diff options
| author | www-data <www-data@mail.pglaf.org> | 2026-05-26 14:57:11 -0700 |
|---|---|---|
| committer | www-data <www-data@mail.pglaf.org> | 2026-05-26 14:57:11 -0700 |
| commit | bd2de0abdbc5fe7dbb4cf24258a8a236a61293d0 (patch) | |
| tree | c05ea2389195c2b12fbea40dd163e7446c061bbb /78761-h | |
Diffstat (limited to '78761-h')
| -rw-r--r-- | 78761-h/78761-h.htm | 9608 | ||||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/front.jpg | bin | 0 -> 228317 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p008.png | bin | 0 -> 549231 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p009-1.png | bin | 0 -> 48863 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p009-2.png | bin | 0 -> 118477 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p010-1.png | bin | 0 -> 34784 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p010-2.png | bin | 0 -> 20742 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p010-3a.png | bin | 0 -> 38428 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p010-3b.png | bin | 0 -> 25058 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p011.png | bin | 0 -> 297006 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p012.png | bin | 0 -> 180026 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p014.png | bin | 0 -> 166831 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p015.png | bin | 0 -> 437698 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p016.png | bin | 0 -> 15040 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p018.png | bin | 0 -> 342749 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p019.png | bin | 0 -> 469232 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p020.png | bin | 0 -> 507043 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p021-1.png | bin | 0 -> 126676 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p021-2.png | bin | 0 -> 201657 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p023.png | bin | 0 -> 328403 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p024.png | bin | 0 -> 122611 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p025.png | bin | 0 -> 326544 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p026.png | bin | 0 -> 219619 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p029.png | bin | 0 -> 313096 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p030.png | bin | 0 -> 260116 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p031.png | bin | 0 -> 57029 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p033.png | bin | 0 -> 201761 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p037.png | bin | 0 -> 216200 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p038.png | bin | 0 -> 151071 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p039.png | bin | 0 -> 180403 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p040.jpg | bin | 0 -> 250872 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p042.png | bin | 0 -> 485288 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p043-1.png | bin | 0 -> 35345 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p043-2.png | bin | 0 -> 24417 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p044.png | bin | 0 -> 211726 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p045.png | bin | 0 -> 180577 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p046.png | bin | 0 -> 260259 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p048.png | bin | 0 -> 95933 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p049.png | bin | 0 -> 206607 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p050.png | bin | 0 -> 160571 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p052.png | bin | 0 -> 282624 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p053.png | bin | 0 -> 192550 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p054.png | bin | 0 -> 82208 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p056.png | bin | 0 -> 250592 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p058.png | bin | 0 -> 364645 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p059-1.png | bin | 0 -> 59780 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p059-2.png | bin | 0 -> 64764 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p060-1.png | bin | 0 -> 19891 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p060-2.png | bin | 0 -> 57318 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p062.png | bin | 0 -> 200553 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p063.png | bin | 0 -> 47008 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p064.png | bin | 0 -> 420877 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p066.png | bin | 0 -> 385740 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p068.png | bin | 0 -> 435762 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p069-1.png | bin | 0 -> 82060 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p069-2.png | bin | 0 -> 73292 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p070.png | bin | 0 -> 31677 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p071.png | bin | 0 -> 107800 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p072.png | bin | 0 -> 239178 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p074.png | bin | 0 -> 346558 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p077.png | bin | 0 -> 367996 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p078.png | bin | 0 -> 63944 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p079.png | bin | 0 -> 109294 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p081.png | bin | 0 -> 107809 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p082.png | bin | 0 -> 265792 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p083.png | bin | 0 -> 140302 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p085.png | bin | 0 -> 193548 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p086.png | bin | 0 -> 377573 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p088.png | bin | 0 -> 417880 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p089.png | bin | 0 -> 170335 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p090.png | bin | 0 -> 284360 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p091.png | bin | 0 -> 100683 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p092.png | bin | 0 -> 193235 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p094.png | bin | 0 -> 258705 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p095.png | bin | 0 -> 87196 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p096.png | bin | 0 -> 137489 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p098.png | bin | 0 -> 132430 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p099.png | bin | 0 -> 123484 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p100.png | bin | 0 -> 560240 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p101.png | bin | 0 -> 271577 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p103.png | bin | 0 -> 393009 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p104.png | bin | 0 -> 146527 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p105.png | bin | 0 -> 139389 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p106.jpg | bin | 0 -> 267233 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p107.jpg | bin | 0 -> 232878 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p108.png | bin | 0 -> 101682 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p109.png | bin | 0 -> 158138 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p111.png | bin | 0 -> 484753 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p112.png | bin | 0 -> 145257 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p114.png | bin | 0 -> 402036 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p115.png | bin | 0 -> 11702 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p118.png | bin | 0 -> 278921 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p119.png | bin | 0 -> 70636 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p120.png | bin | 0 -> 136584 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p121.jpg | bin | 0 -> 265361 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p123.jpg | bin | 0 -> 268183 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p124.png | bin | 0 -> 80484 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p125.png | bin | 0 -> 107045 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p126.png | bin | 0 -> 107718 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p127.jpg | bin | 0 -> 252033 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p128.png | bin | 0 -> 130410 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/p129.png | bin | 0 -> 102461 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate001.jpg | bin | 0 -> 97970 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate002.jpg | bin | 0 -> 109332 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate003.jpg | bin | 0 -> 112775 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate004.jpg | bin | 0 -> 124856 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate005.jpg | bin | 0 -> 102580 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate006.jpg | bin | 0 -> 105819 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate007.jpg | bin | 0 -> 105750 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate008.jpg | bin | 0 -> 122570 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate009.jpg | bin | 0 -> 105029 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate010.jpg | bin | 0 -> 108262 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate011.jpg | bin | 0 -> 101612 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate012.jpg | bin | 0 -> 109452 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate013.jpg | bin | 0 -> 107261 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate014.jpg | bin | 0 -> 92397 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate015.jpg | bin | 0 -> 100127 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate016.jpg | bin | 0 -> 114188 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate017.jpg | bin | 0 -> 102060 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate018.jpg | bin | 0 -> 115165 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate019.jpg | bin | 0 -> 108714 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate020.jpg | bin | 0 -> 117552 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate021.jpg | bin | 0 -> 104635 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate022.jpg | bin | 0 -> 118604 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate023.jpg | bin | 0 -> 102251 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate024.jpg | bin | 0 -> 122822 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate025.jpg | bin | 0 -> 102785 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate026.jpg | bin | 0 -> 115346 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate027.jpg | bin | 0 -> 109600 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate028.jpg | bin | 0 -> 116587 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate029.jpg | bin | 0 -> 109630 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate030.jpg | bin | 0 -> 96412 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate031.jpg | bin | 0 -> 132018 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate032.jpg | bin | 0 -> 123783 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate033.jpg | bin | 0 -> 124646 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate034.jpg | bin | 0 -> 121198 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate035.jpg | bin | 0 -> 105848 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate036.jpg | bin | 0 -> 107579 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate037.jpg | bin | 0 -> 113328 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate038.jpg | bin | 0 -> 105027 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate039.jpg | bin | 0 -> 106783 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate040.jpg | bin | 0 -> 110400 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate041.jpg | bin | 0 -> 107538 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate042.jpg | bin | 0 -> 122412 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate043.jpg | bin | 0 -> 119976 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate044.jpg | bin | 0 -> 121334 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate045.jpg | bin | 0 -> 129697 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate046.jpg | bin | 0 -> 125012 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate047.jpg | bin | 0 -> 120152 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate048.jpg | bin | 0 -> 129189 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate049.jpg | bin | 0 -> 110887 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate050.jpg | bin | 0 -> 125346 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate051.jpg | bin | 0 -> 113274 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate052.jpg | bin | 0 -> 96063 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate053.jpg | bin | 0 -> 99434 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate054.jpg | bin | 0 -> 100099 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate055.jpg | bin | 0 -> 104089 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate056.jpg | bin | 0 -> 119409 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate057.jpg | bin | 0 -> 116989 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate058.jpg | bin | 0 -> 107031 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate059.jpg | bin | 0 -> 118306 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate060.jpg | bin | 0 -> 114434 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate061.jpg | bin | 0 -> 113042 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate062.jpg | bin | 0 -> 113071 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate063.jpg | bin | 0 -> 115614 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate064.jpg | bin | 0 -> 103013 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate065.jpg | bin | 0 -> 113817 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate066.jpg | bin | 0 -> 118313 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate067.jpg | bin | 0 -> 105793 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate068.jpg | bin | 0 -> 112069 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate069.jpg | bin | 0 -> 121576 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate070.jpg | bin | 0 -> 139088 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate071.jpg | bin | 0 -> 107836 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate072.jpg | bin | 0 -> 110780 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate073.jpg | bin | 0 -> 112000 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate074.jpg | bin | 0 -> 120411 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate075.jpg | bin | 0 -> 134455 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate076.jpg | bin | 0 -> 118562 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate077.jpg | bin | 0 -> 124327 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate078.jpg | bin | 0 -> 113719 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate079.jpg | bin | 0 -> 117559 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate080.jpg | bin | 0 -> 123276 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate081.jpg | bin | 0 -> 118116 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate082.jpg | bin | 0 -> 108467 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate083.jpg | bin | 0 -> 112325 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate084.jpg | bin | 0 -> 112943 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate085.jpg | bin | 0 -> 98329 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate086.jpg | bin | 0 -> 116212 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate087.jpg | bin | 0 -> 124183 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate088.jpg | bin | 0 -> 123264 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate089.jpg | bin | 0 -> 115217 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate090.jpg | bin | 0 -> 95067 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate091.jpg | bin | 0 -> 110717 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate092.jpg | bin | 0 -> 112129 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate093.jpg | bin | 0 -> 126993 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate094.jpg | bin | 0 -> 123531 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate095.jpg | bin | 0 -> 103055 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate096.jpg | bin | 0 -> 107102 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate097.jpg | bin | 0 -> 122485 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate098.jpg | bin | 0 -> 105861 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate099.jpg | bin | 0 -> 106137 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate100.jpg | bin | 0 -> 116546 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate101.jpg | bin | 0 -> 110789 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate102.jpg | bin | 0 -> 118470 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate103.jpg | bin | 0 -> 99109 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate104.jpg | bin | 0 -> 108289 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate105.jpg | bin | 0 -> 108136 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate106.jpg | bin | 0 -> 109327 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate107.jpg | bin | 0 -> 126975 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate108.jpg | bin | 0 -> 109773 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate109.jpg | bin | 0 -> 112069 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate110.jpg | bin | 0 -> 117385 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate111.jpg | bin | 0 -> 138237 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate112.jpg | bin | 0 -> 114272 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate113.jpg | bin | 0 -> 121369 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate114.jpg | bin | 0 -> 108995 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate115.jpg | bin | 0 -> 112351 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate116.jpg | bin | 0 -> 105060 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate117.jpg | bin | 0 -> 112159 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate118.jpg | bin | 0 -> 108879 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate119.jpg | bin | 0 -> 106364 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate120.jpg | bin | 0 -> 113147 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate121.jpg | bin | 0 -> 101147 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate122.jpg | bin | 0 -> 115005 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate123.jpg | bin | 0 -> 112704 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate124.jpg | bin | 0 -> 109939 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate125.jpg | bin | 0 -> 108614 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate126.jpg | bin | 0 -> 91536 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate127.jpg | bin | 0 -> 125325 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate128.jpg | bin | 0 -> 119148 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate129.jpg | bin | 0 -> 117739 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate130.jpg | bin | 0 -> 130706 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate131.jpg | bin | 0 -> 114990 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate132.jpg | bin | 0 -> 121180 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate133.jpg | bin | 0 -> 103713 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate134.jpg | bin | 0 -> 116510 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate135.jpg | bin | 0 -> 111844 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate136.jpg | bin | 0 -> 119279 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate137.jpg | bin | 0 -> 116802 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate138.jpg | bin | 0 -> 113394 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate139.jpg | bin | 0 -> 113168 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate140.jpg | bin | 0 -> 115895 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate141.jpg | bin | 0 -> 113020 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate142.jpg | bin | 0 -> 108940 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate143.jpg | bin | 0 -> 95710 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/plate144.jpg | bin | 0 -> 111097 bytes | |||
| -rw-r--r-- | 78761-h/images/titlepage.png | bin | 0 -> 36127 bytes |
247 files changed, 9608 insertions, 0 deletions
diff --git a/78761-h/78761-h.htm b/78761-h/78761-h.htm new file mode 100644 index 0000000..f2adae7 --- /dev/null +++ b/78761-h/78761-h.htm @@ -0,0 +1,9608 @@ +<!DOCTYPE HTML> +<!-- This HTML file has been automatically generated from an XML source on 2026-05-26T19:43:21Z using SAXON HE 9.9.1.8 . --> +<html lang="nl"> +<head> +<title>Vogelalbum No. 1 | Project Gutenberg</title> +<meta charset="utf-8"> +<meta name="generator" content="tei2html.xsl, see https://github.com/jhellingman/tei2html"> +<meta name="author" content="Karel Bernard Boedijn (1893–1964)"> +<link rel="coverpage" href="images/front.jpg"> +<link rel="icon" href="images/front.jpg" type="image/x-cover"> +<meta name="DC.Title" content="Vogelalbum No. 1"> +<meta name="DC.Creator" content="Karel Bernard Boedijn (1893–1964)"> +<meta name="DC.Contributor" content="H.J. Wolff"> +<meta name="DC.Language" content="nl-1900"> +<meta name="DC.Format" content="text/html"> +<meta name="DC.Publisher" content="Project Gutenberg"> +<style> /* <![CDATA[ */ +html { +line-height: 1.3; +} +body { +margin: 0; +} +main { +display: block; +} +h1 { +font-size: 2em; +margin: 0.67em 0; +} +hr { +height: 0; +overflow: visible; +} +pre { +font-family: monospace; +font-size: 1em; +} +a { +background-color: transparent; +} +abbr[title] { +border-bottom: none; +text-decoration: underline; +} +b, strong { +font-weight: bolder; +} +code, kbd, samp { +font-family: monospace; +font-size: 1em; +} +small { +font-size: 80%; +} +sub, sup { +font-size: 67%; +line-height: 0; +position: relative; +vertical-align: baseline; +} +sub { +bottom: -0.25em; +} +sup { +top: -0.5em; +} +img { +border-style: none; +} +body { +font-family: serif; +font-size: 100%; +text-align: left; +margin-top: 2.4em; +} +div.front, div.body { +margin-bottom: 7.2em; +} +div.back { +margin-bottom: 2.4em; +} +.div0 { +margin-top: 7.2em; +margin-bottom: 7.2em; +} +.div1 { +margin-top: 5.6em; +margin-bottom: 5.6em; +} +.div2 { +margin-top: 4.8em; +margin-bottom: 4.8em; +} +.div3 { +margin-top: 3.6em; +margin-bottom: 3.6em; +} +.div4 { +margin-top: 2.4em; +margin-bottom: 2.4em; +} +.div5, .div6, .div7 { +margin-top: 1.44em; +margin-bottom: 1.44em; +} +.div0:last-child, .div1:last-child, .div2:last-child, .div3:last-child, +.div4:last-child, .div5:last-child, .div6:last-child, .div7:last-child { +margin-bottom: 0; +} +blockquote div.front, blockquote div.body, blockquote div.back { +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.divBody .div1:first-child, .divBody .div2:first-child, .divBody .div3:first-child, .divBody .div4:first-child, +.divBody .div5:first-child, .divBody .div6:first-child, .divBody .div7:first-child { +margin-top: 0; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6, .h1, .h2, .h3, .h4, .h5, .h6 { +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +} +h3, .h3 { +font-size: 1.2em; +} +h3.label { +font-size: 1em; +margin-bottom: 0; +} +h4, .h4 { +font-size: 1em; +} +.alignleft { +text-align: left; +} +.alignright { +text-align: right; +} +.alignblock { +text-align: justify; +} +p.tb, hr.tb, .par.tb, li.tb { +margin: 1.6em auto; +text-align: center; +} +p.argument, p.note, p.tocArgument, .par.argument, .par.note, .par.tocArgument { +font-size: 0.9em; +text-indent: 0; +} +p.argument, p.tocArgument, .par.argument, .par.tocArgument { +margin: 1.58em 10%; +} +.opener, .address { +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +} +.addrline { +margin-top: 0; +margin-bottom: 0; +} +.dateline { +margin-top: 1.6em; +margin-bottom: 1.6em; +text-align: right; +} +.salute { +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.signed { +margin-top: 1.6em; +margin-left: 3.58em; +text-indent: -2em; +} +.epigraph { +font-size: 0.9em; +width: 60%; +margin-left: auto; +} +.epigraph span.bibl { +display: block; +text-align: right; +} +.trailer { +clear: both; +margin-top: 3.6em; +} +span.abbr, abbr { +white-space: nowrap; +} +span.parNum { +font-weight: bold; +} +span.corr, span.gap { +border-bottom: 1px dotted red; +} +span.num, span.trans { +border-bottom: 1px dotted gray; +} +span.measure { +border-bottom: 1px dotted green; +} +.ex { +letter-spacing: 0.2em; +} +.sc { +font-variant: small-caps; +} +.asc { +font-variant: small-caps; +text-transform: lowercase; +} +.uc { +text-transform: uppercase; +} +.tt { +font-family: monospace; +} +.underline { +text-decoration: underline; +} +.overline, .overtilde { +text-decoration: overline; +} +.rm { +font-style: normal; +} +.red { +color: red; +} +hr { +clear: both; +border: none; +border-bottom: 1px solid black; +width: 45%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +margin-top: 1em; +text-align: center; +} +hr.dotted { +border-bottom: 2px dotted black; +} +hr.dashed { +border-bottom: 2px dashed black; +} +.aligncenter { +text-align: center; +} +h1, h2, .h1, .h2 { +font-size: 1.44em; +line-height: 1.5; +} +h1.label, h2.label { +font-size: 1.2em; +margin-bottom: 0; +} +h5, h6 { +font-size: 1em; +font-style: italic; +} +p, .par { +text-indent: 0; +} +p.firstlinecaps:first-line, .par.firstlinecaps:first-line { +text-transform: uppercase; +} +.hangq { +text-indent: -0.32em; +} +.hangqq { +text-indent: -0.42em; +} +.hangqqq { +text-indent: -0.84em; +} +p.dropcap:first-letter, .par.dropcap:first-letter { +float: left; +clear: left; +margin: 0 0.05em 0 0; +padding: 0; +line-height: 0.8; +font-size: 420%; +vertical-align: super; +} +blockquote, p.quote, div.blockquote, div.argument, .par.quote { +font-size: 0.9em; +margin: 1.58em 5%; +} +.pageNum a, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover, a.hidden:hover, a.hidden { +text-decoration: none; +} +.advertisement, .advertisements { +background-color: #FFFEE0; +border: black 1px dotted; +color: #000; +margin: 2em 5%; +padding: 1em; +} +span.accent { +display: inline-block; +text-align: center; +} +span.accent, span.accent span.top, span.accent span.base { +line-height: 0.40em; +} +span.accent span.top { +font-weight: bold; +font-size: 5pt; +} +span.accent span.base { +display: block; +} +.footnotes .body, .footnotes .div1 { +padding: 0; +} +.fnarrow { +color: #660000; +font-weight: bold; +text-decoration: none; +} +.fnarrow:hover, .fnreturn:hover { +color: #660000; +} +.fnreturn { +color: #660000; +font-size: 80%; +font-weight: bold; +text-decoration: none; +vertical-align: 0.25em; +} +a { +text-decoration: none; +} +a:hover { +text-decoration: underline; +background-color: #e9f5ff; +} +a.noteRef, a.pseudoNoteRef { +font-size: 67%; +vertical-align: super; +text-decoration: none; +margin-left: 0.1em; +} +.externalUrl { +font-size: small; +font-family: monospace; +color: gray; +} +.displayfootnote { +display: none; +} +div.footnotes { +font-size: 80%; +margin-top: 1em; +padding: 0; +} +hr.fnsep { +margin-left: 0; +margin-right: 0; +text-align: left; +width: 25%; +} +p.footnote, .par.footnote { +margin-bottom: 0.5em; +margin-top: 0.5em; +} +p.footnote .fnlabel, .par.footnote .fnlabel { +float: left; +margin-left: -0.1em; +min-width: 1.0em; +padding-right: 0.4em; +height: 1ex; +} +.apparatusnote { +text-decoration: none; +} +.apparatusnote:target, .fndiv:target { +background-color: #eaf3ff; +} +table.tocList { +width: 100%; +margin-left: auto; +margin-right: auto; +border-width: 0; +border-collapse: collapse; +} +td.tocText { +padding-top: 2em; +padding-bottom: 1em; +} +td.tocPageNum, td.tocDivNum { +text-align: right; +min-width: 10%; +border-width: 0; +white-space: nowrap; +} +td.tocDivNum { +padding-left: 0; +padding-right: 0.5em; +vertical-align: top; +} +td.tocPageNum { +padding-left: 0.5em; +padding-right: 0; +vertical-align: bottom; +} +td.tocDivTitle { +width: auto; +} +p.tocPart, .par.tocPart { +margin: 1.58em 0; +font-variant: small-caps; +} +p.tocChapter, .par.tocChapter { +margin: 1.58em 0; +} +p.tocSection, .par.tocSection { +margin: 0.7em 5%; +} +table.tocList td { +vertical-align: top; +} +table.tocList td.tocPageNum { +vertical-align: bottom; +} +table.inner { +display: inline-table; +border-collapse: collapse; +width: 100%; +} +td.itemNum { +text-align: right; +min-width: 5%; +padding-right: 0.8em; +} +td.innerContainer { +padding: 0; +margin: 0; +} +.index { +font-size: 80%; +} +.index p { +text-indent: -1em; +margin-left: 1em; +} +.indexToc { +text-align: center; +} +.transcriberNote { +background-color: #DDE; +border: black 1px dotted; +color: #000; +font-family: sans-serif; +font-size: 80%; +margin: 2em 5%; +padding: 1em; +} +.missingTarget { +text-decoration: line-through; +color: red; +} +.correctionTable { +width: 75%; +} +.width20 { +width: 20%; +} +.width40 { +width: 40%; +} +p.smallprint, li.smallprint, .par.smallprint { +color: #666666; +font-size: 80%; +} +span.musictime { +vertical-align: middle; +display: inline-block; +text-align: center; +} +span.musictime, span.musictime span.top, span.musictime span.bottom { +padding: 1px 0.5px; +font-size: xx-small; +font-weight: bold; +line-height: 0.7em; +} +span.musictime span.bottom { +display: block; +} +audio { +height: 20px; +margin-left: 0.5em; +margin-right: 0.5em; +} +ul { +list-style-type: none; +} +.splitListTable { +margin-left: 0; +} +.splitListTable td { +vertical-align: top; +} +.numberedItem { +text-indent: -3em; +margin-left: 3em; +} +.numberedItem .itemNumber { +float: left; +position: relative; +left: -3.5em; +width: 3em; +display: inline-block; +text-align: right; +} +.itemGroupTable { +border-collapse: collapse; +margin-left: 0; +} +.itemGroupTable td { +padding: 0; +margin: 0; +vertical-align: middle; +} +.itemGroupBrace { +padding: 0 0.5em !important; +} +.titlePage { +border: #DDDDDD 2px solid; +margin: 3em 0 7em; +padding: 5em 10% 6em; +text-align: center; +} +.titlePage .docTitle { +line-height: 1.7; +margin: 2em 0; +font-weight: bold; +} +.titlePage .docTitle .mainTitle { +font-size: 1.8em; +font-weight: inherit; +font-variant: inherit; +line-height: inherit; +} +.titlePage .docTitle .subTitle, +.titlePage .docTitle .seriesTitle, +.titlePage .docTitle .volumeTitle { +font-size: 1.44em; +font-weight: inherit; +font-variant: inherit; +line-height: inherit; +} +.titlePage .byline { +margin: 2em 0; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +.titlePage .byline .docAuthor { +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +.titlePage .figure { +margin: 2em auto; +} +.titlePage .docImprint { +margin: 4em 0 0; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +.titlePage .docImprint .docDate { +font-size: 1.2em; +font-weight: bold; +} +div.figure, div.figureGroup { +text-align: center; +} +table.figureGroupTable { +width: 80%; +border-collapse: collapse; +} +.figure, .figureGroup { +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +.floatLeft { +float: left; +margin: 10px 10px 10px 0; +} +.floatRight { +float: right; +margin: 10px 0 10px 10px; +} +p.figureHead, .par.figureHead { +font-size: 100%; +text-align: center; +} +.figAnnotation { +font-size: 80%; +position: relative; +margin: 0 auto; +} +.figTopLeft, .figBottomLeft { +float: left; +} +.figTopRight, .figBottomRight { +float: right; +} +.figure p, .figure .par, .figureGroup p, .figureGroup .par { +font-size: 80%; +margin-top: 0; +text-align: center; +} +img { +border-width: 0; +} +td.galleryFigure { +text-align: center; +vertical-align: middle; +} +td.galleryCaption { +text-align: center; +vertical-align: top; +} +caption, .tableCaption { +clear: both; +font-style: normal; +text-transform: none; +font-size: 1em; +margin-top: 1em; +margin-bottom: 1em; +} +tr, td, th { +vertical-align: top; +} +tr.bottom, td.bottom, th.bottom { +vertical-align: bottom; +} +td.label, tr.label td, tr.label th { +font-weight: bold; +} +td.unit, tr.unit td, tr.unit th { +font-style: italic; +} +td.leftbrace, td.rightbrace, th.leftbrace, th.rightbrace { +vertical-align: middle; +} +span.sum { +padding-top: 2px; +border-top: solid black 1px; +} +table.inlineTable { +display: inline-table; +} +table.borderOutside { +border-collapse: collapse; +} +table.borderOutside td, table.borderOutside th { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +} +table.borderOutside .cell-head-top, table.borderOutside .cell-top { +border-top: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cell-head-bottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderOutside .cell-bottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cell-left, table.borderOutside .cell-head-left { +border-left: 2px solid black; +} +table.borderOutside .cell-right, table.borderOutside .cell-head-right { +border-right: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside { +border-collapse: collapse; +} +table.verticalBorderInside td, table.verticalBorderInside th { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border-left: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cell-head-top, table.verticalBorderInside .cell-top { +border-top: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cell-head-bottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cell-bottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.verticalBorderInside .cell-left, table.verticalBorderInside .cell-head-left { +border-left: 0 solid black; +} +table.borderAll, +table.rtlBorderAll { +border-collapse: collapse; +} +table.borderAll td, table.borderAll th, +table.rtlBorderAll td, table.rtlBorderAll th { +padding-left: 4px; +padding-right: 4px; +border: 1px solid black; +} +table.borderAll .cell-head-top, table.borderAll .cell-top, +table.rtlBorderAll .cell-head-top, table.rtlBorderAll .cell-top { +border-top: 2px solid black; +} +table.borderAll .cell-head-bottom, +table.rtlBorderAll .cell-head-bottom { +border-bottom: 1px solid black; +} +table.borderAll .cell-bottom, +table.rtlBorderAll .cell-bottom { +border-bottom: 2px solid black; +} +table.borderAll .cell-left, +table.borderAll .cell-head-left { +border-left: 2px solid black; +} +table.borderAll .cell-right, +table.borderAll .cell-head-right { +border-right: 2px solid black; +} +table.rtlBorderAll .cell-left, +table.rtlBorderAll .cell-head-left { +border-right: 2px solid black; +} +table.rtlBorderAll .cell-right, +table.rtlBorderAll .cell-head-right { +border-left: 2px solid black; +} +tr.borderTop td, tr.borderTop th, th.borderTop, td.borderTop { +border-top: 1px solid black !important; +} +tr.borderRight td, tr.borderRight th, th.borderRight, td.borderRight { +border-right: 1px solid black !important; +} +tr.borderLeft td, tr.borderLeft th, th.borderLeft, td.borderLeft { +border-left: 1px solid black !important; +} +tr.borderBottom td, tr.borderBottom th, th.borderBottom, td.borderBottom { +border-bottom: 1px solid black !important; +} +tr.borderHorizontal td, tr.borderHorizontal th, th.borderHorizontal, td.borderHorizontal { +border-top: 1px solid black !important; +border-bottom: 1px solid black !important; +} +tr.borderVertical td, tr.borderVertical th, th.borderVertical, td.borderVertical { +border-right: 1px solid black !important; +border-left: 1px solid black !important; +} +tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.borderAll { +border: 1px solid black !important; +} +tr.noBorderTop td, tr.noBorderTop th, th.noBorderTop, td.noBorderTop { +border-top: none !important; +} +tr.noBorderRight td, tr.noBorderRight th, th.noBorderRight, td.noBorderRight { +border-right: none !important; +} +tr.noBorderLeft td, tr.noBorderLeft th, th.noBorderLeft, td.noBorderLeft { +border-left: none !important; +} +tr.noBorderBottom td, tr.noBorderBottom th, th.noBorderBottom, td.noBorderBottom { +border-bottom: none !important; +} +tr.noBorderHorizontal td, tr.noBorderHorizontal th, th.noBorderHorizontal, td.noBorderHorizontal { +border-top: none !important; +border-bottom: none !important; +} +tr.noBorderVertical td, tr.noBorderVertical th, th.noBorderVertical, td.noBorderVertical { +border-right: none !important; +border-left: none !important; +} +tr.borderAll td, tr.borderAll th, th.borderAll, td.noBorderAll { +border: none !important; +} +.cellDoubleUp { +border-width: 0 !important; +width: 1em; +} +.cellDummy { +border-width: 0 !important; +} +td.alignDecimalIntegerPart { +text-align: right; +border-right: none !important; +padding-right: 0 !important; +margin-right: 0 !important; +} +td.alignDecimalFractionPart { +text-align: left; +border-left: none !important; +padding-left: 0 !important; +margin-left: 0 !important; +} +td.alignDecimalNotNumber { +text-align: center; +} +span.seg { +text-indent: 0; +} +span.ditto { +display: inline-table; +border-collapse: collapse; +vertical-align: middle; +text-align: center; +line-height: 0; +text-indent: 0; +} +span.ditto span.r { +display: table-row; +} +span.ditto span.s { +display: table-cell; +visibility: hidden; +} +span.ditto span.d { +display: table-cell; +} +body { +padding: 1.58em 16%; +} +.pageNum { +font-variant: normal; +text-transform: none; +display: inline; +font-size: 12.8px; +font-style: normal; +margin: 0; +padding: 0; +position: absolute; +right: 1%; +text-align: right; +letter-spacing: normal; +} +.marginnote { +font-variant: normal; +text-transform: none; +font-size: 12.8px; +height: 0; +left: 1%; +position: absolute; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: left; +} +.right-marginnote { +font-variant: normal; +text-transform: none; +font-size: 12.8px; +height: 0; +right: 3%; +position: absolute; +text-indent: 0; +text-align: right; +width: 11% +} +.cut-in-left-note { +font-variant: normal; +text-transform: none; +font-size: 12.8px; +left: 1%; +float: left; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: left; +padding: 0.8em 0.8em 0.8em 0; +} +.cut-in-right-note { +font-variant: normal; +text-transform: none; +font-size: 12.8px; +left: 1%; +float: right; +text-indent: 0; +width: 14%; +text-align: right; +padding: 0.8em 0 0.8em 0.8em; +} +span.tocPageNum, span.flushright { +position: absolute; +right: 16%; +top: auto; +text-indent: 0; +} +.pglink::after { +content: "\0000A0\01F4D8"; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.catlink::after { +content: "\0000A0\01F4C7"; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.exlink::after, .wplink::after, .biblink::after, .qurlink::after, .seclink::after { +content: "\0000A0\002197\00FE0F"; +color: blue; +font-size: 80%; +font-style: normal; +font-weight: normal; +} +.pglink:hover { +background-color: #DCFFDC; +} +.catlink:hover { +background-color: #FFFFDC; +} +.exlink:hover, .wplink:hover, .biblink:hover, .qurlink:hover, .seclin:hover { +background-color: #FFDCDC; +} +body { +background: #FFFFFF; +font-family: serif; +} +body, a.hidden { +color: black; +} +h1, h2, .h1, .h2 { +text-align: center; +font-variant: small-caps; +font-weight: normal; +} +p.byline { +text-align: center; +font-style: italic; +margin-bottom: 2em; +} +.div2 p.byline, .div3 p.byline, .div4 p.byline, .div5 p.byline, .div6 p.byline, .div7 p.byline { +text-align: left; +} +.figureHead, .noteRef, .pseudoNoteRef, .marginnote, .right-marginnote, p.legend, .verseNum { +color: #660000; +} +.rightnote, .pageNum, .lineNum, .pageNum a { +color: #666666; +} +a.hidden:hover, a.noteRef:hover, a.pseudoNoteRef:hover { +color: red; +} +h1, h2, h3, h4, h5, h6 { +font-weight: normal; +} +table { +margin-left: auto; +margin-right: auto; +} +td.tocText { +text-align: center; +font-variant: small-caps; +font-size: 1.2em; +line-height: 1.5; +} +caption, .tableCaption { +text-align: center; +} +.Arab { font-family: Scheherazade, serif; } +.Aran { font-family: 'Awami Nastaliq', serif; } +.Grek { font-family: 'Charis SIL', serif; } +.Hebr { font-family: 'SBL Hebrew', Shlomo, 'Ezra SIL', serif; } +.Syrc { font-family: 'Serto Jerusalem', serif; } +/* CSS rules generated from rendition elements in TEI file */ +.small { +font-size: small; +} +.large { +font-size: large; +} +.vam { +vertical-align: middle; +} +.center { +text-align: center; +} +.container { +padding: 40px 0; background-color: #ffdaaa; margin: 40px 0; width: 100%; +} +.container .figure { +padding: 0 10px; +} +.container img { +border: 2px solid black; +} +.container .figure:target img { +border: 2pt solid #d94646; +} +/* CSS rules generated from @rend attributes in TEI file */ +.cover-imagewidth { +width:576px; +} +.titlepage-imagewidth { +width:561px; +} +.p008width { +width:558px; +} +.p009-1width { +width:376px; +} +.p009-2width { +width:241px; +} +.p010-1width { +width:81px; +} +.p010-2width { +width:204px; +} +.p010-3awidth { +width:314px; +} +.p010-3bwidth { +width:256px; +} +.p011width { +width:720px; +} +.p012width { +width:720px; +} +.plate001width { +width:282px; +} +.plate002width { +width:287px; +} +.plate003width { +width:287px; +} +.plate004width { +width:285px; +} +.plate005width { +width:288px; +} +.plate006width { +width:288px; +} +.p014width { +width:720px; +} +.p015width { +width:720px; +} +.p016width { +width:71px; +} +.plate007width { +width:436px; +} +.plate008width { +width:437px; +} +.plate009width { +width:434px; +} +.plate010width { +width:439px; +} +.plate011width { +width:427px; +} +.plate012width { +width:436px; +} +.p018width { +width:720px; +} +.p019width { +width:720px; +} +.p020width { +width:720px; +} +.p021-1width { +width:407px; +} +.p021-2width { +width:572px; +} +.plate013width { +width:435px; +} +.plate014width { +width:435px; +} +.plate015width { +width:441px; +} +.plate016width { +width:436px; +} +.plate017width { +width:440px; +} +.plate018width { +width:437px; +} +.p023width { +width:720px; +} +.p024width { +width:357px; +} +.p025width { +width:720px; +} +.p026width { +width:416px; +} +.plate019width { +width:439px; +} +.plate020width { +width:453px; +} +.plate021width { +width:446px; +} +.plate022width { +width:450px; +} +.plate023width { +width:438px; +} +.plate024width { +width:449px; +} +.p029width { +width:720px; +} +.p030width { +width:476px; +} +.p031width { +width:349px; +} +.plate025width { +width:449px; +} +.plate026width { +width:443px; +} +.plate027width { +width:450px; +} +.plate028width { +width:443px; +} +.plate029width { +width:440px; +} +.plate030width { +width:447px; +} +.p033width { +width:720px; +} +.plate031width { +width:451px; +} +.plate032width { +width:450px; +} +.plate033width { +width:446px; +} +.plate034width { +width:439px; +} +.plate035width { +width:449px; +} +.plate036width { +width:443px; +} +.p037width { +width:720px; +} +.p038width { +width:575px; +} +.p039width { +width:563px; +} +.p040width { +width:720px; +} +.plate037width { +width:441px; +} +.plate038width { +width:449px; +} +.plate039width { +width:441px; +} +.plate040width { +width:449px; +} +.plate041width { +width:438px; +} +.plate042width { +width:450px; +} +.p042width { +width:529px; +} +.p043-1width { +width:257px; +} +.p043-2width { +width:125px; +} +.p044width { +width:720px; +} +.p045width { +width:286px; +} +.p046width { +width:592px; +} +.plate043width { +width:441px; +} +.plate044width { +width:448px; +} +.plate045width { +width:449px; +} +.plate046width { +width:450px; +} +.plate047width { +width:447px; +} +.plate048width { +width:450px; +} +.p048width { +width:231px; +} +.p049width { +width:646px; +} +.p050width { +width:422px; +} +.plate049width { +width:447px; +} +.plate050width { +width:297px; +} +.plate051width { +width:300px; +} +.plate052width { +width:290px; +} +.plate053width { +width:298px; +} +.plate054width { +width:298px; +} +.p052width { +width:700px; +} +.p053width { +width:344px; +} +.p054width { +width:576px; +} +.plate055width { +width:294px; +} +.plate056width { +width:299px; +} +.plate057width { +width:299px; +} +.plate058width { +width:290px; +} +.plate059width { +width:295px; +} +.plate060width { +width:303px; +} +.p056width { +width:720px; +} +.plate061width { +width:300px; +} +.plate062width { +width:298px; +} +.plate063width { +width:297px; +} +.plate064width { +width:291px; +} +.plate065width { +width:296px; +} +.plate066width { +width:297px; +} +.p058width { +width:720px; +} +.p059-1width { +width:511px; +} +.p059-2width { +width:393px; +} +.p060-1width { +width:208px; +} +.p060-2width { +width:459px; +} +.plate067width { +width:294px; +} +.plate068width { +width:299px; +} +.plate069width { +width:298px; +} +.plate070width { +width:292px; +} +.plate071width { +width:297px; +} +.plate072width { +width:303px; +} +.p062width { +width:429px; +} +.p063width { +width:389px; +} +.p064width { +width:566px; +} +.p066width { +width:720px; +} +.plate073width { +width:292px; +} +.plate074width { +width:292px; +} +.plate075width { +width:299px; +} +.plate076width { +width:294px; +} +.plate077width { +width:297px; +} +.plate078width { +width:296px; +} +.p068width { +width:720px; +} +.p069-1width { +width:344px; +} +.p069-2width { +width:445px; +} +.p070width { +width:168px; +} +.p071width { +width:443px; +} +.p072width { +width:447px; +} +.plate079width { +width:440px; +} +.plate080width { +width:448px; +} +.plate081width { +width:438px; +} +.plate082width { +width:441px; +} +.plate083width { +width:450px; +} +.plate084width { +width:450px; +} +.p074width { +width:720px; +} +.plate085width { +width:296px; +} +.plate086width { +width:293px; +} +.plate087width { +width:294px; +} +.plate088width { +width:300px; +} +.plate089width { +width:294px; +} +.plate090width { +width:296px; +} +.p077width { +width:720px; +} +.p078width { +width:284px; +} +.p079width { +width:399px; +} +.plate091width { +width:447px; +} +.plate092width { +width:443px; +} +.plate093width { +width:445px; +} +.plate094width { +width:440px; +} +.plate095width { +width:448px; +} +.plate096width { +width:440px; +} +.p081width { +width:464px; +} +.p082width { +width:480px; +} +.p083width { +width:720px; +} +.plate097width { +width:450px; +} +.plate098width { +width:441px; +} +.plate099width { +width:442px; +} +.plate100width { +width:442px; +} +.plate101width { +width:444px; +} +.plate102width { +width:439px; +} +.p085width { +width:411px; +} +.p086width { +width:470px; +} +.plate103width { +width:295px; +} +.plate104width { +width:296px; +} +.plate105width { +width:294px; +} +.plate106width { +width:289px; +} +.plate107width { +width:293px; +} +.plate108width { +width:291px; +} +.p088width { +width:530px; +} +.p089width { +width:384px; +} +.p090width { +width:720px; +} +.p091width { +width:281px; +} +.p092width { +width:454px; +} +.plate109width { +width:438px; +} +.plate110width { +width:441px; +} +.plate111width { +width:436px; +} +.plate112width { +width:448px; +} +.plate113width { +width:437px; +} +.plate114width { +width:447px; +} +.p094width { +width:720px; +} +.p095width { +width:409px; +} +.p096width { +width:366px; +} +.plate115width { +width:438px; +} +.plate116width { +width:438px; +} +.plate117width { +width:439px; +} +.plate118width { +width:441px; +} +.plate119width { +width:436px; +} +.plate120width { +width:445px; +} +.p098width { +width:308px; +} +.p099width { +width:395px; +} +.p100width { +width:532px; +} +.p101width { +width:360px; +} +.plate121width { +width:445px; +} +.plate122width { +width:444px; +} +.plate123width { +width:447px; +} +.plate124width { +width:442px; +} +.plate125width { +width:443px; +} +.plate126width { +width:441px; +} +.p103width { +width:720px; +} +.p104width { +width:547px; +} +.p105width { +width:720px; +} +.p106width { +width:474px; +} +.p107width { +width:476px; +} +.p108width { +width:425px; +} +.p109width { +width:550px; +} +.plate127width { +width:440px; +} +.plate128width { +width:442px; +} +.plate129width { +width:444px; +} +.plate130width { +width:432px; +} +.plate131width { +width:439px; +} +.plate132width { +width:437px; +} +.p111width { +width:720px; +} +.p112width { +width:503px; +} +.plate133width { +width:439px; +} +.plate134width { +width:445px; +} +.plate135width { +width:436px; +} +.plate136width { +width:435px; +} +.plate137width { +width:429px; +} +.plate138width { +width:434px; +} +.p114width { +width:720px; +} +.p115width { +width:446px; +} +.plate139width { +width:433px; +} +.plate140width { +width:438px; +} +.plate141width { +width:439px; +} +.plate142width { +width:438px; +} +.plate143width { +width:432px; +} +.plate144width { +width:446px; +} +.p118width { +width:584px; +} +.p119width { +width:497px; +} +.p120width { +width:372px; +} +.p121width { +width:720px; +} +.p123width { +width:720px; +} +.p124width { +width:390px; +} +.p125width { +width:448px; +} +.p126width { +width:438px; +} +.p127width { +width:720px; +} +.p128width { +width:480px; +} +.p129width { +width:270px; +} +/* ]]> */ </style> +</head> + +<body> +<div style='text-align:center'>*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78761 ***</div> + +<div class="front"> +<div class="div1 cover"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure cover-imagewidth"><img src="images/front.jpg" alt="Oorspronkelijke voorkant." width="576" height="720"></div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="div1 titlepage"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure titlepage-imagewidth"><img src="images/titlepage.png" alt="Oorspronkelijke titelpagina." width="561" height="720"></div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="titlePage"> +<div class="docTitle"> +<h1 class="mainTitle">VOGELALBUM N<sup>o</sup> 1</h1> +</div> +<div class="byline">DOOR<br> +<span class="docAuthor">K. BOEDIJN</span> +</div> +<div class="docImprint">WAARIN TE BEVESTIGEN<br> +„KLAVERBLAD’S” PLAATJES<br> +WELKE ZICH BEVINDEN IN DE VERPAKKING VAN DE BEKENDE EN GEZOCHTE<br> +KARNEMELKZEEP No. 340, MERK „HET MELKMEISJE” +<br> +(NADRUK VERBODEN) +<br> +UITGEEFSTER:<br> +N.V. HAARLEMSCHE STOOMZEEPFABRIEK „HET KLAVERBLAD”, HAARLEM</div> +</div> +<p></p> +<div class="div1 last-child preface"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">Voorwoord.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">Op het verzoek van mijn opdrachtgevers, een album over vogels te schrijven, ben ik +niet dan na lange aarzeling ingegaan. Er waren zoovele bezwaren, waarvan het ergste +wel was, dat mijn eigen ervaring op dit gebied zich niet verder uitstrekte dan tot +de inheemsche vogels. Wat betreft text en illustratie der exoten, dienden dus alle +gegevens aan andere bronnen ontleend. Zooveel mogelijk heb ik echter getracht dit +bezwaar te ondervangen, door te laten teekenen naar het uitgebreide materiaal in de +verzamelingen van het Koninklijk Zoölogisch Genootschap: „<span lang="la">Natura Artis Magistra</span>”. Waar het levende ontbrak, werd gewerkt naar ’t opgezette, dat dank zij de welwillendheid +van de directie van dit Genootschap, steeds tot beschikking van den illustrator, den +heer H. J. Wolff, stond. Schoten deze collecties evenwel beide te kort, dan werd de +toevlucht tot boeken genomen. +</p> +<p>Dat Brehm, zoowel door den heer Wolff voor de illustraties, als door mijzelf voor +de text, herhaaldelijk is geraadpleegd, spreekt haast vanzelf. Doch ook het werk van +Livingstone Bull, Lissmann, Gould, Temminck, Schlegel, Meerwardt en Soffel, Thysse, +Schillings, Wood en nog zoovele anderen, hebben den illustrator in de voor hem zoo +buitengewoon moeilijke taak terzijde gestaan. Bij de indeeling in hoofdstukken en +de volgorde der vogels heb ik mij evenwel niet aan Brehm, maar aan de systematiek +van Reichenow willen houden. +</p> +<p>Voelde ik dit alles van te voren reeds als groote moeilijkheden, bij de arbeid bleek +het nog zwaarder te wegen dan ik vermoed had. +</p> +<p>Tenslotte helpt dezelfde gedachte, die mij in den aanvang het aanbod deed aanvaarden, +mij nu bij de voltooiing ook weer over al deze bezwaren heen: de bedoeling van dit +album is slechts, aan <i>kinderen</i> een eenvoudig en onopgesmukt verhaal over vogels te doen. +</p> +<p class="signed">K. BOEDIJN. +</p> +<p class="dateline">Amsterdam, Mei 1923. +</p> +<p></p> +<div class="figure p008width" id="p008"><img src="images/p008.png" alt="Bosjesman op struisvogeljacht." width="558" height="720"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb9">[<a href="#pb9">9</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="body"> +<div id="ch1" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5718">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p009-1width" id="p009-1"><img src="images/p009-1.png" alt="Struisveer." width="376" height="196"></div><p> +</p> +<p>Heel achter in den mooien ouden Artis-tuin, op een plekje, dat bij de gewone zomerbezoekers +niet in trek is, leven een paar vertegenwoordigers van de groep der +</p> +<p class="h2">Loopvogels (Ratitæ). +</p> +<p>Toch is het de moeite waard er een bezoek te brengen. Niet alleen om de mooie hooge +boomen, of om de smaakvolle verwildering, die er heerscht, al doet het in deze opzichten +zeker niet onder voor vele andere, ongerept mooie plekjes van dezen ouden tuin. Maar +vóóral verdienen de grappige en merkwaardige vogels, die er met deftige passen door +het hok stappen, een bezoek. Hun kleine vinnige kop met de scherpe heldere oogen steken +zij nieuwsgierig boven het hooge hek. Zij kijken of de bezoekers iets in het mandje +hebben, dat van hunne gading is en rekken hun langen hals daartoe tot op het uiterste. +</p> +<p>Wie wel eens reisverhalen heeft gelezen, weet dat deze Loopvogels thuis hooren in +de woestijnen en steppen van Afrika, Australië, en Zuid-Amerika. Zij behooren tot +de grootste van alle levende vogels. Ieder van deze werelddeelen bezit een eigen soort. +Zoo is de struisvogel karakteristiek voor Afrika, de nandoe voor Zuid-Amerika en de +emu voor Australië. +</p> +<p>De naam van de groep: „Loopvogels” dankt deze aan ’t feit, dat z’n vertegenwoordigers +niet vliegen kunnen, zooals andere vogels, doch met hunne lange pooten verbazend hard +loopen. Zóó hard, dat een man te paard soms moeite heeft hen bij te houden. Dat is +nog zoo’n wonder niet, want een hardloopende struisvogel kan passen van 2 à 2½ meter +maken. +</p> +<p>Het jagen van deze dieren is dan ook lang geen gemakkelijk werkje. Juist dáárom is +het voor sommige menschen zoo’n groot genoegen, want het geeft de trotsche voldoening +iets moeilijks gedaan te hebben. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p009-2width" id="p009-2"><img src="images/p009-2.png" alt="Krijgsman." width="241" height="496"></div><p> +</p> +<p>Dat struisvogel, nandoe, casuaris, emu en kiwi loopen in plaats van vliegen, zooals +de gewone vogels doen, wordt van zoo groot belang geacht, dat men deze vogels, die +eigenlijk geen familie van elkaar zijn, heeft samengebracht tot één groep, die hier, +in tegenstelling met de vijf volgende groepen, een zoogenaamde „biologische eenheid” +is. Men bedoelt er mee: een vereeniging van dieren (of planten) met een zelfde merkwaardige +levenswijze, waardoor zij opvalland van hunne verwanten verschillen. +</p> +<p>Het vermogen om te vliegen, hebben de loopvogels geheel verloren, hoewel hunne voorouders +dit ongetwijfeld bezeten hebben en hunne familieleden dit nog bezitten. Hoe het precies +gegaan is en waardoor, is moeilijk te zeggen. De makkelijkste manier om het te verklaren, +hebben de inboorlingen van Afrika voor hun loopvogel, den struis: zij meenen, dat +het een straf is. +</p> +<p>Want eens, heel lang geleden, hadden de struisvogels vleugels, even mooi en gaaf en +sterk als alle andere vogels. In een vlaag van hoogmoed verbeeldden zij zich met die +mooie vleugels naar de zon te kunnen vliegen en ondernamen dien tocht. Steeds hooger +vlogen zij, al maar hooger, tot ver <span class="pageNum" id="pb10">[<a href="#pb10">10</a>]</span>boven de hoogste bergen en verder nog. Maar de zon, die boos geworden was over hunne +verwaandheid, besloot hen te straffen. Zij verborg zich daartoe achter een wolk en +liet de vogels heel dicht bij komen. Plotseling echter kwam zij te voorschijn en scheen +met volle kracht. Haar stralen waren zoo heet, dat hen de vleugels verschroeiden en +zij terug vielen op de aarde. Door de snelheid van den val en de kracht van de botsing +verpletterden zij hunne borst, die daardoor tot op dezen dag plat bleef. Hunne vleugels +waren zoo verknoeid, dat zij er nooit meer mee konden vliegen. +</p> +<div class="figure floatLeft p010-1width" id="p010-1"><img src="images/p010-1.png" alt="fig. 1" width="81" height="431"><p class="figureHead"><i>fig. 1</i></p> +</div><p> +</p> +<p>Wanneer we een vleugel van een struisvogel bijv., vergelijken met die van andere vogels, +valt die ongeschiktheid tot vliegen duidelijk op. Bekijken we de vleugels als geheel, +dan zien we, dat die van een gewonen vogel zoo ingericht zijn, dat ze een zeer dicht +en stevig geheel vormen. Ze zijn in staat bij iedere vleugelslag de noodige weerstand +aan de lucht te bieden. En het is juist die weerstand, die het vliegen mogelijk maakt. +</p> +<p>Wanneer men het vliegen vergelijkt met roeien, is dit gemakkelijk te begrijpen. Zooals +door de kracht, waarmee de roeiriemen de weerstand van het water overwinnen, de boot +vooruit komt, zóó komt de vogel vooruit, die door de kracht van z’n vleugelslag de +weerstand van de lucht overwint. +</p> +<p>De vleugel van een struisvogel daarentegen is een zeer los en luchtig geheel. De lucht +gaat er aan alle kanten doorheen, waardoor het weerstandsvlak aanzienlijk kleiner +wordt. Wie wel eens gezeild heeft of met aandacht naar zeilende schepen heeft gekeken, +zal mij begrijpen als ik zeg, dat een struisvogelvleugel is als een zeil vol gaten. +De vleugels van gewone vogels daarentegen zijn als zeilen van het dichtste, fijnste +weefsel, dat nergens de lucht doorlaat en aan den wind het grootst mogelijke oppervlak +biedt. +</p> +<p>De oorzaak van de geschiktheid van de eene vleugel om te vliegen en de ongeschiktheid +van de andere hiertoe ligt in het verschil der veeren, waaruit ze zijn samengesteld. +</p> +<p>Neem maar eens een kippe of duiveveer en vergelijk die met de struisveer van moeders +hoed. Hoe stevig en vast zit de eerste in elkaar, terwijl de laatste juist zoo mooi +is door de zachte losse krullen. +</p> +<p>Die stevigheid heeft de kippeveer (<i>fig. <a href="#p010-1">1</a></i>) in de eerste plaats te danken, aan de sterke <i>schacht</i>, maar ook aan de <i>vlag</i>. Deze heeft n.l. een inrichting, die de samenstellende deeltjes, de <i>baarden</i>, tot een geheel maakt, dat ondoorlaatbaar is voor lucht. Deze baarden dragen daartoe +aan weerszijden de <i>baardjes</i>, die op hunne beurt voorzien zijn van haakjes, die in elkander grijpen. (<i>fig. <a href="#p010-2">2</a></i>) +</p> +<div class="figure floatRight p010-2width" id="p010-2"><img src="images/p010-2.png" alt="fig. 2" width="204" height="139"><p class="figureHead"><i>fig. 2</i></p> +</div><p> +</p> +<p>De veeren van de loopvogels <span class="corr" id="xd33e235" title="Bron: daatentegen">daarentegen</span>, hebben een slappe en buigzame schacht en de baardjes missen de haakjes, waardoor +de veer los en haarachtig blijft. Een andere verandering, die het gevolg is van het +niet-vliegen der loopvogels, is aan den levenden vogel niet te zien. Maar wel aan +zijn geraamte. +</p> +<div class="figure floatLeft p010-3awidth" id="p010-3a"><img src="images/p010-3a.png" alt="fig. 3a" width="314" height="388"><p class="figureHead"><i>fig. 3a</i></p> +</div><p> +</p> +<div class="figure floatLeft p010-3bwidth" id="p010-3b"><img src="images/p010-3b.png" alt="fig. 3b" width="256" height="199"><p class="figureHead"><i>fig. 3b</i></p> +</div><p> +</p> +<p>Vogels, die vliegen, hebben een grooten, naar voren uitstekenden beenigen kam aan +het borstbeen. (<i>fig. <a href="#p010-3a">3a</a></i>) Als er eens kip of eend gegeten wordt, moet je er eens op letten. Die beenplaat +dient om de groote spieren, die noodig zijn voor de beweging der vleugels, vast te +hechten en ’t beste boutje van de kip wordt er door gevormd. +</p> +<p>De loopvogels nu missen deze spieren en daarmee den kam. Hun borstbeen is geheel vlak, +(<i>fig. <a href="#p010-3b">3b</a></i>) ’t geen hun ook den naam van Vlakborstbeenigen (<span class="corr" id="xd33e260" title="Bron: Ratitae">Ratitæ</span>) heeft bezorgd. +<span class="pageNum" id="pb11">[<a href="#pb11">11</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p011width" id="p011"><img src="images/p011.png" alt="Plukken van struisveeren." width="720" height="418"></div><p> +</p> +<p>§ 1. DE STRUISVOGEL (STRUTHIO CAMELUS) (No. <a href="#plate001">1</a>) is wel de meest bekende van alle loopvogels. Een bekendheid, die hij voornamelijk +dankt aan de pracht van z’n veeren, welke die zijner groepgenooten in Australië en +Amerika ver overtreffen. De losheid en soepelheid van een struisveer is dan ook zonder +weerga. Zoowel de vrouwen van tegenwoordig als de prachtlievende mannen uit de middeleeuwen +gaven er gaarne veel geld voor. +</p> +<p>Hoewel oorspronkelijk te vinden in alle Afrikaansche woestijnen en steppen, waar eenige +plantengroei was, is deze vogel uit veel van zijne woonplaatsen verdrongen door de +komst der Europeanen. Ook zijn ze schaarscher geworden door de jacht, die zoowel inboorlingen +als blanken terwille van hunne kostbare veeren op hen maakten. Al naar de geaardheid +van den mensch, die op jacht gaat, zijn de middelen, die hij voor de jacht gebruikt. +De Boer van Zuid-Afrika of de <span class="corr" id="xd33e277" title="Verbeterd door de auteur van: Bechouaan">Bedouin</span> van ’t Noorden van dit werelddeel gebruikt zijn sterkste en snelste paard en zijn +beste geweer op de struisvogeljacht. De kleine zwakke Bosjesman daarentegen, wapent +zich met een bundel vergiftige pijlen en.….… list. Hij is door slimheid sterk en weet +er de groote vogel mee te overwinnen. +</p> +<p>Zoodra een Bosjesman een kudde struisvogels ergens ziet grazen, smeert hij z’n beenen +tot aan de heup in met kalk, terwijl hij een struisvogelhuid op z’n rug bindt. In +de hals van die huid steekt hij een stok. Nu nadert hij voorzichtig de vogels, steeds +zorgvuldig van den wind loopend. Nam hij deze voorzorgsmaatregel niet en naderde hij +de vogels zóó, dat de wind zijn geur naar hen toevoerde, dan zouden zij direct vluchten. +</p> +<p>Bemerken de vogels z’n komst zonder dat zij iets verdachts ruiken, dan zijn zij toch +al onrustig en kijken den vreemden indringer wantrouwend aan. Op een nieuweling in +hun kudde zijn zij niet erg gesteld. De Bosjesman, die de vogels in hunne gewoonten +goed kent, loopt niet regelrecht op z’n wild af. Hij bootst zooveel mogelijk een echten +vogel na. De kop met den stok brengt hij naar den grond en beweegt hem, alsof hij +voedsel zoekt. De andere verliezen hun achterdocht en gaan weer rustig met grazen +door. Eindelijk, als de zoogenaamde struis dicht genoeg genaderd is, schiet hij z’n +eerste pijl af. Wanneer de struizen hun kameraad gewond zien, worden zij <span class="pageNum" id="pb12">[<a href="#pb12">12</a>]</span>woedend en willen den vreemden indringer te lijf. Rennend komen zij naderbij om hem +met hunne lange pooten omver te trappen. Zij hebben daartoe kracht genoeg. Een sterke +man valt van zoo’n trap al om, zeker dus de kleine Bosjesman. Deze verandert nu gauw +van plaats en gaat zoo staan, dat de vogels lucht van hem krijgen. Zoodra deze merken, +dat het een mensch is, in plaats van een vogel, waarvoor zij hem hielden, draaien +zij regelrecht om en loopen zoo hard weg als zij kunnen. Vliegensvlug gooit de Bosjesman +z’n lastig struisvogelpakje af. Deze „geleende veeren” belemmeren zijn bewegingen +te veel, hij schiet hen alle pijlen achterna en als geoefend jager, maakt hij op deze +manier wel 4 of 5 vogels buit. +</p> +<p></p> +<div class="figure p012width" id="p012"><img src="images/p012.png" alt="Z. Afrikaansche boer op struisvogeljacht." width="720" height="236"></div><p> +</p> +<p>Vroeger had vooral het mannetje het zwaar te verantwoorden, omdat zijn groote zwarte +veeren zooveel mooier zijn, dan de bruine van ’t wijfje. Sinds men tegenwoordig evenwel +over een zeer volmaakte bleek- en kleurtechniek voor veeren beschikt, is het verschil +in prijs zoo groot niet meer. De allermooiste zitten evenwel in de staart. Toch worden +die der vleugels ook veel verwerkt. +</p> +<p>De Zuid-Afrikaansche Boeren zijn begonnen de vogels in gevangenschap te houden, zoo +ongeveer als onze voorouders eens met de wilde koeien gedaan hebben. Langzamerhand, +door zorgvuldige kruising en het uitoefenen van „teeltkeus”, dat is, het voortteelen +met de kalfjes van koeien, die de beste eigenschappen (bijv. ’t geven van veel melk) +hebben, verkregen wij onze puike Hollandsche melkkoeien. De Zuid-Afrikaansche Boer +doet hetzelfde met z’n struisvogels. Hij laat ’t liefst de eieren uitbroeden van diè +ouders, die de mooiste veeren hebben. Vooral in Kaapland is deze teelt een heel aparte +tak van bestaan geworden. De struisvogelboeren hebben ’t evenwel lang niet gemakkelijk, +daar de waarde van de veeren wisselt met de mode. En van alle grillige en inconstante +dingen is zij de meest grillige en inconstante. +</p> +<p>Zijn de veeren „mode” en is de vraag er naar groot dan zijn ze veel duurder, dan in +de tijden, dat de vrouwen naar iets anders grijpen om zich op te sieren. Toch moeten +ook in de slappe tijd de veeren regelmatig „geoogst” worden. Vroeger werden ze daartoe +eenvoudig uitgetrokken. Dit was echter te wreed en bovendien te onvoordeelig, daar +de vogels na die behandeling vaak aan de bekomen wonden stierven. Tegenwoordig knipt +men de veeren dan ook vlak op de huid af. Het stukje schacht, dat nog in de huid blijft +zitten, de ziel, valt er na een tijdje vanzelf uit. Gebeurt dat niet dan wordt het +er voorzichtig uitgetrokken. Deze bewerking hindert dan niet meer, omdat de veer tegen +dien tijd wel „rijp” zou geweest zijn en er met het ruien vanzelf uitgevallen zou +zijn. Het is heel verstandig van den Boer om de rui niet af te wachten maar de veeren +af te knippen, zoodra ze op het mooist zijn. Veeren, die van zelf uitvallen, zijn +lang zoo gaaf niet meer. Ze zijn versleten in al die maanden, dat de vogel hen droeg. +De zachte fijne baarden en baardjes zijn dan verdwenen. +</p> +<p>Ruien is het periodiek „verveeren” wat vogels doen. Iedere nazomer verliezen zij hunne +veeren, die dan oud en versleten zijn. Dan groeien in ’t najaar nieuwe veeren in de +plaats van deze oude. Maar vaak genoeg zijn vogels er erg berooid aan toe, wanneer +de oude veeren uitgevallen zijn en de nieuwe er nog niet voor in de plaats zijn gekomen +of nog niet in voldoende mate groot zijn. Sommige van de later te behandelen vogels +kunnen zoo armzalig in hunne veeren zitten, dat zij niet eens vliegen <span class="pageNum" id="pb14">[<a href="#pb14">14</a>]</span>kunnen. Maar als de nieuwe veeren er zijn en ’t „winterkleed” klaar is, zijn zij weer +voor een jaar ingespannen. Struisveeren worden leelijker van ’t voortdurend meedragen, +doch veel andere veeren worden er mooier van. Want door ’t afslijten van de veeren +verdwijnt de vaalheid er van en komen vaak prachtige glanzen over het dier, dat dan +in zijn zoogenaamd bruilofts- of prachtkleed is. Als dàt versleten is, is ’t met de +veeren gedaan; ze zijn dan op, en de rui gaat beginnen. +<span class="pageNum" id="pb13">[<a href="#pb13">13</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate001width" id="plate001"><img src="images/plate001.jpg" alt="1" width="282" height="433"><p class="figureHead">1</p> +<p class="first">STRUISVOGEL. +</p> +<p>(Struthio camelus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate002width" id="plate002"><img src="images/plate002.jpg" alt="2" width="287" height="431"><p class="figureHead">2</p> +<p class="first">NANDOE. +</p> +<p>(Rhea americana). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate003width" id="plate003"><img src="images/plate003.jpg" alt="3" width="287" height="432"><p class="figureHead">3</p> +<p class="first">EMU. +</p> +<p>(Dromaeus novae hollandiae). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate004width" id="plate004"><img src="images/plate004.jpg" alt="4" width="285" height="429"><p class="figureHead">4</p> +<p class="first">KIWI. +</p> +<p>(Apteryx Mantelli). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate005width" id="plate005"><img src="images/plate005.jpg" alt="5" width="288" height="435"><p class="figureHead">5</p> +<p class="first"><span id="xd33e333">KEIZERSPINGUÏN</span>. +</p> +<p>(Aptenodytes forsteri). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate006width" id="plate006"><img src="images/plate006.jpg" alt="6" width="288" height="433"><p class="figureHead">6</p> +<p class="first">ALK. +</p> +<p>(Alca torda). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb14a">[<a href="#pb14a">14</a>]</span></p> +<p>Het houden van struisvogels in gevangenschap, heeft gelegenheid gegeven hunne levenswijs +te bestudeeren. Dit was in de natuurstaat heel moeilijk, omdat de vogels zoo schuw +en wild zijn. +</p> +<p>Struisvogels leven gewoonlijk in kudden, vaak in gezelschap van zebra’s en antilopen, +zij „grazen” van woestijn- en steppenplanten. Echte vegetariërs zijn het evenwel niet. +Als zij het krijgen kunnen, vergasten zij zich zelf op vleesch. Menige kikker, jonge +vogel en woestijnrat, wordt door hen verschalkt. +</p> +<p>Eens in ’t jaar, op bepaalde tijden, breekt er strijd los in de anders zoo rustige +kudde. De mannetjes vechten dan, elkaar met hunne lange pooten trappend en krabbend, +om de vrouwtjes. +</p> +<p>Bij die gevechten gaat het warm toe. Menig mannetje, dat tegen z’n sterken mededinger +niet opgewassen is, druipt af, bloedend uit wonden, die de scherpe nagels van z’n +tegenstander gemaakt hebben. +</p> +<p>Als een haan de uitverkoren hen veroverd heeft, verlaten zij samen de kudde om een +plaatsje voor hun nest te gaan zoeken. Zij zijn gauw tevreden. Een stukje grond met +wat steenen en struiken er om heen is voor hen al goed genoeg. Het mannetje gaat op +zoo’n plek met de borst op den grond liggen en krabbelt met z’n pooten de aarde onder +zich weg totdat hij een ondiep kuiltje heeft verkregen. Het vrouwtje, dat vol ongeduld +en met levendige belangstelling naar ’t werk heeft gekeken, legt er, zoodra het klaar +is, een mooi groot wit ei in. Dit doet zij geregeld om den anderen dag totdat er 15 +of 16 eieren zijn. Dan gaat zij aan het broeden. De eerste twee dagen blijft zij onafgebroken +zitten zonder aan eten of drinken te denken. Daarna komt het mannetje haar aflossen +en in het vervolg broeden zij om beurten. Het vrouwtje zit overdag op de eieren, ’t +mannetje ’s nachts. Geduldig blijft de een zitten tot de ander er is om af te lossen. +</p> +<p>Onbewegelijk, plat tegen den grond gedrukt, de lange hals recht voor zich uit, zitten +zij. En wonderlijk is het, dat het verschil in kleur van zoo groote beteekenis voor +hen is in verband met de tijd van het broeden. De grauwe kleur van ’t vrouwtje doet +haar lijken op een steen. Overdag is zij van haar omgeving ook moeilijk te onderscheiden, +onbewegelijk als zij zit. Het mannetje in z’n pikzwart kleed lost zich geheel op in +de schaduwen van den nacht. +</p> +<p></p> +<div class="figure p014width" id="p014"><img src="images/p014.png" alt="Struisen in gezelschap van antilopen en zebra’s in Afrikaansche steppe." width="720" height="336"></div><p> +</p> +<p>In zeer heete streken worden de eieren wel eens onder het warme zand gelegd en door +de zon uitgebroed. De vogels houden er evenwel trouw de wacht bij tot de jongen zijn +uitgekomen. Na 40 dagen zijn zij er: grappige kleine diertjes, die naar men zegt, +meer op een egel dan op een jongen vogel moeten lijken. Hunne veeren zijn niets anders +dan breede, platte, driehoekige schachten, die ver van het lichaam afstaan en als +stroo ritselen. Na 2 maanden verliezen zij de nestveeren en krijgen zij bruine veeren +van dezelfde kleur als die van hunne moeder. Na 2 jaar beginnen de mannetjes hun zwarte +veeren te krijgen en na nog eens 2 jaar is hun nieuwe zwarte pak klaar. Vol trots +gaan zij daarmee de wijde wereld in om zich een vrouw te zoeken. +<span class="pageNum" id="pb15">[<a href="#pb15">15</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p015width" id="p015"><img src="images/p015.png" alt="Patagoniërs op Nandoejacht." width="720" height="411"></div><p> +</p> +<p>§ 2. Andere vertegenwoordigers van de Loopvogels zijn de NANDOES (RHEA AMERICANA) +(No. <a href="#plate002">2</a>), die in de steppen van Zuidelijk-Zuid-Amerika leven. Zij vergezellen daar vaak de +kudden herten. De naam „Nandoe” hebben de inboorlingen (Gaucho’s) hen gegeven naar +de klank waarmee ’t mannetje z’n wijfje in ’t voorjaar roept. Dat voorjaar in Zuid-Amerika +begint evenals in alle landen van ’t Zuidelijk Halfrond als wij op de Noordelijke +aardhelft herfst krijgen. +</p> +<p>Een nandoe haan leeft evenals de haan van onze kippen met meerdere hennen. Gewoonlijk +zijn ’t er een stuk of zeven. Zij hebben te samen een bepaald gebied, waarin geen +andere nandoe haan met z’n harem geduld wordt. +</p> +<p>Al de 6 of 7 hennen leggen hunne eieren in één gemeenschappelijk nest. Dit is een +kuiltje met wat stroo, dat de haan voor hen heeft klaargemaakt. Soms liggen er 40–80 +eieren in, maar meestal is het minder. Zijn het er genoeg naar de zin van de haan, +dan gaat hij ze bebroeden. Soms leggen de hennen nog wel eenige eieren naast het nest, +die rolt de haan er dan voorzichtig in. Daar ’t mannetje van de Nandoe’s alleen broedt, +zijn de vrouwtjes niet meer noodig. Als zij geen eieren meer leggen gaan zij weg. +Zij blijven evenwel zorgvuldig in ’t gebied, dat aan hun haan behoort. +</p> +<p>Na 6 weken broeden komen de eieren uit. Twee dagen blijven de jonge vogels nog lekker +warm onder „Vaders vleugels”. De derde dag begint hun maagje te rammelen en gaan zij +onder Vaders bescherming het eerste voedsel zoeken. Zij worden dan heel gauw sterk +en groot. Na 4 dagen zijn zij zóó vlug, dat geen mensch hen meer in kan halen. Zoodra +zij groot genoeg zijn om op zich zelf te kunnen passen, verlaten zij met de ouders +hun gebied en vereenigen zij zich met de families uit de naburige streken. Het verband +in een dergelijke kudde is veel losser dan in de familie. Allerlei toevallige omstandigheden +snijden stukjes van zoo’n kudde af. Maar die stukjes voegen zich weer rustig bij vreemde +kudden. Eén van die toevallige omstandigheden is bijv. de jacht, die de Gaucho’s (spreek +uit Ka-oe-tsjoos) op hen maken. +</p> +<p>Deze Gaucho’s zijn een ruitervolk bij uitnemendheid. Zij komen haast niet van hun +paard af en zijn hartstochtelijke jagers. De nandoejacht is dan ook een zeer geliefde +sport. Ook al weer natuurlijk, <span class="pageNum" id="pb16">[<a href="#pb16">16</a>]</span>omdat ze moeilijk is en het hun eerzucht prikkelt, die moeilijke dingen te volbrengen. +Hun voornaamste wapen is de „bolas”, als men dat tenminste een wapen noemen wil. In +’t gebruik doet een bolas aan een lasso denken, omdat beide weggeslingerd worden. +Waar de lasso altijd door de hand van den mensch aan de zadelknop van den jager vast +blijft zitten, zoodat het gevangen <span class="corr" id="xd33e377" title="Bron: die">dier</span> door de kracht van het paard wordt tegengehouden, blijft de bolas los. +</p> +<div class="figure floatRight p016width" id="p016"><img src="images/p016.png" alt="Bolas." width="71" height="385"><p class="figureHead"><i>fig. 4.</i></p> +</div><p> +</p> +<p>Een bolas bestaat uit 2 of 3 zware ijzeren of steenen kogels (fig. <a href="#p016">4</a>) in een leeren zakje gepakt en aan leeren koorden gebonden. Dit werktuig wordt eenige +malen snel om het hoofd geslingerd en dan plotseling los gelaten. Met groote vaart +vliegen ze door de lucht, regelrecht op hun doel af. Ze vallen en verwarren zich om +de pooten van ’t vluchtende dier. Dit struikelt, de jager komt en doodt het hulpeloos +slachtoffer met z’n mes. Hoewel, voor zoover het het slingeren van de bolas betreft, +het vangen een groote behendigheid vereischt, is dit niet het moeilijkste gedeelte +van de jacht. +</p> +<p>De nandoes, hebben evenals alle wild levende dieren de gewoonte om met de kop in den +wind te grazen. Ze vreezen vijanden—en de wind waarschuwt hen door ’t <span class="corr" id="xd33e393" title="Bron: mee voeren">meevoeren</span> van geuren, wanneer er gevaar dreigt. +</p> +<p>De Gaucho’s, die deze gewoonte natuurlijk kennen, doen er hun voordeel mee en besluipen +hen van achteren. Een ander gedeelte der jagers verschuilt zich voor de troep, doch +zorgt, dat zij zooveel <span class="corr" id="xd33e398" title="Bron: mogenlijk">mogelijk</span> uit den wind blijven. +</p> +<p>Zoodra de nandoes de hen van achteren besluipende Gaucho’s in de gaten krijgen, loopen +zij weg zoo hard zij kunnen. En hardloopen doen zij haast zoogoed als een struisvogel. +Zij vluchten, zooals alle levende dieren, in den wind. Plotseling treedt het andere +gedeelte der jagers in hun weg. De vogels zijn besluiteloos, weten niet meer, welke +kant zij zullen opgaan en loopen in de grootste verwarring door elkaar. De Gaucho’s +slingeren nu hunne bolassen en vangen een groote menigte vogels. +</p> +<p>Aan deze inboorlingen hebben de nandoes een verschrikkelijken hekel, wat zij toonen +door zoover mogelijk uit hunne buurt te blijven. De blanken daarentegen mogen zij +graag lijden en toonen hun dit openlijk. Een nandoe, die aan hun woningen om voedsel +komt vragen, is geen zeldzaamheid. Sommige worden zelfs zoo tam, dat zij op bepaalde +tijden komen, net als bij ons ’t roodborstje of een musch wel gewend is, om na het +eten op ’t vensterkozijn kruimels te komen zoeken. +</p> +<p>Behalve deze voorkeur van den blanke zelf, toont de nandoe nog een uitgesproken voorliefde +voor de gewassen, die uit Europa meegebracht zijn. Op blijken van deze ingenomenheid +is de blanke minder gesteld. Want heeft hij ’t ongeluk gehad een gewas te planten, +dat bij nandoes in den smaak valt, dan blijft er geen spriet van staan, als de vogels +er langs zijn gekomen. +</p> +<p>Toch wordt dit wel weer vergeven, als het niet al te vaak gebeurt. De vogels maken +zich aan den anderen kant ook weer verdienstelijk. Zij eten n.l. graag de zaden van +een lastig onkruid, een soort klit. Deze klitten verwarren zich in ’t haar van ’t +vee en zijn er heel moeilijk uit te verwijderen. Hoe meer de nandoe er dus oppikt, +hoe liever het den veeboer is. +<span class="pageNum" id="pb17">[<a href="#pb17">17</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate007width" id="plate007"><img src="images/plate007.jpg" alt="7" width="436" height="288"><p class="figureHead">7</p> +<p class="first">ZEEKOET. +</p> +<p>(Uria troille). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate008width" id="plate008"><img src="images/plate008.jpg" alt="8" width="437" height="292"><p class="figureHead">8</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e422" title="Bron: PAPAGAAIDUIKER">PAPEGAAIDUIKER</span>. +</p> +<p>(Fratercula arctica). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate009width" id="plate009"><img src="images/plate009.jpg" alt="9" width="434" height="289"><p class="figureHead">9</p> +<p class="first">FUUT. +</p> +<p>(Lophaethyia cristata). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate010width" id="plate010"><img src="images/plate010.jpg" alt="10" width="439" height="288"><p class="figureHead">10</p> +<p class="first">ALBATROS. +</p> +<p>(Diomedea exulans). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate011width" id="plate011"><img src="images/plate011.jpg" alt="11" width="427" height="286"><p class="figureHead">11</p> +<p class="first">MANTELMEEUW. +</p> +<p>(Larus marinus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate012width" id="plate012"><img src="images/plate012.jpg" alt="12" width="436" height="284"><p class="figureHead">12</p> +<p class="first">DRIETEENIGE MEEUW. +</p> +<p>(Rissa tridactyla). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb18">[<a href="#pb18">18</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p018width" id="p018"><img src="images/p018.png" alt="Emu met jongen." width="720" height="409"></div><p> +</p> +<p>§ 3. In Australië leeft een loopvogel, ongeveer zoo groot als een struisvogel (± 2 +M.) +</p> +<p>Vroeger inheemsch op ’t geheele vaste land van Australië en op de omliggende eilanden, +houdt de EMU (DROMAEUS NOVAE HOLLANDIAE) (No. <a href="#plate003">3</a>) zich tegenwoordig alleen nog staande in de groote vlakten van Zuid-Australië. Heel +gauw zullen zij ook daar zeldzaam of uitgestorven zijn, want de blanke mensch is hun +allergrootste vijand. Het Engelsche gouvernement heeft de vogels in bescherming genomen +en het dooden ervan verboden. De Australische kolonisten lachen evenwel om die wet, +sinds er in de uithoeken waar de emu leeft, niemand is, om die wetten te handhaven. +</p> +<p>Daar emu’s gemakkelijk broeden in gevangenschap, is het niet onmogelijk jonge emu’s +te zien te krijgen. De emu-man besteedt meer zorg aan z’n nest, dan de struis of nandoe. +De kuil, die tot nest moet dienen, bedekt hij met gras en bladeren<span id="xd33e469">,</span> soms zelfs met boomschors<span id="xd33e471">.</span> Het eenige vrouwtje, dat de <span id="xd33e474">emu-haan</span> heeft, legt in verloop van veertien dagen zes à zeven eieren, die ’t mannetje netjes +op een rij schikt. Zoodra het leggen afgeloopen is, is het werk voor ’t vrouwtje gedaan, +want ’t broeden houdt het mannetje geheel voor zich. En dat is maar goed ook, daar +’t wijfje ’t broedsel vernielt en de jongen doodt, wanneer zij er kans toe ziet. Na +60 dagen trouw bebroed te zijn, komen de jongen uit het ei. 3 Maanden blijven zij +onder de hoede van hunnen vader. Dan zijn zij half volwassen en kunnen voortaan voor +zich zelf zorgen. Na een jaar zijn zij geheel volgroeid. +</p> +<p>Aan de emu nauw verwant is de CASUARIS, die in de dichte bosschen van Australië en +de omliggende eilanden leeft. Hij komt ook voor op Nieuw-Guinea. Uiterlijk onderscheidt +hij zich van de emu door de kleurige kop met de haanachtige lellen, de zoogenaamde +„bef”. Het is een zeer kwaadaardige vogel. De exemplaren, die in dierentuinen voorkomen, +zijn alle zeer jong gevangen en tijdens hun ontwikkeling aan menschen gewend geweest. +Een volwassen dier, dat in gevangenschap werd gehouden, zou niet te regeeren zijn. +</p> +<p>Typisch, zoowel voor emu als casuaris is ’t verschijnsel, dat bij deze vogels uit +iedere spoel van de veeren twee schachten komen. Bij andere vogels is die tweede veer +de z.g. „bijveer” meest slechts in aanleg aanwezig. Soms ook is hij veel duidelijker, +hoewel hij klein blijft. Nergens elders dan bij emu en casuaris vindt men ’t, dat +deze bijveer even lang wordt. +<span class="pageNum" id="pb19">[<a href="#pb19">19</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p019width" id="p019"><img src="images/p019.png" alt="Vechtende kiwi’s." width="720" height="400"></div><p> +</p> +<p>§ 4. De allermerkwaardigste van de Loopvogels is misschien wel de KIWI (APTERYX MANTELLI) +(No. <a href="#plate004">4</a>), die op Nieuw-Zeeland voorkomt. Het is een uitgesproken nachtdier. Overdag heel +stil en haast nooit te zien, komt hij ’s nachts te voorschijn om in den maneschijn +naar wormen, insecten en insectenlarven te zoeken. Z’n lange snavel graaft hij tot +aan den wortel in den grond. Heeft hij beet, dan trekt hij z’n kop met de uiterste +voorzichtigheid terug. Het is of hij er zich een eer instelt zoo kunstig te werk te +gaan, dat hij de worm niet schaadt. Misschien ook is het alleen, omdat hij voor niets +ter wereld iets van de kostelijke versnapering verloren wil laten gaan. +</p> +<p>Voelt hij evenwel geen worm, dan trekt hij z’n snavel driftig terug om hem direct +daarop weer op een andere plaats in den grond te steken. +</p> +<p>De kiwi weet zich goed schuil te houden, zoo zelfs dat de inboorlingen van Nieuw-Zeeland +nagenoeg niets van z’n intieme leven weten. Een enkele keer is er tusschen de wortels +van een kauriboom een nest met één ei gevonden. De ouders hadden zich dan nog dieper +in de holten verscholen en werden er uit te voorschijn gehaald. +</p> +<p>Iets is er evenwel van hun broedgewoonten bekend, sinds de kiwi’s in de Londensche +dierentuin, waar zij vrij geregeld aanwezig zijn, daar ééns gebroed hebben. Nadat +’t vrouwtje het eerste ei had gelegd, bleef zij er twee dagen lang op zitten. Daarna +nam het mannetje dien taak over. 14 Dagen later ging ’t vrouwtje weer op ’t nest en +legde er een ei bij. Zoodra zij daarmee klaar was, stond zij de plaats weer direct +aan ’t mannetje af. +</p> +<p>Jammer genoeg zijn deze eieren niet uitgekomen. Na 6 weken broeden gaf het mannetje +het op. De eieren bleken werkelijk bedorven te zijn. +</p> +<p>In hun vaderland hebben de kiwi’s een harden strijd om het bestaan te voeren. Een +strijd, die zij aan het verliezen zijn. Want de jacht, die inboorlingen met honden +en fakkels op hen maken, doet hunne gelederen te zeer dunnen. En ’t eene jong per +broedsel, dat groot gebracht wordt, is niet in staat die leemten te vullen. +</p> +<p>Zoo is de kiwi tot uitsterven gedoemd. Engelsche natuuronderzoekers zijn daarom naar +Nieuw-Zeeland gegaan, om nog zooveel mogelijk van deze grappige en vreemde vogels +te weten te komen. Dat een dergelijk onderzoek niet gemakkelijk is, laat zich in verband +met de nachtelijke levenswijs, begrijpen. +<span class="pageNum" id="pb20">[<a href="#pb20">20</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch2" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5728">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p020width" id="p020"><img src="images/p020.png" alt="Vliegende meeuwen." width="720" height="526"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb21">[<a href="#pb21">21</a>]</span></p> +<p>Door de geheele wereld gescheiden leven aan de beide Polen der aarde vogels, die opvallend +veel op elkander gelijken. Toch zijn zij geen familie, doch de overeenkomstige levenswijs +in de koudste en <span class="corr" id="xd33e508" title="Bron: onhergzaamste">onherbergzaamste</span> streken heeft op hen denzelfden stempel gedrukt en heeft aan de verschillende, groote +en kleine <span id="xd33e511">pinguïnsoorten</span> van het Zuidpoolgebied hetzelfde merkwaardige uiterlijk gegeven als aan de alken, +zeekoeten en <span class="corr" id="xd33e514" title="Bron: papagaaiduikers">papegaaiduikers</span> van het Noordelijke Halfrond. Dit feit, dat men „<span class="corr" id="xd33e517" title="Bron: paralle">parallelle</span> ontwikkeling” noemt, is een zeer belangwekkend biologisch verschijnsel, waarvoor +men nog geen bevredigende verklaring heeft kunnen vinden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p021-1width" id="p021-1"><img src="images/p021-1.png" alt="Zwartkeelpinguïn (Pygoscelis adeliae) met jong." width="407" height="332"></div><p> +</p> +<p>Toen eenigen tijd geleden heel Nederland de mooie film over de Zuidpool-reis van Sir +Ernst Shackleton ging bekijken, heeft iedereen de gelegenheid gehad iets van de wonderlijke +fauna van dit ontoegankelijk gebied te leeren kennen. Veel beter dan door het lezen +van de mooiste reisbeschrijvingen kan men zich, door het zien van de bewegende fotografiën, +een beeld vormen van de wonderlijkste der vogels: de pinguïn. +</p> +<p>Hoe koddig veel leken deze vogels op menschen! Vooral wanneer men een troep op een +afstand zag, was het of een menigte menschen samenschoolde om naar iets te kijken, +dat hunne gemeenschappelijke belangstelling had. +</p> +<p>Deze gelijkenis is in de eerste plaats toe te schrijven aan het rechtop loopen der +vogels en komt voor een ander gedeelte op rekening van de typische verdeeling van +zwart en wit. +</p> +<p>De afwijkingen in hunne lichaamsbouw staan in nauw verband met de eigenaardige levenswijs +van deze vogels. Ten gevolge hiervan nemen de <span id="xd33e529">pinguïns</span>, alken, zeekoeten en papegaaiduikers een eenigszins afzonderlijke plaats in ten opzichte +van de overige vogels. Evenals de Loopvogels verleerden zij het vliegen, doch zij +specialiseerden zich in het zwemmen. Daar zij, evenals alle gewone vogels een kam +op het borstbeen hebben, worden zij ondergebracht tot de groote groep der +</p> +<p class="h2">Kielborstbeenigen (Carinatæ). +</p> +<p>Deze kam of kiel op het borstbeen dient, (zie Hoofdstuk <a href="#ch1">I</a>), tot aanhechting van de vliegspieren. Met ’t oog op de <span id="xd33e539">pinguïns</span> is het beter om te spreken van „bewegingsspieren van de voorste ledematen”. Want +<span id="xd33e542">pinguïns</span> gebruiken hunne vleugels om te roeien. Het zijn hier dan ook meer vinnen dan vleugels, +waardoor de <span id="xd33e545">pinguïns</span> in een aparte orde, de IMPENNES, in de tweede groep, die der +</p> +<p id="ch3" class="h2">ZWEMVOGELS (NATATORES) II +</p> +<p>ondergebracht worden. Van alle zwemvogels, die voornamelijk gekenmerkt zijn door het +bezit van zwemvliezen tusschen de teenen, is er geen één, zoo in het water in z’n +element als de <span id="xd33e552">pinguïn</span>. Er is er géén, die zoo volkomen de lucht als milieu verlaten heeft; geen één, die +z’n lichaam zoo volmaakt in een andere omgeving heeft aangepast, als hij. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p021-2width" id="p021-2"><img src="images/p021-2.png" alt="Zwemmende keizerspinguïns." width="572" height="317"></div><p> +</p> +<p>Alle zwemvogels hebben hunne pooten meer achter aan het lichaam, dan de overige. Hoe +beter de vogel kan zwemmen, des te meer zijn de pooten aan het eind van het lichaam +geplaatst. Nergens evenwel is dit zoo ver gegaan als bij de <span id="xd33e562">pinguïn</span>. Het voordeel ervan is duidelijk, daar de vogel er meer stuur over z’n lichaam door +krijgt. +<span class="pageNum" id="pb22">[<a href="#pb22">22</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate013width" id="plate013"><img src="images/plate013.jpg" alt="13" width="435" height="286"><p class="figureHead">13</p> +<p class="first">VISCHDIEFJE. +</p> +<p>(Sterna fluviatilis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate014width" id="plate014"><img src="images/plate014.jpg" alt="14" width="435" height="286"><p class="figureHead">14</p> +<p class="first">SCHAARBEK. +</p> +<p>(Rhynchops flavirostris). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate015width" id="plate015"><img src="images/plate015.jpg" alt="15" width="441" height="288"><p class="figureHead">15</p> +<p class="first">ZONNEVOGEL. +</p> +<p>(Phaëton aethereus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate016width" id="plate016"><img src="images/plate016.jpg" alt="16" width="436" height="287"><p class="figureHead">16</p> +<p class="first">JAN VAN GENT. +</p> +<p>(Sula bassana). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate017width" id="plate017"><img src="images/plate017.jpg" alt="17" width="440" height="286"><p class="figureHead">17</p> +<p class="first">FREGATVOGEL. +</p> +<p>(Fregata aquila). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate018width" id="plate018"><img src="images/plate018.jpg" alt="18" width="437" height="288"><p class="figureHead">18</p> +<p class="first">PELIKAAN. +</p> +<p>(Pelecanus onocrotalus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb23">[<a href="#pb23">23</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p023width" id="p023"><img src="images/p023.png" alt="Duikende zwartkeelpinguïns." width="720" height="419"></div><p> +</p> +<p>§ 1. Iedere medaille heeft z’n keerzijde! De <span id="xd33e619">PINGUÏN</span> (No. <a href="#plate005">5</a>), die de beste zwemmer onder de vogels is, is aan land de meest onbeholpene, juist +door de eigenschappen, die hem in ’t water tot de eerste maken. Als men hem aan land +ziet, is het een stumper. Zijn korte pooten, die zoover naar achteren geplaatst zijn, +doet het zware lichaam waggelen. De door de groote zwemvliezen zoo lompe voeten kan +hij niet <span id="xd33e625">náást</span>, maar moet hij vóór elkander zetten, zoodat hij loopt alsof hij horrelvoeten heeft. +Hardloopen is hem dan ook totaal onmogelijk. Moet een <span id="xd33e628">pinguïn</span> gauw vooruit komen, als hij bedrijvig is of haast heeft, dan springt hij liever als +een zaklooper, met beide pooten tegelijk van den grond. +</p> +<p>Maar van alle eigenaardigheden, die hun lichaam aan land zoo ondoelmatig doet schijnen, +komen de voordeelen in het water tot hun recht. Men zegt zelfs, dat zij zwemmend een +zoo groote snelheid kunnen bereiken, dat zij een stoomschip kunnen bijhouden. Meestal +bewegen zij zich onder water, doch om adem te scheppen komen zij iedere 30 M. aan +de oppervlakte. Daar springen zij, zooals wij de bruinvisschen in onze zeegaten zoo +vaak zien doen, in volle vaart even boven water, om direct daarna weer onder te duiken. +</p> +<p>Om bestand te zijn tegen de geweldige afkoeling, die een natuurlijk gevolg is van +een langdurig verblijf in het ijskoude water der Poolzeeën, hebben de <span id="xd33e634">pinguïns</span>, evenals walvisschen, zeehonden en andere in het water levende zoogdieren, een dikke +speklaag onder hunne huid. Zij zijn hierdoor zeer zwaar, ’t geen een merkwaardig verschil +is met vliegende vogels. Het lichaam van deze laatsten is er juist op ingericht, zoo +licht mogelijk te zijn. De beenderen zijn daartoe hol en met lucht gevuld. Ook lijkt +het dier door de losse veerenlaag veel grooter, dan het werkelijk is. Hoe nietig en +schriel is een geplukte kip niet, in vergelijking met een levende! Dit maximaal vergrootte +oppervlak is verkregen door middel van een minimale gewichtstoename. +</p> +<p><span id="xd33e638">Pinguïns</span> daarentegen hebben dikke, zware, harde beenderen, die in plaats van met lucht, met +een olieachtig merg gevuld zijn. Van de veeren is niets meer over dan de schachten, +die tot driehoekige hoornschubjes zijn geworden. +</p> +<p>Hoe moeilijk voor een <span id="xd33e643">pinguïn</span> een verblijf op het land ook is, door deze morphologische geaardheden, zij getroosten +zich dit gaarne voor het uitbroeden van hun eene ei, en het groot brengen <span class="pageNum" id="pb24">[<a href="#pb24">24</a>]</span>van hun <span class="corr" id="xd33e648" title="Bron: eenigst">eenig</span> kind. Het liefst zoeken zij voor hunne broedplaatsen plekken uit, waar de bodem niet +te hard en rotsachtig is. Deze zijn echter niet altijd te vinden. Als het niet anders +kan, schikt de <span id="xd33e651">pinguïn</span> zich in de omstandigheden en neemt de dingen, zooals ze zijn. Z’n zorgen voor ’t +jong lijden er niet onder. De moeilijke afstand van de broedplaats naar zee wordt +zoo vaak afgelegd, als het noodig is. +</p> +<p>Hebben de <span id="xd33e656">pinguïns</span> een zandige plaats voor hunne nesten, dan graven zij deze vol geulen, die elkaar +onder rechte hoeken kruisen. Net zooals de straten van veel van onze moderne stadswijken +dat doen. Een enkele plek wordt wat dieper uitgehold. Deze is voor het nest bestemd. +</p> +<p><span id="xd33e660">Pinguïns</span>, die samen aan een district van de broedplaats werken, leven in vriendschap met elkaar +en schijnen zich als een soort familie te beschouwen. Met de bewoners van een andere +wijk leven zij in onmin. Een ongelukkige, die in een verkeerde buurt terecht komt, +wordt met onvriendelijke en pijnlijke snavelpikken ontvangen en daarna weggejaagd. +</p> +<p>Al zijn deze families tegenover vreemden een geheel, onderling vechten en kibbelen +zij voortdurend. Meestal gaat het geschil om versieringen, die aan de nesten worden +aangebracht. Sommige vogels zijn ijverig en slepen allerlei steentjes en schelpen +aan, die met zorg om den rand van het nest worden geschikt. Andere zijn lui en halen +één steentje. Zij zijn, zooals ook bij luie menschen zoo vaak het geval is, heel gauw +tevreden over zichzelf. De enkele keer, dat er eens wat gepresteerd wordt, slaan zij +zich vol voldoening met de handen op de borst en roepen iedereen naderbij om hun werk +te bewonderen. Luie <span id="xd33e665">pinguïns</span> zijn ook op een dergelijke manier met zichzelf ingenomen. Het eene onnoozele steentje, +dat zij haalden, verschikken en verleggen zij tot in den treure. Met een scheeve kop +en vol uitroepen van bewondering beoordeelen zij het effect, dat het op verschillende +plaatsen maakt. +</p> +<p>Is de begeerte naar een tweede steentje groot en de weg hen te lang, dan trachten +zij op oneerlijke manier hun verlangen te bevredigen, door er eentje van de buren +te stelen. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p024width" id="p024"><img src="images/p024.png" alt="Keizerspinguïn met jong in huidplooi." width="357" height="468"></div><p> +</p> +<p>Daar de verschillende nesten door de geulen met elkaar in verbinding staan, is de +gelegenheid er wel om het nest van een ander te bezoeken. Het stelen gaat evenwel +zoo glad nog niet, want er is steeds een van de twee vogels op wacht. Schijnbaar met +de beste bedoeling wordt het nest van een vlijtige vriendin bezocht en met vreemde +geluidjes geprezen. Op een oogenblik, dat de gastvrouw wat minder oplettend schijnt, +wordt de slag geslagen en tracht zij zich uit de voeten te maken. De beroofde merkt +’t evenwel en zet de dievegge achterna. Een slimme derde maakt dan van de gelegenheid +gebruik om het onbeheerde nest te bestelen. +</p> +<p>Van ernstiger aard zijn de geschillen wanneer deze een ei of een jong betreffen. Daar +ieder paartje van dit soort <span id="xd33e677">pinguïns</span> nooit meer dan één ei legt, is dit <span class="corr" id="xd33e680" title="Bron: eenigste">eenige</span> kind de groote zorg en angst der ouders. Moeten zij het nest verlaten dan zijn er +<span id="xd33e683">pinguïns</span> die hun ei of hun jong op de pooten leggen en het met zich meedragen. Een van de +buik afhangende huidplooi verbergt het en houdt het warm. Soms geven zij het ei aan +elkander over. Het wordt dan even op den grond gelegd en direct voorzichtig met den +snavel op de pooten van de wederhelft geschoven. +</p> +<p>Iedere vogel, die het ongeluk heeft gehad ei of jong te verliezen, tracht er een van +een ander te stelen. Het berooide paar steelt weer op zijn beurt. Zoo komt het dan +ook meermalen voor, dat het jong eenige keeren van ouders verwisselt. +</p> +<p>’t Jong, dat blind ter wereld komt en dat in ’t begin ook nog niet loopen kan, wordt +door de ouders voornamelijk met garnalen groot gebracht. De ouders visschen deze en +bergen ze in hun slokdarm. Zij braken ze voor het jong uit, of deze steekt gedurende +1 of 2 minuten z’n kop in hunne bek en haalt ze zelf uit den krop. +<span class="pageNum" id="pb25">[<a href="#pb25">25</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p025width" id="p025"><img src="images/p025.png" alt="Vliegende papegaaiduikers." width="720" height="412"></div><p> +</p> +<p>§ 2. Met de grootste der <span id="xd33e697">pinguïns</span>, de keizers- en de <span id="xd33e700">koningspinguïns</span><span id="xd33e702"></span> (APTENODYTES FORSTERI) (No. <a href="#plate005">5</a>) kwam de grootste der DUIKERS (URINATORES), de reuzenalk van het Noordelijk halfrond +in grootte overeen. De <span id="xd33e707">keizerspinguïn</span> is ongeveer 90 c.M., de reuzenalk was ± 70 c.M. lang. Tegenwoordig is deze alk helaas +uitgestorven. Vroeger was hij op het Noordelijk halfrond zoo algemeen als de <span id="xd33e710">pinguïns</span> nu op het Zuidelijk zijn. De menschen van ’t Noorden hebben hem helaas te intensief +vervolgd omdat zij hem als voedsel gebruikten en moeten het al sinds honderd jaar +geheel zonder hem doen. +</p> +<p>Het huidje van deze vogels is in de museums, die er een machtig zijn, een zeer kostbaar +en hoog gewaardeerd bezit. Geen wonder, dat het in „Artis” onder een extra stolp bewaard +wordt! +</p> +<p>De tegenwoordig nog in groote hoeveelheden in het Noorden voorkomende ALKEN (ALCA +TORDA) (No. <a href="#plate006">6</a>) lijken erg veel op de uitgestorven reuzenalk. Zij zijn alleen veel kleiner. De grootte +van een flinke eend halen zij nog niet. Hoewel het puike zwemmers zijn, is hunne aanpassing +aan ’t leven in ’t water niet zoover als bij de <span id="xd33e719">pinguïns</span> gegaan. Zij hebben nog echte veeren. Hoewel hunne vleugels klein zijn, kunnen zij +deze toch nog gebruiken om er mee te vliegen. Graag doen zij het evenwel niet. Alleen +in de broedtijd vliegen zij onophoudelijk heen en weer tusschen de hooge steile rotskusten, +waar hun nest ligt en de zee, die hen hun voedsel levert. +</p> +<p>Voor ’t meerendeel bestaat dit uit krabben. Daar deze gewoonlijk op den bodem der +zee rondscharrelen, moeten zij duiken en soms zelfs vrij diep, om hen te bemachtigen. +Zij blijven een minuut of drie onder water, komen boven om lucht te scheppen en duiken +weer opnieuw. Tot dit lange onder water blijven is de vogel in staat doordat hij een +groote hoeveelheid lucht mee naar beneden neemt in een zak onder z’n huid, die daartoe +geheel los om hem heen zit. Hij blaast zichzelf op tot een ronden bal, slechts aan +kop, staart en pooten kan men dan zien, dat men met een vogel te doen heeft. In gewone +omstandigheden ziet men de vogel nooit in dezen toestand. Het was Boie, die een gevangen +vogel met een touwtje aan z’n pooten zwemmen liet en hem terughaalde dadelijk nadat +hij was ondergedoken, die hem voor ’t eerst in dezen toestand zag. Ook heeft hij na +kunnen gaan, dat de vogel onder water een afstand van <span class="corr" id="xd33e724" title="Bron: c.a.">ca.</span> 60 M. aflegde. +</p> +<p>Hoewel ’t ongeloofelijk schijnt, verdrinken alken herhaaldelijk. Na een zwaren storm +vindt men <span class="pageNum" id="pb26">[<a href="#pb26">26</a>]</span>hen geregeld aan ’t strand. Een enkele maal worden zij ook nog wel levend gesignaleerd, +maar dat behoort tot de uitzonderingen. Zij blijven ook nooit lang, maar trekken weer +naar ’t Noorden, naar Helgolands en Groenlands steile kusten. Dáár is hun thuis en +broeden zij hun eene ei uit. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p026width" id="p026"><img src="images/p026.png" alt="Reuzenalk (Alca impennis)." width="416" height="577"></div><p> +</p> +<p>Het jong is minder hulpbehoevend dan dat der <span id="xd33e738">pinguïns</span>, daar ’t ziende geboren wordt en loopen kan. Zoodra z’n vleugels genoeg ontwikkeld +zijn, sporen de ouders hem aan om naar beneden te springen. Dat is een heele durf, +want het is geen ongevaarlijk werkje en de jongen vallen vaak te pletter op een uitspringend +stuk rots. +</p> +<p>Menig jong, dat er in ’t geheel den moed niet toe heeft, tracht langs een omweg naar +beneden te komen. +</p> +<p>Waagt het den sprong en lukt deze, dan geven de ouders hunne blijdschap te kennen +en beginnen direct het van allerlei te leeren. In ’t begin vindt de kleine ’t niets +<span class="corr" id="xd33e744" title="Bron: pretttig">prettig</span> in ’t water. Het went evenwel gauw en leert spoedig voor zichzelf te zorgen. +</p> +<p>Evenals vroeger de reuzenalk wordt de gewone alk door de menschen vervolgd. Het is +zoowel in ’t belang der vogels, als in ’t belang der menschen, dat de overheid een +beperking aan deze vervolging heeft gesteld. Deze maatregel behoedt de vogels voor +uitsterven en de bevolking van die Noordelijke landen voor hongersnood. +</p> +<p>Samen met de alk broeden de ZEEKOETEN (URIA TROILLE) (No. <a href="#plate007">7</a>) en de Jan van Gent op de hooge steile rotsen in ’t Noorden en deze moeten een wonderlijken +aanblik opleveren, met de miljoenen broedende vogels. Op iederen vooruitspringenden +riggel van de rots zitten zij. Mannetje aan mannetje staren zij in zee van af hun +natuurlijk amphitheater, hunne witte borsten glinsterend in ’t zonlicht. Dag en nacht +schreeuwen en krijschen zij, dat het tot ver in zee te hooren is. +</p> +<p>In levenswijs komen de zeekoeten in veel opzichten met de alken overeen. De verzorging +van hun eene jong gaat hen misschien wat gemakkelijker af, daar zij iets beter vliegen. +</p> +<p>Zij onderscheiden zich uiterlijk voornamelijk door hun snavel, die zwart en smal is, +terwijl die der alken mooi donker blauwgrijs en breed is. Een witte band loopt over +’t hoogste gedeelte heen. +</p> +<p>Zij komen over ’t algemeen vaker aanspoelen dan de alken. Wie een verzameling van +natuurhistorische voorwerpen heeft, verzuime niet zoo’n doode alk en koet mee te nemen, +wanneer hij nog gaaf is. Die gaafheid blijkt het best aan den toestand der veertjes +onder den staart en rond de oogen. Laten deze los dan loont het de moeite niet het +huidje op te zetten. Van de kop kan dan evenwel nog een aardig schedeltje gemaakt +worden. Men snijdt het van den romp af en verwijdert thuis de huid en zooveel mogelijk +van de vleezige deelen. Dan legt men ’t in een bak met water, die men ergens op een +zonnig of warm plekje zet. Na een maand is er niets meer over dan de beenderen van +’t schedeltje. Men kan dit met een tangetje uit het water halen, onder de kraan uitspoelen +en in de zon te drogen leggen. Dat dit mascereeren zooals men een dergelijke bewerking +noemt een welriekend proces is, kan nu juist niet gezegd worden. Een goed bioloog +heeft dat evenwel graag voor z’n verzameling over. Wanneer men een wondje aan de handen +heeft, is ’t beter met ’t beetpakken der objecten te wachten, tot het genezen is. +</p> +<p>Heel zeldzaam vindt men een PAPEGAAIDUIKER (FRATERCULA ARCTICA) (No. <a href="#plate008">8</a>) aan ons strand. Dat is wel jammer want deze is ongetwijfeld de mooiste duiker. Het +levendig oranje rood van hun vreemd gevormden snavel geeft een verrassend effect met +het stemmig zwart en wit van hunne veeren. Snel en rusteloos vliegen zij in kleine +troepjes, laag boven het water. Een onvergetelijke herinnering aan vreemd sombere +schoonheid, voor ieder, die hen eens in hunne woeste omgeving aan zich voorbij zag +gaan. +<span class="pageNum" id="pb27">[<a href="#pb27">27</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate019width" id="plate019"><img src="images/plate019.jpg" alt="19" width="439" height="295"><p class="figureHead">19</p> +<p class="first">MIDDELSTE ZAAGBEK. +</p> +<p>(Merganser serrator). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate020width" id="plate020"><img src="images/plate020.jpg" alt="20" width="453" height="301"><p class="figureHead">20</p> +<p class="first">WILDE EEND. +</p> +<p>(Anas boscas). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate021width" id="plate021"><img src="images/plate021.jpg" alt="21" width="446" height="301"><p class="figureHead">21</p> +<p class="first">BRANDGANS. +</p> +<p>(Branta leucopsis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate022width" id="plate022"><img src="images/plate022.jpg" alt="22" width="450" height="295"><p class="figureHead">22</p> +<p class="first">ZWAAN. +</p> +<p>(Cygnus olor). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate023width" id="plate023"><img src="images/plate023.jpg" alt="23" width="438" height="290"><p class="figureHead">23</p> +<p class="first">ZUIDPOOL KIP. +</p> +<p>(Chionis alba). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate024width" id="plate024"><img src="images/plate024.jpg" alt="24" width="449" height="292"><p class="figureHead">24</p> +<p class="first">GOUDPLEVIER. +</p> +<p>(Charadrius apricarius). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb28">[<a href="#pb28">28</a>]</span></p> +<p>Wèl is het noodig voor hen zoo gauw vooruit te komen. Het voedsel voor hunne jongen, +die in gezelschap van alken en uria’s op de vogelrotsen liggen, moet vaak van heel +ver komen. Het bestaat uit kleine vischjes, die meestal niet in de onmiddellijke omgeving +der vogelrotsen voorkomen. Toch zouden deze snelvliegende vogels nog tijd te kort +komen, als zij voor ieder gevangen vischje den heelen weg naar ’t nest weer teruggaan +moesten. Een eigenaardige inrichting van hun snavel geeft hen de gelegenheid met een +groote massa voedsel tegelijk mee te brengen. In den <span class="corr" id="xd33e811" title="Bron: broeitijd">broedtijd</span> n.l. krijgt de snavel aan de basis een hoornplaat met een scherpen kant, die zich +in een hoornachtige huid om de mondhoeken voortzet. Tusschen deze plaat klemt hij +ieder gevangen vischje, zonder dat het hem verhindert z’n bek open te doen, als hij +er weer een vangen wil. Zoo bergt hij een menigte slachtoffers. Heeft hij er genoeg +naar zijn zin, dan vliegt hij naar huis. De bundels vischjes, die aan weerskanten +uit iederen snavelhoek hangen, lijken dan op een grooten grijzen snor. +</p> +<p>Waar geen van de genoemde vogels zich onze „lage landen bij de zee” tot broedplaats +heeft gekozen en we hen dus zelden levend onder oogen krijgen, is dit met de FUUT +(LOPHAETHYIA CRISTATA) (No. <a href="#plate009">9</a>) gelukkig niet het geval en zijn deze vrij gewone vogels op onze plassen. Het kleine +dodaarsje komt zelfs in polderslooten en fortgrachten veelvuldig voor. De geoorde +fuut daarentegen is een zeldzaamheid, die eerst eenige jaren geleden in ons land broedend +is aangetroffen. Gelukkig op een plaats, waar dergelijke zeldzaamheden naar waarde +geschat worden en voor de roekelooze hebzucht van veel eierzoekers wordt beschermd. +</p> +<p>Dat fuuten door veel menschen als zeldzaam worden beschouwd, zal wel aan hunne levenswijs +liggen. +</p> +<p>Wie ’s avonds, bij het ondergaan der zon en het liggen van den wind, op een van onze +mooie plassen in een schuitje zachtjes voortglijdt, en van het stille wijde water +geniet, weet hoe veel er van deze vogels in ons land zijn. +</p> +<p>Hoe vaak is de droomerige stemming, waarin we geraakten door den aanblik van het zachtblauwe +water, overvloeit door de heerlijkste, gloeiendste tinten van rood, goud en purper +en de schoonheid der weerspiegeling van het onbewegelijke riet in den zilveren waterspiegel +niet verbroken doordat we onze aandacht plotseling scherp concentreerden op een korten +rechten stok, die boven water verschijnt, weer verdwijnt en een eind verder weer te +voorschijn komt? Floep, daar duikt hij weer onder. Dat was een fuut. Wat we voor een +stok aanzagen, z’n hals.—Wie ziet hem ’t eerst weer boven komen? +</p> +<p>Nu je eenmaal gewekt bent uit de mijmering, waarin de zilveren rust van ’t water je +bracht, zie je er telkens meer en vermaak je je met hun duiken en onder water zwemmen. +Wat ligt hij laag op het water, z’n geheele romp is haast onder! En kijk! ginds komt +er een met jongen tusschen het riet vandaan. Zij zwemmen achter de oude aan, zooals +jonge eendjes ook achter hunne moeder zwemmen. +</p> +<p>In ’t riet heeft de fuut z’n nest gehad. Veel bizonders was het niet, want met een +hoopje rottende bladeren, drijvend tusschen het riet, was hij al tevreden. Daar heeft +’t vrouwtje de eieren in gelegd en nooit heeft zij het verlaten zonder ze eerst met +modder en rottende bladeren overdekt en verstopt te hebben. De jongen, die ondanks +de nattigheid goed door haar uitgebroed worden, gaan direct te water en zwemmen, dat +het een aard heeft. Als zij moe worden duikt vader of moeder onder en schept hen, +boven komend, op de rug. +</p> +<p>Wellicht waren er nog veel meer van deze aardige vogels op onze plassen, als zij niet +het ongeluk hadden mooie veeren te hebben, die in den smaak der vrouwen vallen. De +borstveeren van een fuut zijn wit en van een teere fijne parelmoerachtige satijnigheid. +Geen wonder, dat een vrouw er haar oogen niet van af kan houden en ze bewonderend +langs haar vingers strijkt! Wel begrijpelijk, dat een moeder denkt: hoe lief zal dit +m’n blonde dochtertje staan! +</p> +<p>Maar och, mooier dan ’t mooiste liefste blankste kindje er mee uit zou zien, staat +het de fuut. +<span class="pageNum" id="pb29">[<a href="#pb29">29</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p029width" id="p029"><img src="images/p029.png" alt="Albatrossen." width="720" height="422"></div><p> +</p> +<p>§ 3. De groote oceanen en wereldzeeën van het Zuidelijk Halfrond zijn het thuis van +een van de grootste der STORMVOGELS of LONGIPENNES, van den ALBATROS (DIOMEDEA EXULANS) +(No. <a href="#plate010">10</a>). Daar alleen, tusschen de wijde lucht en het wilde water, treft men hem aan. Rustig, +majestueus vliegt hij, hoog boven de golven en recht in den wind. Hoog boven de wereld +is zijn plaats. Dáár hoort hij, dáár leeft hij, dáár is hij groot, hij, de koning +der vliegers. Onovertroffen is z’n vlucht. Na een paar krachtige rustige slagen beweegt +hij z’n vleugels niet meer, maar zweeft en zwenkt met uitgestrekte vlerken. Hij daalt, +hij stijgt, zonder z’n vleugels te verroeren. Het is of de zwaartekracht voor hem +in die hooge luchten heeft opgehouden te bestaan. Dan opeens eindigt hij z’n doelloos +draaien en vliegt weg met sterke kalme slagen den wind trotseerend. Soms vliegt hij +zoo snel, dat men hem ’t eene oogenblik in al z’n grootheid kan bewonderen, het volgende +is hij al niet veel meer dan een blinkend witte stip in ’t luchtruim. Hoe sterker +de wind, hoe sneller en zekerder z’n vlucht er tegen in is. +</p> +<p>En deze Heer van de lucht, deze Koning der vliegers, heeft de mensch, in z’n verlangen +naar het onderbrengen in vakjes en hokjes, geplaatst in de groep der „zwemvogels”, +daar hij zwemvliezen tusschen de teenen heeft. Tot welke eigenaardige consequenties +voert de logica soms! +</p> +<p>Toch, wanneer de vogel vermoeid is of slapen wil, laat hij zich op ’t water drijven, +zooals meeuwen, eenden en ganzen dat doen. Gauw moe of slaperig is een albatros anders +niet. Hij is in staat 6 dagen en 6 nachten een snelvarend schip te volgen, zonder +ook maar één oogenblik te rusten. Z’n voedsel, dat uit inktvisschen en aan de oppervlakte +van het water drijvende zeedieren, zooals kwallen, bestaat, vangt hij tijdens z’n +vlucht uit het water. Soms evenwel, bij zwaar en stormachtig weer, moeten zij dagen +lang vliegen, zonder aan voedsel te kunnen komen. Zij vliegen dan maar door tot de +storm bedaard is en zij uitgeteerd en vermagerd ergens aan land kunnen komen. +</p> +<p>De bemanning der schepen vangt hen ook wel na zoo’n storm. Zij zijn dan uitgehongerd +en vallen als wilden aan op een stuk ranzig spek, waarin een haak verborgen is. Verwonden +zij zich den snavel de eerste keeren en loopen zij de haak nog mis, de honger drijft +hen er iederen keer weer heen, tot één keer de laatste is en de gevangen vogel aan +boord wordt geheschen. +<span class="pageNum" id="pb30">[<a href="#pb30">30</a>]</span></p> +<p>Buiten z’n element, beroofd van z’n vrijheid levert deze grootsche, koninklijke vogel +een jammerlijken aanblik op. Z’n zwakke, kleine pooten kunnen hem nauwelijks dragen, +loopen kan hij heelemaal niet. En de manschappen, die de koninklijke grootschheid +van z’n vlucht niet begrepen, genieten van z’n hulpeloosheid. Hunne kleinheid van +geest stelt hen niet in staat te bewonderen. Grootheid kunnen zij slechts vernielen +in hun domme wreedheid. En neergehaald uit z’n grootsch milieu, uit z’n verheven sfeer, +wordt de vogel bespot en gehoond, omdat hij niet past in de wereld der menschen. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p030width" id="p030"><img src="images/p030.png" alt="Kokmeeuwen (Larus ridibundus) in stadsgracht." width="476" height="626"></div><p> +</p> +<p>Iets anders is het en zeer vergeefelijk zelfs, wanneer de bemanning van een schip +door den nood ertoe gedwongen wordt albatrossen te vangen. Vooral in vroegere eeuwen +was dat nog wel eens noodig. In den tijd dat de stoomschepen er nog niet waren en +men nog niet van ’t conserveeren van groenten in blikjes wist, moesten de menschen +de heele lange reis van Holland naar Indië om den Kaap heen, niets anders dan gezouten +vleesch en groenten eten. Zij kregen hiervan een vreeselijke ziekte, de scheurbuik. +Slechts versch vleesch kon dan de genezing brengen. Hoe dankbaar moeten die zieken +geweest zijn, als ’t walgelijk smakende vleesch van den albatros hen beter maakte. +</p> +<p>Om te broeden moeten de albatrossen wel aan land komen. Zij kiezen daartoe eenzame +zandige eilanden, waar zij met duizenden en duizenden te samen hunne broedperiode +doorbrengen. +</p> +<p>Van de familieleden van den albatros is er niet één, die hem in ’t vliegen evenaardt, +al mogen sommige er wezen wat dat betreft. Dat weet ieder, die wel eens op ’t strand +naar de zeemeeuwen heeft gekeken. Hun vlucht is zéér sterk aan die van albatrossen +verwant. In de stadsgrachten heeft zelfs iedere Amsterdammer in de kokmeeuwen prachtig +studiemateriaal en kan men door nauwkeurig en scherp op te letten heel wat aan deze +sierlijke lichtgrijze vogels opmerken. Deze kleine meeuwen worden in Amsterdam, wat +de duiven in Venetië zijn: zij behooren bij de stad. +</p> +<p>Tusschen deze kokmeeuwen ziet men vaak een veel grootere meeuw, die er lang zoo mooi +niet uitziet maar overdekt is met lichtbruine vlekjes. Dat is een jonge zilvermeeuw, +die z’n jeugdkleed nog niet verruild heeft voor de mooie zacht blauw-grijze veeren +van z’n volwassen tooi. +</p> +<p>In de havens van Amsterdam vindt men ’s winters geregeld de groote zwarte MANTELMEEUWEN +(LARUS MARINUS) (No. <a href="#plate011">11</a>). ’s Zomers is hij hier niet, dan is hij vertrokken naar z’n broedplaatsen in Schotland. +Maar ’s winters is hij aan veel van onze binnenwaters en aan de kusten van Noord- +en Zuiderzee geregeld te vinden. Een enkele jonge vogel of een oude, die om een of +andere reden niet broedt, kan ook wel ’s zomers in gezelschap van zilvermeeuwen aangetroffen +worden. +</p> +<p>Zilvermeeuwen en kokmeeuwen broeden wel in ons land. De zilvermeeuwen vindt men broedend +in geweldige hoeveelheden op onze Waddeneilanden, Texel en Terschelling en op Grient +en de Beers. Kokmeeuwen broeden dikwijls tusschen de zilvermeeuwen of in hunne buurt. +Zij komen ook echter op onze plassen voor op plaatsen, waar men de zilvermeeuwen niet +aantreft. +</p> +<p>Over ’t algemeen maken de meeuwen niet veel werk van hunne nesten. Een kuiltje in +’t duin, beschermd door een bosch helm tegen den heerschenden westenwind, is hen al +meer dan voldoende voor hun vier bruin-groene, met donkere spikkels bezaaide eieren. +</p> +<p>Een ander meeuwtje, dat ’s winters vaak wordt gesignaleerd aan ons strand is het DRIETEENMEEUWTJE +<span class="pageNum" id="pb31">[<a href="#pb31">31</a>]</span>(RISA TRIDACTYLIS) (No. <a href="#plate012">12</a>). Meest ziet men het vliegend. Dat kan hij, evenals z’n familieleden, buitengewoon +goed. Zwemmend neemt men het ook vaak waar, maar loopend heel zelden, want dat doet +het niet graag. +</p> +<p>Als de winter voor deze vogel voorbij is, trekt hij naar het Noorden, naar IJsland. +De bewoners daar begroeten hem met vreugde. Zij weten, dat wanneer het drieteenmeeuwtje +gekomen is, de lente gauw volgt en dat de winter voorbij is al liggen de rotsen nog +dik onder de sneeuw. +</p> +<p>Een vriend van me, die het voorrecht heeft gehad een reis naar IJsland per trawler +te maken, heeft deze aardige vogels goed leeren kennen. Zij omzwermen voortdurend +het schip en azen op den afval, die overboord gegooid wordt en zijn meest erg mak. +Er was er zelfs één, dat voedsel uit de hand kwam halen. +</p> +<p>Als zij eenmaal broeden, zijn zij in ongeloofelijke hoeveelheden bij elkaar. Zooals +Faber er schilderachtig van zegt: „In Grünsö’s vogelbergen zijn zij er in zoo groote +hoeveelheden, dat zij de zon verduisteren als zij opvliegen, de scheeren bedekken +als zij stil zitten en de ooren verdooven als zij schreeuwen en de van ’t lepelkruid +groene rotsen wit kleuren als zij broeden.” +</p> +<p>Daar het <span class="corr" id="xd33e873" title="Bron: drieteen meeuwtje">drieteenmeeuwtje</span> een gevorkte staart heeft, zou den beginners het hierdoor wel eens voor ’t VISCHDIEFJE +(<span class="corr" id="xd33e876" title="Verbeterd door de auteur van: STERNA HIRUNDA">STERNO FLUVIATILIS</span>) (No. <a href="#plate013">13</a>) kunnen aanzien. De veel slankere bouw van ’t sterntje, de rooie snavel met de zwarte +vlek en ’t zwarte kapje op de kop moet hen daarvan terughouden. Ook is de vork in +den staart van een stern veel dieper dan die van een Rissa. +</p> +<p>’s Zomers broedt het sterntje op onze plassen, of in kleine kolonies in moerassige +weilanden, die dikwijls heel dicht bij de woningen der menschen gelegen zijn. +</p> +<p>Het is een vreugd om deze sierlijke lichtgrijze en witte vogels gade te slaan. Met +een enkele slag zoo nu en dan van hunne slanke vleugels vliegen zij in kringen boven +het water. Hun kop buigen zij van tijd tot tijd met een grappig korte beweging naar +beneden. En wee! het arme bliekje, dat door <span class="corr" id="xd33e885" title="Bron: de de">de</span> scherpe oogjes opgemerkt wordt. Stil en snel laat de vogel zich vallen en eer het +vischje merkt dat er gevaar dreigt, wordt het al beetgepakt en mee naar boven genomen. +Het sterntje zorgde er bij het visschen wel voor, dat z’n schaduw niet op z’n prooi +kon vallen. Dat zou de visch gewaarschuwd hebben. Zoodra het bliekje naar binnen is +gewerkt, begint het aardig spel van zweven en cirkelen weer opnieuw. Soms „staat” +hij doodstil in de lucht, de kop spiedend omlaag gebogen, de rooie snavel recht naar +het water wijzend. Roofvogels ziet men vaak in een dergelijke houding met hun scherpe +oogen de omgeving afzoeken. Ze „bidden” dan zooals de volksmond zegt. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p031width" id="p031"><img src="images/p031.png" alt="Visschende schaarsnavels." width="349" height="167"></div><p> +</p> +<p>In deze orde der Longipennes of Zeevliegers, waartoe de albatros, de meeuwen en sterntjes +behooren, is nog een familielid, dat heel andere gewoonten heeft en zich in verband +daarmee door een zeer bizonder uiterlijk onderscheidt. Dit is de SCHAARSNAVEL (RYNCHOPS) +(No. <a href="#plate014">14</a>), een vogel, die overdag meest slaapt in ’t warme zand, zoo dicht en zoo plat mogelijk +tegen den grond gedrukt. Vliegen doet hij het liefst in de heldere maanverlichte nachten. +Geruischloos scheert hij met z’n groote stille vleugels vlak boven het water, als +een sombere zwarte geest van de nacht. Z’n lange dunne snavel, waarvan de onderkant +veel langer is dan de bovenkant, steekt hij in ’t water, terwijl hij verder vliegt. +Ieder, die wel eens een stok met kracht door het water heeft gehaald of z’n hand buiten +boord van een snelvarend schuitje heeft laten hangen, weet, dat het water achter den +stok of de hand een geultje vormt. Aan den voorkant staat het er hoog tegen op. Uit +dit opstaande water vangt de Rynchops met z’n bovensnavel kleine insecten en vischjes. +Ook wordt verondersteld, dat hij de aan de oppervlakte van het water drijvende wiertjes +als voedsel zou gebruiken. +</p> +<p>Een soort van deze Rynchops leeft aan de Nijl, de andere soorten komen in Amerika +en Azië voor. Alle onderscheiden zich evenwel, door hun schaarvormigen snavel, met +den vreemden langen ondersnavel. Zij gebruiken deze allemaal op dezelfde, hierboven +beschreven, manier. +<span class="pageNum" id="pb32">[<a href="#pb32">32</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate025width" id="plate025"><img src="images/plate025.jpg" alt="25" width="449" height="298"><p class="figureHead">25</p> +<p class="first">KIEVIT. +</p> +<p>(Vanellus vanellus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate026width" id="plate026"><img src="images/plate026.jpg" alt="26" width="443" height="297"><p class="figureHead">26</p> +<p class="first">KLUIT. +</p> +<p>(Recurvirostra avocetta). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate027width" id="plate027"><img src="images/plate027.jpg" alt="27" width="450" height="298"><p class="figureHead">27</p> +<p class="first">KANOETSTRANDLOOPER. +</p> +<p>(Tringa canutus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate028width" id="plate028"><img src="images/plate028.jpg" alt="28" width="443" height="298"><p class="figureHead">28</p> +<p class="first">WATERSNIP. +</p> +<p>(Gallinago gallinago)<span id="xd33e931">.</span> +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate029width" id="plate029"><img src="images/plate029.jpg" alt="29" width="440" height="293"><p class="figureHead">29</p> +<p class="first">WATERRAL. +</p> +<p>(Rallus aquaticus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate030width" id="plate030"><img src="images/plate030.jpg" alt="30" width="447" height="299"><p class="figureHead">30</p> +<p class="first">KOET. +</p> +<p>(Fulica atra). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb33">[<a href="#pb33">33</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p033width" id="p033"><img src="images/p033.png" alt="Vliegende zonnevogel." width="720" height="419"></div><p> +</p> +<p>§ 4. Na verwant aan deze Stormvogels zijn de STEGANOPODES of de ROEIPOOTIGEN, waarvan +ZONNEVOGEL (PHAËTON ÆTHEREUS) (No. <a href="#plate015">15</a>), de „Tropische vogel” of de „Zoon der Zon”, zooals Linnaeus hem dichterlijk genoemd +heeft, de lieflijkste is. Het zijn betrekkelijk kleine witte vogels, maar over hun +witte veeren ligt een roseroode gloed. „’t Is of de laatste stralen van de ondergaande +zon zich aan deze blanke wezens hebben vastgehecht, want de glans van ’t avondrood +ligt blijvend op hen,” zoo zegt men. +</p> +<p>Niet alleen om de fraaiheid van hunne veeren, maar vooral om hun sierlijken bouw zijn +deze vogels mooi te noemen. Hoewel hun lichaam kort en stevig is, is de vogel een +zeer bizarre verschijning, daar in plaats van een normalen stevigen staart, twee lange +linten achter hem aan fladderen. De gewone staart is door de aanwezigheid van deze +twee lange en sierlijke veeren tot een verrassend grillige verschijning geworden, +waardoor de vogel z’n exotisch uiterlijk heeft verkregen. +</p> +<p>Geen mensch, die op zee de Keerkringen passeert is er, die niet in bewondering geraakt +voor deze liefelijke vogels. Buiten de Keerkringen komen zij niet meer voor. Zij hebben +warmte noodig en de wijde zee, die zij rusteloos doorkruisen. En in de maanlichte +nachten komen zij als sierlijke witte schimmen de diepblauwe ruimten doorklieven. +Slechts om te broeden gaan zij aan land op enkele der zeer afgelegen eilanden in de +Stille Zuidzee. Het wijfje legt één enkel chocoladebruin ei, dat beide om beurten +bebroeden. +</p> +<p>De inboorlingen der Zuid-Zee eilanden hechten buitengewoon veel waarde aan hunne vreemde +staartveeren en getroosten zich de moeite graag, deze op de broedplaatsen te gaan +verzamelen. Daar de vogels zeer vast op het nest zitten en dit om geen enkele reden +verlaten, grijpen de mannen hen zonder moeite beet en rukken hen de staartveeren uit. +Dan laten zij het verschrikte dier weer los. Zoowel ’t mannetje als ’t wijfje moeten +zich deze onaangename bewerking laten welgevallen, want beide bezitten de zoozeer +begeerde veeren. +</p> +<p>’t Jong, dat uit ’t donkerbruine ei komt, is een aardig bolletje zuiver wit dons. +Net een poeierkwast, zooals Bennet ervan opmerkt. Hun echte veeren blijven drie jaar +lang zuiver wit. Als zij na <span class="pageNum" id="pb34">[<a href="#pb34">34</a>]</span>dezen tijd volwassen zijn, groeien de lange linten aan hunne staart en overdekt hen +voor ’t eerst de rose-roode kleur. +</p> +<p>Op het Noordelijk Halfrond leeft buiten de Keerkringen de JAN VAN GENT (SULA BASSANA), +(No. <a href="#plate016">16</a>) die een bijna even machtig vlieger is als de albatros. Alleen is hij veel kleiner. +Evenals de albatros is hij een stumper aan land en zwemmen doet hij ook al niet met +animo. Aan land komt hij alleen om te broeden en te slapen, en in ’t water komt hij, +als hij met kracht uit de lucht er in duikt, om een visch achterna te zitten. Zoo +diep duikt hij soms, dat hij samen met de visch gevangen raakt in een net, dat wel +35 M., of dieper, onder water heeft gelegen. +</p> +<p>Meestal jagen zij op haringen. Deze worden weer door zeehonden of walvisschen opgejaagd. +Als visschers de Jan van Genten ergens met het vangen bezig zien, sturen zij het schip +die kant op. Zij weten bijna zeker, dat die moeite niet vergeefs zal zijn en dat hunne +netten zich met een deel der haringschool zullen vullen. +</p> +<p>Een enkele keer na een hevigen storm komt de Jan van Gent aan ons strand. Wie hem +in z’n prachtige vlucht heeft kunnen bewonderen en hem dan als een armzalig hoopje +ellende in elkaar ziet gedoken, voelt in z’n hart niets dan medelijden. Soms worden +zij in dezen uitgeputten toestand gevangen en aan Artis cadeau gegeven. En erger dan +van de groote roofdieren, die rusteloos in hun kleine kooien heen en weer loopen, +vind ik de triestheid van ’t leven van dezen gekortwiekten vogel. +</p> +<p>Soms blijft een Jan van Gent eenigen tijd aan onze kust en zoekt hij z’n voedsel in +de buurt van ons land. Beter dan van de beste beschrijving krijgt men een denkbeeld +van de kracht waarmee hij in ’t water schiet als men hem ziet visschen. Wie eens een +Jan van Gent heeft zien duiken naar z’n prooi, wie eens ’t water hoog in de lucht +heeft zien spatten, weet voorgoed wat er onder „stootduiken” verstaan wordt. +</p> +<p>Thuis hoort de Jan van Gent eigenlijk op de vogelrotsen van ’t Noorden, waar zij in +ongeloofelijke hoeveelheden voorkomen. De nesten liggen er vlak naast elkaar, want +de vogels benutten ieder plekje. Uit de verte zien deze rotsen er uit „als een schip +met blinkend witte zeilen”. Deze blinkende witte kleur wordt veroorzaakt door de mest +der vogels. Op een dergelijke manier hebben in vroegere tijden <span class="corr" id="xd33e977" title="Bron: daizenden">duizenden</span> vogels de zoo kostbare en hooggeschatte guano-mest geproduceerd. +</p> +<p>’t Jong, dat aanvankelijk bruin is en een bruinen snavel heeft, krijgt bij het volwassen +worden dezelfde zacht blauw-grijze kleur en den bleeken snavel als zijn ouders. +</p> +<p>Eén is er onder de Roeipootigen, die den albatros in ’t vliegen evenaardt, n.l. de +FREGATVOGEL (FREGATA AQUILA), (No. <a href="#plate017">17</a>) die men wel eens „de arend der zee” noemt. Hij komt voor op het Zuidelijk Halfrond +en vergezelt, evenals de albatros, de schepen. Waarom hij juist naar een oorlogsschip +is genoemd, weet ik niet. De Engelschen geven hem evenwel ook de naam „man of war”. +</p> +<p>Z’n tweede latijnsche naam dankt hij waarschijnlijk aan de eigenschap, tijden lang +met groot welbehagen hoog in de lucht te cirkelen. Iets, dat ook bij de adelaarsvlucht +zoo opvallend is. Misschien ook heeft z’n snavel, die aan ’t eind een felle kromme +punt heeft er het zijne toe bijgedragen, om hem „aquila” te noemen. +</p> +<p>In z’n orde neemt de fregatvogel een eigenaardige plaats in, daar hij het zwemvlies +tusschen z’n vier teenen mist. Alle andere Roeipootigen hadden hun vier teenen door +een fraai zwemvlies verbonden. Dat onderscheidt hen juist van de Stormvogels, die +slechts drie teenen met een vlies verbonden hebben, terwijl de vierde naar achter +staat en vrij is. Alleen bij het <span class="corr" id="xd33e990" title="Bron: drieteen meeuwtje">drieteenmeeuwtje</span> ontbreekt hij; bij vele andere der Stormvogels is er nog maar een klein stompje van +over. ’n Rudiment, zooals men zoo’n miezerig overblijfsel van ’n orgaan of lichaamsdeel +in de geleerde wereld noemt. +</p> +<p>Bij de fregatvogels nu, is er nog slechts zoo’n rudiment van ’t zwemvlies aanwezig; +hij zwemt ook nooit. Niemand heeft het ten minste van hem gezien. En toch: een zwemvogel! +Dat vereischt dat kleine stukje zwemvlies nog, waarmee hij z’n afkomst verraadt. +</p> +<p>Veel van deze Zwemvogels, waartoe de Stormvogels en de Roeipootigen behooren, hebben +we als stumpers aan land leeren kennen. De fregatvogel is evenwel van alle de grootste +stumper. Is hij vermoeid van ’t vliegen en komt hij aan land om uit te rusten, dan +kiest hij daartoe een hoog gelegen plaats: een hoogen boom, of een steile rotswand. +Ze moeten hem ruimte genoeg <span class="pageNum" id="pb35">[<a href="#pb35">35</a>]</span>kunnen geven voor een flinken sprong naar beneden, want eerst tijdens dezen sprong +kan hij z’n vleugels uitslaan en weer wegvliegen. Raakt een fregatvogel op een vlak +strand verzeild, dan is z’n einde nabij, daar hij niet in staat is, zich van den grond +op te richten. Z’n pooten zijn te zwak om hem af te kunnen zetten, z’n vleugels te +groot en te lang om ontplooid te kunnen worden. +</p> +<p>Hunne nesten bouwen zij natuurlijk ook op dergelijke plaatsen. Zij hebben, als zoo +veel van de reeds genoemde vogels, bepaalde eilanden, die zij de voorkeur geven voor +deze bezigheid. ’t Jong blijft lang in ’t nest, daar het door z’n zwakke pooten zeer +onbeholpen is. Pas wanneer de vleugels ontwikkeld zijn, kan het wegvliegen, de wijde +wereldzeeën op. +</p> +<p>Het liefst voeden deze „Arenden der Zee” zich met vliegende visschen, die zij tijdens +hun sprong boven water grijpen. Komt dit vischje nu op een zoodanige manier tusschen +den snavel, dat het voor den vogel moeilijk is het in te slikken, dan laat deze het +eenvoudig vallen, vliegt het achterna en weet ’t nog in de lucht te vangen. Dit kunstje +herhaalt hij net zoolang tot de gewenschte stand is verkregen en ’t door z’n keelgat +verdwijnt. +</p> +<p>Een overgang tusschen deze Roeipootigen en de Zwemvogels in engeren zin vormen de +PELIKANEN<span id="xd33e1002"></span> (No. <a href="#plate018">18</a>)<span id="xd33e1007">.</span> Wie deze wanstaltige vogels met hun vervaarlijken snavel en hunne prachtig zacht-zalmrose +veeren kent uit de Artisvijvers, kan zich moeilijk indenken, dat zij vliegen kunnen. +Toch doen zij het heel goed; zij vliegen geregeld de Middellandsche Zee over, om van +hun winterverblijf aan den Nijl naar hunne broedplaatsen in Zuid-Hongarije te komen. +</p> +<p>Er is geen vogel, die het leven zoo makkelijk neemt, als de pelikaan. Zelfs in z’n +broedtijd doet hij alles nog op z’n gemak. ’t Eenige wat hij in meer dan gewone mate +volbrengt, is eten en slapen. Maar met deze twee bezigheden zijn z’n dag en nacht +dan ook juist gevuld op de oogenblikken na, die er voor het toilet maken worden afgenomen. +Dit toilet maken is een hoogst belangrijke bezigheid, zooals in het leven van veel +nietsdoeners en nietsnutters het toilet een <span class="corr" id="xd33e1011" title="Bron: intergreerend">integreerend</span> deel van ’t bestaan is. +</p> +<p>Maar, waar de menschelijke nietsdoener z’n nagels politoert of z’n haar pomadeert +uit een misplaatst schoonheidsgevoel, dient het tot de eer der pelikanen gezegd te +worden, dat hun toilet maken werkelijk een zeer noodzakelijke bezigheid voor hen is. +Ze bestaat n.l. uit het invetten van hunne veeren. Het vet krijgen zij van een klier +aan hun stuit, die ook bij de eenden en alle andere echte zwemvogels sterk ontwikkeld +is. Wanneer de veeren met een vetlaagje bestreken zijn, zijn ze waterdicht en ondervindt +de vogel geen nadeel van een langdurig verblijf in het water. +</p> +<p>Daar pelikanen hun voedsel zwemmend bemachtigen is een dergelijk invetten zeer noodzakelijk. +Als de vogels zich aan hun ontbijt verzadigd hebben, keeren zij weer naar het land. +Daar maken zij toilet tot de slaap hen overmant en zij met den leelijken kop tusschen +de mooie veeren gestoken, het voedsel verteren. Tegen den avond worden zij weer hongerig +en trekken zij er weer in troepjes op uit. Pelikanen liggen heel hoog op het water, +door een luchtkussen dat zij onder hunne huid hebben. Dit belet hen ook te duiken. +Zij zoeken hun voedsel dan ook meestal op ondiep water en vangen de visschen met hun +langen breeden snavel. +</p> +<p>De onderkant van den snavel wordt gevormd door een huidzak. De bovensnavel valt er +als een deksel overheen. Heeft de vogel te veel water binnen gekregen, tegelijk met +de gevangen visschen, dan verzamelt dit zich in die zak. Komt er te veel water in +de zak dan wordt de snavel naar beneden gehouden en loopt het water er uit, door de +keelzak tegen de hals te drukken. +</p> +<p>De jongen, die de gewone rose pelikaan in Hongarije uitbroedt, zijn onoogelijke kleine +monsters. Hunne pooten zijn zoo klein, dat men zou denken, dat zij er geen hebben; +de snavel daarentegen is opvallend groot. +</p> +<p>Moeder pelikaan geldt als een voorbeeld van zelfopoffering om de zorg, die zij aan +haar leelijk kroost besteedt. Het is immers een overbekende sage, dat zij zich „de +borst open zou rijten” om de hongerige jongen met haar bloed te voeden. Waarmee zij +deze vermaardheid verdient, is niet te zeggen. Want voor haar nakomelingschap is de +pelikaan zeker niet zorgzamer dan andere vogels. Misschien hebben de eigenaardige +standen, die de vogels aannemen wanneer zij zich poetsen, er het hunne toe bijgedragen, +dit bijgeloof op te wekken. +<span class="pageNum" id="pb36">[<a href="#pb36">36</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate031width" id="plate031"><img src="images/plate031.jpg" alt="31" width="451" height="301"><p class="figureHead">31</p> +<p class="first">JASSANA. +</p> +<p>(Jacana jacana). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate032width" id="plate032"><img src="images/plate032.jpg" alt="32" width="450" height="299"><p class="figureHead">32</p> +<p class="first">GROOTE TRAPGANS<span id="xd33e1038">.</span> +</p> +<p>(Otis tarda). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate033width" id="plate033"><img src="images/plate033.jpg" alt="33" width="446" height="297"><p class="figureHead">33</p> +<p class="first">KRAANVOGEL. +</p> +<p>(Grus grus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate034width" id="plate034"><img src="images/plate034.jpg" alt="34" width="439" height="295"><p class="figureHead">34</p> +<p class="first">FLAMINGO. +</p> +<p>(Phoenicopterus roseus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate035width" id="plate035"><img src="images/plate035.jpg" alt="35" width="449" height="296"><p class="figureHead">35</p> +<p class="first">IBIS. +</p> +<p>(Ibis aethiopica). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate036width" id="plate036"><img src="images/plate036.jpg" alt="36" width="443" height="294"><p class="figureHead">36</p> +<p class="first">OOIEVAAR. +</p> +<p>(Ciconia ciconia). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb37">[<a href="#pb37">37</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p037width" id="p037"><img src="images/p037.png" alt="Wilde eenden." width="720" height="422"></div><p> +</p> +<p>§ 5. De laatste orde in de groep der zwemvogels bevat wel de het meest als zoodanig +bekende: n.l. de eenden, ganzen en zwanen. Zij onderscheiden zich van de vorige groepen +voornamelijk door hun snavel, die van een typisch zeefapparaat voorzien is. Dit komt +bij geen andere vogel, uitgezonderd de flamingo, voor. De orde dankt er dan ook haar +naam aan: LAMELLIROSTRES of ZEEFSNAVELIGEN. +</p> +<p>De zeefinrichting bestaat uit een rij hoornplaatjes op de snavelranden, die beide +met een zeer gevoelige, zenuwrijke huid overtrokken zijn. Door de groote hoeveelheid +tastlichaampjes, die er in zitten is het dier in staat met de grootst mogelijke nauwkeurigheid +de eetbare bestanddeelen in het water van de oneetbare te ziften. +</p> +<p>De ZAGERS, waartoe de MERGANSER (No. <a href="#plate019">19</a>) en het nog al eens aan onze kust aangespoeld voorkomende „nonnetje” behoort, hebben +een slanken smallen snavel, die in een scherpen haak eindigt. In ons land komen zij +niet broedend voor, doch zij worden geregeld waargenomen als diep in den winter het +water van hun broedgebied in Noord-Azië en Noord-Europa hen te koud wordt en zij dit +verlaten voor het warme water van Zuidelijker zeeën. In Februari trekken zij weer +terug naar hun broedgebieden aan de kusten der Noordelijke zeeën en aan de groote +meeren, dieper in het land gelegen. +</p> +<p>Onze huiseenden, die afstammen van de gewone WILDE EEND (ANAS BOSCAS) (No. <a href="#plate020">20</a>), onderscheiden zich van hunne stamvader het meest door grootere en breedere lichaamsvorm +en door grootere eieren. De Romeinen zijn reeds begonnen met de wilde eend in cultuur +te nemen. En hoewel in de kleur der huiseenden zoowel als in de houding, die meer +rechtop is, duidelijke verschillen met de wilde eend aan te geven zijn, twijfelt niemand +aan hun afkomst. Temeer, daar men zeer vaak onder de gewone huiseenden vormen aantreft, +die dezelfde teekening en kleuren vertoonen als de wilde eend. Het mannetje heeft +dan denzelfden prachtig glanzend groenen kop, denzelfden mooien blauwen spiegel aan +z’n vleugels. +</p> +<p>De wilde eend is zeer vraatzuchtig, eet alle mogelijke dieren en planten en is zelfs +wel schadelijk door de groote hoeveelheden jonge knoppen en zaden, die zij verorbert. +Tegenover deze geringe schade staat het groote voordeel dat zij opleveren, daar zij +een buitengewoon heerlijk wild zijn. <span class="pageNum" id="pb38">[<a href="#pb38">38</a>]</span>In het najaar worden zij ook bij ons ten lande veel gevangen, voornamelijk in de eendekooien. +Na den broedtijd als de jongen groot zijn, vereenigen de eenden zich tot troepen en +vliegen zij samen naar Zuidelijker streken. Brengt de tocht hen nu boven een vijver, +waar zij eenden in zien, dan strijken zij daar neer. Het vangen van eenden in de eendekooien +berust in hoofdzaak op deze eigenschap. De vijver, die het midden van de kooi vormt, +is aan alle kanten door boomen en struikgewas omgeven. Hier leven tamme wilde eenden, +die gekortwiekt zijn, de z.g. „lokeenden”. Komt nu een troepje eenden in de vijver, +dan mengen de lokeenden zich tusschen hen en drijven langzamerhand de bezoekers naar +slooten, die op den vijver uitkomen. Langzamerhand worden die slooten nauwer, aan +het eind zijn ze niet veel meer dan een greppel. Zijn de eenden aan het eind van de +<span class="corr" id="xd33e1092" title="Bron: grep">greppel</span> dan trekt de kooiker, die vanuit z’n schuilhoek alles gezien heeft, z’n slagnet, +dat daar was aangebracht, toe. +</p> +<p>De wilde eend wordt door den man of een van z’n helpers gedood, het lokeendje wordt +losgelaten en zwemt weer naar het midden der vijver, waar het weer een nieuw slachtoffer +aanklampt. +</p> +<p>Ongeloofelijk is het, voor wie het niet met eigen oogen zag, te hooren hoeveel eenden +wel over ons land trekken. Ga maar eens op mooie stille Aprildagen naar de Zuiderzee, +bij <span class="corr" id="xd33e1099" title="Bron: Valkenveen">Valkeveen</span>. En als je ’t treft zul je met eigen oogen ’t wonder van die eendentrek kunnen zien. +Bij duizenden zwemmen zij daar op het ondiepe stille water. Van tijd tot tijd opvliegend, +als een donkere wolk tegen den helderen blauw-gouden voorjaarshemel. Ieder geeft z’n +eigen geluid ten beste, maar boven dit orkest klinken de heldere lange fluittonen +van de smienten in onvergelijkelijke zuiverheid. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p038width" id="p038"><img src="images/p038.png" alt="Neerstrijkende ganzen (Anser anser)." width="575" height="340"></div><p> +</p> +<p>Broedend hebben wij in ons land een groot aantal verschillende eendesoorten. Wie zich +een denkbeeld wil maken van den vormenrijkdom die deze familie in Holland heeft, doet +wijs de vijvers van Artis eens met een bezoek te vereeren. Daar zijn zij alle: de +eidereend, de toppers, de brilduikers, de witoogeendjes, het zomer- en wintertalingje, +de pijlstaarten, de bergeenden, de slobbers, de zagers, de kuifeendjes. Gekortwiekt, +wel is waar. Alleen de wilde eenden, die bij de vijvers uitgebroed zijn, vliegen af +en aan. Zij broeden op hun beurt weer ergens anders in Amsterdam en bevolken de vijvers +in de stadsparken met hun nakomelingschap. Er zijn er zooveel, dat er ’s winters, +met vorst, in het Oosterpark soms wel meer dan 300 wilde eenden geteld worden, die +in de schemering van alle kanten aan komen vliegen om den nacht in het open water +van het wak in den vijver door te brengen. +</p> +<p>In een van de andere Artisvijvers, huizen de ganzen. Al is deze collectie niet zoo +volledig, men heeft er toch een heerlijke gelegenheid de vogels nauwkeurig gade te +slaan. In de natuur komen zij in ons land niet anders voor dan ’s winters op den trek. +De BRANDGANS, (BRANTA LEUCOPSIS) (No. <a href="#plate021">21</a>), die Noordelijk broedt, wordt evenals de eidereend om z’n dons, in halve gevangenschap +gehouden. In hun broedplaatsen, zooals Sylt, lokt men hen daartoe in kunstmatige nesten, +waar zij graag in trekken. Het dons wordt dan door de menschen weggehaald en de eieren +regelmatig gegaard. In dat geval legt de vogel er wel twintig tot dertig. Is hij aan +zichzelf overgelaten, dan gaat hij na het zevende, achtste, soms twaalfde ei al broeden. +Hun broeddons is heel mooi, minstens genomen even mooi als dat van de eidereend. Merkwaardig +is het, (en vrijwel ongelooflijk, voor ieder, die de waarneming niet zelf deed) dat +brandganzen vaak in gezelschap van vossen broeden, ja, hun nest zelfs in z’n hol maken. +De vos die een van de ergste vijanden is van hunne familieleden, zooals bijv. de wilde +eend, schijnt hen volslagen ongemoeid te laten. Een typisch voorbeeld van die treffende +sympathieën, die zoo herhaaldelijk aangetroffen worden. +</p> +<p>Zeldzamer nog dan ganzen, komen zwanen in ons land. Zij broeden ook nog noordelijker +en <span class="pageNum" id="pb39">[<a href="#pb39">39</a>]</span>verlaten hun broedgebied pas met zeer felle koude. In strenge winters worden zij dan +ook geregeld aan het open water van onze groote rivieren, of langs het strand gesignaleerd. +En wanneer men er een ziet, dan ziet men zeker een tweede, want zwanen blijven hun +leven lang hun vrouw trouw. Het zijn aantrekkelijke vogels, daar zij even voorbeeldige +vaders als echtgenoot zijn. Zij verzorgen en verdedigen hun kroost met vuur. Onze +tamme zwaan heeft deze eigenaardigheden <span id="xd33e1116">geërfd</span> van z’n wilden stamvader, CYGNUS OLOR (No. <a href="#plate022">22</a>), die in <span class="corr" id="xd33e1122" title="Bron: Noord Europa">Noord-Europa</span> en Oost-Siberië broedt. +</p> +<p>De fraaie gevormde hals der zwanen, die hen zoo bemind maken als stoffage van vijvers, +heeft voor de vogels een groote beteekenis. Zij kunnen met die langen hals tusschen +de modder scharrelen en halen zoo hun voedsel van de bodem. Men vindt hen dan ook +zelden op diep water, maar treft hen geregeld langs de kusten aan. +</p> +<p><span class="corr" id="xd33e1127" title="Bron: Cynus">Cygnus</span> musicus, die z’n naam verdient om z’n welluidende schallende stem, wordt tijdens +z’n rui bij massa’s gedood. Zij zijn dan zeer hulpeloos, daar zij hun groote slagpennen +missen en niet wegvliegen kunnen. Daar zij in dezen tijd ook zeer vet zijn, vormen +zij een voedselbron van beteekenis. +</p> +<p></p> +<div class="figure p039width" id="p039"><img src="images/p039.png" alt="Vliegende zwanen." width="563" height="396"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb40">[<a href="#pb40">40</a>]</span> +</p> +<div class="figure p040width"><img src="images/p040.jpg" alt="PELIKAAN." width="720" height="475"><p class="figureHead"><span class="corr" id="xd33e1138" title="Bron: PELICAAN">PELIKAAN</span>.</p> +<p class="first">(Pelecanus onocrotalus).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb41">[<a href="#pb41">41</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate037width" id="plate037"><img src="images/plate037.jpg" alt="37" width="441" height="294"><p class="figureHead">37</p> +<p class="first">MARABOE. +</p> +<p>(Leptoptilus crumeniferus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate038width" id="plate038"><img src="images/plate038.jpg" alt="38" width="449" height="294"><p class="figureHead">38</p> +<p class="first">BLAUWE REIGER. +</p> +<p>(Ardea cinerea). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate039width" id="plate039"><img src="images/plate039.jpg" alt="39" width="441" height="292"><p class="figureHead">39</p> +<p class="first">KWAK. +</p> +<p>(Nycticorax nycticorax). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate040width" id="plate040"><img src="images/plate040.jpg" alt="40" width="449" height="294"><p class="figureHead">40</p> +<p class="first">STEPPENHOEN. +</p> +<p>(Syrrapthes paradoxus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate041width" id="plate041"><img src="images/plate041.jpg" alt="41" width="438" height="292"><p class="figureHead">41</p> +<p class="first">INAMBOE. +</p> +<p>(Rhynchotus rufescens). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate042width" id="plate042"><img src="images/plate042.jpg" alt="42" width="450" height="299"><p class="figureHead">42</p> +<p class="first">MALEO. +</p> +<p>(Megacephalum maleo). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb42">[<a href="#pb42">42</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch4" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5742">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p042width" id="p042"><img src="images/p042.png" alt="Lepelaars met jongen." width="529" height="720"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb43">[<a href="#pb43">43</a>]</span></p> +<p>„De liefste vogeltjes, die ik ken”, zei een vriend van me, die in Frieslands wijde +weiden is geboren, „zijn de steltloopers”. Onze vriend, de medicus, die deze ontboezeming +mee aanhoorde, kon zich niet weerhouden, spottend de opmerking te maken: „Dat kan +ik me begrijpen. Ooievaars, reigers en maraboes zijn wel de aanvalligste „vogeltjes”, +die er te denken zijn.” +</p> +<p>Het was een medicus niet kwalijk te nemen, dat hij onze Fries zoo verkeerd begreep; +hij verkeerde in ’t algemeene wanbegrip, dat +</p> +<p class="h2">STELTLOOPERS (GRALLATORES) +</p> +<p>heel groote vogels zijn. Dat er vogeltjes onder zijn, zooals bijv. het kleine strandloopertje, +dat iets grooter is dan een vink, of dat er een reigertje is, ’t woudaapje, zoo klein +als een krielkippetje, wist hij niet. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p043-1width" id="p043-1"><img src="images/p043-1.png" alt="Fig. 1." width="257" height="552"><p class="figureHead"><i>Fig. 1.</i></p> +</div><p> +</p> +<p>Steltlooper is iedere vogel, die een lang loopbeen, (<i>fig. <a href="#p043-1">1.</a> m. (l)<span class="corr" id="xd33e1214" title="Niet in bron">)</span></i> en geen zwemvliezen of slechts zeer kleine tusschen de teenen heeft. In dit laatste +geval spreekt men van waadpooten. Ook zijn de schenen (<i>fig. <a href="#p043-1">1.</a> s.</i>) der steltloopers geheel „naakt”, waarmee bedoeld wordt, dat zij zonder veeren zijn. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p043-2width" id="p043-2"><img src="images/p043-2.png" alt="Fig. 2." width="125" height="484"><p class="figureHead"><i>Fig. 2.</i></p> +</div><p> +</p> +<p>Het loopbeen wordt bij vogels gevormd door de beenderen, die bij de menschen de middenvoet +(<i>fig. <a href="#p043-2">2.</a> m.</i>) vormen. De samenstellende deelen van een ooievaarspoot en een menschenvoet zijn +dezelfde. Ze verschillen alleen in grootteverhouding en zijn bovendien met elkaar +vergroeid, waar de menschenbeenderen los zijn. +</p> +<p>De middenvoet der menschen is kort, en bestaat uit een rij van 5 losse beenstukjes. +Ze vormen dat deel der voet, dat gelegen is tusschen de teenen en den enkel. Bij een +vogel is de geheele rij van deze beenstukjes met elkaar vergroeid en zeer lang geworden. +Hierdoor komt hun <span class="corr" id="xd33e1237" title="Bron: enkel gewricht">enkelgewricht</span> (<i>fig. <a href="#p043-1">1.</a> e.</i>) hoog boven den grond, zoo ongeveer op de plaats waar wij de knie (<i>fig. 2. k.</i>) hebben. Daar het geheele dijbeen (<i>fig. <a href="#p043-1">1.</a> d.</i>) der vogels in den romp is opgenomen, komt ’t eigenlijke kniegewricht (<i>fig. <a href="#p043-1">1.</a> k.</i>) der vogels op de plaats van ons heupgewricht (<i>fig. <a href="#p043-2">2.</a> h.</i>). +</p> +<p>Dat de pooten der Steltloopers zooveel langer zijn, dan die der andere vogels, ligt +voornamelijk aan hun buitengewoon lang loopbeen. +</p> +<p>Een zeer groot aantal van onze inlandsche vogels, behoort tot deze groep. In ons land +toch, vinden zij het water en de moerassige gronden, waar zij zich zoo thuis voelen. +<span class="pageNum" id="pb44">[<a href="#pb44">44</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p044width" id="p044"><img src="images/p044.png" alt="Steltloopers in ’t wad.—Kluit, grutto (Limosa limosa), Tureluur (Totanus totanus), goudplevier, bontbekplevier (Aegialites hiaticula)." width="720" height="420"></div><p> +</p> +<p>Zooals in iedere systematische afdeeling behooren ook in deze groep der Grallatores, +een paar vogels, die men op ’t eerste gezicht niet tot de Steltloopers zou rekenen, +doch die er om <span class="corr" id="xd33e1279" title="Bron: systhematische">systematische</span> redenen bij ondergebracht moeten. Hier zijn het de Chionis, die meer aan een duif +en de trapgans of Otis tarda, die werkelijk meer aan een gans doet denken. +</p> +<p>Chionis, een vogel van het Zuid-Poolgebied, waar hij in verschillende soorten voorkomt, +hoort tot de eerste orde der steltloopers, n.l. tot de CURSORES. De ZUIDPOOLKIP (CHIONIS +ALBA) (No. <a href="#plate023">23</a>), leeft in ’t Zuiden van Zuid-Amerika. In de <span id="xd33e1287">pinguïn-kolonies</span> zijn het ware rustverstoorders, want zij rooven van menig <span id="xd33e1290">pinguïn-paartje</span> het kostbare ei en eten het op. Zij stelen brutaal het voedsel, dat de oude vogels +met zooveel moeite voor hun jong gehaald hebben, onder de neus van beide ouders weg. +Van hunne luide en verontwaardigde protesten trekken zij zich geen steek aan, maar +zien alweer rustig naar een ander slachtoffer uit. +</p> +<p>Het minst typisch steltlooperachtig is wel de snavel van deze Zuidpoolkip. Deze is +kort en gedrongen en met een hoornkapje overdekt. Onder dit kapje zitten de neusgaten. +De beteekenis hiervan is niet bekend. +</p> +<p>De steltloopertjes, die aan m’n kalmen Frieschen vriend z’n enthousiaste ontboezeming +ontlokten, zijn pittige kleine vogels, zooals de pleviertjes, <span class="corr" id="xd33e1296" title="Bron: kievieten">kieviten</span>, kluiten, grutto’s, wulpen, tureluurs, strandloopertjes, snippen en wat nog meer +aan dit langpootig en langsnavelig gevogelte in de orde der Cursores is ondergebracht. +</p> +<p>Wie het rijke vogelleven bij de Lemmer en op de Friesche wadden heeft gezien, zal +zich dat enthousiasme kunnen begrijpen. Daar zijn zij bij honderden en honderden van +allerlei soorten bij elkaar. Er is niets beters dan op een lentemorgen de schorren +op te gaan. Telkens vliegen troepjes vogels op, de lucht vervullend met hun melodieuse, +weemoedige klanken. Het is een concert van de meest simpele, maar roerend-mooie wijsjes. +En, zooals een muziekliefhebber de orkestmuziek ontleedt en uit dien chaos van klanken +ieder instrument afzonderlijk tracht te herkennen, zóó probeert de vogelvriend in +dit koor de verschillende stemmen uit elkaar te houden. Er is er geen een, die z’n +oor ontgaat. Als tusschen het tjú-ū-whi͞et van de tureluur, ’t oé-li͞ep oé-li͞ep van +de wulp, ’t geestige getwetter van grŭt’tō, grŭt’tō en ’t hooge ie-wiet van de kiewiet, +’t goudpleviertje met zeldzaam zoete stem z’n lang uitgehaald tlú-i͞eje, tlu-i͞eje +laat hooren, ontgaat het hem <span class="pageNum" id="pb45">[<a href="#pb45">45</a>]</span>niet. Zijn geoefend oog weet ’t zeldzame vogeltje wel tusschen de andere uit te halen, +zoo goed als z’n geoefend oor de stem herkende. +</p> +<p>GOUDPLEVIERTJES (CHARADRIUS APRICARIUS) (No. <a href="#plate024">24</a>), die ’s winters vaak met andere plevieren en strandloopertjes in ons land langs +de zee voorkomen, zijn hier zeldzame broedvogels. Hun thuis, hunne broedplaats ligt +veel noordelijker, in de toendra’s van Lapland, Finland en Siberië. Daar zijn zij +karaktervogel van die groote moerassen. Daar zijn zij de lenteboden, zooals de <span class="corr" id="xd33e1308" title="Bron: kievieten">kieviten</span> bij ons. Zij zijn er heel den zomer, eerst in paren, later met hunne jongen. In ’t +najaar voegen de verschillende families zich bij elkaar. Deze kleine troepen vereenigen +zich tot groote, die met de komst der koude wegtrekken. Ver weg ’t Zuiden in, soms +wel tot China en Afrika toe. +</p> +<p>En de moerassen liggen dan verlaten en doods. Niets dan de wind, die somber en triest +er over giert, wordt gehoord. +</p> +<p>Hoe moet ’t hart van de menschen, daar, op de toendra’s, van vreugde opspringen, als +voor ’t eerst na den langen winter, het helder, melodieus en toch zoo weemoedig klagend +tlú-i͞e van ’t goudpleviertje over de velden klinkt. Hoe dankbaar moeten zij die sierlijke +kleine vogels zijn, wier komst hun zegt: „Houdt moed, menschen! De lente heeft ons +vooruitgestuurd, om te zeggen, dat zij in aantocht is. Weest blij, het is al haast +gedaan!” +</p> +<p>Een enkele keer broedt een paar goudplevieren in ons land. De stem van het mannetje +wordt vroolijker in den paartijd; een triller in z’n klagende roep doet deze haast +overmoedig klinken. +</p> +<p>De jongen, die direct na het uitkomen het nest verlaten, worden met wormen en insecten +groot gebracht. Ook de ouden voeden zich hiermee. Daar er een menigte steekmuggen +en larven van Agrostis segetum, de zoo schadelijke aardrups onder zijn, doen zij als +verdelgers van deze lastige en schadelijke insecten een nuttig werk. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p045width" id="p045"><img src="images/p045.png" alt="Roerdomp (Botaurus stellarus) in ’t riet." width="286" height="666"></div><p> +</p> +<p>Het is een opvallend feit, dat ’t mannetje van deze soort in z’n prachtkleed op de +borst donkerder is, dan van boven. Een eigenschap, die hij met drie van zijn familieleden, +de morinelplevier, ’t bonte strandloopertje en de <span class="corr" id="xd33e1322" title="Bron: goudkieviet">goudkievit</span> gemeen heeft. Geen van deze is echter zoo <span class="corr" id="xd33e1325" title="Bron: glanzenddiep zwart">glanzend diepzwart</span> als ’t <span class="corr" id="xd33e1328" title="Bron: goud-pleviertje">goudpleviertje</span>. In den winter evenwel hebben ook zij een lichte onderkant, evenals andere vogels. +Daar een lichte onderzijde zeer groote biologische beteekenis voor de dieren schijnt +te hebben, zooals Thayer, een Engelsch schilder, in z’n boekje „<span lang="en">Concealing coloration in the animal Kingdom</span>” heeft verdedigd, wordt zoo’n donkere onderkant wel heel merkwaardig. +</p> +<p>Het is voor een dier van veel belang niet op te vallen, doch zich te kunnen verschuilen +voor z’n vijanden. Voorbeelden hiervan zijn overbekend. Denk maar eens aan de wandelende +takken en bladeren, die toch niets anders zijn dan insecten, die door hun uiterlijk +en houding op verbluffende wijze een tak of een blad nabootsen. Maar niet alleen onder +de lagere dieren, ook onder de gewervelde dieren vindt men iets dergelijks. +</p> +<p>De eigenaardige strepen aan de hals van de roerdomp bijv. schijnen ’t dier, als het +met uitgestrekte hals tusschen de riethalmen staat, geheel onzichtbaar te maken. Buiten +zijn natuurlijke omgeving evenwel, zijn die strepen zeer opvallend. Zeer duidelijk +is ditzelfde ook het geval de strepenteekening op een zebrahuid. Hoe fel en scherp +lijken die strepen ons, wanneer we de dieren in hun hok in Artis zien. Doch in de +Afrikaansche steppen tusschen ’t hooge, breede, verdorde gras, moet de zebra zich +even uitnemend verschuilen als onze roerdomp in ’t rietland. Een gewone grauwe ezel +evenwel zou daar, in die gele Afrikaansche steppe, geheel uit den toon vallen en scherp +tegen zijn omgeving afsteken, waardoor de roofdieren hem eerder op zouden merken. +<span class="pageNum" id="pb46">[<a href="#pb46">46</a>]</span></p> +<p>Thayer gaat zelfs nog veel verder en beweert, dat iedere kleur of teekening van een +dier in de natuurlijke omgeving van belang is. Ook de pauw, met zijn schitterend groen +en blauwe staart zou zich geheel oplossen in het heerlijk groene oerbosch. De flamingo’s, +die tegen ’t ondergaan der zon in ’t blauwe water van de Middellandsche Zee gaan visschen, +bootsen de wolken van ’t avondrood na. En, hoewel deze veronderstellingen wel wat +te fantastisch zijn voor ’t solide en langzame brein van den gemiddelden bioloog, +toch kan niet ontkend worden, dat Thayer een heel aardige verklaring heeft gegeven +voor lang bekende feiten. +</p> +<p>Het meest geloofwaardig evenwel, is z’n verklaring voor het nut van een lichte onderkant, +waardoor het dier zich vervlakt. Van boven toch, ontvangt ieder voorwerp ’t meeste +licht, aan den onderkant veel minder, terwijl bovendien de slagschaduw hem nog donkerder +maakt. Was nu de vogel aan den onderkant van dezelfde kleur als den bovenkant, dan +zou deze toch lichter lijken door de groote hoeveelheid licht, die ze direct ontvangt, +terwijl de buik veel donkerder zou zijn. +</p> +<p>Is nu een vogel aan de bovenkant grauw en aan de onderkant licht of wit gekleurd, +dan wordt het verschil in verlichting genivelleerd door het verschil in kleur. +</p> +<p>Wij, in Holland, behoeven de Lappen en Finnen hun goudplevieren niet te benijden. +Onze lentebode, de KIEVIT (VANELLUS VANELLUS) (No. <a href="#plate025">25</a>) is op z’n minst genomen even aardig. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p046width" id="p046"><img src="images/p046.png" alt="Vechtende kemphanen (Pavoncella pugnac)." width="592" height="437"></div><p> +</p> +<p>Hoewel de <span class="corr" id="xd33e1352" title="Bron: kievieten">kieviten</span> in Holland en Zeeland altijd een paar dagen eerder gesignaleerd worden dan in Friesland, +wordt daar steeds ’t eerste ei geraapt. Dáár, in de vlakke landen, die door hun gemis +aan boomen nog veel lager, vlakker en wijder lijken dan onze Hollandsche weiden, vinden +<span class="corr" id="xd33e1355" title="Bron: kievieten">kieviten</span> hunne hartsbegeerten. Hun paradijs ligt evenwel in de buurt van de Lemmer, misschien +wel het rijkste vogelhoekje van ons land. Een tocht daarheen behoort tot één van die +groote vreugden, die voor zoo weinig geld te verkrijgen zijn. Je stapt daartoe ’s +avonds op ’t Lemmer bootje, dat je zelf en je fiets voor één gulden over de Zuiderzee +brengt. ’s Nachts om twaalf uur vertrekt het van de Ruyterkade en den volgenden morgen, +tegen vijf uur, als de zon den hemel achter het stadje Lemmer purper kleurt, stap +je aan wal. In de ochtendkilte doet ’t goed flink door te fietsen en als de lentezon +hoog genoeg staat, om je met haar stralen te verwarmen, ben je ver genoeg gevorderd, +om op een mooi plekje, langs den dijk het vogelleven gade te slaan. Vlak langs den +weg zie je, hoe de hupsche kemphaantjes hunne tournooien leveren. Je bewondert „wit-kraag”, +„zwart-kraag”, „spikkel-kraag”, „goud-kraag” en hoe je hen verder naar hun, voor ieder +mannetje verschillend gekleurde kraag, noemen wilt, terwijl je geniet van hun drukke +bewegelijkheid en krijgshaftige standen. En al deze agitatie is voor ’t nietige grauwe +vrouwtje, waarvoor zich, na volbrachten strijd, het mannetje in diepen deemoed neerbuigt! +</p> +<p>Van <span class="corr" id="xd33e1361" title="Bron: kievieten">kieviten</span>, tureluurs en grutto’s wemelt het daar, zoowel buiten op de schorren als op de weilanden +binnen den dijk. Wulpen, plevieren en strandloopertjes, zoomin als verschillende meeuwen +en ontelbare <span class="corr" id="xd33e1364" title="Bron: leeuwerikken">leeuweriken</span> ontbreken er en alle vervullen de lucht met hunne stem. +</p> +<p>Geen wonder dat in ’t land, waar zooveel vogels zijn, het eierzoeken een sport is +die door ieder beoefend wordt, of ten minste in de jeugd, beoefend werd. Het zoeken +van <span class="corr" id="xd33e1369" title="Bron: kievietseieren">kievitseieren</span> is evenwel de meest geliefde tak van dit bedrijf. Niet alleen om het materieele voordeel +dat de verkoop van de zoo gezochte eieren oplevert. De moeilijkheid, uit het vliegen +van den vogel op te <span class="pageNum" id="pb48">[<a href="#pb48">48</a>]</span>maken, of hij eieren heeft, en wáár hij ze gelegd heeft, maakt het zoeken zoo aantrekkelijk. +Zoo is ook de „eer” van het vinden van ’t eerste <span class="corr" id="xd33e1374" title="Bron: kievietsei">kievitsei</span>, dat volgens de traditie aan de Koningin wordt gezonden, van nog veel grooter belang, +dan de tien gulden, waarmee dit eerste ei altijd betaald wordt. +<span class="pageNum" id="pb47">[<a href="#pb47">47</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate043width" id="plate043"><img src="images/plate043.jpg" alt="43" width="441" height="299"><p class="figureHead">43</p> +<p class="first">KWARTELKONING. +</p> +<p>(Crex crex). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate044width" id="plate044"><img src="images/plate044.jpg" alt="44" width="448" height="302"><p class="figureHead">44</p> +<p class="first">PATRIJS. +</p> +<p>(Perdix perdix). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate045width" id="plate045"><img src="images/plate045.jpg" alt="45" width="449" height="299"><p class="figureHead">45</p> +<p class="first">LADY AMHERST FAZANT. +</p> +<p>(Chrysolophus Amherstiae). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate046width" id="plate046"><img src="images/plate046.jpg" alt="46" width="450" height="299"><p class="figureHead">46</p> +<p class="first">PAUW. +</p> +<p>(Pavo cristata). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate047width" id="plate047"><img src="images/plate047.jpg" alt="47" width="447" height="298"><p class="figureHead">47</p> +<p class="first">KALKOEN. +</p> +<p>(Meleagris gallopavo). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate048width" id="plate048"><img src="images/plate048.jpg" alt="48" width="450" height="300"><p class="figureHead">48</p> +<p class="first">BANKIVAHOEN. +</p> +<p>(Gallus gallus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb48a">[<a href="#pb48a">48</a>]</span></p> +<p>Al een week van te voren weten de eierzoekers of een <span class="corr" id="xd33e1427" title="Bron: kievietenpaartje">kievitenpaartje</span> z’n eerste ei zal krijgen. Zij zien aan ’t gedrag der vogels wanneer het er is, en +zoeken dan ’t nest. En als zij ’t vinden met reeds twee eieren er in, schamen zij +zich, in plaats van blij te zijn met ’t voordeeltje. Want ieder rechtgeaard eierzoeker +beschouwt het als een schande, het zoover te hebben laten komen. +</p> +<p>Soms, met een zachte kwakkelwinter, blijven er <span class="corr" id="xd33e1432" title="Bron: kievieten">kieviten</span> in ons land. Waarschijnlijk zijn het dan vogels, die Noordelijker gebroed hebben, +terwijl de vogels, die bij ons broedden, het Zuiden ingetrokken zijn. Zeker weet men +dit evenwel nog niet. +</p> +<p>Met strengere winters verdwijnen zij evenwel allemaal. Een van de vreugden, die het +gevolg zijn van een kouden winter is de verrassing, deze pittige sierlijke vogels +op een morgen in Februari of Maart over de weide te zien stappen, of te hooren, hoe +zij met heldere stem vanuit de blauwe lucht zichzelf aankondigen: „<span class="corr" id="xd33e1437" title="Bron: Kieviet">Kievit</span>, we zijn er weer”. Het antwoord is dan een zwaai van m’n hoed, een lachenden groet +en met blijde stem roep ik hun toe: „Hallo <span class="corr" id="xd33e1440" title="Bron: kieviet">kievit</span>, ’k ben blij dat je er weer bent. De winter was zoo lang. En al was ’t gezellig, +te zitten bij den brandenden haard of met schaatsen onder de voeten de wereld door +te vliegen, al was ons Holland prachtig in z’n sneeuwdos, al waren de boomen wonderen +van kantwerk, toen de rijp hen bedekte, ik ben blij, dat je er weer bent, om ons te +vertellen, dat het Lente wordt.” +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p048width" id="p048"><img src="images/p048.png" alt="Kieviten." width="231" height="720"></div><p> +</p> +<p>Tot in Groenland toe brengen zij hun blijde boodschap. In Afrika worden zij dan gemist, +daar beteekent hun vertrek de komst van het natte jaargetijde. +</p> +<p>Voordat de groote massa van de <span class="corr" id="xd33e1450" title="Bron: kievieten">kieviten</span> komt, zijn er altijd een paar voortrekkers. Die hebben blijkbaar haast, het terrein +te verkennen en de mooie plekjes uit te zoeken. Het liefst nestelen zij op lage landen, +in de buurt van water, maar ook in de duinen of op de hei weet de kievit het zich +gemakkelijk te maken. Als er water in de buurt is, is hij overal tevreden. +</p> +<p>De gewoonten van een kievit zijn zoo geestig en belangwekkend, dat ze daardoor het +geheele jaar de vreugde van ieder natuurliefhebber uit maken. Of het de sierlijke +vluchten zijn, die hij maakt om z’n wijfje te bekooren, of de deftige buigingen en +vroolijke pirouettes, die hij in ’t gras voor haar maakt, of de dolle buitelingen +in de lucht, waarmee hij z’n levenslust tracht te uiten, of wel de listige bewegingen +en schreeuwen, waarmee een oude <span class="corr" id="xd33e1455" title="Bron: kieviet">kievit</span> een onervaren eierzoeker van z’n nest weet af te houden, altijd is deze vogel den +tijd meer dan waard, die we aan hem besteden. +</p> +<p>Hoe mooi is hij bovendien! Glanzend zwart-groen zijn de veeren van vleugels en rug. +Helder wit schittert z’n borst. Z’n kop draagt ’t kwieke kuifje. Wat trippelt hij +pittig over de weiden, telkens met een schok stilstaand. Soms steekt hij dan z’n kop +spiedend omhoog en strekt daarbij z’n heele bovenlijf. ’t Is alsof hij op z’n teenen +gaat staan. Deze beweging herhaalt hij eenige keeren om dan weer vol strakke bewegelijkheid +verder te trippelen. Soms rent hij door de weilanden, alsof hij tot krijgertje spelen +uit wil noodigen. In de lucht is hij een eerste acrobaat, daar buitelt en „looping-the +loopt” hij dat het een aard heeft. Hel wit flitst dan de blinkende onderkant van z’n +vleugels. En deze uitbundige vogel is moedig als weinig andere. Z’n broedsel beschermt +hij tegen alle mogelijke vijanden, die vaak veel grooter zijn dan hij zelf. Een buizerd +bijv. valt hij in de vlucht aan en al kan hij hem geen baas, hij berokkent hem zooveel +last, dat hij het <span class="pageNum" id="pb49">[<a href="#pb49">49</a>]</span><span class="corr" id="xd33e1461" title="Bron: kievietennest">kievitennest</span> opgeeft en ergens anders naar een minder dapper en waakzaam ouderpaar uitziet. +</p> +<p>Wie van deze steltloopertjes houdt (en welke Hollander doet dat niet?) weet niet goed +te zeggen, welke nu wel de allermooiste en de alleraardigste is. Als je er over vertelt, +gaat het je als een kind, dat bloemen plukt. Zooals zij telkens meent, dat er verder +een mooiere bloem is dan de vorige, zoo vinden wij telkens de eene vogel weer aardiger +dan de andere. +</p> +<p>Ik zal dus niets meer zeggen van de grutto’s, de tureluurs, de kemphaantjes, de scholeksters, +de ruiters en wat er in ons land nog meer aan dit langpootig en langsnavelig gevogelte +valt waar te nemen. Alleen van enkele zeldzame of merkwaardige vogels, zooals de KLUIT +(RECURVIROSTRA AVOSETTA) (No. <a href="#plate026">26</a>) wil ik nog wat vertellen. Hoewel niet zeldzaam, wat het individuen-aantal aangaat, +is hij maar op enkele plaatsen te vinden, daar hij zeer speciale eischen aan z’n broedgebied +stelt. Hij verlangt, dat het voor menschen moeilijk toegankelijk is en dat er water, +slik en zout te vinden zal zijn. Daar zeer weinig streken aan al deze voorwaarden +voldoen, is dit de oorzaak dat men hem slechts broedend aantreft langs de kusten der +Noord- en Oostzee en in IJsland en langs de zoutmeeren van Hongarije. In ons land +broedt hij op drie plaatsen: Texel, de Beers en Schouwen. In Engeland is hij uitgeroeid. +</p> +<p>Het is een mooie vogel, wit, met zwarten kop en zwarte vlekken op vleugels en rug. +Tijdens z’n vlucht, met de typisch neerhangende vleugels, valt de vreemde teekening +duidelijk op. Hierdoor en door de ingetrokken hals en de ver naar achteren uitstekende +pooten is hij direct te herkennen. De snavel, die naar boven is omgebogen, schijnt +zeer onpractisch. De vogel weet er evenwel goed gebruik van te maken, als hij hem +in ’t slik duwt en hier naar voedsel zoekt. +</p> +<p>De kluit is één der steltloopers, die goed kan zwemmen, daar hij zwemvliezen tusschen +de teenen heeft. Zij komen betrekkelijk pas laat in ons land, want in April wordt +zijn melodieus maar klagend: klú-i͞e-ĕ, klú-i͞e-ĕ voor ’t eerst gehoord en in September +trekt hij al weer weg, heel ver ’t Zuiden in, tot aan de Kaap toe. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p049width" id="p049"><img src="images/p049.png" alt="Strandloopertjes." width="646" height="366"></div><p> +</p> +<p>Strandloopertjes daarentegen zijn vogeltjes, die ’s winters in ons land komen en in +’t voorjaar naar het Noorden trekken, waar zij hun broedgebied hebben. Aan ons Noordzeestrand +ziet men ’s winters, vlak langs de branding, troepen van deze kleine vogeltjes aan +het visschen. De KANOETSTRANDLOOPER (TRINGA CANUTUS) (No. <a href="#plate027">27</a>) is misschien wel de mooiste ervan. Tusschen zoo’n troepje vindt men ook vaak pleviertjes +en ’t kleine strandloopertje (Limonites minuta), hoewel deze laatste ook dikwijls +zonder vreemden in hun troepje leven. Zoo’n troepje strandloopertjes is aardig om +te zien. Deze allerliefste kleine diertjes loopen verbazend vlug, zoo vlug, dat men +hunne pootjes niet meer afzonderlijk waarnemen kan en zij niets anders lijken dan +rollende bolletjes. Tot zij op eens opvliegen, zachte fluitgeluidjes maken en een +oogenblik later weer neerstrijken om hun race, tegen wind in, weer te beginnen. +</p> +<p>SNIPPEN (SCOLOPAX) worden door veel menschen in één adem genoemd met patrijzen. Waarschijnlijk, +omdat voor de menschen het culinaire genoegen, dat deze beide vogels aan de smulpapen +verschaffen, van overwegend belang is. Toch zijn zij in ’t geheel geen familie van +elkaar, daar de patrijzen tot de hoenders behooren, terwijl de snippen steltloopers +zijn. +</p> +<p>Snippen vormen over geheel Europa een zeer geliefd wild en worden, vooral tijdens +de najaarstrek druk gejaagd. Zij gelden bij de meest verfijnde lekkerbekken voor een +exquise lekkernij.….. <span class="pageNum" id="pb50">[<a href="#pb50">50</a>]</span>mits zij met ingewanden en al gebraden worden. Want het allerfijnste gedeelte van +deze vogels vormen juist deze ingewanden, met hunne half verteerde inhoud van insectenlarven +en de ± 200 lintwormen (ieder ongeveer 18 c.M. lang) die er in leven. Een fijnproever, +die „z’n drekkie” niet in z’n snip vindt, acht zich door z’n poelier bedrogen. Het +is toch soms wel heel erg prettig, maar een dood gewoon mensch te zijn en te mogen +grillen van dergelijke tractaties. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p050width" id="p050"><img src="images/p050.png" alt="Houtsnip (Scolopax rusticola)." width="422" height="627"></div><p> +</p> +<p>Hoewel op deze vogel door de jacht, die er op gemaakt wordt, meer is gelet dan op +andere, zijn z’n gewoonten niet goed bekend. ’t Is misschien juister te zeggen: niet +goed begrepen, daar de groote massa aanteekeningen van betrouwbare waarnemers nog +al uiteen loopen. +</p> +<p>Soms trekken snippen hoog, soms laag, soms langzaam, soms vlug. Maar waarom zij dat +doen en wat de hoogte of de snelheid van hunne vlucht beïnvloedt, weet men niet. +</p> +<p>De vogeltrek is wel een van de wonderlijkste en meest merkwaardige verschijnselen +die we in de dierenwereld tegen komen; ook is het een van de opvallendste. Geen wonder +dan, dat de menschen over dit verschijnsel hebben gedacht en er een verklaring voor +hebben trachten te vinden. Toch hebben zij met de eenvoudige verklaring, die lang +aanvaard is geworden, groote fouten gemaakt, omdat zij conclusies trokken uit onvolledige +waarnemingen. Men had, behalve het regelmatig aan en afwezig zijn van de vogels, ook +grootere en kleinere troepen van hen op reis waargenomen. Men hoorde hen ’s nachts, +aan de geluiden die zij maakten, men wist, dat zij op hunne tochten vaak de zee over +moesten en dat zoowel oude als jonge vogels de reis maakten. +</p> +<p>Men stelde zich voor dat de oudere vogels, die al meerdere malen de tocht naar het +Zuiden hadden gemaakt, den jongeren den weg wezen. Deze leeren hem goed kennen, en +zijn later in staat, anderen dezelfde dienst te bewijzen. Men meende, dat de vogels +over zee, zéér, zéér hoog zouden vliegen en dat hun buitengewoon scherpe oogen hen +in staat zouden stellen, de heele zee te overzien en dat zij daardoor den kortsten +weg naar de meest uitstekende landtong zouden vinden. Als zij ’s nachts vlogen, hielden +zij zich bij elkaar door het geven van geluiden. Maar men meende, dat in ’t algemeen +het vliegen bij nacht slechts bij uitzondering gebeurde, wanneer de tocht over zee +te lang was, om in één dag volbracht te worden. +</p> +<p>Nauwkeurige waarnemingen van lateren tijd hebben wel aan ’t licht gebracht, dat het +zóó eenvoudig, als men zich vroeger voorstelde, niet is. +</p> +<p>Men weet nú, dat veel vogels geheel alleen trekken. Wie heeft hen den weg gewezen, +toen zij dat voor de eerste maal deden? Andere vogels trekken slechts in den nacht. +Hoe is ’t mogelijk, dat zij in ’t donker den weg vinden? Temeer, daar veel vogels +laag over zee trekken en dus niet den geheelen weg kunnen overzien. Ook is de trek +over groote afstanden veelal geluidloos en roepen de vogels slechts dan, wanneer zij +licht zien. +</p> +<p>Hoe men dus de trek verklaren moet? Men weet het niet en heeft er over gedacht of +de vogels niet een zeer uitgesproken richtingszin zouden hebben. Die richtingszin +is een van de <span class="corr" id="xd33e1500" title="Bron: mysterieuse">mysterieuze</span> instincten, die men erkennen moet, zonder ze te begrijpen. Er zijn zelfs nog menschen, +die eenzelfde onverklaarbare richtingszin hebben en den weg weten te vinden in een +voor hen vreemd gebied. Een overblijfsel van instincten, die ons vroeger, als kuddedier +eigen geweest moeten zijn. Een <span class="pageNum" id="pb52">[<a href="#pb52">52</a>]</span>overblijfsel dat wij helaas verloren hebben, maar dat nog aan sommigen (o. a. Nomaden-volken) +onschatbare diensten bewijst! +<span class="pageNum" id="pb51">[<a href="#pb51">51</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate049width" id="plate049"><img src="images/plate049.jpg" alt="49" width="447" height="299"><p class="figureHead">49</p> +<p class="first">PARELHOEN. +</p> +<p>(Numida meleagris). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate050width" id="plate050"><img src="images/plate050.jpg" alt="50" width="297" height="446"><p class="figureHead">50</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e1521" title="Bron: KALIFORNISCHE">CALIFORNISCHE</span> KWARTEL. +</p> +<p>(Lophortyx californicus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate051width" id="plate051"><img src="images/plate051.jpg" alt="51" width="300" height="450"><p class="figureHead">51</p> +<p class="first">KROONDUIF. +</p> +<p>(Goura coronata). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate052width" id="plate052"><img src="images/plate052.jpg" alt="52" width="290" height="445"><p class="figureHead">52</p> +<p class="first">ROTSDUIF. +</p> +<p>(Columba livia). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate053width" id="plate053"><img src="images/plate053.jpg" alt="53" width="298" height="448"><p class="figureHead">53</p> +<p class="first">CONDOR. +</p> +<p>(Sarcorhamphus gryphus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate054width" id="plate054"><img src="images/plate054.jpg" alt="54" width="298" height="448"><p class="figureHead">54</p> +<p class="first">GIER. +</p> +<p>(Gyps rüppelli). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb52a">[<a href="#pb52a">52</a>]</span></p> +<p>Die richtingszin verklaren? Het is mogelijk dat er nog eens een vernuft scherpzinnig +genoeg is, om ’t te ontleden. Misschien wordt ons daardoor ’t mysterie van deze geheimzinnige +kracht geopenbaard. Dan zal hiermee een ander wonder feit tot nuchtere werkelijkheid +worden. Dan zal van ’t opgeloste probleem de bekoring geweken zijn. Een bekoring, +die ons nu nog gevangen en betooverd houdt. +</p> +<p>Met de broedgewoonten van de snip is het al net zoo gesteld: een tegenspraak tusschen +de meest betrouwbare waarnemingen maakt het moeilijk iets met zekerheid er over te +zeggen. +</p> +<p>Houtsnippen (Scolopax rusticola) komen eerst tot leven in de schemering. Overdag houden +zij zich schuil. Men ziet hen dan betrekkelijk zelden. Bovendien weet de vogel een +uitstekend gebruik te maken van z’n kleur, een prachtig voorbeeld voor de theoriën +van Thayer. Want, een houtsnip die „zich dood houdt”, dat is, onbewegelijk op één +plaats zitten blijft, is zoo goed als niet te vinden. +</p> +<p>Het is me eens gebeurd, een vleugellamme houtsnip te zien, die verdwaald was op een +landweg. Het beestje volgde getrouw den raad, die Moeder Natuur hem gegeven had en +drukte zich onbewegelijk stil tegen den weg. Ditmaal zonder resultaat natuurlijk, +want tegen den grauw-zwarten weg viel z’n warm bruine kleur met de onregelmatige teekening, +die zoo aan blaadjes en takjes gelijk is, duidelijk op. Tot vlak bij, liet hij me +komen. ’t Was z’n instinct, die meegekregen eigenschap, dat hem zoolang tot stilzitten +dwong. Maar de angst van ’t diertje was duidelijk te zien aan z’n oogjes en toen ik +m’n hand uitstak om hem te grijpen, was het gevaar hem te groot. Hij vergat alle lessen +en vluchtte weg, om, buiten ’t bereik van die hand, een meter of vier, vijf verder +zich opnieuw dood te houden. Zoodra dus blijkbaar de angst wat minder was, dwong z’n +instinct hem weer tot het onbewegelijk neerzitten. Wéér liet hij me nader komen, wéér +liep hij weg toen ik te dicht bij hem was. In een bosch zou deze methode hem ongetwijfeld +geholpen hebben te ontkomen. Hier gaf ’t niets. Het eind was dan ook, dat ik hem te +vlug was en mee naar huis nam, om z’n vleugel te verbinden. +</p> +<p>De snip van onze rietlanden is de WATERSNIP (GALLINAGO GALLINAGO) (No. <a href="#plate028">28</a>). +</p> +<p>Een ander aardig vogeltje van onze rietlanden is DE RAL (RALLUS AQUATICUS<span class="corr" id="xd33e1566" title="Niet in bron">)</span> (No. <a href="#plate029">29</a>). +</p> +<p>Het geldt voor een zeldzaam diertje. Misschien is het niet zoo zeldzaam, als men wel +geneigd is aan te nemen. Het is alleen weer een diertje met een prachtige schutkleur, +dat daardoor weinig in ’t oog valt. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p052width" id="p052"><img src="images/p052.png" alt="Koeten." width="700" height="487"></div><p> +</p> +<p>In Brazilië leeft een familielid van hem, dat z’n sprekend evenbeeld is. Het is evenwel +wat grooter. In Artis, waar er al sinds jaren een is, is het een van de luidruchtigste +vogels en z’n luidruchtigheid is in hooge mate grappig, daar z’n roepen duidelijk: +„Och-bewaar-me” is. En zoo duidelijk en zoo vol luide verontwaardiging wordt het geroepen, +dat het een glimlach ontlokt aan ieder die het hoort. +</p> +<p>Even schuw als de ral is, is de KOET (FULICA ATRA) (No. <a href="#plate030">30</a>) brutaal. Overal waar maar een beetje water is, vindt men dezen aardigen, plompen, +gemoedelijken, zwarten vogel, met de witte bles op z’n kop. Die bles wordt niet gevormd +door witte veeren, zooals de bles <span class="pageNum" id="pb53">[<a href="#pb53">53</a>]</span>op een paardekop uit witte haren bestaat. ’t Is hier, bij de koet, de afwezigheid +van veeren, die de huid vrij laat en wit doet afsteken tegen de omgevende gitzwarte +veeren. Als een koet tusschen eenden en waterhoentjes op een plas drijft, herkent +men hem direct, juist door die bles. +</p> +<p>’t Opvallendst onderscheidt een koet zich van de andere steltloopers door z’n pooten. +Deze zijn n.l. voorzien van gelobde zwemvliezen. Hierdoor wordt het oppervlak van +iederen teen zeer vergroot. Door deze vergrooting van z’n draagvlak kan de vogel nu +met groot gemak over de waterplanten loopen, terwijl ze hem tevens in staat stellen +om te zwemmen. +</p> +<p>Men treft de koet, het hooge Noorden uitgezonderd, in geheel Europa aan. In zeer strenge +winters wordt ook ons land hem te koud en trekt hij naar het Zuiden. ’s Zomers vindt +men hem haast in iedere sloot, waar genoeg riet is. Zijn nest is moeilijk te bereiken, +daar het op het water tusschen de rietstengels drijft. Vaak rust het op een basis +van oude rietstoppels. De eieren hebben de kleur van het dorre riet en zijn zeer fijn +bespikkeld. Deze spikkels, die grootere en kleinere, dikkere en dunnere streepjes +zijn, komen zeer sterk overeen met de stippels, die door „roest”zwammen op de doode +rietstengels gemaakt worden. De jongen blijven heel lang tusschen het riet; dat zij +er zijn, hoort men aan een schreeuw of een gelok van de oude, die zich met hen bezighoudt. +’s Avonds, als het donker wordt, brengt zij hen wel op het open water. Met heel zachte, +onderdrukte geluidjes laat moeder dan weten waar zij is. De jongen zorgen dan wel +vlak bij haar te blijven. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p053width" id="p053"><img src="images/p053.png" alt="Waterhoentjes." width="344" height="636"></div><p> +</p> +<p>Het waterhoentje is ’t sierlijke donkergrijze familielid van de koet en wordt op precies +dezelfde plaatsen aangetroffen. De roode snavel, de sierlijke bouw, de witte streepen +over de vleugels en de roode pooten, maken hem gemakkelijk herkenbaar. +</p> +<p>De stem van dit mooie vogeltje is buitengewoon leelijk. Ieder heeft deze wel eens +gehoord, als de vogel opschrikte en onder het uitstooten van een rauwe schaterlach, +half loopend, half vliegend over het water rent, zich omhoog heft, even vliegt en +zich met een boog in het riet van den overkant der sloot laat vallen. Waar hij het +water met z’n pooten aanraakte, blijft nog een rimpelspoor achter. +</p> +<p>De JASSANA (JACANA JACANA) (No. <a href="#plate031">31</a>) is hun neef uit Zuid-Amerika. Daar is deze even algemeen als de koet of het waterhoentje +bij ons. Uiterlijk verschilt hij nog al wat. Dit komt voornamelijk door de zeer lange +pooten met de buitensporig lange teenen. Oppervlakkig geoordeeld zou men een dergelijk +exces ondoelmatig en dwaas kunnen vinden. Op het land heeft de vogel dan ook veel +last van die lange teenen, die hem het loopen zeer moeilijk maken. Maar in de moerassen +en vijvers, waar hij hoort, blijkt het gemak ervan. Over ’t wateroppervlak, dat met +drijvende bladen van waterplanten overdekt is, loopt het er bliksemsnel mee. Z’n lange +teenen verdeelen z’n lichaamsgewicht. Nu veert alleen de bladerenmassa onder hem; +had hij kortere teenen, ze zouden waarschijnlijk onder hem wegzinken. +</p> +<p>Zoodra deze bizarre vogel onraad merkt, laat hij z’n stem hooren. ’t Is net als van +ons eigen waterhoen een lach, doch klinkt veel welluidender. +</p> +<p>Dat de TRAPGANS (OTIS TARDA) (No. <a href="#plate032">32</a>) tot de steltloopers behoort en niet tot de ganzen, zooals de naam, of tot de hoenders, +zooals een oppervlakkige blik op z’n uiterlijk doet vermoeden, dankt hij aan z’n loopbeen, +dat meer dan tweemaal langer is dan de middenteen. Want dit loopbeen is ’t toch maar, +dat voor al deze steltloopers zoo karakteristiek is. +</p> +<p>Deze ongeveer een meter groote vogel, was vroeger algemeen in ons land en in Engeland. +Dat hij daar tegenwoordig niet meer voorkomt, zal wel in hoofdzaak te wijten zijn +aan z’n levenswijze, die <span class="pageNum" id="pb54">[<a href="#pb54">54</a>]</span>hem nu juist niet tot de aangenaamste gasten in de velden maakt. Hij houdt zich bij +voorkeur alleen op in de vruchtbare streken, waar graan en groene plantendeelen in +overvloed voor hem te vinden zijn. +</p> +<p>Het is heel moeilijk een trapgans te zien te krijgen, zelfs in de Russische steppen, +waar hij algemeen voorkomt. Zij zijn zoo schuw, dat zij zich overdag haast nooit laten +zien, maar standvastig tusschen het hooge koren blijven. Daar zij op open velden slapen +en deze niet altijd aan hun voedselterrein grenzen, kiezen zij de na-schemering of +den nacht uit, om deze op te zoeken. In den vroegen morgen gaan zij weer terug, met +hun waardige, langzame en afgemeten passen den weg afleggend. +</p> +<p>Evenals vele andere vogels kent de trapgans verschillende menschen uit elkaar en onderscheidt +hij den ongevaarlijken boerenknecht of wandelaar zeer goed van den jager. +</p> +<p>De jacht, die begrijpelijkerwijze veel op deze schadelijke vogels gemaakt wordt, levert +daardoor eigenaardige moeilijkheden. De menschen dienen de vogel te slim af te zijn. +Een jager verkleedt zich als een boer, of een boerenknecht en laat zich in een boerenkar +of op een hooiwagen naar het veld brengen, waarin de ongewenschte gasten gesignaleerd +zijn. +</p> +<p>In Engeland heeft men eenigen tijd geleden moeite gedaan, om deze vogel weer te doen +inburgeren. Vijftien stuks werden daartoe tegelijk ingevoerd en aan de zorg van het +publiek toevertrouwd. Met het helaas al te vaak voorkomend gevolg, dat het publiek +zich van deze verantwoordelijkheid niets aantrok en roekelooze jagers de vogels neerschoten. +Nooit heeft men meer iets van hen gezien. +</p> +<p>Misschien heeft de KRAANVOGEL (GRUS GRUS) (No. <a href="#plate033">33</a>) zich vroeger ook in ons land opgehouden. Gegevens hierover zijn me niet bekend. +Toch lijkt het niet onwaarschijnlijk, daar de groote moerassen in de buurt van akkers, +die door hen als woonplaats uitgezocht worden, wel niet ontbroken zullen hebben. De +groote moerassen verdwijnen en worden tot vruchtbare polders. Maar helaas, de vogels +verdwijnen ook en niemand neemt hunne plaats in. Of het moest de mensch zijn, die +de polders bewoont. Jammer genoeg verdwijnen hierdoor de meer aantrekkelijke dieren. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p054width" id="p054"><img src="images/p054.png" alt="Trekkende Kraanvogels." width="576" height="297"></div><p> +</p> +<p>In Duitschland heeft de kraanvogel nog streken naar z’n hart. Hij broedt daar dan +ook geregeld. Wij zien hem hier alleen nog maar als hij vandaar uit overtrekt naar +de warme landen, naar Egypte of Engelsch Indië. +</p> +<p>In het laatste land met z’n veel te dichte bevolking, worden zij als uiterst schadelijk +beschouwd. Dat is dan ook geen wonder. Want de verwoestingen die zij in de korenvelden +aanrichten zijn verschrikkelijk. In Egypte eten zij jaarlijks wel 100.000 H.L. graan +op. Daar, in de vruchtbare Nijllanden kan het van de overvloed wel gemist worden. +In Britsch Indië waar men op iedere graankorrel zuinig is, is het een ander geval. +</p> +<p>Alleen de kraanvogels, die Noordelijk broeden, trekken. Zij vliegen daarbij in grootere +en kleinere troepjes, in een rechte lijn achter elkaar. Zij houden zich aan de groote +trekwegen, die voornamelijk langs de kusten gaan. +</p> +<p>Ieder paartje kiest zich, bij de moerassen aangekomen, een bepaald broedgebied, waarin +geen ander nest dan het hunne geduld wordt. Toch begroeten zij overtrekkende vogels +met luide vreugdekreten van hunne ongelooflijk sterke stem. +</p> +<p>Broedende kranen zijn zeer moeilijk gade te slaan. Zij zijn schuw en weten zich goed +te verbergen, daar hunne kleur tijdens het broeden van fraai licht grijs, tot een +vieze, vuile, donkergrijze kleur wordt. Niemand kon hiervoor een verklaring vinden, +tot eens een zeer goed verborgen waarnemer een wijfje observeerde, dat zonder achterdocht +was en zich onbespied waande. Hij zag toen, dat zij haar veeren met modder insmeerde +en schoot haar neer. Het bleek toen, dat de modder met speeksel vermengd, zoozeer +in de veeren was gedrongen, dat het er niet uit te wasschen was, maar zich slechts +met chemische middelen liet verwijderen. +<span class="pageNum" id="pb55">[<a href="#pb55">55</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate055width" id="plate055"><img src="images/plate055.jpg" alt="55" width="294" height="446"><p class="figureHead">55</p> +<p class="first">SECRETARIS<span id="xd33e1639">.</span> +</p> +<p>(Serpentarius serpentarius). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate056width" id="plate056"><img src="images/plate056.jpg" alt="56" width="299" height="446"><p class="figureHead">56</p> +<p class="first">HARPIJ<span id="xd33e1649">.</span> +</p> +<p>(Thrasaëtus harpyia). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate057width" id="plate057"><img src="images/plate057.jpg" alt="57" width="299" height="450"><p class="figureHead">57</p> +<p class="first">STEENAREND. +</p> +<p>(Aquila chrysaëtus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate058width" id="plate058"><img src="images/plate058.jpg" alt="58" width="290" height="445"><p class="figureHead">58</p> +<p class="first">WITBUIK ZEEAREND. +</p> +<p>(Haliaetus leucogaster). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate059width" id="plate059"><img src="images/plate059.jpg" alt="59" width="295" height="444"><p class="figureHead">59</p> +<p class="first">BOOMVALK. +</p> +<p>(Falco subbuteo). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate060width" id="plate060"><img src="images/plate060.jpg" alt="60" width="303" height="448"><p class="figureHead">60</p> +<p class="first">OELOE. +</p> +<p>(Ketupa ceylonensis). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb56">[<a href="#pb56">56</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p056width" id="p056"><img src="images/p056.png" alt="Vliegende flamingo’s." width="720" height="425"></div><p> +</p> +<p>§ 2. De tweede orde van de groep der Grallatores (Steltloopers) wordt gevormd door +de PELOPATIDES, die slechts de FLAMINGO’S (PHOENICOPTERUS ROSEUS) (No. <a href="#plate034">34</a>) tot haar vertegenwoordigers telt. Wel verdienen deze wonderlijke vogels een plaats +alleen in het systeem. Want nergens vindt men meer huns gelijke. Toch doen deze vogels +in hunne onderdeelen aan alle mogelijke andere denken. Zij doen aan als een schepping +van een kunstenaar met levendige verbeelding, die dieren construeert uit stukken van +andere. En al werd het hier geen leeuw met een menschengezicht, die ons met haar sphinxenblikken +betooverd houdt, toch doet de grilligheid van deze vogels ons in blanke verwondering +naar hen staren. +</p> +<p>Wat boeit ons wel ’t meeste? Is het de fijne kleur van het teere roserood der veeren, +dat zich in de vleugels even accentueert, als de blos op de wangen van een kind? Of +is het het contrast in de lichaamsdeelen? De ooievaarspooten met de eendeteenen, de +zwanenhals, die als een slang zich kronkelt of de onevenredig groote, bleekgele snavel, +die de kleine kop zoo topzwaar doet lijken? Ik weet het niet. Maar ondanks deze, in +kleinigheden zich telkens herhalende grilligheid, wat een harmonisch geheel, wat een +sublieme slankheid van lijnen, wat een rustige voornaamheid in bewegingen. +</p> +<p>De snavel is wel het merkwaardigste van dezen vogel. Juist om deze snavel werden zij +vroeger bij de eenden ondergebracht, want deze is voorzien van een zelfde zeef-apparaat, +met dit onderscheid evenwel, dat bij een eend de bovensnavel over de ondersnavel wordt +gelegd en dit bij de flamingo juist andersom is. +</p> +<p>Een eend neemt, zooals iedereen weet, het voedsel zwemmend tot zich en gebruikt de +bovensnavel als deksel over den ondersnavel. De flamingo zoekt z’n voedsel wadend, +of staand in diep water. Door de lange pooten wordt hij niet nat en de lange hals +stelt hem in staat den bodem te bereiken van de strandmeeren. Het zand of de modder +zeeft hij nu met ’t gevoelige zeef-toestel in z’n bek en gebruikt dan de onderkant +van den snavel als deksel voor de bovenkant, daar hij z’n hals naar binnen ombuigt +en dus de kop onderste boven heeft. En weer verbazen we ons, nu we zien, hoe alles +wat ons aan den vogel verwonderde, beteekenis voor hem heeft, in verband met z’n levenswijs. +<span class="pageNum" id="pb57">[<a href="#pb57">57</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate061width" id="plate061"><img src="images/plate061.jpg" alt="61" width="300" height="450"><p class="figureHead">61</p> +<p class="first">RANSUIL. +</p> +<p>(Asio otus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate062width" id="plate062"><img src="images/plate062.jpg" alt="62" width="298" height="445"><p class="figureHead">62</p> +<p class="first">SNEEUWUIL. +</p> +<p>(Nyctea nyctea). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate063width" id="plate063"><img src="images/plate063.jpg" alt="63" width="297" height="442"><p class="figureHead">63</p> +<p class="first">VEELKLEURIGE LORI. +</p> +<p>(Trichoglossus novæ hollandiæ). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate064width" id="plate064"><img src="images/plate064.jpg" alt="64" width="291" height="443"><p class="figureHead">64</p> +<p class="first">KAKATOE. +</p> +<p>(Cacatua Triton). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate065width" id="plate065"><img src="images/plate065.jpg" alt="65" width="296" height="445"><p class="figureHead">65</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e1733" title="Bron: UILPAPAGAAI">UILPAPEGAAI</span>. +</p> +<p>(Stringops habroptilus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate066width" id="plate066"><img src="images/plate066.jpg" alt="66" width="297" height="444"><p class="figureHead">66</p> +<p class="first">PARKIETEN. +</p> +<p>(Conurus cactorum). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb58">[<a href="#pb58">58</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p058width" id="p058"><img src="images/p058.png" alt="Reigerkolonie." width="720" height="419"></div><p> +</p> +<p>§ 3. De ibis, ooievaar, maraboe, reiger en nachtkwak zijn enkele vertegenwoordigers +van de GRESSORES, de derde en laatste orde der Steltloopers. +</p> +<p>In Europa vindt men eenige vertegenwoordigers van de IBIS-familie (No. <a href="#plate035">35</a>). Over het algemeen evenwel moet men deze vogels in Afrika, Azië en Amerika zoeken. +In verhouding tot de andere hierboven genoemde vogels, zijn zij betrekkelijk klein. +Zij vallen voornamelijk op door hun naar beneden gebogen snavel. Bij nauwkeuriger +onderzoek blijken zij bovendien hunne tong te missen. +</p> +<p>In Egypte werd de ibis vroeger als heilig beschouwd en in staat van halve gevangenschap +gehouden. De reden voor deze heiligheid lag in hun komst tijdens de Nijloverstroomingen. +Ieder jaar brengen deze overstroomingen vruchtbaarheid aan landen, die anders zoo +onvruchtbaar zouden zijn als de woestijnen, waaraan ze grenzen. De Nijl was daarom +heilig als brenger van leven en vruchtbaarheid. En de ibis, die gelijk met het aangebeden +en zegenrijke water kwam, moest zich mede de aanbidding laten welgevallen. Als er +een stierf, werd z’n lichaam gebalsemd met evenveel zorg als dat van een Pharao. Van +deze ibis-mummies zijn er nog massa’s in de oude Egyptische tempels te vinden. +</p> +<p>Terwijl de ibissen in de oudheid zooveel aan de Nijl voorkwamen, vindt men hen tegenwoordig +niet meer in Egypte. Een verklaring weet men niet voor dit verdwijnen. +</p> +<p>Van de LEPELAAR is het verdwijnen makkelijker te begrijpen. Vroeger vond men hem overal. +Nu is hij nog slechts in Holland, waar hij aan een paar van onze plassen nestelt en +bij de groote moerassen van Hongarije te vinden. +</p> +<p>Het Zwanenwater bij Petten en het Naardermeer vormen zijn tegenwoordige standplaatsen +in ons land. Hun kolonies worden er met de uiterste zorg behandeld en tegen iedere +rustverstoring beschermd. Nauwelijks 100 jaar geleden, broedden de vogels nog in een +groote kolonie in de plassen bij Rotterdam. Toen deze drooggemaakt werden, is de vogel +verdwenen. +</p> +<p>We kunnen er de „Vereeniging tot Behoud van Natuurmonumenten” dan ook niet dankbaar +genoeg voor zijn, dat zij het Naardermeer en z’n heerlijke vogelwereld voor dat lot +behoed heeft. En het is dwaas, het den eigenaar van het Zwanenwater kwalijk te nemen, +dat hij den toegang tot z’n <span class="pageNum" id="pb59">[<a href="#pb59">59</a>]</span>terreinen streng verbiedt. De eenige manier om natuurschoon in ongerepten staat te +behouden, is het ontoegankelijk voor de menschen te maken. Want slechts zeer weinigen +kunnen liefhebben en bewonderen, om de vreugde van schoonheid alléén. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p059-1width" id="p059-1"><img src="images/p059-1.png" alt="Vliegende ooievaars." width="511" height="258"></div><p> +</p> +<p>De meesten verlangen dit schoone ook te bezitten. En de biologen zijn misschien nog +de ergste vandalen, hoewel men het van hen ’t minst zou verwachten. Zij bevredigen +dit verlangen door het plukken van een zeldzame bloem, die aan hun herbarium ontbreekt, +door het plunderen van een nest, waarvan de eieren in hunne collectie mankeeren. +</p> +<p>Al is het slechts een enkele, zeer bevoorrechte en vertrouwde natuuronderzoeker, die +toegang tot de broedkolonie van de <span class="corr" id="xd33e1773" title="Bron: lepellaars">lepelaars</span> in ’t Naardermeer krijgt, het werkelijk belangstellend publiek kan niet dankbaar +genoeg zijn. ’t Broeden kunnen zij wel niet zien, maar de lepelaars gaan ver om hun +voedsel te zoeken. Zij komen tot onder de rook van Amsterdam, aan de Zuiderzee tot +bij Zeeburg, om te visschen. +</p> +<p>De verrassing, deze blanke vogel met de zwarte breede en platte snavel op eens te +zien, na alle gewone steltloopers, geeft een vreugde, die door de zeldzaamheid zooveel +te dieper is. Hoe heerlijk is het niet, op een mooien lentedag aan de Zuiderzeedijk +bij Valkeveen of Zeeburg te liggen, te midden tusschen een overvloed van prachtig +rose bloeiend Engelsch gras. Je kijkt naar eenden, strandloopertjes, grutto’s, wulpen +en tureluurs. Op eens zie je in de zacht-blauwe voorjaarslucht een schitterend witte +vlek, die langzaam grooter wordt. Het zijn lepelaars. Met sierlijken langzamen slag, +die de vleugels doet blinken in de zon, naderen zij soms twee, soms drie tegelijk, +om voor hun middagmaal te gaan visschen op ’t ondiepe, slikkerige water van de Zuiderzee. +We zullen veel missen, wij, Amsterdamsche natuurvrienden, als deze eens droog is en +den weg op is gegaan van zooveel plassen voor haar. +</p> +<p>Maar behalve dergelijke dingen, die door hunne schoonheid en ook om hunne zeldzaamheid +een vreugd voor ieder natuurliefhebber zijn, is ons leven nog rijk aan vreugden, door +kleine alledaagsche dingen. +</p> +<p>Hoe waar is ’t woord van den Duitschen dichter: <span lang="de">Auch kleine Dinge können uns entzücken, auch kleine Dinge können zärtlich sein.</span> Hoe rijk en mooi wordt ons leven niet door ’t opmerken en bewonderen van duizend +kleine dingen, die aan de jagende en jachtende menigte voorbijgaan. +</p> +<p>De lente in Holland, die ons zoo’n massa vogels terugbrengt, geeft ons, bij het weerzien +van iedere oud-vertrouwde en bekende vogel, zoo’n kleine, zuivere vreugde. Als ’t +half Maart is en de lente nog talmt met komen, verschijnt de OOIEVAAR (CICONIA CICONIA) +(No. <a href="#plate036">36</a>) op z’n nest, op de nok van de boerderij of op de paal in het weiland en kleppert +dat het een lieve lust is. Z’n lange hals buigt hij ver naar achter en hij zwaait +z’n kop, voortdurend met de snavel klepperend naar voren. Welluidend is het niet, +maar toch vinden we het mooi en staan we er graag naar te luisteren en naar de levenmakers +te kijken. Het klinkt ons zoo opwekkend in de ooren, want, is niet de ooievaar een +nieuwe lentebode, die ons moed inspreekt? De winter was zoo lang en koud. We verlangden +zoo naar groene boomen, blauwe luchten en gouden zonneschijn. En de vroolijk-klepperende +ooievaar belooft ons dat allemaal. We moeten alleen nog een heel klein beetje geduldig +zijn. Klepper dus maar ooievaar, dat houdt er den moed in. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p059-2width" id="p059-2"><img src="images/p059-2.png" alt="Ooievaarsnest." width="393" height="208"></div><p> +</p> +<p>En klepperend blijft hij staan op ’t nest, dat zoo noodig verzorgd moet worden. Z’n +maat is dan ook weg, om er nieuwe takken voor te halen. Dat nest is hun kostbaarste +bezit. Zij durven het geen oogenblik alleen te laten. Al eenige jaren hebben zij er +op gebroed. Om beurten gaan zij dus op nieuwe takken uit, om beurten houden zij de +wacht. Er kon eens een ander komen, die het in beslag nam. Alle verrotte, oude takken +worden weggehaald en nieuwe op hunne plaats gebracht. +</p> +<p>Jammer genoeg begint het zien van een bewoond <span class="pageNum" id="pb60">[<a href="#pb60">60</a>]</span>ooievaarsnest in Nederland een zeldzaam verschijnsel te worden. Ons land vormt op +het oogenblik de uiterste westhoek van het verspreidingsgebied van dezen vogel. In +Engeland, waar zij vroeger ook broedend voorkwamen, zijn zij nu niet meer. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p060-1width" id="p060-1"><img src="images/p060-1.png" alt="Vliegende ooievaars." width="208" height="318"></div><p> +</p> +<p>Een vliegende ooievaar is gemakkelijk van z’n bloedverwant, de reiger, te herkennen, +daar een ooievaar z’n langen hals rechtuit naar voren steekt, terwijl een reiger hem +intrekt. Slechts zelden ziet men ooievaars te samen vliegen, want, zoolang het nest +versteld of de jongen verzorgd worden, blijft er altijd één van de ouders thuis, om +hen te bewaken. +</p> +<p>Wat hebben de ouders het druk, om hunne drie of vier naakt in de wereld gekomen jongen +groot te brengen en hunne grage magen te vullen. Van alles sleepen zij aan: kikkers, +visschen, muizen, hagedissen. Zij treffen het, dat bij ons in den tijd, dat zij het +meeste voedsel voor de jongen noodig hebben, juist de weilanden gemaaid worden. Deftig, +met hun waardigen gang en afgemeten passen, stappen zij achter den maaier aan. Menige +kikker, die in ’t lange gras aan hunne scherpe oogen zou ontkomen, wordt nu ingeslokt +en naar ’t nest gebracht. Komt de oude terug, dan zijn hun kleinen al gauw mans genoeg +om hen op een verren afstand te herkennen en luide hun vreugde daarover te uiten. +</p> +<p>Ondanks de voortdurende goeie zorgen duurt het twee maanden, eer de kleinen er aan +denken hunne vleugels eens te probeeren. Hebben zij dat eenmaal gedaan, dan leeren +zij het vliegen gauw, al kost het hun moeite, hun angst voor de diepte te overwinnen +en den eersten sprong van ’t nest te wagen. Daarna ziet men de ooievaars geregeld +te samen. Het is maar goed dat de jongen goed geoefend worden, want in September moeten +zij in staat zijn de verre tocht naar het Zuiden te maken. En als zij krukken blijken, +mogen zij niet mee. Op de verzamelplaats, waar alle ooievaars komen, voor zij den +tocht naar Afrika’s warme landen aanvaarden, worden zij dan met snavelhouwen afgemaakt, +naar men zegt. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p060-2width" id="p060-2"><img src="images/p060-2.png" alt="Vliegende maraboes." width="459" height="307"></div><p> +</p> +<p>In Afrika leeft een zeer na verwant familielid, de MARABOE (LEPTOPTILUS CRUMENIFERUS) +(No. <a href="#plate037">37</a>). Deze broedt in de binnenlanden van Afrika en niemand, behalve Livingstone, heeft +ooit z’n nest gezien. Volgens deze ontdekkingsreiziger bestaat het uit een massa doode +takken, even als dat van een ooievaar. Als de broedtijd van de maraboe, waarvan begrijpelijkerwijze +geen bizonderheden bekend zijn, is afgeloopen, trekken de vogels het Noorden in. Toch +gaan zij de 15de breedtegraad nooit te boven. Van Mei tot October is de vogel dan +ook in geheel Noordelijk Afrika een gewone verschijning. Overal vervult hij, met de +gieren een soort reinigingsdienst, daar hij leeft van gestorven dieren. En deze vogels, +die in hun Artishokken zoo plechtig en deftig lijken en er uit zien als oude heeren, +met de handen op den rug, onder de slippen van hun pandjesjas, laten bij het „kreng” +van een rund of schaap, hun waren aard kennen. Diep steken zij hun leelijke naakte +kop met den vervaarlijken snavel in de buikholte van het doode dier, en als zij een +der ingewanden te pakken hebben, springen en dansen zij achteruit en winden de darm +een heel eind af, eer zij hem naar binnen slokken. Zij zijn afzichtelijk bij hunne +maaltijd. +</p> +<p>Behalve zijn naakte kop, die hem zoo gemakkelijk is bij het wroeten in de ingewanden +van doode dieren, (daar hij z’n veeren nu niet bevuilt), valt aan de maraboe nog de +naakte zak onder z’n kop op. Van deze zak, die de vogel naar willekeur grooter of +kleiner kan maken, door hem op te blazen, totdat hij er zoo strak en gespannen uitziet +als een kermispiepertje, is de beteekenis niet bekend. Het is een eigenaardig gezicht, +deze rose zak te zien zwellen en men krijgt er niet genoeg van, er naar te kijken, +al geeft het z’n afschuwelijke kop nog een weerzinwekkender aanblik. +<span class="pageNum" id="pb61">[<a href="#pb61">61</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate067width" id="plate067"><img src="images/plate067.jpg" alt="67" width="294" height="445"><p class="figureHead">67</p> +<p class="first">AMAZONE PAPEGAAI. +</p> +<p>(Chrysotis Levaillanti). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate068width" id="plate068"><img src="images/plate068.jpg" alt="68" width="299" height="446"><p class="figureHead">68</p> +<p class="first">ARA PAPEGAAI. +</p> +<p>(Ara ararauna). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate069width" id="plate069"><img src="images/plate069.jpg" alt="69" width="298" height="446"><p class="figureHead">69</p> +<p class="first">TOERAKO. +</p> +<p>(Turacus albocristatus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate070width" id="plate070"><img src="images/plate070.jpg" alt="70" width="292" height="446"><p class="figureHead">70</p> +<p class="first">SPOORKOEKOEK. +</p> +<p>(Centropus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate071width" id="plate071"><img src="images/plate071.jpg" alt="71" width="297" height="446"><p class="figureHead">71</p> +<p class="first">KOEKOEK. +</p> +<p>(Cuculus canorus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate072width" id="plate072"><img src="images/plate072.jpg" alt="71" width="303" height="447"><p class="figureHead">71</p> +<p class="first">GOUDKOEKOEK. +</p> +<p>(Chrysococcyx cupreus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb62">[<a href="#pb62">62</a>]</span></p> +<p>Aan de stuit heeft de vogel wat zacht-fijne veertjes, die bij dames zeer geliefd zijn +en voor hen verwerkt worden tot het z.g. „maraboe-bont”. Zou er wel één vrouw wezen, +die zich met deze veeren siert, die weet, hoeveel van deze groote vogels er gedood +moeten, voor er genoeg veertjes zijn voor haar boa? Om deze veeren wordt er op de +vogel druk jacht gemaakt door de inboorlingen, die hen dooden met hun speer. +</p> +<p>Een familielid van de maraboe is de „nimmerzat”, die z’n naam eer aandoet, hoewel +de maraboe om deze zelfde eigenschap zeker denzelfden naam zou verdienen. Toch, ondanks +z’n onaangenaam uiterlijk, z’n vraatzucht en z’n bemoeizucht is de maraboe een aardige +vogel, die het hart van de menschen weet te stelen. +</p> +<p>Brehm vertelt zelfs, dat hij erg op ’t gezelschap van maraboes gesteld was en hen +voortdurend in z’n buurt hield door afval voor hen neer te werpen. Een oude Afrikajager, +die eens een maraboe van jongs af had opgefokt, vertelt een verhaal, waaruit dezelfde +genegenheid blijkt: De vogel was in veel opzichten lastig, stal groote stukken vleesch, +die hij gulzig verslond en volgens deze zegsman in z’n keelzak stopte. (Misschien +is dit de beteekenis van de zak, want, volgens het verhaal van den jager, kon men, +na zoo’n diefstal de vogel schuldig verklaren, daar dan de proppen vleesch en de botten +dikwijls heele uitpuilingen aan de dunne huid van de zak gaven. Met jagersverhalen +dient men evenwel wat voorzichtig te zijn en ook deze verklaring moet onder voorbehoud +aangenomen worden). Ook was hij buitengewoon nieuwsgierig en haalde alles overhoop. +Zoo gooide hij de mandjes met eieren en visch van de venters door elkaar, een kistje +sigaren verstrooide hij naar alle windrichtingen, kortom, er moest gezorgd worden, +dat alles buiten zijn bereik bleef. Nuttig maakte hij zich evenwel door het verdelgen +van slangen en ratten. Eens, toen een groote zwerm sprinkhanen in ’t dorp kwam en +iedereen zooveel mogelijk van deze dieren trachtte te vernietigen, hielp hij braaf +mee en maakte veel meer slachtoffers dan alle menschen te samen. Het eenige, wat hij +daartoe deed, was met z’n groote bek wijd open rond te springen. Zoo nu en dan hield +hij even op, om z’n buit door te slikken. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p062width" id="p062"><img src="images/p062.png" alt="Reigers." width="429" height="717"></div><p> +</p> +<p>Deze vogel nu, die iedereen in ’t dorp kende, liep vrij overal heen. Eens kwam er +een vreemde inboorling. Belust op de veeren doodde deze hem en toonde, vol vreugd +over z’n buitenkansje, de huid. +</p> +<p>De verontwaardiging van de dorpsbewoners uitte zich op een zoo hardhandige wijze, +dat het zes weken duurde, eer de dokter den ongelukkigen vreemdeling buiten levensgevaar +kon verklaren. +</p> +<p>De REIGER (ARDEA CINEREA) (No. <a href="#plate038">38</a>) is in twee opzichten het tegengestelde van de maraboe. Deze, die een afschuwelijke +kop heeft, was goedaardig van inborst. De reiger daarentegen, die een van de fraaiste +vogels onder de steltloopers is, heeft een zeer onaangenaam karakter. Dit blijkt wel +voornamelijk in zijn huiselijk leven. In de kolonies, die de reigers op hunne broedplaatsen +in hooge boomen vormen, blijkt hunne boosaardigheid op allerlei wijzen. De menschen +zijn dan ook niets op hen gesteld en in Duitschland moeten hunne broedplaatsen herhaaldelijk +verstoord worden. Gelukkig doet men dat in ons land, voor zoover mij bekend is, nog +niet. Wel zullen de boeren het niet prettig vinden, als juist de boomen op hun erf +tot nestplaats worden verkozen, want er blijft geen blad aan en ze sterven op den +duur. Door al ’t vuil, zien ze er als witgekalkt uit. +</p> +<p>Dat de vogel bij ons niet vervolgd wordt en niet als schadelijk wordt beschouwd, ligt +er misschien <span class="pageNum" id="pb63">[<a href="#pb63">63</a>]</span>wel aan, dat zij hier niemand direct benadeelen. In Duitschland, waar zooveel zorg +aan de fijne zoetwater-visschen, als karpers en forellen, besteed wordt, is dit een +ander geval. Daar kan een groote kolonie van deze veelvraten geducht veel schade in +de vischvijvers berokkenen. Maar bij ons duldt men hem. De slooten wemelen van allerlei +visschen, waar haast niemand, (of ’t moest een ijverig lid van de Hengelclub „Het +Vroolijke Baarsje” of „de Lachende Voorn” zijn) zich om bekommert. +</p> +<p>En ik ben er blij om, want ik zou dezen prachtigen, sierlijken vogel, niet graag missen. +Wie kan ’t nalaten, hem te bewonderen, als hij roerloos staat tusschen het riet, of +met statige stappen langzaam langs den waterkant schrijdt? Z’n veeren zijn prachtig +blauwgrijs, z’n borst is hagelwit met een enkele zilvergrijze streep en op z’n kop +draagt hij een sierlijke pluim. Z’n oogen evenwel zijn beslist onaangenaam, heel lichte, +sprille oogen, met een hypnotiseerende uitdrukking zijn het. Buiten heb je evenwel +geen last van hun onaangename blik, want de vogel laat zich gewoonlijk niet zoo dicht +naderen. Z’n stem, die rauw en krijschend is, laat hij alleen maar tijdens het vliegen +hooren. +</p> +<p>De NACHTKWAK (NYCTICORAX <span class="corr" id="xd33e1885" title="Bron: NICTYCORAX">NYCTICORAX</span>) (No. <a href="#plate039">39</a>) was vroeger algemeen in ons land. Nu is hij hier heel zeldzaam. Toch is hij overal +in Europa nog te vinden, als hij maar moerassen vindt, met boomen er om heen, waarin +hij slapen kan. Het is een echte nachtvogel, die eerst met de schemering tot leven +komt. +</p> +<p>De ROERDOMP (BOTAURUS STELLARIS) is een vrij kleine reigersoort, die om z’n veeren +merkwaardig is, juist omdat de teekening van z’n kleed hem aan onze aandacht onttrekt. +Dat het hem zoo buitengewoon gelukt zich te verbergen, komt doordat de strepen aan +z’n hals en op de borst, zoo geheel overeenstemmen met de stengels van dor riet. Als +de vogel z’n hals uitstrekt en in die stand blijft staan, maakt hij zichzelf zoo tot +een deel van z’n omgeving, dat slechts een geoefend oog hem weet te herkennen. Dat +de vogel zich van ’t voordeel, dat deze houding hem geeft, niet bewust is, blijkt +ten duidelijkste uit het feit, dat hij dezen stand ook aanneemt, wanneer hij in eene +andere omgeving is. Dreigt hem direct gevaar, dan hurkt hij, met wijd uitstaande veeren +en hangende vleugels tegen den grond en schijnt hij een uil na te willen bootsen. +De bedoeling van deze stand lijkt ons dus, z’n vijand om den tuin te leiden. Terwijl +deze de kleine reiger misschien aan zou vallen, wacht hij zich wel, zich aan een uil +te wagen. Doch, zoo weerloos is een reiger ook weer niet, want in z’n groote, naaldscherpe +snavel heeft hij een geducht wapen. Al lijken deze en andere standen, die soms door +dieren aangenomen worden, ons nog zoo typisch en doelmatig, toch moeten we wat betreft +hun biologische beteekenis, zeer critisch zijn. Want, wat ons menschen, met onze menschelijke +oogen een prachtige schutkleur lijkt, hoeft aan dieren nog niet zoo voor te komen. +Vooral, sinds langs experimenteelen weg is uitgemaakt, dat veel vogels bepaalde kleuren, +zooals rood en groen, niet waarnemen en dat dus hun wereld er uitziet, alsof ze door +een groen glas kijken. +</p> +<p>Hiermee wil ik niet beweren, dat de standen- en strepenteekening der roerdomp geen +beteekenis heeft. Integendeel, wanneer men opmerkt dat de gewone blauwe reiger een +dergelijke teekening aan z’n hals heeft, en deze gewend is in dezelfde houding met +uitgerekten hals, roerloos te staan, is men wel degelijk geneigd aan een bepaalde +beteekenis van deze strepen te gelooven. Men moet evenwel zich wachten voor voorbarige +gevolgtrekkingen en z’n oordeel slechts met groote terughoudendheid geven. Zekerheid +is nergens. +</p> +<p></p> +<div class="figure p063width" id="p063"><img src="images/p063.png" alt="Vliegende ibissen." width="389" height="290"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb64">[<a href="#pb64">64</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch5" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5749">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p064width" id="p064"><img src="images/p064.png" alt="Fazanten in de duinen." width="566" height="720"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb65">[<a href="#pb65">65</a>]</span></p> +<p>Reichenow, de bekende schrijver van het „<span lang="de">Handbuch der systematischen Ornitologie, die Vögel</span>”, brengt daarin de roofvogels, te samen met de hoenders, tot één systematische eenheid, +zoodat de vierde groep, die der +</p> +<p class="h2">HUIDSNAVELIGEN (CUTINARES) IV. +</p> +<p>5 orden omvat, die, zoowel wat uiterlijk als wat levenswijs betreft, zeer sterk uiteenloopen. +Het kenmerk, dat alle evenwel gemeen hebben en op grond waarvan Reichenow hen bij +elkander voegde, heeft aan deze groep den naam gegeven. Het is de z.g. washuid, die +zoowel roofvogels als hoenders aan hun snavel hebben. Bij roofvogels vooral is deze +sterk ontwikkeld, bij hoenders in verhouding minder. +</p> +<p>Behalve door deze washuid onderscheiden de Cutinares zich van de Steltloopers en Zwemvogels +door pooten, die tot den enkel, soms zelfs nog lager, met veeren bedekt zijn en door +het ontbreken van zwemvliezen. +</p> +<p>Tot de eerste orde in deze groep, de DESERTICOLAE of STEPPENHOENDERS, behoort het +STEPPENHOEN (SYRRHAPTES PARADOXUS) (No. <a href="#plate040">40</a>). Deze, op duiven gelijkende vogels behooren thuis op de Steppen bij de Kirgizen, +de Russen, de Chineezen en de Mongolen. Dat zij karakteristiek zijn in die omgeving, +blijkt wel uit ’t feit, dat ieder dezer volken hen een naam gaf. De Mongolen noemen +hen „Njüstergrün”, een nabootsing van hun schreeuw tijdens het vliegen. +</p> +<p>In ’t midden van Maart verschijnen zij voor ’t eerst weer op de steppen, na een winterséjour +in Zuidelijker streken. In de vroege morgenuren trekken zij er op uit, om te drinken +aan die weinige plaatsen in de steppen, waar zoet water is. Van alle kanten komen +de vogels aangevlogen tot deze <span id="xd33e1921">morgenreünie</span>. Met luide groeten over en weer van de reeds aanwezige en de nog komende, scharen +zij rond het water om hun dorst te lesschen. Al heel gauw vliegen zij dan weer verder, +naar de van ’t zout wit-glinsterende plekken, waar de zeekraal groeit. Als zij zich +ook daar verzadigd voelen, gaan zij in een heerlijk <span lang="it">dolce far niente</span> zonnebaden nemen. Zij hebben dan ook hun voornaamste dagtaak verricht en kunnen zich +rustig op ’t heetst van den dag te slapen leggen. Als kippen bedden zij zich in ’t +warme zand een ondiep kuiltje, waarin zij zich dan behagelijk met wijd-uitstaande +veeren liggen te koesteren. Hunne kleur komt zoo overeen met die van ’t zand, dat +zij er niet van te onderscheiden zijn. Zoolang zij zich stil houden, natuurlijk. Een +enkele keer slechts, wanneer een roofvogel hen nadert, wordt de slaperige stilte verbroken. +Luid schreeuwend vliegt dan een troepje op en over de geheele steppe breidt zich hun +onrust uit. Van alle kanten en met ongeloofelijke snelheid komen zij aangevlogen, +de lucht vervullend met hun roep. Tot, plotseling zij het vliegen staken, zij zich +weer bedden in ’t zand en de steppe weer dommelt in de warmte van den blakenden zon. +</p> +<p>Een enkele maal, zooals in de jaren 1860, 1863, 1888, 1889 en 1908, komt een invasie +van deze steppenhoenders ’t Noorden in. Zij worden dan in alle duinstreken van Holland +en Duitschland aangetroffen en blijven daar een paar seizoenen. Iedereen doet moeite +hen te behouden. Doch te vergeefsch. Even ongemotiveerd als hun komst scheen, is ook +hun vertrek. Zij verdwijnen weer om op ’t onverwachts weer te verschijnen. Misschien +worden zij binnenkort weer gesignaleerd en zullen we hen met eigen oogen kunnen waarnemen. +Dan zullen we ons verlustigen aan hun snelle en fraaie vlucht, waarvan Gätke, die +hen eens in Helgoland waarnam, vertelt dat zij zelfs in snelheid den edelvalk overtreffen. +<span class="pageNum" id="pb66">[<a href="#pb66">66</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p066width" id="p066"><img src="images/p066.png" alt="Jagoear met tinamoe." width="720" height="422"></div><p> +</p> +<p>§ 2. De TINAMOE, of INAMBOE (RHYNCHOTUS RUFESCENS) (No. <a href="#plate041">41</a>), een na <span class="corr" id="xd33e1940" title="Bron: familie-lid">familielid</span> van het steppenhoen is de eenige vertegenwoordiger van de tweede orde, die der CRYPTURI +of KORTSTAARTHOENDERS in deze vierde groep, die we hier bespreken zullen. Zij leven +in de Pampa’s van Zuid-Amerika en vervullen daar zoo ongeveer de plaats, die bij ons +door patrijs en kwartel wordt ingenomen, n.l. die van het meest geliefde wild. Waarom +zij dan ook ijverig gejaagd worden. Zelfs de jaguar, het groote, <span class="corr" id="xd33e1943" title="Bron: kat-achtige">katachtige</span> roofdier van Zuid-Amerika versmaadt hen niet. Gewoonlijk jagen zulke groote roofdieren +op edeler wild als herten en andere hoefdieren. Het vleesch van de tinamoe schijnt +evenwel van eene dusdanige voortreffelijkheid, dat zelfs de Koning der Zuid-Amerikaansche +roofdieren, zich niet gering acht er op te jagen. +</p> +<p>Ondanks de intensieve jacht, die door mensch en dier op deze vogel gemaakt wordt, +vermindert hij niet in aantal. De soort schijnt over een onuitputtelijke hoeveelheid +levenskracht te beschikken. Deze uit zich hier in het leggen van een groot aantal +eieren. De groote nakomelingschap, die daarvan het gevolg is, behoedt de soort voor +uitsterven ondanks de bestaansmoeilijkheden, waarmee de vogels te kampen hebben. +</p> +<p>Een dergelijk evenwicht tusschen het vernietigen van individuen aan de eene kant, +en het voortbrengen van hen aan de andere kant noemt men een „biologisch evenwicht”. +Overal kan men hiervan voorbeelden vinden. Soorten, die het erg moeilijk hebben in +den strijd om het bestaan, omdat door allerlei omstandigheden hun individuen-aantal +verminderd wordt, trachten zich het voortbestaan te verzekeren, door een buitengewone +productie van nakomelingen. Want, teelt een soort zich moeilijk voort en duurt het +lang totdat de dieren volwassen zijn, dan is de ondergang zeker wanneer er veel individuen +ten gronde gaan. Dit is dan ook de reden van het uitsterven van veel diersoorten. +Helaas draagt de mensch door z’n zonderlinge neiging tot dooden er het zijne toe bij, +om het evenwicht in de natuur te verstoren. Want er is tijdens ’t bevolken der wereld +vergeten rekening te houden met de geniale moordwerktuigen, die door ’t menschelijk +brein uitgedacht zijn. Zooals het evenwel altijd gaat met de wolf, die in een kwaad +gerucht staat, krijgt de mensch ook wel eens onverdiend de schuld van het uitsterven +van een diersoort. Dat was dan in den loop der dingen en zou zonder z’n inmenging +ook gebeurd zijn. +<span class="pageNum" id="pb67">[<a href="#pb67">67</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate073width" id="plate073"><img src="images/plate073.jpg" alt="73" width="292" height="445"><p class="figureHead">73</p> +<p class="first">TOEKAN. +</p> +<p>(<span class="corr" id="xd33e1961" title="Bron: Rhampastos">Rhamphastos</span> ariel). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate074width" id="plate074"><img src="images/plate074.jpg" alt="74" width="292" height="438"><p class="figureHead">74</p> +<p class="first">BAARDVOGEL. +</p> +<p>(Bucco versicolor). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate075width" id="plate075"><img src="images/plate075.jpg" alt="75" width="299" height="451"><p class="figureHead">75</p> +<p class="first">HONIGWIJZER. +</p> +<p>(Indicator indicator). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate076width" id="plate076"><img src="images/plate076.jpg" alt="76" width="294" height="444"><p class="figureHead">76</p> +<p class="first">GROENE SPECHT. +</p> +<p>(Gecinus viridis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate077width" id="plate077"><img src="images/plate077.jpg" alt="77" width="297" height="444"><p class="figureHead">77</p> +<p class="first">MUISVOGEL. +</p> +<p>(Colius macrurus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate078width" id="plate078"><img src="images/plate078.jpg" alt="78" width="296" height="443"><p class="figureHead">78</p> +<p class="first">SOEROESKOES. +</p> +<p>(Trogon massena). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb68">[<a href="#pb68">68</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p068width" id="p068"><img src="images/p068.png" alt="Hoenderhof." width="720" height="421"></div><p> +</p> +<p>§ 3. Van de RASORES of HOENDERACHTIGEN, die de derde orde in de groep der Huidsnaveligen +vormen, is een groot aantal om de fraaiheid van hun veeren bij de menschen zeer gezocht. +Zij vormen dan ook het sieraad van menige buitenplaats. Iedere boer, die zichzelf +respecteert en graag door het tentoonspreiden van schoone zwier wil laten weten dat +z’n „spul” in orde is, heeft op z’n erf tenminste een kalkoen. Vaker evenwel zal men +er een paar pauwen vinden. Heeft hij werkelijk liefhebberij in gevogelte, dan kan +men zeker zijn dat de zilver- en goudfaisanten, de parelhoenders en allerlei bizarre +kippenrassen niet zullen ontbreken. Hoenders zijn reeds zeer, zeer lang geleden in +de smaak der menschen gevallen om de fijnheid van hun vleesch en het genot van hunne +eieren. +</p> +<p>Van geen der hoenders worden de laatsten misschien zoo hoog geschat als van ’t HAMERHOEN +(MEGACEPHALUM MALEO) (No. 42<span class="corr" id="xd33e2009" title="Bron: ,)">),</span> dat op Celebes en enkele der omliggende eilandjes leeft. Op andere naburige eilandjes +ontbreken de vogels geheel. Een merkwaardig verschijnsel in de biologie! Een van de +vele, die hoe eenvoudig ze zijn wanneer men ze als feit alleen beschouwd, een wereld +van perspectieven opent, zoodra ze in verband met andere dingen gebracht worden. +</p> +<p>Deze groote vogels, die aan een kale ronde knobbel op hun kop, hun naam te danken +hebben, brengen het grootste gedeelte van hun leven door in het dichte oerbosch. Slechts +in den broedtijd, als het wijfje een ei moet leggen, verlaten zij dit en vertoonen +zij zich op de open vlakte van het strand. Hier graaft zij zich een groot, rond gat +in de aarde, woelt de bodem er van met haar pooten wat los en legt er haar ei in, +dat zij zorgvuldig met zand toedekt. Dan verdwijnt zij weer in het bosch en komt pas +na 13 dagen terug, om haar tweede ei te leggen. Te broeden hoeft zij niet, dat doet +de zon voor haar, want in de kuilen is de temperatuur geregelt 44.4° C., eenige graden +meer dan de omgeving. ’t Jong, dat volgroeit ter wereld komt, is geheel in staat om +voor zich zelf te zorgen en loopt dan ook direct het bosch in. +</p> +<p>De pasgelegde eieren nu, zijn een zeer geliefde lekkernij. Een van de Radja’s is er +zoo dol op, dat hij zich zelf het monopolie van ’t garen heeft verschaft. Bij de legplaats +zijn wachten aangesteld, die dieven den toegang tot het strand beletten. Hij doet +dus precies als paus Clemens VII, die het <span class="pageNum" id="pb69">[<a href="#pb69">69</a>]</span>champignons plukken verbood, opdat hij ze allemaal door z’n dienaren kon laten rapen +en niemand hem één enkele van deze paddestoelen ontnemen zou. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p069-1width" id="p069-1"><img src="images/p069-1.png" alt="Vliegende korhaan (Lyrurus tetrix)." width="344" height="411"></div><p> +</p> +<p>De KWARTELKONING (CREX CREX) (No. <a href="#plate043">43</a>) geniet het voorrecht, den menschen onverschillig te zijn. De eenigen, die belang +in hem stellen zijn de natuurvrienden. De belangstelling van dit onschadelijke menschensoort +is des te grooter, daar de vogel zich zelden laat zien doch zich daarentegen voortdurend +laat hooren. Vooral in den nacht, is z’n rasperige stem geen oogenblik stil. Wie er +z’n bed voor uitkomt en tracht met eenen lantaarn de vogel te vinden, kan zich na +lang zoeken, wel weer mopperend onder de dekens begeven want onze kwartelkoning verstaat +het spelletje van „Je hoort me wel, maar je ziet me niet”, als geen ander. Je weet +dat hij ergens in een bepaald stuk van het weiland zit, maar waar? Nu eens hoor je +hem links, dan rechts, dan voor, dan achter je en nooit zie je één enkele beweging +in de hooge grashalmen, die je aan kan duiden, waar of hij loopt. Dit komt omdat de +vogel zich gangen in het gras heeft gemaakt, waar hij nu met een verbazende snelheid +doorheen kan loopen zonder zich door bewegingen in de halmen te verraden. Als het +gras gemaaid wordt, trekt hij zich terug in ’t koren. Zoodra dit geoogst wordt en +hij dus weer z’n dekking kwijt is, zoekt hij deze in ’t kreupelbosch. Lang blijft +hij daar niet, want eind Augustus trekken de kwartelkoningen naar het Zuiden. +</p> +<p>De naam „kwartelkoning” danken zij aan ’t volksgeloof dat zij de kwartels op de trek +vergezellen en aanvoeren. Daar de trektijden van kwartel en kwartelkoning evenwel +veel uiteenloopen, is het niet goed te begrijpen, waaraan dit geloof z’n oorsprong +te danken heeft. +</p> +<p>Van de wilde inlandsche hoenderen, zijn de patrijs, de faisant en het korhoen, standvogels +in ons land, d.w.z. zij blijven in den winter in de streek, waar zij gebroed hebben. +</p> +<p>De PATRIJS (PERDIX PERDIX) (No. <a href="#plate044">44</a>), die over geheel Europa verbreid is, is een zeer geliefd wild. Hij leeft het liefst +op velden, die in de buurt van bosschen liggen daar hij steeds kreupelhout zoekt om +zich te verbergen. Deze eigenschap brengt hem ook vaak op velden, die door dichte +heggen van elkaar gescheiden zijn. +</p> +<p>Gewoonlijk worden patrijsjes gemakkelijk over het hoofd gezien, daar ook zij uitnemend +de kunst verstaan zich neer te drukken op den bodem en zich doodstil te houden. De +grauwe kleur van hun veeren maakt hen dan zeer moeilijk te vinden. Dit stilhouden +is een van de grootste wijsheden die de instincten aan de dieren meegeven. Alles wat +beweegt, valt veel meer op dan dat wat zich stilhoudt. Het is de raad, die William +Long in z’n boekje „<span lang="en">School of the woods</span>”, zoo aardig weergeeft met de woorden: <span lang="en">Whatever you do, keep quiet</span>. (Zie Hoofdstuk III, pag. 42). +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p069-2width" id="p069-2"><img src="images/p069-2.png" alt="Vliegende patrijzen." width="445" height="274"></div><p> +</p> +<p>Patrijzen vliegen vrij slecht; het vermoeit hen <span class="corr" id="xd33e2048" title="Bron: teminste">tenminste</span> gauw. Loopen daarentegen doen zij prachtig en buitengewoon snel. Zwemmen kunnen zij +ook, hoe vreemd het ook mag lijken. In den winter leven zij te samen in kleine troepjes. +Maar in Februari, als de dooi komt, scheiden zij zich twee aan twee van de troep af. +In Mei hebben zij evenwel pas eieren, die de hen met de grootste zorg bebroedt, en +niet verlaat dan in de uiterste noodzakelijkheid. Na 26 dagen als de jongen uitkomen, +heeft zij haast geen veeren meer over. +</p> +<p>Patrijzen worden wel eens trekkend waargenomen. Men vermoedt evenwel, dat het een +ander soort is, dan de bij ons inheemsche. +</p> +<p>Van de faisanten, die zooveel bijdragen tot de <span class="pageNum" id="pb70">[<a href="#pb70">70</a>]</span>fraaiheid van de hoenderhof, is Azië het eigenlijke vaderland. De allermooiste ervan +is de diamantfaisant, die ook wel LADY AMHERST FAZANT genoemd wordt (CHRYSOLOPHUS +AMHERSTIÆ) (No. <a href="#plate045">45</a>), omdat Lady <span class="corr" id="xd33e2059" title="Bron: Amherts">Amherst</span> de eerste was, die hem importeerde. Hij komt voor in het bergland van Oost-Thibet, +in dezelfde streken waar de <span class="corr" id="xd33e2062" title="Bron: goud-faisant">goudfaisant</span> wordt aangetroffen. Met dit verschil evenwel, dat de goudfaisant beneden op de bergen +voorkomt, terwijl de diamantfaisant 2 à 3000 M. hoog leeft. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p070width" id="p070"><img src="images/p070.png" alt="Japansche phoenixhaan." width="168" height="720"></div><p> +</p> +<p>Onze bosch- of wilde faisant is niet van nature inheemsch, doch verwilderd. +</p> +<p>In Engelsch Indië, Ceylon en onze Oost leeft in het wild de PAUW (PAVO CRISTATA) (No. +<a href="#plate046">46</a>), die de bosschen van het tropische bergland als woonplaats boven de vlakten verkiest. +Thayer, die zulke merkwaardige en artistieke opvattingen heeft over de kleuren der +dieren, meent dat het prachtig schitterend blauwgroen van z’n veeren, het dier onzichtbaar +zou maken tegen den achtergrond van het schitterend groene bosch, waaraan licht- en +schaduwplekken een zelfde soort patroon geven als de oogen van een pauwestaart. Het +klinkt vreemd en onaannemelijk voor ieder, die het dier nooit in z’n natuurlijke omgeving +zag. Maar toch geraakt de meest sceptische mensch onder invloed van deze suggestieve +verbeelding. +</p> +<p>Waarom ook niet? We hebben reeds zooveel voorbeelden gezien, van kleuren, die door +hunne overeenkomst met de omgeving, de dieren onzichtbaar schenen te maken. We hebben +gezien hoe het schijnbaar opvallende wit aan de borst van een vogel, dat zoo scherp +afstak tegen den donkeren of grauwen bovenkant, zoo voortreffelijk dienst deed om +de vogel te vervlakken en z’n <span id="xd33e2077">reliëf</span> weg te nemen. We hebben gezien hoe snippen, patrijzen en roerdompen zich verborgen +door hun kleed, dat in overeenstemming met de bruine tinten van hun omgeving gekleurd +is. Waarom zou nu ’t fonkelend goud en groen, met de diep-blauwe vlekken van een pauwestaart +niet op ’t grillig spel van zon en schaduw op ’t loover van ’t bosch kunnen lijken. +Waarom niet? +</p> +<p>Een groot bezwaar voor Thayers fantastische opvatting lijkt me hier evenwel, dat van +alle andere dieren, die in dezelfde omgeving als de pauw wonen, er geen een is, die +zich camoufleert als hij. Een bezwaar, dat voor alle andere reeds genoemde voorbeelden +niet geldt. Want in de steppe bijv. valt het duidelijk op, dat alle verschillende +dieren, zoowel vogels als zoogdieren, die er leven, zich volgens een zelfde manier +verbergen. +</p> +<p>Bij de Hindoes geldt de pauw voor een heilig dier, dat nooit door hen gedood wordt. +Bij hunne tempels komen zij in groote massa’s in half verwilderden of tammen toestand +voor. Zij worden er geregeld door de priesters gevoed. Deze heiligheid danken zij +aan ’t geloof dat Indra, de God der Hindoes, toen hij door een vijand achtervolgd +werd, de gestalte van een pauw had aangenomen. +</p> +<p>De pauw, zooals wij hem kennen, verschilt niet aanzienlijk met den wilde. Hij is alleen +wat meer verzorgd van uiterlijk, wat men op de gebruikelijke manier, door teeltkeus +heeft bereikt. +</p> +<p>Slapen doet een pauw altijd in eenen boom. En wie gesteld is op de mooie gouden veertjes, +die z’n hals kleeden of op de prachtig staalblauwe, die aan z’n borst zitten, moet +ze onder de slaapplaats gaan zoeken. Ze vallen, als alle veeren, in de ruitijd uit +en de vogel verliest de meeste er van als hij z’n toilet maakt en dit doet hij bij +voorkeur op z’n slaapboom. +</p> +<p>De stem van de pauw is buitengewoon leelijk en lijkt veel op die van eene kat, die +geweldig hard miaauwt. +</p> +<p>Hoe mooi de blauwe pauw ook is, als hij in z’n fonkelende blauw groen-gouden pracht +te pronken <span class="pageNum" id="pb71">[<a href="#pb71">71</a>]</span>staat, een witte pauw is haast nog mooier. Die is als een wonder van ragfijn kantwerk. +Het slanke fijne lijfje draagt de ranke hals met het uiterst fijne gekroonde kopje. +De wijd uitgespreide staart, als een waaier door feeën gemaakt, vormt er de achtergrond +voor. Vol onbewuste coquetterie staat hij in ’t zonnetje, tot hij op eens z’n staart +toeklapt en met eene rauwe schreeuw op eenen tak springt. Als de sluier van eene bruid +hangt de blanke veerenpracht nu in losse luchtigheid naar beneden. +</p> +<p>Van de Noord-Amerikaansche hoenders is de KALKOEN (MELEAGRIS GALLOPAVO) (No. <a href="#plate047">47</a>) in cultuur genomen. Oorspronkelijk inheemsch in geheel <span class="corr" id="xd33e2095" title="Bron: Noord-America">Noord-Amerika</span> is hij in de dicht bevolkte staten uitgeroeid en komt hij tegenwoordig nog maar alleen +in afgelegen staten, als Indiana, Arkansas, Kentucky en Ohio in ’t wild voor. Daar +leven zij in groote hoeveelheden. Wanneer zij in eene streek geen voedsel meer vinden, +trekken zij met z’n allen weg naar eene voor hen voordeeliger plaats. Hun trekken +is zeer onregelmatig en treedt niet zooals bij andere vogels op vaste tijden op. Het +heeft meer overeenkomst met het trekken van Nomaden volken. Zoolang eene streek voedsel +voor hen heeft, blijven zij. Zoodra evenwel de voorraden uitgeput zijn of als het +seizoen minder aangenaam wordt, trekken zij weg. Als echte zigeuners blijven zij op +ééne plaats, zoolang het hen er goed smaakt. Gaan zij eenmaal weg, dan vereenigen +de mannetjes zich en trekken vooruit. De vrouwtjes volgen op eenige afstand met de +jongeren. Brengt de tocht hen voor eene rivier of stroom, dan aarzelen zij. Want hoewel +zij vliegen kunnen, schijnen zij een tegenzin in deze beweging te hebben. Zij trekken +langs de rivier tot zij aan eene hoogen oeverkant komen. Dan wordt er halt gehouden +en schijnt er beraadslaagd te worden. Eindelijk is er één die het waagt en de anderen +volgen hem op de hielen. Een enkele keer bereikt een jong de overkant niet. Hij redt +zich zelf zwemmend en komt er met een nat pak en den schrik af. +</p> +<p>Tot Februari leven zij in kleine troepjes. In deze maand gaan de vrouwtjes zich afzonderen +en zoeken eene eigen slaapplaats. Zij roepen en lokken van daaruit de mannetjes tot +zich. Komen er meerdere mannetjes op de lokroep van ’t zelfde wijfje af, dan geeft +dit aanleiding tot hevige gevechten tusschen de hanen. Zij blazen zich op en worden +heel rood van drift, „zoo rood als een kalkoensche haan” en zij vechten zoo hevig +met elkaar, dat het vaak voor een van hen met den dood eindigt. En, daar iedere haan +er meerdere hennen op nahoudt, is er nog al eens strijd te leveren. +</p> +<p>Tot in April leggen de vrouwtjes hare 10–15 eieren in een nest, dat zij voor den haan +zorgvuldig verborgen houden. Moeten zij tijdens het broeden of gedurende den legtijd +het nest verlaten, dan dekken zij het zorgvuldig toe. Voor de kuikens hebben zij niet +meer zooveel zorgen. Want deze loopen dadelijk en vliegen al reeds na twee weken. +</p> +<p>Het BANKIVAHOEN (GALLUS GALLUS) (No. <a href="#plate048">48</a>), dat in Indië en de Maleische eilanden voorkomt, is de stamvader van onze kippen. +Zij leven in de bosschen en vertoonen zich slechts zelden. Alle verschillende vormen +van kippen, die wij kennen, zijn in den loop der tijden uit het Bankivahoen ontstaan. +En ’t is al zeer lang dat de mensch hen als huisdier aannam; reeds de Kelten hebben +hen gehad, want 600 jaar voor Christus zijn zij al naar Europa gebracht. +</p> +<p>Wie nu op een hoendertentoonstelling al deze verschillende vormen ziet van krielkipjes, +Bramapoetra, Cochinchina, tot de kemphanen toe, kan haast niet gelooven dat alle uit +dat ééne wilde hoen van Indië, ontstaan zouden zijn. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p071width" id="p071"><img src="images/p071.png" alt="Paarlhoenders." width="443" height="285"></div><p> +</p> +<p>’t PARELHOEN (NUMIDA MELEAGRIS) (No. <a href="#plate049">49</a>) moet als stamvorm van het parelhoen, dat <span class="corr" id="xd33e2115" title="Bron: tegenwoodig">tegenwoordig</span> als huisdier gehouden wordt, beschouwd worden. Z’n eigenlijk vaderland is Afrika. +Het houdt zich bij voorkeur op in rotsachtige, rijkbegroeide streken, waar het zich +in het dichte onderbosch of in het hooge gras gemakkelijk verbergen kan. In Amerika +komt het verwilderd voor en daar is het in sommige streken tot een ware landplaag +geworden. In Afrika, waar het zeer vele vijanden heeft is er weer een natuurlijk evenwicht +tusschen de hoeveelheid eieren, <span class="pageNum" id="pb72">[<a href="#pb72">72</a>]</span>die geproduceerd worden en de hoeveelheid dieren, die als slachtoffer vallen van leeuwen +en andere katachtige roofdieren die de volwassen vogel jagen; van sluipkatten, die +de eieren en de jongen eten, ja zelfs van slangen. Waar dan ook deze natuurlijke vijanden +ontbreken en de vogel zich ongestoord voortplanten kan, vermenigvuldigen zij zich +met een dergelijke snelheid, dat men bijv. in West-Indië al het mogelijke doet om +hun aantal binnen de perken te houden. Er wordt zooveel mogelijk jacht op hen gemaakt, +maar gemakkelijk gaat het dooden van deze vogels niet. Zij zitten zoo dik in de veeren, +dat een geweerskogel hen niet kan dooden en men wel genoodzaakt is met honden op hen +te jagen. +</p> +<p>De vogels zijn sierlijke hoenders met glanzend zwarte veeren vol grappige, witte spikkels. +Volgens sage zouden dit tranen zijn, want de parelhoenders zelf zijn zusters van de +Meleagris, die na den dood van hunnen geliefden broer, zoo <span class="corr" id="xd33e2123" title="Bron: onttroostbaar">ontroostbaar</span> waren en zoo vreeselijk schreiden, dat zij in zwarte vogels werden veranderd. Hunne +tranen bleven evenwel als witte vlekjes op de zwarte veeren achter. +</p> +<p>Het witte hoen van Californië, de CALIFORNISCHE KWARTEL (CALLIPEPLA <span class="corr" id="xd33e2128" title="Bron: CALLIFORNICA">CALIFORNICA</span>) is in dat land zeer algemeen. ’s Winters vindt men het in zwermen van 1000 en meer. +Het graaft zich dan gangen onder den sneeuw en leeft daar, als zooveel dieren in deze +sneeuwlanden heerlijk warm. ’s Zomers vindt men het overal waar water en boomen aangetroffen +worden. +</p> +<p>In Californië is het een standvogel daar er in dat vruchtbare land wel altijd iets +voor hem te vinden is dat van z’n gading is, want z’n voedsel bestaat uit vruchten, +knollen, zaden en dergelijke plantaardige producten. +</p> +<p>Men heeft geprobeerd deze aardige vogels in Europa in te voeren. In 1852 zijn proeven +er van in Frankrijk en Duitschland genomen. Het is jammer dat ze mislukt zijn, want +met eenig overleg en een weinig goede zorgen, zou men deze vogel wel inheemsch kunnen +maken in streken, waar de faisanten het kunnen uithouden. +</p> +<p>De merkwaardige korhoenders van onze heide en de Duitsche „<span lang="de">Auerhahn</span>” sluiten zich bij de typische hoenders aan. +</p> +<p></p> +<div class="figure p072width" id="p072"><img src="images/p072.png" alt="Auerhaan (Tetrao urogallus)." width="447" height="492"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb73">[<a href="#pb73">73</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate079width" id="plate079"><img src="images/plate079.jpg" alt="79" width="440" height="295"><p class="figureHead">79</p> +<p class="first">HOORNRAAF. +</p> +<p>(Bucorax abyssinicus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate080width" id="plate080"><img src="images/plate080.jpg" alt="80" width="448" height="293"><p class="figureHead">80</p> +<p class="first">NEUSHOORNVOGEL. +</p> +<p>(Buceros rhinoceros). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate081width" id="plate081"><img src="images/plate081.jpg" alt="81" width="438" height="292"><p class="figureHead">81</p> +<p class="first">LACHENDE HANS. +</p> +<p>(Dacelo gigas). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate082width" id="plate082"><img src="images/plate082.jpg" alt="82" width="441" height="295"><p class="figureHead">82</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e2172" title="Toevoeging door auteur">MOLUKKEN </span>IJSVOGEL. +</p> +<p>(Halcyon diops). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate083width" id="plate083"><img src="images/plate083.jpg" alt="83" width="450" height="298"><p class="figureHead">83</p> +<p class="first">BIJENETER. +</p> +<p>(Merops apiaster). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate084width" id="plate084"><img src="images/plate084.jpg" alt="84" width="450" height="300"><p class="figureHead">84</p> +<p class="first">HOP. +</p> +<p>(Upupa epops). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb74">[<a href="#pb74">74</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p074width" id="p074"><img src="images/p074.png" alt="Duiven en duiventil." width="720" height="423"></div><p> +</p> +<p>§ 4. De orde der DUIVEN (GYRANTES), is duidelijk van die der Hoenders te onderscheiden<span id="xd33e2199">.</span> Vooral hun snavel, die recht en dun is en slechts aan de punten met hoorn bekleed +is levert een duidelijk verschilpunt. De rest van dezen snavel wordt door de voor +de heele vierde groep kenmerkende washuid gevormd. De pooten onderscheiden zich vooral +door ’t kortere loopbeen, waardoor de geheele romp der vogels zooveel dichter bij +den grond staat, dan die der hoenders. +</p> +<p>Een van de merkwaardigste duiven was de Dodo of Dronthe, die op ’t eiland St. Mauritius +leefde en in de 17de eeuw helaas door de zeevaarders is uitgeroeid. +</p> +<p>Een dergelijk beperkt zijn tot een bepaald gebied is ook een eigenaardigheid van de +grootste der duiven, de KROONDUIF (GOURA CORONATA) (No. <a href="#plate051">51</a>), die 65 c.M. lang is. Deze komt voor op <span class="corr" id="xd33e2207" title="Bron: Nieuw Guinea">Nieuw-Guinea</span> en een paar van de omliggende eilandjes. Verder zijn zij nergens op de wereld te +vinden. Soorten, die op een dergelijke manier plaatselijk te vinden zijn, zooals ook +de dodo op Mauritius of het hamerhoen op Celebes, noemt men endemisch. Vanuit <span class="corr" id="xd33e2210" title="Bron: Nieuw Guinea">Nieuw-Guinea</span> wordt deze kroonduif nog al eens naar Java en de Soendaeilanden gebracht en vandaar +nog al eens naar Holland gezonden, zoodat een kroonduif in onze Hollandsche dierentuin +geen zeldzaamheid is. +</p> +<p>Tot het begin der 19de eeuw was in Noord-Amerika de trekduif, Ectopistes migratorius +zeer algemeen. Plotseling evenwel verminderde het aantal van deze duiven merkbaar +en na eenige jaren werd er geen enkele meer gezien. Het trekken van deze vogels gebeurde +met zulke hoeveelheden tegelijk en was zoo’n opvallend verschijnsel, dat het plotseling +verdwijnen groot opzien wekte. Men meende eerst aan een ziekte of andere natuurlijke +oorzaak dit verdwijnen te moeten toeschrijven, doch ’t is gebleken, dat de vogels +tijdens hun trek in zulke ongehoorde hoeveelheden gevangen werden, dat de mensch hier +zeer zeker als eenige oorzaak van ’t verdwijnen verantwoordelijk moest worden gesteld. +</p> +<p>Gelukkig evenwel zijn zij de laatste paar jaren weer hier en daar in Amerika gesignaleerd +geworden en zal het aantal zich misschien langzamerhand weer herstellen. +</p> +<p>Onze huisduiven stammen af van de ROTSDUIF (COLUMBA LIVIA) (No. <a href="#plate052">52</a>). In Noord-Europa komt hij als trekvogel voor op verschillende eilandjes van de Schotsche +kust en op de <span class="corr" id="xd33e2221" title="Bron: Farao-eilanden">Faeröer-eilanden</span>. <span class="pageNum" id="pb75">[<a href="#pb75">75</a>]</span>In Zuid-Europa is het een standvogel, men vindt hem evenwel op de rotsachtige kusten +van Italië, Spanje en Frankrijk. Verder Zuidelijk vindt men hem in geheel Noord-Afrika, +<span class="corr" id="xd33e2226" title="Bron: Klein Azië">Klein-Azië</span>, Palestina en Perzië. +</p> +<p>Daar deze vogel nooit in boomen nestelt, maar steeds donkere plekjes voor z’n nest +uitzoekt, gebeurt het wel dat zij in de huizen der menschen gaan bouwen. Misschien +is dit de aanleiding geweest om de vogels in cultuur te nemen. In ieder geval is dit +zeer lang geleden gebeurd, want 3000 jaar v. Christus had men reeds tamme duiven in +Egypte. +</p> +<p>In Azië werden zij zeer gewaardeerd, daar men hen als gasten der Goden beschouwde. +</p> +<p>Ook bij ons is de duif zeer gezien. Een werkelijke mode om de duiven te teelen is +het zelfs in de vorige eeuw geweest. Overal, maar vooral in Engeland had men toen +duivenclubs, die zich bezighielden met het aanbrengen van verbeteringen in deze vogelsoort. +De leden van deze duivenclubs letten bij hun teelen meestal op één kenmerk en waren +steeds gespitst op ’t zien van een of andere afwijking. Trad deze op, dan trachtten +zij die door teeltkeus en kruising te verscherpen, en hierdoor verkregen zij de meest +uiteenloopende rassen. Wij kennen ze nu nog: pauwstaart, krobduif, enz. enz. Al deze +monstervormen wijzen op ’t succes van hunne arbeid. Darwin, de groote bioloog, die +in ’t midden der vorige eeuw z’n beroemd boek over „’t Ontstaan der soorten” uitgaf, +stelde in ’t werk van deze duivenclubs zeer veel belang, wat wel blijkt uit het feit, +dat hij van ieder van die clubs lid was. +</p> +<p>Het aardigste resultaat van deze fokkerij is evenwel de postduif. Hier is de verbetering +werkelijk een vooruitgang in meer dan ééne richting. Want, hoewel de postduif uiterlijk +het meest van alle rassen op den stamvorm lijkt, is hij scherper geteekend, helderder +van kleur, grooter van lichaam, maar vooral veel sneller van vlucht dan de wilde vorm. +Deze duiven hebben vaak goede diensten bewezen met het overbrengen van berichten. +Een postduif heeft n.l. zeer sterk de eigenschap, met buitengewone zekerheid z’n woonplaats +terug te vinden, waar hij ook heen gebracht mag zijn. Neemt men dus een duif mee op +reis en wenscht men aan de achtergeblevenen z’n behouden aankomst op de plaats van +bestemming mee te deelen, zonder van de moderne communicatiemiddelen als post, telephoon +of telegraaf gebruik te maken, dan heeft men slechts een briefje tusschen de veeren +te stoppen en de duif dan vrij te laten. In werkelijk ongeloofelijk korten tijd is +zoo’n bericht door eene goede postduif overgebracht. Soms evenwel vergissen de duiven +zich en verdwalen zij, zoodat het dagen duurt, eer zij terechtkomen. +<span class="pageNum" id="pb76">[<a href="#pb76">76</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate085width" id="plate085"><img src="images/plate085.jpg" alt="85" width="296" height="444"><p class="figureHead">85</p> +<p class="first">SCHARRELAAR. +</p> +<p>(Coracias garrulus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate086width" id="plate086"><img src="images/plate086.jpg" alt="86" width="293" height="442"><p class="figureHead">86</p> +<p class="first">KIKKERBEK. +</p> +<p>(Batrachostomus auritus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate087width" id="plate087"><img src="images/plate087.jpg" alt="87" width="294" height="443"><p class="figureHead">87</p> +<p class="first">GEITENMELKER. +</p> +<p>(Caprimulgus europaeus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate088width" id="plate088"><img src="images/plate088.jpg" alt="88" width="300" height="450"><p class="figureHead">88</p> +<p class="first">SALANGAAN. +</p> +<p>(Collocalia fuciphaga). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate089width" id="plate089"><img src="images/plate089.jpg" alt="89" width="294" height="445"><p class="figureHead">89</p> +<p class="first">GIERZWALUW. +</p> +<p>(Apus apus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate090width" id="plate090"><img src="images/plate090.jpg" alt="90" width="296" height="445"><p class="figureHead">90</p> +<p class="first">KOLIBRI. +</p> +<p>(Topaza pella). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb77">[<a href="#pb77">77</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p077width" id="p077"><img src="images/p077.png" alt="Middeleeuwsche valkenjacht." width="720" height="421"></div><p> +</p> +<p>§ 5. De merkwaardige washuid, die ook ROOFVOGELS (RAPTATORES) aan den snavel hebben, +is de reden waarom zij met zulke vreedzame vogels als hoenders en duiven tot één groep +zijn samengebracht. +</p> +<p>Zij onderscheiden zich evenwel duidelijk van de andere orden in deze groep door hunne +sterk omgebogen scherpe klauwen en hun kromme scherpe bovensnavel, die als een haak +over den ondersnavel grijpt. Bovendien is de geheele lichaamsbouw van de vertegenwoordigers +dezer orde krachtiger: zij hebben een breede borst, die een groote aanhechtingsplaats +is voor de vliegspieren en sterke, krachtige pooten, met korte voet, doch zeer lange +teenen, met formidable klauwnagels. Hunne geheele bouw duidt op snelheid en kracht. +Het zijn dan ook deze eigenschappen, die de mensch telkens weer met bewondering vervullen, +wanneer hij een roofvogel in de kloeke rustige vlucht waarneemt of hem pijlsnel ziet +neerschieten op z’n prooi, of hem aanschouwt als hij voor ons oog onbewegelijk in +de lucht stilstaat. Dit laatste is het zeer typische „bidden”. Tijdens dit bidden +geeft hij z’n oogen goed de kost en er is geen beweging op ’t veld, die aan z’n oog +ontsnapt. En als deze beweging een dier verraadt waarop hij graag jaagt, dan is deze +vrijwel onherroepelijk verloren en wordt dezen roofvogel ten prooi. +</p> +<p>De CONDOR (SARCORHAMPHUS GRYPHUS) (No. <a href="#plate053">53</a>) is de typische roofvogel van het Zuid Amerikaansche hooggebergte. Hij vliegt buitengewoon +hoog, hooger dan de hoogste toppen naar men zegt. Volgens sommigen moet hij wel tot +7000 M. kunnen komen. De meest geliefkoosde hoogte-zône van dezen vogel schijnt evenwel +tusschen de 3000 en 5000 M. te liggen. Het moet een onvergelijkelijk fraai gezicht +zijn, als men eenige van deze vogels vliegen ziet. +</p> +<p>Slechts tijdens de broedtijd zijn de vogels in paren. Later als de jongen groot zijn, +vereenigen zij zich tot gezelschappen. Zij voeden zich het liefst met aas. Zelf dooden +doen zij niet. Wel gebeurt het dat zij herten zoo lang najagen en vervolgen, tot deze +uitgeput neerstorten. De condor daalt dan op z’n slachtoffer neer en scheurt hem, +na hem de oogen, de ooren en de tong uitgeplukt te hebben, bij de buik open daar hij +de ingewanden het liefst eet en er dus steeds mee begint. +</p> +<p>Is soms een dier op een <span class="corr" id="xd33e2297" title="Bron: af">of</span> andere manier gewond geraakt en kan het zich niet meer verweeren, <span class="pageNum" id="pb78">[<a href="#pb78">78</a>]</span>dan komen de condors er op af, pikken het vleesch rond de wond weg, tot zij eindelijk +een gat gemaakt hebben, waardoor zij bij de ingewanden kunnen komen. Het arme dier +is dan gauw uit zijn lijden. +</p> +<p>Volgegeten zijn de vogels traag. Zoo traag zelfs, dat zij hun voedsel weer uit moeten +braken als zij genoodzaakt zijn om op te vliegen. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p078width" id="p078"><img src="images/p078.png" alt="Gieren." width="284" height="451"></div><p> +</p> +<p>GIEREN (GYPS <span id="xd33e2309">RÜPPELLI</span>) (No. <a href="#plate054">54</a>) zijn in Europa <span class="corr" id="xd33e2315" title="Bron: slechtsin">slechts in</span> de landen rond de Middellandsche Zee te vinden. Noordelijker komen zij als regel +niet voor. Hoewel zij wel eens in Duitschland geschoten worden, moeten zij daar als +verdwaalden beschouwd worden. In Zevenburgen en Hongarije vindt men hen evenwel vrij +talrijk. Daar gieren in „kolonies” broeden en niet zooals de condors zich tijdens +de paartijd afzonderen, ziet men gewoonlijk een aantal van deze vogels te samen, daar +zij ook samen het voedsel zoeken. +</p> +<p>Hebben zij ergens een dood beest gevonden dan houwen zij met enkele slagen van hun +forsche snavel een gat in de buik, steken de naakte kop en de lange naakte hals zoo +diep zij kunnen in de buikholte en zoeken daar de edele organen. Pas als zij er een +gevonden hebben, trekken zij de kop terug, die dan overdekt is met bloed en slijm. +’t Is maar gelukkig, voor beesten met een dergelijke levenswijs, dat zij geen veeren +aan hun hals en kop hebben. Zij zouden deze nooit van alle vuil kunnen reinigen en +massa’s ongedierten en bacillen een welige broedplaats bieden. +</p> +<p>De kolonies, waarin deze vogels broeden, zijn soms wel 200 nesten rijk. Deze liggen +in rotsholten en overhangende rotsblokken. Ieder paar heeft slechts één groot ei, +dat gemeenschappelijk bebroed wordt. Na een maand komt het jong, dat er als een onoogelijke +klomp wol uitziet, uit het ei. Het is uiterst hulpeloos en kan eerst na 3 maanden +vliegen. +</p> +<p>Daar gieren eigenlijk nooit een levend dier aanvallen (of zij moeten door vreeselijke +honger er toe gedreven worden) leven zij in Zuidelijke streken, die veel kudden van +hoefdieren en dergelijke herbergen. In het Noorden, waar het individuen aantal, dat +deze koude streken bevolkt, zooveel geringer is, zouden zij onmogelijk hunne kost +kunnen ophalen. In de warme landen, zijn gieren, samen met maraboes, tot de zeer nuttige +vogels te rekenen, daar zij als vrijwillige reinigingsdienst onschatbare diensten +verrichten. +</p> +<p>Men heeft langen tijd gemeend, dat gieren hun voedsel zouden vinden door hun reuk. +Maar, daar zij vaak op een pas gestorven dier aangetroffen worden en zij bovendien +een reeds eenige dagen gestorven dier, dat op een verborgen plaats ligt, niet opmerken +voordat de raven er om heen zwermen, neemt men tegenwoordig aan dat gieren hun voedsel +op het gezicht vinden. +</p> +<p>Een andere, zeer nuttige roofvogel van Afrika is de SECRETARIS (SERPENTARIUS SERPENTARIUS) +(No. <a href="#plate055">55</a>), daar deze vogel een slangendooder bij uitnemendheid is. Zelfs de giftigste slangen +eet hij met kop en al op, zonder dat hij eenig nadeel van het gif ondervindt. Ook +schijnen de tanden hem niet inwendig te verwonden. Toch kan, ondanks al deze feiten, +niet met zekerheid gezegd worden dat de secretaris <span class="corr" id="xd33e2327" title="Bron: emuun">immuun</span> is voor slangebeten. +</p> +<p>Op het eerste gezicht heeft een secretaris al heel weinig van een roofvogel. Z’n lange +naakte pooten doen hem meer op een steltlooper lijken. Vliegen doet hij gewoonlijk +niet. Meestal ziet men hem met buitengewone waardigheid door de Afrikaansche velden +schrijden. Deze waardigheid van gang, gevoegd bij het grappig aanzien, dat z’n kop +door eenige uitstekende veertjes krijgt en die wel aan achter het oor gestoken penhouders +doen denken, hebben hem waarschijnlijk de naam „secretaris” doen krijgen. De waardigheid +van dezen vogel wordt nog grooter, wanneer hij een gevecht gaat leveren. Dan heeft +<span class="corr" id="xd33e2332" title="Niet in bron">hij </span>z’n grootst mogelijke voorzichtigheid noodig. Want een gevecht met een slang van 1 +M. is zelfs voor onze secretaris geen kleinigheid. Zoodra een slang bijt, of bijten +wil, draait hij hem de uitgestoken vlerken toe en laat hem in de veeren happen. Maar +gewoonlijk komt de slang zoover niet, daar de eerste sprong van dezen dapperen vogel +hem meestal reeds tot slachtoffer maakt en <span class="pageNum" id="pb79">[<a href="#pb79">79</a>]</span>de geweldig sterke klauwen van den vogel hem al in den rug te pakken hebben. Met den +staart te beginnen wordt een slang dan in eenige minuten verslonden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p079width" id="p079"><img src="images/p079.png" alt="Condor." width="399" height="598"></div><p> +</p> +<p>Behalve de Condor, die zich slechts met doode dieren voedt, leeft er in de warme streken +van Zuid-Amerika, onder meer, de HARPY (THRASAËTUS HARPYIA) (No. <a href="#plate056">56</a>) een van de mooiste en grootste roofvogels, die er bestaan. Hoog op de bergen, waar +het kouder is, komt hij niet meer voor, maar in de bosschen in de buurt van water +wordt hij geregeld, hoewel niet overvloedig, aangetroffen. De Indianen uit die streek +jagen hem voortdurend, omdat zij zijn veeren zeer op prijs stellen. Zij houden er +de vogels zelfs in gevangenschap voor. Hiertoe halen zij de jongen uit de nesten, +die hoog in de boomen gelegen zijn. Zij fokken deze diertjes dan op en maken hen zeer +tam. Twee maal per jaar plukt men hen alle staart- en vleugelveeren uit. Men versiert +er dan de pijlen mee of zet ze op de veerendos, die aan ’t hoofd van een Indiaan zoo’n +krijgshaftige uitdrukking geven. Zoo hoog geschat zijn deze harpy-veeren, dat ze als +ruilmiddel dienst doen. +</p> +<p>De harpy is een buitengewoon sterke vogel. En zooals het meer gaat, wanneer een dier +zich door een of andere eigenschap onderscheidt, wordt deze door de menschen nog overdreven. +Er zijn dan ook allerlei sagen over z’n kracht in omloop. Zoo zou hij b.v. in staat +zijn, om met een snavelhouw de schedel van een mensch te klieven!! +</p> +<p>Met den grootsten der Europeesche roofvogels, de AREND (AQUILA CHRYSAËTUS) (No. <a href="#plate057">57</a>) is het in sommige opzichten al net als met de harpy en alle andere groote vogels. +Hunne kracht neemt de verbeelding van de menschen zoodanig in beslag, dat deze haar +weer gaan overdrijven en grooter maken. Zij kozen den arend daarom als zinnebeeld +van kracht op hunne wapenschilden. Toch schijnt het waar te zijn, volgens sommige +verhalen althans, dat een arend lammeren steelt en wel eens kinderen rooft. Het behoort +echter, dat wordt er dan altijd wel bij verteld, tot de zeldzaamheden. Met deze vertelsels +gaat het als met zoo veel andere dingen: men moet ze zelf gezien hebben, om ze te +gelooven. +</p> +<p>Vroeger kwam de arend in Zwitserland veel algemeener voor dan tegenwoordig. Nu verkiest +hij andere hooggebergten en boschrijke streken van <span class="corr" id="xd33e2354" title="Bron: Zuid Europa">Zuid-Europa</span> en Midden-Azië voor z’n broedplaatsen. Het nest bouwen zij van vrij dikke takken, +die zij van de boomen breken. Zij laten zich daartoe, met de vleugels aan het lijf +gesloten, van uit de hoogte neervallen en komen met groote vaart neer op een tak, +die zij met de klauwen vast pakken. Tegen het gewicht van den vogel en de vaart waarmee +hij neerkomt, is de tak niet bestand. Hij breekt af en de vogel neemt hem mee naar +’t nest, dat op de meest ontoegankelijke plaatsen van de steile rotsen is gelegen. +Toch is ook in een gebied, waar de arenden geregeld broeden, de vogel nooit talrijk +te noemen. Dit zal wel in <span class="corr" id="xd33e2357" title="Bron: hoofzaak">hoofdzaak</span> komen, doordat zij zoo’n groot jachtgebied noodig hebben om voldoende voedsel te +vinden. Zij jagen geregeld en zeer zorgvuldig en vliegen daartoe te samen met rustigen +<span class="corr" id="xd33e2360" title="Bron: majestueusen">majestueuzen</span> vleugelslag systematisch hun gebied door en er is geen wild, dat hunne „arendsoogen” +ontgaat. Is de buit gevangen, dan eten zij deze gezamenlijk op. Zoo’n adelaarsmaaltijd +is een langzaam en plechtig feest. Niets herinnert daarbij aan de gulzigheid, die +de gieren en raven aan den dag leggen. Maar van ’t eten zelf laat hij niets over. +Veeren en haren, zoowel als de beenderen worden opgegeten. Na den maaltijd wordt gedronken +en rustig een uurtje of wat aan de spijsverteering gewijd. De veeren en andere onverteerbare +dingen spuwt de vogel als ballen haar en wol weer uit. Ze schijnen dan hunne dienst +verricht te hebben, daar men meent, dat ze behulpzaam zijn bij het reinigen der maag. +<span class="pageNum" id="pb80">[<a href="#pb80">80</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate091width" id="plate091"><img src="images/plate091.jpg" alt="91" width="447" height="293"><p class="figureHead">91</p> +<p class="first">KLOKVOGEL. +</p> +<p>(Procnias nudicollis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate092width" id="plate092"><img src="images/plate092.jpg" alt="92" width="443" height="294"><p class="figureHead">92</p> +<p class="first">COTINGA. +</p> +<p>(Cotinga mayana). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate093width" id="plate093"><img src="images/plate093.jpg" alt="93" width="445" height="298"><p class="figureHead">93</p> +<p class="first">KONINGSVOGEL. +</p> +<p>(Tyrannus tyrannus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate094width" id="plate094"><img src="images/plate094.jpg" alt="94" width="440" height="295"><p class="figureHead">94</p> +<p class="first">PITTA. +</p> +<p>(Pitta cyanonota). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate095width" id="plate095"><img src="images/plate095.jpg" alt="95" width="448" height="297"><p class="figureHead">95</p> +<p class="first">BOERENZWALUW. +</p> +<p>(Hirundo rustica). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate096width" id="plate096"><img src="images/plate096.jpg" alt="96" width="440" height="296"><p class="figureHead">96</p> +<p class="first">ZWARTGRAUWE VLIEGENVANGER. +</p> +<p>(Muscicapa atricapilla). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb79a">[<a href="#pb79a">79</a>]</span></p> +<p>Een van de allermooiste arenden is de ZEEAREND (HALIAETUS LEUCOGASTER) (No. <a href="#plate058">58</a>), die wat <span class="pageNum" id="pb81">[<a href="#pb81">81</a>]</span>veerenpracht betreft, veel gelukkiger bedeeld is dan de arend der <span id="xd33e2418">Alpen</span>. Prachtig wit zijn z’n kop en borst, warmbruin z’n buik en glanzend zwart de veeren +van z’n vleugels. „Een waar <span class="corr" id="xd33e2421" title="Bron: sierraad">sieraad</span> voor de streken waarin hij voorkomt”, zegt Brehm van hem. In tegenstelling met de +andere arenden valt hij nooit kleinere roofvogels of andere vogels aan. Deze zijn +dan ook in ’t geheel niet bang voor hem. Met een soort rustige goedmoedigheid verdraagt +hij zelfs hun kleine plagerijen. Een enkele keer verjaagt hij wel eens vogels, die +een visch gevangen hebben en ontsteelt hun den buit. Want visschen, kikvorschen en +waterslangen vormen z’n voedsel. Hij vangt hen, door met kracht diep onder water te +duiken. +</p> +<p>Zoo majestueus en koninklijk als de arend is in z’n vlucht, wanneer hij loopen moet, +levert hij evenals de albatrossen, de jammerlijke aanblik op van een stuk uit de spheer +gerukt leven. Nergens in Artis is dan ook zooveel triestheid en dringt de tragedie +van gevangen dieren zich zoo duidelijk aan ons op als bij de hokken der groote roofvogels. +De groote roofdieren, hoe onrustig zij ook hunne drie passen langs de wanden van hun +hok mogen doen, hoe jammerlijk zij ook mogen schijnen, deze meest geperfectioneerde +der dieren, nu zij beroofd zijn van ’t leven waartoe hunne lichaamsbouw hen zoo geschikt +maakt, zij zijn minder jammerlijk dan deze groote roofvogels. Want, hoewel hunne hokken +ruim en groot zijn, hebben zij nog niet eens de gelegenheid om één slag met hunne +vleugels te doen. Als trieste hoopen ellende zitten zij verslagen op hunne stokken; +een deerniswekkend schouwspel. Met een halven vleugelslag wippen zij er af, op den +grond onhandig en dwaas lijkend. Een enkele keer treft een zeer trouw Artis-bezoeker +het, iets van de hen zoo eigen felle kracht te zien, die gewoonlijk gedwongen is van +verveling te slapen. Dat is, wanneer een muis of een rat zoo onvoorzichtig is om door +het hok te loopen. Dan ontwaakt eensklaps de ware geest van den vogel en zoo plotseling, +dat men zich nauwelijks rekenschap kan geven van wat gebeurde, is de rat in de machtige +klauwen van den vogel geklemd en wordt langzaam met zorg naar binnen gewerkt. +</p> +<p>Valken, die wel de meest geperfectioneerde der roofvogels te noemen zijn, stelen nooit +de jacht van andere; een vergrijp waaraan zelfs de arenden zich nog wel eens schuldig +maken. Zij leven geheel van wat eigen kracht, eigen snelheid, eigen zekerheid hen +oplevert. Zooals de katachtige roofdieren de meest volmaakte lichaamsbouw („de meest +geperfectioneerde physiologische machines zijn”, zooals een vriend van me zegt, die +alles wat leeft, beweegt, voelt en denkt, tot materie terug wil brengen) onder de +zoogdieren hebben, zoo zijn de valken de meest volmaakte der roofvogels. Nergens ziet +men zoo’n slanke, krachtige lichaamsbouw, zulke fraaie vleugels, zoo’n doelmatige +staart, zoo’n kleine gedrongen kop, zoo’n felle snavel, zulke scherpe oogen en zulke +krachtige klauwen. +</p> +<p>Nergens vindt men die snelheid en schoonheid van vlucht, die zekerheid van treffen. +Geweldig is de stoot, die zij hun slachtoffer toebrengen. De hoogstaande valkensoorten +zijn zoo snel en zeker in het vangen van hunne buit, dat zij dit in volle vlucht doen. +Geen wonder dan ook, dat menschen, met zuiverder sportinstincten dan ons tegenwoordig +voetballend en boksend publiek, in verrukking raakten over ’t schouwspel van een valk, +die in de lucht een gevecht leverde met een veel grooteren vogel, als een reiger bijv. +Geen wonder, dat de Edelen zich geen kosten spaarden om zich een dergelijk genot te +verschaffen en de valkenjacht als de edelste hunner vermaken beschouwden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p081width" id="p081"><img src="images/p081.png" alt="Jachtvalken." width="464" height="247"></div><p> +</p> +<p>Het vangen en africhten van valken voor de jacht was een zeer moeilijk en zorgvuldig +werk. In ons land werd het vroeger op verschillende plaatsen bedreven. ’t Dorp Valkenswaard +dankt er z’n naam aan; daar was zelfs een school, waar aan de „Valckeniers” het vak +geleerd werd. +</p> +<p>De herfst was de tijd, waarin de jonge of éénjarige wijfjes gevangen moesten worden. +Oudere kan men tot het africhten niet meer gebruiken, daar zij nooit goed de dressuur +leeren aannemen. +</p> +<p>De valkenier bouwt in ’t najaar z’n „tophut” op een plek, in de groote uitgestrektheid +der heidevelden. Dat niet iedere willekeurige plaats daartoe geschikt is, blijkt wel +uit het feit, dat steeds de <span class="pageNum" id="pb82">[<a href="#pb82">82</a>]</span>meest eenzame en verlaten streken, mits ze in de buurt van een meer gelegen zijn, +ervoor uitgekozen worden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p082width" id="p082"><img src="images/p082.png" alt="Klapeksterheuvel." width="480" height="443"></div><p> +</p> +<p>De „tophut” zelf is een uiterst primitieve schuilplaats, die bestaat uit een kuil +die 2 M. middenlijn en 80 cM. diep is. Zes palen worden nu in ’t rond geslagen, even +schuin naar <span class="corr" id="xd33e2444" title="Bron: binnenhellend">binnen hellend</span> en heeft van boven een groot wagenrad te dragen. Als dit wagenrad met plaggen is +bedekt vormt ’t het dak. Tusschen de zes palen worden nu takken gevlochten en als +ten slotte dit netwerk ook onder plaggen is verstopt, lijkt ’t geheel net op een klein +heideheuveltje. Een opening, zoo klein, dat een volwassen man er slechts in gebukte +houding door kan, dient tot ingang. De kijkgaten zijn eveneens zoo klein mogelijk, +maar daar er naar iedere windrichting één is, kan de valkenier als hij binnen is, +toch alles zien wat buiten op het terrein gebeurt. +</p> +<p>In de buurt van deze tophut worden, op ongeveer vijftien M. afstand ervan, twee heuveltjes +gemaakt voor den onmisbaren kleinen helper van den valkenier, ’t aardige klapekstertje. +</p> +<p>Vlak bij deze z.g. „klapeksterheuveltjes” worden op een afstand van tien M. van elkaar +twee dennestammen, van zeven M. lengte, in den grond geslagen. Aan den top van ieder +van deze palen wordt een touw gespannen, waarvan de uiteinden in de hut van den valkenier +uitkomen. Aan de eene lijn heeft men een looze duif, dat is een houten vogelvorm met +duivevlerken, aan den andere een lokvalk bevestigd. Voor lokvalk gebruikt men een +oude valk, die voor de jacht ongeschikt is gebleken. Als men met deze beide touwen +tegelijk slingert, dan maakt het op een afstand den indruk, alsof een valk bezig is +een duif te achtervolgen. +</p> +<p>Rondom de hut worden nu nog 3 slagnetten neergezet, ieder op 300 M. afstand ervan. +Zoo’n slagnet bestaat uit twee helften, waarvan de eene met pennen in den grond is +gestoken, de andere bewegelijk is en van een dun sterk touw voorzien, dat naar de +hut loopt. Midden onder de vaste helft van dit net is een pen met een oog in den grond +geslagen. Van hieruit loopt weer een lijntje naar de hut, waar het aan de pooten van +een levende duif wordt vastgebonden, die in een klein, met plaggen bedekt duivenhokje +opgesloten is. Door één enkele ruk aan dit lijntje kan de valkenvanger z’n levende +duif te voorschijn brengen en, al naar gelang hij het touw meer aantrekt, de duif +precies onder het slagnet brengen. +</p> +<p>Als al deze toestellen in orde zijn en goed werken, wordt getracht een klapekstertje +te vangen. Dank zij dit kleine moedige vogeltje met de scherpe oogen, worden wel tien +maal meer valken gevangen dan de valkenier alleen zou kunnen bemachtigen. Al op een +uur gaans, als de oogen van een mensch nog lang niet in staat zijn een valk waar te +nemen, ziet het klapekstertje deze reeds en waarschuwt hij de valkenier met z’n gekrijsch. +Zelf verbergt het zich dan. Dit was zoo z’n gewoonte toen hij in vrijheid was en de +valkenier heeft hem nu ook op z’n heuveltje een kuiltje gegraven, waarin ’t kruipen +kan. Het weet veel te goed, dat een valk voor hem geen partij is, om zich mee te meten. +</p> +<p>Om een klapekstertje te vangen, maakt de valkenier gebruik van een andere eigenaardigheid +van dit diertje. Het duldt n.l. geen tweede klapekster in ’t gebied, dat hij als het +zijne beschouwt. De valkeniers hebben dit opgemerkt en maken er op slimme manier gebruik +van. Op de tophut steekt hij een stokje met vogellijm, waarnaast hij een opgezette +klapekster zet. Zoodra ’t vrije vogeltje een vermeende indringer opmerkt, komt het +nieuwsgierig naderbij en springt tijdens z’n studie van die onbewegelijke soortgenoot +eens op het stokje en is door de lijm gevangen. Voorzichtig neemt de valkenier hem +er af en knipt zorgvuldig 6 à 8 slagpennen uit de vleugel van het diertje, waarna +het op z’n klapeksterheuveltje wordt vastgebonden. Later, als de vangst is afgeloopen, +<span class="pageNum" id="pb83">[<a href="#pb83">83</a>]</span>worden deze veeren weer zorgvuldig met fijne zilverdraadjes aan den vleugel bevestigd. +Gekortwiekt als ’t was, zou ’t vogeltje aan z’n vrijheid niet veel hebben. Nu kan +’t weer vliegen en als met de rui de veeren er uitvallen en door nieuwe vervangen +worden, is er niets meer dat aan z’n dienst bij den valkenvanger herinnert. +</p> +<p>Als nu alles voor de vangst gereed is, heeft de valkenier niets anders te doen dan +in z’n hut te kruipen en daar pijpjes te rooken. ’t Klapekstertje zal hem wel waarschuwen, +wanneer hij z’n zoo listig in elkaar gezette <span class="corr" id="xd33e2457" title="Bron: aparatuur">apparatuur</span> in werking moet stellen. +</p> +<p>En schreeuwt dit kittige kleine vogeltje, dan is de tijd van handelen daar, van snèl +handelen zelfs. De lijn met de lokvalk en de looze duif slingeren zoo natuurlijk mogelijk +zoodat deze jacht-vertooning gauw de opmerkzaamheid van den komenden valk trekt, en +deze met ongeloofelijke snelheid nadert. Valkenvangers schatten deze snelheid van +vliegen tijdens den jacht op één minuut per uur gaans. Geen kleinigheid voorwaar, +want het beteekent een snelheid van 60 × 5 K.M. = 300 K.M. per uur. De normale vliegsnelheid +is 3 min. per uur gaans of 100 K.M. per uur, wat altijd toch nog een behoorlijk vaartje +genoemd kan worden. +</p> +<p>Is de aandacht van den valk getrokken en komt deze naderbij, dan wordt aan de lijn +met de levende duif getrokken. Deze fladdert even op, de valk schiet toe, grijpt hem +en laat niet meer los. Zoo worden zij samen tot onder het slagnet getrokken. Eenmaal +daar, dan wordt de bewegelijke helft vlug over hen gehaald en de valk is gevangen. +De lijn wordt stevig vastgezet, om te voorkomen dat de valk de klep op zou lichten +en voorzien van een linnenzakje, de z.g. „sok”, gaat de valkenier den valk uit het +net halen. Het dier wordt stevig bij de pooten gepakt, waardoor het zoo goed als niets +meer kan doen, de sok wordt hem over de vleugels geschoven en onder aan de pooten +met een leeren riempje vastgemaakt. Voorloopig wordt hij in de tophut bewaard, ’s +avonds pas wordt hij mee naar huis genomen om getemd te worden. Want eerst als de +vogel geheel tam is, kan er met het africhten begonnen worden. +</p> +<p>Het temmen begint met een hongerkuur. Met een leeren kapje op z’n kop, door leeren +riemen, de z.g. „valkenschoenen”, aan een paal bevestigd, zit de vogel 24 uur zonder +voedsel. Dan komt ’s avonds de valkenier, trekt een sterke leeren handschoen over +z’n rechterhand en zet de valk op z’n vuist. Zoo brengt hij hem in een, slechts door +één lamp spaarzaam verlicht vertrek en gaat zeer rustig met den valk op een stoel +zitten. Alle gerucht en alle schielijke bewegingen laat hij achterwege. Voorzichtig +neemt hij den vogel de kap van den kop en houdt hem een stukje vleesch voor. In ’t +begin is de valk niet aan het eten te krijgen, maar langzamerhand komt hij meer op +z’n gemak en krijgt den honger de overhand over den angst. Uren achtereen is de valkenier +met hem bezig, want telkens weer moet de vogel z’n vrees overwinnen. Ongeveer 14 dagen +wordt hiermee doorgegaan, dan begint de valk z’n meester te kennen en naar den avond +te verlangen. Want dat zijn de eenige uren van den dag, waarop hij van de kap bevrijd +is en hij te eten krijgt. In deze 14 dagen leert de vogel ook op de hand van den meester +te springen. +</p> +<p></p> +<div class="figure p083width" id="p083"><img src="images/p083.png" alt="Valkenier met tophut en klapeksterheuveltjes." width="720" height="239"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb84">[<a href="#pb84">84</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate097width" id="plate097"><img src="images/plate097.jpg" alt="97" width="450" height="297"><p class="figureHead">97</p> +<p class="first">PESTVOGEL. +</p> +<p>(Ampelis garrulus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate098width" id="plate098"><img src="images/plate098.jpg" alt="98" width="441" height="293"><p class="figureHead">98</p> +<p class="first">KLAPEKSTER. +</p> +<p>(Lanius excubitor). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate099width" id="plate099"><img src="images/plate099.jpg" alt="99" width="442" height="292"><p class="figureHead">99</p> +<p class="first">FLUITVOGEL. +</p> +<p>(Gymnorhina tibicen). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate100width" id="plate100"><img src="images/plate100.jpg" alt="100" width="442" height="296"><p class="figureHead">100</p> +<p class="first">BONTE KRAAI. +</p> +<p>(Corvus cornix). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate101width" id="plate101"><img src="images/plate101.jpg" alt="101" width="444" height="297"><p class="figureHead">101</p> +<p class="first">KITTA. +</p> +<p>(Urocissa erythroryncha). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate102width" id="plate102"><img src="images/plate102.jpg" alt="102" width="439" height="296"><p class="figureHead">102</p> +<p class="first">PRIEELVOGEL. +</p> +<p>(Amblyornis inornatus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb83a">[<a href="#pb83a">83</a>]</span></p> +<p>Als de vogels geacht worden genoeg getemd te zijn, begint de eigenlijke dressuur. +Met een <span class="pageNum" id="pb85">[<a href="#pb85">85</a>]</span>lange lijn aan de pooten gebonden wordt hij op eene hoogte gezet en met vleesch op +verren afstand gelokt. Ook als de valkenier te paard zit, moet de vogel leeren op +z’n vuist terug te komen. Doet hij dit in alle omstandigheden, dan begint het eigenlijke +africhten voor de jacht pas. Dit doet men, door een doode duif in de lucht te gooien +en de valk er op af te laten schieten. Later laat men kippen door honden opjagen en +moet de valk leeren deze te vangen. Kent hij dit ook, dan is ’t laatste stadium van +z’n opvoeding genaderd en wordt hij op reigers en kraanvogels afgericht. Eerst gebruikt +men hiervoor reigers die men een buis over den snavel heeft gebonden, anders mocht +hij de valk eens te erg verwonden. Zelf wordt deze van een leeren hulsel <span id="xd33e2519"></span>voorzien, om hem tegen de beten van den valk te beveiligen. Ten slotte is het dier +volleerd en kan men er mee jagen gaan. +</p> +<p>De gevechten, die de valk dan met de reigers leverde, vervulde de harten der Edelen +met verrukking. +</p> +<p>Een wreed vermaak, zegt ge. Misschien. In ieder geval is ’t een stuk natuurstrijd, +dat men nu door het gedresseerd zijn van den valk ten allen tijde gade kan slaan, +terwijl het anders tot de zeldzaamheden in het leven van een vogelvriend blijft. Een +wreed vermaak—misschien. Maar oneindig edeler toch, dan ’t vermaak in een bokswedstrijd. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p085width" id="p085"><img src="images/p085.png" alt="Steenuil (Athene noctua)." width="411" height="507"></div><p> +</p> +<p>Scherp omschreven, zooals wel haast geen andere groep zijn de uilen. „Roofvogels” +in de gewone zin van ’t woord, schijnen zij toch niet van de gewone roofvogels af +te stammen, zelfs niet met deze een gemeenschappelijken stamvader gehad te hebben. +Führinger, een bekend onderzoeker naar de mogelijke afkomst der vogels, meent op grond +van anatomische kenmerken (eigenaardigheden in skelet, enz.) een verwantschap met +de nachtzwaluwen te moeten aannemen. Reichenow vindt dat deze theorie niet te bewijzen +of te bestrijden valt, daar ’t bewijsmateriaal ontbreekt en de vogels in geen geval +met de tegenwoordig levende nachtzwaluwen in verband gebracht kunnen worden. Zij hebben +bepaalde eigenschappen, zooals de kortheid van de kootjes van de vierde teen, de groote +klauwnagel aan de tweede teen, de washuid en de snavelvorm, met de dagroofvogels gemeen. +Daarom brengt hij ze bij deze in ’t systeem. +</p> +<p>Dat uilen nachtvogels zijn, is van algemeene bekendheid. Immers daaraan danken zij +het, dat zij werden tot ’t symbool der wijsheid, dat de Godin Minerva als attribuut +was toegevoegd, omdat, evenals een uil ziet in ’t duister, ziet de wijsheid in ’t +donker der problemen. Daar, waar gewone oogen geen enkelen lichtindruk ontvangen en +hopeloos in de nacht-zwartheid staren, weten zij vormen en feiten te onderscheiden. +</p> +<p>Uilen brengen den dag slapende door in de ruïnes van oude kasteelen, in holle boomstammen, +in oude boerenschuren en in kerktorens. Deze plaatsen, die door hun duisternis overdag +al reeds op de verbeelding der menschen werken, worden door de vleermuizen en uilen, +die elkander daar gezelschap houden, nog griezeliger en spookachtiger. En als er ’s +avonds leven komt in dit geheimzinnig gespuis, de vleermuizen als donkere schaduwen +door de lucht vliegen, de uil z’n sombere stem laat hooren, dan verschrikt het diepe +lugubere geluid den eenzamen mensch, die laat nog door de velden loopt. Ons kleinste +inlandsche uiltje is ’t aardige steenuiltje, terwijl de kerkuil misschien wel de algemeenste +is. +</p> +<p>De INDISCHE UIL of KETUPA (No. <a href="#plate060">60</a>) is berucht om die sombere stem. In de donkere zwaarmoedige omgeving van ’t dichte +tropische oerwoud, waar het licht gedempt groen door het zware loof der bladeren dringt, +waar geheimzinnigheid den angstigen mensch omgeeft en men zich beklemt gevoelt en +gedrukt door die geluidlooze stilte, die men vol van ongeweten leven voelt, kan plotseling +een luid krijschende helsche lach gehoord worden. Vol boosaardigheid klinkt het, als +’t gelach van een waanzinnig oud wijf. Een kinderlijke verbeelding gaat aan heksen +en toovenaars denken, de plaats vermijdend waar dat vreeselijke geluid vandaan schijnt +te komen. +</p> +<p>De natuuronderzoeker evenwel overwint de beklemming die het vreeselijk gelach ook +op hem <span class="pageNum" id="pb86">[<a href="#pb86">86</a>]</span>heeft gemaakt en loopt in de richting van waar het geluid gehoord wordt. Hij komt +bij een poeltje en daar op een overhangende tak, strak loerend in ’t water ziet hij +de Ketupa, een prachtige uil. Zij is bezig haar honger te stillen en vangt daartoe +visschen, doch nog liever krabben uit het water. Hoe prachtig is dit uiltje en met +wat een diepe vreugd zal onze natuuronderzoeker haar bekijken! En vol goedhartigheid +beklaagt hij z’n schuwe vriend, die niet mee gegaan is op zoek naar de oorzaak van +’t vreeselijk geluid, maar angstig de werkelijkheid heeft ontvlucht. En deze, die +wanneer hij ver genoeg is om ’t vreeselijke gelach niet meer te hooren en z’n angst +heeft overwonnen, droomt door over ’t sprookje van den toovenaar, dat hij zichzelf +vertelde en vermeidt zich in z’n droomen van schoonen schijn. Zoo ver gaat hij voort +op den weg van z’n eigen gedachten, dat hij ten slotte vol diepe deernis den bioloog +beklaagt, die uit is gegaan om de nuchtere werkelijkheid te zoeken en hèm niet kan +volgen in ’t wonderland van z’n droomen. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p086width" id="p086"><img src="images/p086.png" alt="Kerkuilen (Strix flammea)." width="470" height="720"></div><p> +</p> +<p>Of zijn vreugd in z’n droomenland grooter is, dan de blijdschap om de werkelijke schoonheid +van de Ketupa, die de ander met een schok ontwaarde? Het is moeilijk uit te maken. +Want de eene mensch is gelukkig, diep vol gelukkig met dingen, die een ander onverschillig +zijn. Laat ieder mensch voor zich zelf uitvinden wat hem gelukkig maakt en daarnaar +leven. Maar wij, laten wij voorzichtig zijn en nooit trachten de <span class="corr" id="xd33e2546" title="Bron: illussies">illusies</span> van een ander te verstoren. +</p> +<p>Dat uilen evenwel gauw op de verbeelding der menschen werken, blijkt wel uit het bijgeloof, +dat ook in onze streken o. a. de RANSUIL (ASIA OTUS) (No. <a href="#plate061">61</a>) omgeeft. Een doode uil met uitgespreide vlerken tegen de schuurdeur gespijkerd, +zou bijv. tegen brand beveiligen. En jammer is ’t dat dit bijgeloof heerscht, want +de uil is een zeer nuttig dier, die vele muizen verdelgt. Dat er met deze schadelijke +knaagdiertjes wel eens een nuttig insectenetertje, als ’t spitsmuisje is, in z’n maag +verdwaalt, spreekt haast van zelf, maar dat moet de uil maar niet te zwaar aangerekend +worden, want over ’t geheel is hij meer nuttig dan schadelijk te noemen. +</p> +<p>Uit het leven van een ransuil blijkt, dat uilen niet zoo uitsluitend nachtdieren zijn +als men gewoonlijk wil doen voorkomen. Het is hen zelfs een levensbehoefte zich te +zonnen, zonder zon gaan zij dood, zegt Brehm. Als het ’s winters te koud wordt, trekken +zij dan ook weg, ’t zonnige zuiden in. +</p> +<p>De SNEEUWUIL (NYCTEA NYCTEA) (No. <a href="#plate062">62</a>) daarentegen is niet zoo bang van de kou en komt veel noordelijker voor en dan nog +wel hoog in de bergen bovendien. Z’n kleur is voor deze koude omgeving prachtig beschuttend +en wordt nog witter naarmate zij ouder zijn. Het donskleed van de jonge vogels is +geheel grauw-bruin, het echte veerkleed heeft nog een tijd lang bruine vlekken en +de volwassen vogels hebben slechts een enkele bruine vlek. +</p> +<p>Wanneer ’t voedsel ’s winters in de bergen te schraal wordt, komt de vogel lager, +of trekt zij het zuiden in. Daar de lemming haar liefste voedsel is, volgt zij deze +vaak op z’n tochten. Toch voedt zij zich ook wel met eekhoorntjes en hazen, en wanneer +het wild erg schaars is, berooft zij de vallen, die de jagers uitzetten om pelsdieren +te vangen. +<span class="pageNum" id="pb87">[<a href="#pb87">87</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate103width" id="plate103"><img src="images/plate103.jpg" alt="103" width="295" height="445"><p class="figureHead">103</p> +<p class="first">PARADIJSVOGEL. +</p> +<p>(Paradisea minor). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-top"> +<div class="figure plate104width" id="plate104"><img src="images/plate104.jpg" alt="104" width="296" height="445"><p class="figureHead">104</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e2578" title="Verbeterd door de auteur van: DRAADKOP">DRAADHOP</span>. +</p> +<p>(Seleucides ignotus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate105width" id="plate105"><img src="images/plate105.jpg" alt="105" width="294" height="441"><p class="figureHead">105</p> +<p class="first">WIELEWAAL. +</p> +<p>(Oriolus oriolus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate106width" id="plate106"><img src="images/plate106.jpg" alt="106" width="289" height="437"><p class="figureHead">106</p> +<p class="first">BEO. +</p> +<p>(Eulabes religiosa). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-bottom"> +<div class="figure plate107width" id="plate107"><img src="images/plate107.jpg" alt="107" width="293" height="439"><p class="figureHead">107</p> +<p class="first">MADENHAKKER. +</p> +<p>(Buphagus erythrorhynchus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate108width" id="plate108"><img src="images/plate108.jpg" alt="108" width="291" height="436"><p class="figureHead">108</p> +<p class="first">GLANSSPREEUW. +</p> +<p>(Lamprocolius purpureus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb88">[<a href="#pb88">88</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch6" class="div1 chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5756">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p088width" id="p088"><img src="images/p088.png" alt="Papegaaienlaan in Artis." width="530" height="720"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb89">[<a href="#pb89">89</a>]</span></p> +<p>Eindelijk is de lang verwachtte dag aangebroken. Helder straalt de zon uit den blauwen +hemel en de kinderen springen juichend hunne bedjes uit. Zij wekken hunne ouders met: +„’t Is goed weer! Vader, Moeder, ’t is goed weer! Gaan we?” Slaperig nog, wakker geschrokken +door ’t luidruchtige jonge goed, kijkt Vader eerst naar de lucht en dan op z’n horloge. +Vol spanning wordt op ’t antwoord gewacht: „Maak je maar klaar jongens, met de eerste +de beste trein gaan we.” Joelend loopen zij weg om zich aan te kleeden. „We gaan! +Hoera we gaan!” +</p> +<p>Vader en Moeder lachen eens tegen elkaar. Zij hebben schik in de vreugd van hun kroost. +’t Is voor een kind dan ook heerlijk om naar „Artis” te gaan. Artis, ’t tooverwoord, +’t levend geworden prentenboek. Een tuin vol met vreemde dieren, met leeuwen en tijgers, +olifanten en nijlpaarden, met adelaars, met papegaaien.…..! +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p089width" id="p089"><img src="images/p089.png" alt="Ara’s met nest." width="384" height="711"></div><p> +</p> +<p>Geen oogenblik staan de monden stil. En als Moeders lieve oogen geen scherp toezicht +hielden op de aankleederij, zou een enkele in alle vreugd van ’t uitgangetje nog wel +vergeten de tanden te poetsen, het haar te borstelen of de nagels te schuieren. Wat +heeft Moeder ’t nog druk! De boterhammetjes moeten gemaakt, koekjes en nootjes ingepakt. +Eindelijk dan toch zijn zij in den trein. Onophoudelijk babbelen zij maar door over +de te verwachten wonderbaarlijkheden. Maar als zij ten slotte voor de ingang staan +en Vader de toegangsbewijzen koopen gaat, worden zij stiller en bedaarder. Nog een +oogenblik en dan komt ’t! „Zie je ginder die papegaaien wel,” fluistert Frank tegen +Mirjam. Wat een mooie kleuren, hè? En wat schreeuwen zij! +</p> +<p>Die stilte duurt niet lang. Want eenmaal bij de vogels, kent de pret geen grenzen +meer en hollen zij uitgelaten van den eenen vogel naar den anderen. Maar diep onder +al die pret schuilt een wezenlijke en levendige belangstelling. Met wat een aandacht +staan zij stil en luisteren zij naar wat de vogels zeggen willen. Maar als zij er +ten slotte een aantreffen, die kan fluiten kent hun bewondering geen grenzen meer. +Vol stille, gespannen aandacht luisteren zij naar de zachte, fluitende toonen. Zij +meenen er een straatdeuntje in te herkennen. Hoe wonderlijk het ook was, dat de vogels +praten konden, het gefloten liedje spant de kroon. +</p> +<p>Hoe leuk nemen zij de koekjes aan met hun poot, hoe handig pellen zij de nootjes met +hun snavel! Zij zien wel, dat die snavel heel anders is dan van een andere vogel en +veel bewegelijker aan de kop verbonden is. En dan die gekke tong, zoo’n raar dik zwart +stompje. Daar kan hij vast mee proeven merken zij op, want ’t nootje houdt hij in +z’n bek over en de doppen laat hij vallen. +</p> +<p>Ook valt het hun met hun scherpe oogen ook al heel gauw op, dat een papegaai z’n teenen +anders heeft dan andere vogels, n.l. twee naar achteren en twee naar voren gericht. +Deze eigenaardigheid is typisch voor hunne orde en voor die der klimvogels. Dit is +dan ook de reden waarom zij gezamenlijk in de groep der Fibulatores of Gepaard-teenigen +ondergebracht worden. +<span class="pageNum" id="pb90">[<a href="#pb90">90</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p090width" id="p090"><img src="images/p090.png" alt="Grasparkieten (Melopoittacus undulatus)." width="720" height="426"></div><p> +</p> +<p>§ 1. Papegaaien zijn verbazend aardige vogels. ’t Is geen wonder, dat de menschen +hen graag in kooien houden en zich met hen vermaken. Want de papegaaien, die men ’t +liefst als kooidier heeft, dat zijn de gewone groene AMAZONE (CHRYSOTIS LEVAILLANTI) +(No. <a href="#plate067">67</a>) uit Amerika en de grijs met roode Lorre uit Afrika, geven dikwijls staaltjes te +aanschouwen van meer dan gewoon „verstand”. Ieder, die een papegaai heeft, weet wel +een „wonder” van de slimheid en ’t verstand van zijn vogel te vertellen. Dat dat „verstand” +geen verstand is, d.w.z. dat zij niet beredeneerd handelen en hunne handelingen niet +logisch doordacht uitgevoerd worden, dringt tot de menschen meestal niet door. Evenmin +wordt beseft, dat ’t spreken geen redelijk spreken is en dus de klanken, die de vogel +uit, geen inhoud of zin voor hem hebben. Dit verstand en dit spreken zijn niet meer +dan een eenvoudig reageeren op een ervaringsdressuur. +</p> +<p>Want niet waar, een papegaai zegt zoo vaak „rake” dingen, die een situatie zóó volkomen +weergeven of verscherpen, dat men wel gelooven moet, dat het dier de omstandigheden +heeft begrepen. +</p> +<p>Uit allerlei waarnemingen en proeven van zeer kritische onderzoekers is evenwel gebleken, +dat papegaaien geen verstandige, d.i. geen redelijk denkende dieren zijn. Toch zijn +zij boven andere vogels begiftigd met opmerkingsgave en geheugen, waardoor zij in +staat zijn zeer veel dingen te „leeren”. +</p> +<p>Dit „leeren”, dat is ’t „opdoen van ervaringen”, kan op verschillende manieren plaats +vinden. Zoo is ’t „leeren vliegen” niets anders dan ’t oefenen van een vliegbeweging, +zoo is ’t „leeren zingen” van een vogel niets anders dan een instinctieve klanknabootsing, +zoo is ’t „leeren jagen” niets anders dan een soort van zelfdressuur door middel van +„zintuigelijke ervaringen”. Deze manieren van „leeren” zijn ieder dier eigen, maar +ze hebben met verstandelijk leeren niets gemeen. Verstandelijk leert een dier pas, +wanneer het „vroegere ervaringen in nieuwe verhoudingen toepast” of „wanneer het door +middel van de taal (teekens of geluiden, die uitdrukking zijn van begrippen en voorstellingen), +intelligent onderricht krijgt.” +</p> +<p>Deze twee laatste manieren van leeren zijn het, die de mensch bij uitstek en eenige +der hoogere <span class="pageNum" id="pb91">[<a href="#pb91">91</a>]</span>apen in mindere mate eigen zijn en die als de basis van een verstandelijk leven beschouwd +moeten worden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p091width" id="p091"><img src="images/p091.png" alt="Inka kakatoe (Lophochroa leadbeateri)." width="281" height="464"></div><p> +</p> +<p>De drie eerstgenoemde vormen van „leeren” berusten op niets anders dan het vormen +van associaties. Buytendijk, aan wie al de hier gebruikte termen ontleend zijn, noemt +dit het „associatief geheugen” en meent er mee een geheugen, „waardoor waarnemingen +en handelingen voor het dier een bepaalde beteekenis krijgen”. +</p> +<p>Het opzetten van een hoed door de baas kan voor een hond een beteekenis hebben, omdat +hij bij het opzetten van die hoed het uitgaan verbindt („associeert”). ’t Hooren van +een bepaalde klankenreeks als bijv. „wil Lorre een klontje”, krijgt voor een papegaai +beteekenis, omdat hij aan die klankenreeks ’t genot van ’t klontje, dat hem daarna +telkens wordt gegeven, verbindt. Door een heel eenvoudige dressuur kan men dan de +papegaai „as-sje-blieft” terug laten zeggen. Maar dan blijkt nog uit niets, dat het +dier begrijpt wat die woorden beteekenen. In plaats van „as-sje-blieft” had men ’t +dier ook kunnen leeren „nee, dank je” of ’t lompe „dat lust ik niet” te zeggen. En +dan zou men de vogel op een „domheid” kunnen betrappen. Want terwijl hij dan „nee, +dank je” zegt, steekt hij gelijktijdig z’n poot uit om de lekkernij te grijpen. +</p> +<p>Als men, tijdens het kriebelen op z’n kale schedelplek, voortdurend „kopje-krauw” +zegt, gaat de vogel die klank verbinden aan de voor hem zoo aangename liefkoozing +en z’n nabootsingsinstinct doet hem die klank herhalen, zoogoed als hij z’n eigen +naam „Lorre” of andere woorden die hij zeggen hoort, herhaalt. En als Lorre opmerkt, +dat wanneer hij de klank „kopje krauw” laat hooren, de mensch naar hem toe komt om +hem te streelen, dan associeert hij die klank met de er op volgende liefkoozing. Op +een andere keer kan hij deze dan zoolang herhalen, tot aan z’n „verzoek” gehoor is +gegeven. Door ervaring heeft ’t dier dan geleerd. Gedacht, „z’n verstand gebruikt”, +heeft het niet. +</p> +<p>Dat een papegaai een grooter leervermogen heeft dan andere vogels, is waar. Er zijn +zelfs onder de papegaaien bepaalde soorten, die meer kunnen leeren dan de andere. +Hoe jonger zij zijn, hoe meer zij leeren kunnen en als men een <span class="corr" id="xd33e2657" title="Bron: papagaai">papegaai</span> het spreken wil leeren, doet men ’t beste een jonge daarvoor uit te kiezen. Oude +vogels leeren het nooit zoo goed. +</p> +<p>De lories, die men vaak in kooien ziet, worden niet om hun spraak, maar voornamelijk +om de pracht van hun veeren gehouden. Deze is dan ook ongeëvenaard. Hoe schittert +de veelkleurige LORI (<span class="corr" id="xd33e2662" title="Bron: TRICHLOGLOSSUS">TRICHOGLOSSUS</span> NOVAE HOLLANDIAE) (No. <a href="#plate063">63</a>) niet in werkelijk alle kleuren van den regenboog. Hoe fraai moet een troep van deze +kleine levenmakers niet aandoen in hunne natuurlijke omgeving, ’t grauw-grijze oerbosch +van Australië. Want dit werelddeel is het thuis van de lories, zoowel als van de KAKATOE +(CACATOUA TRITON) (No. <a href="#plate064">64</a>) en de UILPAPEGAAI (STRINGOPS HABROPTILUS) (No. <a href="#plate065">65</a>). +</p> +<p>Niet alleen is Australië het thuis, het is zelfs de bakermat van alle papegaaien en +vandaar uit hebben zij zich over de wereld verspreid. In Europa zijn zij evenwel niet. +Want daar papegaaien van oorsprong tropenvogels zijn, overschrijden zij op een enkele +uitzondering na een bepaalde warme-zône (40° N.Br. en 55° Z.Br.) niet. +</p> +<p>De lories behooren tot de kleinere papegaaisoorten, doch zijn op verre na de kleinsten +nog niet. Er zijn papegaaitjes niet grooter dan een musch. +</p> +<p>De fraai-gekuifde kakatoes beperken zich, op één uitzondering na, eveneens tot het +Australisch gebied. Zij leven in zeer groote troepen te samen en zijn daardoor vaak +zeer schadelijk, wanneer zij in plantages komen, en zich daar te goed doen aan zaden +en noten. Geen wonder dus, dat de kolonisten hen jagen en dat de inboorlingen van +Australië hen met den boemerang te lijf gaan. +</p> +<p>De wonderlijkste van alle papegaaien is wel de STRINGOPS of UILPAPEGAAI<span id="xd33e2680"></span> (No. <a href="#plate065">65</a>)<span id="xd33e2685">,</span> die slechts <span class="pageNum" id="pb92">[<a href="#pb92">92</a>]</span>met één soort z’n familie vertegenwoordigt. Deze uil, de Stringops Habroptilus of +Kakapo komt alleen maar voor in <span class="corr" id="xd33e2689" title="Bron: Nieuw Zeeland">Nieuw-Zeeland</span> en beperkt zich daar nog tot het Zuid-Westelijk deel van het eiland. De naam „uil-papegaai” +danken zij aan hunne nachtelijke levenswijs, tengevolge waarvan de vogel ook lang +onbekend is gebleven. Eerst een 60 jaar geleden is de eerste huid van dezen vogel +naar Europa gekomen, hoewel men reeds veel langer wist, dat zich ergens in Nieuw-Zeeland +een nog onbekende vogel op moest houden, daar de Maori’s zich vaak met z’n prachtig +groene veeren versierden. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p092width" id="p092"><img src="images/p092.png" alt="Vliegende papegaaien." width="454" height="587"></div><p> +</p> +<p>Doch niet alleen tengevolge van zijn nachtelijke levenswijze is de vogel zoo moeilijk +te bestudeeren geweest, hij heeft ook het gebruik van zijn vleugels verleerd en vliegt +nooit meer. Hij loopt over den grond zijn voedsel, dat uit jonge plantendeelen en +mossen bestaat, te zoeken. Slechts als hij hard loopt, gebruikt hij z’n vleugels om +z’n evenwicht te bewaren. De kam op het borstbeen, die als aanhechting dient voor +de vliegspieren is dan ook zeer gereduceerd en er is niets meer dan een kleine lijst +van over. +</p> +<p>Van de papegaaien buiten het Australisch gebied, zijn de Zuid-Amerikaansche wel de +meest algemeen bekende, want de leuke PARKIETJES (CONURUS CACTORUM) (No. <a href="#plate066">66</a>) broeden haast in iedere volière, en de mooie ara’s kiest men graag als kooivogel, +ter wille van hun prachtige veeren en de groene AMAZONE PAPEGAAI (CHRYSOTIS LEVAILLANTI) +(No. <a href="#plate067">67</a>) om z’n bevattelijkheid. Toch, hoewel deze kortstaartige amazone papegaai zeer aardige +en zeer mooie vogels zijn om in een kooi te houden, staan zij in begaafdheid ver achter +bij de rood-grijze jako van Afrika en in fraaiheid van veeren steken de ara’s hen +de loef af, want de fraaiheid van deze ara-veeren is welhaast onovertroffen. +</p> +<p>De Indianen van Zuid-Amerika schatten deze veeren dan ook zeer hoog en jagen de BLAUW +MET GELE ARA <span class="corr" id="xd33e2707" title="Niet in bron">(ARA </span>ARARAUNA<span class="corr" id="xd33e2709" title="Niet in bron">)</span> (No. <a href="#plate068">68</a>) de roode ara’s en de prachtig blauwe hyacinth-ara’s graag om die prachtige veeren +te bemachtigen. Ook hebben zij vaak papegaaien als huisdier zoodat deze af en aan +vliegen, zooals bij ons de duiven. +</p> +<p>Daar ara’s de gewoonte hebben, altijd weer in denzelfden boom te nestelen, worden +deze boomen het eigendom van den Indiaan, die ze het eerst vond. Een eigendom dat +erfelijk is en steeds van vader op zoon overgaat. Juist zooals bij ons in oude tijden +de „honingboomen” van vader op zoon overgingen en slechts één familie het recht had +de in de loop der zomer er door de bijen ingebrachte honing<span id="xd33e2716"></span> te zamelen. +<span class="pageNum" id="pb93">[<a href="#pb93">93</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate109width" id="plate109"><img src="images/plate109.jpg" alt="109" width="438" height="294"><p class="figureHead">109</p> +<p class="first">SPREEUW. +</p> +<p>(Sturnus vulgaris). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate110width" id="plate110"><img src="images/plate110.jpg" alt="110" width="441" height="291"><p class="figureHead">110</p> +<p class="first">KOEVOGEL. +</p> +<p>(Molothrus ater). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate111width" id="plate111"><img src="images/plate111.jpg" alt="111" width="436" height="290"><p class="figureHead">111</p> +<p class="first">WEVERVOGEL +</p> +<p>(Ploceus abyssinicus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate112width" id="plate112"><img src="images/plate112.jpg" alt="112" width="448" height="292"><p class="figureHead">112</p> +<p class="first">VUURWEVER. +</p> +<p>(Pyromelana franciscana). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate113width" id="plate113"><img src="images/plate113.jpg" alt="113" width="437" height="293"><p class="figureHead">113</p> +<p class="first">ZEBRAVINK. +</p> +<p>(Taeniopygia castanotis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate114width" id="plate114"><img src="images/plate114.jpg" alt="114" width="447" height="292"><p class="figureHead">114</p> +<p class="first">RIJSTVOGEL. +</p> +<p>(Munia orizivora). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb94">[<a href="#pb94">94</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p094width" id="p094"><img src="images/p094.png" alt="Vliegende toekans." width="720" height="422"></div><p> +</p> +<p>§ 2. Terwijl de vertegenwoordigers der eerste orde in de groep der Fibulatores, de +papegaaien, grijpvoeten hadden, hebben die der tweede orde, de SCANCORES of KLIMVOGELS, +de voor hen zoo typische klimvoeten. +</p> +<p>In de eerste plaats dient daarvan genoemd te worden de TOERAKO of HELMVOGEL (TURACUS +ALBOCRISTATUS) (No. <a href="#plate069">69</a>), die zoo genoemd wordt om de helm van veeren, die van af zijn korten driehoekigen +snavel den geheelen kop bedekt. Zij leven in de dichte <span class="corr" id="xd33e2776" title="Bron: accacia-bosschen">acacia-bosschen</span> der Afrikaansche keerkringen. +</p> +<p>Merkwaardig is het, dat hun veeren van een ander soort groen zijn, dan gewoonlijk +bij vogels aangetroffen wordt. Groene veeren of alle andere kleuren bij vogels worden +veroorzaakt door bepaalde structuren in de baarden en baartjes. Deze structuren hebben +een lichtbreking tengevolge en van het gebroken licht worden slechts bepaalde stralen +teruggekaatst. Bij groene veeren kan hierdoor die glanzende weerschijn ontstaan. +</p> +<p>’t Groen van toerakoveeren evenwel wordt veroorzaakt door een bepaalde groene kleurstof, +die er in aanwezig is. Zoo is het ook met de purperen vlek aan hunne vleugels. Deze +is niet eens waschecht en geeft kleur af als de vogel zich baadt. Later, als zij droog +worden, kleuren zij weer bij. +</p> +<p>In de familie van de koekoeken daarentegen vindt men in de GOUDKOEKOEK (CHRYSOCOCCYX +CUPREUS) (No. <a href="#plate072">72</a>) een van de mooiste voorbeelden van groene kleur door lichtbreking. Deze vogel, die +in Afrika, Azië en Australië voorkomt, streeft de pauw nabij in z’n schitterende, +metaalglanzende groen met gouden pracht. En deze „Didrik”, zooals de Zuid-Afrikaansche +Boeren hem noemen, heeft de eene echte eigenschap der koekoeken van onze streken: +zij laat n.l. haar eieren uitbroeden door de kleinere zangvogeltjes. +</p> +<p>Weinig vogels hebben zoo de belangstelling van onze Noordelijke volken opgewekt, als +de gewone KOEKOEK (CUCULUS CANORUS) <span class="corr" id="xd33e2789" title="Niet in bron">(</span>No. 71<span class="corr" id="xd33e2791" title="Niet in bron">)</span>. Waren het de zwanen, die de verbeelding der dichters gevangen hielden, de koekoek +heeft tot minder verheven gestemde geesten gesproken en zich gedrongen in ’t leven +van ’t volk. In ’t sober alledaagsch bestaan van de menschen op het land zijn het +simpele en eenvoudige dingen, die kleur brengen in de eentonige sleur der jaren. En +deze simpele dingen waren schatten van de natuur. Zij hebben deze rijkdommen opgemerkt +en tot een deel <span class="pageNum" id="pb95">[<a href="#pb95">95</a>]</span>van hun leven gemaakt, lang voor dat de natuurlijke historie een bron van studie voor +geleerden, heel lang voordat het een mode voor Jan en Alleman was. De eigenaardige +levensgewoonte van de koekoek maakten een dusdanige indruk op de menschen, dat zij +invloed gehad hebben, ook op onze taal en ’t bijgeloof in onze streken. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p095width" id="p095"><img src="images/p095.png" alt="Toerako." width="409" height="312"></div><p> +</p> +<p>Hoewel er vogels genoeg zijn waaraan onze taal beelden en uitdrukkingen ontleent, +is er geen één, die er zoovele geleverd heeft als de koekoek. Men mag hooren: domme +gans, uilskuiken, „als een kip zonder kop”, „van een uil, die men acht een valk te +zijn”, „zoo rood als een kalkoensche haan”, de koekoek heeft er legio, die hem in +verband staan. Ieder kent ze wel: bijv. „’t is alles koekoek één zang”. „Loop naar +de koekoek”. „Dat haalt je de koekoek”. „Een koekoeksei uitbroeden”. „Een koekoeksjong +groot brengen”. +</p> +<p>En dan ’t bijgeloof! In sommige streken van ’t land meent men, dat de koekoek voorspelt, +wanneer men sterven zal. Men heeft daartoe maar te tellen, hoe vaak de koekoek achtereen +z’n naam roept, dan kent men ook ’t aantal jaren, dat men nog te leven heeft. In andere +streken zijn ’t jonge meisjes, die met kloppend hart de roep tellen, want dan weten +zij hoe lang ’t duurt eer zij trouwen zullen. Ook kan in bepaalde omstandigheden ’t +aantal malen dat men ’t „koekoek” hoort de hoeveelheid jaren aangeven, waarop een +wensch in vervulling zal gaan. Maar dan dient men die wensch te uiten als men de eerste +roep hoort en bovendien moet men dan tusschen twee zusters loopen, met de oudste aan +de rechterhand. Uit al dergelijke feiten blijkt wel ten duidelijkste, hoe ’t volk +de koekoek heeft opgemerkt en toch is ’t bij ons niet zoo’n vreeselijk algemeene vogel, +zooals bijv. in de Skandinavische landen, waar hij zoo algemeen moet zijn als bij +ons de spreeuwen. +</p> +<p>Maar waar een koekoek is, wordt hij opgemerkt. Dit komt wel voornamelijk door de roep, +die altijd van het mannetje is. Deze heeft een bepaald gebied, waar hij in huist. +Een eigen vrouwtje heeft hij nooit. Ieder vrouwtje dat z’n gebied doortrekt, is hem +welkom en als hij weet dat er een in de buurt is, koekoekt hij nog harder dan te voren. +Soms hoort men de koekoek de halve nacht door, andere keeren komt hij op een bepaald +uur op een bepaalde plaats, ja dikwijls zelfs op een bepaalde tak van een boom en +roept daar maar. Als er een vrouwtje in de buurt is, verandert hij z’n rustig en gelijkmatig +koe-koek in een haastiger en zenuwachtig klinkend koe-koe-koek, koe-koe-koek. +</p> +<p>Als het vrouwtje een ei moet leggen, kan zij dit niet in haar eigen nest doen. Zij +heeft geen eigen mannetje, dat er een met haar bouwde en legt nú in ’t gebied van +het eene mannetje, dan weer in dat van een ander, maar altijd kiest zij als legplaats +een nest van een of ander klein zangvogeltje. Die bebroeden dat vreemde ei trouw en +geduldig en als dan eindelijk ’t koekoeksjong uitgekomen is, slepen zij aan wat zij +kunnen om z’n grage maag te vullen. Die indringerige, sterke vogel spert z’n mond +zoo wijd open en duwt z’n pleegbroertjes en -zusjes zoo in een hoekje, dat deze haast +niets te eten krijgen en haast niet groeien. +</p> +<p>De jonge koekoek daarentegen groeit als kool en al heel gauw wordt het hem te benauwd +’t kleine nest met de andere vogeltjes te deelen en hij woelt net zoolang tot zij +er uitvallen en sterven. De oude vogels merken niet eens dat hun eigen kinderen weg +zijn, zoo druk hebben zij het met ’t voeren van ’t ongevraagde pleegkind. Z’n eigen +moeder trekt van ’t eene mannetje naar ’t andere, legt een ei hier, een ei daar en +trekt zich van „moederplichten” geen steek aan. De vader weet van z’n bestaan niet +af, maar koe-koe-koekt lustig een volgend vrouwtje toe. +</p> +<p>En de menschen die ’t zien, veroordeelen de koekoek. Dat is dwaas. Een koekoek kan +’t niet helpen, dat hij zoo is, daar is hij nu eenmaal een koekoek voor. Zij zouden +niet eens een broedsel groot kunnen brengen, want ’t vrouwtje legt haar eieren met +zulke groote tusschenpoozen, dat zij niet in staat is ze zelf uit te broeden. +</p> +<p>De SPOORKOEKOEK (CENTROPUS) (No. <a href="#plate070">70</a>) daarentegen is er wel toe in staat en de twee à drie <span class="pageNum" id="pb96">[<a href="#pb96">96</a>]</span>eieren die zij hebben, worden zoowel door den man als door de vrouw ijverig bebroed. +Het is even als onze koekoek een levendige en bewegelijke vogel met ’t echte koekoek-uiterlijk, +’t zelfde lange slanke lichaam, dezelfde krachtige korte snavel. Z’n achterteen evenwel +heeft een lange nagel „de spoor”, waaraan hij z’n naam te danken heeft. +</p> +<p>In tegenstelling met onzen koekoek en den Didrik voedt hij zich met bessen en zaden, +in plaats van met insecten. +</p> +<p>Van den TOEKAN (RAMPHASTOS ARIEL) (No. <a href="#plate073">73</a>), een zeer algemeenen vogel in Brazilië, weet men, ondanks z’n veelvuldig voorkomen, +zeer weinig van het voedsel, dat hij gebruikt. Men verschilt zelfs van meening of +het plantaardig dan wel dierlijk zal zijn. In gevangenschap zijn de vogels alleseters, +in de vrijheid, als zij hoog in de toppen van de Braziliaansche boomen van kruin tot +kruin zweven, is het moeielijk na te gaan waarmee zij zich voeden. Eigenaars van bananenplantages +zijn evenwel niet op hunne bezoeken aan de tuinen gesteld, daar deze er zeer merkbare +schade van ondervinden. +</p> +<p>Voor de inlandsche bevolking van Brazilië zijn de vogels van belang, omdat zij hen +in het droge jaargetijde een uitnemende voeding opleveren en er dan ook op deze dieren +gejaagd wordt. +</p> +<p>De mooie gele veeren, die de vogel aan de keel en aan de stuit heeft, worden door +de inboorlingen veel gebruikt als versiering van hunne kleeding. Zij maken er zelfs +mantels van. Daar zij er begrijpelijkerwijze zeer veel veeren voor noodig hebben en +zij zelf inzien, dat de vogel tot uitsterven gebracht zou worden als zij gedood werden, +hebben zij een ander middel bedacht om die veeren te bemachtigen. Zij schieten daarom +de vogels met zeer licht vergiftigde <span class="corr" id="xd33e2822" title="Bron: peilen">pijlen</span>, zoodat zij slechts door ’t gif bedwelmd worden en neervallen. De verlangde veeren +worden nu uitgerukt en bijgekomen vliegen de dieren weg, om misschien in hun verdere +leven éénmaal per jaar dezelfde bewerking te ondergaan. +</p> +<p>De snavel van deze pepervreters lijkt ons onevenredig groot toe en schijnt buitensporig +zwaar te zijn. Het tegendeel is waar, daar deze geheel uit een zeer poreuse massa +bestaat en juist buitengewoon licht is. +</p> +<p>De BAARDVOGELS (BUCCO VERSICOLOR) (No. <a href="#plate074">74</a>) onderscheiden zich door hun snavelaanhangsels, want de veeren aan de snavelbasis +zijn tot talrijke borstels geworden, aan welke merkwaardigheid hij zijn naam van baardvogel +te danken heeft. Het zijn prachtige, in allerlei bonte kleuren prijkende vogels; hun +voedsel, dat uit insecten bestaat, is er in overvloed, zij doen dan ook niet veel +moeite het te vangen. ’t Zijn trage, domme en luie vogels. Deze eigenschappen gevoegd +bij hun stille roerlooze houding en geestelijke starheid heeft hen waarschijnlijk +aan den bijnaam van „Woudrechters” geholpen. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p096width" id="p096"><img src="images/p096.png" alt="Honingwijzer." width="366" height="397"></div><p> +</p> +<p>In Afrika komt in sommige streken de <span class="corr" id="xd33e2837" title="Bron: HONINGVOGEL">HONINGWIJZER</span> (INDICATOR INDICATOR) (No. <a href="#plate075">75</a>) voor. Daar waar zij zich ophouden zijn zij gauw genoeg aan iedereen bekend om hun +eigenaardige gewoonten de menschen te brengen bij de dingen, die om de een of andere +reden hunne opmerkzaamheid trokken. En die zijn vele. Leeuwen, tijgers, luipaarden, +bijenzwermen brengen hen dikwijls in opwinding en doen hen roepen. De inboorlingen, +die graag honig uit de raat verorberen of een bijenzwerm mee naar huis willen nemen, +volgen de roepstem van het beestje in de hoop iets van hunne gading te vinden. Door +dit voor hen zoo voordeelige feit hebben zij over ’t hoofd gezien dat de vogel hen +ook even vaak brengt bij een kreng—zoo noemt men een dood dier—een leeuw of een luipaard +of zelfs wel bij olifanten. +</p> +<p>De meeningen, zooals die ons uit reisbeschrijvingen bekend zijn geworden, loopen dan +nogal eens uiteen op dit punt. Het is een feit, dat de honig in Afrika overvloedig +voorkomt en dat de inboorlingen als zij honig gaan zoeken, op het gedrag <span class="pageNum" id="pb98">[<a href="#pb98">98</a>]</span>van deze vogel letten. En ook al was de oorspronkelijke bron van agitatie een andere, +al „gidsende” wordt de aandacht van deze dieren vaak afgeleid en brengen zij de Hottentot +toch bij een bijennest. +<span class="pageNum" id="pb97">[<a href="#pb97">97</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate115width" id="plate115"><img src="images/plate115.jpg" alt="115" width="438" height="294"><p class="figureHead">115</p> +<p class="first"><span class="corr" id="xd33e2856" title="Bron: PARADIJS WEDUWVOGEL">PARADIJSWEDUWVOGEL</span>. +</p> +<p>(Steganura paradisea). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate116width" id="plate116"><img src="images/plate116.jpg" alt="116" width="438" height="294"><p class="figureHead">116</p> +<p class="first">GOULD’S AMADINE. +</p> +<p>(Poëphila gouldiae). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate117width" id="plate117"><img src="images/plate117.jpg" alt="117" width="439" height="295"><p class="figureHead">117</p> +<p class="first">HUISMUSCH. +</p> +<p>(Passer domesticus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate118width" id="plate118"><img src="images/plate118.jpg" alt="118" width="441" height="292"><p class="figureHead">118</p> +<p class="first">REPUBLIKEIN. +</p> +<p>(Philetairus socius). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate119width" id="plate119"><img src="images/plate119.jpg" alt="119" width="436" height="295"><p class="figureHead">119</p> +<p class="first">KARDINAAL. +</p> +<p>(Cardinalis cardinalis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate120width" id="plate120"><img src="images/plate120.jpg" alt="120" width="445" height="293"><p class="figureHead">120</p> +<p class="first">GEELGORS. +</p> +<p>(Emberiza citrinella). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb98a">[<a href="#pb98a">98</a>]</span></p> +<p>Wel een eigenaardig instinct! In enkele reisbeschrijvingen vindt men de eigenaardigheid +van den vogel, dat hij de menschen zoo „lokt” aangegeven als „dienstijver” of „slimheid”. +’t Spreekt wel haast vanzelf dat dit niet zoo is. Want niet alleen de mensch volgt +het roepen van den vogel; de honigdas, die in die streken voorkomt, geeft daar ook +gevolg aan. ’t Waarschijnlijkst is het evenwel dat de vogel als hij een bijenzwerm +ziet, daarop reageert door te roepen; dat de honigdas en de mensch op dit roepen weer +reageeren met nieuwsgierigheid, die tot volgen dwingt en dat ’t vinden en plunderen +van de bijenstaat, de vogel weer de ervaring geeft, dat mensch en das de honig kunnen +bemachtigen en.….. dat er dan ook altijd iets voor de vogels op over schiet n.l. het +broed. Hottentotten geven echter nooit heel veel hiervan weg. In de eerste plaats +niet, omdat zij het zelf ook niet versmaden en in de tweede plaats niet, omdat de +vogel wanneer zijn honger niet gestild is, doch de lekkere smaak van ’t beetje afval +„hem naar meer smaakt”, zoodat hij hen nog bij andere bijennesten brengt. +</p> +<p>In ons eigen land zijn het de spechten, die samen met de koekoeken de klimvogels vertegenwoordigen. +De GROENE SPECHT (GECINUS VIRIDIS) (No. <a href="#plate076">76</a>) is aan ieder bekend, die wel eens in bosschen gewandeld heeft. In boschrijke streken +hoort men bijna overal zijn lach, die luid begint en langzaam zachter wordt. Ook kan +men hen vaak hooren kloppen en hameren tegen de boomen. Met krachtige, korte slagen +wordt met de sterke snavel tegen de boomen gehakt; ’t resultaat van die pogingen kan +men dikwijls genoeg aan de splinters zien, die beneden aan de voet van den boom in +het zand liggen. Met dit hakken onderzoekt de specht of de boom, die hij onderhanden +heeft, geschikt of niet geschikt is tot ’t maken van zijn nest. Van alle boomen, die +hij tot zijne beschikking heeft, kiest hij daartoe ’t liefst diegene uit, die door +een zwam of schimmelziekte zijn aangetast en dus binnen in den stam hol of vermolmd +zijn. Het is de specht vaak verweten, dat hij door ’t hakken in de boomen zeer schadelijk +zou zijn; sinds men evenwel weet dat hij slechts dàn gezonde boomen neemt als er geen +zieke zijn, is die grief tegen hem erg vermindert. Men kan nu andersom redeneeren +en afgaande op ’t spechtengat in een boom tot de conclusie komen, dat de boom, hoe +gezond hij op ’t oog ook leek, toch ziek was. +</p> +<p>Het aardigste laantje met spechtennesten, dat ik ken, is in de buurt van Castricum. +Daar is iedere boom van minstens twee of drie gaten voorzien. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p098width" id="p098"><img src="images/p098.png" alt="Bonte specht (Dendrocopus major)." width="308" height="477"></div><p> +</p> +<p>’t Is de moeite waard om een specht aan ’t werk te zien. Hij klimt van onderen af +tegen den stam op, de nagels van zijn teenen in de schors geklemd en steunend op zijn +staart. Deze laatste is wel haast even onontbeerlijk voor zijn klimpartijen als zijn +klimvoeten. Daarom zijn de schachten tot aan het einde heel dik en sterk en aan de +stuitkant juist veel dunner en elastischer, zoodat de staart bewegelijk is en in een +hoek met ’t lichaam geplaatst kan worden om tot steun te dienen. Trouwens de geheele +lichaamsbouw van dezen vogel is merkwaardig practisch voor zijne levenswijze. Z’n +snavel is beitel en hamer gelijk. De bevestiging van den kop aan den romp is zoodanig, +dat de vogel zijn kop buitengewoon gemakkelijk bewegen kan en door zijn zeer sterke +halsspieren in staat is de noodige kracht uit te oefenen. +</p> +<p>De tong van den specht is ook een merkwaardig instrument en uitermate geschikt voor +het verwerven van voedsel. De specht eet graag insecten of insectenlarven. Deze insecten, +kevers bijvoorbeeld boren zich vaak in ’t jarige hout. Een specht nu, steekt zijn +heele lange, dunne tong in die gang en spiest er de vette keverlarf mee vast aan de +punt, die scherp en hoornachtig is en van weerhaken voorzien. De larve kan hierdoor +niet verloren gaan als <span class="pageNum" id="pb99">[<a href="#pb99">99</a>]</span>de specht hem door de nauwe gang trekt. Bovendien is de tong zoo buigzaam dat hij +alle kronkelingen en bochten van die gang volgen kan. +</p> +<p>Van die bewegelijkheid maakt de specht nog op een andere manier gebruik, n.l. om mieren +mee te vangen. Evenals de draaihals, een van z’n familieleden, is onze specht dol +op mieren. Van de beten en de besproeingen met mierenzuur, waarmee deze kleine diertjes +zich voornamelijk verdedigen, trekt hij zich niets aan. Op zijn dooie gemak hakt hij +een mierennest in stukken en zoekt de poppen, die hij met smaak verorbert. Als de +oude mieren dan in drommen er op af komen om den inbreker te bestraffen, steekt hij +rustig zijn geheele tong uit. Deze is geheel omgeven door een laag kleverig<span id="xd33e2916"></span> slijm, waar de mieren aan vastplakken, als vliegen aan een gompapiertje en door er +een kronkelige beweging mee uit te voeren werkt hij hen vliegensvlug naar binnen. +</p> +<p>De MUISVOGEL (COLIUS MACRURUS) (No. <a href="#plate077">77</a>) komt slechts voor op het vaste land van Afrika. Muisvogels wijken nog al erg van +andere vogels af, daarom veranderen zij nog al eens van plaats in het systeem. Zij +leven in troepen in buitengewoon dichte boschjes van groote doornstruiken, die bovendien +nog met slingerplanten doorvlochten zijn. Voor een mensch is het onmogelijk zich er +een weg doorheen te banen, zelfs met bijl en jachtmes niet, zoo dicht omstrengelen +die doornige takken zich. De muisvogel trekt zich daar niets van aan. Grauw-grijs +als een muis en even vlug en behendig vinden zij hun weg door allerlei nauwe gaatjes +en gangetjes. Een onderzoeker, die aan den rand van deze dichte bosschages zit, kan +niet vlug genoeg wezen om te zien of het een vogel was of wel een ander dier, dat +daar zoo vlug als een schaduw weg vluchtte. +</p> +<p></p> +<div class="figure p099width" id="p099"><img src="images/p099.png" alt="Muisvogels." width="395" height="577"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb100">[<a href="#pb100">100</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div id="ch7" class="div1 last-child chapter"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#xd33e5763">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="figure p100width" id="p100"><img src="images/p100.png" alt="Papoea’s op paradijsvogeljacht." width="532" height="720"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb101">[<a href="#pb101">101</a>]</span></p> +<p>Van alle vogels, die zoo in het algemeen de belangstelling en de opmerkzaamheid van +de leeken trekken, omvat de zesde en laatste groep, waarvan de vertegenwoordigers +zich van die der vijfde groep vooral door de stand der teenen onderscheiden, die der +</p> +<p class="h2">BOOMVOGELS (<span class="corr" id="xd33e2937" title="Bron: ARBORICOLAE">ARBORICOLÆ</span>) VI +</p> +<p>wel verreweg de meeste soorten. Niet in de eerste plaats, omdat deze groep zooveel +rijker aan individuen is, verheugt ze zich in deze bekendheid. Hoewel de hoeveelheid +van vormen, die haar vertegenwoordigen, in numeriek aantal ver dat van de andere groepen +overtreft, (ja, zelfs nog het aantal vogels, dat in al de vijf overige groepen is +ondergebracht, te boven gaat), is dit toch niet de voornaamste reden van hunne populariteit. +Hiermee wil ik niet ontkennen, dat dit groote aantal de kans de opmerkzaamheid der +menschen te trekken, niet verhoogen zou. Integendeel! Doch bovenal vallen zij op door +hun zingen. En dan zijn het nog voornamelijk de vertegenwoordigers van de laatste +orde in deze groep, de zangvogels, die dit in hoofdzaak doen, want veel van de vogels +in de eerste drie orden der Boomvogels, maken er maar wat van als het op zingen aankomt. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p101width" id="p101"><img src="images/p101.png" alt="Nestkastje." width="360" height="720"></div><p> +</p> +<p>De zangvogeltjes zijn en blijven nu eenmaal de lievelingen van het publiek. Al wemelen +onze weiden van de steltloopertjes, al ontbreken de meest verschillende zwemvogels, +hoenders, roofvogels en klimvogels in ons land niet, zangvogeltjes staan boven aan +en hebben de eerste plaats in ’t hart der menschen. Zij spreken met hun zang direct +tot het gemoed en gevoelig en ontvankelijk hiervoor gestemd door de idyllische omgeving +van een loofbosch en de heerlijke rust van de zomervacantie, herdenkt de mensch hen +in dankbare herinnering en noemt hen „de liefste vogeltjes”. +</p> +<p>Toch, als de mensch niet oppast, zal het aantal van deze bekoorlijke diertjes snel +verminderen en zullen er slechts weinig soorten overblijven, die in de dagelijksche +omgeving zijn vreugde uitmaken. +</p> +<p>Want de beschaving dringt zich overal in en neemt bezit van de plekjes, die reeds +sinds eeuwen het eigendom waren van de kleine zangers. De oerbosschen zijn al lang +uit ons land verdwenen, omdat de menschen de grond en het hout gebruikten. Tegenwoordig +verdwijnen zelfs de laatste schuilplaatsjes hoe langer hoe meer. +</p> +<p>Midden door een heerlijk rustig bosch wordt een tram aangelegd en voor goed is de +rust weg, die de vogels voor hun broeden noodig hebben. Drommen menschen komen op +de mooie voorjaarsdagen en genieten van het heerlijk buiten zijn. De natuurmenschen +voelen zich evenals de vogels verdrongen en trachten ergens anders hun stille geneugten +te vinden. Zij moeten steeds verder trekken met tram en trein en boot om plaatsen +te vinden, die de horden der stadsmenschen nog niet ontdekt hebben. +</p> +<p>Ook de vogels doen dat. Toch kan men heel veel voor de zangvogeltjes doen en het hen +aangenaam maken, waardoor zij in onze stadsparken blijven. Want al heeft een vogel +haast nergens meer zijn rustige omgeving, hij wil ook wel broeden als zijn nest maar +<span class="corr" id="xd33e2952" title="Bron: ongestoort">ongestoord</span> gelaten wordt en went wel aan de wandelaars. Een der beste manieren om de vogels +te helpen is door het ophangen van broedkastjes. +<span class="pageNum" id="pb102">[<a href="#pb102">102</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate121width" id="plate121"><img src="images/plate121.jpg" alt="121" width="445" height="295"><p class="figureHead">121</p> +<p class="first">GOUDVINK. +</p> +<p>(Pyrrhula pyrrhula). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate122width" id="plate122"><img src="images/plate122.jpg" alt="122" width="444" height="294"><p class="figureHead">122</p> +<p class="first">KRUISBEK. +</p> +<p>(Loxia curvirostra). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate123width" id="plate123"><img src="images/plate123.jpg" alt="123" width="447" height="294"><p class="figureHead">123</p> +<p class="first">KANARIE. +</p> +<p>(Serinus canarius). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate124width" id="plate124"><img src="images/plate124.jpg" alt="124" width="442" height="292"><p class="figureHead">124</p> +<p class="first">DISTELVINK. +</p> +<p>(Carduelis carduelis). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate125width" id="plate125"><img src="images/plate125.jpg" alt="125" width="443" height="297"><p class="figureHead">125</p> +<p class="first">TANAGRA. +</p> +<p>(Ramphocelus brasilius). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate126width" id="plate126"><img src="images/plate126.jpg" alt="126" width="441" height="294"><p class="figureHead">126</p> +<p class="first">WITTE KWIKSTAART. +</p> +<p>(Motacilla alba). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb103">[<a href="#pb103">103</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p103width" id="p103"><img src="images/p103.png" alt="IJsvogeltje (Alcedo ispida)." width="720" height="423"></div><p> +</p> +<p>§ 1. Opvallend door de hardheid van hun snavel en hunne zeer kleine voeten zijn de +INCESSORES. Vooral bij de HOORNRAAF (BUCORAX ABYSSINICUS) (No. <a href="#plate079">79</a>) en de NEUSHOORNVOGEL (BUCEROS RHINOCEROS) (No. <a href="#plate080">80</a>) is de harde snavel wel heel typisch. Deze lijken erg zwaar en geven ’t gevoel, dat +de vogel topzwaar moet zijn met zoo’n zwaarte aan z’n kop. In werkelijkheid zijn ze +echter zeer licht, daar ze bestaan uit een zelfde sponsachtig hoornweefsel, waaruit +ook de snavels van de pepervreters waren samengesteld. +</p> +<p>De hoornraaf, die in Afrika een zeer bekende vogel is, wordt door de Engelsche kolonisten +„wilde kalkoen” genoemd, omdat het mannetje als het opgewonden is, zich in veel opzichten +als een kalkoensche haan gedraagt. Het spreidt z’n staart waaiervormig uit en blaast +zich op, terwijl het een eigenaardig brommend „boe” laat hooren. Daar de hoornraaf +zeer vaak roept, voordat het gaat regenen en de regen in deze warme landen wel eens +langer op zich laat wachten dan de menschen aangenaam is, hebben de kaffers in hunne +bijgeloovigheid gedacht, dat de vogel den regen aanriep. Zij meenen dat het gauwer +regenen zal als zij een vogel dooden en in ’t water werpen. „Want”, redeneeren zij, +„sinds er blijkbaar een verband is tusschen den vogel en het water en de vogel een +zeer onaangename reuk heeft, zal de regen ’t niet kunnen verdragen, dat het water +op aarde „ziek” wordt door zoo’n stinkenden vogel. Dan zal de regen wel komen om het +„zieke” water weg te spoelen.<span id="xd33e3018">”</span> +</p> +<p>De NEUSHOORNVOGELS, die in Afrika, Azië en Oost-Indië in verschillende soorten voorkomen, +hebben een zeer merkwaardige levenswijs. Tijdens de broedtijd is het vrouwtje ingemetseld +in een grooten hollen boom, waar het nest met de eieren in verborgen is. Slechts haar +snavel steekt er uit en ’t mannetje voert haar door het spleetje. Zoo intensief broedt +het vrouwtje, dat zij al haar veeren verliest en zij, als de jongen uit het ei gekomen +zijn, vooreerst niet vliegen kan en haar echtgenoot nu de zorgen voor haar en ’t kroost +dragen moet. Tegen den tijd, dat het vrouwtje haar veeren terug heeft en de jongen +mans genoeg worden om voor zich zelf te zorgen, is de vader niet veel meer dan vel +over been. Een toonbeeld van plichtsbetrachting en een beschamend voorbeeld voor vaders, +die klagen over de last van kinderen groot brengen! +</p> +<p>En, zooals de neushoornvogel en z’n harde levenstaak ons een les leeren, zoo leert +de REUZENIJSVOGEL (DACELO GIGAS) (No. <a href="#plate081">81</a>), die onverbeterlijke lachebek uit Australië ons een andere. <span class="pageNum" id="pb104">[<a href="#pb104">104</a>]</span>Hij lacht daar als ’t avond wordt, hij lacht als de nacht weer plaats maakt voor den +morgen en zoo aanstekelijk is zijn lachen, dat zoodra de eerste van deze vroolijke +vogels er mee begonnen is van alle kanten de vriendjes invallen, totdat de omgeving +schatert en de mensch er door aangestoken wordt en mee lacht. Waarom ook niet, waarom +niet blij te zijn met iedere verandering? Van onze inlandsche ijsvogeltjes (Alcyon) +onderscheidt hij zich evenals de HALCYON DIOPS (No. <a href="#plate082">82</a>) van de Molukken en de andere Halcyonsoorten zeer sterk in levenswijs. Want, waar +de gewone ijsvogeltjes zich voeden met visschen, die zij duikend uit het water vangen, +hebben de Halcyon’s maar bij hooge uitzondering visch op tafel. Gewoonlijk voeden +zij zich met insecten en kleinere werveldiertjes, waaronder veel reptielen zijn. De +reuzenijsvogel is zelfs als reptielen-verdelger van belang, daar hij de allergevaarlijkste +en giftigste kleine slangetjes doodt en opeet. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p104width" id="p104"><img src="images/p104.png" alt="IJsvogeltje (Alcedo ispida)." width="547" height="284"></div><p> +</p> +<p>MEROPS APIASTER, de BIJENETER (No. <a href="#plate083">83</a>) is een typische vogel voor de tropische landen der oude wereld. Z’n verschijning +is zeer opvallend en spottend met iedere mimicry en camouflage dringt hij zich, vliegend +zoowel als zittend op aan de aandacht der menschen door zijn bonte hoeveelheid van +de prachtigst gekleurde veeren. Vooral in den broedtijd, als zij groote koloniën vormen, +leveren zij een fraaien aanblik als men hen alle tegelijk te zien krijgt. Zij graven +hunne nesten in steile wanden, waardoor men ze heel moeilijk bereiken kan. Hierin +maken zij heele lange gangen en aan ’t einde er van graven zij een holte. Het vrouwtje +legt daar de eieren en slechts gedurende den nacht en in den broedtijd trekken zij +zich in deze <span class="corr" id="xd33e3040" title="Bron: apartementen">appartementen</span> terug om te slapen. Gedurende den zomer komt deze bijeneter wel eens in ons land +en in Duitschland. Hij moet echter als zeer zeldzaam beschouwd worden, evenals HOP +(UPUPA EPOPS) (No. <a href="#plate084">84</a>), die in ons land in het begin van September of in de laatste dagen van Maart wel +eens op de trek waargenomen wordt. In Duitschland komt hij iets algemeener voor, maar +zijn eigenlijke vaderland is Noord-Afrika en Zuid-Europa. In deze landen, waar de +reiniging geen probleem is van officieele zorgen, heeft de hop zich vrijwillig met +de hygiënische diensten belast en heeft hij daar de taak overgenomen die bij ons in +minder moderne streken door den tonnenman wordt verricht. Op de mesthoopen van menschelijk +vuil zal men in deze zuidelijke streken de hop dan ook geregeld aantreffen en de „hoed-hoed” +(zoo noemt men hem) goedmoedig verdragen. De vogel is daar in ’t geheel niet schuw, +wel een groot verschil met zijn gedrag in Duitschland. Daar mijdt hij de menschen +zorgvuldig. Hij huist in muren of boomholten en is zóó in hooge mate onzindelijk op +zijn nest (het vuil van de jongen wordt nooit weg gedragen), dat zelfs de katten er +vies van zijn en nooit aan de jongen komen. Waar onreinheid al niet goed voor is, +zou men geneigd zijn te denken. +</p> +<p>Eveneens een zeer zeldzame gast in ons land is de prachtige SCHARRELAAR (CORACIAS +GARRULUS) (No. <a href="#plate085">85</a>), die bij ons niet broedt, doch hiervoor het liefst de tropische streken van den +Ouden Wereld uitkiest. Zij willen dikke holle boomen om hun nest in te maken en streken +waar weinig menschen zijn. Een rustige omgeving met een verwaarloosde boom, is in +ons menschenrijke Midden Europa helaas een utopie. In ’t najaar trekt de vogel zeer +ver ’t zuiden in tot zelfs in Natal toe is hij gesignaleerd. Maar hoever de reis ook +is, de vogel, die niet bezeten is door de moderne snelheidskoorts, reist op z’n dooie +gemak en toeft op iedere plaats, die voedsel genoeg voor hem heeft. +</p> +<p>De laatste familie in deze orde vormt de overgang tot de volgende, zooals dit zoo +vaak in een systeem het geval is. De BATRACHOSTOMUS AURITUS, DE KIKKERBEK (No. <a href="#plate086">86</a>) doet n.l. zeer sterk aan den geitenmelker denken, vooral door zijn breede en platte +kop, groote oogen en weeke veeren. De kop lijkt vooral zoo breed door den vlakken +snavel, waarom dan ook in den Latijnschen naam en in de Hollandsche vertaling er van, +duidelijk de gelijkenis met een kikker aan gegeven is. Het vaderland van dezen mooien, +warmbruinen vogel is Sumatra en Borneo. +<span class="pageNum" id="pb105">[<a href="#pb105">105</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p105width" id="p105"><img src="images/p105.png" alt="Kolibri bloemen bestuivend." width="720" height="421"></div><p> +</p> +<p>§ 2. In de tweede orde is de NACHTZWALUW of GEITENMELKER (CAPRIMULGUS EUROPAEUS) (No. +<a href="#plate087">87</a>) weer een prachtig voorbeeld van camouflage, want z’n kleur en z’n meegekregen instincten +beschutten hem in hooge mate en maken hem haast onherkenbaar van den tak, die hij +zich tot zitplaats kiest. Daar het instinct van dezen vogel hem in de lengte op den +tak doet plaats nemen, lijkt hij buitengewoon veel op een knoest. Het is dan ook maar +heel zelden, dat men een nachtzwaluw dwars op een tak ziet zitten. Horizontale takken +hebben een speciale bekoring voor deze vogels, omdat ze de meest geschikte, d.w.z. +de meest beschuttende, zijn. Daar horizontale takken betrekkelijk zeldzaam zijn, vindt +men den vogel slechts op speciale plaatsen. Bij ons in de duinen zijn dat vaak de +berkenboschjes. Maar ook op andere plaatsen kan men hem aantreffen. Naumann, de bekende +ornitholoog, vertelt zelfs dat hij van één zelfden horizontalen tak van een appelboom +in z’n tuin meermalen een nachtzwaluw wegschoot. +</p> +<p>Is er evenwel geen horizontalen tak te vinden, die naar den zin van den vogel is, +dan neemt hij ook wel genoegen met een platten steen op den grond. Als hij daar onbewegelijk +zit, schijnt het of hij slaapt. Zijn oogen houdt hij slechts een kiertje open en door +dit spleetje neemt hij alles waar, wat in zijn omgeving gebeurt, zonder dat hij zelf +opgemerkt wordt. Had hij zijn groot mooi oog open gehouden, het zou hem verraden hebben +meent Heinroth, iemand, die er zeer oorspronkelijke denkbeelden over vogelinstinct +en mimicry op nahoudt. Hij gaat zelfs zoover, om in de langzame, haast onmerkbare +overgangen, waarmee deze vogel van de eene beweging in een andere overgaat, een beschuttingsinstinct +te zien. Als de vogel vóór hij gaat vliegen, eerst met ingetrokken kop z’n bovenlijf +langzaam heen en weer wiegt, dit dan voortdurend sneller en krachtiger doet, lijkt +hij, volgens dezen auteur, op een door den wind bewogen blad. +</p> +<p>De Vaandel-nachtzwaluw van Afrika, die zoo genoemd wordt om twee vaandelachtige veeren, +die van uit z’n vleugels wapperen, is een van z’n mooiste verwanten. +</p> +<p>Andere familieleden van deze nachtzwaluwen zijn de zoozeer bekende SALANGANEN (COLLOCALIA +FUCIPHAGA) (No. <a href="#plate088">88</a>), de vogeltjes, die de beroemde eetbare vogelnestjes, waarop de Chineezen zoo dol +zijn, bouwen. Lang heeft men in ’t duister verkeerd omtrent de herkomst van de stof, +waaruit deze nestjes gemaakt zouden zijn. Vroeger meende men, dat de vogeltjes (Sarong-burong, +<span class="pageNum" id="pb108">[<a href="#pb108">108</a>]</span>zooals de Javanen hen noemen) uit de wieren in zee het materiaal zouden putten. Zooals +later door Bernstein is aangetoond, is dit een dwaling; want in werkelijkheid bestaan +de nestjes uit speeksel van de salanganen. In den tijd van den nestbouw zwellen bij +deze diertjes de speekselklieren sterk op en scheiden eene taaie, kleverige substantie +af, die aan de lucht verhardt. Al vliegend drukken zij deze taaie massa tegen de rotsen +aan en verwerken het tot de nestjes, die den bekenden vorm van een in achten gesneden +bal hebben. In de donkerste en meest ontoegankelijke plaatsen, aan steile rotswanden +van nauwe bergspleten vindt men de broedplaatsen. +<span class="pageNum" id="pb106">[<a href="#pb106">106</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p106width"><img src="images/p106.jpg" alt="GEITENMELKER." width="474" height="720"><p class="figureHead">GEITENMELKER.</p> +<p class="first">(Caprimulgus europaeus).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb107">[<a href="#pb107">107</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p107width"><img src="images/p107.jpg" alt="SALANGAAN." width="476" height="720"><p class="figureHead">SALANGAAN.</p> +<p class="first">(Collocalia fuciphaga).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb108a">[<a href="#pb108a">108</a>]</span></p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p108width" id="p108"><img src="images/p108.png" alt="Vlaggennachtzwaluw (Macrodipteryx longipennis)." width="425" height="519"></div><p> +</p> +<p>De lichtere plekken aan den rand van de spleten worden door een verwant bewoond, de +COLLOCALIA LINCKI. Om gegeten te worden zijn de nesten van deze soort ongeschikt, +daar er grashalmen en strootjes in verwerkt worden, hoewel de grondsubstantie ervan +eveneens speeksel is. +</p> +<p>Het oogsten van de nesten is door de ontoegankelijkheid van de plaatsen, waar de vogels +ze bouwen, een zeer gevaarlijk werkje maar, daar het voordeelig is, hebben de mannen +het er graag voor over. Voor een pond van de beste witte vogelnestjes gaf men eenige +jaren voor den oorlog in Hong-Kong grif honderd twintig gulden. Als men bedenkt dat +er zeventig nesten in een pond gaan en er drie nesten noodig zijn, om één bordje soep +voor één persoon te kooken, is het een aardig werkje uit te rekenen, wat voor dat +bordje soep betaald moet worden. +</p> +<p>Het „oogsten” van deze nestjes gebeurt drie maal per jaar, want drie maal per jaar +bouwen de vogels nieuwe nesten. Het beste en lekkerste zijn de nesten, die het vlugst +worden afgebouwd, dus die gemaakt worden als de speekselafscheiding het overvloedigst +is. Dat is in de tijden dat er het meeste voedsel is, n.l. in April. Met buitengewone +zorg worden de nesten geplukt en in de schoone linnen zakjes gepakt, waarin ze verzonden +worden. Gebroken of bevuilde nesten verliezen veel van hunne waarde. Daarom zijn die +van de andere oogsten zooveel goedkooper, want deze worden gebouwd in een periode, +dat de vogels het veel kariger hebben en krap in hun voer zitten, waardoor de speekselafscheiding +veel geringer is en de nesten veel langzamer afgebouwd en gauwer vuil worden. +</p> +<p>Ten onrechte noemt men de salanganen in Indië vogelnest„zwaluwen”. ’t Zijn geen echte +zwaluwen, evenmin als de GIERZWALUW (APUS APUS) (No. <a href="#plate089">89</a>) er een is, al doen zij in hun uiterlijk aan onze bekende zwaluwen denken. Regelmatig +verschijnen deze vogels den eersten Mei in ons land en maken hunne komst dadelijk +bekend door hoog in de lucht gierend rond te cirkelen. +</p> +<p>Eigenlijk hooren de gierzwaluwen in de bergen thuis. Tegenwoordig hebben zij zich +aan de menschen en hunne steden en dorpen aangepast en nestelen zij geregeld in torens +en in hooge gebouwen. Bij gebrek aan deze vergenoegen zij zich zelfs wel met een hollen +boom of de dakgoot van een gewoon huis. Zij kunnen niet al te kieskeurig zijn. Hun +aantal breidt zich snel uit en daar de woningnood ook onder hen nijpend is, hebben +zij geleerd te nemen wat zij krijgen kunnen. Dat in den nood om zich een nestplaats +te veroveren, niet altijd gewettigde middelen gebruikt worden, laat zich, den vechtlustigen +en onstuimigen aard van deze vogels in aanmerking nemende, gemakkelijk begrijpen. +Menigmaal wordt dan ook een vreedzaam musschen- of spreeuwenpaartje van de goten verjaagd, +omdat de gierzwaluw meent, voor zich van den nood een wet te mogen maken. +</p> +<p>Deze vogels, die door hunne levendigheid ’s zomers de stad opvroolijken, houden zelf +ook van gezelligheid. Altijd ziet men hen in troepjes rondvliegen. In troepjes houden +zij hun Mei intocht, in troepjes trekken zij eind Augustus weer weg. Een enkele keer, +met ongewoon warme voorjaars, komen zij wel eens voor Mei; ook gaan zij wel eens later +dan Augustus weg, wanneer de zomer <span class="pageNum" id="pb109">[<a href="#pb109">109</a>]</span>koud was en de jongen zich dientengevolge niet snel genoeg ontwikkelden om mee op +reis te gaan. +</p> +<p>’t Zelfde, wat we al eerder opmerkten voor de meest tot vliegen aangepaste vogels +(zie Hoofdstuk II), zien we hier bij de gierzwaluw weer. Ook deze, die een uitnemend +vlieger is, is een stumper op z’n pooten. Er op loopen kan hij niet, er op zitten +evenmin. Hij kan er zich slechts mee tegen een muur aanklampen; een houding, die hij +aanneemt als hij niet vliegt. Met alle vier teenen naar voren gericht, hangt hij zich +te slapen gedurende de paar uurtjes dat de zomernacht duurt. +</p> +<p>De allerkleinste vogeltjes, de kolibri’s, zijn nauw verwant aan de gierzwaluwen en +salanganen. Toch loopen zij nogal uiteen en wijken vooral in snavelvormen van hunne +familieleden af. Doch ook onderling verschillen de kolibri’s zeer veel in dit opzicht, +daar zij alle honingzuigende vogels zijn en elke snavelvorm is aangepast aan de bepaalde +bloemsoort, waaruit de kolibri het liefst z’n voedsel haalt. Al honing zuigende brengen +zij het stuifmeel van de eene bloem op de andere van dezelfde soort en bevorderen +op deze manier de kruisbestuiving, die in vele gevallen zoo noodig is voor de ontwikkeling +van het zaad. Het moet een ongewoon fraai gezicht zijn deze sierlijke, met schitterende +metaal-glanzende kleuren prijkende vogeltjes, den snavel diep in de bloem gestoken, +honing te zien zuigen. „Als edelsteenen fonkelend in de zon”, blijven zij al vliegend +op dezelfde plaats. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p109width" id="p109"><img src="images/p109.png" alt="Adelaarsnavel kolibri (Eutoxeres aquila)." width="550" height="295"></div><p> +</p> +<p>Menschen, die voor het eerst in Amerika reizen, vallen sommige van deze vogeltjes +in de eerste plaats op door hunne kleinheid en zij houden hen voor buitengewoon groote +hommels of bijen, waarvoor zij dan natuurlijk erg bang zijn. Doch slechts de allerkleinste +kolibri’s geven aanleiding tot deze vergissing. Er zijn er ook, die door hun lange +staart en vleugelveeren een vrij aanzienlijke lengte krijgen. Zoo meet bijv. de TOPAAS +KOLIBRI (TOPAZA PELLA) (No. <a href="#plate090">90</a>), van staart tot kop wel 20 c.M., waarom hij tot de grootste der kolibri’s gerekend +moet worden. Dit sierlijke vogeltje is beperkt tot <span class="corr" id="xd33e3121" title="Bron: Guayna">Guyana</span>, waar het orchideën bestuift. Bij voorkeur vertoeft het bij water en vaak vindt men +z’n nestje in een vork van dunne twijgjes, die over een vijver hangen. Die kolibrinestjes +zijn teere, fijne dingetjes, „als door elfen gemaakt”. Van plantenpluis worden ze +met wat speeksel bij elkaar gekleefd. Vaak vindt men ze aan den buitenkant overkleed +met korstmossen, waardoor ze minder in ’t oog vallen. +</p> +<p>De kolibri’s komen in geen ander werelddeel dan Amerika voor, maar daar treft men +hen dan ook overal aan waar bloemen zijn, tot zelfs in Vuurland tot aan de sneeuwgrens +komen zij voor. Iedere kolibrisoort heeft z’n eigen streek, waarvoor hij kenmerkend +is. Daar buiten komt hij niet, daar leeft dan weer een andere vertegenwoordiger van +dit zoo vormenrijke geslacht. +<span class="pageNum" id="pb110">[<a href="#pb110">110</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate127width" id="plate127"><img src="images/plate127.jpg" alt="127" width="440" height="292"><p class="figureHead">127</p> +<p class="first">GRASPIEPER. +</p> +<p>(Anthus pratensis). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate128width" id="plate128"><img src="images/plate128.jpg" alt="128" width="442" height="300"><p class="figureHead">128</p> +<p class="first">LEEUWERIK. +</p> +<p>(Alauda arvensis). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate129width" id="plate129"><img src="images/plate129.jpg" alt="129" width="444" height="295"><p class="figureHead">129</p> +<p class="first">BULBUL. +</p> +<p>(Pycnonotus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate130width" id="plate130"><img src="images/plate130.jpg" alt="130" width="432" height="294"><p class="figureHead">130</p> +<p class="first">HONIGZUIGER. +</p> +<p>(Acanthogenys rufigularis). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate131width" id="plate131"><img src="images/plate131.jpg" alt="131" width="439" height="292"><p class="figureHead">131</p> +<p class="first">HONIGVOGEL. +</p> +<p>(Nectarinia metallica). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate132width" id="plate132"><img src="images/plate132.jpg" alt="132" width="437" height="291"><p class="figureHead">132</p> +<p class="first">BOOMKLEVER. +</p> +<p>(Sitta europaea). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb111">[<a href="#pb111">111</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p111width" id="p111"><img src="images/p111.png" alt="Koningstyran (Onychorhynchus spec)." width="720" height="421"></div><p> +</p> +<p>§ 3. In de derde orde van deze groep, die der CLAMATORES, vinden we langzamerhand +duidelijke overgangen tot de laatste orde, die der zangvogels (§ 4). Vooral treft +ons dit in het stemorgaan, de syrinx, die in z’n bouw al reeds een aanwijzing geeft +van de volmaking, die wij bij de zangvogels aan zullen treffen. +</p> +<p>Toch, al is de KLOKVOGEL (PROCNIAS NUDICOLLIS) (No. <a href="#plate091">91</a>) nog geen eigenlijke zangvogel te noemen, heeft hij een buitengewoon liefelijk stemgeluid, +dat ieder, die ’t hoort, met verrukking vervult. Wie eens van een gevangen vogel dit +buitengewoon welluidende klokkengeluid gehoord heeft, kan zich voorstellen, hoe betooverend +mooi het moet klinken als in het Braziliaansche oerwoud, hoog uit de toppen der Moraboomen, +’t gelui van glazen klokken in volle harmonische toonen naar beneden ruischt. Wat +verder op klinkt uit een anderen boom het antwoord. Waar dit geluid vandaan komt, +wie het maakt, blijft den meesten verborgen, want de vogel houdt zich schuil in het +dichte gebladerte en laat zich zelden zien. Wie volhardend genoeg is en zich eenige +moeite geeft, z’n weetgierigheid te stillen, kan een eenvoudigen witten vogel, zoo +groot als een duif, te zien krijgen. +</p> +<p>Ook de cotinga’s zijn Zuid-Amerikanen. Het zijn prachtige gekleurde vogels. COTINGA +MAYANA (No. <a href="#plate092">92</a>) heeft z’n verbreidingsgebied van Zuid Mexico tot Noord Argentinië. ’t Zijn vruchteneters, +die zich ook wel met dierlijk voedsel voeden. +</p> +<p>De KONINGSVOGEL (TYRANNUS TYRANNUS) (No. <a href="#plate093">93</a>) is slechts ’s winters in Zuid-Amerika, tot <span class="corr" id="xd33e3194" title="Bron: Ekuador">Ecuador</span> en Amazoniën, zuidelijker komt hij niet. ’s Zomers trekt hij naar Noord-Amerika. +Hij verschijnt er midden Maart en is in z’n broedgebied een zeer geziene vogel. Dit +dankt hij misschien wel aan de eigenschap de menschen niet te schuwen, doch juist +z’n nest in hunne onmiddellijke omgeving te maken, zooals lijster en merel dat zoo +vaak bij ons doen. Hierdoor ook is men ruimschoots in de gelegenheid z’n gewoonten +te bestudeeren en weet men heel wat meer van zijn levenswijs, dan van die der klokvogels +of cotinga’s. +</p> +<p>Als zij van hunne verre reis komen, zijn zij de eerste dagen moe en stil en vallen +nauwelijks op. Maar later, als zij uitgerust zijn, dan komt hun ware aard voor den +dag en zijn het levendige vroolijke vogels, die ijverig beginnen met het bouwen van +hun nest. Het liefst kiezen zij daarvoor een plaats in tuinen of langs oevers van +rivieren. De dichte gedeelten van het binnenste bosch vermijden zij <span class="pageNum" id="pb112">[<a href="#pb112">112</a>]</span>zoo veel als mogelijk is. Als het legsel voltallig is, gaat het vrouwtje het bebroeden, +terwijl het mannetje de wacht houdt. Wat een baas hij is, toont hij duidelijk als +een ongewenschte bezoeker zich in de buurt van het nest vertoont. Voor niets deinst +hij terug, als het geldt z’n gezin te verdedigen. En zoo hevig is z’n aanval, dat +een kat, die eenmaal zoo roekeloos was zich in de buurt van een broedenden koningsvogel +te wagen, voor goed z’n les geleerd heeft en voortaan zorgvuldig uit de buurt van +dezen vogel blijft en elders aan de kost tracht te komen. Valken gaat het net zoo. +Ook vogels, die veel grooter zijn dan hij zelf, valt onze koningsvogel aan. Zelfs +gieren en adelaars, die in de buurt van zijn broedend vrouwtje komen, tracht hij op +den rug te komen en als hij daar eenmaal zit, deelt hij hen venijnige snavelhouwen +toe. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p112width" id="p112"><img src="images/p112.png" alt="Koningsvogel een groote vogel aanvallend." width="503" height="465"></div><p> +</p> +<p>Naar alle waarschijnlijkheid had zoo’n adelaar geen enkele kwade bedoeling, ten opzichte +van onzen koningsvogels broedende vrouw. Doch, de trouwe wachter duldt hen nu eenmaal +niet, ver of nabij. Zoodra hij hen opmerkt, vervolgt hij hen eenige kilometers ver +en maakt het hen lang niet gemakkelijk. +</p> +<p>De vertegenwoordigers van de PITTA’S (No. <a href="#plate094">94</a>), de vierde familie in deze orde, zijn te vinden in de Oude Wereld, in Indië, <span id="xd33e3212">Australië</span> en Afrika, maar voor het meerendeel leven zij in onze Archipel, met Borneo en Sumatra +als middelpunt. +<span class="pageNum" id="pb113">[<a href="#pb113">113</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate133width" id="plate133"><img src="images/plate133.jpg" alt="133" width="439" height="290"><p class="figureHead">133</p> +<p class="first">KOOLMEES. +</p> +<p>(Parus major). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate134width" id="plate134"><img src="images/plate134.jpg" alt="134" width="445" height="291"><p class="figureHead">134</p> +<p class="first">PEKING <span class="corr" id="xd33e3232" title="Bron: NACHTIGAAL">NACHTEGAAL</span>. +</p> +<p>(Leiothrix lutea). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate135width" id="plate135"><img src="images/plate135.jpg" alt="135" width="436" height="291"><p class="figureHead">135</p> +<p class="first">SNIJDERVOGEL. +</p> +<p>(Sutoria sutoria). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate136width" id="plate136"><img src="images/plate136.jpg" alt="136" width="435" height="293"><p class="figureHead">136</p> +<p class="first">GRASMUSCH. +</p> +<p>(Sylvia communis). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate137width" id="plate137"><img src="images/plate137.jpg" alt="137" width="429" height="286"><p class="figureHead">137</p> +<p class="first">GOUDHAANTJE. +</p> +<p>(Regulus regulus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate138width" id="plate138"><img src="images/plate138.jpg" alt="138" width="434" height="290"><p class="figureHead">138</p> +<p class="first">RIETZANGER. +</p> +<p>(Acrocephalus schoenobaenus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb114">[<a href="#pb114">114</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p114width" id="p114"><img src="images/p114.png" alt="Oeverzwaluwen (Riparia riparia)." width="720" height="421"></div><p> +</p> +<p>§ 4. ZANGVOGELTJES! Als we de naam van deze orde uitspreken, dan denken we in de allereerste +plaats aan ’t kleine levendige goedje, dat in den zomer onze bosschen, onze tuinen, +de heggen langs de weilanden en heivelden en het kreupelhout bevolkt; aan tjif-tjaf, +groenling, vink, roodstaartje, roodborstje, winterkoninkje, tuinfluiter, merel, lijster, +leeuwerik. Doch bovenal aan den nachtegaal, den koning der zangers, den dichter der +vogels, die in z’n armzalig grauw pakje zich niets aantrekt van pracht en praal en +schittering, maar in z’n eenvoud zingt, zooals hij alleen te zingen weet. Zoodat de +menschen, die het hooren, stil worden en in zich zelf keeren en zich schamen om den +ijdelen schijn, die zij in ’t leven najagen, terwijl het hen misschien gegeven was +om als deze nachtegaal in eenvoud groot te wezen, als geen andere. +</p> +<p>Niet iederen zangvogel is het gegeven te zingen als een nachtegaal. Er zijn er genoeg +onder, die hun naam geen eer aandoen want kraaien, roeken, gaaien, eksters enz. zouden +beter „krassers” kunnen heeten. Zij maken zelfs heel wat leelijker geluiden, dan de +schreeuwers die in de vorige paragraaf een plaatsje kregen. +</p> +<p>Niet alleen in stem, maar nog in verschillende andere eigenschappen loopen de zangvogeltjes +sterk uiteen. In den bouw van den snavel vooral zijn verschillen waar te nemen. De +zaadeters, zoo als vinken, hebben een dikken knotsvormigen snavel, terwijl de insectenetende +vogeltjes een snaveltje hebben als een priem zoo fijn en scherp. Deze onderscheiding +kan men evenwel niet al te streng doorvoeren. Een <span class="corr" id="xd33e3275" title="Bron: BOEREN ZWALUW">BOERENZWALUW</span><span id="xd33e3277"></span> (HIRUNDO RUSTICA) (No. <a href="#plate095">95</a>), die toch uitsluitend insecteneter is, heeft een korten breeden, vrij vlakken snavel, +die aan zijn kop een typisch ronde vorm geeft. Ook de oeverzwaluw heeft een dergelijk +kopje. +</p> +<p>Zoodra vliegen en muggen zich wat rijkelijker beginnen te vertoonen, hebben de zwaluwen +hier genoeg te eten en verlaten zij het zuiden, om bij ons te komen broeden. De menschen +merken hunne komst dadelijk op, hebben er zelfs al een paar dagen van te voren naar +uitgezien want zwaluwen zijn zeer geliefde vogels, die men graag een plaatsje voor +hun nest inruimt. In vele boerenschuren wordt expres een gat boven in de deuren gezaagd, +waardoor de zwaluwen ten allen tijde in en uit kunnen vliegen. Hierdoor is het hen +mogelijk gemaakt in het <span class="corr" id="xd33e3284" title="Bron: binneste">binnenste</span> der schuur, <span class="pageNum" id="pb115">[<a href="#pb115">115</a>]</span>tegen de balkenzoldering te nestelen. Dat doen zij wat graag, deze vogeltjes, omdat +zij daar best beschut zijn voor den regen. Zij boetseeren vlijtig de klei tot een +sikkelvormig kommetje, dat zij tegen de wand aanplakken. Al gauw worden er eitjes +ingelegd en worden de jongen uitgebroed. Wat hebben de ouders het nu druk! Onafgebroken +trekken zij er op uit en geven ons ruimschoots gelegenheid hun snelle, krachtige en +fraaie vlucht te bewonderen terwijl we met genoegen naar het zacht knisterend geluid +luisteren, dat zij maken. Soms als zij stil zitten, maar dat gebeurt in de broedtijd +haast niet, laten zij een zacht fluitend „wiet-wiet” hooren. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p115width" id="p115"><img src="images/p115.png" alt="Zwaluwen op telegraafdraden." width="446" height="106"></div><p> +</p> +<p>In geheel Europa broeden de zwaluwen en overal staan zij even hoog in de gunst der +menschen. Wel een bewijs, dat de menschen naar den aard, toch overal dezelfden zijn +en iedereen verteederd is als dit sierlijke slanke vogeltje een stil beroep doet op +hunne gastvrijheid en bescherming. Dat zij nuttig zijn, heeft op deze verbroedering +geen invloed gehad, want het ZWARTGRAUWE VLIEGENVANGERTJE (<span class="corr" id="xd33e3295" title="Bron: MUSICAPA">MUSCICAPA</span> <span class="corr" id="xd33e3298" title="Verbeterd door de auteur van: ATRICAPELLA">ATRICAPILLA</span>) (No. <a href="#plate096">96</a>) is minstens genomen even nuttig en geniet geen tiende van de populariteit, die de +zwaluw ten deel valt. Al vliegende vangt het ook een macht van insecten voor zich +en z’n broedsel. Z’n liedje is bovendien ook veel aardiger, zacht, weemoedig een beetje, +klinkt ’t ons toe. Dat doet dubbel vreemd aan, we hadden een uitbundiger liedje van +deze buitengewoon levendige vogeltjes verwacht. In de noordelijke landen van Europa +broeden de vliegenvangertjes niet, want koude kunnen zij slecht verdragen. Hun verblijf +bij ons is ook vrij kort. Reeds betrekkelijk vroeg in ’t najaar trekken zij al naar +Klein-Azië en Noord-Afrika. De regenachtige dagen, die voor ons menschen ’s zomers +ook zoo naar zijn, lijken voor deze vogeltjes nog veel erger, zoo triest en stil worden +zij er van. +</p> +<p>De PESTVOGEL (AMPELUS GARRULUS) (No. <a href="#plate097">97</a>) daarentegen, kan heel wat meer kou verdragen. Deze prachtige vogel broedt in Siberië +en komt alleen in koude jaren of na het mislukken van den oogst, ’s winters bij ons. +Van alle kanten stroomen dan de berichten naar de kranten, dat men hen gezien heeft. +’t Is dan ook werkelijk een opvallende verschijning. Als in vroeger jaren de vogel +opgemerkt werd, kwam hij, evenals nu, als het voedsel in zijn eigen land op was: een +bode dus van hongersnood. +</p> +<p>Honger vermindert altijd het weerstandsvermogen tegen ziekten. In vroegere tijden, +toen de algemeene levenstoestand veel onhygiënischer was dan tegenwoordig, braken +in een tijd van hongersnood allerlei vreeselijke ziekten uit, waarvan pest wel de +ergste was. In de jaren dat de vogel gezien werd, volgde deze afschuwelijke ziekte +hem gauw, want waar geen voedsel voor de vogel was, leden ook de ratten honger en +ook deze trokken weg en brachten, zooals we nu weten, de besmetting mee. De mensch +alleen bleef waar hij was om te sterven. Zoo werd het verband tusschen den vogel en +de pest gezien en hieraan dankt hij zijn naam waarschijnlijk wel. Nu in de laatste +jaren is de vogel weer druk gesignaleerd, een bewijs te meer van den honger in Rusland +en Siberië. +</p> +<p>De KLAPEKSTER (LANIUS EXCUBITOR) (No. <a href="#plate098">98</a>) kennen we al. Het is ’t aardige vogeltje, dat de valkenier zulke goede diensten +bewijst (zie Hoofdstuk IV). Zijn eigenaardigheid te schreeuwen en uit alle macht te +keer te gaan als hij een valk ziet, is zoowel voor de kleine zangvogeltjes als voor +den valkenier de aanwijzing, dat er een valk in aantocht is. Toch ondanks deze goede +eigenschap moet hij als een echte „Judas” beschouwd worden. Zelf een zangvogel, verkeert +hij onder zijns gelijken in vrede en vriendschap; plotseling verandert z’n aard, hij +vliegt op, pakt een van z’n argelooze kameraden op en worgt hem met z’n pooten. Honger +drijft hem daar niet toe, want hij eet hen dikwijls niet eens dadelijk op. Vaak spiest +hij, volgens klauwieren gewoonte, zijn slachtoffer aan doornen of prikkeldraad. Daar +kan men ze dan vinden in gezelschap van muizen en insecten, andere slachtoffers van +onze klapeksters, die op dezelfde manier bewaard worden. +</p> +<p>Een andere vogel, die hoewel hij hoofdzakelijk van insecten en sprinkhanen leeft en +toch niet geheel ongevaarlijk is voor z’n soortgenooten, is de FLUITVOGEL (GYMNORHINA +TIBICEN) (No. <a href="#plate099">99</a>), want deze eet nog wel eens jonge vogels. Het lied, dat deze vogel zingt, kan buitengewoon +mooi zijn. Semon, in z’n voortreffelijke reisbeschrijving: „<span lang="de">Im Australischen Busch</span>”, geeft er een heel aardige beschrijving van. Niet alle vogels van deze soort zingen +echter even mooi. Toch is van alle de klank <span class="pageNum" id="pb116">[<a href="#pb116">116</a>]</span>van hunne stem buitengewoon vol, aangenaam, melodieus en diep. In volières en dierentuinen +vindt men hen dan ook vaak. Soms zijn er onder deze vogels eenige, die brokstukken +uit straatdeuntjes fluiten. Dat zijn de meest begaafden onder hen, behept met een +goed geheugen voor klanken en een zeer sterk ontwikkeld nabootsingsinstinct. +</p> +<p>Ook onze kraaien bezitten dit instinct, waardoor het mogelijk is hen te leeren praten, +hoewel vrij gebrekkig, dat dient erbij gezegd te worden. „Gerrit” alleen leeren zij +gauw en menig kind, dat een tamme kraai gehad heeft, heeft hij verrukt door het uitspreken +van z’n naam. +</p> +<p>BONTE KRAAIEN (CORVUS CORNIX) (No. <a href="#plate100">100</a>) zijn de mooie vogels, die we „somber” vinden omdat zij onze wintergasten zijn en +zij door hunne komst de treurmare brengen, dat de zomer onherroepelijk voorbij is. +In de sombere grauwe regendagen van November wanneer we hem voor ’t eerst zien komen +als levend deel van de regengrauwheid, vergeten we op te merken hoe mooi deze vogel +is, eigenlijk veel mooier dan de „Gerrit”, die ’s zomers bij ons broedt en ’s winters +als ’t streng vriest, het Zuiden intrekt. Toch gebeurt het, dat op de plaatsen waar +overvloed van voedsel is, zooals op vuilnisbelten en mesthoopen, de zwarte en bonte +kraaien den geheelen winter door samen worden aangetroffen. In ’t voorjaar trekken +evenwel alle grijze kraaien weg, om in ’t Noorden te gaan broeden. Vanuit het Zuiden +dagen langzamerhand de zwarte kraaien weer op, om weer bezit <span class="corr" id="xd33e3332" title="Niet in bron">te </span>nemen van de slordige takkennesten in de toppen der iepen en als ’t weer een beetje +goed is, zien we door de nog bladerlooze boomen een kraaienkop over den rand van het +nest uitsteken en broedt de vogel haar eerste eitjes reeds uit. +</p> +<p>Wat of de kraaiachtigen in hun uiterlijk of levenswijs hebben, dat de aandacht der +menschen heeft gevat, weet ik niet, maar evengoed als wij kraaien, eksters en gaaien +voor „verstandige” vogels houden, beschouwen de Chineezen de KITTA (UROCISSA ERYTHRORYNCHA) +<span class="corr" id="xd33e3336" title="Niet in bron">(</span>No. <a href="#plate101">101</a>) als een „wijze” vogel, die in staat is andere vogels raad te geven. Waarin dit raadgeven +bestaat, is moeilijk te zeggen. Misschien is het hunne eigenaardige gewoonte, op luidruchtige +wijze de groote en kleine roofdieren, die op jacht gaan, te volgen. Hierdoor bederven +de kitta’s de vangst van deze dieren totaal, want het lawaai dat zij maken, geldt +iedere andere vogel als waarschuwing. Groote en kleine dieren passen nu op hun tellen, +zijn meer dan gewoonlijk waakzaam en zullen nu niet licht onverwacht door het sluipende +luipaard besprongen kunnen worden. +</p> +<p>Hoewel zweefkitta’s veelkleuriger zijn dan eksters, lijken beide in de vlucht sterk +op elkaar. De een zoowel als de ander zou den uitvinder van een vliegmachine geïnspireerd +kunnen hebben, de aereoplaan z’n bekende vorm te geven. +</p> +<p>Eksters bouwen een voor onze oogen heel merkwaardig nest, omdat zij er een dak op +zetten. Dit is evenwel niets vergeleken bij het kunstwerk, dat de PRIEELVOGELS (AMBLYORNIS +INORNATUS) <span class="corr" id="xd33e3344" title="Niet in bron">(</span>No. <a href="#plate102">102</a>) van <span class="corr" id="xd33e3349" title="Bron: Nieuw Guinea">Nieuw-Guinea</span> er van maken. Zij danken er dan ook ten volle hun hollandschen naam aan, want inderdaad, +hun nest lijkt meer op een prieel dan op iets anders. +</p> +<p>Aan den voet van een kleinen boom maakt hij z’n huis; buigzame sterke stengels, die +dooreen gevlochten worden, vormen het materiaal er voor. In het midden van den voorkant, +waar de ingang komt, wordt een soort pilaar of pijler gebouwd. Maar, waarom dit nest, +nog meer dan om z’n kunstige bouw, de naam van prieel zoo ten volle verdient, is om +de „tuin”, die de vogels er voor maken. Het „gazon” dat vrij groot in omvang is, wordt +gevormd door mooi groen mos. De vogels versieren deze open groene plek voor hun nest +met allerhande kleurige voorwerpen, steenen, bloemen<span class="corr" id="xd33e3354" title="Bron: ,"> en</span> vruchten. Als deze beide laatste verleppen of hunne kleur verliezen, brengt de vogel +ze weg, op een soort mesthoop, die hij achter z’n tuin heeft en ze worden dan door +andere vervangen. In hun verlangen naar mooie dingen, vergrijpen zij zich wel eens +aan het eigendom van de inboorlingen. Deze weten het wel en gaan als zij iets missen, +eerst bij de nesten der prieelvogels zoeken. Vaak is hun achterdocht dan niet ongegrond +geweest en vinden zij het verloren eigendom in den „tuin” van dezen vogel terug. +</p> +<p>Slechts op <span class="corr" id="xd33e3359" title="Bron: Nieuw Guinea">Nieuw-Guinea</span> komen deze vogels voor; zij zijn er in 3 soorten. Weer een voorbeeld dus van „endemische” +vormen. +<span class="pageNum" id="pb117">[<a href="#pb117">117</a>]</span> +</p> +<div class="table"> +<table class="container" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"> +<div class="figure plate139width" id="plate139"><img src="images/plate139.jpg" alt="139" width="433" height="291"><p class="figureHead">139</p> +<p class="first">WINTERKONING. +</p> +<p>(Anorthura troglodytes). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-top"> +<div class="figure plate140width" id="plate140"><img src="images/plate140.jpg" alt="140" width="438" height="294"><p class="figureHead">140</p> +<p class="first">SPOTLIJSTER. +</p> +<p>(Mimus polyglottus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"> +<div class="figure plate141width" id="plate141"><img src="images/plate141.jpg" alt="141" width="439" height="293"><p class="figureHead">141</p> +<p class="first">WITKUIF LIJSTERGAAI. +</p> +<p>(Garrulax leucolophus). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right"> +<div class="figure plate142width" id="plate142"><img src="images/plate142.jpg" alt="142" width="438" height="292"><p class="figureHead">142</p> +<p class="first">MEREL. +</p> +<p>(Turdus merula). +</p> +</div> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"> +<div class="figure plate143width" id="plate143"><img src="images/plate143.jpg" alt="143" width="432" height="291"><p class="figureHead">143</p> +<p class="first">TAPUIT. +</p> +<p>(Saxicola oenanthe). +</p> +</div> +</td> +<td class="cell-right cell-bottom"> +<div class="figure plate144width" id="plate144"><img src="images/plate144.jpg" alt="144" width="446" height="292"><p class="figureHead">144</p> +<p class="first">ROODSTAARTJE. +</p> +<p>(Phoenicurus phoenicurus). +</p> +</div> +</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb116a">[<a href="#pb116a">116</a>]</span></p> +<p>Trouwens, <span class="corr" id="xd33e3411" title="Bron: Nieuw Guinea">Nieuw-Guinea</span> is rijk aan merkwaardigheden. Daar geven de KLEINE PARADIJSVOGEL (PARADISEA MINOR) +(No. <a href="#plate103">103</a>) en de DRAADHOP (SELEUCIDES IGNOTUS) (No. <a href="#plate104">104</a>) en hunne <span class="pageNum" id="pb118">[<a href="#pb118">118</a>]</span>familieleden duidelijke voorbeelden van. De kleine paradijsvogel lijkt veel op de +Paradisea apoda, doch deze is wel bijna viermaal zoo groot en dan ook van deze beide +de meest om z’n veeren begeerde. Paradijsvogels worden door de Papoea’s geschoten +met een stompen pijl, omdat dan de huid minder beschadigd wordt en deze meer waarde +heeft voor een Europeesche dame, die de afgrijselijke wansmaak heeft, met een heele +paradijsvogel op haar hoed te gaan wandelen. Vol trots steekt zij haar neus omhoog, +in ’t poenige besef, dat zij voor een kapitaal op haar hoed draagt. En ondertusschen +worden de vogels om haar vermoord en uitgeroeid! +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p118width" id="p118"><img src="images/p118.png" alt="Paradijsvogel." width="584" height="587"></div><p> +</p> +<p>Om den <span class="corr" id="xd33e3429" title="Bron: draadkop">draadhop</span> te vangen gaat een Papoea anders te werk. Eerst zoekt hij onder de boomen naar de +uitwerpselen van dezen vogel. In den boom, waaronder hij deze vindt liggen, is de +vogel gewend te slapen. Dan wacht hij af tot de vogel komt en let hij op den tak waarop +deze gaat zitten, want iederen avond wordt vast denzelfden als slaapplaats gekozen. +Den volgenden nacht, als de vogel in diepen rust verzonken is, klimt hij geruischloos +naar boven en vangt den vogel door een doek over hem heen te werpen. +</p> +<p>Begrijpelijker dan het zich optooien met veeren van doode vogels, is het genoegen +dat de menschen vinden in het in kooien houden van gevangen vogels. Want als zij behalve +door hun mooie veeren ook nog mooi zingen, verschaffen zij dubbel genot. Toch is dit +een surrogaat van het genoegen, dat een ornitholoog in vrij levende vogels vindt, +want geen vogel zingt zoo mooi of is zoo mooi als in zijn natuurlijke omgeving. +</p> +<p>Wie eens de WIELEWAAL (ORIOLUS ORIOLUS) (No. <a href="#plate105">105</a>) z’n korte roep (waarvan z’n naam slechts een povere nabootsing is), in de bosschen +heeft hooren roepen, beantwoord door een ander, weet wel, dat het in een kooitje nooit +zóó mooi kan klinken. +</p> +<p>Al is de BEO (EULABES RELIGIOSA) (No. <a href="#plate106">106</a>) door z’n buitengewoon sterk nabootsingsinstinct, in staat liedjes te leeren fluiten, +de menschelijke spreekstem na te bootsen of zelfs de menschelijke zang te imiteeren, +er gaat voor een echten natuurvriend niets boven een vrijen vogel, die het liedje +zingt dat z’n hart<span id="xd33e3443"></span> hem ingeeft. ’t Is zoo jammer om de natuurlijke zang van een vogel op te offeren +aan clownskunstjes, want in de kern is al dat aangeleerde nadoen toch niets anders. +</p> +<p>Onze inlandsche imitator is <span id="xd33e3447">de</span> SPREEUW (STURNUS VULGARIS) (No. <a href="#plate107">107</a>). Dat hij onovertroffen is op dit gebied kan ik niet zeggen, daarvoor is z’n stem +niet rijk genoeg. Maar amusant is hij als hij op het randje van de dakgoot in z’n +prachtig gespikkeld voorjaarspak, z’n uiterste best doet een merel na te fluiten of +de roffel van het winterkoninkje na te slaan. Al vroeg in het voorjaar kunnen wij +zijn eerste zachte fluittonen hooren. Want hoewel de meeste spreeuwen wegtrekken tot +in Noord-Afrika, is het meestal niet voor lang en komt hij al gauw terug om te broeden. +In zachte winters kan men in dorpen en boerderijen voortdurend spreeuwen vinden, daar +is voedsel genoeg voor hen te halen. In het vroege najaar, in September, vereenigen +zich massa’s van deze jonge vogels tot de z.g. spreeuwenvolken. Die schijnen dan vliegoefeningen +te houden en kiezen als rustplaats een bepaald punt, een boschje hakhout of zoo iets +dergelijks. +<span class="pageNum" id="pb119">[<a href="#pb119">119</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p119width" id="p119"><img src="images/p119.png" alt="Spreeuwenwolk." width="497" height="267"></div><p> +</p> +<p>In Afrika leven een paar zeer bekende familieleden van hen, de buitengewoon fraaie +GLANSSPREEUW (LAMPROCOLIUS PURPUREUS) (No. <a href="#plate108">108</a>) en de om zijn eigenaardige levenswijs zoo beroemde ROODSNAVELIGE MADENHAKKER (BUPHAGUS +ERYTHRORHYNCHUS) (No. <a href="#plate109">109</a>). Overal in de Zuidelijke en Oostelijke steppen van Afrika, waar koeien, paarden, +buffels, antilopen, neushoorns en nijlpaarden aangetroffen worden, is deze vogel ook +te vinden, want waar deze groote zoogdieren zijn, kunnen zij hun kostje ook ophalen. +Dat bestaat uit vliegenlarven, die leven in de huid van deze dieren en zich daar ten +koste van hun gastheer voeden. Die vliegen zijn een ware plaag, want als de larven +volwassen zijn en op hunne beurt weer eieren leggen, doen zij dat ook weer in de huid +van een of ander groot zoogdier. De madenhakkers nu, hakken de knobbels, die zich +vormen op de plaats waar zoo’n vliegenlarf zit, open en eten de larf op. Deden zij +niets meer, zij zouden als een voortreffelijk en nuttig vogeltje beschouwd moeten +worden. Helaas, voor de arme viervoeters is de remedie erger dan de kwaal, want de +vogels zijn ware kwelgeesten, die het dier veel erger pijnigen dan alle vliegen en +larven te samen. Zij zijn zelf, net als het ongedierte, dol op zoogdierenbloed en +krabben om het te bereiken korsten van wonden, die beginnen te heelen of hakken de +made dieper uit dan noodig is. De wond, die zij maken, moet flink diep zijn en sterk +bloeden; zij zijn niet eer tevreden vóór zij hun dorst aan rijkelijk vloeiend bloed +goed kunnen lesschen. +</p> +<p>De KOEVOGEL<span id="xd33e3469"></span> (MOLOTHRUS ATER) (No. <a href="#plate110">110</a>) van Amerika, kwijt zich van dezelfde taak op een betere manier. Voor zoover mij +tenminste bekend is, gaat hij niet buiten zijn boekje. Dat wil hier dus zeggen, dat +hij zich bij de larven houdt en zich niet voedt met het bloed der koeien en paarden. +In levenswijs komen deze vogels in zeker opzicht overeen met de koekoeken, ten minste +zij zijn ook polygaam, d.w.z. dat de mannetjes niet trouw zijn aan één vrouwtje (of +de vrouwtjes aan één mannetje). Zij leven in gezelschappen en trekken zich van zorgen +om jongen groot te brengen of eieren uit te broeden, niets aan. Van tijd tot tijd +verdwijnt een vrouwtje uit deze troep, om in het nest van een ander zangvogeltje een +ei te gaan leggen en dit daar uit te laten broeden. Evenals bij de koekoek, zou men +geneigd zijn te zeggen, dat zij er te „lui” voor waren, als we nu niet beter wisten, +dat de vogels er evenmin als de koekoek toe in staat zijn. +</p> +<p>De wevervogels (No. 111–117), die in tal van soorten in Afrika (waar zij voor het +landschap karakteristiek zijn) doch die ook in Azië en Australië voorkomen, onderscheiden +zich juist door het tegenovergestelde. Men zou hen, van menschelijk standpunt af beschouwd, +buitengewoon vlijtig kunnen noemen. Zij besteden tenminste meer dan gewone zorg aan +hun nest, waarvan de vorm voor de verschillende soorten nog al uiteen loopt. +</p> +<p>PLOCEUS ABYSSINICUS (No. <a href="#plate111">111</a>), een van deze wevervogels, is zoo’n hartstochtelijk nestbouwer, dat hij van geen +ophouden weet en er nog mee doorgaat terwijl het niet meer noodig is. Als ’t eerste +nest, dat het mannetje geheel alleen gebouwd heeft af is en door het vrouwtje in beslag +is genomen om er eieren in te leggen, gaat hij een tweede en daarna een derde, soms +nog wel eens een vierde nest maken in de <span class="corr" id="xd33e3480" title="Bron: onmiddelijke">onmiddellijke</span> nabijheid van het eerste. Zij hangen allemaal aan een lange van stroo gevlochten +steel. Deze „vertakt” zich aan het uiteinde tot een tweelobbige knots. Ieder van deze +vertakking is bolvormig van buiten en hol van binnen. Een er van heeft een gat voor +ingang, de andere is het eigenlijke nest, waarin de eieren gelegd en de jongen groot +gebracht worden. Aan de binnenbekleeding, die van veel fijner gras gemaakt is, had +’t wijfje, in de peuterige zorgzaamheid, die vrouwen zoo eigen is, nog een en ander +te veranderen en te verschikken voor het naar haar zin is. +</p> +<p>Daar deze wevervogels allemaal van gezelligheid houden en steeds de buurschap van +huns gelijke zoeken, levert een boom vol met deze eigenaardige nesten, een wonderlijken +aanblik. Maar niet alleen met het bouwen zoeken de vogels elkander, zij houden elkaar +voortdurend gezelschap: zij <span class="pageNum" id="pb120">[<a href="#pb120">120</a>]</span>zingen samen, zoeken gezamenlijk hun voedsel en gaan te samen drinken. Dit drinken, +waarvoor zij zich natuurlijk naar open plaatsen moeten begeven, is voor hen een gevaarlijk +werkje daar zij zich dan blootstellen aan hunne vijanden. Aan den rand van ’t bosch +zitten zij door de bladeren beschut, te wachten. Opeens schieten zij pijlsnel naar +beneden, drinken „vliegensvlug” een slok en gaan weer naar hun vorige rustplaats om, +als zij het oogenblik gunstig vinden, weer naar beneden te schieten. Deze schielijkheid +is wel noodig, omdat hunne vijanden op hen loeren en van elk oogenblik, dat zij zich +bloot geven, gebruik maken hen te vangen. +</p> +<p>De VUURWEVER (PYROMELANA FLAVIROSTRUS) (No. <a href="#plate112">112</a>) en de PARADIJSWEDUWVOGEL (STEGANURA PARADISEA) (No. <a href="#plate115">115</a>) zijn wevervogels, die in het hooge gras der steppen leven en daar hun nest tusschen +de grashalmen vlechten. De nesten zijn ovaal; de ingang wordt zijdelings van boven +aangebracht. +</p> +<p>De prachtvinken en AMADINEN, (No. 113, 114 en 116) weven eigenlijk niet meer, maar +pakken fijn gras vrij slordig te samen tot een bolvorm met een zijdelingsche opening. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p120width" id="p120"><img src="images/p120.png" alt="Rijstvogels." width="372" height="665"></div><p> +</p> +<p>RIJSTVOGELTJES<span id="xd33e3503"></span> (MUNIA ORIZIVORA) (No. <a href="#plate114">114</a>), leuke kleurige vogeltjes met vuurroode snaveltjes, zijn in de rijstvelden erger +dan de spreeuwen bij ons in de kersenboomgaarden. Want, al doen de spreeuwen veel +schade en berokkenen zij een enkele kweeker veel last, als men de rijstvogeltjes hunne +gang liet gaan, zouden zij een aanzienlijk deel van de rijstoogst opeten en waren +zij de oorzaak dat er door veel menschen misschien honger geleden werd. Want rijst +is in Aziatische landen, zooals onze Indië, het hoofdvoedsel der bevolking. Men neemt +dan ook wel degelijk maatregelen om deze vogeltjes binnen de perken te houden. Zoo +lang de rijstvelden nog onder water staan, doen de vogels geen kwaad en zoeken zij +hun voedsel overal elders. Zoodra men evenwel de sawah’s (zoo heeten de rijstvelden) +droog laat loopen en dit doet men als de aren rijpen gaan, komen de vogeltjes in dichte +drommen opzetten en pikken zij zoo veel zij kunnen van de kostelijke korrels weg, +zich aan de halmen vastklemmende als hangende meezen aan de twijgjes. +</p> +<p>De inlanders, die niets op de zwermen van deze schooiertjes gesteld zijn, bouwen stellages +op verschillende plekken in de sawah. Deze stellages zijn niet veel meer dan vloertjes, +door palen hoog boven den grond gebracht en met een bladeren dak bedekt. Op de meest +verschillende plaatsen heeft men bovendien in de sawah’s palen gezet, die met de uitkijktorens +(want dat is de bedoeling van de afdakjes op stelten) verbonden zijn door touwtjes, +waaraan men allerlei rommel heeft gehangen. Zoo iets in de geest van „de sleep”, waarmee +de Zaansche kinderen hun stadgenooten op Luilaknacht uit de slaap houden. Met die +sleep van rinkinkende rommel rinkelen zij voortdurend, waardoor de vogels geen oogenblik +rustig aan de maaltijd kunnen blijven. Een heel doelmatige vogelverschrikker dus. +</p> +<p>Als de rijst gesneden is en de onkruiden welig opschieten op dit vochtige, vruchtbare +land en ze door de snelle ontwikkeling der planten in deze tropische oorden gauw zaad +dragen, mogen de rijstvogeltjes zich naar hartelust hieraan tegoed doen. Zij eten +zich dik en rond, maar als zij er op hun voordeeligst uitzien, vangt de inlander hen +weer en eet hen op. +</p> +<p>Van de eigenlijke vinken onderscheiden deze wevervogels zich uiterlijk haast niet. +Het hoofdverschil ligt in de nestbouw, waarbij vinken, zooals we dat bijv. van de +MUSCH (PASSER DOMESTICUS) (No. <a href="#plate117">117</a>) kennen, werkelijk niets bizonders aan te vinden is. Of het moest zijn, dat hij er +zoowat het geheele jaar mee bezig is, er zoowat het heele jaar door eieren in heeft +en meer broedsels per jaar groot brengt dan eenig andere vogel doet. Dat de musch +zoo in staat is, het heele jaar door te <span class="pageNum" id="pb122">[<a href="#pb122">122</a>]</span>broeden, komt voort uit dezelfde eigenschap, die hem over de geheele wereld vertegenwoordigd +doet zijn. Een musch kan zich zoo gemakkelijk aanpassen. Warm of koud, het schijnt +hem om ’t even. Z’n kostje weet hij altijd wel te vinden, want hij zorgt er voor, +steeds in de buurt van de menschen te blijven. +<span class="pageNum" id="pb121">[<a href="#pb121">121</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p121width"><img src="images/p121.jpg" alt="WEVERVOGEL." width="720" height="476"><p class="figureHead">WEVERVOGEL.</p> +<p class="first">(Ploceus abyssinicus).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb122a">[<a href="#pb122a">122</a>]</span></p> +<p>De menschen zelf schijnen ook op hen gesteld te zijn, tenminste, kolonisten hebben +zich de moeite gegeven, hen mee naar Amerika te nemen, denkt Brehm. Misschien ook, +zijn zij per ongeluk met graanschepen of dergelijke meegekomen. In ieder geval zijn +zij er nu, terwijl zij er vroeger niet waren, dat weten de Amerikanen maar al te goed, +want in sommige streken zijn zij zoo talrijk geworden, dat zij even als de konijnen +in Australië een ware plaag werden. Zóó bont maken zij het bij ons nog niet. De meeste +musschen vindt men in de steden. Daar is altijd nog wel een warm en beschut plaatsje +te vinden, terwijl in het vuil en afval op de straten voedsel in overvloed is. +</p> +<p>De musch is ook een vogel, die buitengewoon veel van gezelligheid houdt. Nooit ziet +men hem alleen maar steeds in gezelschap van meerdere van z’n luidruchtige kameraden. +De drukste gezelschappen vormen zij evenwel ’s winters, tegen het vallen van den avond. +Dan komen groote troepen bij elkaar in bepaalde boomen en trekken den aandacht door +hun druk getjilp en gesjilp. Overdag kan men deze boomen gemakkelijk herkennen, omdat +ze als het ware wit gekalkt zijn door de uitwerpselen. +</p> +<p>Een aardig muschje, dat buiten veel voorkomt, maar zich niet in de stad laat zien, +is de ringmusch. Gewoonlijk wordt hij evenals de gewone musch door ons weinig kunstzinnig +volk voor een leelijk grauw diertje gehouden. Een Japanner weet beter de schoonheid +te vinden, ook waar deze niet luid sprekend is in schitterende kleuren. Een ringmusch +te zien, zooals een Japanner hem teekent, is een openbaring van schoonheid. Van schoonheid, +die overal te vinden is voor ieder, die zich de moeite geeft er op te letten. +</p> +<p>Nog veel sterker dan de musschen het verkeer met huns gelijke zoeken, doen de REPUBLIKEINEN +(PHILETAIRUS SOCIUS) <span class="corr" id="xd33e3531" title="Niet in bron">(</span>No. <a href="#plate118">118</a>) dat, want deze brengen zelfs hun nestmateriaal bij elkaar en verwerken dit tot een +grooten in een boom hangenden „hooiberg”. Ieder paartje heeft er z’n eigen hokje voor +een nest, ’t „dak” hebben allen gemeenschappelijk. +</p> +<p>Als het broeden afgeloopen is en de jongen groot genoeg zijn om voor zichzelf te zorgen, +dan wordt weer met bouwen begonnen en wordt er een étage ondergebouwd, want de republikein +broedt nooit tweemaal in hetzelfde nest. Telkens wordt hun gemeenschappelijk huis +vergroot, tot eindelijk deze massawoningbouw den tak, waaraan deze honderden nesten +hangen, te zwaar is geworden en deze breekt. Dan kunnen zij weer opnieuw beginnen. +</p> +<p>Van alle vinken is de KARDINAAL (CARDINALIS CARDINALIS) (No. <a href="#plate119">119</a>) wel de grootste en in ’t oog van een liefhebber van felle kleuren, zeker wel de +mooiste. Inheemsch is deze vogel in de Oostelijke Vereenigde Staten, waar hij in koude +winters trekvogel is, in zachte winters evenwel op z’n broedplaats blijft, net als +onze gewone vinken dat doen. +</p> +<p>Onze inlandsche vinken prijken lang niet in zulke schitterende kleuren als de kardinaal, +hoewel de GOUDVINK of BLOEDVINK (PHYRRULA PHYRRULA) (No. <a href="#plate121">121</a>), ’t PUTTERTJE (CARDUELES CARDUELES) (No. <a href="#plate124">124</a>), die beide in ’t Oosten van ons land of de KRUISBEK (LOXIA CURVIROSTRA) (No. <a href="#plate122">122</a>) die sporadisch wordt waargenomen, toch als fraai gekleurde vogels zeer zeker in +aanmerking mogen komen. +</p> +<p>De kruisbek is behalve mooi, ook nog merkwaardig door den gekruisten snavel, die z’n +geslacht kenmerkt. Dit is een buitengewoon practisch instrument voor het bewerken +van de denne- en sparreappels, die het liefste voedsel van de kruisbekken vormen. +Al naar gelang een kruisbek zich de zaden uit een hard schubbige denneappel of uit +de meer buigzame dunne schubben van een sparreappel pelt, is z’n snavel zwaar hoornachtig +of lichter gebouwd. +</p> +<p>Eigenaardig is het, dat de hars uit deze zaden zoo geheel het lichaam van deze vogel +doordringt, dat het hen na hun dood voor bederf bewaart. Zij drogen dan eenvoudig +tot mummies in. Als een kruisbek zich langen tijd met insecten gevoed heeft, wat zij +wel eens doen als er niets anders voor hen te eten is, dan zijn zij als zij gestorven +zijn net als iedere andere vogel aan bederf onderhevig. Het liefste voedsel voor deze +mooie vogel blijft evenwel het dennezaad. Waar geen dennen zijn, komen zij niet voor. +Ook trekken zij vaak van het eene gebied naar het andere. Welke motieven den vogel +daar dan toe dwingen, is niet bekend. +<span class="pageNum" id="pb123">[<a href="#pb123">123</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p123width"><img src="images/p123.jpg" alt="REPUBLIKEIN." width="720" height="478"><p class="figureHead">REPUBLIKEIN.</p> +<p class="first">(Philetairus socius).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb124">[<a href="#pb124">124</a>]</span></p> +<p>Zaad is het meest geliefde voedsel voor een vink. Dat maakt dat zij gemakkelijk in +volières te houden zijn. Want al eet het puttertje bij voorkeur distelzaden, andere +zaden versmaadt het niet. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p124width" id="p124"><img src="images/p124.png" alt="Distelvink." width="390" height="502"></div><p> +</p> +<p>Een andere geliefkoosde inlandsche vink voor volières is de goudvink <span class="corr" id="xd33e3571" title="Bron: op">of</span> appelvink. Want behalve dat zij prachtig gekleurd zijn, kunnen zij erge aardige liedjes +leeren zingen, als een mooi-fluitende man het hun voordoet en het hun zoo met veel +geduld leert. Zij hechten zich erg aan de verpleger en schijnen gauw aan hunne gevangenschap +gewend. Het is heel dikwijls noodig om deze mooie en aardige, maar lastige en schadelijke +vogels, onschadelijk te maken. Aangenamer dan het doodschieten van deze mooie diertjes +lijkt het me, hen te vangen met vogellijm en hen in kooien te houden, vooral omdat +deze vogels geen bezwaren tegen het kooileven schijnen te hebben. +</p> +<p>Het doodmaken van iets levends is altijd een naar werk en als het dan nog mooi is +ook, valt het dubbel zwaar. De dieren kunnen het toch niet helpen, dat zij van appel- +en perenbloesems houden! +</p> +<p>Beroemd om z’n mooie zang, die reeds in de natuurstaat opvallend is, is de vink van +de Canarische eilanden, de KANARIE (SERINUS CANARIUS) (No. <a href="#plate123">123</a>). Zij worden daar tegenwoordig nog veel gevangen en verkocht. Reeds sinds 1478 bestaat +deze handel. Want, toen in dat jaar de Spanjaarden de Canarische eilanden veroverden, +heeft de zang van dit vogeltje in de menschen de begeerte gewekt, het als „huiszanger” +aan te nemen. +</p> +<p>Zooals ’t met zooveel dieren is gegaan, die de mensch uit het wild onder z’n bescherming +heeft genomen, ondergaat ook deze vogel een verandering. Al heel gauw verliezen ook +de tegenwoordig uit het wild gevangen kanaries hun groenige kleur en worden zij geel, +maar langzamerhand door kruising en teeltkeus, veranderen zij ook iets in bouw, gaan +soms beter, soms minder goed zingen. Tegenwoordig onderscheiden de kanariekenners +tal van variëteiten, die in drie rassen, ’t Hollandsche, Engelsche en Duitsche onderverdeeld +worden. +</p> +<p>Onze inlandsche sijsjes zijn nauw aan kanaries verwant. In de zang van deze vinkachtige +vogels is iets typisch, dat hun alleen eigen is, de z.g. „slag”. Onze gewone vink +kent niet anders dan die „slag”, al varieert deze voor de vinken uit de verschillende +streken. De kanarie zingt verschillende wijsjes, maar in z’n voordracht ervan is toch +altijd die slag te herkennen, zoo goed als in het aardige, eenvoudige liedje van de +GEELGORS (EMBERIZA CITRINELLA) (No. <a href="#plate120">120</a>). +</p> +<p>In Duitschland wordt deze vogel veel gegeten door ’t volk en de tuingors, Emberiza +hortulanis, de ortolaan geldt bij fijnproevers als een eerste lekkernij. ’t Is een +sympathieke eigenschap van ons volk, dat bij ons deze en andere zangvogeltjes niet +of nagenoeg niet gegeten worden. +</p> +<p>De TANAGRA<span id="xd33e3590"></span> (RHAMPHOCELUS BRASILIUS) (No. <a href="#plate125">125</a>) is zoo groot als een musch en zoo rood als een kardinaal. „Zomerrood”, de naam die +de Amerikanen hem geven, is dan ook een heel goeie, temeer daar hij slechts gedurende +de vier zomermaanden in Oostelijk en Midden Amerika vertoeft. Als half September het +broedsel groot is, gaan zij in paartjes het Zuiden in, waar zij het zelfde stille, +ingetogen leven leiden, dat ook in de broedtijd zoo typisch voor hen was. Zoo stil +leven zij, dat zij, ondanks hun opvallende kleur, nauwelijks opgemerkt worden. +</p> +<p>Onze KWIKSTAART (MOTACILLA ALBA) (No. <a href="#plate127">127</a>) ’t algemeen bekende grijs-zwarte vogeltje en de graspieper, in z’n eenvoudig grauw +pakje, schijnen er anders over te denken. Men hoort en ziet hen tenminste waar zij +zijn. Vooral de kwikstaartjes zijn coquette, levendige vogels. Kwiek trippend met +hun fijne pootjes, pittig wippend met hun staartje, maken zij voortdurend kleine tjilpende +geluidjes, die overal gehoord worden en steeds de aandacht op hen vestigen. De vlucht +is mooi, met groote golven. +<span class="pageNum" id="pb125">[<a href="#pb125">125</a>]</span></p> +<p>In de wintermaanden missen we deze levendige vogeltjes, maar al heel vroeg komen zij +weer terug. Als de tuinder eind Januari of begin Februari begint met het bewerken +van z’n grond, dan is het kwikstaartje er al heel gauw om hem gezelschap te houden +en in den omgespitten grond naar voedsel te zoeken. Nooit zal die tuinder meer dan +twee kwikstaarten tegelijk zien, want ieder kwikstaartenpaartje heeft een eigen gebied, +waarin geen andere kwikstaart komt, dan de jongen, die zij zelf groot brachten. Broeden +doen zij op alle mogelijke plaatsen, want zij bouwen hun nest in alle mogelijke holletjes. +Ik vond het tusschen gekapt hakhout, dat op hoopen lag, zoo goed als in gaten langs +het wallekantje van een sloot. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p125width" id="p125"><img src="images/p125.png" alt="Leeuwerik." width="448" height="363"></div><p> +</p> +<p>Net als ’t kwikstaartje vindt de GRASPIEPER (ANTHUS PRATENSIS<span class="corr" id="xd33e3608" title="Niet in bron">)</span> (No. <a href="#plate127">127</a>) z’n voedsel op den bodem. Ook maakt hij daar z’n nest van grashalmen in een ondiep +kuiltje. Het is moeilijk te onderscheiden van een <span class="corr" id="xd33e3613" title="Bron: leeuwerikkennest">leeuwerikennest</span>. +</p> +<p>Ook de vogels zelf lijken op elkander, doch de LEEUWERIK<span id="xd33e3618"></span> (ALAUDA ARVENSIS) (No. <a href="#plate129">129</a>) wint het aan beminnelijke eigenschappen. Sinds Frederik van Eeden deze ontdekte +en van een zoo buitengewone hoedanigheid vond, dat hij er een vers over maakte, waarin +hij de leeuwerik z’n „lievelingsvogel” noemde, kan men geen opstel over dezen vogel +van een Nederlandsch journalist, die zich zelf respecteert, in handen krijgen of één +of meer regels of soms zelfs het geheele vers wordt aangehaald. Wel een bewijs, dat +dit in een dringende behoefte voorzag. Hoewel ’t, naar me voorkomt, niet precies de +bedoeling van den dichter geweest zal zijn. +</p> +<p>Al deze aanbidding heeft de vogel zelf gelukkig niet geschaad en hij is er even aardig +om gebleven. Als hij jubelend omhoog stijgt en de parelende tonen van z’n lied als +kristallijne druppels op ons neervallen, dan kunnen we niet anders dan luisteren en +hem nastaren, tot hij onzichtbaar wordt in de strakke blauwe lucht. +</p> +<p>Al van het eerste begin af, als in Februari de leeuwerik komt, is hij te hooren. Het +hoogtepunt van z’n zang komt pas in de warme maanden. Dan zingt hij van ’s morgens +vroeg tot ’s <span class="corr" id="xd33e3627" title="Bron: avond">avonds</span> laat. En gek is ’t, maar ’t zelfde lied dat ons in den frisschen ochtend een opwekking +was, is op het heetst van den dag, als alles dommelt onder de zengende warmte der +zon, zoo vermoeiend en maakt zoo slaperig, dat we ons er door in slaap laten vallen, +zonder weerstand te kunnen bieden. +</p> +<p>De eenige zanger, buiten Europa, die zich met onze beste zangers, de leeuwerik en +de <span class="corr" id="xd33e3632" title="Bron: nachtigaal">nachtegaal</span> kan meten, is de <span class="corr" id="xd33e3635" title="Bron: BUL-BUL">BULBUL</span> (PYCNONOTUS SPEC) (No. <a href="#plate129">129</a>). Zij komen voor in het Indische en Aethiopisch gebied. In Indië wordt deze vogel +heel veel in gevangenschap gehouden, niet zoo zeer om z’n zang als wel om zijn ongeëvenaarde +vechtlust. Zoodra een broedsel ver genoeg gevorderd is om de mannetjes te herkennen, +worden deze uit het nest genomen en gedresseerd. De kunstjes, die hij leeren moet +zijn nog al eenvoudig. Men verlangt dat hij leert op de hand van zijn eigenaar terug +te komen. Acht men hem tenslotte in staat om een gevecht te leveren, dan bindt men +hem een touwtje aan de pooten en laat hem bij een andere vechtersbaas. Iedere eigenaar +houdt zorgvuldig z’n touwtje vast. De vogels vechten zoo hevig, dat zij elkaar zouden +dooden als men hen ongestoord hun gang liet gaan. +</p> +<p>Bloembestuivende vogels zooals de <span class="corr" id="xd33e3643" title="Bron: kolibris">kolibri’s</span> komen niet alleen in Amerika voor. Ook in Afrika en Australië zijn er. Deze hebben +dezelfden eigenaardig gekromden snavel, die voor sommige <span class="corr" id="xd33e3646" title="Bron: kolibris">kolibri’s</span> opvallend was. Ook hunne tong is merkwaardig; deze is een z.g. „penseeltong”. De +naam is goed gegeven, want het uiteinde van hun tong lijkt werkelijk op een penseel, +door de herhaalde keeren dat de punt ervan zich in steeds fijner wordende takjes splitst. +</p> +<p>De HONIGZUIGER (ACANTHOGENYS RUFIGULARIS) (No. <a href="#plate130">130</a>) die in Australië leeft, vindt z’n voedsel voornamelijk in de bloeiende gummiboom +(Eucalypthus). De HONINGVOGEL (NECTARINIA METALLICA) (No. <a href="#plate131">131</a>) die in Afrika voorkomt haalt z’n kostje uit de Aloe’s en Strelitzia’s. +<span class="pageNum" id="pb126">[<a href="#pb126">126</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure floatRight p126width" id="p126"><img src="images/p126.png" alt="Zwartkopmees (Parus montanus salicarius) op kokosnoot." width="438" height="593"></div><p> +</p> +<p>Evenmin als de kolibri’s verwant zijn aan deze honingvogels, hoewel in uiterlijk, +lichaamsbouw en eenige andere bijzondere eigenaardigheden, sterke overeenkomsten te +vinden zijn, is de BOOMKLEVER, (SITTA EUROPEA) (No. <a href="#plate132">132</a>) familie van de specht, hoewel deze twee vogels weer door dezelfde levenswijs een +uiterlijk hebben gekregen, dat hen zeer veel op elkander doet lijken. In werkelijkheid, +d.w.z. volgens systematische geldende kenmerken behoort de boomklever tot de meezen, +hoe hij er uiterlijk dan ook van verschilt. Om deze dubbele natuur wordt hij door +de Duitschers „spechtmees” genoemd. Klimmen doen de boomklevers minstens even goed +als een echte klimvogel. Zij gaan een boom net zoo gemakkelijk op als af. Tusschen +de schors zoeken zij daarbij steeds naar insecten en spinnen en maken zich bovendien +nuttig door het verdelgen van schadelijke schorskevers. Nestelen doen zij graag in +door spechten verlaten gaten. +</p> +<p>Ook de meezen, waarvan de KOOLMEES (PARUS MAJOR) (No. <a href="#plate133">133</a>) de grootste inlandsche is, maken zich verdienstelijk door het verdelgen van insecten. +Het zijn de sierlijkste en levendigste vogeltjes die wij hebben en zij vervroolijken +vooral de winterdagen met hun gezelligheid. Als ’s winters in de kruinen der dennen +een troep meezen bij elkaar is en de wandelaar, die op hunne aanwezigheid opmerkzaam +gemaakt wordt door hunne kleine tjilpgeluidjes, zich de moeite geeft eens wat langer +onder de boomen stil te staan, kan hij dikwijls veel soorten aantreffen. De koolmees +en het fijne pimpelmeesje zijn er wel haast altijd bij, maar ook de zwartkopmeesjes, +de kuifmeesjes zijn er. Een enkele maal is zelfs de veel zeldzamere zwarte mees wel +tusschen hen te vinden. +</p> +<p>Het is evenwel niet iedereen gegeven, ’s winters onder de denneboomen te kunnen wandelen. +Menschen in de stad, die het verlangen voelen meezen in hunne dagelijksche omgeving +te zien, kan ik niet anders raden, dan spekzwoerd, kokosnoot en apenootjes op te hangen. +Ook is het aardig in een beetje dikke tak eenige gaten boven elkaar te boren zoo groot +als een gulden en 1½ c.M. diep. Deze gaten vult men dan met een likje plantenboter +of spekvet. En nooit zullen zij berouw hebben van de kleine uitgave, die zij deden. +De vreugde, die zij ervoor terug krijgen kan heel groot zijn, dat hangt maar van het +plezier af, dat men zelf in deze vogeltjes heeft. Als de menschen van vogels houden, +zullen zij het wel kunnen verdragen, dat de musschen het grootste aantal van hunne +gasten vormen. De vinken, ’t roodborstje en de meezen zullen ook wel komen, evengoed +als de merel, de lijster en het winterkoninkje. Als men de vogels eenmaal aan een +vaste plaats gewend heeft en zij weten, waar zij voedsel kunnen vinden, is het niet +onmogelijk, dat zij het nestkastje zullen opmerken, dat u voor hen heeft opgehangen +en krijgt u misschien wel een vinkenpaartje of koolmeezenpaartje aan het broeden in +uw stadstuintje of aan uw balcon. +</p> +<p>De laatste familie in de orde der zangvogels zijn pas de eigenlijke zangers. Hoewel +al de andere families in deze orde, waarvan we reeds een of meer vertegenwoordigers +behandelden, zingen konden, zooals de zwaluwen, de vliegenvangers, de worgers, de +paradijzen, de wielewalen, de wevers, de vinken, de tanagra’s, de <span class="corr" id="xd33e3676" title="Bron: leeuwerikken">leeuweriken</span> en de meezen, zijn het nergens zangers in den echten zin van het woord. Daartoe alleen +behooren wel 25.000 soorten, waarvan de PEKING <span class="corr" id="xd33e3679" title="Bron: NACHTIGAAL">NACHTEGAAL</span> (LEIOTHRIX LUTEA) (No. <a href="#plate134">134</a>) er slechts één is. Deze leeft in de Himalaya, geheel in hetzelfde gebied waar ook +de SNIJDERVOGEL (SUTORIA SUTORIA) (No. <a href="#plate135">135</a>) aangetroffen wordt. Deze snijdervogel is vooral aardig om het nest dat hij maakt. +Tusschen twee bladeren, die hij met een zelf gesponnen katoenen draad aan elkaar naait, +brengt hij katoen, paardehaar en andere <span class="pageNum" id="pb128">[<a href="#pb128">128</a>]</span>vezels en vormt daarvan het nest. Een heerlijke, zacht schommelende wieg voor z’n +kleintjes. +<span class="pageNum" id="pb127">[<a href="#pb127">127</a>]</span> +</p> +<p></p> +<div class="figure p127width"><img src="images/p127.jpg" alt="SNIJDERVOGEL." width="720" height="475"><p class="figureHead">SNIJDERVOGEL.</p> +<p class="first">(Sutoria sutoria).</p> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb128a">[<a href="#pb128a">128</a>]</span></p> +<p>GRASMUSSCHEN (SYLVIA COMMUNIS) (No. <a href="#plate136">136</a>) komen half April bij ons vanuit midden Afrika. Zij trekken tot in Skandinavië om +te broeden. ’t Zijn pittige levendige vogels, met een druk, onstuimig liedje, die +we heel ongaarne zien vertrekken, evenals de RIETZANGER (ACROCEPHALUS SCHOENOBAENUS) +(No. <a href="#plate138">138</a>), die hem een maand later naar Afrika volgt, om eind April weer terug te komen. Dan +bouwt hij z’n nest op de hoogste plaatsen in het moeras, tusschen opschietende wilgenboschjes. +Daar is het altijd droger dan op de andere plekjes en heeft hij minder last van den +wisselenden waterstand. Hoewel een zanger in de systematische zin, is z’n zang niet +veel bizonders, evenmin als die van z’n verwant, de sprinkhaanrietzanger. Deze maakt +zoo’n raar roffelend geluid, dat zóó laag is, dat het buiten het gehoor van sommige +menschen valt, evenals het hooge, ijle geluidje, dat het GOUDHAANTJE (REGULUS REGULUS) +(No. <a href="#plate137">137</a>) maakt. Dit overschrijdt de gehoorgrens van sommigen weer aan de andere kant. In +het voor- en najaar zijn deze kleinste van onze vogeltjes bij massa’s in ons land, +op de voor- en najaarstrek. Want hoewel zij ’s zomers en ’s winters altijd in de sparren +en dennen te vinden zijn en er altijd eenige bij ons broeden in de leuke bolvormige +nesten, zooals die ook bij andere familieleden, als staartmeezen en winterkoninkjes +in gebruik zijn, is hun aantal in den trektijd het grootst. ’s Winters treffen we +de goudhaantjes veel in meezentroepen aan, want als deze vogeltjes niet broeden, zoeken +zij het gezelschap van andere, die op dezelfde terreinen hun voedsel zoeken. Kwiek +scharrelen zij tusschen de dennetakjes door, wippend van ’t eene takje op het andere, +bengelend aan de <span class="corr" id="xd33e3711" title="Bron: dunstje">dunste</span> twijgjes, voortdurend pikkend en snappend met hun fijne snaveltje. ’t Fijne kopje, +met het gouden kammetje draait en wendt het naar alle kanten, de scherpe kraaloogjes +spieden in ieder kiertje en spleetje naar kevertjes en spinnetjes. +</p> +<p></p> +<div class="figure floatLeft p128width" id="p128"><img src="images/p128.png" alt="Staartmeezen (Aegithalos caudatus europaeus) met nest." width="480" height="260"></div><p> +</p> +<p>Klein Jantje, het WINTERKONINKJE (ANORTHURA TROGLODYTES) (No. <a href="#plate139">139</a>), geldt bij het volk algemeen voor ons kleinste vogeltje, doch is toch grooter dan +het goudhaantje. Zoo klein als hij is, dringt hij zich overal op den voorgrond en +zet een vervaarlijke stem op. Overal hoort men zijn eentonig, maar niettemin heel +grappig en karakteristiek liedje. ’t Klinkt zoo echt „parmantig”, deze kleine rakker +z’n roffel te hooren slaan en z’n paar tonen te hooren fluiten. Onafgebroken kan hij +er soms mee doorgaan en overal hoort men z’n tjū-tjū tjū tjrrrrrrrrrrr, tjuu′ tju′ +tju′ tju′ tju′ tju′ ū ē. In de hardnekkigheid waarmee hij z’n weinig melodieuse zang +laat hooren, evenaardt de groenling (Chloris chloris), een familielid van het puttertje +hem slechts, die z’n nog minder kunstzinnig geblèèr nog halstarriger ten gehoore blijft +geven. +</p> +<p>Ondanks deze eentonigheid in hun zang vervelen zij ons nooit, omdat hun volharding +zoo aardig is. „Ieder vogeltje zingt zooals het gebekt is” en nog meer dan de zang +zelf interesseert ons de drang tot zingen, die juist bij deze leuke schreeuwleelijkjes +zoo duidelijk is. +</p> +<p>Heel wat „meer nooten op zijn zang” heeft de SPOTLIJSTER (MIMUS POLYGLOTTUS) (No. +<a href="#plate140">140</a>), die z’n naam met eere draagt en aan een buitengewoon <span class="corr" id="xd33e3729" title="Bron: nabootsings-instinct">nabootsingsinstinct</span> een prachtig vol geluid paart, zoodat het resultaat van zijn imitatieproeven werkelijk +verrassend is. De Amerikanen zijn dan ook verbazend trotsch op dezen vogel en noemen +hem de meest volmaakte en voortreffelijkste der zangers, zooals nu eenmaal alles wat +uit Amerika komt de overtreffende trap is van ’t geen Europa voortbrengt. Brehm evenwel +vindt dit echte opsnijderij en neemt de verdediging van onze <span class="corr" id="xd33e3732" title="Bron: nachtigaal">nachtegaal</span> op zich. ’t Geen me vrijwel een onbegonnen werk lijkt, daar bij den strijd om het +kampioenschap voor deze twee vogels, de Amerikanen zeker op z’n <span id="xd33e3735">Amerikaansch</span> den grootsten mond zullen opzetten en de voorvechter voor onze zanger het daar wel +tegen af zal moeten leggen. +</p> +<p>Zooals de „doofste” mensch de <span class="corr" id="xd33e3740" title="Bron: nachtigaal">nachtegaal</span> wel hooren moet, zoo moet de „blindste” mensch die in de Himalaya komt de WITKUIF +LIJSTERGAAI (GARRULAX LEUCOLOPHUS) (No. <a href="#plate141">141</a>) wel <span class="pageNum" id="pb129">[<a href="#pb129">129</a>]</span>zien. Want niet alleen dat zij in troepjes leven en een geweldig kabaal maken, zij +zijn, ondanks hun betrekkelijk eenvoudige kleuren zeer in ’t oog loopend. Dit komt +wel voornamelijk door hunne levendigheid en bewegelijkheid. +</p> +<p>Heel wat stillere vogels zijn onze MERELS<span id="xd33e3750"></span> (TURDUS MERULA) (No. <a href="#plate142">142</a>), want hoewel hunne stem sterk en vol is en men de zang en tegenzang van twee vogels, +als zij op een hooge ijle tak aan het zingen zijn, op grooten afstand hooren kan, +’t lied zelf klinkt ons altijd zoo sereen in de ooren. Het meest op z’n plaats doet +deze merelzang mij aan in de bloeiend blanke pracht van een kersenboomgaard. Als zuilen +van een kathedraal staan de mooie stammen. Tegen het blauwe gewelf van den hemel splitsen +zich de slanke bogen van wit bloeiende takken. Daar klinkt van uit een hoek de reine +orgeltoon van het merellied, een ander antwoord. De mensch zit stil en luistert. +</p> +<p>Maar ook in minder idyllische omgeving is merelzang heerlijk om te hooren en gelukkig +is dat haast overal mogelijk, want de merel is overal. In stadstuintjes nestelt hij +zoo goed als buiten en menigeen, die klimop langs z’n huis heeft groeien, zal verrast +worden door een bouwend merelpaar. Op één bepaald puntje van de dakgoot, op een bepaalde +windwijzer, op de kroonlijst, op de schoorsteen<span id="xd33e3757">,</span> overal vindt de merel een plaatsje, dat hem hoog en vrij genoeg is om z’n lied te +fluiten. Wegtrekken doet hij niet. Wel is hij ’s winters met de korte dagen een tijd +lang stil en missen we z’n zang. Hoe anders, hoeveel levendiger, hoeveel zonniger +lijkt ons de dag, als in ’t heele vroege voorjaar de eerste aarzelende tonen van de +merel gehoord worden. Als een goed nieuwtje, roepen we met lachende oogen onzen vrienden +toe: Ik heb vandaag de merel gehoord!! +</p> +<p>Zoo gaat het ook in de duinen, als de TAPUITEN (SAXICOLA OENANTHE) (No. <a href="#plate143">143</a>) weerom komen. Saai en doodsch en verlaten lijken onze duinen zonder hen. Maar nauwelijks +zijn zij er weer of we zien hen en het duin leeft weer voor ons. De tapuit in het +duin, dat is de lente, die komt. +</p> +<p>Langzamerhand gaat dan het orkest der zomermuzikanten voltallig worden. Tjif-tjaf, +merel, groenling, vink, lijster, roodborstje, fitis, nachtegaal, zij doen allemaal +hunne best en oefenen zooveel zij kunnen. De zachte stem van het ROODSTAARTJE (PHOENICURUS +PHOENICURUS) (No. <a href="#plate144">144</a>) gaat haast te loor tusschen al deze andere. Toch weet ook hij z’n fijne, zéér melodieuse +liedje naar voren te brengen en doet hij z’n uiterste best, ons z’n wijsje in het +geheugen te prenten. En als ten slotte de laatste trekkers, de Meivogels komen, is +het koor voltallig en staat de zomer voor de deur. +</p> +<p></p> +<div class="figure p129width" id="p129"><img src="images/p129.png" alt="Zingende spreeuw." width="270" height="402"></div><p> +<span class="pageNum" id="pb130">[<a href="#pb130">130</a>]</span></p> +</div> +</div> +</div> +<div class="back"> +<div class="div1 index"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">REGISTER.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first">HET EERSTE GETAL DUIDT HET NUMMER VAN HET PLAATJE, HET VETTER GEDRUKTE DE PAGINA VAN +HET PLAATJE AAN. +</p> +<p></p> +<div class="table"> +<table class="small" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top">ALBATROS (Diomedea exulans) </td> +<td class="cell-top"> <a href="#plate010">10</a> </td> +<td class="cell-right cell-top"> <b><a href="#pb17">17</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ALK (Alca torda) </td> +<td> <a href="#plate006">6</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb13">13</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">AMAZONE PAPEGAAI (Chrysotis Levaillanti) </td> +<td> <a href="#plate067">67</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ARA <span class="corr" id="xd33e3822" title="Bron: PAPAGAAI">PAPEGAAI</span> (Ara ararauna) </td> +<td> <a href="#plate068">68</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BAARDVOGEL (Bucco versicolor) </td> +<td> <a href="#plate074">74</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb77">77</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BANKIVAHOEN (Gallus gallus) </td> +<td> <a href="#plate048">48</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BEO (Eulabes religiosa) </td> +<td><a href="#plate106">106</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BLAUWE REIGER (Ardea cinerea) </td> +<td> <a href="#plate038">38</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BOERENZWALUW (Hirundo rustica) </td> +<td> <a href="#plate095">95</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb80">80</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BONTE KRAAI (Corvus cornix) </td> +<td><a href="#plate100">100</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb84">84</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BOOMKLEVER (Sitta europaea) </td> +<td><a href="#plate132">132</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BOOMVALK (Falco subbuteo) </td> +<td> <a href="#plate059">59</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BRANDGANS (Branta leucopsis) </td> +<td> <a href="#plate021">21</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BULBUL (Pycnonotus) </td> +<td><a href="#plate129">129</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">BIJENETER (Merops apiaster) </td> +<td> <a href="#plate083">83</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e3977" title="Bron: KALIFORNISCHE">CALIFORNISCHE</span> KWARTEL (Lophortyx californicus) </td> +<td> <a href="#plate050">50</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">CONDOR (Sarcorhamphus gryphus) </td> +<td> <a href="#plate053">53</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">COTINGA (Cotinga mayana) </td> +<td> <a href="#plate092">92</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb80">80</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">DISTELVINK (Carduelis carduelis) </td> +<td><a href="#plate124">124</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e4030" title="Bron: DRAADKOP">DRAADHOP</span> (Seleucides ignotus) </td> +<td><a href="#plate104">104</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">DRIETEENIGE MEEUW (Rissa tridactyla) </td> +<td> <a href="#plate012">12</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb17">17</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">EMU (Dromaeus novae hollandiae) </td> +<td> <a href="#plate003">3</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb13">13</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">FLAMINGO (Phoenicopterus roseus) </td> +<td> <a href="#plate034">34</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">FLUITVOGEL (Gymnorhina tibicen) </td> +<td> <a href="#plate099">99</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb84">84</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">FREGATVOGEL (Fregata aquila) </td> +<td> <a href="#plate017">17</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">FUUT (Lophaethyia cristata) </td> +<td> <a href="#plate009">9</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb17">17</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GEELGORS (Emberiza citrinella) </td> +<td><a href="#plate120">120</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">GEITENMELKER (Caprimulgus europaeus)</span> </td> +<td> <a href="#plate087">87</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">GEITENMELKER</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Caprimulgus</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">europaeus)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb106">106</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GIER (Gyps rüppelli) </td> +<td> <a href="#plate054">54</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GIERZWALUW (Apus apus) </td> +<td> <a href="#plate089">89</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GLANSSPREEUW (Lamprocolius purpureus) </td> +<td><a href="#plate108">108</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GOUDHAANTJE (Regulus regulus) </td> +<td><a href="#plate137">137</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GOUDKOEKOEK (Chrysococcyx cupreus) </td> +<td> <a href="#plate072">72</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GOUDPLEVIER (Charadrius apricarius) </td> +<td> <a href="#plate024">24</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GOUDVINK (Pyrrhula pyrrhula) </td> +<td><a href="#plate121">121</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GOULD’S AMADINE (Poëphila gouldiae) </td> +<td><a href="#plate116">116</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GRASMUSCH (Sylvia communis) </td> +<td><a href="#plate136">136</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GRASPIEPER (Anthus pratensis) </td> +<td><a href="#plate127">127</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GROENE SPECHT (Gecinus viridis) </td> +<td> <a href="#plate076">76</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb67">67</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">GROOTE TRAPGANS (Otis tarda) </td> +<td> <a href="#plate032">32</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HARPIJ (Thrasaëtus harpyia) </td> +<td> <a href="#plate056">56</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HONIGVOGEL (Nectarinia metallica) </td> +<td><a href="#plate131">131</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HONIGWIJZER (Indicator indicator) </td> +<td> <a href="#plate075">75</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb67">67</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HONIGZUIGER (Acanthogenys rufigularis) </td> +<td><a href="#plate130">130</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HOORNRAAF (Bucorax abyssinicus) </td> +<td> <a href="#plate079">79</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HOP (Upupa epops) </td> +<td> <a href="#plate084">84</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">HUISMUSCH (Passer domesticus) </td> +<td><a href="#plate117">117</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">IBIS (Ibis aethiopica) </td> +<td> <a href="#plate035">35</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">INAMBOE (Rhynchotus rufescens) </td> +<td> <a href="#plate041">41</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">JAN VAN GENT (Sula bassana) </td> +<td> <a href="#plate016">16</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">JASSANA (Jacana jacana) </td> +<td> <a href="#plate031">31</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KAKATOE (Cacatua Triton) </td> +<td> <a href="#plate064">64</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KALKOEN (Meleagris gallopavo) </td> +<td> <a href="#plate047">47</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KANARIE (Serinus canarius) </td> +<td><a href="#plate123">123</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KANOETSTRANDLOOPER (Tringa canutus) </td> +<td> <a href="#plate027">27</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KARDINAAL (Cardinalis cardinalis) </td> +<td><a href="#plate119">119</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span id="xd33e4517">KEIZERSPINGUÏN</span> (Aptenodytes forsteri) </td> +<td> 5 </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb14">14</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KIEVIT (Vanellus vanellus) </td> +<td> <a href="#plate025">25</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KIKKERBEK (Batrachostomus auritus) </td> +<td> <a href="#plate086">86</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KITTA (Urocissa erythroryncha) </td> +<td><a href="#plate101">101</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb85">85</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KIWI (Apteryx Mantelli) </td> +<td> <a href="#plate004">4</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb13">13</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KLAPEKSTER (Lanius excubitor) </td> +<td> <a href="#plate098">98</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb84">84</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KLOKVOGEL (Procnias nudicollis) </td> +<td> <a href="#plate091">91</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb80">80</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KLUIT (Recurvirostra avocetta) </td> +<td> <a href="#plate026">26</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KOEKOEK (Cuculus canorus) </td> +<td> <a href="#plate071">71</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KOET (Fulica atra) </td> +<td> <a href="#plate030">30</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KOEVOGEL (Molothrus ater) </td> +<td><a href="#plate110">110</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KOLIBRI (Topaza pella) </td> +<td> <a href="#plate090">90</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KONINGSVOGEL (Tyrannus tyrannus) </td> +<td> <a href="#plate093">93</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb80">80</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KOOLMEES (Parus major) </td> +<td><a href="#plate133">133</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KRAANVOGEL (Grus grus) </td> +<td> <a href="#plate033">33</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KROONDUIF (Goura coronata) </td> +<td> <a href="#plate051">51</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KRUISBEK (Loxia curvirostra) </td> +<td><a href="#plate122">122</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KWAK (Nycticorax nycticorax) </td> +<td> <a href="#plate039">39</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">KWARTELKONING (Crex crex) </td> +<td> <a href="#plate043">43</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">LADY AMHERST FAZANT (Chrysolophus Amherstiae) </td> +<td> <a href="#plate045">45</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">LACHENDE HANS (Dacelo gigas) </td> +<td> <a href="#plate081">81</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">LEEUWERIK (Alauda arvensis) </td> +<td><a href="#plate128">128</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb110">110</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MADENHAKKER (Buphagus erythrorhynchus) </td> +<td><a href="#plate107">107</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b><span class="pageNum" id="pb131">[<a href="#pb131">131</a>]</span> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MALEO (Megacephalum maleo) </td> +<td> <a href="#plate042">42</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MANTELMEEUW (Larus marinus) </td> +<td> <a href="#plate011">11</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb17">17</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MARABOE (Leptoptilus crumeniferus) </td> +<td> <a href="#plate037">37</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MEREL (Turdus merula) </td> +<td><a href="#plate142">142</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb117">117</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MIDDELSTE ZAAGBEK (Merganser serrator) </td> +<td> <a href="#plate019">19</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MOLUKKEN IJSVOGEL (Halcyon diops) </td> +<td> <a href="#plate082">82</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">MUISVOGEL (Colius macrurus) </td> +<td> <a href="#plate077">77</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb67">67</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">NANDOE (Rhea americana) </td> +<td> <a href="#plate002">2</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb13">13</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">NEUSHOORNVOGEL (Buceros rhinoceros) </td> +<td> <a href="#plate080">80</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb73">73</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">OELOE (Ketupa ceylonensis) </td> +<td> <a href="#plate060">60</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">OOIEVAAR (Ciconia ciconia) </td> +<td> <a href="#plate036">36</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb36">36</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e4956" title="Bron: PAPAGAAIDUIKER">PAPEGAAIDUIKER</span> (Fratercula arctica) </td> +<td> <a href="#plate008">8</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb17">17</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PARADIJSVOGEL (Paradisea minor) </td> +<td><a href="#plate103">103</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e4983" title="Bron: PARADIJS WEDUWVOGEL">PARADIJSWEDUWVOGEL</span> (Steganura paradisea) </td> +<td><a href="#plate115">115</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PARELHOEN (Numida meleagris) </td> +<td> <a href="#plate049">49</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PARKIETEN (Conurus cactorum) </td> +<td> <a href="#plate066">66</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PATRIJS (Perdix perdix) </td> +<td> <a href="#plate044">44</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PAUW (Pavo cristata) </td> +<td> <a href="#plate046">46</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb47">47</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PEKING <span class="corr" id="xd33e5050" title="Bron: NACHTIGAAL">NACHTEGAAL</span> (Leiothrix lutea) </td> +<td><a href="#plate134">134</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">PELIKAAN (Pelecanus onocrotalus)</span> </td> +<td> <a href="#plate018">18</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">PELIKAAN</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Pelecanus</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">onocrotalus)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb40">40</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PESTVOGEL (Ampelis garrulus) </td> +<td> <a href="#plate097">97</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb84">84</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PITTA (Pitta cyanonota) </td> +<td> <a href="#plate094">94</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb80">80</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">PRIEELVOGEL (Amblyornis inornatus) </td> +<td><a href="#plate102">102</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb84">84</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">RANSUIL (Asio otus) </td> +<td> <a href="#plate061">61</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">REPUBLIKEIN (Philetairus socius)</span> </td> +<td><a href="#plate118">118</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb97">97</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">REPUBLIKEIN</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Philetairus</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">socius)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb123">123</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">RIETZANGER (Acrocephalus schoenobaenus) </td> +<td><a href="#plate138">138</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ROODSTAARTJE (Phoenicurus phoenicurus) </td> +<td><a href="#plate144">144</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb116">116</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ROTSDUIF (Columba livia) </td> +<td> <a href="#plate052">52</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb51">51</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">RIJSTVOGEL (Munia orizivora) </td> +<td><a href="#plate114">114</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">SALANGAAN (Collocalia fuciphaga)</span> </td> +<td> <a href="#plate088">88</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">SALANGAAN</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Collocalia</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">fuciphaga)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb107">107</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SCHAARBEK (Rhynchops flavirostris) </td> +<td> <a href="#plate014">14</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SCHARRELAAR (Coracias garrulus) </td> +<td> <a href="#plate085">85</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb76">76</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SECRETARIS (Serpentarius serpentarius) </td> +<td> <a href="#plate055">55</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SNEEUWUIL (Nyctea nyctea) </td> +<td> <a href="#plate062">62</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">SNIJDERVOGEL (Sutoria sutoria)</span> </td> +<td><a href="#plate135">135</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb113">113</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">SNIJDERVOGEL</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Sutoria</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">sutoria)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb127">127</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SOEROESKOES (Trogon massena) </td> +<td> <a href="#plate078">78</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb67">67</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SPOORKOEKOEK (Centropus) </td> +<td> <a href="#plate070">70</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SPOTLIJSTER (Mimus polyglottus) </td> +<td><a href="#plate140">140</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb117">117</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">SPREEUW (Sturnus vulgaris) </td> +<td><a href="#plate109">109</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">STEENAREND (Aquila chrysaëtus) </td> +<td> <a href="#plate057">57</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">STEPPENHOEN (Syrrhaptes paradoxus) </td> +<td> <a href="#plate040">40</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb41">41</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">STRUISVOGEL (Struthio camelus) </td> +<td> <a href="#plate001">1</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb13">13</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">TANAGRA (Ramphocelus brasilius) </td> +<td><a href="#plate125">125</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">TAPUIT (Saxicola oenanthe) </td> +<td><a href="#plate143">143</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb117">117</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">TOEKAN (Rhamphastos ariel) </td> +<td> <a href="#plate073">73</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb67">67</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">TOERAKO (Turacus albocristatus) </td> +<td> <a href="#plate069">69</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb61">61</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e5458" title="Bron: UILPAPAGAAI">UILPAPEGAAI</span> (Stringops habroptilus) </td> +<td> <a href="#plate065">65</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">VEELKLEURIGE LORI (Trichoglossus novæ hollandiæ) </td> +<td> <a href="#plate063">63</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb57">57</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">VISCHDIEFJE (Sterna fluviatilis) </td> +<td> <a href="#plate013">13</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">VUURWEVER (Pyromelana franciscana) </td> +<td><a href="#plate112">112</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WATERRAL (Rallus aquaticus) </td> +<td> <a href="#plate029">29</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WATERSNIP (Gallinago gallinago) </td> +<td> <a href="#plate028">28</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb32">32</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg">WEVERVOGEL (Ploceus abyssinicus)</span> </td> +<td><a href="#plate111">111</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">WEVERVOGEL</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">(Ploceus</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> <span class="ditto"><span class="r"><span class="s">abyssinicus)</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> </td> +<td>Premieplaat </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb121">121</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WIELEWAAL (Oriolus oriolus) </td> +<td><a href="#plate105">105</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb87">87</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WILDE EEND (Anas boscas) </td> +<td> <a href="#plate020">20</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WINTERKONING (Anorthura troglodytes) </td> +<td><a href="#plate139">139</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb117">117</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WITBUIK ZEEAREND (Haliaetus leucogaster) </td> +<td> <a href="#plate058">58</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb55">55</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WITKUIF LIJSTERGAAI (Garrulax leucolophus) </td> +<td><a href="#plate141">141</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb117">117</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">WITTE KWIKSTAART (Motacilla alba) </td> +<td><a href="#plate126">126</a> </td> +<td class="cell-right"><b><a href="#pb102">102</a></b> +</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ZEBRAVINK (Taeniopygia castanotis) </td> +<td><a href="#plate113">113</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb93">93</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ZEEKOET (Uria troille) </td> +<td> <a href="#plate007">7</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb17">17</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ZONNEVOGEL (Phaëton aethereus) </td> +<td> <a href="#plate015">15</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb22">22</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ZUIDPOOL KIP (Chionis alba) </td> +<td> <a href="#plate023">23</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">ZWAAN (Cygnus olor) </td> +<td> <a href="#plate022">22</a> </td> +<td class="cell-right"> <b><a href="#pb27">27</a></b></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom">ZWARTGRAUWE VLIEGENVANGER (Muscicapa atricapilla) </td> +<td class="cell-bottom"> <a href="#plate096">96</a> </td> +<td class="cell-right cell-bottom"> <b><a href="#pb80">80</a></b></td> +</tr> +</table> +</div><p> +</p> +</div> +</div> +<div id="toc" class="div1 contents"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">HOOFDSTUKKEN.</h2> +<table role="presentation" class="tocList"> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch1" id="xd33e5718">LOOPVOGELS</a> (<span class="corr" id="xd33e5721" title="Bron: Ratiæ">Ratitæ</span>) +</td> +<td class="tocPageNum">9</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch2" id="xd33e5728">KIELBORSTBEENIGEN</a> (Carinatæ) +</td> +<td class="tocPageNum">21</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch3">ZWEMVOGELS</a> (Natatores) +</td> +<td class="tocPageNum">21</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch4" id="xd33e5742">STELTLOOPERS</a> (Grallatores) +</td> +<td class="tocPageNum">43</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch5" id="xd33e5749">HUIDSNAVELIGEN</a> (Cutinares) +</td> +<td class="tocPageNum">65</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch6" id="xd33e5756">FIBULATORES</a> +</td> +<td class="tocPageNum">89</td> +</tr> +<tr> +<td class="tocDivNum"></td> +<td class="tocDivTitle"><a href="#ch7" id="xd33e5763">BOOMVOGELS</a> (<span class="corr" id="xd33e5766" title="Bron: Arboricolae">Arboricolæ</span>) </td> +<td class="tocPageNum">101</td> +</tr> +</table> +<p><span class="pageNum" id="pb132">[<a href="#pb132">132</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div class="div1 contents"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">LIJST DER ZWARTE AFBEELDINGEN.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="table"> +<table class="small" role="presentation"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top"><span class="seg">Pag.</span> <a href="#p008">8</a>. </td> +<td class="cell-right cell-top">Bosjesman op struisvogeljacht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p009-1">9</a>. </td> +<td class="cell-right">Struisveer.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p009-2">9</a>. </td> +<td class="cell-right">Krijgsman.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p011">11</a>. </td> +<td class="cell-right">Plukken van struisveeren.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p012">12</a>. </td> +<td class="cell-right">Z. Afrikaansche boer op struisvogeljacht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p014">14</a>. </td> +<td class="cell-right">Struisen in gezelschap van antilopen en zebra’s in Afrikaansche steppe.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p015">15</a>. </td> +<td class="cell-right">Patagoniërs op Nandoejacht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p016">16</a>. </td> +<td class="cell-right">Bolas.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p018">18</a>. </td> +<td class="cell-right">Emu met jongen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p019">19</a>. </td> +<td class="cell-right">Vechtende kiwi’s.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p020">20</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende meeuwen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p021-1">21</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="corr" id="xd33e5896" title="Bron: Zwartkeel pinguin">Zwartkeelpinguïn</span> (Pygoscelis adeliae) met jong.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p021-2">21</a>. </td> +<td class="cell-right">Zwemmende <span id="xd33e5909">keizerspinguïns</span>.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p023">23</a>. </td> +<td class="cell-right">Duikende <span id="xd33e5922">zwartkeelpinguïns</span>.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p024">24</a>. </td> +<td class="cell-right"><span id="xd33e5934">Keizerspinguïn</span> met jong in huidplooi.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p025">25</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende <span class="corr" id="xd33e5947" title="Bron: papagaaiduikers">papegaaiduikers</span>.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p026">26</a>. </td> +<td class="cell-right">Reuzenalk (Alca impennis).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p029">29</a>. </td> +<td class="cell-right">Albatrossen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p030">30</a>. </td> +<td class="cell-right">Kokmeeuwen (Larus ridibundus) in stadsgracht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p031">31</a>. </td> +<td class="cell-right">Visschende schaarsnavels.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p033">33</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende zonnevogel.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p037">37</a>. </td> +<td class="cell-right">Wilde eenden.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p038">38</a>. </td> +<td class="cell-right">Neerstrijkende ganzen (Anser anser).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p039">39</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende zwanen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="corr" id="xd33e6033" title="Niet in bron"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p042">42</a>.</span> </td> +<td class="cell-right"><span class="corr" id="xd33e6042" title="Niet in bron">Lepelaars met jongen.</span></td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p044">44</a>. </td> +<td class="cell-right">Steltloopers in ’t wad.—Kluit, grutto (Limosa limosa), Tureluur (Totanus totanus), +goudplevier, bontbekplevier (Aegialites hiaticula).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p045">45</a>. </td> +<td class="cell-right">Roerdomp (Botaurus stellarus) in ’t riet.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p046">46</a>. </td> +<td class="cell-right">Vechtende kemphanen (Pavoncella pugnac).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p048">48</a>. </td> +<td class="cell-right">Kieviten.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p049">49</a>. </td> +<td class="cell-right">Strandloopertjes.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p050">50</a>. </td> +<td class="cell-right">Houtsnip (Scolopax rusticola).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p052">52</a>. </td> +<td class="cell-right">Koeten.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p053">53</a>. </td> +<td class="cell-right">Waterhoentjes.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p054">54</a>. </td> +<td class="cell-right">Trekkende Kraanvogels.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p056">56</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende flamingo’s.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p058">58</a>. </td> +<td class="cell-right">Reigerkolonie.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p059-1">59</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende ooievaars.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p059-2">59</a>. </td> +<td class="cell-right">Ooievaarsnest.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p060-1">60</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="seg">Vliegende</span> ooievaars.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p060-2">60</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Vliegende</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> maraboes.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p062">62</a>. </td> +<td class="cell-right">Reigers.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p063">63</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende ibissen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p064">64</a>. </td> +<td class="cell-right">Fazanten in de duinen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p066">66</a>. </td> +<td class="cell-right">Jagoear met tinamoe.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p068">68</a>. </td> +<td class="cell-right">Hoenderhof.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p069-1">69</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende korhaan (Lyrurus tetrix).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p069-2">69</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Vliegende</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> patrijzen.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p070">70</a>. </td> +<td class="cell-right">Japansche phoenixhaan.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p071">71</a>. </td> +<td class="cell-right">Paarlhoenders.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p072">72</a>. </td> +<td class="cell-right">Auerhaan (Tetrao urogallus).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p074">74</a>. </td> +<td class="cell-right">Duiven en duiventil.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p077">77</a>. </td> +<td class="cell-right">Middeleeuwsche valkenjacht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p078">78</a>. </td> +<td class="cell-right">Gieren.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p079">79</a>. </td> +<td class="cell-right">Condor.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p081">81</a>. </td> +<td class="cell-right">Jachtvalken.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p082">82</a>. </td> +<td class="cell-right">Klapeksterheuvel.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p083">83</a>. </td> +<td class="cell-right">Valkenier met tophut en klapeksterheuveltjes.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p085">85</a>. </td> +<td class="cell-right">Steenuil (Athene noctua).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p086">86</a>. </td> +<td class="cell-right">Kerkuilen (Strix flammea).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p088">88</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="corr" id="xd33e6401" title="Bron: Papagaaienlaan">Papegaaienlaan</span> in Artis.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p089">89</a>. </td> +<td class="cell-right">Ara’s met nest.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p090">90</a>. </td> +<td class="cell-right">Grasparkieten (Melopoittacus undulatus).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p091">91</a>. </td> +<td class="cell-right">Inka kakatoe (Lophochroa leadbeateri).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p092">92</a>. </td> +<td class="cell-right">Vliegende <span class="corr" id="xd33e6444" title="Bron: papagaaien">papegaaien</span>.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p094">94</a>. </td> +<td class="cell-right"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Vliegende</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> toekans.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p095">95</a>. </td> +<td class="cell-right">Toerako.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p096">96</a>. </td> +<td class="cell-right">Honingwijzer.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p098">98</a>. </td> +<td class="cell-right">Bonte specht (Dendrocopus major).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p099">99</a>. </td> +<td class="cell-right">Muisvogels.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p100">100</a>. </td> +<td class="cell-right">Papoea’s op paradijsvogeljacht.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p101">101</a>. </td> +<td class="cell-right">Nestkastje.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p103">103</a>. </td> +<td class="cell-right">IJsvogeltje (Alcedo ispida).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p104">104</a>. </td> +<td class="cell-right">Idem.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p105">105</a>. </td> +<td class="cell-right">Kolibri bloemen bestuivend.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p108">108</a>. </td> +<td class="cell-right">Vlaggennachtzwaluw (Macrodipteryx longipennis).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p109">109</a>. </td> +<td class="cell-right">Adelaarsnavel kolibri (Eutoxeres aquila).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p111">111</a>. </td> +<td class="cell-right">Koningstyran (Onychorhynchus spec).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p112">112</a>. </td> +<td class="cell-right">Koningsvogel een groote vogel aanvallend.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p114">114</a>. </td> +<td class="cell-right">Oeverzwaluwen (Riparia riparia).</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p115">115</a>. </td> +<td class="cell-right">Zwaluwen op telegraafdraden.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p118">118</a>. </td> +<td class="cell-right">Paradijsvogel.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p119">119</a>. </td> +<td class="cell-right">Spreeuwenwolk.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p120">120</a>. </td> +<td class="cell-right">Rijstvogels.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p124">124</a>. </td> +<td class="cell-right">Distelvink.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p125">125</a>. </td> +<td class="cell-right">Leeuwerik.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p126">126</a>. </td> +<td class="cell-right">Zwartkopmees (Parus montanus salicarius) op kokosnoot.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p128">128</a>. </td> +<td class="cell-right">Staartmeezen (Aegithalos caudatus europaeus) met nest.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> <a href="#p129">129</a>. </td> +<td class="cell-right cell-bottom">Zingende spreeuw.</td> +</tr> +</table> +</div><p> +</p> +</div> +</div> +<div class="div1 errata"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divHead"> +<h2 class="main">ERRATA.</h2> +</div> +<div class="divBody"> +<p class="first"></p> +<div class="table"> +<table class="small"> +<tr> +<td class="cell-left cell-top">Pag. 11 regel 10 van boven: </td> +<td class="cell-right cell-top">Bechouaan—moet worden Bedouin.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">Pag. 31 regel 16 van boven: </td> +<td class="cell-right">Sterna hirunda—moet worden Sterno fluviatilis.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">Pag. 96 regel 17 van onderen: </td> +<td class="cell-right">Honingvogel—moet worden honingwijzer.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">Pag. 115 regel 14 van boven: </td> +<td class="cell-right"><span class="corr" id="xd33e6715" title="Bron: Musicapa">Muscicapa</span> atricapella—moet worden <span class="corr" id="xd33e6718" title="Bron: Musicapa">Muscicapa</span> atricapilla.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">Pag. <span class="corr" id="xd33e6724" title="Bron: 116 onderste regel">118 regel 14 van boven</span>: </td> +<td class="cell-right">Draadkop—moet worden Draadhop.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left">Plaatje 82 lees onderschrift: </td> +<td class="cell-right">Molukken ijsvogel.</td> +</tr> +<tr> +<td class="cell-left cell-bottom">Plaatje 104 lees onderschrift: </td> +<td class="cell-right cell-bottom">Draadhop.</td> +</tr> +</table> +</div><p> +<span class="pageNum" id="pb133">[<a href="#pb133">133</a>]</span></p> +</div> +</div> +<div class="div1 imprint"><span class="pageNum">[<a title="Ga naar de inhoudsopgave" href="#toc">Inhoud</a>]</span><div class="divBody"> +<p class="first center small">Dit album is gedrukt ter Drukkerij van<br> +de Firma H. A. VAN OLPHEN,<br> +—te Haarlem.— +</p> +</div> +</div> +<div class="transcriberNote"> +<h2 class="main">Colofon</h2> +<h3 class="main">Codering</h3> +<p>Dit boek is weergegeven in oorspronkelijke schrijfwijze. Afgebroken woorden aan het +einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld. Kennelijke zetfouten in het origineel +zijn verbeterd. Deze verbeteringen zijn aangegeven in de colofon aan het einde van +dit boek.</p> +<h3 class="main">Documentgeschiedenis</h3> +<ul> +<li>2026-05-15 Begonnen. +</li> +</ul> +<h3 class="main">Verbeteringen</h3> +<p>De volgende 209 verbeteringen zijn aangebracht in de tekst:</p> +<table class="correctionTable"> +<tr> +<th>Bladzijde</th> +<th>Bron</th> +<th>Verbetering</th> +<th>Bewerkingsafstand</th> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e235">10</a></td> +<td class="width40 bottom">daatentegen</td> +<td class="width40 bottom">daarentegen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e260">10</a></td> +<td class="width40 bottom">Ratitae</td> +<td class="width40 bottom">Ratitæ</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e277">11</a></td> +<td class="width40 bottom">Bechouaan</td> +<td class="width40 bottom">Bedouin</td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e333">13</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4517">130</a></td> +<td class="width40 bottom">KEIZERSPINGUIN</td> +<td class="width40 bottom">KEIZERSPINGUÏN</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e377">16</a></td> +<td class="width40 bottom">die</td> +<td class="width40 bottom">dier</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e393">16</a></td> +<td class="width40 bottom">mee voeren</td> +<td class="width40 bottom">meevoeren</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e398">16</a></td> +<td class="width40 bottom">mogenlijk</td> +<td class="width40 bottom">mogelijk</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e422">17</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4956">131</a></td> +<td class="width40 bottom">PAPAGAAIDUIKER</td> +<td class="width40 bottom">PAPEGAAIDUIKER</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e469">18</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2685">91</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3757">129</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e471">18</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e474">18</a></td> +<td class="width40 bottom">êmu-haan</td> +<td class="width40 bottom">emu-haan</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e508">21</a></td> +<td class="width40 bottom">onhergzaamste</td> +<td class="width40 bottom">onherbergzaamste</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e511">21</a></td> +<td class="width40 bottom">pinguinsoorten</td> +<td class="width40 bottom">pinguïnsoorten</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e514">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e5947">132</a></td> +<td class="width40 bottom">papagaaiduikers</td> +<td class="width40 bottom">papegaaiduikers</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e517">21</a></td> +<td class="width40 bottom">paralle</td> +<td class="width40 bottom">parallelle</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e529">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e539">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e542">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e545">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e634">23</a>, <a class="pageref" href="#xd33e656">24</a>, <a class="pageref" href="#xd33e665">24</a>, <a class="pageref" href="#xd33e677">24</a>, <a class="pageref" href="#xd33e683">24</a>, <a class="pageref" href="#xd33e697">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e710">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e719">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e738">26</a></td> +<td class="width40 bottom">pinguins</td> +<td class="width40 bottom">pinguïns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e552">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e562">21</a>, <a class="pageref" href="#xd33e628">23</a>, <a class="pageref" href="#xd33e643">23</a>, <a class="pageref" href="#xd33e651">24</a></td> +<td class="width40 bottom">pinguin</td> +<td class="width40 bottom">pinguïn</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e619">23</a></td> +<td class="width40 bottom">PINGUIN</td> +<td class="width40 bottom">PINGUÏN</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e625">23</a></td> +<td class="width40 bottom">naást</td> +<td class="width40 bottom">náást</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e638">23</a>, <a class="pageref" href="#xd33e660">24</a></td> +<td class="width40 bottom">Pinguins</td> +<td class="width40 bottom">Pinguïns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e648">24</a></td> +<td class="width40 bottom">eenigst</td> +<td class="width40 bottom">eenig</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e680">24</a></td> +<td class="width40 bottom">eenigste</td> +<td class="width40 bottom">eenige</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e700">25</a></td> +<td class="width40 bottom">koningspinguins</td> +<td class="width40 bottom">koningspinguïns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e702">25</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2680">91</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2716">92</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2916">99</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3277">114</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3443">118</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3469">119</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3590">124</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3618">125</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3750">129</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Verwijderd</i>] +</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e707">25</a></td> +<td class="width40 bottom">keizerspinguin</td> +<td class="width40 bottom">keizerspinguïn</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e724">25</a></td> +<td class="width40 bottom">c.a.</td> +<td class="width40 bottom">ca.</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e744">26</a></td> +<td class="width40 bottom">pretttig</td> +<td class="width40 bottom">prettig</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e811">28</a></td> +<td class="width40 bottom">broeitijd</td> +<td class="width40 bottom">broedtijd</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e873">31</a>, <a class="pageref" href="#xd33e990">34</a></td> +<td class="width40 bottom">drieteen meeuwtje</td> +<td class="width40 bottom">drieteenmeeuwtje</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e876">31</a></td> +<td class="width40 bottom">STERNA HIRUNDA</td> +<td class="width40 bottom">STERNO FLUVIATILIS</td> +<td class="bottom">11</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e885">31</a></td> +<td class="width40 bottom">de de</td> +<td class="width40 bottom">de</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e931">32</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1007">35</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1038">36</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1639">55</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1649">55</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2199">74</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">.</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e977">34</a></td> +<td class="width40 bottom">daizenden</td> +<td class="width40 bottom">duizenden</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1002">35</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3503">120</a></td> +<td class="width40 bottom">.</td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Verwijderd</i>] +</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1011">35</a></td> +<td class="width40 bottom">intergreerend</td> +<td class="width40 bottom">integreerend</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1092">38</a></td> +<td class="width40 bottom">grep</td> +<td class="width40 bottom">greppel</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1099">38</a></td> +<td class="width40 bottom">Valkenveen</td> +<td class="width40 bottom">Valkeveen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1116">39</a></td> +<td class="width40 bottom">geerfd</td> +<td class="width40 bottom">geërfd</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1122">39</a></td> +<td class="width40 bottom">Noord Europa</td> +<td class="width40 bottom">Noord-Europa</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1127">39</a></td> +<td class="width40 bottom">Cynus</td> +<td class="width40 bottom">Cygnus</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1138">40</a></td> +<td class="width40 bottom">PELICAAN</td> +<td class="width40 bottom">PELIKAAN</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1214">43</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1566">52</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2709">92</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2791">94</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3608">125</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">)</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1237">43</a></td> +<td class="width40 bottom">enkel gewricht</td> +<td class="width40 bottom">enkelgewricht</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1279">44</a></td> +<td class="width40 bottom">systhematische</td> +<td class="width40 bottom">systematische</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1287">44</a></td> +<td class="width40 bottom">pinguin-kolonies</td> +<td class="width40 bottom">pinguïn-kolonies</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1290">44</a></td> +<td class="width40 bottom">pinguin-paartje</td> +<td class="width40 bottom">pinguïn-paartje</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1296">44</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1308">45</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1352">46</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1355">46</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1361">46</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1432">48</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1450">48</a></td> +<td class="width40 bottom">kievieten</td> +<td class="width40 bottom">kieviten</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1322">45</a></td> +<td class="width40 bottom">goudkieviet</td> +<td class="width40 bottom">goudkievit</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1325">45</a></td> +<td class="width40 bottom">glanzenddiep zwart</td> +<td class="width40 bottom">glanzend diepzwart</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1328">45</a></td> +<td class="width40 bottom">goud-pleviertje</td> +<td class="width40 bottom">goudpleviertje</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1364">46</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3676">126</a></td> +<td class="width40 bottom">leeuwerikken</td> +<td class="width40 bottom">leeuweriken</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1369">46</a></td> +<td class="width40 bottom">kievietseieren</td> +<td class="width40 bottom">kievitseieren</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1374">48</a></td> +<td class="width40 bottom">kievietsei</td> +<td class="width40 bottom">kievitsei</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1427">48</a></td> +<td class="width40 bottom">kievietenpaartje</td> +<td class="width40 bottom">kievitenpaartje</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1437">48</a></td> +<td class="width40 bottom">Kieviet</td> +<td class="width40 bottom">Kievit</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1440">48</a>, <a class="pageref" href="#xd33e1455">48</a></td> +<td class="width40 bottom">kieviet</td> +<td class="width40 bottom">kievit</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1461">49</a></td> +<td class="width40 bottom">kievietennest</td> +<td class="width40 bottom">kievitennest</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1500">50</a></td> +<td class="width40 bottom">mysterieuse</td> +<td class="width40 bottom">mysterieuze</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1521">51</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3977">130</a></td> +<td class="width40 bottom">KALIFORNISCHE</td> +<td class="width40 bottom">CALIFORNISCHE</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1733">57</a>, <a class="pageref" href="#xd33e5458">131</a></td> +<td class="width40 bottom">UILPAPAGAAI</td> +<td class="width40 bottom">UILPAPEGAAI</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1773">59</a></td> +<td class="width40 bottom">lepellaars</td> +<td class="width40 bottom">lepelaars</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1885">63</a></td> +<td class="width40 bottom">NICTYCORAX</td> +<td class="width40 bottom">NYCTICORAX</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1921">65</a></td> +<td class="width40 bottom">morgenréunie</td> +<td class="width40 bottom">morgenreünie</td> +<td class="bottom">2 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1940">66</a></td> +<td class="width40 bottom">familie-lid</td> +<td class="width40 bottom">familielid</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1943">66</a></td> +<td class="width40 bottom">kat-achtige</td> +<td class="width40 bottom">katachtige</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e1961">67</a></td> +<td class="width40 bottom">Rhampastos</td> +<td class="width40 bottom">Rhamphastos</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2009">68</a></td> +<td class="width40 bottom">,)</td> +<td class="width40 bottom">),</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2048">69</a></td> +<td class="width40 bottom">teminste</td> +<td class="width40 bottom">tenminste</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2059">70</a></td> +<td class="width40 bottom">Amherts</td> +<td class="width40 bottom">Amherst</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2062">70</a></td> +<td class="width40 bottom">goud-faisant</td> +<td class="width40 bottom">goudfaisant</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2077">70</a></td> +<td class="width40 bottom">relief</td> +<td class="width40 bottom">reliëf</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2095">71</a></td> +<td class="width40 bottom">Noord-America</td> +<td class="width40 bottom">Noord-Amerika</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2115">71</a></td> +<td class="width40 bottom">tegenwoodig</td> +<td class="width40 bottom">tegenwoordig</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2123">72</a></td> +<td class="width40 bottom">onttroostbaar</td> +<td class="width40 bottom">ontroostbaar</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2128">72</a></td> +<td class="width40 bottom">CALLIFORNICA</td> +<td class="width40 bottom">CALIFORNICA</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2172">73</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">MOLUKKEN </td> +<td class="bottom">9</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2207">74</a>, <a class="pageref" href="#xd33e2210">74</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3349">116</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3359">116</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3411">116</a></td> +<td class="width40 bottom">Nieuw Guinea</td> +<td class="width40 bottom">Nieuw-Guinea</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2221">74</a></td> +<td class="width40 bottom">Farao-eilanden</td> +<td class="width40 bottom">Faeröer-eilanden</td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2226">75</a></td> +<td class="width40 bottom">Klein Azië</td> +<td class="width40 bottom">Klein-Azië</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2297">77</a></td> +<td class="width40 bottom">af</td> +<td class="width40 bottom">of</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2309">78</a></td> +<td class="width40 bottom">RUPPELLI</td> +<td class="width40 bottom">RÜPPELLI</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2315">78</a></td> +<td class="width40 bottom">slechtsin</td> +<td class="width40 bottom">slechts in</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2327">78</a></td> +<td class="width40 bottom">emuun</td> +<td class="width40 bottom">immuun</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2332">78</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">hij </td> +<td class="bottom">4</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2354">79</a></td> +<td class="width40 bottom">Zuid Europa</td> +<td class="width40 bottom">Zuid-Europa</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2357">79</a></td> +<td class="width40 bottom">hoofzaak</td> +<td class="width40 bottom">hoofdzaak</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2360">79</a></td> +<td class="width40 bottom">majestueusen</td> +<td class="width40 bottom">majestueuzen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2418">81</a></td> +<td class="width40 bottom">alpen</td> +<td class="width40 bottom">Alpen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2421">81</a></td> +<td class="width40 bottom">sierraad</td> +<td class="width40 bottom">sieraad</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2444">82</a></td> +<td class="width40 bottom">binnenhellend</td> +<td class="width40 bottom">binnen hellend</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2457">83</a></td> +<td class="width40 bottom">aparatuur</td> +<td class="width40 bottom">apparatuur</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2519">85</a></td> +<td class="width40 bottom">heeft </td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Verwijderd</i>] +</td> +<td class="bottom">6</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2546">86</a></td> +<td class="width40 bottom">illussies</td> +<td class="width40 bottom">illusies</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2578">87</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4030">130</a></td> +<td class="width40 bottom">DRAADKOP</td> +<td class="width40 bottom">DRAADHOP</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2657">91</a></td> +<td class="width40 bottom">papagaai</td> +<td class="width40 bottom">papegaai</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2662">91</a></td> +<td class="width40 bottom">TRICHLOGLOSSUS</td> +<td class="width40 bottom">TRICHOGLOSSUS</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2689">92</a></td> +<td class="width40 bottom">Nieuw Zeeland</td> +<td class="width40 bottom">Nieuw-Zeeland</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2707">92</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">(ARA </td> +<td class="bottom">5</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2776">94</a></td> +<td class="width40 bottom">accacia-bosschen</td> +<td class="width40 bottom">acacia-bosschen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2789">94</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3336">116</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3344">116</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3531">122</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">(</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2822">96</a></td> +<td class="width40 bottom">peilen</td> +<td class="width40 bottom">pijlen</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2837">96</a></td> +<td class="width40 bottom">HONINGVOGEL</td> +<td class="width40 bottom">HONINGWIJZER</td> +<td class="bottom">5</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2856">97</a>, <a class="pageref" href="#xd33e4983">131</a></td> +<td class="width40 bottom">PARADIJS WEDUWVOGEL</td> +<td class="width40 bottom">PARADIJSWEDUWVOGEL</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2937">101</a></td> +<td class="width40 bottom">ARBORICOLAE</td> +<td class="width40 bottom">ARBORICOLÆ</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e2952">101</a></td> +<td class="width40 bottom">ongestoort</td> +<td class="width40 bottom">ongestoord</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3018">103</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">”</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3040">104</a></td> +<td class="width40 bottom">apartementen</td> +<td class="width40 bottom">appartementen</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3121">109</a></td> +<td class="width40 bottom">Guayna</td> +<td class="width40 bottom">Guyana</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3194">111</a></td> +<td class="width40 bottom">Ekuador</td> +<td class="width40 bottom">Ecuador</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3212">112</a></td> +<td class="width40 bottom">Australie</td> +<td class="width40 bottom">Australië</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3232">113</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3679">126</a>, <a class="pageref" href="#xd33e5050">131</a></td> +<td class="width40 bottom">NACHTIGAAL</td> +<td class="width40 bottom">NACHTEGAAL</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3275">114</a></td> +<td class="width40 bottom">BOEREN ZWALUW</td> +<td class="width40 bottom">BOERENZWALUW</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3284">114</a></td> +<td class="width40 bottom">binneste</td> +<td class="width40 bottom">binnenste</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3295">115</a></td> +<td class="width40 bottom">MUSICAPA</td> +<td class="width40 bottom">MUSCICAPA</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3298">115</a></td> +<td class="width40 bottom">ATRICAPELLA</td> +<td class="width40 bottom">ATRICAPILLA</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3332">116</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">te </td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3354">116</a></td> +<td class="width40 bottom">,</td> +<td class="width40 bottom"> en</td> +<td class="bottom">3</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3429">118</a></td> +<td class="width40 bottom">draadkop</td> +<td class="width40 bottom">draadhop</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3447">118</a></td> +<td class="width40 bottom">DE</td> +<td class="width40 bottom">de</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3480">119</a></td> +<td class="width40 bottom">onmiddelijke</td> +<td class="width40 bottom">onmiddellijke</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3571">124</a></td> +<td class="width40 bottom">op</td> +<td class="width40 bottom">of</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3613">125</a></td> +<td class="width40 bottom">leeuwerikkennest</td> +<td class="width40 bottom">leeuwerikennest</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3627">125</a></td> +<td class="width40 bottom">avond</td> +<td class="width40 bottom">avonds</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3632">125</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3732">128</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3740">128</a></td> +<td class="width40 bottom">nachtigaal</td> +<td class="width40 bottom">nachtegaal</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3635">125</a></td> +<td class="width40 bottom">BUL-BUL</td> +<td class="width40 bottom">BULBUL</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3643">125</a>, <a class="pageref" href="#xd33e3646">125</a></td> +<td class="width40 bottom">kolibris</td> +<td class="width40 bottom">kolibri’s</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3711">128</a></td> +<td class="width40 bottom">dunstje</td> +<td class="width40 bottom">dunste</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3729">128</a></td> +<td class="width40 bottom">nabootsings-instinct</td> +<td class="width40 bottom">nabootsingsinstinct</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3735">128</a></td> +<td class="width40 bottom">amerikaansch</td> +<td class="width40 bottom">Amerikaansch</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e3822">130</a></td> +<td class="width40 bottom">PAPAGAAI</td> +<td class="width40 bottom">PAPEGAAI</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5721">131</a></td> +<td class="width40 bottom">Ratiæ</td> +<td class="width40 bottom">Ratitæ</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5766">131</a></td> +<td class="width40 bottom">Arboricolae</td> +<td class="width40 bottom">Arboricolæ</td> +<td class="bottom">2</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5896">132</a></td> +<td class="width40 bottom">Zwartkeel pinguin</td> +<td class="width40 bottom">Zwartkeelpinguïn</td> +<td class="bottom">2 / 1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5909">132</a></td> +<td class="width40 bottom">keizerspinguins</td> +<td class="width40 bottom">keizerspinguïns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5922">132</a></td> +<td class="width40 bottom">zwartkeelpinguins</td> +<td class="width40 bottom">zwartkeelpinguïns</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e5934">132</a></td> +<td class="width40 bottom">Keizerspinguin</td> +<td class="width40 bottom">Keizerspinguïn</td> +<td class="bottom">1 / 0</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6033">132</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom"><span class="seg"><span class="ditto"><span class="r"><span class="s">Pag.</span></span><span class="r"><span class="d">,,</span></span></span> </span> 42 .</td> +<td class="bottom">7</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6042">132</a></td> +<td class="width40 bottom"> +[<i>Niet in bron</i>] +</td> +<td class="width40 bottom">Lepelaars met jongen.</td> +<td class="bottom">21</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6401">132</a></td> +<td class="width40 bottom">Papagaaienlaan</td> +<td class="width40 bottom">Papegaaienlaan</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6444">132</a></td> +<td class="width40 bottom">papagaaien</td> +<td class="width40 bottom">papegaaien</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6715">132</a>, <a class="pageref" href="#xd33e6718">132</a></td> +<td class="width40 bottom">Musicapa</td> +<td class="width40 bottom">Muscicapa</td> +<td class="bottom">1</td> +</tr> +<tr> +<td class="width20"><a class="pageref" href="#xd33e6724">132</a></td> +<td class="width40 bottom">116 onderste regel</td> +<td class="width40 bottom">118 regel 14 van boven</td> +<td class="bottom">16</td> +</tr> +</table> +</div> +</div> +<div style='text-align:center'>*** END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK 78761 ***</div> +</body> +</html> diff --git a/78761-h/images/front.jpg b/78761-h/images/front.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9899ad0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/front.jpg diff --git a/78761-h/images/p008.png b/78761-h/images/p008.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8458451 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p008.png diff --git a/78761-h/images/p009-1.png b/78761-h/images/p009-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3f23bfd --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p009-1.png diff --git a/78761-h/images/p009-2.png b/78761-h/images/p009-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..375b022 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p009-2.png diff --git a/78761-h/images/p010-1.png b/78761-h/images/p010-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2a5877f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p010-1.png diff --git a/78761-h/images/p010-2.png b/78761-h/images/p010-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bae94c7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p010-2.png diff --git a/78761-h/images/p010-3a.png b/78761-h/images/p010-3a.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..997c527 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p010-3a.png diff --git a/78761-h/images/p010-3b.png b/78761-h/images/p010-3b.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4deeb7b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p010-3b.png diff --git a/78761-h/images/p011.png b/78761-h/images/p011.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3e90ff3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p011.png diff --git a/78761-h/images/p012.png b/78761-h/images/p012.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6b63fd2 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p012.png diff --git a/78761-h/images/p014.png b/78761-h/images/p014.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7c72397 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p014.png diff --git a/78761-h/images/p015.png b/78761-h/images/p015.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dcfc12e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p015.png diff --git a/78761-h/images/p016.png b/78761-h/images/p016.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b2f9586 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p016.png diff --git a/78761-h/images/p018.png b/78761-h/images/p018.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e7fffa7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p018.png diff --git a/78761-h/images/p019.png b/78761-h/images/p019.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ef60a0d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p019.png diff --git a/78761-h/images/p020.png b/78761-h/images/p020.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0786100 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p020.png diff --git a/78761-h/images/p021-1.png b/78761-h/images/p021-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3896dc7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p021-1.png diff --git a/78761-h/images/p021-2.png b/78761-h/images/p021-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d227583 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p021-2.png diff --git a/78761-h/images/p023.png b/78761-h/images/p023.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6d54bab --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p023.png diff --git a/78761-h/images/p024.png b/78761-h/images/p024.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8047bb5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p024.png diff --git a/78761-h/images/p025.png b/78761-h/images/p025.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..73c00ad --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p025.png diff --git a/78761-h/images/p026.png b/78761-h/images/p026.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..08537f1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p026.png diff --git a/78761-h/images/p029.png b/78761-h/images/p029.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0f811a0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p029.png diff --git a/78761-h/images/p030.png b/78761-h/images/p030.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f88638d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p030.png diff --git a/78761-h/images/p031.png b/78761-h/images/p031.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7ad02c1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p031.png diff --git a/78761-h/images/p033.png b/78761-h/images/p033.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7c7b4f4 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p033.png diff --git a/78761-h/images/p037.png b/78761-h/images/p037.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eafa87c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p037.png diff --git a/78761-h/images/p038.png b/78761-h/images/p038.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d520a8a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p038.png diff --git a/78761-h/images/p039.png b/78761-h/images/p039.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b2ea1f8 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p039.png diff --git a/78761-h/images/p040.jpg b/78761-h/images/p040.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..db53ff5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p040.jpg diff --git a/78761-h/images/p042.png b/78761-h/images/p042.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..128b16f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p042.png diff --git a/78761-h/images/p043-1.png b/78761-h/images/p043-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0b21e8a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p043-1.png diff --git a/78761-h/images/p043-2.png b/78761-h/images/p043-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5da33c6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p043-2.png diff --git a/78761-h/images/p044.png b/78761-h/images/p044.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7aae593 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p044.png diff --git a/78761-h/images/p045.png b/78761-h/images/p045.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..aacad92 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p045.png diff --git a/78761-h/images/p046.png b/78761-h/images/p046.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ea3358b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p046.png diff --git a/78761-h/images/p048.png b/78761-h/images/p048.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f85613b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p048.png diff --git a/78761-h/images/p049.png b/78761-h/images/p049.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..00d1fdb --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p049.png diff --git a/78761-h/images/p050.png b/78761-h/images/p050.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4479de6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p050.png diff --git a/78761-h/images/p052.png b/78761-h/images/p052.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d0afb97 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p052.png diff --git a/78761-h/images/p053.png b/78761-h/images/p053.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..26530ed --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p053.png diff --git a/78761-h/images/p054.png b/78761-h/images/p054.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e2b98b6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p054.png diff --git a/78761-h/images/p056.png b/78761-h/images/p056.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b02204d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p056.png diff --git a/78761-h/images/p058.png b/78761-h/images/p058.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..279cff4 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p058.png diff --git a/78761-h/images/p059-1.png b/78761-h/images/p059-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cdaba3e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p059-1.png diff --git a/78761-h/images/p059-2.png b/78761-h/images/p059-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a7d4167 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p059-2.png diff --git a/78761-h/images/p060-1.png b/78761-h/images/p060-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..be9740b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p060-1.png diff --git a/78761-h/images/p060-2.png b/78761-h/images/p060-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6c69a2c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p060-2.png diff --git a/78761-h/images/p062.png b/78761-h/images/p062.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7cb6cad --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p062.png diff --git a/78761-h/images/p063.png b/78761-h/images/p063.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4742816 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p063.png diff --git a/78761-h/images/p064.png b/78761-h/images/p064.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..987c4ac --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p064.png diff --git a/78761-h/images/p066.png b/78761-h/images/p066.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3a2ec27 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p066.png diff --git a/78761-h/images/p068.png b/78761-h/images/p068.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2f9db4d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p068.png diff --git a/78761-h/images/p069-1.png b/78761-h/images/p069-1.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3fbd8c6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p069-1.png diff --git a/78761-h/images/p069-2.png b/78761-h/images/p069-2.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8b03c3a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p069-2.png diff --git a/78761-h/images/p070.png b/78761-h/images/p070.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..aac164a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p070.png diff --git a/78761-h/images/p071.png b/78761-h/images/p071.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d4bb129 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p071.png diff --git a/78761-h/images/p072.png b/78761-h/images/p072.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a873bf9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p072.png diff --git a/78761-h/images/p074.png b/78761-h/images/p074.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..db3b15b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p074.png diff --git a/78761-h/images/p077.png b/78761-h/images/p077.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b1b9462 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p077.png diff --git a/78761-h/images/p078.png b/78761-h/images/p078.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2f44ef9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p078.png diff --git a/78761-h/images/p079.png b/78761-h/images/p079.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..48167dc --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p079.png diff --git a/78761-h/images/p081.png b/78761-h/images/p081.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5ae7408 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p081.png diff --git a/78761-h/images/p082.png b/78761-h/images/p082.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..849c5a1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p082.png diff --git a/78761-h/images/p083.png b/78761-h/images/p083.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2f5e947 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p083.png diff --git a/78761-h/images/p085.png b/78761-h/images/p085.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bc5a783 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p085.png diff --git a/78761-h/images/p086.png b/78761-h/images/p086.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b1c88df --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p086.png diff --git a/78761-h/images/p088.png b/78761-h/images/p088.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4af40b3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p088.png diff --git a/78761-h/images/p089.png b/78761-h/images/p089.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0688d73 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p089.png diff --git a/78761-h/images/p090.png b/78761-h/images/p090.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3ab767b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p090.png diff --git a/78761-h/images/p091.png b/78761-h/images/p091.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d06acf3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p091.png diff --git a/78761-h/images/p092.png b/78761-h/images/p092.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6848d00 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p092.png diff --git a/78761-h/images/p094.png b/78761-h/images/p094.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f00eb71 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p094.png diff --git a/78761-h/images/p095.png b/78761-h/images/p095.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4d23d2d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p095.png diff --git a/78761-h/images/p096.png b/78761-h/images/p096.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..33c34ac --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p096.png diff --git a/78761-h/images/p098.png b/78761-h/images/p098.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f879801 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p098.png diff --git a/78761-h/images/p099.png b/78761-h/images/p099.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..75ed14b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p099.png diff --git a/78761-h/images/p100.png b/78761-h/images/p100.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6ebd293 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p100.png diff --git a/78761-h/images/p101.png b/78761-h/images/p101.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0a8b60b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p101.png diff --git a/78761-h/images/p103.png b/78761-h/images/p103.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..449c30e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p103.png diff --git a/78761-h/images/p104.png b/78761-h/images/p104.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6e2fbcb --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p104.png diff --git a/78761-h/images/p105.png b/78761-h/images/p105.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..05ed283 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p105.png diff --git a/78761-h/images/p106.jpg b/78761-h/images/p106.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..c9dd0f3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p106.jpg diff --git a/78761-h/images/p107.jpg b/78761-h/images/p107.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..17d2cf5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p107.jpg diff --git a/78761-h/images/p108.png b/78761-h/images/p108.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..788cb60 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p108.png diff --git a/78761-h/images/p109.png b/78761-h/images/p109.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d63795f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p109.png diff --git a/78761-h/images/p111.png b/78761-h/images/p111.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..15786a9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p111.png diff --git a/78761-h/images/p112.png b/78761-h/images/p112.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d472623 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p112.png diff --git a/78761-h/images/p114.png b/78761-h/images/p114.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..72a60b5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p114.png diff --git a/78761-h/images/p115.png b/78761-h/images/p115.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5e0117b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p115.png diff --git a/78761-h/images/p118.png b/78761-h/images/p118.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0a8ad19 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p118.png diff --git a/78761-h/images/p119.png b/78761-h/images/p119.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..25ffddf --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p119.png diff --git a/78761-h/images/p120.png b/78761-h/images/p120.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d447a73 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p120.png diff --git a/78761-h/images/p121.jpg b/78761-h/images/p121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..84a1a7d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p121.jpg diff --git a/78761-h/images/p123.jpg b/78761-h/images/p123.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..26c5cd3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p123.jpg diff --git a/78761-h/images/p124.png b/78761-h/images/p124.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ad728b7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p124.png diff --git a/78761-h/images/p125.png b/78761-h/images/p125.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0e28a25 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p125.png diff --git a/78761-h/images/p126.png b/78761-h/images/p126.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3b72b93 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p126.png diff --git a/78761-h/images/p127.jpg b/78761-h/images/p127.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8d15420 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p127.jpg diff --git a/78761-h/images/p128.png b/78761-h/images/p128.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..734f4b9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p128.png diff --git a/78761-h/images/p129.png b/78761-h/images/p129.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5e94efa --- /dev/null +++ b/78761-h/images/p129.png diff --git a/78761-h/images/plate001.jpg b/78761-h/images/plate001.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b9b2925 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate001.jpg diff --git a/78761-h/images/plate002.jpg b/78761-h/images/plate002.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..10f78b9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate002.jpg diff --git a/78761-h/images/plate003.jpg b/78761-h/images/plate003.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..71efae3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate003.jpg diff --git a/78761-h/images/plate004.jpg b/78761-h/images/plate004.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f84c3eb --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate004.jpg diff --git a/78761-h/images/plate005.jpg b/78761-h/images/plate005.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..db9bd77 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate005.jpg diff --git a/78761-h/images/plate006.jpg b/78761-h/images/plate006.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6e384f7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate006.jpg diff --git a/78761-h/images/plate007.jpg b/78761-h/images/plate007.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3f2b278 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate007.jpg diff --git a/78761-h/images/plate008.jpg b/78761-h/images/plate008.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..eec71b5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate008.jpg diff --git a/78761-h/images/plate009.jpg b/78761-h/images/plate009.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..47611cd --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate009.jpg diff --git a/78761-h/images/plate010.jpg b/78761-h/images/plate010.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..35f78cd --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate010.jpg diff --git a/78761-h/images/plate011.jpg b/78761-h/images/plate011.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..576f407 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate011.jpg diff --git a/78761-h/images/plate012.jpg b/78761-h/images/plate012.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..47de312 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate012.jpg diff --git a/78761-h/images/plate013.jpg b/78761-h/images/plate013.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..969b8b8 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate013.jpg diff --git a/78761-h/images/plate014.jpg b/78761-h/images/plate014.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..adad5e7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate014.jpg diff --git a/78761-h/images/plate015.jpg b/78761-h/images/plate015.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bba2afe --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate015.jpg diff --git a/78761-h/images/plate016.jpg b/78761-h/images/plate016.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ce8174f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate016.jpg diff --git a/78761-h/images/plate017.jpg b/78761-h/images/plate017.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..95f320a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate017.jpg diff --git a/78761-h/images/plate018.jpg b/78761-h/images/plate018.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dd4e831 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate018.jpg diff --git a/78761-h/images/plate019.jpg b/78761-h/images/plate019.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b5471c8 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate019.jpg diff --git a/78761-h/images/plate020.jpg b/78761-h/images/plate020.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b083a6a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate020.jpg diff --git a/78761-h/images/plate021.jpg b/78761-h/images/plate021.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cb2666a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate021.jpg diff --git a/78761-h/images/plate022.jpg b/78761-h/images/plate022.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1d5e26b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate022.jpg diff --git a/78761-h/images/plate023.jpg b/78761-h/images/plate023.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a4d2019 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate023.jpg diff --git a/78761-h/images/plate024.jpg b/78761-h/images/plate024.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f708165 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate024.jpg diff --git a/78761-h/images/plate025.jpg b/78761-h/images/plate025.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..92a9b1c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate025.jpg diff --git a/78761-h/images/plate026.jpg b/78761-h/images/plate026.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8beda2a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate026.jpg diff --git a/78761-h/images/plate027.jpg b/78761-h/images/plate027.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..57440cb --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate027.jpg diff --git a/78761-h/images/plate028.jpg b/78761-h/images/plate028.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d21f9c4 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate028.jpg diff --git a/78761-h/images/plate029.jpg b/78761-h/images/plate029.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..95b3b4d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate029.jpg diff --git a/78761-h/images/plate030.jpg b/78761-h/images/plate030.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..60198ea --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate030.jpg diff --git a/78761-h/images/plate031.jpg b/78761-h/images/plate031.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..68a7898 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate031.jpg diff --git a/78761-h/images/plate032.jpg b/78761-h/images/plate032.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5e774f0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate032.jpg diff --git a/78761-h/images/plate033.jpg b/78761-h/images/plate033.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9c178df --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate033.jpg diff --git a/78761-h/images/plate034.jpg b/78761-h/images/plate034.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d4e9d47 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate034.jpg diff --git a/78761-h/images/plate035.jpg b/78761-h/images/plate035.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0cbe3cc --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate035.jpg diff --git a/78761-h/images/plate036.jpg b/78761-h/images/plate036.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9ec0b19 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate036.jpg diff --git a/78761-h/images/plate037.jpg b/78761-h/images/plate037.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..08b7128 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate037.jpg diff --git a/78761-h/images/plate038.jpg b/78761-h/images/plate038.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..76d18ad --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate038.jpg diff --git a/78761-h/images/plate039.jpg b/78761-h/images/plate039.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a4e97ae --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate039.jpg diff --git a/78761-h/images/plate040.jpg b/78761-h/images/plate040.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..676d7a0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate040.jpg diff --git a/78761-h/images/plate041.jpg b/78761-h/images/plate041.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d8e6da6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate041.jpg diff --git a/78761-h/images/plate042.jpg b/78761-h/images/plate042.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..09339a9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate042.jpg diff --git a/78761-h/images/plate043.jpg b/78761-h/images/plate043.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ca5b450 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate043.jpg diff --git a/78761-h/images/plate044.jpg b/78761-h/images/plate044.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6a1cb83 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate044.jpg diff --git a/78761-h/images/plate045.jpg b/78761-h/images/plate045.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0dc5010 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate045.jpg diff --git a/78761-h/images/plate046.jpg b/78761-h/images/plate046.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7f60465 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate046.jpg diff --git a/78761-h/images/plate047.jpg b/78761-h/images/plate047.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..61fc44f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate047.jpg diff --git a/78761-h/images/plate048.jpg b/78761-h/images/plate048.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2098647 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate048.jpg diff --git a/78761-h/images/plate049.jpg b/78761-h/images/plate049.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..300530e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate049.jpg diff --git a/78761-h/images/plate050.jpg b/78761-h/images/plate050.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8e0d579 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate050.jpg diff --git a/78761-h/images/plate051.jpg b/78761-h/images/plate051.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..738ce61 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate051.jpg diff --git a/78761-h/images/plate052.jpg b/78761-h/images/plate052.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7e3fb83 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate052.jpg diff --git a/78761-h/images/plate053.jpg b/78761-h/images/plate053.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..fc88f62 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate053.jpg diff --git a/78761-h/images/plate054.jpg b/78761-h/images/plate054.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cd7f003 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate054.jpg diff --git a/78761-h/images/plate055.jpg b/78761-h/images/plate055.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5fc9598 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate055.jpg diff --git a/78761-h/images/plate056.jpg b/78761-h/images/plate056.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..44070a3 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate056.jpg diff --git a/78761-h/images/plate057.jpg b/78761-h/images/plate057.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ada059d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate057.jpg diff --git a/78761-h/images/plate058.jpg b/78761-h/images/plate058.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b032f01 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate058.jpg diff --git a/78761-h/images/plate059.jpg b/78761-h/images/plate059.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..aa55715 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate059.jpg diff --git a/78761-h/images/plate060.jpg b/78761-h/images/plate060.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..55d42f6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate060.jpg diff --git a/78761-h/images/plate061.jpg b/78761-h/images/plate061.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..8794f00 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate061.jpg diff --git a/78761-h/images/plate062.jpg b/78761-h/images/plate062.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7be68d2 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate062.jpg diff --git a/78761-h/images/plate063.jpg b/78761-h/images/plate063.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..36b6e4d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate063.jpg diff --git a/78761-h/images/plate064.jpg b/78761-h/images/plate064.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a5a9659 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate064.jpg diff --git a/78761-h/images/plate065.jpg b/78761-h/images/plate065.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6b515cc --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate065.jpg diff --git a/78761-h/images/plate066.jpg b/78761-h/images/plate066.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f825f14 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate066.jpg diff --git a/78761-h/images/plate067.jpg b/78761-h/images/plate067.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..927b91f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate067.jpg diff --git a/78761-h/images/plate068.jpg b/78761-h/images/plate068.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..17725eb --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate068.jpg diff --git a/78761-h/images/plate069.jpg b/78761-h/images/plate069.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..916a1b6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate069.jpg diff --git a/78761-h/images/plate070.jpg b/78761-h/images/plate070.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3ccb0ea --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate070.jpg diff --git a/78761-h/images/plate071.jpg b/78761-h/images/plate071.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..966d9b8 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate071.jpg diff --git a/78761-h/images/plate072.jpg b/78761-h/images/plate072.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b09c687 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate072.jpg diff --git a/78761-h/images/plate073.jpg b/78761-h/images/plate073.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a1bb761 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate073.jpg diff --git a/78761-h/images/plate074.jpg b/78761-h/images/plate074.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5c52b41 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate074.jpg diff --git a/78761-h/images/plate075.jpg b/78761-h/images/plate075.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..757b121 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate075.jpg diff --git a/78761-h/images/plate076.jpg b/78761-h/images/plate076.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d659675 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate076.jpg diff --git a/78761-h/images/plate077.jpg b/78761-h/images/plate077.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..83cd27a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate077.jpg diff --git a/78761-h/images/plate078.jpg b/78761-h/images/plate078.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..55bc91d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate078.jpg diff --git a/78761-h/images/plate079.jpg b/78761-h/images/plate079.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a07c34b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate079.jpg diff --git a/78761-h/images/plate080.jpg b/78761-h/images/plate080.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3285fdc --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate080.jpg diff --git a/78761-h/images/plate081.jpg b/78761-h/images/plate081.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7415d52 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate081.jpg diff --git a/78761-h/images/plate082.jpg b/78761-h/images/plate082.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..30d5cd5 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate082.jpg diff --git a/78761-h/images/plate083.jpg b/78761-h/images/plate083.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..079cc37 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate083.jpg diff --git a/78761-h/images/plate084.jpg b/78761-h/images/plate084.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4f0082f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate084.jpg diff --git a/78761-h/images/plate085.jpg b/78761-h/images/plate085.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..07565de --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate085.jpg diff --git a/78761-h/images/plate086.jpg b/78761-h/images/plate086.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..434ec77 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate086.jpg diff --git a/78761-h/images/plate087.jpg b/78761-h/images/plate087.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..28aeba9 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate087.jpg diff --git a/78761-h/images/plate088.jpg b/78761-h/images/plate088.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..56c8f2b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate088.jpg diff --git a/78761-h/images/plate089.jpg b/78761-h/images/plate089.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ff70cab --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate089.jpg diff --git a/78761-h/images/plate090.jpg b/78761-h/images/plate090.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..059173f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate090.jpg diff --git a/78761-h/images/plate091.jpg b/78761-h/images/plate091.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..687c345 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate091.jpg diff --git a/78761-h/images/plate092.jpg b/78761-h/images/plate092.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..de48bb1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate092.jpg diff --git a/78761-h/images/plate093.jpg b/78761-h/images/plate093.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..169414c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate093.jpg diff --git a/78761-h/images/plate094.jpg b/78761-h/images/plate094.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..95aceb0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate094.jpg diff --git a/78761-h/images/plate095.jpg b/78761-h/images/plate095.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dd3f964 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate095.jpg diff --git a/78761-h/images/plate096.jpg b/78761-h/images/plate096.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..992859f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate096.jpg diff --git a/78761-h/images/plate097.jpg b/78761-h/images/plate097.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2936ac0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate097.jpg diff --git a/78761-h/images/plate098.jpg b/78761-h/images/plate098.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6587c20 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate098.jpg diff --git a/78761-h/images/plate099.jpg b/78761-h/images/plate099.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..097f209 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate099.jpg diff --git a/78761-h/images/plate100.jpg b/78761-h/images/plate100.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b76062d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate100.jpg diff --git a/78761-h/images/plate101.jpg b/78761-h/images/plate101.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..63976af --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate101.jpg diff --git a/78761-h/images/plate102.jpg b/78761-h/images/plate102.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dd45d72 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate102.jpg diff --git a/78761-h/images/plate103.jpg b/78761-h/images/plate103.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..f177683 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate103.jpg diff --git a/78761-h/images/plate104.jpg b/78761-h/images/plate104.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6427b76 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate104.jpg diff --git a/78761-h/images/plate105.jpg b/78761-h/images/plate105.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4bef587 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate105.jpg diff --git a/78761-h/images/plate106.jpg b/78761-h/images/plate106.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6740813 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate106.jpg diff --git a/78761-h/images/plate107.jpg b/78761-h/images/plate107.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..72099b2 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate107.jpg diff --git a/78761-h/images/plate108.jpg b/78761-h/images/plate108.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7c104b4 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate108.jpg diff --git a/78761-h/images/plate109.jpg b/78761-h/images/plate109.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7b4f25a --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate109.jpg diff --git a/78761-h/images/plate110.jpg b/78761-h/images/plate110.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1ea3b57 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate110.jpg diff --git a/78761-h/images/plate111.jpg b/78761-h/images/plate111.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..0b3594d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate111.jpg diff --git a/78761-h/images/plate112.jpg b/78761-h/images/plate112.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..15ae742 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate112.jpg diff --git a/78761-h/images/plate113.jpg b/78761-h/images/plate113.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..2f601ee --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate113.jpg diff --git a/78761-h/images/plate114.jpg b/78761-h/images/plate114.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..cce7937 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate114.jpg diff --git a/78761-h/images/plate115.jpg b/78761-h/images/plate115.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5ec600c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate115.jpg diff --git a/78761-h/images/plate116.jpg b/78761-h/images/plate116.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b3ae1f0 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate116.jpg diff --git a/78761-h/images/plate117.jpg b/78761-h/images/plate117.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..112f44e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate117.jpg diff --git a/78761-h/images/plate118.jpg b/78761-h/images/plate118.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..9ee7922 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate118.jpg diff --git a/78761-h/images/plate119.jpg b/78761-h/images/plate119.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..1cfe088 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate119.jpg diff --git a/78761-h/images/plate120.jpg b/78761-h/images/plate120.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..69f9578 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate120.jpg diff --git a/78761-h/images/plate121.jpg b/78761-h/images/plate121.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6f0ff1b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate121.jpg diff --git a/78761-h/images/plate122.jpg b/78761-h/images/plate122.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ad96b3b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate122.jpg diff --git a/78761-h/images/plate123.jpg b/78761-h/images/plate123.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..7f64e89 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate123.jpg diff --git a/78761-h/images/plate124.jpg b/78761-h/images/plate124.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..6f53837 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate124.jpg diff --git a/78761-h/images/plate125.jpg b/78761-h/images/plate125.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..4b13185 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate125.jpg diff --git a/78761-h/images/plate126.jpg b/78761-h/images/plate126.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..913d785 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate126.jpg diff --git a/78761-h/images/plate127.jpg b/78761-h/images/plate127.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ed27d1f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate127.jpg diff --git a/78761-h/images/plate128.jpg b/78761-h/images/plate128.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e30e394 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate128.jpg diff --git a/78761-h/images/plate129.jpg b/78761-h/images/plate129.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..ec56f7b --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate129.jpg diff --git a/78761-h/images/plate130.jpg b/78761-h/images/plate130.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..d5a2ee6 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate130.jpg diff --git a/78761-h/images/plate131.jpg b/78761-h/images/plate131.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..346398c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate131.jpg diff --git a/78761-h/images/plate132.jpg b/78761-h/images/plate132.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..e25cbb2 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate132.jpg diff --git a/78761-h/images/plate133.jpg b/78761-h/images/plate133.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..bb62df1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate133.jpg diff --git a/78761-h/images/plate134.jpg b/78761-h/images/plate134.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..a940618 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate134.jpg diff --git a/78761-h/images/plate135.jpg b/78761-h/images/plate135.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..915f038 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate135.jpg diff --git a/78761-h/images/plate136.jpg b/78761-h/images/plate136.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..dda5af1 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate136.jpg diff --git a/78761-h/images/plate137.jpg b/78761-h/images/plate137.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..3a08137 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate137.jpg diff --git a/78761-h/images/plate138.jpg b/78761-h/images/plate138.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b535cf7 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate138.jpg diff --git a/78761-h/images/plate139.jpg b/78761-h/images/plate139.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..739767e --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate139.jpg diff --git a/78761-h/images/plate140.jpg b/78761-h/images/plate140.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b4e3a56 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate140.jpg diff --git a/78761-h/images/plate141.jpg b/78761-h/images/plate141.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..5869976 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate141.jpg diff --git a/78761-h/images/plate142.jpg b/78761-h/images/plate142.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..429506d --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate142.jpg diff --git a/78761-h/images/plate143.jpg b/78761-h/images/plate143.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..166021c --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate143.jpg diff --git a/78761-h/images/plate144.jpg b/78761-h/images/plate144.jpg Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..b53949f --- /dev/null +++ b/78761-h/images/plate144.jpg diff --git a/78761-h/images/titlepage.png b/78761-h/images/titlepage.png Binary files differnew file mode 100644 index 0000000..027c064 --- /dev/null +++ b/78761-h/images/titlepage.png |
