be gay, let us
use life well, for life is not long. Let him not come alone, but
come with his best friend. I already have my hat; now look for
yours.</p>
<!-- =============================103.png============================ -->
<center><b>11.</b></center>
<p>If the pupil knew his lesson well, the teacher would not
punish him. If you knew who he is, you would esteem him more.
They raised one hand upwards as if they were holding something.
If I really were beautiful, others would try to imitate me. Oh!
if I were (had) already the age of fifteen years!</p>
<center><b>12.</b></center>
<p>To remain with a lion is dangerous. The knife cuts well, for
it is sharp. Go more quickly. He shut the door angrily. His
speech flows softly and pleasantly. We made the contract not in
writing, but by word of mouth. An honest man acts honestly. The
pastor who died a short time ago lived long in our city. Did you
not get it back? He is sick unto death. The iron rod which was in
the stove (fire) is burning; hot. Paris is very gay. Early in the
morning she drove to the station.</p>
<p>Forgive me that I stayed so long. His anger lasted long. He is
to-day in an angry temper. The king soon sent again another
good-hearted official. This evening we shall have a ball. Where
are you? Away from here! (Get away!).</p>
<p>Where did he drive away to? She ran home. We went forward like
furies. Everything was right (good), and we went on further. The
lady glanced back. The sailors demanded to go back (required that
one should go back). I hung it here, for it saved my life. I
never sent here.</p>
<center><b>13.</b></center>
<p>My brother is not big, but he is not little, he is of medium
growth. A hair is very thin. The night is so dark that we can see
nothing even before our nose. This stale bread is hard as stone.
Naughty children love to torment animals. He felt (himself) so
miserable that he cursed the day on which he was born. We greatly
despise this base man. The window was long unclosed; I closed it,
but my brother immediately opened it again. A straight road is
shorter than a curved. Do not be ungrateful.</p>
<p>The wife of my father is my mother, and the grandmother of my
children. My sister is a very beautiful girl. My aunt is a very
good woman. I saw your grandmother with her four granddaughters,
and with my niece. I have an ox and a cow. The young widow became
again a fiancée.</p>
<center><b>14.</b></center>
<p>He gave me money, but I immediately returned it to him. I am
going away, but wait for me, for I shall soon return. The sun is
reflected in the clear water of the river. He returned to his
country. She threw herself again upon the seat.</p>
<!-- =============================104.png============================ -->
<p>In the course of a few minutes I heard two shots. The firing
continued for a very long time. His speech of yesterday was very
fine, but too much speaking tires him. He is singing a very
beautiful song. Singing is an agreeable occupation. With my hand
I kept on briskly rubbing him. The rain kept on falling in
rivers. Every minute she kept looking out through the window and
cursing the slow motion of the train.</p>
<p>I leap very cleverly. I started with surprise. I used to jump
all day long from place to place. When you began to speak I
expected to hear something new. The diamond has a beautiful
sparkle. She let the diamond flash. Two flashes of lightning
passed across the dark sky.</p>
<center><b>15.</b></center>
<p>I am (being) loved. I was (being) loved. I shall be (being)
loved. I should be (being) loved, Be (being) loved. To be (being)
loved. You have been washed. You had been washed. You will have
been washed. You would have been washed. Be (having been) washed.
To have been washed. He is to be invited. He was (going) to be
invited. He will be (about to be) invited. He would be (about to
be) invited. Be about to be invited. To be about to be invited.
This commodity is always willingly bought by me. The overcoat was
(has been) bought by me; consequently it belongs to me. When your
house was being built, my house had already been built a long
time. I give notice that from now my son's debts will not be paid
by me. Be easy; my whole debt will soon have been paid to you. My
gold ring would not be so long (being) sought for if it had not
been so cleverly hidden by you. According to the plan of the
engineers this railway is going to be constructed in the space of
two years; but I think that it will be being constructed (in
construction) more than three years. When the prayer was (had
been) finished he rose.</p>
<p>Augustus is my best loved son. Money in hand is more important
than (money) had. A sparrow (which has been) caught is better
than an eagle (which is) going to be caught.</p>
<!-- =============================105.png============================ -->
<center><b>16.</b></center>
<p>Flowing water is purer than water standing still. The fallen
man cannot raise himself. (The) time past will never more return;
(the) time to come no one yet knows. Come, we await you, Saviour
of the world. In the language Esperanto we see the future
language of the whole world. The number of the dancers was great.
It is the legend which true believers always repeat. He led the
traveller to the place where the thieves were resting. (To) a man
who has sinned unintentionally God easily pardons. The soldiers
led the prisoners (arrested) through the streets. A man whom one
has to judge is one to be judged (prisoner at the bar).</p>
<center><b>16a.</b></center>
<p>Now he teils me the truth. Yesterday he told me the truth. He
always told me the truth. When you saw us in the drawing-room he
had already (previously) told me the truth. He will tell me the
truth. When you (shall) come to me, he will previously tell me
the truth (or, he will have told me the truth; or, before you
(will) come to me, he will tell me the truth). If I were to ask
him, he would tell me the truth. I should not have made the
mistake if he had previously told me the truth. When I (shall)
come, tell me the truth. When my father (shall) come, tell me
beforehand the truth. I wish to tell you the truth. I wish that
that which I said should be true (or, I wish to have told the
truth).</p>
<center><b>17.</b></center>
<p>Walking in the street, I fell. Having found an apple, I ate
it. He came to me quite unexpected. He went meditating (deeply)
and very slowly. We were ashamed, having received instruction
from the boy. The imperial servant went out, taking with him the
bracelet. Profoundly saluting, he related that the thief had been
caught. Without saying a word, the duchess opened her jewel-case.
Having worked a year, and having saved a few dollars, I married
(with) my Mary. Having crossed the river, he found the thief.
Looking (having looked) by chance on the floor, she saw some
book, forgotten probably by a departed traveller.</p>
<!-- =============================106.png============================ -->
<center><b>18.</b></center>
<p>The bootmaker makes boots and shoes. Nobody lets thieves into
his house. The brave sailor was drowned in the sea. An author
writes books, and a writer simply copies papers. We have various
servants - a cook, a housemaid, a nurse, and a coachman. (He) who
occupies himself with mechanics is a mechanic, and (he) who
occupies himself with chemistry is a chemist. A diplomatist we
can also call a diplomat, but a physicist we cannot call a
"physic," for "physics" is the name of the science itself. One
day there came two cheats, who said that they were (are)
weavers.</p>
<center><b>19.</b></center>
<p>They so hindered me that I spoiled the whole of my work. Send
away your brother, for he hinders us. Fetch the doctor, for I am
ill. He procured for himself many books from Berlin.</p>
<p>He grew pale with fear, and afterwards he blushed from shame.
In the spring the ice and the snow melt. In the muddy weather my
coat became very dirty; therefore I took a brush and cleaned the
coat. My uncle did not die (by) a natural death, but nevertheless
he did not kill himself, and also was killed by nobody; one day,
walking near the railway lines, he fell under the wheels of a
moving train, and was killed. I did not hang my cap on this
little tree; but the wind blew away the cap from my head, and it,
flying, became hung (got caught) on the branches of the little
tree. Seat yourself (or, sit down), sir.</p>
<p>His gloomy face made his friend laugh. The whole night they
passed awake, and lighted more than sixteen candles. I divested
the child of his night clothes, and stood him in the tub;
afterwards I dried him. He made friends with evil companions. A
poor Hebrew wished to become a Christian. The bottle fell and
broke. She became his wife. Little by little she became quite
calm.</p>
<center><b>20.</b></center>
<p>The sea is deeper there than any anchor can reach. In some
(any) way. Without any reproach of conscience. I know in what
sort of place I shall certainly find him. What kind of weather is
it? What harm have I done to you? In that way he did everything.
He invited him to come into such and such a place. Not every sort
of bird sings. Beyond all doubt. No (kind of) man deserves such a
punishment. Such books are harmful. At times he visits us.</p>
<p>For some reason he could not sleep. Why do you not answer me?
I did not understand your question, therefore I did not answer.
People do not understand one another, and therefore they hold
themselves aloof. For every reason that is the best.</p>
<!-- =============================107.png============================ -->
<p>I once loved you. What lives must of necessity some time die.
When shall you go away? In the moonlight night, when all were
asleep, then she sat on the edge or the ship. Be for ever
blessed! She had never seen a dog before.</p>
<center><b>20a.</b></center>
<p>Where are the boys? Where did you go? I am staying here. He
lost his purse somewhere in the town, but where he lost it he
does not know. I willingly came from there here. He begged her to
tell him whence she came (whence she comes). For youth there are
snares everywhere. Everywhere are flowers, and nowhere can one
find more beautiful (ones).</p>
<p>How beautiful! Am I fit for a king? So finished the happy day.
They shone like diamonds. How are you? Somehow he misunderstood
me. My wife thought the same as I. I cannot understand at all
what you say. Very strange and quite incomprehensible! I, as
president, elected him. I chose him as president.</p>
<p>Whose glove is this? I never take that one's opinion. Suddenly
she heard somebody's loud disagreeable voice. Everybody's idea is
different. A good friend, without whose help he would never have
seen this land. Somebody's loss is not always somebody's gain.
Someone's loss is often no one's gain.</p>
<center><b>20b.</b></center>
<p>I feel that something is happening. Never did I give you
anything. I wish to do something good for (to) you. What is this?
What kind of ornament is this? What do I see? This is all I spoke
of. I will give up nothing to you. Do nothing against your
mother. Before all, be faithful to yourself. She began to feel
something such as (which) she herself in the beginning could
(can) not understand.</p>
<p>She spoke a little angrily. The pupils of the eyes little by
little contracted. Who is so unreasonable (senseless) that he can
believe it? How much money have you? I have none. Give me as much
water as wine.</p>
<p>Somebody comes; who is it? Would anybody have the courage to
do that? Everybody tried to save himself as he could. A language
in which nobody will understand us. None of them could save the
drowning person. He helped nobody ever (never helped anybody)
even with one centime. We shall go all together. I know nobody in
that town. This is beyond all human strength.</p>
<!-- =============================108.png============================ -->
<center><b>20c.</b></center>
<p>Where I am travelling from, whither and why, I can only
answer: I know not. They begged him to delay a little (with) his
departure. These nests are often larger than the huts of the
people of that place. He departed with the firm resolve to leave
for ever this ungrateful land. If anyone were to see that, he
would curse Fortune. I would give a hundred pounds sterling if ox
tongue could have for me such a good taste as for you. What time
is it? Nearly (soon) twelve o'clock.</p>
<center><b>21.</b></center>
<p>On a hot day I like to walk in a wood. They opened the gate
noisily, and the carriage drove into the courtyard. This is no
longer simple rain, but a downpour. A huge dog put its forepaw on
me, and from terror I did not know what to do. Before our army
stood a great series of cannon. (In) that night a terrible gale
blew. With delight. He longed to go away again.</p>
<p>Immediately after heating the stove was hot, in an hour it was
only warm, in two hours it was only just warm, and after three
hours it was already quite cold. I bought for the children a
little table and some little seats. In our country there are no
mountains, but only hills. In summer we find coolness in thick
woods. He sits near the table and dozes. A narrow path leads
through this field to our house. On his face I saw a joyful
smile. Before the woman appeared a pretty little dog. Pardon, he
whispered.</p>
<center><b>22.</b></center>
<p>With (by means of) an axe we chop, with a saw we saw, with a
spade we dig, with a needle we sew, with scissors we clip. The
knife was so blunt that I could not cut the meat with it, and I
had to use my pocket knife. Have you a corkscrew to uncork the
bottle? I wished to lock the door, but I had lost the key. She
combs her hair with a silver comb. In summer we travel by various
vehicles, and in winter by a sledge. To-day it is beautiful
frosty weather; therefore I shall take my skates and go skating.
The steersman of the "Pinta" injured the rudder. The magnetic
needle. The first indicator in most illnesses is the tongue. He
put it on the plate of a pair of scales.</p>
<!-- =============================109.png============================ -->
<center><b>23.</b></center>
<p>The sailors must obey the captain. All the inhabitants of a
state are citizens (subjects) of the state. Townsfolk are usually
sharper than villagers. The Parisians are gay folk. Our town has
good policemen, but not a sufficiently energetic chief constable.
Lutherans and Calvinists are Christians. Germans and Frenchmen
who live in Russia are Russian subjects, although they are not
Russians. He is an awkward and simple provincial. The inhabitants
of one state are fellow-countrymen, the inhabitants of one town
are fellow-citizens, the professors of one religion are
co-religionists. Those who have the same ideas are
fellow-thinkers.</p>
<p>The ruler of our country is a good and wise king. The governor
of our province is strict but just. Our regimental chief
(colonel) is like a good father to (for) his soldiers. They are
as (equally) proud as a housewife of her house. On the engine the
engine-driver sat alone. The emperor, accompanied by the empress,
had just entered (into) his box.</p>
<center><b>24.</b></center>
<p>Our country will conquer, for our army is large and brave. On
a steep ladder he raised himself to the roof of the house. I do
not know the Spanish language, but by help of a Spanish-German
dictionary, I nevertheless understood your letter a little. On
these vast and grassy fields feed great herds of beasts,
especially flocks of fine-woolled sheep. The train consisted
almost entirely (only) of passenger coaches. They put before me a
cover (table requisites), which consisted of a plate, spoon,
knife, fork, a small glass for brandy, a glass for wine, and a
serviette. On the sea was a great ship, and among the rigging
everywhere sat sailors. His escort stood at the back of the box.
Dark ranges of mountains bar the way.</p>
<p>A florin, a shilling, and a penny are coins. A grain of sand
fell into my eye. One spark is enough to explode gunpowder.</p>
<!-- =============================110.png============================ -->
<center><b>25.</b></center>
<p>A poor wise man dined with a miserly rich man. A fool everyone
beats. He is a liar and a despicable man. A coward fears even his
own shadow. This old man has become quite silly and childish. A
learned man undertook an important scientific work. Only saints
have the right to enter here. He only is the great, the powerful
(One). It is not the legend about the beauty Zobeida. After an
infectious disease the clothes of the patient are often burned.
The curse of the prophet is over the head of an ungrateful one.
After some minutes the brave man went out. All the saints,
help!</p>
<center><b>(Lesson 26 no Exercise).</b></center>
<center><b>27.</b></center>
<p>She returned to her father's palace. They both went to the
mayor. Did I not do good to you? She told him nothing. She wrote
him a letter. He every day teaches people something which they do
not know. They flew towards the sun. One sister promised the
other to tell her what she saw, and what most pleased her the
first day. Perhaps he will forgive you. She did not believe her
own ears. He did not know that he had (has) to thank her [for]
his life. She saved his life. The witch cut off the tongue of the
mermaid.</p>
<center><b>28.</b></center>
<p>I lived with her father. It fell to (on) the bottom of the sea
on the breaking up of the ship. By [the] light of torches. Arm in
arm. There seized him some fear at the thought. Nothing helps;
one must only bravely remain of his [own] opinion. She laughed at
his recital. At every word which you (will) speak, out of your
mouth will come either a flower or a precious stone.</p>
<p>He stopped near the door. The serpent crawled about her feet.
When he was with me, he stood a whole hour by the window. I lived
in a tree near your house. She planted near the statue a rose-red
willow. The wayside trees.</p>
<!-- =============================111.png============================ -->
<center><b>29.</b></center>
<p>The bird flies in the room (= it is in the room and flies
[about] in it). The bird flies into the room (= it is outside the
room, and now flies into it). I am travelling in Spain. I am
travelling to (into) Spain. What to do then (is to be done) in
such a case? I am in a good temper. He whispered to the queen in
the ear. In consequence of this occurrence. I should prefer to
stay here in peace. Her birthday was exactly in the middle of
winter. He glanced into the child's eyes. He was a tall handsome
man of the age of forty years. In the whole of my life. At the
end of the year. Hand in hand. Entering (having entered) the
carriage, she sat as if on pins. Corn is ground into flour.
Alexander turned into dust. He divided the apple into two
parts.</p>
<center><b>30.</b></center>
<p>Between Russia and France is Germany. They divided among them
twelve apples. Between ten and eleven o'clock in the morning.
Between the pillars stood marble figures. Near the wall between
the windows stood a sofa. They talked long among themselves. In
this disease an hour may decide between life and death. In the
interval between the speeches they set off fireworks.</p>
<p>I am standing outside the house, and he is inside. He is
outside the door. Now we are out of danger. He lives outside the
town. Standing outside, he could only see the outer side of our
house. He pointed outside into the darkness. I left him outside.
This man is better outwardly than within.</p>
<p>He went out of the town. He has just returned from foreign
parts. With extraordinary vivacity she jumped out of the carriage
(of the train). She put a crown of white lilies on her
(another's) head (hair). He made use of the opportunity. These
nests are made wholly of earth. She was the bravest of all. Now
you have grown up! He went out of the bedroom, and entered into
the dining-room. The Esperanto alphabet consists of twenty-eight
letters.</p>
<center><b>31.</b></center>
<p>I am sitting on a seat and have my feet on a little bench. He
came back with a cat on his arm. I put my hand on the table. He
fell on his knees. Do not go on the bridge. He threw himself in
despair on a seat. He slapped him on the shoulder and pressed him
down on to the sofa. I seated myself in the place of the absent
stoker. Fruit-culture must influence for good those who are
occupied with it.</p>
<p>Over the earth is air. His thoughts rose high above the
clouds. She received permission to rise above the surface of the
sea. They could rise on the high mountains high above the clouds.
He stands above on the mountain, and looks down on to the field.
She sat on the water and swung up and down.</p>
<!-- =============================112.png============================ -->
<p>From under the sofa the mouse ran under the bed, and now it
runs [about] under the bed. She often had to dive under the
water. To (under) the sound of music they danced on the deck.
Under her gaze blossomed the white lilies. She sank under the
water. She swam up at sunset.</p>
<center><b>32.</b></center>
<p>He is so stout that he cannot go through our narrow door. She
looked up through the dark-blue water. Through the roseate air
shone the evening star. The sound of the bells penetrates down to
her. They glide among the branches. On the fireplace between two
pots stands an iron kettle; out of the kettle, in which is
boiling water, goes steam; through the window, which is near the
door, the vapour goes into the court.</p>
<p>The swallow flew across the river, for across (on the other
side of) the river were other swallows. They can fly on ships
across the sea. "Why did Hannibal go across the Alps? Because
then the tunnel was not yet ready." It is impossible that they
should have gone across the ocean. Everything was turned upside
down.</p>
<p>We passed by the station. At this moment the abbot passes by.
In passing, I asked him if it were (is) yet twelve o'clock. The
mill cannot grind with the water that is past.</p>
<center><b>33.</b></center>
<p>Before them stood a church. Before such men it is worth while
to speak. Often in the night she stood before the window. I am
guilty towards (before) you. An hour ago. A short time ago he
woke up very hoarse. Not long ago the house was sold publicly. Do
not go before you know that everything is in order. I must let
them sweep out the room before we (shall) begin to dance. I was
there the previous year. Formerly I never thought about wealth.
It was with (to) her as the witch prophesied.</p>
<p>He remained behind the door. Little by little. She began
eagerly to read page after page. She looked after him with a
smile. After some minutes the sun rose. She threw her arms
backwards and forwards. We shall stay some weeks in Paris;
afterwards we shall travel into Germany.</p>
<!-- =============================113.png============================ -->
<center><b>34.</b></center>
<p>During the whole day (or, the whole day) he remained alone.
During (for) some months she did not leave her room. He slept
during the whole concert (or, the whole concert). While the
preparations lasted, he was a guest of the king. While he is
journeying on the road to Granada, in Santa Fé his fate is
being decided.</p>
<p>They used to work until late at night. The plate of the scales
sank to the ground. Its rays crept up to the dome. Lend me ten
roubles until to-morrow. He worked on from early morning till
late at night. He will fight to the very end. We kept going up
always higher and higher to the fourth story. It will exist until
the world shall perish.</p>
<p>The king came about midday into the village of Reading. About
morning the gale ended. About ten metres will be sufficient. All
gathered round the glass globe. One can look very far round
about. Great mountains of ice floated around. He looked around on
all sides.</p>
<center><b>35.</b></center>
<p>The light of the moon. In the middle of the square stood a
house. He might be of the age (have the age) of sixteen years.
Their lifetime is still shorter than ours. They rose from beside
the table. I thought that you would (will) never return from
thence. The sailors took down the sails. He dismounted from the
horse.</p>
<p>A wine glass is a glass in which there was wine previously, or
which is used for wine; a glass of wine is a glass full of wine.
Bring me a metre of black cloth. (<i>Metro de drapo</i> would
mean a yard-measure which was lying on cloth, or which is used
for cloth). I bought a half-score of eggs. This river has a
length of two hundred kilometres (has two hundred kilometres of
length). On the seashore stood a crowd of people. Many birds fly
in the autumn into warmer lands. On the tree were many birds.
Some people feel happiest when they see the sufferings of their
neighbours. In the room were (sat) only a few people. "Da" after
any word shows that this word signifies measure.</p>
<p>It is a beautiful piece of stuff. On the plate he put
thousands of pieces of silver. The lights glitter like hundreds
of stars. A boy bought a little bottle of ink. They construct
little towers containing many little chambers. He gave them a
great sum of money.</p>
<!-- =============================114.png============================ -->
<center><b>36.</b></center>
<p>I eat with my mouth, and smell with my nose. She trod with her
foot on the serpent. It covered the lovely lily with white foam.
The body ended in a fish's tail. All the walls are decorated with
great paintings. By here, and by no other way, the thief escaped.
In what way can one come into the land of gold? In such a way. In
one word. The star Venus began to burn with envy.</p>
<p>She wished to play with them, but they ran away in terror.
With what attention she listened to these tales. The most
beautiful of them was the young prince with the great black eyes.
Hither swam the sea-maiden with the beautiful prince. With
pleasure. With every year the number of members rapidly
increased.</p>
<p>The Tartar remained without a good horse and without food.
Almost without life he was driven about by the waves. They wove
with all their might, but without thread (threads). Without a
word he obeyed. The leaves moved ceaselessly. He created
numberless birds.</p>
<center><b>37.</b></center>
<p>He treated himself in order to regain his health. She had a
great deal to tell. He went into the church to make his
confession. In order to pass the time somehow. Nobody is more fit
for his post than he. He used all his might to please his master.
For me it is all one wherever I live. Take (the pay) for the
coffee.</p>
<p>He died of hunger. I had a very good estate, which was sold on
account of debts. For heaven's sake, do not do this. He was
convinced that on his own account he need not fear. On this
account Venus gives more light than many other stars. Whether for
that, or for some other reason, I know not.</p>
<center><b>38.</b></center>
<p>She wished to believe that the Hebrew spoke of someone else.
Now the woman has everything, she can ask for nothing. Do not
think about this. One cannot truly say that about you. There were
still many things about which they wished to know. He could not
even dream about her. She used to ask the old grandmother about
that.</p>
<p>I remain here by order of my chief. He began to go along this
river. They had permission to go up always according to their
(own) will. She could dig and plant as she pleased (according to
her liking). The shells closed and opened according to the flow
of the water. From his outward appearance he seemed a respectable
man. At the command "three" you will shoot at the tree. The
younger daughter was the very picture of her father in her
goodness and honesty.</p>
<!-- =============================115.png============================ -->
<center><b>39.</b></center>
<p>You have remedies against all diseases. What can he alone do
against a hundred men? Contrary to his custom, the professor said
nothing. It flew against the reflector. Against her own will she
confessed this. He began to feel a certain disgust against
himself. The opposite side. They sat down one opposite the other.
She was unjust towards him. Contrary to usual, the number of
dancers was great.</p>
<p>Instead of him his brother was sent. Instead of going out he
remained in the house. An eye for an eye, and a tooth for a
tooth. Instead of coffee he gave me tea with sugar, but without
cream. Instead of "la" one can also say "l'" (but only after a
preposition which ends with a vowel).</p>
<p>In the drawing-room there was nobody except him and his
fiancée. Besides the empty loom there was nothing. Besides
ourselves we had very little to bring in. She wished to have,
besides the red flowers, only one beautiful statue. All slept,
save the steersman beside his tiller. In addition to the members,
many guests journey there.</p>
<center><b>40.</b></center>
<p>He worked hard, but in spite of everything he did not succeed.
It was still fairly warm, notwithstanding that the sun was low.
They will be severely punished if, notwithstanding the
prohibition, they (shall) offend against the freedom of the road.
Despite all my endeavours to prevent him, he went away.</p>
<p>For my four children I bought twelve apples, and to each of
the children I gave at the rate of three apples. They may cost
three to five shillings each. This book has sixty pages;
therefore if I (shall) read every day (at the rate of) fifteen
pages, I shall finish the whole book in four days. I bought four
books at sixpence each.</p>
<p>We were only engaged about some household affairs. The
structure is similar to a mushroom. They ran away when the woman
cried out at them. In the evening the sky became covered with
clouds. From fear of Karagara I ran away. She was very proud of
her high rank. The dog sincerely mourned for him. None of them
was so full of desires as the youngest girl. On word of
honour.</p>
<!-- =============================116.png============================ -->
<center><b>40a.</b></center>
<p>If we need to use a preposition, and the sense does not show
us what preposition to use, then we can use the general
preposition "je." But it is well to use the word "je" as seldom
as possible. Instead of the word "je" we can also use the
accusative without a preposition. I laugh at his simplicity (or,
I laugh on account of his simplicity; or, I ridicule his
simplicity). The last time I saw him with you I travelled two
days and one night. I sigh for my lost happiness. From the said
rule it follows that if we do not know as to any verb whether it
requires the accusative case after it (that is, whether it is
active) or not, we can always use the accusative. For example, we
can say "obei al la patro" and "obei la patron" (instead of "obei
je la patro"). But we do not use the accusative when the
clearness of the sense forbids it; for example, we can say
"pardoni al la malamiko" and "pardoni la malamikon," but we must
always say "pardoni al la malamiko lian kulpon."</p>
<center><b>41.</b></center>
<p>The photographer photographed me, and I sent my photograph to
my father. You talk nonsense, my friend. I drank tea, with cake
and jam. Water is a fluid. I did not wish to drink the wine, for
it had in it a certain muddiness. On the table were various
sweetmeats. I ate a tasty omelette. When I travel anywhere I
never take with me much luggage. An ice is a sweet frozen dainty.
The whole surface of the lake was covered with floating leaves
and various other plants (growths). The timber merchant sells
wood, and the joiner makes tables, chairs, and other wooden
objects. I use no sort of alcoholics. His old mother carried on
the management of the house. "An evil appearance he had,"
answered the Jew. She thought over the doings of the past day. It
is as light as a cobweb. The train of the dress was long. They
move like living beings.</p>
<p>He loves this girl on account of her beauty and goodness. His
heroism greatly pleased me. I live with them in great friendship.
We are, in fact, close to the river. This is the most important
quality. Court ceremony necessitates inconvenience. The wealth of
this man is great, but his foolishness is still greater.</p>
<p>In these little bottles are various acids—vinegar,
sulphuric acid, nitric acid, and others. The acidity of this
vinegar is very weak. Your wine is only some abominable acid
thing. This great eminence is not a natural mountain. The height
of that mountain is not very great.</p>
<!-- =============================117.png============================ -->
<center><b>42.</b></center>
<p>The house in which one learns is a school, and the house in
which one prays is a church. The cook sits in the kitchen. The
doctor advises me to go into a vapour-bath. The horse put one
hoof on a serpent's nest. The woman used to walk through lovely
woods and meadows. He came into his lodging. He stopped by the
gate of the monastery.</p>
<p>Russians live in Russia, and Germans in Germany. My writing
materials consist of an inkstand, a sand-box, a few pens, a
pencil, and a blotter. In my trousers pocket I carry a purse, and
in my overcoat pocket I carry a pocket book; a larger portfolio I
carry under my arm. Put on the table the sugar-basin, the
tea-caddy, and the teapot.</p>
<p>A shop in which one sells cigars, or a room in which one keeps
cigars, is a cigar-store; a box or other object in which one
keeps cigars is a cigar-case; a little tube in which one puts a
cigar when one smokes it is a cigar-holder. A little box in which
one keeps pens is a pen-box, and a little stick, on which one
holds a pen to write, is a penholder. In the candlestick was a
burning candle.</p>
<center><b>43.</b></center>
<p>A father and a mother together are named parents. Peter, Anne,
and Elizabeth are my brother and sisters. Mr. and Mrs. N. will
come to us this evening. The engaged couple stood by the altar. I
congratulated the young married pair by telegraph. The king and
queen left Cordova. She married (with) her cousin, although her
parents wished to marry her to another person.</p>
<p>My wife's father is my father-in-law, I am his son-in-law, and
my father is the father-in-law of my wife. All my wife's
relations are my relations by marriage, consequently her brother
is my brother-in-law, her sister is my sister-in-law; my brother
and sister are the brother-in-law and sister-in-law of my wife.
The wife of my nephew and the niece of my wife are my nieces by
marriage. A woman who treats the sick is a lady doctor; the wife
of a doctor is a doctor's wife. Mrs. Dr. A. visited Dr. and Mrs.
P. to-day. He is not a laundryman, he is a washerwoman's
husband.</p>
<p>The sons, grandsons, and great-grandsons of a king are
princes. The Hebrews are Israelites, for they are descended from
Israel. A foal is an immature horse, a chicken an immature fowl,
a calf an immature ox, a fledgeling an immature bird. That
beautiful land was in a very primeval state.</p>
<!-- =============================118.png============================ -->
<p>John, Nicholas, Ernest, William, Mary, Clara, and Sophia are
called by their parents Johnny (or Jack), Nick, Ernie, Will (or
Willie or Bill or Billy), Polly (or Molly), Clarry, and
Sophy.</p>
<center><b>44.</b></center>
<p>Steel is flexible, but iron is not flexible. Not every plant
is edible. Glass is breakable and transparent. Your speech is
quite incomprehensible, and your letters are always written quite
illegibly. The darkness is impenetrable. He related to me a story
altogether incredible. Perhaps I can (shall be able to) help you.
Do you love your father? What a question! of course (that) I love
him. Probably I shall not be able to come to you to-day, for I
think that I myself shall have guests to-day. The table stands
askew, and will probably soon fall over. He did his best (his
possible).</p>
<p>He is a man unworthy of belief. Your action is very
praiseworthy. This important day will remain for me for ever
memorable. It is a coat of great worth. It is not worthy of
thanks. The crew show [themselves] unworthy of their leader.</p>
<p>His wife is very hardworking and economical, but she is also
very fond of talking and noisy. He is very irascible, and often
becomes excited at the merest trifle; nevertheless he is very
forgiving, he does not bear anger long, and he is not at all
revengeful. He is very credulous; even the most incredible
things, which the most untrustworthy people relate to him, he
immediately believes. He is very cleanly, and you will not find
even one speck of dust on his coat. He is an excellent boy, but
very apt to believe [in] spirits.</p>
<center><b>45.</b></center>
<p>We all came together to talk over very important business, but
we could not reach any result, and we parted. Misery often unites
people, and happiness often separates them. I tore up the letter,
and threw its bits into every corner (all corners) of the room.
After this they separated for home. The road branched in several
directions.</p>
<p>I willingly fulfilled his desire. In bad weather one may
easily take cold. He unbuttoned his overcoat. She played with her
fan. Shirts, collars, cuffs, and other similar things we call
linen, although they are not always made of linen.</p>
<!-- =============================119.png============================ -->
<hr align="center" width="38%">
<center><b>TRANSLATIONS FROM VARIOUS LANGUAGES.</b></center>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>PARDONATA FORESTO.</b></center>
<div class="indented">Oni invitis junulon al festeno. Respondante
al la invito, li diris: "Mi venos plezure, se mi estos
viva."</div>
<div class="indented">"Ho," diris la invitanta sinjorino, "se vi
estos senviva, ni vin ne atendos."</div>
<p align="right">El <i>Tutmonda Anekdotaro</i>.</p>
<p align="center"><i>Festeno</i>, banquet, (dinner) party.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>KOREKTO.</b></center>
<div class="indented">Juna fraŭlino: "Ho, S-ro profesoro!
Kion povus rakonti tiu ĉi maljuna kverko, se ĝi povus
paroli?!"</div>
<div class="indented">Profesoro: "Ĝi dirus: pardonu min, mia
fraŭlino, mi ne estas kverko, sed tilio."</div>
<p align="right"><i>Ibid</i>.</p>
<p align="center"><i>Tilio</i>, lime tree.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>NAIVECO.</b></center>
<p class="indented">Knabino sesjara havis katon kaj pupon. Iu
demandis ŝin, kiun el la du ŝi preferas. Ŝi ne
volis respondi, fine ŝi diris al li en la orelon: "Mi
preferas mian katon, sed ne diru, mi petas vin, tion al mia
pupo."</p>
<p align="right">El <i>Unua Legolibro</i> de Kabe.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================120.png============================ -->
<center><b>HAWKE.</b></center>
<p class="indented">Kiam la fama angla admiralo Hawke estis
ankoraŭ knabo kaj la patro unuafoje prenis lin sur
ŝipon, li admonis lin bone konduti kaj aldonis: "Tiam mi
esperas vidi vin kapitano." " Kapitano!" ekkriis la knabo. "Kara
patro, se mi ne esperus fariĝi admiralo, mi ne konsentus
esti maristo."</p>
<p align="right"><i>Ibid</i>.</p>
<p align="center"><i>Admoni</i>, to admonish; <i>konduti</i>, to
behave (oneself).</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>EFIKA RUZO.</b></center>
<div class="indented">Iu vilaĝano petis sian tre avaran
najbaron, ke li metu sur la limon inter la du ĝardenoj
palisan barilon, ĉar la najbara kokinaro vagadis dum la tuta
tago en lia ĝardeno.</div>
<div class="indented">Tamen la avarulo rifuzis, kaj jam la
najbaro intencis alvoki la helpon de la juĝistoj, kiam li
ŝajne kontenta kvietiĝis.</div>
<div class="indented">Subite, je ĉies miro, oni ekvidis la
malamatan avarulon starigi tre fortan lignan barilon.</div>
<div class="indented">"Sed, amiko," demandis la vilaĝanoj,
"rakontu kiamaniere vi atingis tion."</div>
<div class="indented">"Nu, tre simple," li diris. "Iun matenon mi
sendis al la najbaro tri aŭ kvar ovojn, dirante, ke liaj
kokinoj demetis ilin en mia ĝardeno. Jam la sekvintan tagon
li komencis konstrui la barilon. Tio estas ĉiam pli malkara,
ol doni okupadon al la advokatoj."</div>
<p align="right">El <i>Tutmonda Anekdotaro</i>.</p>
<p align="center"><i>Peti</i>, to beg; <i>limo</i>, boundary;
<i>paliso</i>, palings; <i>vagi</i>, to wander; <i>alvoki</i>, to
invoke; <i>ŝajne</i>, apparently; <i>subite</i>, suddenly;
<i>kvieta</i>, quiet; <i>advokato</i>, lawyer.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================121.png============================ -->
<center><b>JUPITERO KAJ ĈEVALO</b>.</center>
<div class="indented">— Patro de l' bestoj kaj de l'
homoj!—diris ĉevalo, proksimiĝante al la trono de
Jupitero—oni diras, ke mi estas unu el la plej belaj
bestoj; mi mem kredas tion, tamen ŝajnas al mi, ke multon en
mi oni devus plibonigi.</div>
<div class="indented">— Kion laŭ via opinio oni povus
plibonigi en vi? Parolu, mi estas preta lerni de vi—diris
Jupitero ridetante.</div>
<div class="indented">— Eble mi kurus ankoraŭ pli
rapide, se miaj piedoj estus pli longaj kaj pli maldikaj; longa
cigna kolo ornamus miri; pli larĝa brusto pligrandigus miajn
fortojn; kaj ĉar vi destinis min por porti vian favoratan,
homon, vi povus sur mian dorson meti pretan selon.</div>
<div class="indented">— Bone—diris
Jupitero—atendu momenton!—kaj li kreis kamelon.</div>
<div class="indented">Ekvidinte la novan beston, la ĉevalo
ektremis de l' timo kaj abomeno.</div>
<div class="indented">— Jen la altaj piedoj, kiajn vi
deziris—diris Jupitero—jen la longa cigna kolo,
larĝa brusto kaj preta selo. Ĉu vi deziras, ke mi tiel
aliformigu vin?</div>
<p align="right">El <i>Unua Legolibro</i> de Kabe.</p>
<p align="center"><i>Trono</i>, throne; <i>ŝajni</i>, to
seem; <i>preta</i>, ready; <i>cigno</i>, swan; <i>ornami</i>, to
ornament; <i>brusto</i>, chest; <i>destini</i>, to destine,
appoint; <i>selo</i>, saddle; <i>tremi</i>, to tremble;
<i>abomeno</i>, disgust.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>LA HOMA KORPO KAJ LA SENTOJ.</b></center>
<p align="right">El <i>Serba Esperantisto.</i></p>
<div class="indented">Petu Johanon, ke li alproksimiĝu, ke
li paŝu al vi, por ke vi observu la trajtojn de lia
vizaĝo.</div>
<div class="indented">Lia frunto estas alta kun brune blondaj
haroj, liaj vangoj estas rondaj, lian mentonon kovras dika barbo,
kiu kaŝas la gorĝon.</div>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================122.png============================ -->
<div class="indented">Johanino jam faris longan marŝon,
ŝi ĵus haltis: ŝi spiras forte, ŝia kolo sin
streĉas, ŝia brusto sin etendas, kaj skuiĝas
ŝiaj flankoj; ŝia koro forte batas, ŝia sango
rapide kuras en la arterioj kaj vejnoj; ŝia haŭto
fariĝis brula.</div>
<div class="indented">Ŝi ŝajnas laca ne nur muskole,
sed nerve kaj cerbe. Diru al ŝi, ke ŝi ripozu kaj ne
restu stare, ke ŝi sidigu sin.</div>
<div class="indented">Nun ŝi sidas: ŝi pene klinas
siajn krurojn; ŝi povas movi nek la genuojn nek la piedojn;
eĉ la brakoj rigide pendas de la ŝultroj; ŝi ne
plu turnas la kapon: ŝi tuj ekdormos.</div>
<hr align="center" width="38%">
<div class="indented">Mi kuŝis sur la tero mem: tiam la
dorso, la ventro, la membroj, eĉ la ostoj iom suferis.</div>
<hr align="center" width="38%">
<div class="indented">Okulo blinda ne vidas lumon, orelo surda ne
aŭdas sonojn, buŝo muta ne diras vortojn, koro fermita
ne ĝuas amon.</div>
<hr align="center" width="38%">
<div class="indented">Tiu ĉi frukto, antaŭe acida,
estas nun matura: la nazo flaras ĝian odoron agrablan, la
mano esploras ĝian glatan ŝelon, baldaŭ la dentoj
mordos ĝian molan karnon kaj la lango gustumos ĝian
dolĉan sukon.</div>
<hr align="center" width="38%">
<div class="indented">Momenta silentu, vi faros plezuron al mi,
kaj mia kapdoloro malaperos.</div>
<hr align="center" width="38%">
<p align="center"><i>Trajto</i>, feature; <i>frunto</i>,
forehead; <i>bruna</i>, brown; <i>vango</i>, cheek;
<i>mentono</i>, chin; <i>barbo</i>, beard; <i>gorĝo</i>,
throat; <i>etendi</i>, to extend, to stretch out; <i>skui</i>, to
shake; <i>sango</i>, blood; <i>arterio</i>, artery; <i>vejno</i>,
vein; <i>haŭto</i>, skin; <i>muskolo</i>, muscle;
<i>nervo</i>, nerve; <i>cerbo</i>, brain; <i>kruro</i>, leg;
<i>ventro</i>, belly; <i>membra</i>, limb, member; <i>osto</i>,
bone; <i>ĝui</i>, to enjoy; <i>esplori</i>, to examine;
<i>glata</i>, smooth; <i>ŝelo</i>, rind, bark; <i>karno</i>,
flesh; <i>suko</i>, juice.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>ANTAŬFABELO</b><br>
El <i>Fabeloj al Helenjo</i>.</center>
<p align="right">El <i>Rusaj Rakontoj</i>.</p>
<div class="indented">Baju, baju, baju!...</div>
<div class="indented">Unu okuleto de Helenjo dormas, alia
rigardas; unu oreleto de Helenjo dormas, alia
aŭskultas.</div>
<div class="indented">Dormu, Helenjo, dormu, belulino; kaj
paĉjo rakontos fabelojn. Kredeble, ĉiuj estas tie
ĉi: kato, kaj vilaĝa hundo, griza museto, kaj grileto
sub la forno, makulkolora sturno en kaĝo, kaj malpacema
koko.</div>
<!-- =============================123.png============================ -->
<div class="indented">Dormu, Helenjo,—tuj la fabelo
komenciĝos. Jen la alta luno jam rigardas en la fenestron;
jen straba leporo, kiu lame forkuras; jen lupaj okuloj, kiuj
eklumiĝas per flavaj fajretoj. Alflugas maljuna pasero al la
fenestro, frapas per la beko sur vitron kaj demandas: "Ĉu
baldaŭ?" Ĉiuj estas ĉi tie, ĉiuj
kolektiĝis; kaj ĉiuj atendas la fabelon al
Helenjo.</div>
<div class="indented">Unu okuleto de Helenjo dormas, alia
rigardas, unu oreleto de Helenjo dormas, alia
aŭskultas.</div>
<div class="indented">Baju, baju, baju!...</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Mamin
Sibirjak.</span></p>
<p align="center">[Footnote: <i>Baju</i>: Rusa interjekcio;
rekantaĵo por dormigi infanojn.]</p>
<p align="center"><i>Aŭskulti</i>, to listen; <i>fabelo</i>,
story; <i>griza</i>, grey; <i>muso</i>, mouse; <i>grilo</i>,
cricket; <i>forno</i>, stove; <i>makulo</i>, spot; <i>sturno</i>,
starling; <i>straba</i>, squinting; <i>leporo</i>, hare;
<i>lupo</i>, wolf; <i>flava</i>, yellow; <i>beko</i>, beak;
<i>paĉjo</i>, daddy.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>EDZINlĜO DE RATINO.</b></center>
<p align="right">El <i>Japanaj Rakontoj.</i></p>
<div class="indented">Maljuna rato havis filinon. Ĝi volis
edzinigi tiun ĉi kun iu plej forta en la mondo. Ĝi unue
iris al la luno, pensante, ke la luno estas la plej forta en la
mondo. Sed la luno diris: "Min tre ofte malhelpas la nubo, kaj mi
neniel povas forpeli ĝin."</div>
<div class="indented">Tiam ĝi sin turnis al la nubo,
pensante, ke la nubo estas pli forta, ol la luno. Sed la nubo
diris: "Min ĉiam dispelas la vento, kaj mi neniam povas al
ĝi kontraŭstari."</div>
<div class="indented">Trie ĝi iris al la vento, pensante, ke
la vento estas pli forta, ol la nubo. Sed la vento diris: "La
muro staras kontraŭ mi, kaj mi tute ne povas trapasi
ĝin."</div>
<div class="indented">Fine ĝi iris al la muro, pensante, ke
la muro estas pli forta, ol la vento. Sed la muro ankaŭ
diris: "Via familio ĉiam min mordadas, kaj mi ne povas tion
haltigi."</div>
<div class="indented">Jen ĝi komprenis, ke ratino nur devas
edziniĝi kun rato, kaj reveninte hejmen, ĝi edzinigis
sian filinon kun juna rato de sia najbareco.</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">K.
Kajiwara.</span></p>
<p align="center"><i>Nubo</i>, cloud.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================124.png============================ -->
<center><b>INFANA VERSAĴO.</b></center>
<center>
<table>
<tr>
<td width="12%"> </td>
<td nowrap>Eta Manjo Flindre</td>
</tr>
<tr>
<td width="12%"> </td>
<td nowrap>Sidis intercindre,</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" nowrap>Etajn piedfingrojn ŝi varmigis.</td>
</tr>
<tr>
<td width="12%"> </td>
<td nowrap>Ŝin vidis patrineto,</td>
</tr>
<tr>
<td width="12%"> </td>
<td nowrap>Puniĝis filineto,</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" nowrap>Ĉar ŝi la novajn vestojn
malpurigis.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">John
Ellis</span>, <i>el "The British Esperantist."</i></p>
<p align="center"><i>Cindro</i>, cinder, ash; <i>fingro</i>,
finger.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>LA DOMO DE ĴAK'.</b></center>
<p>Jen estas la domo konstruita de Ĵak'.<br>
Jen estas la greno, kiu restis en la domo konstruita de
Ĵak'.<br>
Jen estas la rato, kiu manĝis la grenon, kiu restis,
k.t.p.<br>
Jen estas la kato, kiu mortigis la raton, kiu manĝis,
k.t.p.<br>
Jen estas la hundo, kiu turmentis la katon, kiu mortigis,
k.t.p.<br>
Jen estas la bovino kun kurba korno, kiu ĵetis la hundon,
kiu turmentis, k.t.p.<br>
Jen estas tutsola la virgulino, kiu melkis la bovinon, kiu
ĵetis, k.t.p.<br>
Jen estas la viro, ĉifone vestita, kiu kisis la virgulinon
tutsolan, kiu melkis, k.t.p.<br>
Jen estas la preĝisto, tute razita, kiu edzigis la viron,
ĉifone vestitan, kiu kisis, k.t.p.<br>
Jen estas la koko, matene kriinta, kiu vekis la preĝiston,
tute razitan, kiu edzigis, k.t.p.<br>
Jen estas la farmomastro, grensemanta, kiu posedis la kokon,
matene kriintan, kiu, k.t.p., k.t.p.<br>
</p>
<p align="right"><i>El "The Esperantist"</i></p>
<p align="center"><i>Rato</i>, rat; <i>kato</i>, cat;
<i>kurba</i>, curved; <i>korno</i>, horn; <i>sola</i>, alone,
solitary; <i>melki</i>, to milk (milk is <i>lakto</i>);
<i>ĉifono</i>, rag; <i>farmi</i>, to farm, take on lease;
<i>semi</i>, to sow seed; <i>posedi</i>, to possess.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================125.png============================ -->
<center><b>EZOPA FABELO.</b></center>
<div class="indented">Unu azeno trovis leonan felon. Ĝi
ricevis la ideon vesti sur sin la felon, kaj ŝajnigante sin
leono, terurigi la homojn kaj bestojn. Pensite, farite. La azeno
ŝajnis esti potenca leono.</div>
<div class="indented">La unua viva estaĵo, kiun ĝi
renkontis, estis malriĉa sed talenta komercisto, portanta
kelkajn komercaĵojn sur sia dorso. Li teruriĝis vidante
la leonon, kio tre amuzis la azenon. Nun la azeno, intencante
pligrandigi la efikon, ekblekis:—ia,—ia,—ia,...
Sed jen nia komercisto rekonis la azenon per ĝia voĉo,
kaptis ĝin kaj devigis ĝin—vendi malkarege la
leonan felon.</div>
<p align="right"><i>El "Lingvo Internacia."</i></p>
<p align="center"><i>Azeno</i>, ass; <i>felo</i>, hide;
<i>ŝajni</i>, to seem to be; <i>komerci</i>, to trade;
<i>dorso</i>, back; <i>intenci</i>, to intend; <i>bleki</i>, to
cry (like an animal); <i>kara</i>, dear; <i>potenca</i>,
powerful.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>PROVERBOJ.</b></center>
Eco homara estas eraro. Nur tiu ne eraras, kiu neniam ion
faras.<br>
Por riĉulo fasto, por malriĉulo festo.<br>
Mezuri laŭ sia metro.<br>
Kia la semo, tia la rikolto.<br>
Riĉigas ne enspezo, sed prudenta elspezo.<br>
Kun kiu vi festas, tia vi estas.<br>
Ju pli da ĵuroj, des pli da suspekto.<br>
Korvo al korvo okulon ne pikas.<br>
En infano vidiĝas, kia homo fariĝos.<br>
Unufoje ŝtelinta restas ĉiam ŝtelisto.<br>
Kapo estas por tio, ke ĝi zorgu pri ĉio.<br>
Belaj rakontoj el trans la montoj.<br>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">M. F.
Zamenhof.</span></p>
<p align="center"><i>Fasto</i>, fast; <i>mezuri</i>, to measure;
<i>rikolto</i>, harvest; <i>enspezo</i>, income; <i>elspezo</i>,
outlay; <i>ĵuro</i>, oath; <i>suspekto</i>, suspicion;
<i>korvo</i>, raven; <i>piki</i>, to stab.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================126.png============================ -->
<center><b>LIZI, ELZE, ELIZABET.</b></center>
<p align="right">El <i>Hungaraj Rakontoj.</i></p>
<div class="indented">Mi amis nur mian patrinon kaj Lizi, krome
neniun en la tuta mondo.</div>
<div class="indented">Kun ŝi, kun Lizi, mi jam ligis
amikecon, kiam mia malgranda fratino mortis je angino.</div>
<div class="indented">Tiam fariĝis tre silente en nia domo.
Malantaŭe ĉirkaŭ la ĉevalstalo bruis ja la
knaboj poste kiel antaŭe, sed al la loĝejo ili
proksimiĝis nur sur la piedpintoj. Ili ne volis ĝeni la
nigre vestitan virinon, kiu senĉese, kvazaŭ senspirite,
la funebrajn ĉambrojn trapaŝis; de frua mateno ĝis
malfrua vespero, en pensojn profundiĝinta, ŝi travagis
la loĝejon, senripoze kiel la pendolo de l'horloĝo,
kvazaŭ ŝi eterne iun aŭ ion serĉus. Iafoje
ŝi malfermis la ŝrankojn kaj tirkestojn laŭ vico.
Tiam mi ĉiam vidis en ŝia mano malgrandajn
infanorobojn, ŝuojn kaj antaŭtukojn, kiujn ŝi
longe rigardis kaj karesis, por ilin denove remeti kun la pupoj,
la skribkajeroj kaj ĉiuj aliaj objektoj, kiuj iam apartenis
al mia malgranda fratino.</div>
<div class="indented">Pri mi ŝi tute ne
okupiĝis—ŝi nun pli amis la mortinton, ol
ĉiujn vivantojn—kaj tamen en mi ĉiam
ŝteliris post ŝi. Se mi iafoje ŝian robon
ekprenis, aŭ ŝian brakon karesis, por ke ŝi min
nur rimarku, ŝi ekrigardis min indiferente per siaj karaj,
de nokta plorado lacaj okuloj, aŭ diris: "Kion vi volas,
Janko? Ĉu mi devas doni al vi oranĝojn?"</div>
<div class="indented">Ŝi tiam eltiris la tirkeston, kie la
oranĝoj kuŝis, kaj lasis min elekti, kiom mi volis. Kaj
mi tute ne volis oranĝojn, mi nur estis ĵaluza je mia
malgranda, mortinta fratino.</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Ferenc
Herczeg.</span></p>
<p align="center"><i>Ligi</i>, to bind; <i>angino</i>, quinsy;
<i>stalo</i>, stable, stall; <i>pinto</i>, point;
<i>ĝeni</i>, to trouble, disturb; <i>funebro</i>, mourning;
<i>pendolo</i>, pendulum; <i>ŝranko</i>, cupboard;
<i>tirkesto</i>, drawer; <i>vico</i>, turn;
<i>antaŭtuko</i>, apron; <i>laca</i>, weary;
<i>ĵaluza</i>, jealous.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================127.png============================ -->
<center><b>VENTEGA NOKTO.</b></center>
<p align="right">El <i>Nord-germanaj Rakontoj.</i></p>
<p class="indented">La ventego kriegis kaj bruegis dum la malluma
nokto kaj blovege pelis la foliojn antaŭ si. Kia sonado
estis en la aero! De malproksime venas la ventego, el la regiono,
kie estas la altaj montoj kaj la granda akvo, el la malvarma
nordo. Ĉio, kion ĝi ekkaptas dumvoje, devas kunflugi.
Ĝi pelas la foliojn alten, tiel ke ili kirle flugas kaj en
sia timo saltas unu super la alia. Jen ĝi permesas al ili
dum memento rekonsciiĝi, ili opinias, ke nun ĉesis la
sovaĝa pelado, ke ili povas trankvile malleviĝi
teren—jen la sovaĝulo ree ekkaptas ilin kaj la ludo
denove komenciĝas. Nun ĝi estas en la torfejo; tie
ĝi trovas nenion kun kio ĝi povus petoli; tiam ĝi
atakas pluvnubon kiu ĵus volis ekpluvi—puŝegas en
ĝian flankon, ĝis ĝi tuj disflugas. Jen la blovulo
venas en la arbaron kaj furiozas inter la arboj, kiuj ĝemas
kaj krakas. Ankoraŭ salton, kaj nun ĝi estas ĉe la
lerneja domo, kiu staras kaŝite en arbetaĵoj inter la
du vilaĝoj. Ho, kiel ĝi ĝojkriegas ekvidante la
malnovan kadukan domon! Tie ĉi mi devas eniĝi! Per
ĉiuj pordoj ĝi bruegas kaj skuas ilin, provante
malfermegi ilin. Sed vane. Eĉ ne la lignan kovrilon de la
truo en la frontono ĝi povas deŝiri, kvankam la
rustiĝintaj hokoj preskaŭ ne plu povas teni ĝin.
Sed almenaŭ ĝi klakas kaj frapegas per ĝi tiom, ke
la edzino de la instruisto vekiĝas.</p>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Heinrich
Bandlow.</span></p>
<p align="center"><i>Nordo</i>, north; <i>kirli</i>, to whisk, to
twirl; <i>konscii</i>, to be conscious; <i>opinii</i>, to be of
opinion; <i>torfo</i>, peat; <i>petoli</i>, to play, tease;
<i>furiozi</i>, to rage; <i>ĝemi</i>, to groan;
<i>kraki</i>, to crack, crackle; <i>kaduka</i>, decayed, infirm;
<i>skui</i>, to shake; <i>vane</i>, in vain; <i>frontono</i>,
gable, fronton; <i>rusti</i>, to rust; <i>hoko</i>, hook;
<i>klaki</i>, to clack, clap.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================128.png============================ -->
<center><b>EN PIRIN.</b></center>
<p align="right">El <i>Bulgaraj Rakontoj</i>.</p>
<div class="indented">Klime perdis la vojon, la blovegoj estis
kovrintaj ĉion: valojn, montetojn, vojojn, kampojn. Li
eliris hieraŭ ĉe bona vetero el la vilaĝo, kaj nun
?... Dum tutaj horoj li vagadis en Pirin-monto kaj li ne scias,
kie li troviĝas, kien li iras, kion li renkontos. Li
komprenis nur unu: ke malproksime, malproksime li estas de sia
vilaĝo, en nekonataj montaj dezertoj, en la regno de
l'sovaĝaj bestoj kaj de la pereo...</div>
<!-- =============================129.png============================ -->
<div class="indented">Subite li ekvidis tra la krepusko multajn
nigrajn ombrojn, kiuj iris senbrue sur la neĝo. Kio estas
tio ĉi? Ĉu lupoj? Ili estas tuta aro kaj venas de la
dekstra flanko; ili bojas... Li ekkuregas. La malsata aro rapide
lin sekvas kun sovaĝaj bojoj... Kiom da tempo li kuris, li
ne memoras... Antaŭ li ĉiam nudaĵo, ĉiam
dezerto, ĉiam neĝa kampo. Subite Klime vidas, ke
antaŭe ekmoviĝas io, lumaj punktoj brilas kaj lin
renkontas: la bestaro elsendis kelkajn lupojn por fermi lian
iradon... Klime vidis teruran, neeviteblan morton... Tiam li ree
ekkuregis kiel frenezulo maldekstren, al nova direkto, sur ia
krutaĵo malsupren, kaj post li la lupoj... Li dufoje
implikiĝis je sia skarpo, kiu trenis, kaj li ekfalis.
Troviĝinte en la valo, Klime ĝoje vidis, ke li eniras
en ian vilaĝon... Kia ĝi estas, ĉu pomaka, ĉu
kristana,—li ne pensas, ĉar la luparo lin persekutas
eĉ tien ĉi. Ĝi iras post liaj kalkanoj... Li
enŝoviĝis en ian pordegon, kiun, verŝajne, la
ventego malfermis, kaj li alkuris al la fenestro, kiu lumis. Kaj
la lupoj ankaŭ kuras post li. Klime ŝovis
malĝentile la pordon kaj eniris en nekonatan domon. Li
ekĝemis: li vidis bulgaran, kristanan domon, kaj la
sanktfigurujon, kaj antaŭ ĝi la sanktlampeton...la
flamo malklare briletis kaj estingiĝis ankoraŭ. El la
krepusko eliris iaj homoj. Li ĉirkaŭrigardis mirege.
Kie li troviĝas?</div>
<div class="indented">Subite Klime ekscias, ke li estas en sia
hejmo.</div>
<div class="indented">La Ĉiopovanto estis direktinta liajn
vagadojn al lia vilaĝo, al lia domo, kiam li pensis, ke li
iras en tute malsaman direkton.</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Ivan
Minĉev.</span></p>
<p align="center">[Footnote: "Pomako" estas bulgaro
fariĝinta mahometano.]</p>
<p align="center"><i>Klime</i>, man's name; <i>blovego</i>,
storm; <i>valo</i>, valley; <i>sovaĝa</i>, wild;
<i>krepusko</i>, twilight; <i>boji</i>, to bark; <i>nuda</i>,
bare; <i>punkto</i>, point; <i>eviti</i>, to avoid;
<i>freneza</i>, crazy; <i>impliki</i>, to entangle;
<i>skarpo</i>, scarf; <i>persekuti</i>, to follow in order to
harm; <i>ŝovi</i>, to shove, push; <i>verŝajne</i>,
apparently; <i>estingi</i>, to extinguish.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>SOMERA PLUVADO.</b></center>
<p align="right">El <i>Prozo el Danaj-Norvegaj
Aŭtoroj</i>.</p>
<div class="indented">Estis premante varmege, la aero vibris pro
varmo, kaj krom tio estis tiel kvieta, nenio alia sin movis, ol
la kokcineloj tie sur la urtikoj, kaj kelke da velkitaj folioj,
kiuj kuŝis sur la herbo kaj kurbigis sin kun etaj ekmovoj,
kvazaŭ kuntiritaj de la sunaj radioj.</div>
<div class="indented">Kaj tiu homo sub la kverko, li kuŝis
spiregante kaj melankolie, senespere li rigardis supren al la
ĉielo. Li kantetis iom, kaj cedis, fajfis per la buŝo
kaj cedis ankaŭ je tio, turnis kaj returnis sin, rigardis
malnovan talpan teraltaĵeton, kiu tute helgriziĝis pro
sekeco. Subite eta, ronda, nigra makulo vidiĝis sur la griza
tero, ankoraŭ unu, du, tri, kvar, multaj, ankoraŭ
pliaj, la tuta altaĵeto fariĝis malhelgriza. La aero
estas nur longaj, malhelaj strekoj, la folioj kliniĝis kaj
balanciĝis, sibleto, plilaŭtiĝante ĝis
siblego, sonis,—akvo fluegis teren.</div>
<!-- =============================130.png============================ -->
<div class="indented">Ĉio briletis, fajretis, kraketis.
Folioj, branĉoj, trunkoj, ĉio brilis de akvaĵo,
ĉiu guteto falanta teren, herben, ŝtonen, ĉien,
disrompiĝis kaj disŝprucis en milojn da etaj perloj.
Malgrandaj gutoj pendis tie iom da tempo kaj fariĝis grandaj
gutoj, malsuprenfalis tien ĉi, unuiĝis kun aliaj gutoj,
formis fluetojn, malaperis en sulketojn, enfluis grandajn truojn
kaj elfluis malgrandajn, forkondukis polvon, lignaĵetojn kaj
foliopecojn, fiksiĝis sur rifojn kaj denove liberiĝis,
turniĝis kaj ree surrifiĝis. Foliojn, ne estintajn kune
de la tempo, kiam ili estis burĝonoj, kolektis la
akvaĵo; musko, neniigita de sekeco, ekŝvelis kaj
fariĝis mola, ĉifa, verda kaj sukplena; kaj ŝimo
kiu preskaŭ fariĝis polvo, disvastiĝis en graciaj
makuloj, kun brilo kiel silko. La konvolvoloj lasis plenigi siajn
blankajn kalikojn ĝis la rando, interpuŝis ilin kaj
verŝis la akvon sur la kapojn de l' urtikoj. La dikaj,
nigraj arbarlimakoj afablege rampis antaŭen kaj rigardis
danke la ĉielon.</div>
<div class="indented">Kaj la homo? La nudkapa homo staris meze en
la pluvo, lasante la gutojn sibli en harojn, brovojn okulojn,
nazon, buŝon, kraketis per la fingroj je la pluvo, iom levis
iafoje la piedojn, kvazaŭ li intencis danci, ekskuis iam kaj
iam sian kapon, kiam tro multe da akvo estis en la haroj,
plengorĝe kantis senpripensante tion, kion li kantis, tiel
plene la pluvado lin okupis.</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">J. P.
Jakobsen.</span></p>
<p align="center"><i>Vibri</i>, to vibrate; <i>kokcinelo</i>,
ladybird; <i>urtiko</i>, nettle; <i>velki</i>, to wither;
<i>fajfi</i>, to whistle; <i>talpo</i>, mole; <i>streko</i>,
streak; <i>klini</i>, bend; <i>sibli</i>, to hiss;
<i>ŝpruci</i>, to spurt, to gush; <i>sulko</i>, furrow;
<i>truo</i>, hole; <i>rifo</i>, reef; <i>burĝono</i>, bud;
<i>musko</i>, moss; <i>ŝveli</i>, to swell;
<i>ĉifi</i>, to crinkle, crumple; <i>ŝimo</i>, mildew,
mould; <i>gracia</i>, graceful; <i>konvolvolo</i>, convolvulus;
<i>kaliko</i>, chalice, calyx; <i>limako</i>, slug; <i>brovo</i>,
brow; <i>nuda</i>, bare.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>KION NE KOMPRENAS LA HIRUNDOJ KAJ
PAPILIOJ.</b></center>
<p align="right">El <i>Pola Antologio.</i></p>
<div class="indented">... Iom pli malproksime kuŝis flava
grenkampo. Malalta barilo apartigis ĝin de l'
konstruaĵoj kaj de l' malgranda placeto antaŭ
ili.</div>
<!-- =============================131.png============================ -->
<div class="indented">La barilo formis angulon kaj en la loko,
kie kuniĝis du ĝiaj oblikvaj duonoj, ĝi havis
pordegon, altan, larĝan kaj en tiu momento tute
malfermitan.</div>
<div class="indented">Ni proksimiĝis al la malalta barilo.
Anjo ne havis ankoraŭ sufiĉe da tempo por apogi al
ĝi sian ombrelon kaj jam en la flava domo oni malfermis la
pordon kaj viro stariĝis ĉe la sojlo kaj laŭte
demandis:</div>
<div class="indented">—Ĉu vi iras eksterlandon?</div>
<div class="indented">Ni komprenis. La barilo, malzorge
konstruita el kurbaj bastonoj, estis io pli grava, ol limo de
kampara propraĵo...</div>
<div class="indented">Ĉi tiu barilo apartigis du naciojn, du
landojn, du civilizaciojn.</div>
<div class="indented">La sekalo, kreskanta post ĝi, estis
jam germana sekalo; la cejanoj, kiuj, kiel bluaj lumetoj,
bruletis inter la spikoj, estis jam germanaj cejanoj.</div>
<div class="indented">Germana estis eĉ la vento, fluganta de
tie kune kun la miela odoro de l'konvolvoloj...</div>
<div class="indented">Kompreneble, Anjo devis rifuzi al si la
riĉigon de sia bukedo per germanaj floroj kaj ŝi tuj
sciigis pri ĝi la laŭte demandantan viron.</div>
<div class="indented">Li reiĝis domon trankviliĝinta,
sed sendube dek kelkaj paroj da viglaj, kvankam nevideblaj okuloj
observis ĉiujn niajn movojn.</div>
<div class="indented">Kun stranga sento ni komencis rigardi
ĉirkaŭe.</div>
<div class="indented">—Kial?—demandis Anjo,
larĝe malfermante la okulojn—sekve la spiko, kiu
elkreskis tie ĉi el grajno alportita de tie de la vento,
estas nia, sed milionoj da aliaj spikoj, ĝiaj fratoj, estas
fremdaj nur tial, ke ili kreskas unu paŝon pli
malproksime?</div>
<div class="indented">Mi penis klarigi al ŝi, ke tio ĉi
estas tute natura, eĉ necesega.</div>
<div class="indented">—Por kiu?</div>
<div class="indented">Anstataŭ respondo mi levis la
ŝultrojn.</div>
<div class="indented">Okupataj de la penso pri la divido, ni
turnis la okulojn al la ĉielo, serĉante ankaŭ sur
ĝi liman linion.</div>
<div class="indented">Sed la ĉielo estis nur unu,
nedividita.</div>
<!-- =============================132.png============================ -->
<div class="indented">Ni rigardis la sunon.</div>
<div class="indented">Ankaŭ la suno estis nur unu,
nedividita.</div>
<div class="indented">En la sama momento papilio, kiu sidis
proksime de ni sur la barilo kaj jen etendis, jen altiris siajn
ruĝajn flugiletojn kun arĝenta subaĵo, rapide
leviĝis kaj transflugis al la germana flanko.</div>
<div class="indented">Ĝi longe flirtis tie super la
balanciĝantaj spikoj kaj trovinte amikon aŭ amikinon
ankoraŭ pli trankvile revenis.</div>
<div class="indented">Samtempe kelke da hirundoj,
antaŭsentante proksimiĝon de fulmotondro, komencis kun
laŭta pepado rondflugi malproksimen kaj senpune trans la
limon...</div>
<div class="indented">— Vi vidas!—ekkriis Anjo kun
infana triumfo.— La hirundoj kaj papilioj no konsentas la
"necesecon," pri kiu vi tiel sage parolis.</div>
<div class="indented">Ĉi tiuj senkonsideraj vortoj
malĝojigis min.</div>
<div class="indented">— Ah, Anjo, Anjo!—diris mi
riproĉe,—ĉu vi forgesis, ke la homo estas pli
saĝa kreitaĵo, ol la flirtemaj birdoj kaj papilioj
senpripensaj?...</div>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">Wiktor
Gomulicki.</span></p>
<p align="center"><i>Greno</i>, corn; <i>placo</i>, place,
square; <i>apogi</i>, to lean on; <i>ombrelo</i>, umbrella,
parasol; <i>sojlo</i>, threshold; <i>laŭta</i>, loud;
<i>sekalo</i>, rye; <i>cejano</i>, corn bluebottle; <i>mielo</i>,
honey; <i>bukedo</i>, bouquet; <i>paro</i>, pair; <i>spiko</i>,
ear of corn; <i>linio</i>, line; <i>papilio</i>, butterfly;
<i>flirti</i>, flutter, wave; <i>fulmo</i>, lightning;
<i>tondro</i>, thunder; <i>pepi</i>, to chirp.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b>PRINTEMPO VENOS</b>.</center>
<center>
<table>
<tr>
<td nowrap>Se la naturo rigidiĝas<br>
De prem' de l' vintro frostiganta,<br>
Se tute per la neĝ' kovriĝas<br>
Je longe tero ekdormanta,<br>
Amiko kara! vi ne ploru:<br>
Printempo venos kaj somero,<br>
Ke la naturo ree floru,<br>
Ke verdu, reviviĝu tero.</td>
</tr>
</table>
</center>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">A.
Naumann.</span></p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================133.png============================ -->
<center><b>LA VOJO</b>.</center>
<center>
<table>
<tr>
<td nowrap>
<p>Tra densa mallumo briletas la celo,<br>
Al kiu kuraĝe ni iras.<br>
Simile al stelo en nokta ĉielo,<br>
Al ni la direkton ĝi diras.<br>
Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj<br>
Nek batoj de l' sorto, nek mokoj de l' homoj<br>
Ĉar klara kaj rekta kaj tre difinita<br>
Ĝi estas, la voj' elektita.</p>
<p>Nur rekte, kuraĝe, kaj ne flankiĝante<br>
Ni iru la vojon celitan!<br>
Eĉ guto malgranda, konstante frapante,<br>
Traboras la monton granitan.<br>
<i>L' espero, l' obstino</i>, kaj <i>la pacienco</i>—<br>
Jen estas la signoj, per kies potenco<br>
Ni paŝo post paŝo, post longa laboro,<br>
Atingos la celon en gloro.</p>
<p>Ni semas kaj semas, neniam laciĝas,<br>
Pri l' tempoj estontaj pensante.<br>
Cent semoj perdiĝas, mil semoj perdiĝas,—<br>
Ni semas kaj semas konstante.<br>
"Ho, ĉesu!" mokante la homoj admonas,—<br>
"Ne ĉesu, ne ĉesu!" en kor' al ni sonas:<br>
"Obstine antaŭen! La nepoj vin benos,<br>
Se vi pacience eltenos."</p>
<p>Se longa sekeco aŭ ventoj subitaj<br>
Velkantajn foliojn deŝiras,<br>
Ni dankas la venton, kaj, repurigitaj,<br>
Ni forton pli freŝan akiras.<br>
Ne mortos jam nia bravega anaro,<br>
Ĝin jam ne timigas la vento, nek staro,<br>
Obstine ĝi paŝas, provita, hardita,<br>
Al cel' unu fojon signita!</p>
<!-- =============================134.png============================ -->
<p>Nur rekte, kuraĝe kaj ne flankiĝante<br>
Ni iru la vojon celitan!<br>
Eĉ guto malgranda, konstante frapante,<br>
Traboras la monton granitan.<br>
L' espero, l' obstino, kaj la pacienco—<br>
Jen estas la signoj, per kies potenco<br>
Ni paŝo post paŝo, post longa laboro,<br>
Atingos la celon en gloro.</p>
</td>
</tr>
</table>
</center>
<p align="right"><span style="font-variant: small-caps">L.
Zamenhof</span>, <i>el "Fundamenta Krestomatio."</i></p>
<p align="center"><i>Celo</i>, aim; <i>simile</i>, like;
<i>fantomo</i>, phantom, apparition; <i>sorto</i>, fate;
<i>moko</i>, mockery; <i>elekti</i>, to choose; <i>flanko</i>,
side; <i>guto</i>, drop; <i>frapi</i>, to strike; <i>bori</i>, to
bore; <i>signo</i>, sign; <i>atingi</i>, to attain; <i>laca</i>,
weary; <i>semo</i>, seed; <i>ĉesi</i>, to cease;
<i>admoni</i>, to exhort; <i>koro</i>, heart; <i>vento</i>, wind;
<i>subita</i>, sudden; <i>velki</i>, to wither;
<i>deŝiri</i>, to tear from, pluck off; <i>akiri</i>, to
acquire; <i>provi</i>, to make trial of; <i>hardi</i>, to
harden.</p>
<hr align="center" width="38%">
<center><b><big>EL LA PAROLO DE D-RO. L. L.
ZAMENHOF.</big></b><br>
<b>EN LA GUILDHALL, URBO LONDONO,</b><br>
<b>La 2lan de Aŭgusto, 1907.</b></center>
<div class="indented">. . . La dua kulpigo, kiun ni ofte devas
aŭdi, estas tio, ke ni esperantistoj estas malbonaj
patriotoj. Ĉar tiuj esperantistoj, kiuj traktas la
esperantismon kiel ideon, predikas reciprokan justecon kaj
fratecon inter la popoloj kaj ĉar laŭ la opinio de la
gentaj ŝovinistoj patriotismo konsistas en malamo
kontraŭ ĉio, kio ne estas nia, tial ni laŭ ilia
opinio estas malbonaj patriotoj, kaj ili diras, ke la
esperantistoj ne amas sian patrujon. Kontraŭ tiu ĉi
mensoga, malnobla kaj kalumnia kulpigo ni protestas plej energie,
ni protestas per ĉiuj fibroj de nia koro! . . .</div>
<!-- =============================135.png============================ -->
<div class="indented">Vi staras nun antaŭ miaj okuloj, mia
kara Litovujo, mia malfeliĉa patrujo, kiun mi neniam povas
forgesi, kvankam mi forlasis vin kiel juna knabo. Vi, kiun mi
ofte vidas en miaj sonĝoj, vi, kiun nenia alia parto de la
tero iam povos anstataŭi en mia koro, vi atestu, kiu vin pli
multe, pli kore kaj pli sincere amas: ĉu mi, idea
esperantisto, kiu revis pri frateco inter ĉiuj viaj
loĝantoj, kvankam mi devis bedaŭrinde forlasi vin,
simile al multaj centoj da miloj da aliaj viaj
filoj—aŭ ĉu tiuj personoj, kiuj deziras, ke vi
apartenu nur al ili, kaj ĉiuj aliaj viaj filoj estu
rigardataj kiel fremduloj aŭ sklavoj! Ho patriotismo,
patriotismo, kiam fine la homoj lernos kompreni ĝuste vian
sencon! Kiam via sankta nomo ĉesos esti armilo en la manoj
de diversaj malhonestuloj! Kiam fine ĉiu homo ricevos la
rajton kaj la eblon algluiĝi per sia tuta koro al tiu peco
da tero, kiu lin naskis!</div>
<div class="indented">Longe daŭros ankoraŭ malluma
nokto sur la tero, sed ne eterne ĝi daŭros. Venos iam
la tempo, kiam la homoj ĉesos esti lupoj unuj kontraŭ
aliaj. Anstataŭ konstante batali inter si, elŝiri la
patrujon unuj al la aliaj, perforte altrudi al si reciproke siajn
lingvojn kaj morojn, ili vivos inter si pace kaj frate, en plena
interkonsento ili laboros sur la tero, sur kiu ili vivas, kaj
kontraŭ tiuj krudaj fortoj de la naturo, kiuj ilin
ĉiujn egale atakas. Kaj kune kaj interkonsente ili celados
ĉiuj al unu vero, al unu feliĉo. Kaj se iam venos tiu
feliĉa tempo, ĝi estos la frukto de konstanta kaj
senlaca laborado de tiuj homoj, kiujn vi vidas nun en ĉi tiu
ĉambrego kaj kies nomo, ankoraŭ tre malmulte konata kaj
tre malmulte ŝatata, estas "esperantistoj."</div>
<p align="right"><i>El "The British Esperantist."</i></p>
<p align="center"><i>Kulpo</i>, fault; <i>trakti</i>, to treat;
<i>prediki</i>, to preach; <i>gento</i>, tribe, race;
<i>ŝovinisto</i>, Chauvinist; <i>Litovujo</i>, Lithuania;
<i>senĝo</i>, dream; <i>atesti</i>, to bear witness;
<i>revi</i>, to imagine, dream; <i>bedaŭri</i>, to regret;
<i>sklavo</i>, slave; <i>senco</i>, meaning; <i>rajto</i>, right;
<i>alglui</i>, to glue to, stick to, attach; <i>lupo</i>, wolf;
<i>trudi</i>, to obtrude; <i>moro</i>, manners, custom;
<i>paco</i>, peace; <i>konsenti</i>, to agree; <i>kruda</i>,
crude, rough, raw; <i>frukto</i>, fruit; <i>ŝati</i>, to
prize, appreciate, like.</p>
<hr align="center" width="38%">
<!-- =============================136.png============================ -->
<center><b>FOREWORD TO SUPPLEMENTARY VOCABULARY.</b></center>
<p>As this Vocabulary is intended for those who have worked
through the preceding lessons, it is not a full vocabulary, but
only supplementary to those already given, and the words
contained in those are, as a rule, not repeated here.</p>
<p>In order to get in as many root words as possible, derived
words and the second word of a pair (<i>e.g.</i>, male or female,
opposites, the action and the tool, the animal and its young,
etc.) are generally omitted; the simple word or one of the pair
being found, the other word is to be formed from it by means of
the proper word-ending, prefix or suffix.</p>
<p>In English there are often several words to express the same
or nearly the same meaning. Want of space prevents these being
all included; the most important or most commonly used word has
therefore been chosen; for instance, <i>mercury</i>,
<i>tranquil</i>, <i>diaphanous</i>, <i>suffocate</i>,
<i>salve</i>, <i>renown</i>, <i>fiddle</i>, are not to be found,
but <i>quicksilver</i>, <i>calm</i>, <i>translucent</i>,
<i>smother</i>, <i>ointment</i>, <i>fame</i>, <i>violin</i>, are
there.</p>
<!-- =============================137.png============================ -->
<p>A most valuable help to the student is a good <i>English</i>
dictionary, and if this gives the derivation of the words, the
interest of the study is greatly increased. The difficulty often
is, not to find the right Esperanto word, but to know exactly
what the English word or phrase means. It is the experience of
most Esperantists that in learning Esperanto their knowledge of
their own language has become much more thorough. [Footnote: A
remark made by a student during one lesson was "Well, if we don't
learn Esperanto, we shall learn English."] For this reason and
also that this language cannot be learned simply as a matter of
rote, but demands the exercise of the thinking and reasoning
powers, [Footnote: To convince an opponent or a doubter of this,
tell him that "utila" means "useful," and "mal" denotes the
contrary; then ask what "malutila" means. The answer will almost
certainly be "useless." Then show that the contrary of a good
quality is not merely the absence of that quality, but is a bad
quality, and therefore the contrary of "useful" is "harmful."]
Esperanto ought to be taught in all schools.</p>
<!-- =============================138.png============================ -->
<center><b>VOCABULARY.</b></center>
<center><b>A</b></center>
<b>abbot,</b> abato.<br>
<b>abdomen,</b> ventro.<br>
<b>ability,</b> kapablo, povo, lerteco, talento.<br>
<b>able (to be),</b> povi.<br>
<b>abolish,</b> neniigi, forigi.<br>
<b>abomination,</b> abomeno.<br>
<b>abroad,</b> eksterlande.<br>
<b>absent (to be),</b> foresti.<br>
<b>absolve,</b> senkulpigi, senpekigi.<br>
<b>absorb,</b> absorbi; sorbi.<br>
<b>abstain,</b> deteni sin.<br>
<b>abuse,</b> insult'i, -o; trouzi; malbonuzi.<br>
<b>abyss,</b> abismo, profundegaĵo.<br>
<b>accent,</b> akcent'i, -o; supersigno.<br>
<b>accept,</b> akcepti, alpreni.<br>
<b>accident,</b> malfeliĉaĵo, okazo.<br>
<b>account,</b> kalkulo; rakonto; konto. <b>on—of,</b>
pro.<br>
<b>accuse,</b> kulpigi, akuzi.<br>
<b>ace,</b> aso.<br>
<b>ache,</b> dolor'o, -i.<br>
<b>acknowledge,</b> konfesi.<br>
<b>acorn,</b> glano.<br>
<b>acquaint,</b> sciigi.<br>
<b>acquainted, become—with,</b> konatiĝi kun.<br>
<b>acquire,</b> akiri, atingi.<br>
<b>acquit,</b> senkulpigi.<br>
<b>acrid,</b> akra, morda, pika.<br>
<b>act,</b> ag'i, -o; far'i, -o; leĝo; akto.<br>
<b>action,</b> agado; (<i>law</i>) proceso.<br>
<b>active,</b> agema, aktiva.<br>
<b>actor,</b> aktoro.<br>
<b>actual,</b> nuna, efektiva.<br>
<b>adapt,</b> alfari.<br>
<b>add,</b> aldoni, kunmeti, sumigi.<br>
<b>address,</b> alparoli al; sin turni al; (<i>letters</i>)
adresi.<br>
<b>adhere,</b> aliĝi, algluiĝi al.<br>
<b>adjourn,</b> prokrasti.<br>
<b>admit,</b> allasi, konfesi.<br>
<b>adopt,</b> alpreni, fil (-in) -igi.<br>
<b>adore,</b> adori, amegi.<br>
<b>adult,</b> plenkresk'a, plenaĝ'a.<br>
<b>adulterate,</b> falsi.<br>
<b>adultery,</b> adulto.<br>
<b>advantage,</b> utilo, profito, bonaĵo.<br>
<b>advertise,</b> anonci, reklami.<br>
<b>advice,</b> konsilo.<br>
<b>affair,</b> afero.<br>
<b>affected (to be),</b> afekti.<br>
<b>affiliate,</b> aliĝi, filiiĝi.<br>
<b>afternoon,</b> posttagmezo.<br>
<b>again,</b> re-, ree, denove.<br>
<b>agenda,</b> tagordo, programo.<br>
<b>agent,</b> agento.<br>
<b>agile,</b> facilmova.<br>
<b>agitate,</b> agiti.<br>
<b>agony,</b> dolorego, (<i>death</i>—) agonio.<br>
<b>agree,</b> konscnti, interkonsenti.<br>
<!-- =============================139.png============================ -->
<b>agreeable,</b> afabla, agrabla.<br>
<b>agreement,</b> kontrakto, interkonsento.<br>
<b>agriculture,</b> terkulturo.<br>
<b>aim,</b> cel'o, -i.<br>
<b>air,</b> aero, aerumi; mieno; ario.<br>
<b>aisle,</b> flankaĵo.<br>
<b>alarm,</b> maltrankviligi; alarmo.<br>
<b>alder,</b> alno.<br>
<b>alert,</b> vigla.<br>
<b>alien,</b> alilandulo, eksterlandulo.<br>
<b>alike,</b> simila, egala.<br>
<b>alive,</b> vivanta, viva.<br>
<b>alleviate,</b> plidolĉigi, malpliigi.<br>
<b>allow,</b> permesi.<br>
<b>allowance,</b> porcio; (a/c) rabato; dekalkulo.<br>
<b>allude,</b> aludi.<br>
<b>almanac,</b> almanako, kalendaro.<br>
<b>almighty,</b> ĉiopova.<br>
<b>almond,</b> migdalo.<br>
<b>alms,</b> almozo.<br>
<b>alone,</b> sola.<br>
<b>along,</b> laŭlonge.<br>
<b>aloud,</b> laŭte, voĉe.<br>
<b>alternate,</b> alterni.<br>
<b>amazement,</b> mirego.<br>
<b>amber,</b> sukceno.<br>
<b>ambition,</b> ambicio.<br>
<b>ambush,</b> embusko.<br>
<b>amiable,</b> afabla, aminda.<br>
<b>amputate,</b> detranĉi, amputi.<br>
<b>amuse,</b> amuzi.<br>
<b>anarchy,</b> anarĥio.<br>
<b>ancestors,</b> praavoj, prapatroj.<br>
<b>ancient,</b> antikva.<br>
<b>anecdote,</b> anekdoto.<br>
<b>angel,</b> anĝelo.<br>
<b>angle,</b> angulo; fiŝi.<br>
<b>animal,</b> besto.<br>
<b>ankle,</b> maleolo.<br>
<b>anniversary,</b> datreveno.<br>
<b>announce,</b> anonci.<br>
<b>annoy,</b> ĉagreni, ĝeni.<br>
<b>annual,</b> ĉiujara.<br>
<b>annul,</b> nuligi.<br>
<b>anoint,</b> sanktolei, ŝmiri.<br>
<b>anonymous,</b> anonima, sennoma<br>
<b>ant,</b> formiko.<br>
<b>anthem,</b> antemo.<br>
<b>anvil,</b> amboso.<br>
<b>anxious,</b> maltrankvila.<br>
<b>apathetic,</b> apatia.<br>
<b>aperture,</b> malfermaĵo, aperturo.<br>
<b>apologise,</b> peti pardonon.<br>
<b>apparatus,</b> aparato.<br>
<b>appeal,</b> alvoki; (law) apelacio.<br>
<b>appear,</b> aperi; ŝajni.<br>
<b>appearance,</b> vidiĝo; ŝajno, mieno.<br>
<b>appetite,</b> apetito.<br>
<b>applaud,</b> aplaŭdi.<br>
<b>apply,</b> almeti; sin turni al.<br>
<b>appoint,</b> nomi, difini.<br>
<b>appreciate,</b> ŝati.<br>
<b>approach,</b> alproksimiĝi.<br>
<b>approve,</b> aprobi.<br>
<b>apricot,</b> abrikoto.<br>
<b>apron,</b> antaŭtuko.<br>
<b>arable,</b> plugebla, semotaŭga.<br>
<b>arbitrary,</b> arbitra.<br>
<b>arbitration,</b> arbitracio.<br>
<b>arbour,</b> laŭbo.<br>
<b>arch,</b> arko; arkefleksi.<br>
<b>argue,</b> argumenti.<br>
<b>arithmetic,</b> aritmetiko.<br>
<b>arm,</b> brako, <b>-pit,</b> akselo; armi.<br>
<b>arms,</b> armiloj, bataliloj.<br>
<b>aroma,</b> aromo.<br>
<b>arouse,</b> veki.<br>
<b>arrange,</b> aranĝi.<br>
<b>arrest,</b> aresti.<br>
<b>arrive,</b> alveni.<br>
<b>arrogant,</b> aroganta<br>
<b>arrow,</b> sago.<br>
<b>art,</b> arto.<br>
<b>artery,</b> arterio.<br>
<b>artful,</b> ruza.<br>
<!-- =============================140.png============================ -->
<b>artichoke,</b> artiŝoko.<br>
<b>article,</b> artikolo, komercaĵo.<br>
<b>artificial,</b> artefarita, arta.<br>
<b>artifice,</b> artifiko.<br>
<b>artisan,</b> metiisto.<br>
<b>artist,</b> artisto.<br>
<b>ascertain,</b> konstati.<br>
<b>ash,</b> cindro, (<i>tree</i>) frakseno.<br>
<b>ask,</b> demandi. <b>-for,</b> peti.<br>
<b>asparagus,</b> asparago.<br>
<b>aspect,</b> aspekto, vidiĝo, fazo.<br>
<b>aspen,</b> tremolo.<br>
<b>ass,</b> azeno.<br>
<b>assemble,</b> kunveni, kunvoki.<br>
<b>assert,</b> aserti, konstati.<br>
<b>assign,</b> asigni.<br>
<b>assure,</b> certigi; asekuri.<br>
<b>astonish,</b> mirigi. (<b>to be -ed</b>), miri.<br>
<b>astringent,</b> adstringa.<br>
<b>astute,</b> sagaca.<br>
<b>asylum,</b> rifuĝejo, azilo.<br>
<b>athletic,</b> atleta.<br>
<b>atmosphere,</b> atmosfero.<br>
<b>atom,</b> atomo.<br>
<b>attach,</b> alligi, kunigi.<br>
<b>attain,</b> atingi, trafi.<br>
<b>attempt,</b> provi; (<i>criminal</i>) atenco.<br>
<b>attention,</b> atento, (<i>pay</i>—) atenti.<br>
<b>attitude,</b> sintenado.<br>
<b>attract,</b> altiri, logi.<br>
<b>auction,</b> aŭkcio.<br>
<b>audit,</b> kontkontroli.<br>
<b>author,</b> aŭtoro.<br>
<b>authority,</b> rajto, aŭtoritato.<br>
<b>avalanche,</b> lavango.<br>
<b>avaricious,</b> avara.<br>
<b>avenue,</b> aleo.<br>
<b>average,</b> meznombro, mezakvanto.<br>
<b>avert,</b> deturni.<br>
<b>avoid,</b> eviti.<br>
<b>award,</b> alĵuĝi<br>
<b>axis,</b> akso.<br>
<b>axle,</b> akso.<br>
<b>azure,</b> lazuro.<br>
<center><b>B</b></center>
<b>baboon,</b> paviano.<br>
<b>baby,</b> infaneto.<br>
<b>bachelor,</b> fraŭlo.<br>
<b>back,</b> dorso, posta flanko.<br>
<b>backbone,</b> spino.<br>
<b>bacon,</b> lardo.<br>
<b>bag,</b> sako.<br>
<b>bait,</b> allogaĵo.<br>
<b>bake,</b> baki.<br>
<b>balance,</b> ekvilibri; (<i>of account</i>) restaĵo.
<b>-sheet,</b> bilanco.<br>
<b>balcony,</b> balkono.<br>
<b>ball,</b> (<i>play</i>) pilko, (<i>cannon</i>) kuglo,
(<i>dance</i>) balo.<br>
<b>balloon,</b> aerostato.<br>
<b>ballot,</b> baloti, -o.<br>
<b>balsam,</b> balzamo.<br>
<b>band,</b> ligilo; bando; orkestro.<br>
<b>bandage,</b> bandaĝi.<br>
<b>banish,</b> ekzili.<br>
<b>bank,</b> (<i>money</i>) banko; bordodigo.<br>
<b>banker,</b> bankiero.<br>
<b>bankrupt,</b> bankroto.<br>
<b>banner,</b> flago, standardo.<br>
<b>banquet,</b> festeno.<br>
<b>baptism,</b> bapto.<br>
<b>bar,</b> bar'i, -ilo; bufedo.<br>
<b>barbarian,</b> barbaro.<br>
<b>barber,</b> barbiro.<br>
<b>bare,</b> nuda.<br>
<b>bargain,</b> marĉandi.<br>
<b>bark,</b> boji; ŝelo.<br>
<b>barley,</b> hordeo.<br>
<b>barrel,</b> barelo. <b>-organ,</b> gurdo.<br>
<b>barrister,</b> advokato.<br>
<b>base,</b> bazo; fundamento; malnobla.<br>
<b>basin,</b> pelvo, kuvo.<br>
<!-- =============================141.png============================ -->
<b>basket,</b> korbo.<br>
<b>bat,</b> vesperto; batilo.<br>
<b>bath,</b> bano, bankuvo.<br>
<b>bathe,</b> sin bani.<br>
<b>beam,</b> radio, trabo, vekto.<br>
<b>bean,</b> fabo, fazeolo.<br>
<b>bear,</b> urso; porti; subteni<br>
<b>beard,</b> barbo.<br>
<b>beat,</b> bati, vergi, vipi, venki.<br>
<b>beautiful,</b> bela.<br>
<b>beaver,</b> kastoro.<br>
<b>because,</b> ĉar, tial ke, pro tio ke.<br>
<b>bed,</b> lito, kuŝejo, fluejo, florbedo.<br>
<b>bee,</b> abelo.<br>
<b>beech,</b> fago.<br>
<b>beer,</b> biero.<br>
<b>beet,</b> beto.<br>
<b>beetle,</b> skarabo, blato.<br>
<b>beg,</b> peti, almozpeti.<br>
<b>begin,</b> komenci, ek-.<br>
<b>behave,</b> konduti.<br>
<b>behold,</b> rigardi; jen!<br>
<b>bell,</b> sonorilo.<br>
<b>below,</b> sube, malsupre.<br>
<b>belt,</b> zono.<br>
<b>bench,</b> benko; (<i>joiner's</i>) stablo.<br>
<b>bend,</b> fleks'i, -iĝi; klin'i, -iĝi.<br>
<b>bent,</b> kurb'a, -igita.<br>
<b>bequeath,</b> testamenti.<br>
<b>berry,</b> bero.<br>
<b>besiege,</b> sieĝi.<br>
<b>bet,</b> veti.<br>
<b>betray,</b> perfidi.<br>
<b>betrothal,</b> fianĉ' (-in-) iĝo.<br>
<b>bewitch,</b> sorĉi.<br>
<b>bilberry,</b> mirtelo.<br>
<b>bile,</b> galo.<br>
<b>bill,</b> kalkulo; kambio; afiŝo; beko.<br>
<b>billiards,</b> bilardo<br>
<b>bind,</b> ligi; (books) bindi; bandaĝi. -<b>weed</b>,
liano.<br>
<b>birch,</b> betulo.<br>
<b>birth,</b> naskiĝo.<br>
<b>biscuit,</b> biskvito.<br>
<b>bishop,</b> episkopo.<br>
<b>bit,</b> peco; enbuŝaĵo.<br>
<b>bite,</b> mordi.<br>
<b>bitter,</b> akra, maldolĉa.<br>
<b>blackbird,</b> merlo.<br>
<b>blacking,</b> ciro.<br>
<b>bladder,</b> veziko.<br>
<b>blade,</b> klingo; (<i>of grass</i>), folieto<br>
<b>blaspheme,</b> blasfemi.<br>
<b>bless,</b> beni.<br>
<b>blind,</b> blinda. <b>window</b>-, rulkurteno.<br>
<b>blond,</b> blonda.<br>
<b>blood,</b> sango.<br>
<b>blot,</b> makulo.<br>
<b>blow,</b> blovi; bato, frapo.<br>
<b>blouse,</b> bluzo.<br>
<b>blue,</b> blua; -<b>bell</b>, hiacinto, kampanoleto.<br>
<b>boa-constrictor,</b> boao.<br>
<b>boast,</b> fanfaroni.<br>
<b>boat,</b> boato.<br>
<b>bobbin,</b> bobeno.<br>
<b>body,</b> korpo.<br>
<b>bog,</b> marĉo.<br>
<b>boil,</b> boli; absceso.<br>
<b>bold,</b> kuraĝa, sentima.<br>
<b>bolt,</b> rigl'i, -ilo; bolto.<br>
<b>bomb,</b> bombo.<br>
<b>bombard,</b> bombardi.<br>
<b>bond,</b> obligacio, garantiaĵo<br>
<b>bondage,</b> servuto, sklaveco.<br>
<b>bone,</b> osto.<br>
<b>bonnet,</b> ĉapo.<br>
<b>booth,</b> budo.<br>
<b>border,</b> rand'o, -aĵo; borderi.<br>
<b>bore,</b> bori; kalibro.<br>
<b>born,</b> (<b>to be,</b>) naskiĝi.<br>
<b>borrow,</b> prunte preni.<br>
<b>bosom,</b> brusto, sino.<br>
<b>bottom,</b> fundo, malsupro.<br>
<b>boundary,</b> limo.<br>
<b>bouquet,</b> bukedo.<br>
<b>bow,</b> saluti; kapklini; pafarko; arĉo; banto.<br>
<!-- =============================142.png============================ -->
<b>bowels,</b> internaĵo, intestaro.<br>
<b>bowl,</b> pelvo, kuvo.<br>
<b>box,</b> kesto, skatolo; loĝio; boksi; pugnobati.<br>
<b>braces,</b> ŝelko.<br>
<b>brain,</b> cerbo.<br>
<b>bran,</b> brano.<br>
<b>branch,</b> branĉo; filio.<br>
<b>brass,</b> flava kupro, latuno.<br>
<b>brave,</b> brava, kuraĝa.<br>
<b>breach,</b> breĉo.<br>
<b>break,</b> rompi, frakasi.<br>
<b>breakfast,</b> matenmanĝ'i, -o.<br>
<b>breast,</b> brusto, mamo.<br>
<b>breathe,</b> spiri.<br>
<b>bribe,</b> subaĉeti.<br>
<b>brick,</b> briko.<br>
<b>bridge,</b> ponto.<br>
<b>bridle,</b> brido.<br>
<b>bright,</b> hela, brila, gaja.<br>
<b>bring,</b> alkonduki, alporti.<br>
<b>broad,</b> larĝa.<br>
<b>broker,</b> makleristo, (<i>act as—</i>) makleri.<br>
<b>brooch,</b> broĉo.<br>
<b>brood,</b> kovi, kovitaro.<br>
<b>broth,</b> buljono.<br>
<b>brown,</b> bruna.<br>
<b>browse,</b> sin paŝti.<br>
<b>bruise,</b> kontuzi; pisti.<br>
<b>brush,</b> bros'o, -i; balailo; peniko.<br>
<b>bucket,</b> sitelo.<br>
<b>buckle,</b> buko.<br>
<b>bud,</b> burĝono.<br>
<b>budget,</b> budĝeto.<br>
<b>buffet,</b> (<i>restaurant</i>) bufedo.<br>
<b>bug,</b> cimo.<br>
<b>build,</b> konstrui.<br>
<b>bullet,</b> kuglo.<br>
<b>bullfinch,</b> pirolo.<br>
<b>bunch,</b> fasketo, aro.<br>
<b>bundle,</b> fasko.<br>
<b>bungle,</b> fuŝi.<br>
<b>burden,</b> surpezi, ŝarĝo.<br>
<b>bureau,</b> oficejo, kontoro.<br>
<b>burgess,</b> burĝo.<br>
<b>burn,</b> brul'i, -igi.<br>
<b>burrow,</b> kavigi.<br>
<b>burst,</b> krevi.<br>
<b>bury,</b> enterigi, enfosi.<br>
<b>business,</b> afero, okupo, negoco<br>
<b>busy,</b> okupata, aferema.<br>
<b>butcher,</b> buĉ'i, -isto.<br>
<b>buttercup,</b> ranunkolo,<br>
<b>butterfly,</b> papilio.<br>
<b>buzz,</b> zumi.<br>
<center><b>C</b></center>
<b>cab,</b> fiakro; kabrioleto, droŝko.<br>
<b>cabbage,</b> brasiko.<br>
<b>cabin,</b> kajuto, kabano.<br>
<b>cabinet,</b> ĉambreto, kabineto.<br>
<b>cable,</b> ŝnurego, kablo.<br>
<b>cage,</b> kaĝo.<br>
<b>calico,</b> kalikoto.<br>
<b>calk,</b> kalfatri.<br>
<b>call,</b> voki, (—<i>together</i>) kunvoki.<br>
<b>callosity,</b> kalo.<br>
<b>calm,</b> kvieta, trankvila.<br>
<b>camel,</b> kamelo.<br>
<b>camp,</b> tendaro.<br>
<b>canary,</b> kanario.<br>
<b>candid,</b> sincera, verdirema.<br>
<b>candidate,</b> kandidato, aspiranto.<br>
<b>cane,</b> kano; bastono; vergi.<br>
<b>cannon,</b> kanono.<br>
<b>canon,</b> kanoniko.<br>
<b>canopy,</b> baldakeno.<br>
<b>canvas,</b> kanvaso.<br>
<b>cap,</b> ĉapo, (<i>milit</i>.) kepo.<br>
<b>capable,</b> kapabla, kompetenta.<br>
<b>cape,</b> manteleto; promontoro, terkapo.<br>
<b>capital,</b> ĉefurbo; kapitalo; granda litero.<br>
<!-- =============================143.png============================ -->
<b>capitalist,</b> kapitalisto.<br>
<b>capitulate,</b> kapitulaci.<br>
<b>capsize,</b> renversiĝi.<br>
<b>captain,</b> ŝipestro, kapitano.<br>
<b>capture,</b> kapti.<br>
<b>car,</b> veturilo, ĉaro.<br>
<b>card,</b> karto, <b>-board,</b> kartono.<br>
<b>carnation,</b> dianto; flavroza.<br>
<b>carp,</b> karpo; kritikaĵi.<br>
<b>carpenter,</b> ĉarpentisto.<br>
<b>carpet,</b> tapiŝo.<br>
<b>carriage,</b> veturilo, kaleŝo, vagono; transporto.<br>
<b>carrot,</b> karoto.<br>
<b>cart,</b> ŝarĝveturilo.<br>
<b>carve,</b> tranĉi; skulpti.<br>
<b>case,</b> okazo; ujo; kazo; proceso.<br>
<b>cashier,</b> kasisto.<br>
<b>cast,</b> ĵeti, (<i>metal</i>) fandi.<br>
<b>castle,</b> kastelo.<br>
<b>catch,</b> kapti.<br>
<b>caterpillar,</b> raŭpo.<br>
<b>cathedral,</b> katedralo.<br>
<b>cattle,</b> bruto, brutoj.<br>
<b>cauliflower,</b> florbrasiko.<br>
<b>cause,</b> kaŭz'i, -o; -igi; afero.<br>
<b>caution,</b> averti; singardemo.<br>
<b>cave,</b> kaverno.<br>
<b>cavil,</b> ĉikani.<br>
<b>caw,</b> graki.<br>
<b>ceiling,</b> plafono.<br>
<b>celebrate,</b> festi, soleni,<br>
<b>celery,</b> celerio.<br>
<b>cell,</b> ĉelo, ĉambreto.<br>
<b>cellar,</b> kelo.<br>
<b>censor,</b> cenzuristo.<br>
<b>censure,</b> riproĉi.<br>
<b>ceremony,</b> ceremonio, soleno.<br>
<b>certain,</b> certa; kelkaj; ia.<br>
<b>chaff,</b> grenventumaĵo.<br>
<b>chaffinch,</b> fringo.<br>
<b>chain,</b> ĉeno.<br>
<b>chair,</b> seĝo. <b>-man,</b> prezidanto.<br>
<b>chalk,</b> kreto.<br>
<b>chance,</b> hazardo; riski; okazi; ŝanco.<br>
<b>chancellor,</b> kanceliero.<br>
<b>change,</b> ŝanĝi, aliigi.<br>
<b>channel,</b> kanalo.<br>
<b>chaos,</b> ĥaoso.<br>
<b>chapel,</b> kapelo, preĝejeto.<br>
<b>chapter,</b> ĉapitro.<br>
<b>character,</b> karaktero; (<i>drama</i>) rolo.<br>
<b>charm,</b> ĉarmi; talismano.<br>
<b>chaste,</b> ĉasta.<br>
<b>cheat,</b> trompi.<br>
<b>check,</b> haltigi; kontroli.<br>
<b>cheek,</b> vango.<br>
<b>cheerful,</b> gaja.<br>
<b>cheese,</b> fromaĝo,<br>
<b>chemist,</b> apotekisto, ĥemiisto.<br>
<b>cheque,</b> ĉeko.<br>
<b>cherry,</b> ĉerizo.<br>
<b>chess,</b> ŝako.<br>
<b>chest,</b> brusto; kesto, (<i>of drawers</i>) komodo.<br>
<b>chestnut,</b> kaŝtano, (<i>horse—</i>) marono.<br>
<b>chew,</b> maĉi, (<i>—cud</i>) remaĉadi.<br>
<b>chicory,</b> cikorio.<br>
<b>chief,</b> ĉef'o, -a.<br>
<b>chimney,</b> kamentubo.<br>
<b>chin,</b> mentono.<br>
<b>china,</b> porcelano.<br>
<b>chirp,</b> pepi; (<i>insects</i>) ĉirpi.<br>
<b>chisel,</b> ĉiz'i, -ilo.<br>
<b>chocolate,</b> ĉokolado.<br>
<b>choir,</b> ĥoro.<br>
<b>choke,</b> sufoki.<br>
<b>chop,</b> haki; koteleto.<br>
<b>chronicle,</b> kroniko.<br>
<b>church,</b> preĝejo.<br>
<b>cigarette,</b> cigaredo.<br>
<b>circle,</b> rondo, cirklo.<br>
<b>circular,</b> (<i>letter</i>), cirkulero.<br>
<b>circumference,</b> ĉirkaŭo.<br>
<b>circus,</b> cirko.<br>
<b>city,</b> civito, urbo.<br>
<b>citizen,</b> urbano, burĝo, civitano, regnano.<br>
<!-- =============================144.png============================ -->
<b>civil,</b> civila, ĝentila.<br>
<b>civilize,</b> civilizi.<br>
<b>claim,</b> pretendi, postuli.<br>
<b>clap,</b> (<i>hands</i>) manfrapi, plaŭdi.<br>
<b>class,</b> kurso; (<i>sort</i>) klaso.<br>
<b>classify,</b> ordigi, klasifiki.<br>
<b>claw,</b> ungego.<br>
<b>clay,</b> argilo.<br>
<b>clergyman,</b> pastro.<br>
<b>clerk,</b> oficisto, kontoristo, komizo.<br>
<b>clever,</b> lerta.<br>
<b>cliff,</b> krutaĵo.<br>
<b>climate,</b> klimato.<br>
<b>climb,</b> grimpi, suprenrampi.<br>
<b>clink,</b> tinti.<br>
<b>cloak,</b> mantelo.<br>
<b>clod,</b> bulo.<br>
<b>closet,</b> necesejo; ĉambreto.<br>
<b>cloth,</b> drapo; (<i>a</i>—) tuko.<br>
<b>clothe,</b> vesti.<br>
<b>cloud,</b> nubo.<br>
<b>clover,</b> trifolio.<br>
<b>club,</b> klubo, (<i>cards</i>) trefo.<br>
<b>clue,</b> postesigno.<br>
<b>coal,</b> karbo.<br>
<b>coast,</b> marbordo.<br>
<b>coat,</b> vesto; <b>-tail</b>, basko.<br>
<b>cockle,</b> kardio.<br>
<b>cocoa,</b> kakao; <b>-nut</b>, kokoso.<br>
<b>cod,</b> gado, moruo.<br>
<b>coffee,</b> kafo.<br>
<b>coffin,</b> ĉerko.<br>
<b>coil,</b> rulaĵo, volvaĵo.<br>
<b>coin,</b> monero.<br>
<b>coke,</b> koakso.<br>
<b>colander,</b> kribrilo,<br>
<b>cold,</b> malvarm'a, -umo.<br>
<b>colleague,</b> kolego.<br>
<b>collect,</b> kolekti, amasigi.<br>
<b>collective,</b> opa.<br>
<b>college,</b> kolegio.<br>
<b>colony,</b> kolonio.<br>
<b>colour,</b> koloro.<br>
<b>comb,</b> kombi; (<i>fowl</i>'s) kresto.<br>
<b>combine,</b> kombin'i, -iĝi, kun'igi, -iĝi.<br>
<b>come,</b> veni.<br>
<b>comfort,</b> komforti, konsoli.<br>
<b>comic,</b> komika, ridinda.<br>
<b>comma,</b> komo.<br>
<b>command,</b> ordoni, komandi.<br>
<b>comment,</b> komentar'i, -o.<br>
<b>commerce,</b> komerco, negoco.<br>
<b>commission,</b> komisi'i, -o; (<i>sell on</i>—)
makleri.<br>
<b>committee,</b> komitato.<br>
<b>common,</b> komuna, ordinara, vulgara; erikejo, step'o,
-eto.<br>
<b>commune,</b> komunumo.<br>
<b>communicate,</b> komuniki.<br>
<b>companion,</b> kunulo.<br>
<b>company,</b> anaro, kompanio, societo, trupo, roto.<br>
<b>compare,</b> kompari.<br>
<b>compartment,</b> fako.<br>
<b>compass,</b> (<i>mariners'</i>—) kompaso;
(<i>drawing</i>) cirkelo.<br>
<b>compel,</b> devigi.<br>
<b>compensate,</b> kompensi<br>
<b>complete,</b> konkuri.<br>
<b>complaint,</b> plendi.<br>
<b>complete,</b> plen'a, -igi.<br>
<b>compliment,</b> kompliment'o, -i.<br>
<b>compose,</b> verki; komposti.<br>
<b>compositor,</b> kompostisto.<br>
<b>comrade,</b> kamarado.<br>
<b>concern,</b> koncerni; zorgo; rilati al.<br>
<b>concrete,</b> konkreta.<br>
<b>concussion,</b> skuego.<br>
<b>condemn,</b> kondamni.<br>
<b>condition,</b> kondiĉo; stato.<br>
<b>condole,</b> kondolenci.<br>
<b>confectioner,</b> konfitisto.<br>
<b>conference,</b> konferenco.<br>
<b>confirm,</b> konfirmi.<br>
<b>confiscate,</b> konfiski.<br>
<b>conflict,</b> konflikto.<br>
<b>conform,</b> konformi.<br>
<!-- =============================145.png============================ -->
<b>confuse,</b> konfuzi.<br>
<b>congratulate,</b> gratuli.<br>
<b>congregation,</b> kongregacio.<br>
<b>congress,</b> kongreso.<br>
<b>conjure,</b> ĵongli.<br>
<b>conscience,</b> konscienco.<br>
<b>conscious,</b> konsci'a, -<b>ness</b>, 'o.<br>
<b>consequence,</b> sekvo.<br>
<b>conservative,</b> konservativa.<br>
<b>consider,</b> pripensi, konsideri.<br>
<b>consistent,</b> konsekvenca.<br>
<b>consonant,</b> konsonanto.<br>
<b>constipation,</b> mallakso.<br>
<b>consult,</b> konsiliĝi kun.<br>
<b>consume,</b> konsumi.<br>
<b>consumption,</b> (<i>disease</i>) ftizo.<br>
<b>contact,</b> kontakto.<br>
<b>contain,</b> enhavi, enteni.<br>
<b>content,</b> kontenta.<br>
<b>continue,</b> daŭri, -igi.<br>
<b>contract,</b> kontrakti; kuntir'i, -iĝi.<br>
<b>contrary,</b> kontraŭo, malo.<br>
<b>contrast,</b> kontrasti.<br>
<b>contrive,</b> elpensi.<br>
<b>control,</b> estri, regi.<br>
<b>convenient,</b> oportuna.<br>
<b>conversation,</b> interparolado, konversacio.<br>
<b>convict,</b> kondamnito.<br>
<b>convince,</b> konvinki.<br>
<b>convolvulus,</b> konvolvolo.<br>
<b>convulse,</b> konvulsio, spasmo.<br>
<b>copper,</b> kupro.<br>
<b>copy,</b> kopii; ekzemplero.<br>
<b>coral,</b> koralo.<br>
<b>cord,</b> ŝnuro.<br>
<b>core,</b> koraĵo, internaĵo.<br>
<b>cork,</b> korko; ŝtopi,<br>
<b>corn,</b> greno; (<i>foot</i>), kalo.<br>
<b>corner,</b> angulo.<br>
<b>correct,</b> korekti; ĝusta, senerara.<br>
<b>correspond,</b> korespondi.<br>
<b>corrode,</b> mordeti.<br>
<b>corset,</b> korseto.<br>
<b>costume,</b> kostumo.<br>
<b>cotton,</b> (<i>raw</i>), kotono; (<i>manuf</i>.) katuno.<br>
<b>cough,</b> tusi.<br>
<b>council,</b> konsilantaro.<br>
<b>count,</b> kalkuli; grafo.<br>
<b>country,</b> lando; kamparo.<br>
<b>courage,</b> kuraĝo.<br>
<b>course,</b> kuro; kurso. <b>of</b>—, kompreneble.<br>
<b>court,</b> korto, (<i>royal</i>—) kortego; juĝejo;
amindumi.<br>
<b>covetous,</b> avida.<br>
<b>crab,</b> krabo, kankro.<br>
<b>crack,</b> fendi, kraki, krev'i, -igi.<br>
<b>cradle,</b> lulilo.<br>
<b>crafty,</b> ruza.<br>
<b>crane,</b> gruo, ŝarĝlevilo.<br>
<b>crape,</b> krepo.<br>
<b>crater,</b> kratero.<br>
<b>cravat,</b> kravato.<br>
<b>creature,</b> estaĵo, kreitaĵo.<br>
<b>credit,</b> kredito.<br>
<b>creed,</b> kredo.<br>
<b>creep,</b> rampi.<br>
<b>crest,</b> tufo, kresto.<br>
<b>crevice,</b> fendo.<br>
<b>cricket,</b> grilo; (<i>game</i>) kriketo.<br>
<b>crime,</b> krimo.<br>
<b>crippled,</b> kripla.<br>
<b>crisis,</b> krizo.<br>
<b>criticism,</b> kritiko.<br>
<b>crochet,</b> kroĉeti.<br>
<b>crocodile,</b> krokodilo, aligatoro.<br>
<b>cross,</b> kruco, trans' -iri, -pasi. —<b>out</b>,
streki.<br>
<b>croup,</b> krupo.<br>
<b>crow,</b> korniko.<br>
<b>crowd,</b> amaso.<br>
<b>crown,</b> krono; (<i>of head</i>) verto.<br>
<b>cruel,</b> kruela.<br>
<b>cruise,</b> krozi.<br>
<b>crumple,</b> ĉifi.<br>
<b>crust,</b> krusto.<br>
<!-- =============================146.png============================ -->
<b>crutch,</b> lambastono.<br>
<b>cry,</b> krii, ekkrii, plori; (<i>of animals</i>) bleko.<br>
<b>crystal,</b> kristalo.<br>
<b>cube,</b> kubo.<br>
<b>cuckoo,</b> kukolo.<br>
<b>cucumber,</b> kukumo.<br>
<b>cuff,</b> manumo; frapo.<br>
<b>cultivate,</b> kulturi.<br>
<b>cunning,</b> ruza.<br>
<b>cup,</b> taso, kaliko.<br>
<b>cupboard,</b> ŝranko.<br>
<b>cure,</b> resanigi; (<i>bacon, etc</i>.) pekli.<br>
<b>curious,</b> scivola, stranga, kurioza.<br>
<b>curl,</b> buklo.<br>
<b>currant,</b> ribo, sekvinbereto (korinta).<br>
<b>current,</b> fluo.<br>
<b>curtain,</b> kurteno.<br>
<b>curved,</b> kurba, fleksita, nerekta.<br>
<b>cushion,</b> kuseno.<br>
<b>customer,</b> kliento.<br>
<b>cutlet,</b> kotleto.<br>
<b>cycle,</b> ciklo.<br>
<b>cyclone,</b> ciklono.<br>
<b>Czar,</b> Caro.<br>
<center><b>D</b></center>
<b>daffodil,</b> narciso.<br>
<b>daily,</b> ĉiutaga.<br>
<b>dainty,</b> frandaĵo; frandema delikata,<br>
<b>daisy,</b> lekant'o, -eto.<br>
<b>dam,</b> digo, akvoŝtopilo.<br>
<b>damage,</b> difekti.<br>
<b>dance,</b> danc'i, -o; balo.<br>
<b>dandelion,</b> leontodo.<br>
<b>dare,</b> kuraĝi.<br>
<b>darn,</b> fliki.<br>
<b>date,</b> dato; (<i>fruit</i>) daktilo.<br>
<b>dawn,</b> tagiĝo.<br>
<b>dead,</b> senviva, mortinta. -ly, pereiga.<br>
<b>dear,</b> kara, multekosta.<br>
<b>debauch,</b> diboĉo.<br>
<b>debris,</b> rub'o, -aĵo.<br>
<b>debt,</b> ŝuldo, (<i>be in</i>—) ŝuldi.<br>
<b>decipher,</b> deĉifri.<br>
<b>deck,</b> ferdeko; ornami.<br>
<b>declaration,</b> deklaracio.<br>
<b>decoration,</b> ornamaĵo; ordeno.<br>
<b>decree,</b> dekreto, mandate.<br>
<b>decrepit,</b> kaduka.<br>
<b>dedicate,</b> dediĉi.<br>
<b>deed,</b> ago, faro, faraĵo, faritaĵo;
dokumento.<br>
<b>deep,</b> profunda; (<i>sound</i>) basa.<br>
<b>deer,</b> cervo.<br>
<b>defeat,</b> venki, malvenko.<br>
<b>defend,</b> defendi.<br>
<b>defer,</b> prokrasti.<br>
<b>deficiency,</b> deficito, malsufiĉeco.<br>
<b>defile,</b> intermonto; malpurigi.<br>
<b>define,</b> difini.<br>
<b>definite,</b> definitiva.<br>
<b>degenerate,</b> degeneri.<br>
<b>degree,</b> grado.<br>
<b>Deity,</b> Diaĵo, Dieco.<br>
<b>delay,</b> prokrasti.<br>
<b>delegate,</b> deleg'i, -ito.<br>
<b>delicate,</b> delikata.<br>
<b>delightful,</b> ĉarma, rava.<br>
<b>delirium,</b> delir'o, (<i>be in</i>) -i.<br>
<b>deliver,</b> savi, liberigi; (<i>goods</i>) liveri.<br>
<b>deluge,</b> superakvego, diluvo.<br>
<b>den,</b> nestego, kaverno.<br>
<b>denounce,</b> denunci.<br>
<b>deny,</b> nei, malkonfesi.<br>
<b>depart,</b> foriri.<br>
<b>department,</b> fako.<br>
<b>depend,</b> dependi.<br>
<b>derive,</b> devenigi.<br>
<b>descendant,</b> ido, posteulo.<br>
<b>describe,</b> priskribi.<br>
<!-- =============================147.png============================ -->
<b>desert,</b> dezerto; forlasi; forkuri de.<br>
<b>desk,</b> pupitro.<br>
<b>despatch,</b> ekspedi, depeŝo.<br>
<b>dessert,</b> deserto.<br>
<b>destine,</b> (for), difini (por).<br>
<b>destroy,</b> detrui.<br>
<b>detail,</b> detalo.<br>
<b>detriment,</b> malutilo, perdo.<br>
<b>develop,</b> plivastigi, disvolv'-i, -iĝi, (<i>phot</i>.)
aperigi.<br>
<b>devil,</b> diablo, demono.<br>
<b>devoted,</b> sindona.<br>
<b>devout,</b> pia.<br>
<b>dew,</b> roso.<br>
<b>dexterous,</b> lerta.<br>
<b>dial,</b> ciferplato.<br>
<b>diarrhoea,</b> lakso.<br>
<b>dice,</b> ludkuboj.<br>
<b>dictate,</b> dikti.<br>
<b>dictionary,</b> vortaro.<br>
<b>die,</b> morti.<br>
<b>differ,</b> diferenci.<br>
<b>digest,</b> digesti.<br>
<b>dignity,</b> digno, rango.<br>
<b>dine,</b> tag', vesper', -manĝi.<br>
<b>dip,</b> trempi, subakvigi.<br>
<b>diploma,</b> diplomo.<br>
<b>diplomacy,</b> diplomatio.<br>
<b>direct,</b> direkti, rekta, senpera.<br>
<b>disappoint,</b> seniluziigi, ĉagreni.<br>
<b>discharge,</b> eligi, eksigi, elpagi.<br>
<b>disciple,</b> lernanto, disĉiplo.<br>
<b>discipline,</b> disciplino.<br>
<b>discount,</b> diskonto, rabato.<br>
<b>discover,</b> eltrovi.<br>
<b>discreet,</b> diskreta, singardema.<br>
<b>discuss,</b> diskuti.<br>
<b>disease,</b> malsano.<br>
<b>disguise,</b> alivesti, maski.<br>
<b>disgust,</b> naŭzi.<br>
<b>dish,</b> plado.<br>
<b>dislocate,</b> elartikigi.<br>
<b>dismal,</b> funebra.<br>
<b>dismay,</b> konsterni.<br>
<b>dispel,</b> peli, forpeli, dispeli.<br>
<b>dispose,</b> disponi.<br>
<b>disposition,</b> inklino, emo.<br>
<b>dispute,</b> disputi, malpaci.<br>
<b>dissect,</b> sekci.<br>
<b>disseminate,</b> dissemi.<br>
<b>dissolve,</b> solvi.<br>
<b>distance,</b> interspaco, malproksimeco, distanco.<br>
<b>distinct,</b> klara.<br>
<b>distinguish,</b> distingi.<br>
<b>distract,</b> distri.<br>
<b>distribute,</b> disdoni.<br>
<b>district,</b> regiono, kvartalo, distrikto.<br>
<b>ditch,</b> foso.<br>
<b>dive,</b> subakviĝi.<br>
<b>dividends,</b> rento, dividendo.<br>
<b>divorce,</b> eksedzigi.<br>
<b>dizziness,</b> kapturniĝo.<br>
<b>do,</b> fari.<br>
<b>doctor,</b> kuracisto, doktoro.<br>
<b>doctrine,</b> doktrino, instruo.<br>
<b>domestic,</b> hejma, doma.<br>
<b>dose,</b> dozo.<br>
<b>dot,</b> punkto.<br>
<b>double,</b> duobl'a, -igi.<br>
<b>doubt,</b> dubi.<br>
<b>dough,</b> knedaĵo.<br>
<b>down,</b> lanugo; malsupre.<br>
<b>dowry,</b> doto.<br>
<b>drag,</b> treni.<br>
<b>dragon,</b> drako. <b>-fly</b>, libelo.<br>
<b>dragoon,</b> dragono.<br>
<b>drain,</b> defluilego, senakvigi.<br>
<b>drake,</b> anaso.<br>
<b>drape,</b> drapiri.<br>
<b>draught,</b> aerfluo. <b>-s</b> <i>(game)</i> damoj.<br>
<b>draw,</b> desegni; tiri, (<i>from well</i>) ĉerpi.<br>
<b>drawer,</b> tirkesto.<br>
<!-- =============================148.png============================ -->
<b>drawers,</b> kalsono, (chest of -s), komodo.<br>
<b>dream,</b> sonĝ'i, -o; (day-), rev'o, -i.<br>
<b>dredge,</b> skrapegi.<br>
<b>dress,</b> robo; vesti, sin vesti.<br>
<b>drill,</b> bori; ekzerco, manovro.<br>
<b>drink,</b> trinki, (<i>to excess</i>) drinki.<br>
<b>drive,</b> veturi; peli. <b>—away</b>, forpeli.<br>
<b>droll,</b> ridinda, ŝerca.<br>
<b>drone,</b> abelviro; zumi.<br>
<b>drop,</b> gut'o, -i.<br>
<b>drown,</b> dron'i, -igi.<br>
<b>drug,</b> drogo.<br>
<b>drum,</b> tamburo.<br>
<b>drunken,</b> ebria.<br>
<b>dry,</b> seka. <b>—land</b>, firmaĵo.<br>
<b>duck,</b> anasino, anaso.<br>
<b>duration,</b> daŭro.<br>
<b>duty,</b> devo, (<i>tax</i>) imposto. <b>be on—</b>,
deĵori.<br>
<b>dwell,</b> loĝi, restadi.<br>
<b>dye,</b> tinkturi.<br>
<b>dyke,</b> digo.<br>
<center><b>E</b></center>
<b>eager,</b> avida.<br>
<b>ear,</b> orelo, (<i>corn</i>) spiko.<br>
<b>earl,</b> grafo.<br>
<b>early,</b> fru'a, -e.<br>
<b>earn,</b> perlabori.<br>
<b>earnest,</b> serioza, diligenta, fervora.<br>
<b>earth,</b> tero. <b>-quake</b>, tertremo.<br>
<b>earthenware,</b> fajenco.<br>
<b>east,</b> oriento.<br>
<b>easter,</b> Pasko.<br>
<b>ebony,</b> ebono.<br>
<b>ecclesiastical,</b> eklezia.<br>
<b>echo,</b> eĥo, resonadi.<br>
<b>edge,</b> rando, tranĉrando, bordo<br>
<b>edify,</b> edifi.<br>
<b>edit,</b> redakti.<br>
<b>edition,</b> eldono.<br>
<b>editor,</b> redaktoro.<br>
<b>educate,</b> eduki.<br>
<b>eel,</b> angilo.<br>
<b>effect,</b> efiko, efekto.<br>
<b>effective,</b> efektiva.<br>
<b>efficacious,</b> efika.<br>
<b>effort,</b> peno, klopodo.<br>
<b>eiderduck,</b> molanaso.<br>
<b>elastic,</b> elast'a, -aĵo.<br>
<b>elbow,</b> kubuto.<br>
<b>elder,</b> (tree) sambuko.<br>
<b>elect,</b> elekti, baloti.<br>
<b>electricity,</b> elektro.<br>
<b>elegant,</b> eleganta.<br>
<b>elf,</b> koboldo, elfo.<br>
<b>elm,</b> ulmo.<br>
<b>eloquent,</b> elokventa.<br>
<b>embalm,</b> balzami.<br>
<b>embrace,</b> ĉirkaŭpreni, enbrakigi; ampleksi.<br>
<b>embroider,</b> brodi.<br>
<b>emerald,</b> smeraldo.<br>
<b>emigrate,</b> elmigri.<br>
<b>eminent,</b> eminenta.<br>
<b>emotion,</b> kortuŝeco.<br>
<b>emphasis,</b> emfazo, akcentego<br>
<b>empire,</b> imperio.<br>
<b>enable,</b> ebligi.<br>
<b>enamel,</b> emajl'o, -i.<br>
<b>enchant,</b> ravi; ensorĉi.<br>
<b>encore,</b> bis.<br>
<b>endeavour,</b> klopodi, peni.<br>
<b>endow,</b> doti.<br>
<b>endure,</b> daŭri; toleri, suferi.<br>
<b>energy,</b> energio.<br>
<b>engine,</b> maŝino, lokomotivo, motoro.<br>
<b>engrave,</b> gravuri.<br>
<b>enjoy,</b> ĝui.<br>
<b>enlist,</b> varbi, rekruti.<br>
<b>enough,</b> sufiĉa, (be—) sufiĉi.<br>
<b>entangle,</b> impliki.<br>
<b>enterprise,</b> entrepreno.<br>
<!-- =============================149.png============================ -->
<b>entertain,</b> amuzi; regali.<br>
<b>enthusiasm,</b> entuziasmo.<br>
<b>entice,</b> logi, allogi.<br>
<b>entwine,</b> kunplekti.<br>
<b>envelop,</b> envolvi.<br>
<b>envelope,</b> koverto.<br>
<b>environs,</b> ĉirkaŭaĵo.<br>
<b>equivalent,</b> ekvivalenta, egala.<br>
<b>erase,</b> trastreki; forfroti.<br>
<b>erect,</b> vertikala; rekta; starigi.<br>
<b>errand,</b> komisio.<br>
<b>escape,</b> forkuri, forsaviĝi.<br>
<b>establish,</b> fondi, starigi.<br>
<b>estate,</b> (<i>land</i>) bieno.<br>
<b>esteem,</b> estimi.<br>
<b>estimate,</b> taksi.<br>
<b>eternal,</b> eterna, ĉiama.<br>
<b>ethical,</b> etika.<br>
<b>eve,</b> antaŭtago.<br>
<b>even,</b> eĉ; parnombra; ebena.<br>
<b>event,</b> okazo.<br>
<b>evil,</b> malbono, peko.<br>
<b>exact,</b> ĝusta, preciza; postuli.<br>
<b>examine,</b> ekzameni, esplori.<br>
<b>examination,</b> ekzameno.<br>
<b>example,</b> ekzemplo.<br>
<b>exceed,</b> superi.<br>
<b>except,</b> krom, esceptinte; escepte.<br>
<b>exchange,</b> interŝanĝi. <b>the—</b>,
Borso.<br>
<b>excite,</b> eksciti.<br>
<b>exclusive,</b> eksklusiva.<br>
<b>excursion,</b> ekskurso.<br>
<b>execute,</b> efektivigi; (—<i>a criminal</i>),
ekzekuti.<br>
<b>exercise,</b> ekzerci. -book, kajero.<br>
<b>exhaust,</b> konsumi, elĉerpi.<br>
<b>exhibition,</b> ekspozicio.<br>
<b>exhort,</b> admoni.<br>
<b>expect,</b> atendi.<br>
<b>expel,</b> elpeli.<br>
<b>experience,</b> sperto.<br>
<b>experiment,</b> eksperimento.<br>
<b>expert,</b> lerta, kompetenta.<br>
<b>explode,</b> eksplod'-i, -igi.<br>
<b>express,</b> esprimi, ekspreso.<br>
<b>extend,</b> etendi.<br>
<b>exterminate,</b> ekstermi.<br>
<b>extinguish,</b> estingi.<br>
<b>extract,</b> ekstrakti, eltiri.<br>
<b>extraordinary,</b> eksterordinara.<br>
<b>eye,</b> okulo. <b>-brow</b>, brovo. <b>-lid</b>,
palpebro.<br>
<center><b>F</b></center>
<b>fable,</b> fablo.<br>
<b>fact,</b> fakto. <b>in</b>—, ja, efektive.<br>
<b>factory,</b> fabrikejo, faktorio.<br>
<b>fade,</b> velki.<br>
<b>fail,</b> manki; malprosperi, bankroti.<br>
<b>faint,</b> sveni.<br>
<b>fair,</b> foiro; blonda; justa.<br>
<b>fairy,</b> feino, feo.<br>
<b>faith,</b> fido, kredo.<br>
<b>falcon,</b> falko.<br>
<b>false,</b> falsa, malvera.<br>
<b>fame,</b> gloro, renomo; famo.<br>
<b>familiar,</b> kutima, intima.<br>
<b>family,</b> familio.<br>
<b>fan,</b> ventum'i, -ilo.<br>
<b>fare,</b> farti; veturpago.<br>
<b>farm,</b> farmi (<i>have on lease</i>); farmobieno.<br>
<b>fashion,</b> modo, maniero, fasono.<br>
<b>fast,</b> fast'i, -o; rapida.<br>
<b>fasten,</b> alligi, fiksi,<br>
<b>fat,</b> gras'a, -o; sebo.<br>
<b>fatal,</b> fatala, mortiga.<br>
<b>fate,</b> sorto.<br>
<b>fathom,</b> sondi, klafto.<br>
<b>fault,</b> kulpo; difekto; eraro.<br>
<b>favour,</b> favori, komplezo.<br>
<b>feast,</b> regalo, festeno; festo.<br>
<b>feather,</b> plumo.<br>
<b>feature,</b> trajto.<br>
<!-- =============================150.png============================ -->
<b>feed,</b> nutri, manĝigi, paŝti.<br>
<b>feel,</b> palpi, senti.<br>
<b>felt,</b> felto.<br>
<b>female,</b> ino, virinseksa.<br>
<b>fence,</b> skermi; palisaro.<br>
<b>ferment,</b> fermenti.<br>
<b>fern,</b> filiko.<br>
<b>ferret,</b> ĉasputoro,<br>
<b>ferry-boat,</b> pramo.<br>
<b>fester,</b> ulceriĝi, pusi.<br>
<b>festival,</b> festo.<br>
<b>feudal,</b> feŭdala.<br>
<b>fever,</b> febro.<br>
<b>fibre,</b> fibro.<br>
<b>fife,</b> fifro.<br>
<b>fig,</b> figo.<br>
<b>fight,</b> batal'i, -o.<br>
<b>figure,</b> cifero; figuro.<br>
<b>figurative,</b> figura.<br>
<b>file,</b> fajli, -ilo.<br>
<b>film,</b> filmo, tavoleto.<br>
<b>filter,</b> filtr'i, -ilo.<br>
<b>fin,</b> naĝilo.<br>
<b>fine,</b> delikata; monpuno.<br>
<b>fir,</b> abio.<br>
<b>fire,</b> brulo, fajro; (<i>gun</i>), pafi.<br>
<b>fireplace,</b> kameno, fajrejo.<br>
<b>fireworks,</b> artfajraĵo.<br>
<b>firm,</b> firma, fortika; firmo.<br>
<b>fish,</b> fiŝ'o, -i, -kapti.<br>
<b>fist,</b> pugno.<br>
<b>fit,</b> atako. <b>—for</b>, taŭga; konvena,
deca.<br>
<b>fix,</b> fiksi.<br>
<b>flake,</b> floko, neĝero.<br>
<b>flame,</b> flami.<br>
<b>flannel,</b> flanelo.<br>
<b>flat,</b> plata, ebena; apartamento.<br>
<b>flatter,</b> flati.<br>
<b>flavour,</b> gusto.<br>
<b>flax,</b> lino.<br>
<b>flea,</b> pulo.<br>
<b>flesh,</b> (<i>meat</i>), viando; karno.<br>
<b>flint,</b> siliko.<br>
<b>flit,</b> flirti.<br>
<b>float,</b> naĝi; surnaĝi.<br>
<b>flock,</b> aro, paŝtataro, ŝafaro.<br>
<b>flog,</b> skurĝi.<br>
<b>flood,</b> superakvegi.<br>
<b>floor,</b> planko, etaĝo.<br>
<b>flour,</b> faruno.<br>
<b>flow,</b> flui.<br>
<b>flower,</b> flor'o, -i. <b>-bed,</b> bedo.<br>
<b>fluid,</b> fluajo.<br>
<b>flutter,</b> flugeti, flirti.<br>
<b>fly,</b> muŝo; flugi.<br>
<b>fog,</b> nebulo.<br>
<b>fold,</b> fald'i, -o.<br>
<b>follow,</b> sekvi.<br>
<b>fondle,</b> dorloti, karesi.<br>
<b>food,</b> nutraĵo.<br>
<b>fool,</b> malsaĝulo.<br>
<b>foot,</b> piedo; futo. <b>-man,</b> lakeo. <b>-path,</b>
trotuaro, piedvojeto.<br>
<b>forage,</b> furaĝo.<br>
<b>forehead,</b> frunto.<br>
<b>foreign,</b> ali', ekster'-landa, fremda.<br>
<b>forest,</b> arbarego.<br>
<b>forge,</b> forĝi.<br>
<b>forget,</b> forgesi. <b>-me-not</b>, miozoto.<br>
<b>forgive,</b> pardoni.<br>
<b>formidable,</b> timeginda.<br>
<b>formulate,</b> formuli.<br>
<b>fortress,</b> fortikaĵo.<br>
<b>fortunate,</b> feliĉa.<br>
<b>foundation,</b> fundamento<br>
<b>foundry,</b> fandejo.<br>
<b>fountain,</b> fontano.<br>
<b>fowl,</b> kortbirdo.<br>
<b>fox,</b> vulpo.<br>
<b>frame,</b> kadro.<br>
<b>freckle,</b> lentugo.<br>
<b>free,</b> liber'a, -igi; senpaga.<br>
<b>freeze,</b> frostiĝi, glaci'igi, -iĝi.<br>
<b>frequent,</b> ofta; vizitadi.<br>
<b>fringe,</b> franĝo.<br>
<b>fritter,</b> fritaĵo.<br>
<!-- =============================151.png============================ -->
<b>frock,</b> vesteto. <b>-coat,</b> surtuto.<br>
<b>frog,</b> rano.<br>
<b>frolic,</b> petoli.<br>
<b>frown,</b> sulk'o, -igi.<br>
<b>frugal,</b> ŝparema,<br>
<b>fruit,</b> frukto. <b>-ful,</b> fruktodona.<br>
<b>fry,</b> friti, <i>(spawn)</i> frajo, <b>-ing</b> <b>pan,</b>
pato, fritilo.<br>
<b>fuel,</b> brulaĵo, hejtaĵo.<br>
<b>fulfil,</b> plenumi.<br>
<b>fun,</b> ŝercado.<br>
<b>function,</b> funkcio.<br>
<b>funeral,</b> enterigiro.<br>
<b>funnel,</b> funelo.<br>
<b>funny,</b> ridinda.<br>
<b>fur,</b> felo; <i>(—coat)</i> pelto.<br>
<b>furnace,</b> fornego.<br>
<b>furnish,</b> mebli, provizi.<br>
<b>furrow,</b> sulko.<br>
<b>further,</b> pile, plimalproksime.<br>
<b>fury,</b> furiozo, furio.<br>
<b>fuse,</b> fandi.<br>
<b>furniture,</b> mebl'o, -aro.<br>
<b>future,</b> estonteco.<br>
<center><b>G</b></center>
<b>gadfly,</b> tabano.<br>
<b>gain,</b> gajni, <i>(clock)</i> trorapidi.<br>
<b>gall,</b> galo. <b>-nut,</b> gajlo.<br>
<b>gallery,</b> galerio.<br>
<b>gallop,</b> galopi.<br>
<b>game,</b> ludo, ĉasaĵo.<br>
<b>gap,</b> breĉo; manko.<br>
<b>gargle,</b> gargari.<br>
<b>garrison,</b> garnizon'o, -i.<br>
<b>gas,</b> gaso.<br>
<b>gate,</b> pordego.<br>
<b>gauze,</b> gazo.<br>
<b>gelatine,</b> gelateno.<br>
<b>gem,</b> gemo.<br>
<b>general,</b> ĝenerala; generalo.<br>
<b>generation,</b> generacio.<br>
<b>generous,</b> malavara.<br>
<b>genius,</b> genio, geniulo.<br>
<b>gentle,</b> dolĉa, neforta, milda.<br>
<b>gentleman,</b> sinjoro.<br>
<b>genus,</b> gento.<br>
<b>germ,</b> ĝermo.<br>
<b>germinate,</b> ĝermi.<br>
<b>gesture,</b> gesto.<br>
<b>ghost,</b> fantomo.<br>
<b>giant,</b> giganto.<br>
<b>gild,</b> ori, orumi.<br>
<b>gill,</b> <i>(of fish)</i>, branko.<br>
<b>gin,</b> ĝino.<br>
<b>ginger,</b> zingibro. -bread, mielkuko.<br>
<b>gipsy,</b> cigano.<br>
<b>give,</b> doni, donaci,<br>
<b>glacier,</b> glaciejo.<br>
<b>glass,</b> vitro, <b>a—,</b> glaso.
<b>looking—,</b> spegulo.<br>
<b>glaze,</b> glazuri.<br>
<b>glorify,</b> glori.<br>
<b>glove,</b> ganto.<br>
<b>glow,</b> ardi, brili. <b>-worm,</b> lampiro.<br>
<b>glue,</b> gluo.<br>
<b>glycerine,</b> glicerino.<br>
<b>gnat,</b> kulo.<br>
<b>gnaw,</b> mordeti.<br>
<b>goat,</b> kapro.<br>
<b>goblet,</b> pokalo.<br>
<b>goblin,</b> koboldo.<br>
<b>God,</b> Dio.<br>
<b>gold,</b> oro.<br>
<b>goldfinch,</b> kardelo.<br>
<b>golosh,</b> galoŝo.<br>
<b>goodbye,</b> adiaŭ.<br>
<b>goose,</b> anserino.<br>
<b>gooseberry,</b> groso.<br>
<b>gospel,</b> evangelio.<br>
<b>gout,</b> podagro.<br>
<b>govern,</b> regi.<br>
<b>governess,</b> guvernistino<br>
<b>graceful,</b> gracia.<br>
<b>gradual,</b> grada, laŭgrada.<br>
<b>graft,</b> inokuli, grefti.<br>
<!-- =============================152.png============================ -->
<b>grain,</b> grajno, greno.<br>
<b>grammar,</b> gramatiko.<br>
<b>grape,</b> vinbero.<br>
<b>grass,</b> herbo.<br>
<b>grasshopper,</b> akrido.<br>
<b>grate,</b> fajrujo; raspi, skrapi.<br>
<b>grating,</b> krado.<br>
<b>gravity,</b> pezo.<br>
<b>gravy,</b> suko.<br>
<b>grease,</b> graso; ŝmiri.<br>
<b>great,</b> granda. <b>-coat,</b> palto, gravitoj<br>
<b>greedy,</b> avida, manĝegema.<br>
<b>green,</b> verda. <b>-house,</b> varmejo.<br>
<b>greengage,</b> renklodo.<br>
<b>grey,</b> griza. <b>-hound,</b> leporhundo.<br>
<b>grill,</b> kradrosti.<br>
<b>grin,</b> grimaci, rikani.<br>
<b>grind,</b> mueli; pisti; grinci.<br>
<b>gristle,</b> kartilago.<br>
<b>groan,</b> ĝemi.<br>
<b>grocer,</b> spicisto.<br>
<b>grotesque,</b> groteska.<br>
<b>grotto,</b> groto.<br>
<b>ground,</b> tero. <b>-floor,</b> teretaĝo.<br>
<b>groundsel,</b> senecio.<br>
<b>group,</b> grup'o, -igi.<br>
<b>grouse,</b> tetro.<br>
<b>grub,</b> larvo.<br>
<b>guarantee,</b> garantii.<br>
<b>guard,</b> gardi, (<i>milit.</i>) gvardio.<br>
<b>gudgeon,</b> gobio.<br>
<b>guess,</b> diveni, konjekti.<br>
<b>guide,</b> gvidi.<br>
<b>guillotine,</b> gilotino.<br>
<b>gulf,</b> golfo.<br>
<b>gull,</b> mevo.<br>
<b>gullet,</b> ezofago gorĝo, faŭko.<br>
<b>gum,</b> gumo, dentokarno.<br>
<b>gun,</b> pafilo, kanono. <b>-powder,</b> pulvo.<br>
<b>gush,</b> ŝpruci.<br>
<b>guttapercha,</b> gutaperko.<br>
<b>gutter,</b> defluilo.<br>
<center><b>H</b></center>
<b>habit,</b> kutimo.<br>
<b>haddock,</b> eglefino.<br>
<b>hair,</b> haro, haroj; hararo <b>-dresser,</b> frizisto.<br>
<b>hall,</b> vestiblo, halo, salono.<br>
<b>halt,</b> halti, lami.<br>
<b>halter,</b> kolbrido.<br>
<b>ham,</b> ŝinko.<br>
<b>hammer,</b> martelo.<br>
<b>hand,</b> mano. <b>-ful,</b> plenmano, <b>-shake,</b>
manpremo.<br>
<b>handkerchief,</b> naztuko.<br>
<b>handle,</b> tenilo, manpreni.<br>
<b>hang,</b> pend'i, -igi.<br>
<b>hansom,</b> kabrioleto, fiakro.<br>
<b>happen,</b> okazi.<br>
<b>harbour,</b> haveno.<br>
<b>harden,</b> malmoligi, (<i>health</i>), hardi<br>
<b>hare,</b> leporo.<br>
<b>harm,</b> difekti, malutili.<br>
<b>harness,</b> jungi, jungaĵo.<br>
<b>harpoon,</b> harpuno.<br>
<b>harrow,</b> erpi, erpilo.<br>
<b>harvest,</b> rikolto.<br>
<b>hasten,</b> rapid'i, -igi.<br>
<b>hatch,</b> kovi.<br>
<b>hatchet,</b> hakilo.<br>
<b>haunch,</b> kokso.<br>
<b>hawk,</b> akcipitro; kolporti.<br>
<b>hawthorn,</b> kratago.<br>
<b>hay,</b> fojno.<br>
<b>hazlenut,</b> avelo.<br>
<b>heal,</b> resanigi, cikatriĝi.<br>
<b>health,</b> sano. <b>propose a—,</b> toasti.<br>
<b>heap,</b> amas'o, -igi.<br>
<b>heart,</b> koro, (<i>cards</i>) kero. <b>by,</b> parkere.<br>
<b>hearth,</b> kameno, fajrujo, hejmo.<br>
<b>heath,</b> eriko, erikejo, stepo.<br>
<b>heathen,</b> idolano.<br>
<b>heaven,</b> ĉielo.<br>
<!-- =============================153.png============================ -->
<b>heavy,</b> peza.<br>
<b>hedge,</b> plektobarilo, <b>-hog</b> erinaco.<br>
<b>heir,</b> heredanto.<br>
<b>hell,</b> infero.<br>
<b>helm,</b> direktilo.<br>
<b>helmet,</b> kasko.<br>
<b>hem,</b> borderi.<br>
<b>hemp,</b> kanabo.<br>
<b>herald,</b> heroldo.<br>
<b>heresy,</b> herezo.<br>
<b>hermit,</b> ermito.<br>
<b>hero,</b> heroo.<br>
<b>heron,</b> ardeo.<br>
<b>herring,</b> haringo.<br>
<b>hesitate,</b> ŝanceliĝi, heziti.<br>
<b>hiccough,</b> singulti.<br>
<b>hide,</b> kaŝi; felo.<br>
<b>hinge,</b> ĉarniro.<br>
<b>hip,</b> kokso.<br>
<b>hire,</b> dungi; lui; pago.<br>
<b>hiss,</b> sibli<br>
<b>hit,</b> frapi.<br>
<b>hoard,</b> amaso.<br>
<b>hoar frost,</b> prujno.<br>
<b>hoax,</b> mistifik'o, -i.<br>
<b>hole,</b> truo, kavo<br>
<b>holiday,</b> festo, libertempo.<br>
<b>hollow,</b> kav'a, -o.<br>
<b>holly,</b> ilekso.<br>
<b>honey,</b> mielo, <b>-comb,</b> mieltavolo. <b>-suckle,</b>
lonicero.<br>
<b>hood,</b> kapuĉo, kufo.<br>
<b>hook,</b> hoko, agrafo; alkroĉi.<br>
<b>hope,</b> espero.<br>
<b>hops,</b> lupolo.<br>
<b>horizon,</b> horizonto.<br>
<b>horn,</b> korno.<br>
<b>hospitable,</b> gastama.<br>
<b>hospital,</b> hospitalo.<br>
<b>host,</b> mastro; gastiganto; hostio.<br>
<b>hostage,</b> garantiulo.<br>
<b>hotel,</b> hotelo.<br>
<b>hover,</b> flirti.<br>
<b>hub,</b> radcentro, akso.<br>
<b>hue,</b> nuanco, koloro,<br>
<b>hum,</b> zumi.<br>
<b>human,</b> homa. <b>-being,</b> homo.<br>
<b>humane,</b> humana.<br>
<b>humble,</b> humila.<br>
<b>humbug,</b> blago.<br>
<b>humming-bird,</b> kolibro.<br>
<b>humorous,</b> humoraĵa, sprita, ŝerca.<br>
<b>hump,</b> ĝibo.<br>
<b>hunger,</b> malsato.<br>
<b>hunt,</b> ĉasi.<br>
<b>hurrah,</b> hura.<br>
<b>hurricane,</b> uragano.<br>
<b>hurt,</b> vundi, malutili.<br>
<b>husk,</b> ŝelo.<br>
<b>hut,</b> kabano.<br>
<b>hymn,</b> himno.<br>
<b>hyphen,</b> streketo.<br>
<b>hypocritical,</b> hipokrita.<br>
<center><b>I</b></center>
<b>ideal,</b> ideala.<br>
<b>identical,</b> identa.<br>
<b>idiom,</b> idiomo, idiotismo.<br>
<b>idiotic,</b> idiota.<br>
<b>idle,</b> senokupa.<br>
<b>idol,</b> idolo.<br>
<b>illegitimate,</b> nelaŭleĝa, bastarda,<br>
<b>illuminate,</b> ilumini.<br>
<b>illusion,</b> iluzio.<br>
<b>illustrate,</b> ilustri.<br>
<b>image,</b> figuro, bildo.<br>
<b>imagine,</b> imagi, revi.<br>
<b>imbibe,</b> ensorbi.<br>
<b>imbue,</b> penetri, inspiri.<br>
<b>imitate,</b> imiti.<br>
<b>immediately,</b> tuj.<br>
<b>imminent,</b> surpenda, minaca.<br>
<b>impassive,</b> stoika, kvietega.<br>
<!-- =============================154.png============================ -->
<b>impertinent,</b> impertinenta.<br>
<b>implement,</b> ilo.<br>
<b>implicate,</b> impliki.<br>
<b>importune,</b> trud'i, -igi.<br>
<b>impose,</b> trudi, trompi.<br>
<b>impregnable,</b> fortika, nekaptebla.<br>
<b>impress,</b> impresi.<br>
<b>improvize,</b> improvizi.<br>
<b>impudent,</b> senhonta.<br>
<b>inch,</b> colo.<br>
<b>incident,</b> okazaĵo, epizodo.<br>
<b>incite,</b> instigi; inciti.<br>
<b>incline,</b> inklini, deklivo.<br>
<b>include,</b> enhavi, enkalkuli.<br>
<b>income,</b> enspezo, rento.<br>
<b>incommode,</b> ĝeni.<br>
<b>incompatible,</b> nekunigebla.<br>
<b>increase,</b> kreski, pli'igi, -iĝi.<br>
<b>incriminate,</b> enkulpigi.<br>
<b>indeed,</b> efektive, ja.<br>
<b>independent,</b> sendependa.<br>
<b>index,</b> nomaro; montra tabelo.<br>
<b>india-rubber,</b> kaŭĉuko.<br>
<b>indifferent,</b> indiferenta.<br>
<b>indigenous,</b> indiĝena, enlanda.<br>
<b>indignant (to be),</b> indigni.<br>
<b>indirect,</b> malrekta, pera.<br>
<b>indispensable,</b> nepre necesa.<br>
<b>individual,</b> individuo.<br>
<b>indolent,</b> senenergia.<br>
<b>indomitable,</b> necedigebla.<br>
<b>indorse,</b> dorseskribi, ĝiri.<br>
<b>induce,</b> decidigi, alkonduki.<br>
<b>indulge,</b> indulgi.<br>
<b>industrious,</b> diligenta, laborema<br>
<b>industry,</b> <i>(business)</i>, industrio.<br>
<b>infantry,</b> infanterio.<br>
<b>infect,</b> infekti.<br>
<b>infiltrate,</b> ensorbiĝi.<br>
<b>infinite,</b> senlima, sennombra, senfina.<br>
<b>infirm,</b> kaduka, malforta.<br>
<b>inflammation,</b> brulumo.<br>
<b>influence,</b> influ'o, -i sur.<br>
<b>influenza,</b> gripo, influenco.<br>
<b>inform,</b> informi, sciigi.<br>
<b>infuse,</b> infuzi.<br>
<b>inherit,</b> heredi.<br>
<b>initiate,</b> iniciati.<br>
<b>inject,</b> enŝprucigi, enĵeti.<br>
<b>injection,</b> <i>(med.)</i>, klistero.<br>
<b>injure,</b> vundi, difekti, malutili.<br>
<b>inquest,</b> enketo.<br>
<b>inquisitive,</b> sciama, scivolo.<br>
<b>insect,</b> insekto.<br>
<b>inside,</b> interna, <i>(—out)</i> returnite.<br>
<b>insidious,</b> insida.<br>
<b>insist,</b> insisti.<br>
<b>inspector,</b> inspektoro.<br>
<b>inspire,</b> enspiri, inspiri.<br>
<b>instigate,</b> instigi.<br>
<b>instinct,</b> instinkto.<br>
<b>institution,</b> instituto.<br>
<b>instructions,</b> instrukcio.<br>
<b>insult,</b> ofendi; malhonori.<br>
<b>insure,</b> asekuri.<br>
<b>intellect,</b> intelekto, prudento.<br>
<b>intelligent,</b> inteligenta.<br>
<b>intend,</b> intenci.<br>
<b>intense,</b> ega, intensa.<br>
<b>intercourse,</b> interrilato.<br>
<b>interest,</b> procento, rentumo, intereso, interes'i, -igi,
-iĝi.<br>
<b>interfere,</b> sin inter'meti, -miksi, sin altrudi.<br>
<b>interrupt,</b> interrompi.<br>
<b>interval,</b> inter'spaco, -tempo.<br>
<b>intervene,</b> interveni.<br>
<b>interview,</b> intervjuo.<br>
<b>intricate,</b> malsimpla, komplika.<br>
<b>introduce,</b> prezenti, enkonduki.<br>
<b>intrude,</b> trudi.<br>
<b>invade,</b> invadi.<br>
<b>invaluable,</b> netaksebla.<br>
<b>invent,</b> elpensi.<br>
<b>invert,</b> renversi.<br>
<b>invest,</b> <i>(money)</i>, procent'doni, -meti.<br>
<b>invoice,</b> fakturo, kalkulo.<br>
<!-- =============================155.png============================ -->
<b>iris,</b> (<i>of eye</i>), iriso; (<i>flower</i>) irido.<br>
<b>iron,</b> fero; gladi.<br>
<b>ironmonger,</b> feraĵisto.<br>
<b>irony,</b> ironio.<br>
<b>irritate,</b> inciti, kolerigi.<br>
<b>island,</b> insulo.<br>
<b>isolate,</b> izoli.<br>
<b>isthmus,</b> terkolo, istmo.<br>
<b>italics,</b> (<i>in—</i>), kursive.<br>
<b>itch,</b> juki.<br>
<b>item,</b> ero.<br>
<b>itinerant,</b> vaganta.<br>
<b>ivory,</b> eburo, elefantosto.<br>
<b>ivy,</b> hedero.<br>
<center><b>J</b></center>
<b>jackal,</b> ŝakalo.<br>
<b>jacket,</b> jako, ĵaketo.<br>
<b>jam,</b> fruktaĵo, konfitaĵo.<br>
<b>jaw,</b> makzelo. —<b>s</b>. faŭko.<br>
<b>jealous,</b> ĵaluza.<br>
<b>jelly,</b> gelateno.<br>
<b>jessamine,</b> jasmeno.<br>
<b>jewel,</b> juvelo.<br>
<b>jingle,</b> tinti.<br>
<b>join,</b> kun'igi, -iĝi; unuiĝi kun, aliĝi.<br>
<b>joiner,</b> lignaĵisto.<br>
<b>joint,</b> artiko; kuniĝo.<br>
<b>joist,</b> trabo.<br>
<b>joke,</b> ŝerci.<br>
<b>journal,</b> ĵurnalo; taglibro.<br>
<b>journey,</b> vojaĝ'i, -o; veturi.<br>
<b>joy,</b> ĝoj'o. be —ful, -i.<br>
<b>jubilee,</b> jubileo.<br>
<b>judgment,</b> juĝo.<br>
<b>judicious,</b> prudenta, saĝa.<br>
<b>jug,</b> kruĉo.<br>
<b>juggle,</b> ĵongli.<br>
<b>juice,</b> suko.<br>
<b>jump,</b> salti.<br>
<b>jury,</b> juĝantaro, ĵurintaro.<br>
<b>juryman,</b> ĵurinto.<br>
<b>just,</b> justa; ĝuste; (<i>time</i>) ĵus.<br>
<b>justify,</b> pravigi.<br>
<center><b>K</b></center>
<b>keel,</b> kilo.<br>
<b>keep,</b> teni, gardi, konservi.<br>
<b>kernel,</b> kerno.<br>
<b>kettle,</b> kaldrono, bolilo.<br>
<b>key,</b> ŝlosilo, (<i>piano</i>) klavo.<br>
<b>kick,</b> piedfrapi.<br>
<b>kidney,</b> reno.<br>
<b>kill,</b> mortigi, buĉi, senvivigi.<br>
<b>kind,</b> speco; afabla, bonkora<br>
<b>kingdom,</b> regno, reĝlando.<br>
<b>kingfisher,</b> alciono.<br>
<b>kiss,</b> kisi.<br>
<b>knapsack,</b> tornistro.<br>
<b>knave,</b> fripono; (<i>cards</i>) lakeo.<br>
<b>knead,</b> knedi.<br>
<b>knee,</b> genuo.<br>
<b>kneel,</b> genufleksi.<br>
<b>knife,</b> tranĉilo.<br>
<b>knight,</b> kavaliro.<br>
<b>knit,</b> triki.<br>
<b>knock,</b> frapi.<br>
<b>knot,</b> nodo, (<i>in wood</i>) lignotubero<br>
<b>know,</b> (—<i>a fact</i>), scii; (<i>as a person</i>)
koni.<br>
<b>knuckle,</b> fingroartiko; (<i>hock</i>) poplito.<br>
<center><b>L</b></center>
<b>label,</b> surskribeto, etiketo.<br>
<b>lace,</b> punto; pasamento; (<i>boot</i>—),
laĉo.<br>
<b>lacquer,</b> lako.<br>
<b>ladder,</b> ŝtupetaro.<br>
<b>ladle,</b> ĉerp'i, -ilo.<br>
<!-- =============================156.png============================ -->
<b>ladybird,</b> kokcinelo.<br>
<b>lagoon,</b> laguno.<br>
<b>lair,</b> bestkuŝejo, nestego.<br>
<b>lake,</b> lago; lakruĝo.<br>
<b>lame,</b> kripla. to be—, lami.<br>
<b>lamp,</b> lampo, lanterno, (-<i>wick</i>) meĉo.<br>
<b>land,</b> lando; tero; surteriĝi.<br>
<b>landscape,</b> pejzaĝo, vidaĵo.<br>
<b>language,</b> lingv'o, -aĵo.<br>
<b>lapwing,</b> vanelo.<br>
<b>larch,</b> lariko.<br>
<b>lard,</b> lardi; porkograso.<br>
<b>lark,</b> alaŭdo.<br>
<b>last,</b> lasta, fina; daŭri; (<i>boot</i>-)
botoŝtipo.<br>
<b>lath,</b> lato.<br>
<b>lathe,</b> tornilo.<br>
<b>lattice,</b> krad'o, -aĵo; lataĵo.<br>
<b>laurel,</b> laŭro.<br>
<b>lava,</b> lafo.<br>
<b>lavender,</b> lavendo.<br>
<b>law,</b> leĝo; juro, (-<i>suit</i>) proceso.<br>
<b>lawn,</b> batisto; herbejeto.<br>
<b>lay,</b> meti; (<i>eggs</i>) demeti; laika.<br>
<b>layer,</b> tavolo; (<i>plants</i>) markoti.<br>
<b>lead,</b> konduki.<br>
<b>lead,</b> plumbo. <b>black</b>—, grafito.<br>
<b>leaf,</b> folio, paperfolio.<br>
<b>league,</b> ligo.<br>
<b>leak,</b> traflueti.<br>
<b>lean,</b> klini. —<b>on</b>, sin apogi sur;
malgrasa.<br>
<b>leap year,</b> superjaro.<br>
<b>learn,</b> lerni, sciiĝi pri.<br>
<b>learned,</b> klera, instruita.<br>
<b>leather,</b> ledo.<br>
<b>leave,</b> lasi, forlasi; deiri; testamenti; restigi.<br>
<b>lecture,</b> parolad'o, -i; prelego.<br>
<b>leech,</b> hirudo.<br>
<b>leek,</b> poreo.<br>
<b>leg,</b> kruro, (<i>of fowl, etc</i>.) femuro.<br>
<b>legacy,</b> heredaĵo, testamentaĵo.<br>
<b>legend,</b> legendo, fabelo.<br>
<b>legitimate,</b> rajta, laŭleĝa.<br>
<b>lemon,</b> citrono.<br>
<b>lemonade,</b> limonado.<br>
<b>lend,</b> pruntedoni.<br>
<b>lentil,</b> lento.<br>
<b>leprosy,</b> lepro.<br>
<b>lesson,</b> leciono.<br>
<b>let,</b> lasi, permesi; (<i>a house</i>) luigi<br>
<b>lettuce,</b> laktuko.<br>
<b>level,</b> ebena; nivel'o, -ilo.<br>
<b>lever,</b> levilo.<br>
<b>liberal,</b> liberal'a, -ulo.<br>
<b>library,</b> biblioteko.<br>
<b>lichen,</b> likeno.<br>
<b>lick,</b> leki.<br>
<b>lie,</b> kuŝi, (<i>tell a</i>—) mensogi.<br>
<b>life,</b> vivo, vigleco.<br>
<b>lift,</b> levi, levilo, lifto, elevatoro.<br>
<b>light,</b> lum'i, -o; (ek)lumigi, malpeza.<br>
<b>like,</b> simila; kiel; ŝati.<br>
<b>likely,</b> verŝajne, kredeble.<br>
<b>lilac,</b> siringo.<br>
<b>lily,</b> lilio; (<i>of the valley</i>) konvalo.<br>
<b>lime,</b> kalko; (<i>tree</i>) tilio.<br>
<b>limit,</b> lim'o, -igi.<br>
<b>limp,</b> lami, lameti.<br>
<b>line,</b> linio; subŝtofi.<br>
<b>linen,</b> tolo, linaĵo, (<i>washing</i>)
tolaĵo.<br>
<b>linnet,</b> kanabeno.<br>
<b>lint,</b> ĉarpio.<br>
<b>lip,</b> lipo.<br>
<b>liquid,</b> fluid'a, -aĵo.<br>
<b>liquidate,</b> likvidi.<br>
<b>liqueur,</b> likvoro.<br>
<b>liquorice,</b> glicirizo.<br>
<b>list,</b> tabelo, nomaro, listo, katalogo, registro.<br>
<b>literal,</b> laŭlitera, laŭvorta.<br>
<b>literature,</b> literaturo; (<i>polite</i>—)
beletristiko.<br>
<!-- =============================157.png============================ -->
<b>live,</b> vivi, loĝi.<br>
<b>liver,</b> hepato.<br>
<b>livery,</b> livreo.<br>
<b>lizard,</b> lacerto.<br>
<b>load,</b> ŝarĝ'i, -o; <i>(—a gun)</i>
ŝargi<br>
<b>loaf,</b> pano, panbulo.<br>
<b>lobby,</b> vestiblo.<br>
<b>lobster,</b> omaro.<br>
<b>local,</b> loka, tiea, regiona.<br>
<b>lock,</b> ŝlosi; seruro; <i>(hair)</i> tufo;
<i>(canal)</i> kluzo.<br>
<b>locust,</b> akrido.<br>
<b>log,</b> ŝtipo, bloko.<br>
<b>loins,</b> lumbo.<br>
<b>lonely,</b> sol'a, -eca, -ula.<br>
<b>long,</b> longa. <b>—for,</b> sopiri pri.<br>
<b>look,</b> aspekto, mieno. <b>—at,</b> rigardi.
<b>—for,</b> serĉi. <b>—after,</b> zorgi pri,
varti.<br>
<b>loop,</b> maŝo.<br>
<b>Lord,</b> <i>(the—)</i> Sinjoro, <i>(a—)</i>
nobelo.<br>
<b>lose,</b> perdi, malgajni, <i>(clock)</i> malrapidi.<br>
<b>lots,</b> <i>(cast)</i>, loti.<br>
<b>lottery,</b> loterio.<br>
<b>loud,</b> laŭta.<br>
<b>love,</b> ami. <b>make—,</b> amindumi.<br>
<b>loyal,</b> lojala, fidela.<br>
<b>lozenge,</b> pastelo, <i>(—shape)</i> lozanĝo.<br>
<b>luck,</b> feliĉo, ŝanco, sorto.<br>
<b>lucky,</b> feliĉa.<br>
<b>luggage,</b> pakaĵoj.<br>
<b>lull,</b> luli; trankviligi.<br>
<b>lamp,</b> bulo, maso, ŝvelaĵo.<br>
<b>long,</b> pulmo.<br>
<b>lupin,</b> lupeno.<br>
<b>luxury,</b> lukso.<br>
<b>lynch,</b> linĉi.<br>
<b>lynx,</b> linko.<br>
<b>lyre,</b> liro.<br>
<b>lyric,</b> lirika.<br>
<center><b>M</b></center>
<b>machine,</b> maŝino.<br>
<b>mackerel,</b> skombro.<br>
<b>mad,</b> freneza, rabia.<br>
<b>magic,</b> magio.<br>
<b>magnanimous,</b> grandanima<br>
<b>magpie,</b> pigo.<br>
<b>mahogany,</b> mahagono.<br>
<b>majesty,</b> majesto, Moŝto.<br>
<b>major,</b> <i>(milit.)</i>, majoro.<br>
<b>majority,</b> plimulto; plenaĝo.<br>
<b>make,</b> fari, -igi; fabriki.<br>
<b>male,</b> vira, virseksa.<br>
<b>malicious,</b> malica.<br>
<b>mallow,</b> malvo; <i>(marsh—)</i> alteo.<br>
<b>malt,</b> malto.<br>
<b>mammal,</b> mambesto.<br>
<b>manage,</b> administri, <i>(—a house)</i> mastrumi.<br>
<b>mane,</b> kolharoj.<br>
<b>mange,</b> favo, skabio.<br>
<b>mania,</b> manio.<br>
<b>manna,</b> manao.<br>
<b>manner,</b> maniero; teniĝo, mieno.<br>
<b>manners,</b> moroj.<br>
<b>manoeuvre,</b> manovro.<br>
<b>mantle,</b> mantelo.<br>
<b>manufacture,</b> fabriki, manufakturo.<br>
<b>manure,</b> sterko.<br>
<b>manuscript,</b> manuskripto.<br>
<b>map,</b> karto, geografikarto.<br>
<b>maple,</b> acero.<br>
<b>marble,</b> marmoro; globeto.<br>
<b>march,</b> marŝi.<br>
<b>marigold,</b> kalendulo.<br>
<b>mark,</b> sign'o, -i; mark'o.<br>
<b>market,</b> vendejo, foiro, komercejo.<br>
<b>marl,</b> kalkargilo.<br>
<b>marrow,</b> ostocerbo, <i>(vegetable—)</i>
kukurbeto.<br>
<b>marry,</b> edz (in) -igi, -iĝi.<br>
<!-- =============================158.png============================ -->
<b>marsh,</b> marĉo.<br>
<b>martyr,</b> martiro, suferanto.<br>
<b>mask,</b> masko.<br>
<b>mason,</b> masonisto. <b>free—,</b> framosono.<br>
<b>mass,</b> amaso, <i>(church)</i> meso.<br>
<b>mast,</b> masto.<br>
<b>master,</b> mastro, majstro.<br>
<b>mastiff,</b> korthundo, dogo,<br>
<b>mat,</b> mato.<br>
<b>match,</b> alumeto; parigi.<br>
<b>matchmaker,</b> svatist'o, -ino.<br>
<b>material,</b> ŝtofo, materialo.<br>
<b>mattress,</b> matraco.<br>
<b>mayor,</b> urbestro.<br>
<b>meadow,</b> herbejo.<br>
<b>meal,</b> faruno; <i>(a—)</i> manĝo.<br>
<b>mean,</b> celi diri; signifi; malnobla.<br>
<b>meaning,</b> signifo, senco.<br>
<b>means,</b> rimedo. <b>by—of,</b> per.<br>
<b>measles,</b> morbilo.<br>
<b>measure,</b> mezuri; <i>(music)</i> takto.<br>
<b>meat,</b> viando.<br>
<b>mechanic,</b> meĥanikisto, metiisto<br>
<b>meddle,</b> enmiksiĝi.<br>
<b>medicine,</b> <i>(a)</i>, kuracilo, medikamento,
<i>(science)</i> medicine.<br>
<b>meditate,</b> mediti.<br>
<b>medium,</b> meza; <i>(a)</i>, mediumo.<br>
<b>meek,</b> modesta, kvieta.<br>
<b>meet,</b> renkonti, -iĝi; kunveni.<br>
<b>melody,</b> melodio.<br>
<b>melt,</b> fluid'iĝi, -igi, <i>(metals)</i> fandi.<br>
<b>memory,</b> memoro.<br>
<b>mend,</b> ripari, (<i>patch</i>) fliki.<br>
<b>mental,</b> spirita, intelekta, cerba.<br>
<b>merchant,</b> komercisto, negocisto.<br>
<b>mercy,</b> kompato, indulge, korfavoreco.<br>
<b>merry,</b> gaja; <i>(to be—)</i> gaji.<br>
<b>mesh,</b> maŝo, -aĵo.<br>
<b>Messiah,</b> Mesio.<br>
<b>metal,</b> metalo.<br>
<b>method,</b> metodo.<br>
<b>middle,</b> mezo.<br>
<b>midwife,</b> akuŝistino.<br>
<b>mignonette,</b> resedo.<br>
<b>migrate,</b> migri.<br>
<b>mild,</b> milda, neforta, kvieta<br>
<b>mile,</b> mejlo.<br>
<b>military,</b> milita.<br>
<b>milk,</b> lakto, melki.<br>
<b>mind,</b> spirito, animo; intelekto atenti, zorgi pri, ne
ofendiĝi<br>
<b>mine,</b> mini, subfosi; mia.<br>
<b>mineral,</b> mineralo.<br>
<b>minister,</b> pastro, <i>(polit.)</i> ministro.<br>
<b>mint,</b> mento.<br>
<b>minutes,</b> <i>(of meeting, etc.)</i>, protokolo.<br>
<b>miracle,</b> miraklo.<br>
<b>mirror,</b> spegulo.<br>
<b>misery,</b> mizero.<br>
<b>mission,</b> misio.<br>
<b>mistake,</b> erar'o, -i.<br>
<b>mistletoe,</b> visko.<br>
<b>mite,</b> akaro.<br>
<b>mix,</b> miksi.<br>
<b>mob,</b> popolamaso, popolaĉo, fipopolo, kanajlaro.<br>
<b>mock,</b> moki.<br>
<b>model,</b> modelo.<br>
<b>moderate,</b> modera.<br>
<b>modern,</b> moderna.<br>
<b>modest,</b> modesta.<br>
<b>molasses,</b> melaso, sukerrestaĵo.<br>
<b>mole,</b> talpo; digo.<br>
<b>molest,</b> ĝeni, sin altrudi al.<br>
<b>monarch,</b> monarĥo.<br>
<b>money,</b> mono, <b>-order,</b> poŝtmandato.<br>
<b>mongrel,</b> hibrida.<br>
<b>monk,</b> monaĥo.<br>
<b>monkey,</b> simio.<br>
<b>monster,</b> monstro.<br>
<b>mood,</b> modo.<br>
<b>moor,</b> stepo, erikejo; <i>(—a ship)</i> alligi.<br>
<b>moral,</b> morala, bonmora.<br>
<b>mortar,</b> mortero, <i>(a—)</i> pistujo.<br>
<!-- =============================159.png============================ -->
<b>mortgage,</b> hipoteko.<br>
<b>mortify,</b> ĉagreni; gangreniĝi.<br>
<b>mortification,</b> (<i>med.</i>), gangrene.<br>
<b>mosaic,</b> mozaiko.<br>
<b>mosquito,</b> moskito.<br>
<b>moss,</b> musko.<br>
<b>moth,</b> (<i>clothes</i>—), tineo.<br>
<b>motive,</b> motivo.<br>
<b>motto,</b> devizo, moto.<br>
<b>mould,</b> model'i, -ilo; tero, ŝimo.<br>
<b>mound,</b> altaĵeto, remparo, digo.<br>
<b>mourn,</b> funebri. <b>-ing,</b> funebra vesto.<br>
<b>move,</b> mov'i, -iĝi.<br>
<b>movement,</b> movo, movado.<br>
<b>mow,</b> falĉi.<br>
<b>mud,</b> koto, ŝlimo.<br>
<b>muddle,</b> fuŝi; konfuzi.<br>
<b>muff,</b> mufo.<br>
<b>mug,</b> pokaleto.<br>
<b>mulberry,</b> moruso.<br>
<b>mule,</b> mulo.<br>
<b>mummy,</b> mumo.<br>
<b>murmur,</b> murmuri.<br>
<b>muscle,</b> muskolo.<br>
<b>museum,</b> muzeo.<br>
<b>mushroom,</b> fungo, agariko.<br>
<b>muslin,</b> muslino.<br>
<b>mussel,</b> mitulo.<br>
<b>must,</b> devi.<br>
<b>mustard,</b> mustardo, (<i>-plant</i>), sinapo.<br>
<b>mutual,</b> reciproka.<br>
<b>myriad,</b> miriado.<br>
<b>mystery,</b> mistero.<br>
<b>myth,</b> mito.<br>
<center><b>N</b></center>
<b>nail,</b> najli; (<i>of finger, etc.</i>) ungo.<br>
<b>naive,</b> naiva.<br>
<b>naked,</b> nuda.<br>
<b>nape,</b> nuko.<br>
<b>nation,</b> nacio.<br>
<b>native,</b> enlanda, indiĝena; (—<i>land</i>)
patrujo.<br>
<b>nature,</b> naturo.<br>
<b>nausea,</b> naŭzo.<br>
<b>nave,</b> (<i>church</i>) navo; (<i>of wheel</i>) aksingo.<br>
<b>navigable,</b> ŝipirebla.<br>
<b>near,</b> proksima; apud.<br>
<b>neat,</b> pura, bonorda.<br>
<b>necktie,</b> kravato.<br>
<b>nectar,</b> nektaro.<br>
<b>need,</b> bezoni.<br>
<b>neglect,</b> ne zorgi pri, preterlasi, malatenti.<br>
<b>negociate,</b> negoci.<br>
<b>neighbour,</b> najbaro, proksimulo. <b>—hood,</b>
ĉirkaŭaĵo.<br>
<b>neither,</b> nek.<br>
<b>nerve,</b> nervo.<br>
<b>net,</b> reto; tulo.<br>
<b>nettle,</b> urtiko.<br>
<b>neuter,</b> neŭtra.<br>
<b>neutral,</b> neŭtrala.<br>
<b>news,</b> sciigo, novaĵo. <b>—paper,</b>
ĵurnalo, gazeto.<br>
<b>next,</b> plejproksima, sekvanta.<br>
<b>niche,</b> niĉo.<br>
<b>nightingale,</b> najtingalo.<br>
<b>noble,</b> nobla. <b>-man,</b> nobelo.<br>
<b>nod,</b> signodoni.<br>
<b>noise,</b> bruo.<br>
<b>nonsense,</b> sensencaĵo.<br>
<b>noon,</b> tagmezo.<br>
<b>noose,</b> maŝo.<br>
<b>nor,</b> nek.<br>
<b>normal,</b> norma, normala.<br>
<b>north,</b> nordo.<br>
<b>note,</b> not'i, -o, rimark'i, -o, (<i>music</i>) noto,
tono.<br>
<b>notice,</b> rimarki, noti, avizo.<br>
<b>nought,</b> nulo, nenio.<br>
<b>nourish,</b> nutri.<br>
<b>novel,</b> romano.<br>
<!-- =============================160.png============================ -->
<b>novice,</b> novico, novulo.<br>
<b>now,</b> nun, nuntempe.<br>
<b>numb,</b> rigida.<br>
<b>number,</b> (<i>quantity</i>) nombro; (<i>No</i>.) numero;
numeri.<br>
<b>nurse,</b> (<i>a child</i>) varti, (<i>the sick</i>)
flegi.<br>
<b>nurseling,</b> suĉinfano.<br>
<b>nut,</b> nukso, (<i>of screw</i>) ŝraŭbingo.<br>
<b>nutmeg,</b> muskato.<br>
<b>nymph,</b> nimfo.<br>
<center><b>O</b></center>
<b>oak,</b> kverko.<br>
<b>oakum,</b> stupo.<br>
<b>oasis,</b> oazo.<br>
<b>oath,</b> (<i>legal</i>) juro; blasfemo.<br>
<b>oatmeal,</b> grio, avenfaruno.<br>
<b>oats,</b> aveno.<br>
<b>object,</b> objekto, aĵo, (<i>aim</i>) celo.<br>
<b>oblige,</b> devigi; fari komplezon.<br>
<b>observe,</b> rimarki; vidi, observi.<br>
<b>obstinate,</b> obstina.<br>
<b>obstruct,</b> bari, obstrukci.<br>
<b>obtain,</b> ricevi, akiri, havigi al si.<br>
<b>occasion,</b> okazo, okazigi.<br>
<b>occur,</b> okazi.<br>
<b>octopus,</b> okpiedulo.<br>
<b>off,</b> for, de.<br>
<b>offend,</b> ofendi.<br>
<b>offence,</b> ofendo, kulpo, peko.<br>
<b>offer,</b> propono.<br>
<b>office,</b> ofico, oficejo, kontoro.<br>
<b>officer,</b> oficisto, (<i>milit.</i>) oficiro.<br>
<b>officiate,</b> funkcii; deĵori; servi kiel.<br>
<b>offspring,</b> ido, idaro.<br>
<b>often,</b> ofte.<br>
<b>oil,</b> oleo. <b>-cloth,</b> vakstolo.<br>
<b>ointment,</b> ŝmiraĵo.<br>
<b>olive,</b> olivo.<br>
<b>omnibus,</b> omnibuso.<br>
<b>omnipotent,</b> ĉiopova.<br>
<b>omniscient,</b> ĉioscia.<br>
<b>once,</b> unufoje, iam, foje.<br>
<b>onion,</b> bulbo.<br>
<b>only,</b> nur, sola.<br>
<b>ooze,</b> traguteti; ŝlimo.<br>
<b>open,</b> malferm'i, -a.<br>
<b>opera,</b> opero. <b>-glass,</b> lorneto.<br>
<b>operate,</b> funkciigi; (<i>med.</i>) operacii.<br>
<b>opinion,</b> opinio; (<i>be of—</i>), opinii.<br>
<b>opium,</b> opio.<br>
<b>opportunity,</b> okazo.<br>
<b>oppress,</b> subpremi.<br>
<b>or,</b> aŭ.<br>
<b>oracle,</b> orakolo.<br>
<b>orange,</b> oranĝ'o, -kolora.<br>
<b>orbit,</b> orbito.<br>
<b>orchard,</b> fruktarbejo.<br>
<b>orchestra,</b> orkestro.<br>
<b>orchid,</b> orkideo.<br>
<b>order,</b> ordo; klaso; ordoni; mendi; (<i>postal</i>)
poŝtmandato, (<i>decoration</i>) ordeno.<br>
<b>ore,</b> minaĵo, mineralo, metalo.<br>
<b>organ,</b> organo, -ilo; (<i>music</i>) orgeno.<br>
<b>organic,</b> organika.<br>
<b>organise,</b> organizi.<br>
<b>origin,</b> deveno, origino.<br>
<b>original,</b> original'a, -o.<br>
<b>ornament,</b> ornamo; garnituro.<br>
<b>orphan,</b> orf'o, -ino.<br>
<b>oscillate,</b> balanciĝi, pendoli.<br>
<b>osier,</b> salikaĵo.<br>
<b>ostentation,</b> fanfaronade, parado.<br>
<b>ostrich,</b> struto.<br>
<b>other,</b> alia, cetera.<br>
<b>ought,</b> devus.<br>
<b>ounce,</b> unco.<br>
<b>outlaw,</b> proskripcii.<br>
<b>outlay,</b> elspezo.<br>
<b>outlet,</b> defluejo, elirejo.<br>
<b>outline,</b> konturo, skizo.<br>
<!-- =============================161.png============================ -->
<b>outrage,</b> perfort'aĵo, -i.<br>
<b>oval,</b> ovalo, ovoforma.<br>
<b>oven,</b> forno.<br>
<b>overall,</b> kitelo, supervesto.<br>
<b>overcoat,</b> palto.<br>
<b>overlook,</b> esplori, pardoni, malatenti.<br>
<b>overseer,</b> laborestro, kontrolisto, vokto.<br>
<b>overtake,</b> kuratingi.<br>
<b>overturn,</b> renversi.<br>
<b>owe,</b> ŝuldi.<br>
<b>owing to,</b> pro, kaŭze de.<br>
<b>owl,</b> strigo, gufo.<br>
<b>own.,</b> propra; posedi; konfesi.<br>
<b>ox,</b> bovo.<br>
<b>oyster,</b> ostro.<br>
<center><b>P</b></center>
<b>pack,</b> paki. <b>—up,</b> enpaki.<br>
<b>pad,</b> ŝvelaĵo, pufo; remburi.<br>
<b>pagan,</b> idol'isto, -ano.<br>
<b>page,</b> paĝo; (<i>boy</i>) lakeeto; (<i>noble</i>)
paĝio.<br>
<b>pail,</b> sitelo.<br>
<b>pain,</b> dolor'o, -i; igi. <b>take—s,</b> peni.<br>
<b>paint,</b> pentri, kolori; <b>-brush,</b> peniko.<br>
<b>pair,</b> paro.<br>
<b>pale,</b> pala; malhela.<br>
<b>paling,</b> palisaro.<br>
<b>palm,</b> palmo, manplato.<br>
<b>palpitation,</b> korbatado.<br>
<b>pan,</b> tervazo. <b>sauce-</b>, kaserolo; <b>frying-,</b>
pato.<br>
<b>pane,</b> vitraĵo.<br>
<b>pansy,</b> violo trikolora, trikoloreto.<br>
<b>paper,</b> papero. <b>wall-,</b> tapeto.<br>
<b>parable,</b> komparaĵo, alegorio.<br>
<b>parade,</b> parado, pompo.<br>
<b>paragraph,</b> paragrafo.<br>
<b>parchment,</b> pergameno.<br>
<b>parish,</b> paroĥo.<br>
<b>park,</b> parko.<br>
<b>parliament,</b> parlamento.<br>
<b>parrot,</b> papago.<br>
<b>parsley,</b> petroselo.<br>
<b>parson,</b> pastro.<br>
<b>particular,</b> speciala, aparta.<br>
<b>partridge,</b> perdriko.<br>
<b>party,</b> (<i>polit.</i>) partio; festeto; aro.<br>
<b>pass,</b> pasi, pasigi.<br>
<b>passage,</b> trairejo, vojaĝo.<br>
<b>passion,</b> pasio; manio; kolerego.<br>
<b>past,</b> estinta, pasinta.<br>
<b>paste,</b> pasto.<br>
<b>pastry,</b> pasteĉo.<br>
<b>pasture,</b> paŝti, paŝtejo.<br>
<b>patch,</b> fliki.<br>
<b>path,</b> vojeto.<br>
<b>pathetic,</b> kortuŝa.<br>
<b>patience,</b> pacienco.<br>
<b>patriot,</b> patrioto.<br>
<b>pattern,</b> modelo, desegno.<br>
<b>pause,</b> halteti, paŭzi.<br>
<b>pave,</b> pavimi.<br>
<b>paw,</b> piedego.<br>
<b>pawn,</b> garantie doni; (<i>chess</i>) soldato.<br>
<b>pay,</b> pagi; salajro.<br>
<b>pea,</b> pizo.<br>
<b>peace,</b> paco.<br>
<b>peach,</b> persiko.<br>
<b>peacock,</b> pavo.<br>
<b>peak,</b> pinto.<br>
<b>pear,</b> piro.<br>
<b>pearl,</b> perlo.<br>
<b>pedal,</b> pedalo.<br>
<b>pedestal,</b> piedestalo.<br>
<b>peel,</b> ŝelo, senŝeligi.<br>
<b>pen,</b> plumo, skribilo.<br>
<b>pencil,</b> krajono, (<i>slate</i>—) grifelo;
(<i>hair</i>—) peniko.<br>
<b>pendulum,</b> pendolo.<br>
<!-- =============================162.png============================ -->
<b>penetrate,</b> penetri<br>
<b>peninsula,</b> duoninsulo.<br>
<b>pension,</b> pensio.<br>
<b>people,</b> homoj, (a—) popolo.<br>
<b>pepper,</b> pipro.<br>
<b>percentage,</b> procento.<br>
<b>perch,</b> (<i>fish</i>) perĉo.<br>
<b>perfect,</b> perfekta.<br>
<b>perhaps,</b> eble.<br>
<b>period,</b> periodo.<br>
<b>perish,</b> perei.<br>
<b>persecute,</b> persekuti, turmenti.<br>
<b>persist,</b> persisti, daŭri.<br>
<b>person,</b> persono.<br>
<b>pestle,</b> pistilo.<br>
<b>petroleum,</b> petrolo.<br>
<b>petulant,</b> petola, incitiĝema.<br>
<b>pewter,</b> stanplumbo.<br>
<b>phantom,</b> fantomo, apero.<br>
<b>phase,</b> fazo.<br>
<b>pheasant,</b> fazano.<br>
<b>phenomenon,</b> fenomeno.<br>
<b>philanthropist,</b> filantropo.<br>
<b>philanthropy,</b> filantropio.<br>
<b>phrase,</b> frazo, frazero.<br>
<b>piano,</b> fortepiano.<br>
<b>pickaxe,</b> pikfosilo, pioĉo.<br>
<b>pickle,</b> pekli.<br>
<b>picture,</b> bildo, pentraĵo; prezenti, ilustri.<br>
<b>pie,</b> pasteĉo.<br>
<b>pig,</b> porko. <b>guinea-</b>, kobajo.<br>
<b>pike,</b> (<i>fish</i>), ezoko.<br>
<b>pilgrimage,</b> (<i>go on—</i>), pilgrimi.<br>
<b>pill,</b> pilolo.<br>
<b>pillow,</b> kapkuseno.<br>
<b>pilot,</b> pilot'o, -i; gvidi.<br>
<b>pimpernel,</b> anagalo.<br>
<b>pimple,</b> akno.<br>
<b>pin,</b> pinglo, pinglefiksi.<br>
<b>pincers,</b> prenilo.<br>
<b>pinch,</b> pinĉi.<br>
<b>pine,</b> pino; konsumiĝi. <b>-apple,</b> ananaso.<br>
<b>pink,</b> rozkolora; dianto.<br>
<b>pioneer,</b> pioniro.<br>
<b>pipe,</b> tubo, pipo; (<i>mus.</i>) ŝalmo.<br>
<b>pistol,</b> pistol'o, -eto.<br>
<b>piston,</b> piŝto.<br>
<b>pit,</b> kavo, fosaĵo, (<i>well</i>) puto;
(<i>theatre</i>) partero.<br>
<b>pitch,</b> peĉo, bitumo; tono.<br>
<b>pitcher,</b> kruĉo.<br>
<b>pity,</b> kompati. (<i>a-</i>), domaĝo.<br>
<b>pivot,</b> pivoto, akso.<br>
<b>placard,</b> afiŝo,<br>
<b>place,</b> loko; meti.<br>
<b>plague,</b> turmenti, inciteti; pesto.<br>
<b>plait,</b> plekti, har'ligo, -plektaĵo,<br>
<b>plan,</b> plano, projekto, skizo.<br>
<b>plane,</b> rabot'i, -ilo; (<i>—tree</i>) platano.<br>
<b>planet,</b> planedo.<br>
<b>plank,</b> tabulo.<br>
<b>plant,</b> kreskaĵo; planti.<br>
<b>plash,</b> plaŭdi.<br>
<b>plaster,</b> plastro; (<i>of Paris</i>) gipso.<br>
<b>plate,</b> telero; (<b>photo</b>) kliŝaĵo.<br>
<b>platform,</b> estrado; plataĵo; perono, trotuaro.<br>
<b>play,</b> ludi; teatraĵo. <b>-ful</b>, petola.<br>
<b>please,</b> plaĉi al, kontentigi.<br>
<b>pleasant,</b> afabla, agrabla.<br>
<b>pledge,</b> garantiaĵo.<br>
<b>pliable,</b> fleksebla.<br>
<b>plot,</b> konspir'i, -o; intrig'i, -o.<br>
<b>plough,</b> plug'i, -ilo.<br>
<b>plum,</b> pruno.<br>
<b>plumber,</b> plumbisto.<br>
<b>plural,</b> multenombro.<br>
<b>plush,</b> pluŝo.<br>
<b>pocket,</b> poŝo, enpoŝigi.<br>
<b>pod,</b> ŝelo.<br>
<b>poem,</b> poemo.<br>
<b>poet,</b> poeto.<br>
<b>poetry,</b> poezio, versaĵo.<br>
<!-- =============================163.png============================ -->
<b>point,</b> punkto; (<i>cards</i>) poento; (<i>tip</i>)
pinto.<br>
<b>poison,</b> veneno.<br>
<b>poker,</b> fajrinstigilo.<br>
<b>pole,</b> stango; (<i>of car</i>) timono; (<i>geog</i>.)
poluso.<br>
<b>polecat,</b> putoro.<br>
<b>police,</b> police, (—<i>court</i>) juĝejo.<br>
<b>policy,</b> politiko.<br>
<b>polish,</b> poluri.<br>
<b>politics,</b> politiko.<br>
<b>pompous,</b> pompa.<br>
<b>poodle,</b> pudelo.<br>
<b>poor,</b> malriĉa, kompatinda.<br>
<b>pope,</b> papo.<br>
<b>poplar,</b> poplo.<br>
<b>poppy,</b> papavo. -<b>coloured</b>, punca<br>
<b>popular,</b> populara.<br>
<b>porcelain,</b> porcelano.<br>
<b>porcupine,</b> histriko.<br>
<b>porous,</b> pora, truaĵa.<br>
<b>porpoise,</b> fokeno.<br>
<b>porridge,</b> kaĉo.<br>
<b>port,</b> haveno.<br>
<b>porter,</b> portisto, pordisto.<br>
<b>portion,</b> parto, (<i>ration</i>) porcio,<br>
<b>portmanteau,</b> valizo.<br>
<b>position,</b> pozicio, situacio.<br>
<b>positive,</b> pozitiva, definitiva.<br>
<b>possess,</b> posedi, havi<br>
<b>possible,</b> ebla.<br>
<b>post,</b> stango, fosto; ofico. <b>letter</b>—,
poŝto.<br>
<b>postage,</b> postelspezo, (<i>stamp</i>) poŝtmarko.<br>
<b>posture,</b> teniĝo, pozo, pozicio.<br>
<b>potato,</b> terpomo.<br>
<b>potent,</b> potenca.<br>
<b>poultice,</b> kataplasmo.<br>
<b>poultry,</b> kortbirdoj.<br>
<b>pound,</b> funto, (<i>money</i>) funto sterlinga; pisti.<br>
<b>pour,</b> verŝi (<i>liquids</i>), ŝuti.<br>
<b>powder,</b> pulvoro. <b>gun</b>-, pulvo; (<i>face</i>—)
pudro.<br>
<b>power,</b> povo, potenco.<br>
<b>practise,</b> sin ekzerci; (<i>profession</i>) praktiki.<br>
<b>praise,</b> laŭdi, glori.<br>
<b>pray,</b> preĝi, peti.<br>
<b>preach,</b> prediki.<br>
<b>precaution,</b> antaŭzorgo.<br>
<b>precious,</b> altvalora, karega<br>
<b>precipice,</b> krutegaĵo; profundegaĵo.<br>
<b>precise,</b> preciza, ĝusta.<br>
<b>prefer,</b> preferi.<br>
<b>prefix,</b> prefiks'i, -o.<br>
<b>pregnant,</b> graveda.<br>
<b>prejudice,</b> antaŭjuĝo.<br>
<b>premium,</b> premio.<br>
<b>prepare,</b> prepari, pretigi.<br>
<b>prescription,</b> recepto.<br>
<b>present,</b> (<i>be</i>), apudesti, ĉeesti; (<i>gift</i>)
donaco.<br>
<b>present,</b> prezenti, donaci.<br>
<b>preserve,</b> konservi, konfito.<br>
<b>preside,</b> prezidi.<br>
<b>press,</b> premi; gazetaro, ĵurnalaro.<br>
<b>pretend,</b> preteksti, ŝajnigi.<br>
<b>price,</b> prezo, kosto.<br>
<b>prick,</b> piki.<br>
<b>primrose,</b> primolo.<br>
<b>principle,</b> principo.<br>
<b>print,</b> presi; gravuraĵo.<br>
<b>prison,</b> malliberejo.<br>
<b>private,</b> privata, konfidencia.<br>
<b>privilege,</b> privilegio.<br>
<b>prize,</b> premio; ŝati.<br>
<b>probable,</b> kredebla.<br>
<b>problem,</b> problemo.<br>
<b>proboscis,</b> rostro.<br>
<b>process,</b> proceso.<br>
<b>procession,</b> procesio.<br>
<b>proclaim,</b> proklami.<br>
<b>profession,</b> profesio.<br>
<b>professor,</b> profesoro<br>
<!-- =============================164.png============================ -->
<b>profit,</b> profito, gajno.<br>
<b>progress,</b> progreso.<br>
<b>pronounce,</b> elparoli.<br>
<b>proof,</b> pruvo, provo, presprovaĵo.<br>
<b>proper,</b> ĝusta, konvena, deca.<br>
<b>prophesy,</b> profeti, antaŭdiri.<br>
<b>proportion,</b> proporcio.<br>
<b>propose,</b> proponi.<br>
<b>prosecute,</b> persekuti, procesi kontraŭ.<br>
<b>protect,</b> protekti, ŝirmi.<br>
<b>protest,</b> protesti.<br>
<b>proud,</b> fiera.<br>
<b>provide,</b> provizi.<br>
<b>provoke,</b> inciti, kolerigi.<br>
<b>prudent,</b> singardema.<br>
<b>public,</b> publika, komuna.<br>
<b>puff,</b> pufo. —<b>up,</b> ŝvel'i, -igi.<br>
<b>pug,</b> mopso.<br>
<b>pull,</b> tiri.<br>
<b>pulley,</b> rulbloko.<br>
<b>pulp,</b> molaĵo.<br>
<b>pump,</b> pump'i, -ilo.<br>
<b>pumice-stone,</b> pumiko.<br>
<b>pupil,</b> lernanto; (<i>of eye</i>) pupilo.<br>
<b>pure,</b> pura, virta.<br>
<b>purple,</b> purpura.<br>
<b>purpose,</b> cel'i, -o; intenci.<br>
<b>push,</b> puŝi; (<i>along</i>) ŝovi.<br>
<b>put,</b> meti. —<b>off</b>, prokrasti.
—<b>aside</b>, apartigi.<br>
<b>putrid,</b> putra.<br>
<b>puzzle,</b> enigmo.<br>
<center><b>Q</b></center>
<b>quadruped,</b> kvarpiedulo.<br>
<b>quail,</b> koturno.<br>
<b>Quaker,</b> kvakero.<br>
<b>quality,</b> kvalito, eco.<br>
<b>quantity,</b> kvanto, kiomo.<br>
<b>quarry,</b> ŝtonminejo.<br>
<b>quarter,</b> kvarono, (<i>district</i>) kvartalo.<br>
<b>quay,</b> kajo, en (el) ŝipigejo.<br>
<b>question,</b> demandi, dubi.<br>
<b>quick,</b> rapida, <b>-en,</b> akceli.<br>
<b>quicksilver,</b> hidrargo.<br>
<b>quiet,</b> kvieta, trankvila.<br>
<b>quinine,</b> kinino.<br>
<b>quinsy,</b> angino.<br>
<b>quite,</b> tute.<br>
<b>quits,</b> kvitaj.<br>
<b>quorum,</b> kvorumo.<br>
<b>quote,</b> citi.<br>
<center><b>R</b></center>
<b>rabbit,</b> kuniklo.<br>
<b>race,</b> raso, gento; vetkuri.<br>
<b>radish,</b> rafaneto. <b>horse-,</b> rafano.<br>
<b>raft,</b> floso.<br>
<b>rag,</b> ĉifono.<br>
<b>rail,</b> relo. <b>-way,</b> fervojo. <b>-way station,</b>
stacidomo.<br>
<b>rainbow,</b> ĉielarko.<br>
<b>raisin,</b> sekvinbero.<br>
<b>rake,</b> rast'i, -ilo.<br>
<b>rampart,</b> remparo.<br>
<b>rancid,</b> ranca.<br>
<b>rank,</b> vico, grado, rango.<br>
<b>raspberry,</b> frambo.<br>
<b>rat,</b> rato.<br>
<b>rate,</b> procento, —<b>of,</b> po.<br>
<b>rattle,</b> kraketi. <b>-snake,</b> sonserpento.<br>
<b>raven,</b> korvo.<br>
<b>raw,</b> kruda, nekuirita.<br>
<b>reach,</b> atingi, trafi.<br>
<b>ready,</b> preta. <b>-money,</b> kontanto.<br>
<b>real,</b> vera, reala, efektiva.<br>
<b>ream,</b> rismo.<br>
<b>reap,</b> rikolti.<br>
<!-- =============================165.png============================ -->
<b>reason,</b> (cause) kaŭzo, (faculty) prudento;
rezoni.<br>
<b>reasonable,</b> prudenta.<br>
<b>rebel,</b> ribeli.<br>
<b>receipt,</b> kvitanco, ricevo.<br>
<b>receipts,</b> enspezoj.<br>
<b>receive,</b> ricevi, akcepti.<br>
<b>recipe,</b> recepto, formulo.<br>
<b>recite,</b> deklami.<br>
<b>recruit,</b> rekruto; varbi.<br>
<b>refer to,</b> sin turni al.<br>
<b>refine,</b> rafini.<br>
<b>refuge,</b> (<i>take</i>) rifuĝ'i, -ejo.<br>
<b>refuse,</b> rifuzi; forĵetaĵo, rubo.<br>
<b>register,</b> registri, enskribi.<br>
<b>regularly,</b> akurate, regule.<br>
<b>reign,</b> reĝi; reĝado, reĝeco.<br>
<b>relate,</b> rakonti; rilati al.<br>
<b>relation,</b> parenco; rilato.<br>
<b>religion,</b> religio.<br>
<b>remain,</b> resti.<br>
<b>remedy,</b> kuracilo, rimedo.<br>
<b>remember,</b> memori.<br>
<b>remove,</b> transloĝ'iĝi, -igi.<br>
<b>rent,</b> luprezo.<br>
<b>repeat,</b> ripeti, rediri.<br>
<b>repent,</b> penti.<br>
<b>report,</b> raporti; famo; (<i>official</i>) protokolo.<br>
<b>represent,</b> reprezenti.<br>
<b>reptile,</b> rampaĵo.<br>
<b>republic,</b> respubliko.<br>
<b>repugnance,</b> antipatio.<br>
<b>require,</b> bezoni, postuli.<br>
<b>resemble,</b> simili.<br>
<b>reserve,</b> rezervi.<br>
<b>resign,</b> eksiĝi.<br>
<b>resignation,</b> resignacio; eksiĝo.<br>
<b>resin,</b> rezino. <b>-wood,</b> keno.<br>
<b>resolve,</b> decid'i, -o; solvi.<br>
<b>respect,</b> respekti.<br>
<b>responsible,</b> (<i>for</i>), responda pri.<br>
<b>rest,</b> paŭzo, restaĵo, kvieteco, ripozo,
apogi.<br>
<b>restaurant,</b> restoracio.<br>
<b>result,</b> rezulti; sekvo; rezultato.<br>
<b>retail,</b> detale, pomalgrande.<br>
<b>revenge,</b> venĝ'o, -i.<br>
<b>revolution,</b> revolucio.<br>
<b>reward,</b> rekompenco, premio.<br>
<b>rhubarb,</b> rabarbo.<br>
<b>rhyme,</b> rim'i, -o.<br>
<b>rhythm,</b> ritmo.<br>
<b>rib,</b> ripo.<br>
<b>ribbon,</b> rubando.<br>
<b>rice,</b> rizo.<br>
<b>riddle,</b> kribrilo; enigmo.<br>
<b>right,</b> (<i>—hand</i>) dekstra; (<i>legal—</i>)
rajto; (<i>straight</i>) rekta; (<i>correct</i>) prava.<br>
<b>righteous,</b> justa, pia.<br>
<b>ring,</b> ringo, rondo; sonorigi.<br>
<b>ringworm,</b> favo.<br>
<b>rinse,</b> gargari, laveti.<br>
<b>riot,</b> tumulto.<br>
<b>rise,</b> leviĝi, supreniri, deveni.<br>
<b>risk,</b> riski.<br>
<b>road,</b> vojo, strato. <b>-stead,</b> rodo.<br>
<b>roar,</b> (<i>winds and waves</i>) muĝi.<br>
<b>roast,</b> rost'i, -aĵo.<br>
<b>rob,</b> rabi.<br>
<b>robe,</b> vesto, robo.<br>
<b>robust,</b> fortika.<br>
<b>rock,</b> ŝtonego, roko; balanci, luli.<br>
<b>rod,</b> vergo. <b>fishing-,</b> hokfadeno.<br>
<b>rogue,</b> fripono, kanajlo.<br>
<b>roll,</b> rul'i, -iĝi; kunvolvaĵo, (<i>bread</i>)
bulko.<br>
<b>roof,</b> tegmento.<br>
<b>rook,</b> frugilego.<br>
<b>root,</b> radik'o, enradiki.<br>
<b>rope,</b> ŝnurego.<br>
<b>rot,</b> putri.<br>
<b>round,</b> ronda; ĉirkaŭ.<br>
<b>rouse,</b> eksciti, veki.<br>
<b>row,</b> vico; remi.<br>
<b>rubbish,</b> rubo, forĵetaĵo.<br>
<!-- =============================166.png============================ -->
<b>ruby,</b> rubeno.<br>
<b>rudder,</b> direktilo.<br>
<b>rue,</b> ruto; bedaŭregi, penti.<br>
<b>ruin,</b> ruin'o, -igi.<br>
<b>rule,</b> regi, regado; regulo.<br>
<b>ruler,</b> registo; liniilo.<br>
<b>rumour,</b> famo.<br>
<b>run,</b> kuri; flui.<br>
<b>rapture,</b> rompo; hernio.<br>
<b>ruse,</b> ruzo.<br>
<b>rush,</b> junko; kuregi.<br>
<b>rust,</b> rusti.<br>
<b>rut,</b> radkavo, radsigno.<br>
<b>rye,</b> sekalo.<br>
<center><b>S</b></center>
<b>sable,</b> zibelo.<br>
<b>sacrifice,</b> ofero.<br>
<b>saddle,</b> selo.<br>
<b>sagacious,</b> sagaca.<br>
<b>sage,</b> salvio; saĝa.<br>
<b>sail,</b> velo; naĝi.<br>
<b>salad,</b> salato.<br>
<b>salmon,</b> salmo.<br>
<b>salt,</b> salo, <b>—meat,</b> peklaĵo.<br>
<b>saltpetre,</b> salpetro, nitro.<br>
<b>same,</b> sama.<br>
<b>sample,</b> specimeno,<br>
<b>sanction,</b> sankcii.<br>
<b>sap,</b> suko.<br>
<b>sapphire,</b> safiro.<br>
<b>sarcasm,</b> sarkasmo.<br>
<b>sardine,</b> sardelo.<br>
<b>sated (to be),</b> sati.<br>
<b>satin,</b> atlaso.<br>
<b>saturate,</b> saturi.<br>
<b>sauce,</b> saŭco, <b>-pan,</b> kaserolo.<br>
<b>saucer,</b> subtaso.<br>
<b>sausage,</b> kolbaso.<br>
<b>save,</b> savi, ŝpari; krom.<br>
<b>savoury,</b> bongusta.<br>
<b>scaffold,</b> eŝafodo; trabaĵo.<br>
<b>scald,</b> brogi.<br>
<b>scale,</b> skalo, <i>(fish)</i> skvamo; tarifo.<br>
<b>scales,</b> pesilo.<br>
<b>scandal,</b> skandalo.<br>
<b>scar,</b> cikatro.<br>
<b>scarf,</b> skarpo.<br>
<b>scarlet,</b> skarlato.<br>
<b>scene,</b> vidaĵo, sceno.<br>
<b>scenery,</b> pejzaĵo.<br>
<b>scent,</b> odoro, parfumo; flari.<br>
<b>scissors,</b> tondilo.<br>
<b>scold,</b> riproĉi, mallaŭdi.<br>
<b>scorpion,</b> skorpio.<br>
<b>scoundrel,</b> kanajlo.<br>
<b>scour,</b> frotlavi;<br>
<b>scourge,</b> skurĝi.<br>
<b>scrape,</b> skrapi, raspi.<br>
<b>scratch,</b> grati.<br>
<b>screen,</b> ŝirm'i, -ilo.<br>
<b>screw,</b> ŝraŭbo.<br>
<b>scrupulous,</b> konscienca, skrupula.<br>
<b>sculpture,</b> skulpti.<br>
<b>scum,</b> ŝaŭmo.<br>
<b>scurvy,</b> skorbuto.<br>
<b>seal,</b> sigel'i, -o, <i>(animal)</i> foko.<br>
<b>seaside,</b> marbordo.<br>
<b>season,</b> sezono; spici.<br>
<b>seasonable,</b> ĝustatempa.<br>
<b>secret,</b> sekreta, kaŝita.<br>
<b>secretary,</b> sekretario.<br>
<b>section,</b> sekcio.<br>
<b>secular,</b> monda.<br>
<b>sedentary,</b> hejmsida, sida.<br>
<b>sediment,</b> feĉo.<br>
<b>seed,</b> semo.<br>
<b>seem,</b> ŝajni.<br>
<b>seemly,</b> deca.<br>
<b>seize,</b> ekkapti.<br>
<b>select,</b> elekti, elelekti.<br>
<b>selfish,</b> egoista.<br>
<b>semicolon,</b> punktokomo.<br>
<b>semolina,</b> tritikaĵo.<br>
<!-- =============================167.png============================ -->
<b>send,</b> sendi, (—<i>for</i>) venigi.<br>
<b>sensation,</b> sensacio,<br>
<b>sense,</b> sento, senco.<br>
<b>sensitive,</b> sentema.<br>
<b>sensual,</b> volupta.<br>
<b>sentence,</b> frazo, juĝo, verdikto.<br>
<b>sentiment,</b> sento, opinio.<br>
<b>sentimental,</b> sentimentala.<br>
<b>separate,</b> apart'a, -igi, disigi, malkunigi.<br>
<b>serfdom,</b> servuto.<br>
<b>sergeant,</b> serĝento.<br>
<b>series,</b> serio.<br>
<b>serious,</b> serioza.<br>
<b>serve,</b> servi, (—<i>for</i>) taŭgi.<br>
<b>service,</b> servo, manĝilaro, Diservo.<br>
<b>serviette,</b> buŝtuko,<br>
<b>set,</b> meti, (—<i>on edge</i>) agaci.<br>
<b>sew,</b> kudri, stebi.<br>
<b>sewing machine,</b> stebilo.<br>
<b>sex,</b> sekso.<br>
<b>shade,</b> ombro, ombraĵo, nuanco<br>
<b>shadow,</b> ombro.<br>
<b>shaft,</b> (<i>of vehicle</i>) timono; (<i>pit</i>)
ŝakto.<br>
<b>shake,</b> ŝanceli, skui; tremi.<br>
<b>shame,</b> hont'o, -igi.<br>
<b>share,</b> dividi, partopreni; parto; porcio; akcio.<br>
<b>shark,</b> ŝarko.<br>
<b>sharp,</b> akra, acida, pinta, pika.<br>
<b>shatter,</b> frakasi.<br>
<b>shawl,</b> ŝalo.<br>
<b>sheaf,</b> garbo.<br>
<b>shear,</b> tondi.<br>
<b>shed,</b> budo.<br>
<b>sheet,</b> drapo, lit-tuko, tavolo.<br>
<b>shelf,</b> breto.<br>
<b>shell,</b> konko, ŝelo, bombo.<br>
<b>shelter,</b> ŝirmilo, rifuĝejo,<br>
<b>shield,</b> ŝildo, ŝirmi.<br>
<b>shin,</b> tibio.<br>
<b>shirt,</b> ĉemizo.<br>
<b>shock,</b> skueg'i, -o.<br>
<b>shop,</b> butiko, magazeno.<br>
<b>shoulder,</b> ŝultro,-<b>blade</b>, skapolo<br>
<b>shovel,</b> ŝovel'i, -ilo.<br>
<b>show,</b> montri; parado.<br>
<b>shrill,</b> sibla.<br>
<b>shrivel,</b> sulkiĝi.<br>
<b>shrimp,</b> markankreto.<br>
<b>shroud,</b> mortkitelo; kaŝi.<br>
<b>sick,</b> (<i>be,</i>—) vomi.<br>
<b>siege,</b> sieĝo, <b>be</b>-, sieĝi.<br>
<b>sift,</b> kribri.<br>
<b>sigh,</b> sopiri, ekĝemi.<br>
<b>sight,</b> vidado, vidaĵo.<br>
<b>sign,</b> signo, subskribi.<br>
<b>signal,</b> signalo.<br>
<b>silent,</b> silenta.<br>
<b>silk,</b> silko.<br>
<b>sill,</b> sojlo.<br>
<b>silver,</b> arĝento.<br>
<b>simple,</b> simpla, naiva.<br>
<b>since,</b> de kiam, ĉar, tial ke.<br>
<b>sinew,</b> tendeno.<br>
<b>situation,</b> situacio, sido, ofico.<br>
<b>size,</b> grandeco, amplekso; for mato; glueto<br>
<b>skate,</b> glit'i, -ilo; (<i>fish</i>) rajo.<br>
<b>skeleton,</b> skeleto.<br>
<b>sketch,</b> skizi.<br>
<b>skilful,</b> lerta.<br>
<b>skin,</b> haŭto, felo.<br>
<b>skirt,</b> jupo.<br>
<b>skittles,</b> keglo.<br>
<b>skull,</b> kranio.<br>
<b>slander,</b> kalumnii.<br>
<b>slanting,</b> oblikva.<br>
<b>slate,</b> ardezo. -<b>s</b>, tegmentaĵo.<br>
<b>slave,</b> sklavo.<br>
<b>sleeve,</b> maniko.<br>
<b>slipper,</b> pantoflo.<br>
<b>slime,</b> ŝlimo.<br>
<b>sloe,</b> prunelo.<br>
<b>slope,</b> deklivo.<br>
<b>sluice,</b> kluzo.<br>
<b>sly,</b> ruza, kaŝema.<br>
<!-- =============================168.png============================ -->
<b>smallpox,</b> variolo.<br>
<b>smart,</b> eleganta; doloreti.<br>
<b>smear,</b> ŝmiri.<br>
<b>smell,</b> flari, odori.<br>
<b>smelt,</b> fandi.<br>
<b>smock,</b> kitelo.<br>
<b>smoke,</b> fumi, (<i>fish, etc.</i>) fumaĵi.<br>
<b>smooth,</b> glata, ebena.<br>
<b>smother,</b> sufoki.<br>
<b>smuggle,</b> kontrabandi.<br>
<b>snail,</b> heliko.<br>
<b>snake,</b> serpento.<br>
<b>sneeze,</b> terni.<br>
<b>snore,</b> ronki.<br>
<b>snowdrop,</b> galanto.<br>
<b>so,</b> tiel, tiamaniere. <b>—much</b>, tiom.<br>
<b>soak,</b> trempi.<br>
<b>soap,</b> sap'o, -umi.<br>
<b>sober,</b> sobra, serioza.<br>
<b>social,</b> sociala.<br>
<b>society,</b> socio, societo.<br>
<b>socket,</b> ingo.<br>
<b>sod,</b> bulo.<br>
<b>soda,</b> sodo.<br>
<b>sofa,</b> sofo, kanapo.<br>
<b>soft,</b> mola, delikata.<br>
<b>soil,</b> tero.<br>
<b>solder,</b> luti.<br>
<b>soldier,</b> soldato, militisto.<br>
<b>sole,</b> sola; (<i>fish</i>) soleo; (<i>foot</i>) plando;
(<i>boot</i>) ledplando.<br>
<b>solemn,</b> solena.<br>
<b>solfa,</b> notkanti.<br>
<b>solicitor,</b> advokato.<br>
<b>solid,</b> fortika; solida, malfluida.<br>
<b>solidarity,</b> solidareco.<br>
<b>sonorous,</b> sonora.<br>
<b>soot,</b> fulgo.<br>
<b>sorcery,</b> sorĉo.<br>
<b>sorry (be),</b> bedaŭri.<br>
<b>sort,</b> speco.<br>
<b>soul,</b> animo.<br>
<b>sound,</b> son'o, -i; sondi.<br>
<b>soup,</b> supo.<br>
<b>sour,</b> acida, malgaja.<br>
<b>source,</b> fonto, deveno.<br>
<b>south,</b> sudo.<br>
<b>space,</b> spaco; (<i>of time</i>) daŭro<br>
<b>sparrow,</b> pasero. <b>-hawk</b>, akcipitro.<br>
<b>spawn,</b> fraj'o, -i; fiŝosemo<br>
<b>spear,</b> lanco, ponardego<br>
<b>special,</b> speciala.<br>
<b>spectacles,</b> okulvitroj.<br>
<b>speculate,</b> spekulacii, teoriigi, konjekti.<br>
<b>spell,</b> silabi; sorĉaĵo.<br>
<b>spend,</b> elspezi.<br>
<b>sphere,</b> sfero.<br>
<b>sphinx,</b> sfinkso.<br>
<b>spice,</b> spico.<br>
<b>spill,</b> disverŝi, disŝuti.<br>
<b>spin,</b> ŝpini.<br>
<b>spinach,</b> spinaco.<br>
<b>spiral,</b> helikforma.<br>
<b>spirii,</b> spirito; energio; fantomo; alkoholo.<br>
<b>spit,</b> kraĉi; sputi.<br>
<b>spite,</b> malamo, venĝo, (<i>in—of</i>)
malgraŭ; spite.<br>
<b>splash,</b> ŝpruci; plaŭdi.<br>
<b>spleen,</b> lieno; spleno<br>
<b>split,</b> fendi, spliti.<br>
<b>spoil,</b> difekti, malbonigi; ruinigi; akiro.<br>
<b>spoke,</b> (<i>wheel,</i>) radio.<br>
<b>sponge,</b> spongo.<br>
<b>spontaneous,</b> propra'mova, -vola.<br>
<b>spot,</b> makulo.<br>
<b>spout,</b> ŝpruci.<br>
<b>sprain,</b> tordi, distordo<br>
<b>spread,</b> disvast'igi' -iĝi; etendi, sterni.<br>
<b>spring,</b> printempo, fonto, risorto, salti.<br>
<b>sprinkle,</b> ŝpruci, aspergi.<br>
<b>spur,</b> sprono.<br>
<!-- =============================169.png============================ -->
<b>spy,</b> spioni; esplori.<br>
<b>squadron,</b> skadro, eskadro.<br>
<b>square,</b> kvadrato; rektangulilo; placo.<br>
<b>squint,</b> strabi.<br>
<b>squirrel,</b> sciuro.<br>
<b>staff,</b> (<i>officers</i>), stabo.<br>
<b>stage,</b> estrado, scenejo.<br>
<b>stain,</b> makul'o, -i.<br>
<b>stair,</b> ŝtupo.<br>
<b>stake,</b> paliso, fosto; veto.<br>
<b>stalk,</b> trunketo.<br>
<b>stall,</b> budo, stalo.<br>
<b>stammer,</b> balbuti.<br>
<b>stamp,</b> stampi; poŝtmarko; piedfrapi.<br>
<b>starch,</b> amelo.<br>
<b>starling,</b> sturno.<br>
<b>state,</b> stato; Ŝtato; esprimi, diri, aserti.<br>
<b>station,</b> stacio, stacidomo.<br>
<b>steak,</b> bifsteko.<br>
<b>steel,</b> ŝtalo.<br>
<b>steep,</b> kruta; trempi.<br>
<b>steer,</b> direkti, piloti.<br>
<b>step,</b> ŝtupo; paŝi.<br>
<b>steppe,</b> stepo.<br>
<b>steward,</b> intendanto.<br>
<b>stick,</b> bastono, glui,(—<i>bills</i>) afiŝi.<br>
<b>stiff,</b> rigida.<br>
<b>still,</b> kvieta; ankoraŭ, tamen.<br>
<b>stimulate,</b> stimuli.<br>
<b>sting,</b> piki.<br>
<b>stipulate,</b> kondiĉi.<br>
<b>stock,</b> provizi.<br>
<b>stocks,</b> rentoj.<br>
<b>stocking,</b> ŝtrumpo.<br>
<b>stoker,</b> hejtisto.<br>
<b>stomach,</b> stomako.<br>
<b>stone,</b> ŝtono, (<i>of fruit</i>) grajno.<br>
<b>stool,</b> skabelo, benketo.<br>
<b>stoop,</b> kurbiĝi.<br>
<b>stop,</b> halt'i, -igi; resti, paŭzi;
(<i>full</i>—) punkto; ŝtopi.<br>
<b>stopper,</b> ŝtopilo.<br>
<b>store,</b> magazeno; tenejo; proviz'o, -i.<br>
<b>stork,</b> cikonio.<br>
<b>storm,</b> ventego.<br>
<b>story,</b> rakonto, fabelo; etaĝo.<br>
<b>stout,</b> dika.<br>
<b>strain,</b> streĉi; filtri, kribri.<br>
<b>strait,</b> markolo; embarasajxo.<br>
<b>strange,</b> stranga, kurioza, fremda.<br>
<b>strap,</b> rimeno.<br>
<b>straw,</b> pajlo.<br>
<b>strawberry,</b> frago.<br>
<b>streak,</b> strio, strek'i, -o.<br>
<b>stretch,</b> streĉi.<br>
<b>stretcher,</b> homportilo.<br>
<b>strict,</b> severa.<br>
<b>strike,</b> frapi; striko.<br>
<b>strip,</b> strio; (—<i>off</i>) senigi je.<br>
<b>strong,</b> forta, fortika.<br>
<b>struggle,</b> barakti; batali.<br>
<b>student,</b> studento, lernanto, studanto.<br>
<b>stuff,</b> ŝtofo; remburi.<br>
<b>stupid,</b> stulta, malsprita.<br>
<b>stupor,</b> letargio.<br>
<b>sturgeon,</b> sturgo.<br>
<b>style,</b> stilo; modo.<br>
<b>subject,</b> objekto; temo; (<i>gram.</i>) subjekto.<br>
<b>subscribe,</b> (<i>to journal</i>) aboni; (<i>to society</i>)
kotizi; (<i>sign</i>) subskribi; (<i>money</i>) monoferi.<br>
<b>substance,</b> ŝtofo, substanco.<br>
<b>succeed,</b> sukcesi; sekvi.<br>
<b>suck,</b> suĉi.<br>
<b>suckle,</b> mamnutri.<br>
<b>sudden,</b> subita, abrupta,<br>
<b>suet,</b> rensebo.<br>
<b>suffer,</b> suferi, toleri.<br>
<b>sufficient,</b> sufiĉa. <b>be</b>—, -i<br>
<b>suffrage,</b> voĉdonrajto.<br>
<b>suggest,</b> proponi, inspiri, pensigi.<br>
<!-- =============================170.png============================ -->
<b>suit,</b> konveni; taŭgi.<br>
<b>suitable,</b> deca, konvena, taŭga.<br>
<b>sum,</b> sumo. —<b>up</b>, resumi.<br>
<b>summer,</b> somero. -<b>house</b>, laŭbo.<br>
<b>summon,</b> kunvoki, procesi.<br>
<b>superfluity,</b> superfluo, tromulto.<br>
<b>superintendent,</b> intendanto.<br>
<b>superior,</b> supera.<br>
<b>superstition,</b> superstiĉo.<br>
<b>supple,</b> fleksebla.<br>
<b>support,</b> subteni.<br>
<b>suppose,</b> supozi, konjekti.<br>
<b>sure,</b> certa<br>
<b>surface,</b> supraĵo.<br>
<b>surgeon,</b> ĥirurgo.<br>
<b>surgery,</b> ĥirurgio.<br>
<b>surprise,</b> mir'o, -igi, (<i>take by</i>—)
surprizi.<br>
<b>surrender,</b> cedi, kapitulaci.<br>
<b>survey,</b> termezuri.<br>
<b>susceptible,</b> impresema.<br>
<b>suspect,</b> suspekti.<br>
<b>swaddle,</b> vindi.<br>
<b>swagger,</b> fanfaroni.<br>
<b>swallow,</b> hirundo; gluti.<br>
<b>swan,</b> cigno.<br>
<b>swear,</b> ĵuri; blasfemi.<br>
<b>sweat,</b> ŝviti.<br>
<b>sweep,</b> balai.<br>
<b>swell,</b> ŝveli.<br>
<b>swing,</b> balanc'i, -iĝi; svingi.<br>
<b>sword,</b> glavo, spado.<br>
<b>sycamore,</b> sikomoro.<br>
<b>syllable,</b> silabo.<br>
<b>syllabus,</b> temaro.<br>
<b>symbol,</b> simbolo, emblemo, signo<br>
<b>symmetry,</b> simetrio.<br>
<b>sympathy,</b> kompato, simpatio.<br>
<b>symptom,</b> simptomo.<br>
<b>syndicate,</b> sindikato.<br>
<b>syrup,</b> siropo; melaso.<br>
<b>system,</b> sistemo.<br>
<center><b>T</b></center>
<b>table,</b> tablo, tabelo.<br>
<b>tact,</b> delikateco, takto<br>
<b>tactics,</b> taktiko.<br>
<b>tail,</b> vosto.<br>
<b>tailor,</b> tajloro.<br>
<b>talent,</b> talento.<br>
<b>talk,</b> interparolad'i, -o; konversacio.<br>
<b>tallow,</b> sebo.<br>
<b>talon,</b> ungego.<br>
<b>tame,</b> dresi; malsovaĝa.<br>
<b>tan,</b> tan'i, -ilo.<br>
<b>tankard,</b> pokalo.<br>
<b>tap,</b> krano; frapeti.<br>
<b>tape,</b> katunrubando.<br>
<b>tar,</b> gudr'o, -umi.<br>
<b>tart,</b> torto; acida.<br>
<b>task,</b> tasko.<br>
<b>taste,</b> gust'o, -umi.<br>
<b>tattoo,</b> tatui.<br>
<b>tax,</b> imposto.<br>
<b>tea,</b> teo.<br>
<b>teach,</b> instrui, lernigi.<br>
<b>tear,</b> ŝiri.<br>
<b>tear,</b> larmo.<br>
<b>tease,</b> inciteti.<br>
<b>tedious,</b> teda, enuiga.<br>
<b>tell,</b> rakonti, diri.<br>
<b>temper,</b> humoro, karaktero.<br>
<b>temperate,</b> sobra, modera.<br>
<b>temperature,</b> temperaturo.<br>
<b>temple,</b> templo; tempio.<br>
<b>tempt,</b> tenti.<br>
<b>tenant,</b> luanto.<br>
<b>tendency,</b> tendenco, emo, inklino.<br>
<b>tenor,</b> tenoro; senco; signifo<br>
<b>tent,</b> tendo<br>
<b>terrace,</b> teraso.<br>
<b>terror,</b> teruro.<br>
<b>testify,</b> atesti.<br>
<b>text,</b> teksto<br>
<b>textile,</b> teksa.<br>
<b>thaw,</b> degeli.<br>
<!-- =============================171.png============================ -->
<b>theatre,</b> teatro.<br>
<b>then,</b> tiam, poste, do.<br>
<b>thick,</b> dika; densa.<br>
<b>thigh,</b> femuro.<br>
<b>thing,</b> afero, aĵo, objekto.<br>
<b>think,</b> pensi, opinii.<br>
<b>thirst,</b> soif'i, -o.<br>
<b>thistle,</b> kardo.<br>
<b>thorn,</b> dorno.<br>
<b>thrash,</b> draŝi; skurĝi, bategi.<br>
<b>threaten,</b> minaci.<br>
<b>threshold,</b> sojlo.<br>
<b>thrill,</b> eksciti.<br>
<b>throat,</b> gorĝo, faŭko.<br>
<b>throne,</b> trono.<br>
<b>throw,</b> ĵeti.<br>
<b>thrush,</b> turdo.<br>
<b>thunder,</b> tondr'i, -o.<br>
<b>thus,</b> tiel, tiamaniere; jene<br>
<b>thyme,</b> timiano.<br>
<b>ticket,</b> bileto.<br>
<b>tickle,</b> tikli, amuzi.<br>
<b>tide,</b> tajdo, marfluo.<br>
<b>tidy,</b> bonorda.<br>
<b>tie,</b> ligi; kravato.<br>
<b>tiger,</b> tigro.<br>
<b>tile,</b> kahelo; tegolo.<br>
<b>till,</b> ĝis; prilabori.<br>
<b>time,</b> tempo, fojo, daŭro, (<i>mus.</i>) takto.
<b>-table,</b> horaro.<br>
<b>tin,</b> stano.<br>
<b>tinkle,</b> tinti.<br>
<b>tire,</b> lacigi, tedi.<br>
<b>tired,</b> laca, enuigita.<br>
<b>tissue,</b> teksaĵo.<br>
<b>title,</b> titolo.<br>
<b>titmouse,</b> paruo.<br>
<b>toad,</b> bufo.<br>
<b>toast,</b> panrostaĵo; toasto.<br>
<b>tobacco,</b> tabako.<br>
<b>toe,</b> piedfingro.<br>
<b>toilet,</b> tualeto.<br>
<b>tolerate,</b> toleri.<br>
<b>tone,</b> tono.<br>
<b>tongs,</b> prenilo.<br>
<b>tongue,</b> lango.<br>
<b>top,</b> supro, pinto; verto; turbo.<br>
<b>torment,</b> turmenti.<br>
<b>torrent,</b> torento.<br>
<b>tortoise,</b> testudo<br>
<b>total,</b> tuto.<br>
<b>totter,</b> ŝanceliĝi.<br>
<b>tourist,</b> turisto.<br>
<b>towel,</b> viŝ'ilo, -tuko.<br>
<b>tower,</b> turo.<br>
<b>town,</b> urbo.<br>
<b>trace,</b> postesigno.<br>
<b>trade,</b> negoci, komerci; metio, (—<i>union</i>)
sindikato, metia unuiĝo.<br>
<b>tradition,</b> tradicio.<br>
<b>train,</b> vagonaro; eduki, dresi; trenaĵo.<br>
<b>tram,</b> tramo, tramveturilo.<br>
<b>translate,</b> traduki.<br>
<b>translucent,</b> diafana.<br>
<b>transparent,</b> travidebla.<br>
<b>trap,</b> kaptilo, enfalejo; kariolo.<br>
<b>travel,</b> vojaĝi, veturi.<br>
<b>tray,</b> pleto.<br>
<b>treacle,</b> melaso.<br>
<b>tread,</b> marŝi, paŝi<br>
<b>treasure,</b> trezoro.<br>
<b>treasurer,</b> kasisto.<br>
<b>treat,</b> regali; kuraci; trakti.<br>
<b>treaty,</b> kontrakto, traktaĵo.<br>
<b>tree,</b> arbo.<br>
<b>trellis,</b> palisplektaĵo.<br>
<b>tremble,</b> tremi, skuiĝi.<br>
<b>tribe,</b> gento, tribo.<br>
<b>trick,</b> fripon'i, -aĵo, (<i>cards</i>) preno.<br>
<b>trickle,</b> guteti.<br>
<b>trifle,</b> bagatelo, trivialaĵo.<br>
<b>tripe,</b> tripo.<br>
<b>triumph,</b> triumf'i, -o.<br>
<b>troop,</b> trupo, bando.<br>
<b>tropic,</b> tropiko.<br>
<b>trot,</b> troti.<br>
<b>trough,</b> trogo.<br>
<!-- =============================172.png============================ -->
<b>trousers,</b> pantalono.<br>
<b>trout,</b> truto.<br>
<b>trowel,</b> trulo.<br>
<b>tramp,</b> (<i>cards</i>), atuto.<br>
<b>trumpet,</b>, trumpeto.<br>
<b>trunk,</b> (<i>animal</i>) rostro; (<i>tree</i>) trunko;
(<i>box</i>) kofro; (<i>body</i>) torso.<br>
<b>trust,</b> fidi.<br>
<b>try,</b> provi, peni.<br>
<b>Tsar,</b> Caro.<br>
<b>tuber,</b> tubero.<br>
<b>tuft,</b> tufo.<br>
<b>tumbler,</b> glaso.<br>
<b>tumult,</b> tumulto.<br>
<b>tune,</b> ario, melodio; agordi.<br>
<b>turbot,</b> rombfiŝo.<br>
<b>turkey,</b> meleagro.<br>
<b>turn,</b> turn'i, -iĝi; torni; pivoti; vico.<br>
<b>turnip,</b> napo.<br>
<b>turpentine,</b> terebinto.<br>
<b>turquoise,</b> turkiso.<br>
<b>turtle-dove,</b> turto.<br>
<b>tutor,</b> guvernisto.<br>
<b>twilight,</b> krepusko.<br>
<b>twin,</b> dunaskito, ĝemelo.<br>
<b>twist,</b> tordi.<br>
<b>type,</b> modelo, tipo; presliteraro.<br>
<b>tyrant,</b> tirano.<br>
<center><b>U</b></center>
<b>umbrella,</b> ombrelo, pluvŝirmilo.<br>
<b>underline,</b> substreki.<br>
<b>understand,</b> kompreni.<br>
<b>undulating,</b> ondolinia.<br>
<b>unfailingly,</b> nepre.<br>
<b>uniform,</b> uniformo; unuforma.<br>
<b>unit,</b> unuo.<br>
<b>unite,</b> unu'iĝi, -igi; kun'iĝi, -igi.<br>
<b>universe,</b> universo.<br>
<b>unless,</b> esceptinte ke, se ne.<br>
<b>up,</b> supre.<br>
<b>upholster,</b> remburi.<br>
<b>upright,</b> vertikala, rekta; honesta.<br>
<b>upset,</b> renversi.<br>
<b>upstairs,</b> supre.<br>
<b>urchin,</b> bubo.<br>
<b>urgent,</b> urĝa.<br>
<b>use,</b> uzi, utiligi,(<i>—up</i>) eluzi.<br>
<b>useful,</b> utila, (<i>be—</i>) utili.<br>
<b>usual,</b> ordinara, kutima.<br>
<b>usurp,</b> uzurpi.<br>
<b>usury,</b> procentego.<br>
<b>utmost,</b> ekstrema.<br>
<center><b>V</b></center>
<b>vacant,</b> neokupata.<br>
<b>vacate,</b> forlasi.<br>
<b>vaccinate,</b> inokuli.<br>
<b>vacillate,</b> ŝanceliĝi.<br>
<b>vain,</b> vana; vanta.<br>
<b>valet,</b> lakeo, servisto.<br>
<b>valley,</b> valo.<br>
<b>value,</b> valoro; ŝati, estimi; taksi.<br>
<b>valuation,</b> taks'o, -ado.<br>
<b>valve,</b> klapo.<br>
<b>various,</b> diversaj.<br>
<b>varnish,</b> lak'i, -o.<br>
<b>vase,</b> vazo.<br>
<b>vast,</b> vasta, ampleksa.<br>
<b>vat,</b> kuvego.<br>
<b>vault,</b> arkaĵo,<br>
<b>vegetable,</b> legomo, vegetaĵ'o. -a; kreskaĵo.<br>
<b>vegetate,</b> vegeti.<br>
<b>vehicle,</b> veturilo.<br>
<b>veil,</b> vual'o, -i.<br>
<b>vein,</b> vejno.<br>
<b>vellum,</b> veleno.<br>
<b>velvet,</b> veluro.<br>
<b>venerable,</b> respektinda.<br>
<b>venerate,</b> respektegi.<br>
<b>vent,</b> ellas'o, -truo.<br>
<b>ventilate,</b> ventoli.<br>
<!-- =============================173.png============================ -->
<b>venture,</b> kuraĝi, riski.<br>
<b>verandah,</b> balkono.<br>
<b>verb,</b> verbo.<br>
<b>verbal,</b> parola, buŝa.<br>
<b>verbatim,</b> laŭvorte.<br>
<b>verdict,</b> juĝo, verdikto.<br>
<b>verger,</b> sakristiano.<br>
<b>vermicelli,</b> vermiĉelo.<br>
<b>vermilion,</b> cinabro.<br>
<b>verse,</b> verso, strofo.<br>
<b>very, —much,</b> tre.<br>
<b>vessel,</b> ŝipo; vazo, ujo.<br>
<b>vest,</b> veŝto; ĵaketo.<br>
<b>vestige,</b> postsigno.<br>
<b>vex,</b> ĉagreni.<br>
<b>vibrate,</b> vibri, tremeti.<br>
<b>vicar,</b> paroĥestro; vikario<br>
<b>vice,</b> (<i>prefix</i>), vie-,<br>
<b>victim,</b> viktimo, oferaĵo.<br>
<b>victory,</b> venko, triumfo, sukceso.<br>
<b>view,</b> vidaĵo; perspektivo.<br>
<b>vigilant,</b> vigla.<br>
<b>vine,</b> vinberujo.<br>
<b>violate,</b> malrespekti, malvirtigi.<br>
<b>violence,</b> perforto.<br>
<b>violet,</b> violo.<br>
<b>violin,</b> violono.<br>
<b>viper,</b> vipero, kolubro.<br>
<b>virago,</b> megero.<br>
<b>virgin,</b> virgulino, virga.<br>
<b>virile,</b> vira.<br>
<b>virtue,</b> virto.<br>
<b>virus,</b> veneno, viruso.<br>
<b>viscid,</b> glueca.<br>
<b>vision,</b> vizio, vidado.<br>
<b>visit,</b> viziti.<br>
<b>vocabulary,</b> vortaro.<br>
<b>voice,</b> voĉo.<br>
<b>void,</b> elĵeti, nuligi.<br>
<b>volcano,</b> vulkano.<br>
<b>volley,</b> salvo.<br>
<b>volume,</b> volumo; volumeno, amplekso.<br>
<b>voluntary,</b> memvola, propravola.<br>
<b>voluptuous,</b> volupta.<br>
<b>vote,</b> voĉdoni.<br>
<b>vow,</b> solene promesi, dediĉi.<br>
<b>vowel,</b> vokalo.<br>
<b>vulgar,</b> vulgara.<br>
<b>vulture,</b> vulturo.<br>
<center><b>W</b></center>
<b>wadding,</b> vato.<br>
<b>waddle,</b> ŝanceliĝi.<br>
<b>wade,</b> vadi, akvotrairi.<br>
<b>wages,</b> salajro.<br>
<b>waggon,</b> ŝarĝveturilo, vagono<br>
<b>waist,</b> talio, (-coat) veŝto.<br>
<b>wait,</b> atendi, (-on) servi.<br>
<b>waiter,</b> kelnero.<br>
<b>wake,</b> vek'i, -iĝi; ŝippostsigno.<br>
<b>walk,</b> piediri, marŝi, promeni.<br>
<b>wallflower,</b> keiranto.<br>
<b>walnut,</b> juglando.<br>
<b>walrus,</b> rosmaro.<br>
<b>waltz,</b> valso.<br>
<b>wander,</b> vagi, deliri.<br>
<b>want,</b> bezoni; seneco, manko; mizerego.<br>
<b>ward,</b> zorgato.<br>
<b>wardrobe,</b> vestotenejo; vestaro.<br>
<b>warehouse,</b> tenejo, provizejo.<br>
<b>wares,</b> komercaĵo.<br>
<b>war,</b> milito.<br>
<b>warm,</b> varma, fervora.<br>
<b>warn,</b> averti, admoni.<br>
<b>wart,</b> veruko.<br>
<b>wasp,</b> vespo.<br>
<b>waste,</b> malŝpari.<br>
<b>watch,</b> observi; spioni; poŝhorloĝo.<br>
<b>water,</b> akvo; surverŝi.<br>
<b>waterproof,</b> nepenetrebla.<br>
<b>wave,</b> ondo; flirt'i, -igi.<br>
<b>wax,</b> vakso.<br>
<b>way,</b> vojo, maniero, kutimo.<br>
<b>wean,</b> debrustigi, demamigi.<br>
<!-- =============================174.png============================ -->
<b>weapon,</b> batalilo, armilo.<br>
<b>wear,</b> porti; (<i>—out</i>) eluzi;
(<i>—away</i>) konsumiĝi.<br>
<b>weary,</b> laca.<br>
<b>weather,</b> vetero. <b>-cock,</b> ventoflago.<br>
<b>weave,</b> teksi, plekti.<br>
<b>wedding,</b> edziĝo.<br>
<b>wedge,</b> kojno.<br>
<b>weed,</b> sarki; malbonherbo; <b>sea-,</b> fuko, algo.<br>
<b>weep,</b> plori.<br>
<b>weigh,</b> (<i>ascertain the weight</i>) pesi; (<i>have
weight</i>) pezi.<br>
<b>weight,</b> pezo, pezilo.<br>
<b>welcome,</b> bonvenigi; bonvenu!<br>
<b>weld,</b> kunforĝi.<br>
<b>well,</b> bone; nu!; puto.<br>
<b>west,</b> okcidento.<br>
<b>whale,</b> baleno.<br>
<b>wharf,</b> kajo, el(en)ŝipejo.<br>
<b>wheat,</b> tritiko.<br>
<b>wheel,</b> rado.<br>
<b>wheelbarrow,</b> puŝveturilo.<br>
<b>whelk,</b> bukceno.<br>
<b>whey,</b> selakto.<br>
<b>whim,</b> kaprico.<br>
<b>whip,</b> vip'i, -o.<br>
<b>whirl,</b> turniĝi, kirliĝi. <b>-pool,</b>
turnakvo.<br>
<b>whisk,</b> (<i>eggs, etc.</i>), kirli.<br>
<b>whiskers,</b> vangharoj.<br>
<b>whisper,</b> murmuri; subparoli, flustri.<br>
<b>whistle,</b> fajfi, sibli.<br>
<b>whist,</b> visto.<br>
<b>whiting,</b> merlango.<br>
<b>Whitsuntide,</b> Pentekosto.<br>
<b>whole,</b> tuta, tuto.<br>
<b>wholesale,</b> pogrande.<br>
<b>whooping-cough,</b> kokluŝo.<br>
<b>wick,</b> meĉo.<br>
<b>wicker,</b> salikaĵa.<br>
<b>widower,</b> vidvo.<br>
<b>wig,</b> peruko.<br>
<b>wild,</b> sovaĝa, nedresita.<br>
<b>wilderness,</b> dezerto.<br>
<b>will,</b> vol'o, -i.<br>
<b>willingly,</b> volonte.<br>
<b>willy-nilly,</b> vole-nevole.<br>
<b>win,</b> gajni.<br>
<b>wince,</b> ektremi.<br>
<b>wind,</b> volvi, (<i>—clock</i>) streĉi<br>
<b>windpipe,</b> traĥeo.<br>
<b>wing,</b> flugilo, flankaĵo.<br>
<b>wink,</b> palpebrumi.<br>
<b>winnow,</b> ventumi.<br>
<b>wipe,</b> viŝi.<br>
<b>wire,</b> metalfadeno.<br>
<b>wish,</b> deziri, voli.<br>
<b>witch,</b> sorĉistino.<br>
<b>withdraw,</b> eliĝi.<br>
<b>wither,</b> velki, sensukiĝi.<br>
<b>withstand,</b> kontraŭstari.<br>
<b>witness,</b> atest'i; -anto.<br>
<b>witty,</b> sprita.<br>
<b>woe,</b> malĝojo; veo<br>
<b>wolf,</b> lupo.<br>
<b>wonder,</b> mir'i, -o; (<i>a —</i>) mirindaĵo.<br>
<b>woo,</b> amindumi, sin svati.<br>
<b>wood,</b> ligno; arbaro.<br>
<b>woodcock,</b> skolopo.<br>
<b>woodpecker,</b> pego.<br>
<b>word,</b> vorto.<br>
<b>work,</b> labor'i, -o; (<i>mental</i>) verk'i, -o;
funkcii.<br>
<b>worm,</b> vermo.<br>
<b>wormwood,</b> absinto.<br>
<b>worn (out),</b> eluzita.<br>
<b>worry,</b> maltrankvil'igi, -iĝi; ĉagrenadi,
ĝenadi.<br>
<b>worship,</b> adori; Diservo; kulto.<br>
<b>worth,</b> ind'o, -eco, valoro.<br>
<b>wound,</b> vundi.<br>
<b>wrap,</b> faldi, envolvi.<br>
<b>wreath,</b> girlando.<br>
<b>wreck, (ship-),</b> ŝippereo; periigi.<br>
<b>wren,</b> regolo.<br>
<b>wrestle,</b> lukti.<br>
<b>wretched,</b> mizer(eg)a.<br>
<!-- =============================175.png============================ -->
<b>wring,</b> tordi.<br>
<b>wrinkle,</b> sulketo, sulkigi.<br>
<b>wrist,</b> manradiko.<br>
<b>wry,</b> torda.<br>
<center><b>Y</b></center>
<b>yacht,</b> jaĥto, ŝipeto.<br>
<b>yard,</b> korto, (<i>measure</i>) jardo; velstango.<br>
<b>yarn,</b> fadeno, rakont(aĉ)o.<br>
<b>yawn,</b> oscedi.<br>
<b>year,</b> jaro. <b>-ly,</b> ĉiujara.<br>
<b>yeast,</b> fermentilo.<br>
<b>yellow,</b> flava.<br>
<b>yew,</b> taksuso.<br>
<b>yield,</b> cedi, kapitulaci; produkti.<br>
<b>yoke,</b> jungi; (<i>— of egg</i>) ovoflavo.<br>
<b>young,</b> juna, junularo; ido, idaro.<br>
<b>youth,</b> junulo, juneco, junularo.<br>
<center><b>Z</b></center>
<b>zeal,</b> fervoro, diligenteco.<br>
<b>zealot,</b> zeloto, fanatikulo.<br>
<b>zebra,</b> zebro.<br>
<b>zero,</b> nulo.<br>
<b>zigzag,</b> zigzag'a, -o,<br>
<b>zinc,</b> zinko.<br>
<b>zone,</b> (ter)zono.<br>
<!-- =============================176.png============================ -->
<center><b>INDEX.</b></center>
<p>[Most index entries in the original listed both page and
lesson numbers. Since page numbers are useless for this etext,
they have been removed. Entries that originally appeared with
page numbers only, have nothing after them here.]</p>
A, an ... 1<br>
Accent<br>
Accusative ... 5<br>
Adjective ... 2<br>
Adverb ... 12<br>
" showing <i>Direction</i> ... 12<br>
" of Degree ... 12<br>
" of Comparison ... 12<br>
<b>ajn</b> ... 20<br>
Alphabet<br>
Arrangement of words<br>
<b>ĉi</b> ... 20<br>
Common Useful Expressions<br>
Comparison ... 12<br>
" ... 20<br>
Complete Grammar of Esperanto<br>
Compound Words<br>
Conjunctions<br>
Consonants<br>
Correlative Words (Table) ... 20<br>
<b>ia</b> ... 20<br>
<b>ial</b> ... 20<br>
<b>iam</b> ... 20<br>
<b>ie</b> ... 20<br>
<b>iel</b> ... 20<br>
<b>ies</b> ... 20<br>
<b>ie</b> ... 20<br>
<b>iom</b> ... 20<br>
<b>iu</b> ... 20<br>
<b>ĉu</b> ... 1<br>
Days of Week ... 3<br>
Endings of Words:<br>
<b>-a</b> ... 2<br>
<b>-anta</b> ... 16<br>
<b>-as</b> ... 1<br>
<b>"</b> ... 6<br>
<b>-ata</b> ... 15<br>
<b>-e</b> ... 12<br>
<b>-i</b> ... 10<br>
<b>-inta</b> ... 16<br>
<b>-is</b> ... 6<br>
<!-- =============================177.png============================ -->
<b>-ita</b> ... 15<br>
<b>-j</b> ... 3<br>
<b>-n</b> ... 5<br>
<b>-o</b> ... 1<br>
<b>-onta</b> ... 16<br>
<b>-os</b> ... 6<br>
<b>-ota</b> ... 15<br>
<b>-u</b> ... 10<br>
<b>-us</b> ... 11<br>
Exclamations<br>
Infinitive Mood ... 10<br>
Key to Exercises<br>
<b>La</b> ... 1<br>
" instead of Pronoun ... 4<br>
Letters, Beginnings<br>
", Endings<br>
Manner of Using the Book<br>
<b>Mem</b> ... 7<br>
Months ... 8<br>
<b>n</b> ... 5<br>
Nouns ... 1<br>
Numbers, Cardinal ... 8<br>
", Ordinal, etc. ... 8<br>
<b>Oni</b> ... 4<br>
Origin and Aim of Esperanto<br>
Participles ... 15<br>
" Active ... 16<br>
" Passive ... 16<br>
" as Nouns ... 16<br>
" as Adverbs ... 17<br>
Plural ... 3<br>
Prefixes:—<br>
<b>bo-</b> ... 43<br>
<b>dis-</b> ... 45<br>
<b>ek-</b> ... 14<br>
<b>ge-</b> ... 43<br>
<b>mal-</b> ... 13<br>
<b>pra-</b> ... 43<br>
<b>re-</b> ... 14<br>
<!-- =============================178.png============================ -->
Prepositions ... 26<br>
" with Accusative ... 26<br>
" Omission of ... 26<br>
<b>al</b> ... 27<br>
<b>anstataŭ</b> ... 39<br>
<b>antaŭ</b> ... 33<br>
<b>apud</b> ... 28<br>
<b>ĉe</b> ... 28<br>
<b>ĉirkaŭ</b> ... 34<br>
<b>da</b> ... 9<br>
<b>"</b> ... 35<br>
<b>de</b> ... 35<br>
<b>dum</b> ... 34<br>
<b>ekster</b> ... 30<br>
<b>el</b> ... 30<br>
<b>en</b> ... 29<br>
<b>ĝis</b> ... 34<br>
<b>inter</b> ... 30<br>
<b>je</b> ... 40<br>
<b>kontraŭ</b> ... 39<br>
<b>krom</b> ... 39<br>
<b>kun</b> ... 36<br>
<b>laŭ</b> ... 38<br>
<b>malgraŭ</b> ... 40<br>
<b>per</b> ... 36<br>
<b>po</b> ... 40<br>
<b>por</b> ... 37<br>
<b>post</b> ... 33<br>
<b>preter</b> ... 32<br>
<b>pri</b> ... 38<br>
<b>pro</b> ... 37<br>
<b>sen</b> ... 36<br>
<b>spite</b> ... 40<br>
<b>sub</b> ... 31<br>
<b>super</b> ... 31<br>
<b>sur</b> ... 31<br>
<b>tra</b> ... 32<br>
<b>trans</b> ... 32<br>
Pronouns ... 4<br>
Pronoun-Adjectives ... 4<br>
Pronunciation<br>
Selections for Reading<br>
<b>Si</b> ... 7<br>
Subject ... 5<br>
<!-- =============================179.png============================ -->
Suffixes :— Lesson<br>
<b>-aĉ-</b> ... 45<br>
<b>-ad-</b> ... 14<br>
<b>-aĵ-</b> ... 41<br>
<b>-an-</b> ... 23<br>
<b>-ar-</b> ... 24<br>
<b>-ĉj-</b> ... 43<br>
<b>-ebl-</b> ... 44<br>
<b>-ec-</b> ... 41<br>
<b>-eg-</b> ... 21<br>
<b>-ej-</b> ... 42<br>
<b>-em-</b> ... 44<br>
<b>-er-</b> ... 24<br>
<b>-estr-</b> ... 23<br>
<b>-et-</b> ... 21<br>
<b>-id-</b> ... 43<br>
<b>-ig-</b> ... 19<br>
<b>-iĝ-</b> ... 19<br>
<b>-il-</b> ... 22<br>
<b>-in-</b> ... 13<br>
<b>-ind-</b> ... 44<br>
<b>-ing-</b> ... 42<br>
<b>-ist-</b> ... 18<br>
<b>-nj-</b> ... 43<br>
<b>-obi-</b> ... 9<br>
<b>-on-</b> ... 9<br>
<b>-op-</b> ... 9<br>
<b>-uj-</b> ... 42<br>
<b>-ul-</b> ... 25<br>
<b>-um-</b> ... 45<br>
The ... 1<br>
Verbs ... 6<br>
" ... 10<br>
" ... 11<br>
" ... 15<br>
Words used with the Object<br>
<pre>
End of the Project Gutenberg EBook of The Esperanto Teacher, by Helen Fryer
*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTO TEACHER ***
This file should be named esptr10h.htm or esptr10h.zip
Corrected EDITIONS of our eBooks get a new NUMBER, esptr11h.htm
VERSIONS based on separate sources get new LETTER, esptr10ah.htm
Produced by David Starner, Tiffany Vergon, William Patterson
and the Online Distributed Proofreading Team
Project Gutenberg eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the US
unless a copyright notice is included. Thus, we usually do not
keep eBooks in compliance with any particular paper edition.
We are now trying to release all our eBooks one year in advance
of the official release dates, leaving time for better editing.
Please be encouraged to tell us about any error or corrections,
even years after the official publication date.
Please note neither this listing nor its contents are final til
midnight of the last day of the month of any such announcement.
The official release date of all Project Gutenberg eBooks is at
Midnight, Central Time, of the last day of the stated month. A
preliminary version may often be posted for suggestion, comment
and editing by those who wish to do so.
Most people start at our Web sites at:
http://gutenberg.net or
http://promo.net/pg
These Web sites include award-winning information about Project
Gutenberg, including how to donate, how to help produce our new
eBooks, and how to subscribe to our email newsletter (free!).
Those of you who want to download any eBook before announcement
can get to them as follows, and just download by date. This is
also a good way to get them instantly upon announcement, as the
indexes our cataloguers produce obviously take a while after an
announcement goes out in the Project Gutenberg Newsletter.
http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext03 or
ftp://ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext03
Or /etext02, 01, 00, 99, 98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90
Just search by the first five letters of the filename you want,
as it appears in our Newsletters.
Information about Project Gutenberg (one page)
We produce about two million dollars for each hour we work. The
time it takes us, a rather conservative estimate, is fifty hours
to get any eBook selected, entered, proofread, edited, copyright
searched and analyzed, the copyright letters written, etc. Our
projected audience is one hundred million readers. If the value
per text is nominally estimated at one dollar then we produce $2
million dollars per hour in 2002 as we release over 100 new text
files per month: 1240 more eBooks in 2001 for a total of 4000+
We are already on our way to trying for 2000 more eBooks in 2002
If they reach just 1-2% of the world's population then the total
will reach over half a trillion eBooks given away by year's end.
The Goal of Project Gutenberg is to Give Away 1 Trillion eBooks!
This is ten thousand titles each to one hundred million readers,
which is only about 4% of the present number of computer users.
Here is the briefest record of our progress (* means estimated):
eBooks Year Month
1 1971 July
10 1991 January
100 1994 January
1000 1997 August
1500 1998 October
2000 1999 December
2500 2000 December
3000 2001 November
4000 2001 October/November
6000 2002 December*
9000 2003 November*
10000 2004 January*
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been created
to secure a future for Project Gutenberg into the next millennium.
We need your donations more than ever!
As of February, 2002, contributions are being solicited from people
and organizations in: Alabama, Alaska, Arkansas, Connecticut,
Delaware, District of Columbia, Florida, Georgia, Hawaii, Illinois,
Indiana, Iowa, Kansas, Kentucky, Louisiana, Maine, Massachusetts,
Michigan, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New
Hampshire, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Ohio,
Oklahoma, Oregon, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, South
Dakota, Tennessee, Texas, Utah, Vermont, Virginia, Washington, West
Virginia, Wisconsin, and Wyoming.
We have filed in all 50 states now, but these are the only ones
that have responded.
As the requirements for other states are met, additions to this list
will be made and fund raising will begin in the additional states.
Please feel free to ask to check the status of your state.
In answer to various questions we have received on this:
We are constantly working on finishing the paperwork to legally
request donations in all 50 states. If your state is not listed and
you would like to know if we have added it since the list you have,
just ask.
While we cannot solicit donations from people in states where we are
not yet registered, we know of no prohibition against accepting
donations from donors in these states who approach us with an offer to
donate.
International donations are accepted, but we don't know ANYTHING about
how to make them tax-deductible, or even if they CAN be made
deductible, and don't have the staff to handle it even if there are
ways.
Donations by check or money order may be sent to:
Project Gutenberg Literary Archive Foundation
PMB 113
1739 University Ave.
Oxford, MS 38655-4109
Contact us if you want to arrange for a wire transfer or payment
method other than by check or money order.
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation has been approved by
the US Internal Revenue Service as a 501(c)(3) organization with EIN
[Employee Identification Number] 64-622154. Donations are
tax-deductible to the maximum extent permitted by law. As fund-raising
requirements for other states are met, additions to this list will be
made and fund-raising will begin in the additional states.
We need your donations more than ever!
You can get up to date donation information online at:
http://www.gutenberg.net/donation.html
***
If you can't reach Project Gutenberg,
you can always email directly to:
Michael S. Hart hart@pobox.com
Prof. Hart will answer or forward your message.
We would prefer to send you information by email.
**The Legal Small Print**
(Three Pages)
***START**THE SMALL PRINT!**FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS**START***
Why is this "Small Print!" statement here? You know: lawyers.
They tell us you might sue us if there is something wrong with
your copy of this eBook, even if you got it for free from
someone other than us, and even if what's wrong is not our
fault. So, among other things, this "Small Print!" statement
disclaims most of our liability to you. It also tells you how
you may distribute copies of this eBook if you want to.
*BEFORE!* YOU USE OR READ THIS EBOOK
By using or reading any part of this PROJECT GUTENBERG-tm
eBook, you indicate that you understand, agree to and accept
this "Small Print!" statement. If you do not, you can receive
a refund of the money (if any) you paid for this eBook by
sending a request within 30 days of receiving it to the person
you got it from. If you received this eBook on a physical
medium (such as a disk), you must return it with your request.
ABOUT PROJECT GUTENBERG-TM EBOOKS
This PROJECT GUTENBERG-tm eBook, like most PROJECT GUTENBERG-tm eBooks,
is a "public domain" work distributed by Professor Michael S. Hart
through the Project Gutenberg Association (the "Project").
Among other things, this means that no one owns a United States copyright
on or for this work, so the Project (and you!) can copy and
distribute it in the United States without permission and
without paying copyright royalties. Special rules, set forth
below, apply if you wish to copy and distribute this eBook
under the "PROJECT GUTENBERG" trademark.
Please do not use the "PROJECT GUTENBERG" trademark to market
any commercial products without permission.
To create these eBooks, the Project expends considerable
efforts to identify, transcribe and proofread public domain
works. Despite these efforts, the Project's eBooks and any
medium they may be on may contain "Defects". Among other
things, Defects may take the form of incomplete, inaccurate or
corrupt data, transcription errors, a copyright or other
intellectual property infringement, a defective or damaged
disk or other eBook medium, a computer virus, or computer
codes that damage or cannot be read by your equipment.
LIMITED WARRANTY; DISCLAIMER OF DAMAGES
But for the "Right of Replacement or Refund" described below,
[1] Michael Hart and the Foundation (and any other party you may
receive this eBook from as a PROJECT GUTENBERG-tm eBook) disclaims
all liability to you for damages, costs and expenses, including
legal fees, and [2] YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE OR
UNDER STRICT LIABILITY, OR FOR BREACH OF WARRANTY OR CONTRACT,
INCLUDING BUT NOT LIMITED TO INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE
OR INCIDENTAL DAMAGES, EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE
POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES.
If you discover a Defect in this eBook within 90 days of
receiving it, you can receive a refund of the money (if any)
you paid for it by sending an explanatory note within that
time to the person you received it from. If you received it
on a physical medium, you must return it with your note, and
such person may choose to alternatively give you a replacement
copy. If you received it electronically, such person may
choose to alternatively give you a second opportunity to
receive it electronically.
THIS EBOOK IS OTHERWISE PROVIDED TO YOU "AS-IS". NO OTHER
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, ARE MADE TO YOU AS
TO THE EBOOK OR ANY MEDIUM IT MAY BE ON, INCLUDING BUT NOT
LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR A
PARTICULAR PURPOSE.
Some states do not allow disclaimers of implied warranties or
the exclusion or limitation of consequential damages, so the
above disclaimers and exclusions may not apply to you, and you
may have other legal rights.
INDEMNITY
You will indemnify and hold Michael Hart, the Foundation,
and its trustees and agents, and any volunteers associated
with the production and distribution of Project Gutenberg-tm
texts harmless, from all liability, cost and expense, including
legal fees, that arise directly or indirectly from any of the
following that you do or cause: [1] distribution of this eBook,
[2] alteration, modification, or addition to the eBook,
or [3] any Defect.
DISTRIBUTION UNDER "PROJECT GUTENBERG-tm"
You may distribute copies of this eBook electronically, or by
disk, book or any other medium if you either delete this
"Small Print!" and all other references to Project Gutenberg,
or:
[1] Only give exact copies of it. Among other things, this
requires that you do not remove, alter or modify the
eBook or this "small print!" statement. You may however,
if you wish, distribute this eBook in machine readable
binary, compressed, mark-up, or proprietary form,
including any form resulting from conversion by word
processing or hypertext software, but only so long as
*EITHER*:
[*] The eBook, when displayed, is clearly readable, and
does *not* contain characters other than those
intended by the author of the work, although tilde
(~), asterisk (*) and underline (_) characters may
be used to convey punctuation intended by the
author, and additional characters may be used to
indicate hypertext links; OR
[*] The eBook may be readily converted by the reader at
no expense into plain ASCII, EBCDIC or equivalent
form by the program that displays the eBook (as is
the case, for instance, with most word processors);
OR
[*] You provide, or agree to also provide on request at
no additional cost, fee or expense, a copy of the
eBook in its original plain ASCII form (or in EBCDIC
or other equivalent proprietary form).
[2] Honor the eBook refund and replacement provisions of this
"Small Print!" statement.
[3] Pay a trademark license fee to the Foundation of 20% of the
gross profits you derive calculated using the method you
already use to calculate your applicable taxes. If you
don't derive profits, no royalty is due. Royalties are
payable to "Project Gutenberg Literary Archive Foundation"
the 60 days following each date you prepare (or were
legally required to prepare) your annual (or equivalent
periodic) tax return. Please contact us beforehand to
let us know your plans and to work out the details.
WHAT IF YOU *WANT* TO SEND MONEY EVEN IF YOU DON'T HAVE TO?
Project Gutenberg is dedicated to increasing the number of
public domain and licensed works that can be freely distributed
in machine readable form.
The Project gratefully accepts contributions of money, time,
public domain materials, or royalty free copyright licenses.
Money should be paid to the:
"Project Gutenberg Literary Archive Foundation."
If you are interested in contributing scanning equipment or
software or other items, please contact Michael Hart at:
hart@pobox.com
[Portions of this eBook's header and trailer may be reprinted only
when distributed free of all fees. Copyright (C) 2001, 2002 by
Michael S. Hart. Project Gutenberg is a TradeMark and may not be
used in any sales of Project Gutenberg eBooks or other materials be
they hardware or software or any other related product without
express permission.]
*END THE SMALL PRINT! FOR PUBLIC DOMAIN EBOOKS*Ver.02/11/02*END*
</pre>
</body>
</html>
|
